1688: Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος δεν ξεκίνησε πολιτισμένα

Παντελής Καρύκας
769

Η Γαλλία τη δεκαετία του 1680 ήταν η μεγαλύτερη και ισχυρότερη ευρωπαϊκή χώρα. Διέθετε δε τον μεγαλύτερο στρατό. Υπό τον βασιλιά «Ήλιο» Λουδοβίκο ΙΔ η Γαλλία κέρδισε εδάφη και νίκησε δύο φορές τους Ολλανδούς. Η επεκτατική πολιτική του Λουδοβίκου είχε τρομάξει την Ευρώπη. Ειδικά δε μετά την ανάρρηση στον αγγλικό θρόνο του Ολλανδού Γουλιέλμου της Οράγγης, η υπόλοιπη Ευρώπη ήταν έτοιμη να συνασπιστεί κατά του Γάλλου βασιλιά.

Μετά δε την αποκήρυξη από τον Λουδοβίκο και του διατάγματος της Νάντης, το οποίο προστάτευε τους Γάλλους προτεστάντες (Ουγενότους), οι προτεσταντικές ευρωπαϊκές χώρες τάχθηκαν εναντίον του. Το 1686 συστάθηκε η Μεγάλη Συμμαχία στην οποία αρχικά συμμετείχαν η Αυστρία (Αυτοκρατορία Αψβούργων), η Ισπανία, η Σουηδία, η Ολλανδία και πολλά γερμανικά κρατίδια. Αργότερα εντάχθηκε και η Αγγλία, η Βαυαρία και το Πεδεμόντιο (βόρεια Ιταλία).

Ο Λουδοβίκος αντέδρασε με υπεροψία και το 1688 διάταξε τον στρατό του να εισβάλει στο Παλατινάτο και να το καταστρέψει. Τα γαλλικά στρατεύματα έκαψαν, ισοπέδωσαν σπίτια, χωριά και ολόκληρες πόλεις. Στις 20 Δεκεμβρίου 1688 οι Βερσαλλίες ενημέρωσαν τους στρατηγούς στο Παλατινάτο να επιταχύνουν την καταστροφή. Αυτό και έγινε. Η ιστορική πόλη Χαϊδελβέργη πυρπολήθηκε, αλλά ευτυχώς οι κάτοικοι είχαν προετοιμαστεί και μόλις οι Γάλλοι αποχώρησαν, με ηρωικό αγώνα, περιόρισαν τη φωτιά.

Ακολούθησε το Μάνχαϊμ που είχε παραδοθεί με συνθήκη στα γαλλικά στρατεύματα. Παρόλα αυτά o πληθυσμός υποχρεώθηκε να μετοικίσει στην Αλσατία και η πόλη ισοπεδώθηκε. «Ο βασιλιάς επιθυμεί όλος ο πληθυσμός να μεταφερθεί στην Αλσατία και όλα τα κτήρια στην πόλη να κατεδαφιστούν. Να μην μείνει τίποτα όρθιο», έλεγε η σχετική διαταγή.

Όποιος κάτοικος επιχείρησε να επιστρέψει ή προσπάθησε να σβήσει τη φωτιά σκοτώθηκε χωρίς έλεος από τους Γάλλους. Ακολούθησε η καταστροφή της ιστορικής επίσης πόλης Βορμς, του Σπάγιερ και του Όπενχαϊμ. Οι κάτοικοι όλων αυτών των πόλεων στάλθηκαν στην Αλσατία, τη Λωρραίνη και τη Βουργουνδία.

Ακολούθησε η ισοπέδωση του Μπίνγκεν. Αξίζει να σημειωθεί ότι μαζί με τις πόλεις καταστρέφονταν και όλα τα γύρω χωριά σε ακτίνα 16 χλμ. περίπου. Υπ’ αυτές τις συνθήκες δεν είναι παράδοξο που οι Γερμανοί πολίτες απάντησαν με σκληρά αντίποινα κατά των Γάλλων, μόνο και μόνο για να υποστούν και αυτοί τα όμοια, κατόπιν. Μικρές γαλλικές ομάδες δέχονταν επιθέσεις και φυσικά δεν υπήρχαν επιζώντες. Και οι Γάλλοι όμως εκτελούσαν πολίτες μόνο και μόνο αν τους φαινόταν ύποπτοι.

Ο Πόλεμος της Μεγάλης Συμμαχίας, ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος της ιστορίας που διεξήχθη σε έξι ευρωπαϊκά μέτωπα, στην Ισπανία (Πυρηναία), στη Φλάνδρα, στον Ρήνο, στη Βόρεια Ιταλία, στην Ιρλανδία και την Σκωτία. Συγκρούσεις σημειώθηκαν μεταξύ Γάλλων και Άγγλων στη Βόρεια Αμερική και μεταξύ Άγγλων, Ολλανδών και Γάλλων στην Ασία και την Καραϊβική, ήταν εξίσου σκληρός και καταστροφικός όπως και οι προηγούμενοι. Τι κι αν σήμερα οι ιστορικοί τον χαρακτηρίζουν ως έναν εκ των πολέμων της «Δαντέλας»;