Οι σύμμαχοι που έγιναν εχθροί – Ο ακήρυκτος πόλεμος Ισραήλ-Ιράν

Οι σύμμαχοι που έγιναν εχθροί – Ο ακήρυκτος πόλεμος Ισραήλ-Ιράν, Παντελής Καρύκας
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Σύμμαχος του Ισραήλ την εποχή του Σάχη, το Ιράν μετατράπηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 σε υπ’ αριθμόν ένα εχθρό του εβραϊκού κράτους. Λίγο μετά την ίδρυση του Ισραήλ το 1948, ο Σάχης του Ιράν ανέπτυξε στενές σχέσεις με το νέο κράτος. Στο Ιράν υπήρχε εκείνη την εποχή η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα της Μέσης Ανατολής. Το Ισραήλ εισήγαγε το 40% των αναγκών του σε πετρέλαιο και πουλούσε όπλα, προϊόντα τεχνολογίας και αγροτικά προϊόντα.

Όλα άλλαξαν όμως μετά το 1979, με την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Τότε το Ιράν διέκοψε κάθε επίσημη σχέση με το Ισραήλ, αίροντας και την αναγνώριση του κράτους αυτού. Λίγο αργότερα, με την ενίσχυση του Ιράν, η παλαιστινιακή οργάνωση Ισλαμική Τζιχάντ ανέλαβε δράση κατά του Ισραήλ. Παρόλα αυτά, όταν ο Σαντάμ Χουσεΐν επιτέθηκε στο Ιράν, το Ισραήλ ενίσχυσε σημαντικά την Τεχεράνη, θεωρώντας το ιρακινό καθεστώς χειρότερο των δύο κακών.

Μάλιστα το Ισραήλ βοήθησε το Ιράν να παρακάμψει το εναντίον του αμερικανικό εμπάργκο όπλων, παρέχοντάς του τεχνολογία αιχμής που επέτρεψαν την εκ νέου αξιοποίηση των καθηλωμένων αμερικανικής κατασκευής υπέρ-μαχητικών (για την εποχή) F-14, που το Ιράν είχε αγοράσει επί Σάχη. Τα αεροσκάφη αυτά κέρδισαν τον πόλεμο στον αέρα για το Ιράν, εξουδετερώνοντας με χαρακτηριστική ευκολία τα σοβιετικά μαχητικά που διέθετε η αεροπορία του Σαντάμ.

Το πυρηνικό Ιράν

Όταν το 1982 οι Ισραηλινοί εισέβαλαν στον Λίβανο, που μαίνονταν ο αιματηρός εμφύλιος, το Ιράν στράφηκε ανοιχτά κατά του Ισραήλ, ενισχύοντας την σιιτική οργάνωση της Χεζμπολάχ. Η εχθρότητα από τότε παγιώθηκε και εντάθηκε, ειδικά από την στιγμή που το Ιράν άρχισε να κατασκευάζει πυραύλους ικανούς να πλήξουν στόχους στην ισραηλινή επικράτεια και κορυφώθηκε με την απόφαση του Ιράν να θέσει σε εφαρμογή το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Όχι αδικαιολόγητα το Ισραήλ φοβάται πως ο συνδυασμός πυρηνικών και βαλλιστικών πυραύλων στο Ιράν θα αποτελέσει εν δυνάμει θανάσιμη, εναντίον του, απειλή. Η δε διμερής ένταση βρήκε και τη “θερμή” της έκφραση στον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων (proxy war) στην Συρία. Υπό το πρίσμα δε της ιρανικής απειλής το Ισραήλ αναπροσάρμοσε την μεσανατολική του πολιτική, προσεγγίζοντας τον εν δυνάμει περιφερειακό αντίπαλο του Ιράν, την σουνιτική Σαουδική Αραβία και εξομαλύνοντας τις σχέσεις του με σειρά άλλων αραβικών χωρών.

  77 χρόνια από την Χιροσίμα - Είναι εφικτός ο πυρηνικός αφοπλισμός;

Το Ισραήλ όμως δεν περιορίστηκε σε αυτό αλλά ανέλαβε ενεργό, επιθετικό ρόλο κατά της ιρανικής πυρηνικής προοπτικής, εκτελώντας σειρά Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων και κατορθώνοντας, χάρη στον Ντόναλντ Τραμπ, να “τραβήξουν” τις ΗΠΑ εκτός της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που είχε υπογράψει ο προκάτοχός του Ομπάμα. Το αποκορύφωμα ήρθε με την δολοφονία του κορυφαίου Ιρανού πυρηνικού επιστήμονα Μόχσεν Φαχρίζαντεχ, ενώ λίγες ημέρες πριν πραγματοποιήθηκε δολιοφθορά σε ιρανικό πυρηνικό εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου.

Ο “ναυτικός πόλεμος” Ισραήλ-Ιράν

Τελευταία πάντως η σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν έχει προχωρήσει και σε ένα άλλο πεδίο, αυτό της θάλασσας. Το 2019 η Τεχεράνη υποστήριξε πως τρία τάνκερ της δέχτηκαν επίθεση στην Ερυθρά θάλασσα, κατηγορώντας το Ισραήλ. Έκτοτε ιρανικά πλοία και ισραηλινά πλοία δέχτηκαν επιθέσεις από “αγνώστους”, με τα πλέον πρόσφατα περιστατικά να σημειώνονται μόλις πριν λίγες ημέρες στην Ερυθρά Θάλασσα και στις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Κανένα από το πληττόμενα πλοία δεν βυθίστηκε, αλλά οι επιθέσεις προσθέτουν μια ακόμα σπίθα στο εκρηκτικό μίγμα που συνθέτει πλέον τις σχέσεις των δύο χωρών. Το Ισράηλ, διά στόματος του πρωθυπουργού του, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να καταστεί πυρηνική δύναμη. Και όπως αποδείχτηκε από την επίθεση που είχε πραγματοποιήσει κατά του πυρηνικού αντιδραστήρα του Σαντάμ Χουσείν, είναι καθόλα ικανό να πραγματοποιήσει εκ νέου την απειλή του εκμεταλλευόμενο απλώς την καταλυτική του υπεροχή στον αέρα, έναντι της απηρχαιωμένης αεροπορίας του Ιράν.

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι