ΔΙΕΘΝΗ

Οι αιματηρές προβοκάτσιες του Ερντογάν το 2015 – Η αποκάλυψη Νταβούτογλου

Οι αιματηρές προβοκάτσιες του Ερντογάν το 2015 – Η αποκάλυψη Νταβούτογλου, Νεφέλη Λυγερού
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει στην Ιστορία. Ένα κόμμα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο κατακτά την εξουσία, από ένα χρονικό σημείο και πέρα μεταλλάσσεται σε προσωπαπαγές ή τουλάχιστον σε καθεστώς, στο οποίο δεσπόζει ένα πρόσωπο, το οποίο περιθωριοποιεί τους μέχρι τότε στενούς συνεργάτες. Αυτή είναι η περίπτωση της επικράτησης του νεοοθωμανικού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του Ερντογάν και του Αχμέτ Νταβούτογλου.

Μετά τον δεκαετή πόλεμο (2002-12) που έληξε με την κατάλυση του μετακεμαλικού καθεστώτος, έλαβε χώρα ο εμφύλιος πόλεμος στους κόλπους του νεοοθωμανικού ρεύματος, που οδήγησε στο αυταρχικό καθεστώς του Ερντογάν. Κάπως έτσι συναγωνιστές του Ερντογάν ή πετάχτηκαν στο περιθώριο. Ο Νταβούτογλου αρνήθηκε να ακολουθήσει στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας πρώην στενούς συνεργάτες του Ερντογάν. Έφτασε, μάλιστα, πριν δύο χρόνια στο σημείο να καταγγείλει τον Τούρκο πρόεδρο ότι εμπλέκεται στις αιματηρές βομβιστικές επιθέσεις του 2015.

Στις εκλογές του Ιουνίου εκείνης της χρονιάς είχε συμβεί το αναπάντεχο: το κόμμα του Ερντογάν είχε χάσει την πλειοψηφία. Το εκλογικό αποτέλεσμα τον είχε αιφνιδιάσει. Αντί να προχωρήσει σε σχηματισμό κυβέρνησης, είχε μάλιστα επιλέξει ένα πολιτικό παιχνίδι καθυστερήσεων που διήρκησε μήνες. Ο Νταβούτογλου είχε τότε αναλάβει να διαπραγματευτεί με άλλα κόμματα, αλλά συμφωνία δεν επήλθε. Οι σχετικές διαβουλεύσεις είχαν θεωρηθεί προσχηματικές.

Την ίδια περίοδο, το Κουρδικό όδευε προς πολιτική λύση. Οι άτυπες διαπραγματεύσεις πήγαιναν καλά, αλλά μετά τις εκλογές διακόπηκαν βιαίως με πρωτοβουλία του Ερντογάν. Η αιτία ήταν ότι οι Κούρδοι δεν είχαν ψηφίσει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, όπως ήλπιζε ο Τούρκος πρόεδρος, με αποτέλεσμα αυτό να χάσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τότε ήταν που η Τουρκία άρχισε να πλήττεται από βομβιστικές επιθέσεις σε δεκάδες πόλεις.

Η πιο αιματηρή ήταν αυτή που σημειώθηκε έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό της Άγκυρας, μόλις τρεις εβδομάδες πριν πραγματοποιηθούν επαναληπτικές εκλογές, το Νοέμβριο 2015. Εκεί είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες πολίτες για να πραγματοποιήσουν πορεία υπέρ της ειρήνης. Κάλεσμα για την συγκέντρωση είχαν απευθύνει πολλά συνδικάτα και πολιτικά κόμματα της Αριστεράς, καθώς και το κουρδικό κόμμα, το Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP). Σύμφωνα με το πόρισμα των αρχών, την επίθεση που είχε σκοτώσει 103 αμάχους και είχε τραυματίσει πάνω από 400, είχαν πραγματοποιήσει δύο βομβιστές-καμικάζι.

Το καρφί για τις βόμβες

Ο τότε πρωθυπουργός Νταβούτογλου, ο οποίος και απομακρύνθηκε από το αξίωμά του λίγο αργότερα, με δηλώσεις του πριν δύο χρόνια είχε για πρώτη φορά αποδώσει ανοιχτά τις βομβιστικές επιθέσεις του 2015 σε ενορχηστρωμένη επιχείρηση παρακρατικών του καθεστώτος, προφανώς κατόπιν εντολής του Ερντογάν. Στόχος της αιματηρής εκείνης προβοκάτσιας –σύμφωνα με τα λεγόμενά του– ήταν η ανατροπή του δυσμενούς για το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης πολιτικού κλίματος.

