Όμως, ίσως αυτή ακριβώς η διάκριση να είναι παραπλανητική. Γιατί η Woke κουλτούρα και ο ακραίος καπιταλισμός, παρότι εμφανίζονται σαν αντίπαλοι, μπορούν να εξεταστούν ως εκφάνσεις μιας κοινής βαθύτερης ανθρωπολογικής αντίληψης. Και αυτή είναι η αντίληψη του ανθρώπου πρωτίστως ως ενός αυτάρκους, αυτόνομου και βουλησιαρχικού ατόμου.

Όπως ανέφερα στο προηγούμενο άρθρο μου, βασικό στοιχείο της Woke κουλτούρας είναι η αποδόμηση των συλλογικών ταυτοτήτων. Έθνος, λαός, κοινωνία, οικογένεια, φύλο, ακόμη και η ίδια η έννοια μιας κοινής ανθρώπινης φύσης αντιμετωπίζονται ως κατασκευές που πρέπει να αποδομηθούν. Ας μην ξεχνάμε, παρεμπιπτόντως, ότι στις συλλογικές ταυτότητες ανήκουν και οι κοινωνικές τάξεις. Και εδώ εμφανίζεται μια παράδοξη συγγένεια με τον ακραίο φιλελεύθερο καπιταλισμό.

Η περίφημη φράση που συνδέθηκε με τη Μάργκαρετ Θάτσερ, ότι “δεν υπάρχει κοινωνία παρά μόνον άτομα”, συμπυκνώνει μια συγκεκριμένη αντίληψη: Η κοινωνική πραγματικότητα συγκροτείται πρωτίστως από άτομα και τις επιλογές τους. Ένα ανάλογο ανθρωπολογικό υπόβαθρο μπορεί να εντοπιστεί και σε ακραίες εκδοχές του σύγχρονου δικαιωματισμού. Μόνο που πλέον στο “δεν υπάρχει κοινωνία”, έχει προστεθεί και ότι “δεν υπάρχει φύση”.

Woke κουλτούρα: Το άτομο στο επίκεντρο

Στο κέντρο και των δύο κοσμοαντιλήψεων βρίσκεται το “γυμνό”, σχεδόν απέραντο άτομο. Ένα άτομο που θεωρεί ότι προηγείται των σχέσεών του, των συλλογικών του εντάξεων, της ιστορίας του και, στην ακραία εκδοχή αυτής της λογικής, ακόμη και ορισμένων δεδομένων της φύσης του. Δεν συγκροτείται μέσα από τις σχέσεις του, αλλά θεωρείται ότι υπάρχει πλήρες πριν από αυτές και κατόπιν επιλέγει ποιες θα αποδεχθεί.

Έτσι, δύο πολιτικοί κόσμοι που εμφανίζονται σαν θανάσιμοι αντίπαλοι μπορεί να συναντώνται σε ένα πολύ βαθύτερο επίπεδο. Ο ένας δημιουργεί τον απόλυτο καταναλωτή και ο άλλος το απόλυτο δικαιωματικό υποκείμενο. Και οι δύο όμως μπορεί να έχουν ως έσχατο σημείο αναφοράς το κυρίαρχο άτομο.

Η Θεολογία της Ισχύος

Αν θελήσουμε να αναζητήσουμε ορισμένες από τις βαθύτερες πολιτισμικές ρίζες αυτής της ανθρωπολογίας, πρέπει να προχωρήσουμε πολύ πίσω. Στον πολιτισμικό πυρήνα της Δύσης βρίσκεται ο Δυτικός Χριστιανισμός και οι αντιλήψεις περί Θεού και ανθρώπου που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό του. Εδώ απαιτείται μια σημαντική διευκρίνιση. Δεν υποστηρίζεται φυσικά ότι υπάρχει κάποια ευθεία γραμμή που ξεκινά από τον Αυγουστίνο και καταλήγει στη Woke κουλτούρα, ή στον σύγχρονο καπιταλισμό. Μια τέτοια θέση θα ήταν ιστορικά αφελής. Οι πολιτισμοί λειτουργούν μέσα από μακροχρόνιες μεταμορφώσεις, αντιστροφές και εκκοσμικεύσεις αρχικών σχημάτων, που μπορεί να καταλήξουν σε αποτελέσματα τα οποία οι δημιουργοί τους ουδέποτε θα αναγνώριζαν.

Ωστόσο, όπως έχει υποστηρίξει ο πατήρ Νικόλαος Λουδοβίκος, στη δυτική θεολογική παράδοση αναπτύσσεται αυτό που αποκαλεί “Θεολογία της Ισχύος”. Στον Αυγουστίνο, υπό την επίδραση και του νεοπλατωνικού κόσμου, η πνευματική διάσταση του ανθρώπου αποκτά μια σχέση ιεραρχικής υπεροχής έναντι του σώματος και της ύλης. Το ανώτερο καλείται να κυριαρχήσει επί του κατώτερου. Έτσι μπορεί να συγκροτηθεί σταδιακά ένα πολιτισμικό σχήμα στο οποίο η ιεράρχηση και η κυριαρχία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Όταν αυτό συνδυάζεται με μια αντίληψη του ανθρώπου ως οντολογικά αυτοτελούς υποκειμένου, τότε οι σχέσεις παύουν να είναι εκείνες που συγκροτούν το πρόσωπο και κινδυνεύουν να μετατραπούν σε σχέσεις μεταξύ ήδη ολοκληρωμένων, αυτόνομων μονάδων. Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Άλλο είναι να θεωρείς ότι υπάρχω και μετά σχετίζομαι και άλλο ότι υπάρχω επειδή σχετίζομαι. Στη δεύτερη περίπτωση βρίσκεται η σχεσιακή οντολογία του προσώπου. Στην πρώτη βρίσκεται η δυνατότητα της οντολογίας του κυριαρχικού ατόμου.

Από τον Θεό στον ανθρωποθεό

Με τον Διαφωτισμό πολλά από τα θεολογικά σχήματα του Δυτικού Πολιτισμού δεν εξαφανίστηκαν, αλλά εκκοσμικεύθηκαν και έγιναν πανίσχυρα, απαλλασσόμενα από το μεταφυσικό τους πλαίσιο. Ο Θεός απομακρύνθηκε σταδιακά από το κέντρο του κοσμοειδώλου, αλλά η θέση που κατείχε δεν έμεινε αναγκαστικά κενή. Ο αυτοθεοποιημένος άνθρωπος έσπευσε να καταλάβει τη θέση του. Εδώ εμφανίζεται αυτό που –χρησιμοποιώντας έναν ντοστογιεφσκικό όρο – θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ανθρωποθεό.

Το υποκείμενο δεν αρκείται πλέον να είναι ελεύθερο μέσα στον κόσμο, αλλά επιδιώκει να καταστεί κυρίαρχο του κόσμου. Και η βούληση αποκτά κεντρικό ρόλο στην αυτοκατανόησή του. Στο νεωτερικό και κυρίως στον μετανεωτερικό άνθρωπο δεν αρκεί πλέον “να είμαι αυτό που είμαι”, αλλά να “είμαι αυτό που θέλω να είμαι”. Από το cogito ergo sum μπορούμε έτσι, σχηματικά, να περάσουμε σε ένα volo ergo sum: θέλω, άρα υπάρχω. Η βούληση, με άλλα λόγια, μετατρέπεται σε δημιουργό της πραγματικότητας.

