«Φιλοδοξίες Rolls Royce αλλά μηχανή Rover»

Άγγελος Συρίγος144


+100%-

Ο μεγαλοϊδεατισμός του Ερντογάν δεν φαίνεται μόνον από την εξαιρετικά ανησυχητική αμφισβήτηση της συνθήκης της Λωζάννης. Στην ίδια δήλωση ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε και τα εξής: “εμείς θα καταβάλλουμε κάθε είδους προσπάθεια για να φτάσουμε στους στόχους του 2023 και για να καταστήσουμε την Τουρκία μια από τις 10 ισχυρότερες σε κάθε πεδίο χώρες του κόσμου”. Οι στόχοι του «2023» είναι ένα από τα τρία μεγαλεπήβολα σχέδια που έχει θέσει για την Τουρκία το κυβερνών ισλαμικό κόμμα και αναφέρονται σε συγκεκριμένες συμβολικές ημερομηνίες.

Το πλέον συγκεκριμένο σε στόχους είναι το «σχέδιο 2023» που συνδέεται με τη συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση του σύγχρονου τουρκικού κράτους. Σύμφωνα με αυτό η Τουρκία φιλοδοξεί να είναι μία από τις 10 πιο ισχυρές οικονομίες του κόσμου, με ΑΕΠ ύψους 2 τρισ. δολαρίων (από 750 δισ. σήμερα), εξαγωγές 500 δισ. και κατά κεφαλήν εισόδημα 25.000 δολαρίων (από 9.500 το 2016). Οι στόχοι είναι φιλόδοξοι. Προς το παρόν η Τουρκία είναι η 18η παγκόσμια οικονομία, μία θέση πιο κάτω από την προηγούμενη χρονιά. Το «σχέδιο 2023» δεν περιορίζεται μόνον στους οικονομικούς δείκτες. Στον τουρισμό η Τουρκία φιλοδοξεί να γίνει μέχρι το 2023 ο 5ος τουριστικός προορισμός στον πλανήτη. Αντιστοίχως, μέχρι το 2023 σχεδιάζονται χιλιάδες χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών υψηλής ταχύτητας και αυτοκινητοδρόμων, καθώς και τρεις πυρηνικοί σταθμοί.

Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής οι στόχοι της Τουρκίας εμφαίνονται στο σύνθημα: παγκόσμιος γεωστρατηγικός παίκτης, περιφερειακή υπερδύναμη. Σύμφωνα με το σχέδιο, η Τουρκία μέχρι το 2023 πρέπει να είναι συνομιλητής για τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή, τη Μεσόγειο και την Κεντρική Ασία. Επίσης, να έχει άποψη για όλα τα παγκόσμια θέματα. Προς το σκοπό αυτό άνοιξε διπλωματικές αντιπροσωπείες και πλησιάζει στον στόχο να είναι η πέμπτη χώρα διεθνώς σε αριθμό πρεσβειών.

Η Τουρκία επιθυμεί μέχρι το 2023 είναι να είναι πλήρες μέλος της ΕΕ. Συνεπώς, γίνεται αντιληπτός ο εκνευρισμός του Ερντογάν όταν βλέπει ότι υπάρχει περίπτωση να διακοπούν οι ενταξιακές συνομιλίες. Όταν το 2010 εκπονήθηκε το σχέδιο, η Τουρκία εμφορείτο από τη θεωρία των «μηδενικών προβλημάτων» με τους γείτονες (με την εξαίρεση της Κύπρου). Επίσης, αναφερόταν η ενεργός στήριξη ισλαμικών αδελφοτήτων που, συνεπεία της Αραβικής Ανοίξεως, θα κυβερνούσαν τα γειτονικά προς την Τουρκία κράτη. Η πραγματικότητα άλλαξε τον σχεδιασμό. Ο Ερντογάν πλέον τονίζει ότι με τη συμπλήρωση εκατονταετίας από τον εκτοπισμό της Τουρκίας από τη Μέση Ανατολή θα «συναντηθούμε και πάλι με τα αδέλφια μας σε αυτά τα εδάφη».

Το δεύτερο σχέδιο, το «σχέδιο 2053» έχει ως σημείο αναφοράς τα 600 χρόνια από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. Οι ισλαμιστές της Τουρκίας έχουν θέσει ως στόχο η χώρα τους να καταταχθεί στις πέντε πιο ισχυρές οικονομίες του κόσμου. Στην εξωτερική πολιτική θα πρέπει να μετέχουν ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Εντυπωσιάζει η επιλογή να δαπανά η Τουρκία το 7% του ΑΕΠ της σε αμυντικές δαπάνες και να καταστεί η τουρκική πολεμική βιομηχανία η πέμπτη εξαγωγική δύναμη παγκοσμίως σ’ αυτό τον κλάδο.

Το «σχέδιο 2071» παραπέμπει στα 1000 χρόνια από τη μάχη του Ματζικέρτ, που άνοιξε τον δρόμο για την εγκατάσταση των Τούρκων στη Μικρά Ασία. Εδώ δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένοι στόχοι, αλλά γενικώς γίνεται αναφορά στην κληρονομιά των Σελτζούκων. Το άρρητο στοιχείο αυτής της κληρονομιάς για τους ισλαμιστές είναι ότι επεκτάθηκαν σε μη μουσουλμανικά εδάφη, νικώντας τη μεγαλύτερη χριστιανική δύναμη της εποχής.

Τα τρία σχέδια θυμίζουν το σχόλιο Αμερικανού διπλωμάτη για το νεο-οθωμανισμό: «φιλοδοξίες Rolls Royce αλλά μηχανή Rover«. Παρ’ όλα αυτά, έρχονται σε χτυπητή αντίθεση με τη δική μας καθολική μιζέρια. Μπορεί οι στόχοι σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής να περιέχουν τα κλασικά ρητορικά καρυκεύματα περί καλής γειτονίας. Δεν μπορούν, όμως, να κρύψουν μία Τουρκία που θεωρεί αλαζονικά ότι μπορεί να καθορίσει τις τύχες των γειτονικών της κρατών. Είναι η χώρα που σήμερα διατηρεί παρανόμως στρατεύματά της σε Κύπρο, Ιράκ και Συρία και η οποία αρνείται να παραιτηθεί από τον εγγυητικό ρόλο της στην Κύπρο.

bookmark icon