Έτσι και έγινε. Σε ατμόσφαιρα  γενικευμένης ανασφάλειας, η ζυγαριά έγειρε ξανά υπέρ του Ερντογάν. «Εάν διερευνηθούν οι υποθέσεις που σχετίζονται με την τρομοκρατία, πολλοί άνθρωποι δεν θα μπορούν να πάνε να αντιμετωπίσουν το κοινό… Ξέρεις γιατί; Όταν η τουρκική ιστορία γραφτεί στο μέλλον, η περίοδος μεταξύ 7 Ιουνίου και 1 Νοεμβρίου θα είναι μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές», είχε δηλώσει ο Νταβούτογλου σε συνέδριο στην επαρχία Σαγγάριου, εμπλέκοντας, μάλιστα, και τον αρχηγό των “Γκρίζων Λύκων” Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

  Η εξέγερση κατά του ισλαμικού σκοταδισμού

Την επίμαχη εκείνη περίοδο, πολλοί διανοούμενοι και αντίπαλοι του Ερντογάν είχαν αφήσει υπονοούμενα για τον χρόνο και τη σκοπιμότητα του κύκλου βίας που είχε τότε ανοίξει, με σκοπό την πρόκληση φόβου στους ψηφοφόρους. Όπως και να έχει, στις εκλογές του Νοεμβρίου 2015, ο Ερντογάν απέσπασε και πάλι την πλειοψηφία, με έναν από τους πιο γνωστούς σκιτσογράφους της χώρας να δηλώνει καυστικά: «όταν χάνει αυτό το κόμμα συμβαίνουν δυσάρεστα, οπότε ας το αφήσουμε να ασκεί εξουσία»!

«Ούτε μία αρνητική λέξη»

Όταν ο Νταβούτογλου αποχώρησε, ή εκδιώχθηκε, από το πλευρό του Τούρκου προέδρου, δεσμεύτηκε δημόσια ότι «δεν θα βγει από το στόμα μου ούτε μία αρνητική λέξη για τον πρόεδρό μας». Μετά τη ρήξη τους που προκάλεσε τριγμούς στο εσωτερικό και ανησυχία για τις επιπτώσεις στον διεθνή προσανατολισμό της Τουρκίας, ο πρώην πρωθυπουργός είχε τηρήσει ευλαβικά την υπόσχεσή του, μεταξύ των άλλων και συμμετέχοντας ως κουμπάρος στον γάμο της μικρότερης κόρης του Ερντογάν.

Στεκόταν εκεί, χαμογελώντας στωικά και ποζάροντας στον φωτογραφικό φακό, δίπλα σε άλλους υπουργούς και ηγέτες άλλων χωρών, όπως ο Αλβανός Έντι Ράμα. Παρατηρώντας τον κανείς να απολαμβάνει το γλέντι που ακολούθησε, δεν θα μπορούσε να υποθέσει ότι μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα είχε συντελεστεί ένα πολιτικό διαζύγιο μεταξύ του πολιτικού αρχηγού και του ανθρώπου που όλοι αναγνώριζαν σαν αρχιτέκτονα της νεοοθωμανικής εθνικής στρατηγικής.

Ο Νταβούτογλου –όπως άλλωστε πράττουν όλοι οι ευφυείς– μετέτρεψε τα μειονεκτήματά του σε πλεονεκτήματα. Ακόμα και ο πιο φιλικός προς αυτόν παρατηρητής θα παραδεχόταν ότι το παρουσιαστικό του πρώην πρωθυπουργού απέχει παρασάγγας από το να χαρακτηριστεί εντυπωσιακό. Μικροκαμωμένος, προσιτός, χαμογελάει διαρκώς με έναν τρόπο που φωτίζει ολόκληρο το πρόσωπό και τα μάτια του.

Ακόμα και σε στιγμές τεράστιας έντασης και σκληρής διαπραγμάτευσης, ο “χότζα” (δάσκαλος), όπως τον αποκαλούν φίλοι και συνεργάτες, δεν εγκαταλείπει το μειλίχιο, συμπαθητικό και διόλου απειλητικό προσωπείο. Πίσω από αυτό, όμως, δεν βρίσκεται πλέον ο αλλοτινός στενός συνεργάτης του Ερντογάν, για μία περίοδο ο θεσμικά δεύτερος στην πολιτική ιεραρχία της Τουρκίας.

