Ο λήσταρχος λοχαγός, η λεηλασία της Πάτρας και ο Βρετανός πρόξενος

Παντελής Καρύκας
1247

Η Ελλάδα ήταν και είναι η χώρα του απίστευτου. Ένα από αυτά συνέβη στις 27 Νοεμβρίου 1847. Πρόκειται για ένα από τα πλέον ντροπιαστικά για την ιστορία της Ελλάδας και του Ελληνικού Στρατού περιστατικού, στο οποίο φυσικά υπήρχε εμπλοκή πολιτικών «μέσων», αλλά και ξένων πρεσβειών.

Η κατάσταση στην Ελλάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα ήταν έκρυθμη από κάθε άποψη. Εξωτερικές πιέσεις και ταπεινώσεις, οικονομική δυσπραγία, δεκάδες επαναστάσεις και κινήματα, πολιτική διαφθορά και… ληστεία.

Ο λοχαγός του Τάγματος Οροφυλακής Πατρών Νικόλαος Μερεντίτης ήταν ένας από τους «μικρούς» οπλαρχηγούς του Αγώνα του 1821. Ανήκε στο «Γαλλικό Κόμμα» και ήταν προστατευόμενος του τότε πρωθυπουργού Ιωάννη Κωλέττη. Ο Μερεντίτης, με πολιτική υποκίνηση, αντιδρώντας και στη επερχόμενη μετάθεσή του στην Τρίπολη, έπεισε τους στρατιώτες δύο λόχων του τάγματος να τον ακολουθήσουν.

Συνέλαβε τον διοικητή του που με τον τρίτο λόχο προσπάθησε να αντιδράσει και έγινε κύριος της πόλης των Πατρών. Κατόπιν, σαν κύριος, λήστεψε την τράπεζα, αρπάζοντας το μεγάλο για την εποχή ποσό των 25.000 δραχμών. Άρπαξε άλλες 32.000 δραχμές από το τελωνείο Πατρών και απαίτησε τα χρήματα του δημοσίου ταμείου για να μην προκαλέσει ζημιές στην πόλη.

Τρόμος επικράτησε στην Πάτρα και η ζωή στην πόλη νέκρωσε επί πέντε ημέρες. Ουδείς τολμούσε να βγει από το σπίτι του. Ο Μερεντίτης γύρε απίστευτα ποσά. Κατόπιν περιόρισε τις απαιτήσεις του στις 250.000 δραχμές. Ο Βρετανός πρόξενος όμως τον έπεισε να περιορίσει τις απαιτήσεις τους στις 90.000 περίπου δραχμές…λέγοντάς του ότι θα του παραχωρούσε και βρετανικό πλοίο για να φύγει από την πόλη!

Πριν αποφασίσει όμως αυτός και οι άνδρες του δέχτηκαν την επίθεση στρατιωτικών δυνάμενων και εθελοντών που είχαν στο μεταξύ σταλεί. Ακολούθησαν σφοδρές συγκρούσεις μέσα στην πόλη. Πολλοί άνδρες του Μερεντίτη σκοτώθηκαν. Ένας μόνο συνελήφθη και ο ίδιος – τι περίεργο – κατέφυγε με τους περισσότερους και με κλεμμένα χρήματα σε βρετανικό πλοίο όπως είχε υποσχεθεί ο πρόξενος.

Η ελληνική κυβέρνηση απαίτησε την παράδοση του Μερεντίτη και των χρημάτων κάτι που όμως ο Βρετανός διπλωμάτης αρνήθηκε. Ο Μερεντίτης και οι άνδρες του έφτασαν τελικά στη Μάλτα. Τα χρήματα τα πήραν οι Βρετανοί οι οποίοι μάλιστα επέδωσαν διάβημα διαμαρτυρίας στον Όθωνα διότι τα πυρά των ελληνικών δυνάμεων προκάλεσαν βλάβες στις βάρκες με τις οποίες μεταφέρονταν ο Μερεντίτης και οι άνδρες του στο βρετανικό σκάφος όπου κατέφυγαν.

Το επεισόδιο είναι χαρακτηριστικό της εποχής και είχε να κάνει και με το λεγόμενο επεισόδιο Μουσούρου μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την οποία στήριζαν οι Βρετανοί.