Τζανακόπουλος: ο κλειδοκράτορας και η φωνή του Μαξίμου

Νεφέλη Λυγερού
12
Τζανακόπουλος: ο κλειδοκράτορας και η φωνή του Μαξίμου, Νεφέλη Λυγερού

 Γράφει η Νεφέλη Λυγερού  – 

Μέχρι να ορισθεί κυβερνητικός εκπρόσωπος, ελάχιστα άτομα εκτός του μικρόκοσμου της Κουμουνδούρου είχαν ακούσει τον ήχο της φωνής του Δημήτρη Τζανακόπουλου. Ίσως να μην τον αναγνώριζαν καν αν δεν εμφανιζόταν σε φωτογραφίες του Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο από τον Ιανουάριο του 2015 ακολουθεί σχεδόν κατά πόδας. Με την προαγωγή του, ο νεαρός δικηγόρος βγήκε στο προσκήνιο και μάλιστα στην πρώτη γραμμή. Ηγείται, εξάλλου, της λεγόμενης προεδρικής νέας γενιάς που προωθεί ο ίδιος ο Τσίπρας για καίριες κυβερνητικές θέσεις.

Ο άλλοτε σιωπηλός Δημήτρης δίνει σωρεία τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών συνεντεύξεων για όλες σχεδόν τις πτυχές της κυβερνητικής πολιτικής. Η στροφή προς την δημοσιότητα επιβάλλεται από τον ρόλο του, αλλά φαίνεται πως του αρέσει. Στην πραγματικότητα, η εξωστρέφειά του είναι νόμισμα με δύο όψεις: προβάλει τις κυβερνητικές θέσεις, αλλά ταυτοχρόνως οικοδομεί το δικό του πολιτικό προφίλ. Αυτό είχε φανεί και από την εμφάνιση που είχε πραγματοποιήσει στο τελευταίο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε πάρει θέση για όλα τα επίδικα ζητήματα, μεταφέροντας εμμέσως πλην σαφώς τις θέσεις του Τσίπρα, αλλά κατοχυρώνοντας και τη δική του πολιτική προσωπικότητα.

Αν και διανύει το 36ο έτος της ζωής του, δεν αποτελεί ένα ακόμα μέλος της παρέας με τα τζηνς, όπως παλαιότερα αποκαλούσαν περιπαικτικά το επιτελείο του πρωθυπουργού, λόγω της χαλαρής εμφάνισής τους. Ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος είναι, ίσως, ο στενότερος συνεργάτης του Τσίπρα και άτομο της απολύτου εμπιστοσύνης του.

Ως πρώην διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου ήταν ένα είδος κλειδοκράτορα ενός ολόκληρου μηχανισμού εξουσίας. Εν μέρει συνεχίζει να παίζει αυτό τον ρόλο και από τη σημερινή θέση του. Πριν αναβαθμισθεί, όσοι υπουργοί ή βουλευτές επιθυμούσαν πρόσβαση στον πρωθυπουργό απευθύνονταν σ’ αυτόν. Σπάνια δεν παραβρισκόταν σε συσκέψεις για κρατικές υποθέσεις. Είναι, μάλιστα, τέτοια η εξοικείωση που έχει με τον Τσίπρα που «διαβάζει» τις κινήσεις του και αφουγκράζεται τις διαθέσεις του, χωρίς εκείνος να χρειαστεί να μιλήσει.

Υπουργός σχολιάζει ότι σε πολλές συσκέψεις, ο Τζανακόπουλος, κοιτάζοντας τον πρωθυπουργό, ανίχνευε τις προθέσεις του και με νοήματα καθοδηγούσε τους υπόλοιπους. «Άστον τώρα είναι κουρασμένος». «Μην το συνεχίζεις έχει τσαντιστεί» και άλλα τέτοια. Γνωρίζονται, άλλωστε, από τότε που ήταν ακόμα πολύ νέοι. Ο Δημήτρης θεωρεί τον όχι πολύ μεγαλύτερό του Αλέξη πολιτικό μέντορα.

Το κάλεσμα του Αλέξη

Γεννημένος το 1982 στην Αθήνα, ήταν άριστος μαθητής. Από μικρός στράφηκε στα νομικά, καθώς περιβαλλόταν από νομικούς. Η μητέρα του είναι δικαστής και η μητριά του δικηγόρος. Η σκληρή δουλειά απέδωσε και ο ίδιος βρέθηκε φοιτητής στη Νομική Αθηνών. Αποφοίτησε με άριστα και συνέχισε τις σπουδές του, κάνοντας μεταπτυχιακό στη Φιλοσοφία του Δικαίου στη Γερμανία. Σήμερα, είναι υποψήφιος διδάκτορας της Θεωρίας του Δικαίου σε πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Η πολιτική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ ανέκοψε τα ακαδημαϊκά και εργασιακά σχέδια του Τζανακόπουλου. Πριν φανεί στον ορίζοντα η μετοίκηση στο Μαξίμου, σχεδίαζε να συνεργαστεί δικηγορικά με τον σημερινό γενικό γραμματέα της κυβέρνησης Μιχάλη Καλογήρου και τον υφυπουργό Αθλητισμού Γιώργο Βασιλειάδη. Το κάλεσμα του Αλέξη, όμως, ήταν ένα είδος επιστράτευσης για όλους αυτούς. Ο Τζανακόπουλος επέστρεψε εσπευσμένα από το εξωτερικό προκειμένου να συμμετάσχει στην επέλαση προς την εξουσία.