Ο αυτόφωτος Νταβούτογλου

Εξάλλου, ο Νταβούτογλου ποτέ δεν ήταν ετερόφωτος. Μπορεί για μία περίοδο να ήταν εκλεκτός του Ερντογάν, αλλά ήταν και τότε αυτόφωτος. Ήταν σύμβουλος του Γκιουλέν, όταν ακόμα ο ιμάμης συνοδοιπορούσε με τον Ερντογάν και σύμφωνα με πληροφορίες ήταν αντίθετος στον πόλεμο που κήρυξε ο Τούρκος πρόεδρος στον άλλοτε πνευματικό μέντορά του.

  Άλωσε το ιταλικό κάστρο η Μελόνι – Χάνουν τον ύπνο τους οι Βρυξέλλες

Κατά γενική ομολογία έχει σφραγίσει καθοριστικά την τουρκική εξωτερική πολιτική. Το βιβλίο του “Στρατηγικό Βάθος” είναι ένα είδος μανιφέστου για τη νεοοθωμανική στρατηγική και διπλωματία. Ασκούσε αποφασιστική επιρροή πριν αναλάβει υπουργός Εξωτερικών και στη συνέχεια πρωθυπουργός. Το σημείο-τομή στη σχέση του με τον Ερντογάν ήταν το ρήγμα με τη Δύση.

Για τον Νταβούτογλου, η Τουρκία έπρεπε να αναπτύξει δεσμούς και να χρησιμοποιήσει ως γεωπολιτικό έρεισμα τις μουσουλμανικές κοινότητες στον μεταοθωμανικό χώρο, αλλά χωρίς να χαλαρώσει την πρόσδεσή της στη Δύση. Ο ίδιος πιστεύει ότι η αντίθεση που έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια μεταξύ Δύσης και Τουρκίας είναι ό,τι πιο επικίνδυνο. Κι αυτός είναι ίσως ο κύριος λόγος που στρέφεται πλέον ανοικτά εναντίον του Ερντογάν. Θεωρεί ότι κοιτάζοντας το προσωπικό συμφέρον του ο Τούρκος πρόεδρος βλάπτει τα εθνικά συμφέροντα της Τουρκίας.

Λάτρης των βιβλίων, ο Νταβούτογλου ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα, παρά την επιμονή του πατέρα του να ασχοληθεί με τα οικονομικά και τις επιχειρήσεις. Το 1980 γνωρίστηκε με τον Αμπτουλάχ Γκιουλ (πρώην πρωθυπουργό, υπουργό Εξωτερικών και Πρόεδρο της Τουρκίας), όταν ένα άρθρο του προκάλεσε το ενδιαφέρον του τελευταίου. Έκτοτε η σχέση τους έγινε στενή και ο ακαδημαϊκός Νταβούτογλου ανέλαβε τον ρόλο του άτυπου συμβούλου του πολιτικού Γκιούλ.

Από σύμβουλος του Γκιούλ

Εκείνη την περίοδο γνωρίζει και τον Ερντογάν, πριν ακόμα αυτός εκλεγεί Δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης. Η πορεία του έκτοτε έχει καταγραφεί λεπτομερώς: όταν ο Γκιουλ ανέλαβε πρωθυπουργός το 2002 έγινε και επίσημος σύμβουλός του. Πήρε τον τίτλο του πρέσβη. Ως υπουργός Εξωτερικών ήταν ο άνθρωπος που ανέλαβε ρόλο στις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, για το Κυπριακό, τον πόλεμο στο Ιράκ, το Συριακό, το Παλαιστινιακό και τις σχέσεις με το Ισραήλ.

Ο στόχος του ήταν ξεκάθαρος: να μετατραπεί η Τουρκία σε ηγέτιδα χώρα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, αλλά χωρίς να διαρρήξει τους δεσμούς με τη Δύση. Όπως, άλλωστε, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «ή θα γράψουμε ιστορία ή θα μας συντρίψει η ιστορία». Εκείνοι που έχουν αναλύσει το θεωρητικό του έργο, διακρίνουν έναν στρατηγιστή, ταγμένο στην ενδυνάμωση της χώρας του.

Από ένα χρονικό σημείο και πέρα είνςι σαφές ότι ετοιμάζει προσεκτικά την σύγκρουση με τον αλλοτινό του αρχηγό, με τον σημερινό κυρίαρχο στην τουρκική πολιτική σκηνή, ο οποίος εδώ και πολλά χρόνια θέτει τη δική του σφραγίδα στη σύγχρονη τουρκική ιστορία. Καταδικάζοντας την συμμαχία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης με τους “Γκρίζους Λύκους”, ο Νταβούτογλου έχει δημοσιεύσει το νέο πολιτικό μανιφέστο του. Υιοθετεί, μάλιστα, για τον εαυτό του τον ρόλο του «τελευταίου δημοκρατικά εκλεγμένου πρωθυπουργού της Τουρκίας».

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι