Ένα παλιό άρθρο, οι ιδεοληπτικές συνταγές και η ανάγκη για λύσεις με ιθαγένεια

Σταύρος Λυγερός
3719
Ένα παλιό άρθρο, οι ιδεοληπτικές συνταγές και η ανάγκη για λύσεις με ιθαγένεια, Σταύρος Λυγερός

Όπως κάθε κυβέρνηση, έτσι και η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα κριθεί από το έργο της. Η Ελλάδα βρίσκεται 10 χρόνια βυθισμένη σε μία πρωτοφανή οικονομική-κοινωνική κρίση. Το ζητούμενο είναι τώρα που έχει εξέλθει από τα Μνημόνια να εξέλθει και από την κρίση. Λόγω των μνημονιακών δεσμεύσεων (υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, Υπερταμείο κ.α.) το έργο αυτό είναι ιδιαιτέρως δύσκολο, όταν, μάλιστα, πρόκειται για μία κοινωνία, η οποία έχει στο μεγαλύτερο μέρος της δεινοπαθήσει. Απαιτούνται λύσεις με ιθαγένεια, όχι ιδεοληπτικές συνταγές.

Το τι έπραξε η κυβέρνηση Τσίπρα το είδαμε. Για το τι θα πράξει η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ακόμα νωρίς για κρίσεις. Μπορούμε μόνο να κάνουμε εκτιμήσεις. Είναι, ωστόσο, ορατό δια γυμνού οφθαλμού πως όταν ο νέος πρωθυπουργός μιλάει για μεταρρυθμίσεις εννοεί μεταρρυθμίσεις κυρίως με νεοφιλελεύθερο πρόσημο. Για μία ακόμα φορά, φαίνεται πως θα επιστρατευθούν ιδεολογικές συνταγές.

Τακτοποιώντας παλαιά γραπτά μου βρήκα ένα ξεχασμένο άρθρο μου του Απριλίου 1997. Παραθέτω αποσπάσματα, γιατί αποδεικνύουν ότι η συζήτηση αυτή πάει πολύ πίσω, χωρίς ουσιαστικά από τότε να έχουν γίνει αξιόλογα βήματα για την επεξεργασία ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου με σκοπό όχι απλώς την υπέρβαση της κρίσης, αλλά την παραγωγική ανασυγκρότηση του κράτους και της οικονομίας. Προφανώς, πρέπει να διδαχθούμε από τη διεθνή εμπειρία, αλλά από τον πρωθυπουργό μέχρι τον τελευταίο υφυπουργό θα πρέπει να θυμούνται ότι αποτελεσματικές είναι μόνο οι λύσεις, οι οποίες είναι κομμένες και ραμμένες στα μέτρα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.

Εξυγιαντικές τομές

Έγραφα, λοιπόν, ότι έχω «επανειλημμένως ταχθεί υπέρ της ανάγκης εξυγιαντικών τομών σ’ όλο το πλέγμα της οικονομίας, μη εξαιρουμένων του ασφαλιστικού συστήματος και των εργασιακών σχέσεων. Είναι κοινός τόπος ότι υπάρχουν πολλά καρκινώματα, ένα μόνο τμήμα των οποίων είναι αποτέλεσμα συντεχνιακών στρεβλώσεων. Το πρόβλημα είναι, όμως, ότι ο εκσυγχρονιστικός ζήλος φαίνεται να είναι μονόπλευρα προσανατολισμένος εναντίον του κόσμου της εργασίας… Ουσιαστικά πρόκειται για έναν ταξικά ιδιοτελή εκσυγχρονισμό.

»Στη δεκαετία του 1980, οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ενίσχυσαν τα χαμηλού εισοδήματος στρώματα κυρίως μέσω μίας πολιτικής παροχών… Το αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο η μεγάλη αύξηση του δημόσιου χρέους, αλλά και ένα πλήθος καταχρήσεων, που εντάσσονταν περισσότερο σ' ένα πελατειακό σύστημα, παρά σε μία κοινωνική πολιτική. Η αρνητική εικόνα από τις καταχρήσεις έχει τροφοδοτήσει το αίτημα για εξυγίανση όλου αυτού του αμαρτωλού πλέγματος και για νοικοκύρεμα.

»Άλλο αυτό, όμως, κι άλλο μία κυβέρνηση να εκμεταλλευθεί το ευνοϊκό κλίμα για να συρρικνώσει το Κοινωνικό Κράτος, επικαλούμενη υπαρκτές αναγκαιότητες της οικονομίας. Στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης, το ευαγγέλιο είναι η ανταγωνιστικότητα. Μόνο που οι νεοφιλελεύθεροι την επιζητούν κυρίως στο σκέλος της μείωσης του κόστους της εργασίας.

Λύσεις με ιθαγένεια

»Με το ίδιο επιχείρημα ζητούν να ανατραπούν οι εργασιακές ισορροπίες των τελευταίων δεκαετιών και να αναβιώσουν καταχρηστικές πρακτικές του κεφαλαίου έναντι της εργασίας… Μας λένε ότι για να πέσει ο πληθωρισμός πρέπει να συρρικνωθεί η αγοραστική δύναμη των λαϊκών τάξεων. Δεν αναφέρονται, όμως, ούτε στους τοκογλύφους των κρατικών ομολόγων, ούτε στην προκλητική σπατάλη μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων, που φοροδιαφεύγουν.

»Οι νεοφιλελεύθεροι κέρδισαν έδαφος στο πεδίο της ιδεολογίας, κυρίως λόγω των πολλαπλών καταχρήσεων και της επικράτησης αντιπαραγωγικών νοοτροπιών και πρακτικών… Χαρακτηρίζονται από ιδεολογικό φονταμενταλισμό. Την ώρα που θεοποιούν τη δημοκρατία, τον πλουραλισμό και το σεβασμό στο διαφορετικό, την ίδια ώρα δεν αναγνωρίζουν ότι υπάρχει διαφορετική οικονομική πολιτική!

»Ο ιδεολογικός ολοκληρωτισμός στο απόγειό του! Δεν αφήνει περιθώριο για άλλη άποψη. Όσοι αποκλίνουν από τη “μία και μοναδική αλήθεια” δεν ρίχνονται στην πυρά από την Ιερά Εξέταση. Περιθωριοποιούνται, όμως, σαν γραφικοί, ή στην καλύτερη περίπτωση σαν αιθεροβάμονες! Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι σ' όλο αυτό το ρεύμα της “μίας και μοναδικής σκέψης” πρωτοστατούν κι ανακυκλωμένοι αριστεροί, που ανακάλυψαν καθυστερημένα τις “νομοτέλειες” της οικονομίας!».

Αυτά έγραφα πριν 22 χρόνια και από μία άποψη μου φαίνονται επίκαιρα, γι' αυτό και τα παραθέτω. Τότε, ήταν η εποχή, που ορισμένοι κύκλοι θεωρούσαν την πρωθυπουργία Σημίτη ευκαιρία για να προωθήσουν το νεοφιλελεύθερο σχέδιο στο όνομα του εκσυγχρονισμού. Οι κυβερνήσεις Σημίτη και Καραμανλή, τελικώς, όμως, δεν εφάρμοσαν ούτε νεοφιλελεύθερη πολιτική, αλλά ούτε και ισόρροπες παραγωγικές μεταρρυθμίσεις. Απλώς, βολεύθηκαν και εξέθρεψαν το κλεπτοκρατικό, σπάταλο κι ανορθολογικό μοντέλο, το οποίο τελικώς έριξε την Ελλάδα στα βράχια και άνοιξε διάπλατα το δρόμο για την επιβολή της πιο στυγνής κι ακραίας “θεραπείας”, των Μνημονίων.

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η διακίνηση του άρθρου με την προσθήκη ενεργού link.