Οι δύο άνδρες είχαν γνωριστεί στην Κουμουνδούρου, όταν ο Τσίπρας ήταν γραμματέας της Νεολαίας. Παρά το γεγονός ότι ο Δημήτρης προέρχεται από εύπορη οικογένεια είχε ανέκαθεν πολιτικές ανησυχίες. Αποτελούσε, μάλιστα, ένα από τα πιο δραστήρια μέλη του ΣΥΡΙΖΑ. Υπήρξε ενεργό μέλος διαφόρων αριστερών δικτύων, συμμετείχε σε πορείες, αλλά και στις διαδικασίες ίδρυσης του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ το 2002 στη Φλωρεντία.

Αρθρογραφούσε, μάλιστα, από νωρίς στην Αυγή και σε άλλα αριστερά έντυπα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Τσίπρας, μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία της Νεολαίας, τον προώθησε για διάδοχό του. Τη θέση του γραμματέα ο Τζανακόπουλος την κράτησε μέχρι το 2010. Έχει, μάλιστα, οδηγηθεί σε δικαστήριο των Ιωαννίνων για μία αφίσα που κατήγγειλε επιχειρηματία της περιοχής.

«Σκιά» και «γέφυρα»

Πριν την εκλογική νίκη του Ιανουαρίου 2015, ο Δημήτρης είχε ήδη μετατραπεί σ’ έναν από τους πιο στενούς συνεργάτες του Τσίπρα. Τον είχε διορίσει σε θέση μετακλητού υπαλλήλου στο γραφείο του στη Βουλή. Ο Τζανακόπουλος ήταν από τότε η γέφυρα του προέδρου με τα κομματικά στελέχη. Ήταν το άτομο στο οποίο στρέφονταν όλοι, όταν επιθυμούσαν να προσεγγίσουν τον Τσίπρα, ή να ενημερωθούν για τις προθέσεις του. Είναι ενδεικτικό ότι κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ τον αποκαλούσαν «σκιά».

Οι  δημοσιογράφοι που κάλυψαν τη νικητήρια προεκλογική εκστρατεία του 2015 είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα τον 33χρονο τότε δικηγόρο. Σπάνια έλειπε από το πλευρό του Τσίπρα. Αυτός, εξάλλου, αποτελούσε τον σύνδεσμο με τους ξένους δημοσιογράφους, κλείνοντας  συνεντεύξεις, μοιράζοντας διαπιστεύσεις και μεταφέροντας δηλώσεις.

Κανένας, όμως, δεν φάνηκε να του δίνει ιδιαίτερη σημασία ή να υποπτεύεται το νευραλγικό ρόλο που θα καλούνταν να παίξει λίγο αργότερα. Το νεαρό της ηλικίας του, άλλωστε, δεν υπονοούσε κάποια ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Τα άπταιστα αγγλικά, αλλά και η εικόνα του, που φάνηκε να μην περνά απαρατήρητη από τις νεαρές δημοσιογράφους, τον καθιστούσαν ένα ακόμα pretty face, που λένε οι Αμερικανοί επικοινωνιολόγοι.

Οι μυημένοι στα άδυτα της Κουμουνδούρου, όμως, δεν ξαφνιάστηκαν καθόλου όταν αυτός ο νεαρός, χωρίς κάποια ιδιαίτερη επαγγελματική μέχρι τότε εμπειρία, ορίσθηκε διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου. Μία θέση που στην πραγματικότητα ισοδυναμούσε με ρόλο γενικού δερβέναγα στο μέγαρο Μαξίμου. Από την πρώτη στιγμή φάνηκε πως ο Τζανακόπουλος είχε την εξουσιοδότηση να διαχειρίζεται όλες τις σημαντικές υποθέσεις.

Προσγειωμένος την εποχή των αυταπατών

Ο Τσίπρας ήταν σίγουρος πως ο διευθυντής του γραφείου του δεν θα τον παρερμηνεύσει, ούτε θα επιχειρήσει να οικειοποιηθεί την εξουσία του. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, το κόμμα τον αποδέχτηκε στον κρίσιμο αυτό ρόλο όχι μόνο επειδή τον επέλεξε ο πρωθυπουργός, αλλά και επειδή είχε ήδη κομματικά ένσημα στην πλάτη του. Όπως και τον αποδέχθηκε και στο νέο κρίσιμο ρόλο του κυβερνητικού εκπροσώπου.

Αν και ήταν πάντα προεδρικός, διακρινόταν από ένα κράμα αριστερής προσέγγισης και ρεαλισμού. Για την ακρίβεια, πίστευε από νωρίς ότι οι δανειστές θα προσπαθούσαν να εκβιάσουν τη νέα κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, ήταν από αυτούς που έτρεφαν λιγότερες αυταπάτες από άλλα μέλη της ηγετικής ομάδας εκείνη την εποχή. Ορισμένοι τον είχαν δει σαν αντίβαρο στο Νίκο Παππά, με τον οποίο αρχικά είχε μία δύσκολη συνεργασία. Οι δύο τους, όμως, βρήκαν τις ισορροπίες τους, γεγονός που είχε συμβάλλει στο να μην υπάρχουν κόντρες στον σκληρό κυβερνητικό πυρήνα.

Ο νεαρός άνδρας περνά σχεδόν όλη του την ημέρα στο Μαξίμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει παραμελήσει την εμφάνισή του. Εν μέσω του δύσκολου καλοκαιριού του 2015, ο Τζανακόπουλος είχε γραφτεί στο γυμναστήριο Holmes Place του Συντάγματος. Ο ίδιος ανέκαθεν λάτρευε τον αθλητισμό, παίζοντας φανατικά μπάσκετ. Οι φήμες που είχαν κυκλοφορήσει για πιθανή υπουργοποίησή του πριν προαχθεί σε υπουργό Επικρατείας επιβεβαιώθηκαν, όπως ταυτόχρονα επιβεβαιώθηκε και η διάχυτη πεποίθηση πως ο Τσίπρας δεν θα τον άφηνε να φύγει από κοντά του.