Το μεγάλο φαγοπότι των ΜΚΟ – 2

Βασιλική Σιούτη
8

Εκτός από τα περίπου 700 χρηματοδοτημένα από το Υπουργείο Εξωτερικών προγράμματα των ΜΚΟ, έχει ανακαλυφθεί στα αρχεία και μια σειρά από Χρηματικά Εντάλματα Προπληρωμής, με τα οποία επίσης δίνονταν (ακόμα ευκολότερα) χρήματα από την Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΥΔΑΣ) σε γνωστούς και φίλους, χωρίς καμία προφανή σκοπιμότητα.

Υπάρχουν τέτοια εντάλματα, με τα οποία δίνονται μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε ιδιοκτήτη εκδοτικού οίκου Ίνδικτος (ανήκε σε φίλο στελέχους της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών εκείνης της περιόδου) με αιτιολογία την έκδοση κάποιων φυλλαδίων. Βρέθηκε και ένταλμα πληρωμής για δαπάνη ύψους 18.948 ευρώ στο πολύ γνωστό κοσμηματοπωλείο της Αθήνας Πενθερουδάκης.

Η ομάδα των διπλωματών, που ελέγχει όλες αυτές τις δαπάνες, έχει στείλει αρκετά και από αυτά τα εντάλματα πληρωμής στην Εισαγγελία. Τα ποσά των χρηματοδοτήσεων αναφέρονται με επιφύλαξη, καθώς δεν υπάρχει ακόμη ασφαλής καταγραφή των συνόλου των εκταμιεύσεων της ΥΔΑΣ. Η καταγραφή είναι πλήρης μόνο σε σχέση με τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα στο Υπουργείο και έχουν βρεθεί.

Μια ακόμα από τις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις που ανακάλυψαν πρόσφατα στο Υπουργείο Εξωτερικών ήταν και η ΜΚΟ που εμφανιζόταν στις λίστες των χρηματοδοτούμενων οργανώσεων με την ονομασία INA και μέλη της ήταν βιομήχανοι της βόρειας Ελλάδας. Με το πρόσχημα της αναπτυξιακής βοήθειας –όπως αναφέρεται και σε έγγραφο με στοιχεία που εστάλησαν στη Δικαιοσύνη– τα χρήματα φαίνεται να πήγαιναν σε ιδιωτικές εταιρείες. Την υπόθεση πλέον ερευνά (και) η Δικαιοσύνη, παρότι υπήρξε ζωηρό ενδιαφέρον βορειοελλαδίτη υπουργού υπέρ των συγκεκριμένων επιχειρηματιών.

Το «Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου»

Για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργούσε το σύστημα, αρκεί να παρακολουθήσει ένα από τα χαρακτηριστικά προγράμματα των ΜΚΟ που χρηματοδοτούσε το υπουργείο Εξωτερικών. Η περίπτωση, που έχει σταλεί και στον εισαγγελέα, είναι το πρόγραμμα κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στο Λίβανο από τη ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου-Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου” (αναφέρεται και ως ΚΕΣΔ σε κάποια έγγραφα). Πολλά από τα στοιχεία που βρέθηκαν στον φάκελο του “κλειστού” αυτού προγράμματος είναι πραγματικά άξια αναφοράς.

Το πρόγραμμα “Fairtour” ή αλλιώς “Εκπόνηση σχεδίου και εφαρμογής δράσεων για την προώθηση κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στη Συρία και στο Λίβανο” (από τη ιστοσελίδα της οργάνωσης) είχε προϋπολογισμό 320.000 ευρώ. Διαπιστώθηκε λοιπόν ότι υπήρξε εκταμίευση της δεύτερης και της τρίτης δόσης (120.000 ευρώ), ενώ ο πρέσβης της Ελλάδας στη Βηρυτό εκείνη την περίοδο Νικόλαος Βαμβουνάκης είχε εισηγηθεί αρνητικά. Όπως είχε πει, ουδέποτε είχε λάβει γνώση του συγκεκριμένου προγράμματος. Από τις ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, ο πρέσβης αρνήθηκε να κάνει τα στραβά μάτια, προς μεγάλη και δυσάρεστη έκπληξη των ενδιαφερομένων.

Το πάρτι με το Fairtour

Σχετικά με το “Fairtour”, από το σχετικό έγγραφο του ΥΠΕΞ μαθαίνουμε ότι:

  • Υπήρξε μελέτη για το πρόγραμμα, που κόστισε 80.000 ευρώ. Από αυτά, τα 50.000 ευρώ πήγαν σε Έλληνες και τα 30.000 σε ξένους.
  • Για δαπάνες φιλοξενίας στην Ελλάδα (οι αποστολές ήταν για τρία ολιγοήμερα σεμινάρια 4 ή 6 ατόμων) αναφέρεται το υπερβολικό ποσό των 60.000 ευρώ.
  • Από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος, το 90% των χρημάτων δαπανήθηκε στην Ελλάδα και μόνο το 10% στη χώρα-πεδίο δράσης.
  • Υπήρξε μέχρι και διαμαρτυρία συμμετεχόντων, όπως της διευθύντριας του υπουργείου Τουρισμού του Λιβάνου, για τα πανάκριβα εισιτήρια μέσω Κύπρου που στοίχιζαν 600 δολάρια περισσότερα από την πτήση της Ολυμπιακής, ενώ η λιβανέζικη αεροπορική εταιρεία τους τα προσέφερε, όπως ανέφερε, δωρεάν. Επίσης η συγκεκριμένη γυναίκα πρότεινε να μειωθούν οι διανυκτερεύσεις και επεσήμανε ότι εάν η πρότασή της δεν γινόταν δεκτή, δεν θα συμμετείχε ούτε η ίδια ούτε άλλο ένα στέλεχος, του οποίου το όνομα αναφέρει. Προφανώς η πρόταση της δεν έγινε δεκτή, γιατί τελικά όπως προκύπτει από τα στοιχεία που βρέθηκαν, ακύρωσαν τη συμμετοχή τους.
  • Ο εκπρόσωπος της λιβανέζικης ΜΚΟ που θα συνεργαζόταν με την ΜΚΟ του “Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” για το πρόγραμμα ήταν κι εκείνος δυσαρεστημένος, καθώς φαίνεται ότι είχε συμφωνηθεί να υποδείξει αυτός τα πρόσωπα που θα συμμετείχαν στα σεμινάρια, πράγμα που δεν συνέβη και διαμαρτυρήθηκε γι’ αυτό. Από την ελληνική ΜΚΟ του απάντησαν ότι τα πρόσωπα που συμμετείχαν τα υπέδειξε η πρεσβεία της Ελλάδας στον Λίβανο, πράγμα που επίσης διαψεύδεται από την πρεσβεία, με τον τότε πρέσβη να αναφέρει ότι ουδέποτε ρωτήθηκε.
  • Από τα 320.000 ευρώ του προϋπολογισμού του προγράμματος, ο τοπικός εταίρος θα έπαιρνε μόνο τα 15.000 ευρώ. Κατά τη διάρκεια της τελικής ημερίδας ωστόσο είχε λάβει μόνο 5.000 και από τον φάκελο του προγράμματος δεν φαίνεται αν έλαβε και τα υπόλοιπα.
  • Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραστατικά του προγράμματος δεν υπάρχουν πια στον φάκελο της ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” στο Υπουργείο Εξωτερικών, αφού το πρόγραμμα έχει “κλείσει” και θεωρείται τακτοποιημένο αρμοδίως. Οι υπηρεσίες του Υπουργείου έχουν εκδώσει και βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης, κουκουλώνοντας την αρνητική εισήγηση του πρέσβη και τις λοιπές ενδείξεις.
  • Διαπιστώθηκε επίσης, ότι μετά από αναφορά του τότε πρέσβη στον Λίβανο προς το ΥΠΕΞ, είχε διαταχθεί –ως όφειλε– ΕΔΕ από τον κ. Μολυβιάτη, η οποία ωστόσο δεν αξιοποιήθηκε περαιτέρω και βρέθηκε καταχωνιασμένη στα αρχεία. Χάρη σε αυτήν, ωστόσο, βρέθηκαν τα παραπάνω στοιχεία που αποκαλύπτουν τι συνέβαινε με τα προγράμματα αυτά. Στοιχεία που βέβαια δεν θα είχαν συλλεχθεί, εάν δεν βρισκόταν ένας πρέσβης να στείλει αναφορά, αρνούμενος να κάνει ό,τι έκαναν οι περισσότεροι.

Οι πρώτες διώξεις

Η εν λόγω ΜΚΟ είναι από εκείνες που έχουν λάβει μεγάλες χρηματοδοτήσεις για πλήθος προγραμμάτων όπως (σύμφωνα με την ιστοσελίδα της ΜΚΟ): “Τεχνική υποστήριξη της αλβανικής κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς”, “Ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Ιορδανίας”, «Καλύτερη νομοθέτηση στη Δημοκρατία της Αρμενίας”, “Εκπαίδευση εμπειρογνωμόνων στη χρηστή διακυβέρνηση στο Σουδάν”, “Eκπαίδευση δικαστών στη Νότια Αφρική” κ.ά.

Η ομάδα των “αδιάφθορων” της ΥΔΑΣ μελετά σε βάθος τους φακέλους και προσπαθεί να αποδείξει τα τρωτά, τις αντιφάσεις και τις τυπικές παραλείψεις των έργων και των συμβάσεων. Αν κρίνουν ότι για ένα πρόγραμμα έχουν επαρκή αρνητικά στοιχεία, το στέλνουν στην Εισαγγελία κατά της Διαφθορά, η οποία έχει ενεργοποιηθεί.

Ένα από τα προγράμματα, για τα όποια έχουν σταλεί πολλά στοιχεία στη Δικαιοσύνηαφορά τα λεφτά που είχαν συγκεντρωθεί για το τσουνάμι. Η υπόθεση θεωρείται μεγάλο σκάνδαλο από όσους το διερεύνησαν. Το ίδιο και 2-3  περιπτώσεις ΜΚΟ, που πρωτοστατούν πρόσωπα με ισχυρές διασυνδέσεις στο πολιτικό κατεστημένο..

Η έλλειψη προσωπικού που να είναι πρόθυμο να συμβάλει στη διερεύνηση των προγραμμάτων είναι ακόμα ένα σοβαρό εμπόδιο στον έλεγχο των ΜΚΟ, καθώς υπάρχει τεράστιος όγκος υλικούβκαι πάρα πολύ λίγα άτομα που εργάζονται γι’ αυτό. Για κάθε υπόθεση χρειάζεται έρευνα πολλών ημερών και ιδιαίτερη προσοχή, γιατί «τα λάθη δεν επιτρέπονται», όπως λέει πηγή από το ΥΠΕΞ.

Παράλληλα, η ομάδα της ΥΔΑΣ απαντάει σε εφορίες και ΣΔΟΕ, που ερευνούν φορολογικά διάφορες ΜΚΟ. Επίσης, προβαίνει σε καταλογισμούς, μια πολύ χρονοβόρα διαδικασία, καθώς πρέπει να τους σταλούν τα παραστατικά από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Την ίδια στιγμή προσπαθούν να βρουν τι έγιναν παραπάνω από 46 εκατομμύρια ευρώ που είχαν δοθεί από το Υπουργείο Εξωτερικών σε άλλα υπουργεία για “αναπτυξιακές δράσεις στο εξωτερικό”. Γιατί συνέβαινε και αυτό, προκειμένου να μοιράζονται κάποια κονδύλια και σε άλλα υπουργεία.