Και εδώ βρίσκεται η βαθύτερη συγγένεια που αξίζει να εξεταστεί μεταξύ φαινομένων, τα οποία πολιτικά και ιστορικά μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά. Δεν πρόκειται για εξομοίωση της Woke κουλτούρας με ολοκληρωτικά καθεστώτα ούτε, φυσικά, με το Ναζισμό. Μια τέτοια εξίσωση θα ήταν ιστορικά και ηθικά απαράδεκτη. Υπάρχει, όμως, ένα ερώτημα που αξίζει να τεθεί: Μπορεί άραγε διαφορετικά φαινόμενα της δυτικής νεωτερικότητας να περιέχουν έναν κοινό βουλησιαρχικό πυρήνα;

Στο Ναζισμό η βούληση εμφανίστηκε στην πιο βίαιη εξωστρεφή μορφή της. Ο ίδιος ο τίτλος της ταινίας της Λένι Ρίφενσταλ “Ο θρίαμβος της θέλησης”, είναι αποκαλυπτικός μιας ολόκληρης κοσμοαντίληψης: Dιά της βούλησης και της ισχύος ο άνθρωπος επιχειρεί να κυριαρχήσει στον κόσμο. Σε ακραίες εκδοχές του μετανεωτερικού ατομικισμού η κίνηση μπορεί να αντιστραφεί προς τα μέσα. Το κυρίαρχο υποκείμενο δεν διεκδικεί αναγκαστικά να κατακτήσει τον εξωτερικό κόσμο.

Διεκδικεί όμως απόλυτη κυριαρχία επί του δικού του μικρού σύμπαντος, επιλέγοντας για παράδειγμα το φύλο του. Κάθε όριο που δεν έχει επιλέξει το ίδιο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως καταπιεστικό. Η κυριαρχία μετατρέπεται έτσι σε αυτοκυριαρχία και η αυτοκυριαρχία σε απαίτηση απελευθέρωσης ακόμη και από το δεδομένο. Το τελευταίο όριο είναι η ύπαρξη. Και πρέπει να πάψει να υπάρχει!

Ένα τρομακτικό φιλοσοφικό ερώτημα

Αλλά εδώ εμφανίζεται ένα τρομακτικό φιλοσοφικό ερώτημα: Εάν η απόλυτη ελευθερία σημαίνει ότι τίποτε δεν μπορεί να δεσμεύει το κυρίαρχο υποκείμενο χωρίς τη συγκατάθεσή του, ποιο είναι το τελευταίο όριο που απομένει; Η απάντηση είναι η ίδια η ύπαρξη. Ο Ντοστογιέφσκι είχε αντιληφθεί με σχεδόν προφητική οξύτητα αυτή τη δυνατότητα. Στους “Δαιμονισμένους”, ο Κιρίλοφ οδηγεί τη λογική της απόλυτης ανθρώπινης αυτονομίας μέχρι το έσχατο σημείο της.

Εάν ο Θεός δεν υπάρχει και ο άνθρωπος πρέπει να γίνει ο ίδιος Θεός, τότε πρέπει να αποδείξει την απόλυτη ελευθερία του, νικώντας ακόμη και τον φόβο του θανάτου. Η αυτοκτονία μετατρέπεται έτσι, μέσα στην παραληρηματική αλλά φιλοσοφικά συνεπή λογική του Κιρίλοφ, σε απόδειξη θεότητας. Εδώ το volo ergo sum φθάνει στην τελική του αντιστροφή. Δηλαδή, μπορώ να επιλέξω να μην υπάρχω. Άρα είμαι απόλυτα ελεύθερος.

Και αυτό ακριβώς εκφράζει η Patricia MacCormack. Και για αυτό οι απόψεις της δεν είναι κάτι γραφικό και περιθωριακό, αλλά μέρος ενός πολύπλοκου ιστορικοπολιτισμικού αρχιτεκτονήματος. Το ενδιαφέρον στις απόψεις της δεν είναι απλώς ο αντιγεννητισμός. Ούτε χρειάζεται να υποστηρίξει κανείς ότι οι απόψεις της οδηγούν αναγκαστικά σε κάποια βίαιη πολιτική εξόντωσης της ανθρωπότητας. Το βαθύτερο φιλοσοφικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Για πρώτη ίσως φορά η λογική της αυτοκατάργησης δεν αφορά απλώς το άτομο, αλλά το ανθρώπινο είδος ως συλλογικό υποκείμενο.

Με άλλα λόγια, ανθρωπότητα καλείται να αποφασίσει ότι δεν δικαιούται να υπάρχει. Και αυτή η κραυγή της αυτοεξάλειψης έχει στον πυρήνα της το έντονο στοιχείο της κυριαρχίας, πάνω στο οποίο βασίστηκαν οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες της Δύσης. Η ανθρωπότητα επιβεβαιώνει την απόλυτη κυριαρχία της επάνω στον κόσμο, αποφασίζοντας να αποσύρει τον ίδιο της τον εαυτό από αυτόν. Η αυτοεξάλειψη μπορεί έτσι να αναγνωσθεί ως η έσχατη και πιο παράδοξη μορφή κυριαρχίας επί του κόσμου και επί του εαυτού.

Woke κουλτούρα: Για μια διαφορετική κατανόηση

Μπορώ να καταστρέψω τον κόσμο, άρα είμαι Θεός! Μπορώ, όμως, και να καταργήσω τον εαυτό μου. Άρα δεν υπάρχει τίποτε πλέον πάνω από τη βούλησή μου. Εδώ ίσως ολοκληρώνεται ένας παράξενος κύκλος. Η Θεολογία της Ισχύος ξεκινά από την κυριαρχία. Το ανώτερο επί του κατώτερου, το πνεύμα επί της ύλης, ο άνθρωπος επί της φύσης, το υποκείμενο επί του κόσμου. Όταν, όμως, το υποκείμενο δεν αναγνωρίζει πλέον τίποτε –έξω από αυτό– που να μπορεί να του θέσει όρια, η κυριαρχική βούληση αναγκαστικά επιστρέφει στον ίδιο τον εαυτό της.

Και τότε η Θεολογία της Ισχύος μπορεί να μετατραπεί σε Θεολογία της Αυτοχειριαστικής Ισχύος. Ίσως λοιπόν η περίπτωση MacCormack να μην είναι σημαντική επειδή αποκαλύπτει κάποια συγκεκριμένη πολιτική απειλή, αλλά επειδή λειτουργεί ως καθρέφτης μιας πολύ βαθύτερης πολιτισμικής κρίσης. Μας επιτρέπει να δούμε πού μπορεί να οδηγήσει μια ανθρωπολογία, στην οποία η ελευθερία ταυτίζεται με την απουσία κάθε δεδομένου ορίου και η ανθρώπινη ολοκλήρωση με την απόλυτη κυριαρχία της βούλησης.

Η απάντηση σε αυτή την κρίση ίσως δεν βρίσκεται στην επιστροφή σε νέους καταναγκασμούς, ούτε στην άρνηση της ελευθερίας και των δικαιωμάτων. Βρίσκεται πιθανώς σε μια διαφορετική κατανόηση της ίδιας της ελευθερίας. Στον άνθρωπο όχι ως απομονωμένο άτομο, αλλά ως πρόσωπο, όπως τονίζει η Ελληνορθόδοξη Παράδοση, η οποία θα μπορούσε να προσφέρει ένα νέο οντολογικό μοντέλο για τη Δύση αλλά και για τον κόσμο. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στην οντολογία του ανθρώπου, ο οποίος δεν καταπιέζεται επειδή σχετίζεται, αλλά υπάρχει πλήρως ακριβώς επειδή σχετίζεται.

Ο άνθρωπος που δεν αντιλαμβάνεται τη φύση, το σώμα, τον άλλο άνθρωπο και τον κόσμο ως εχθρικά όρια, τα οποία πρέπει να συντρίψει για να γίνει ελεύθερος, που δεν χρειάζεται να γίνει ανθρωποθεός για να αποκτήσει αξία. Γιατί ίσως το μεγάλο παράδοξο του σύγχρονου Δυτικού Πολιτισμού είναι ακριβώς αυτό.

Ότι, δηλαδή, στην προσπάθειά του να απελευθερώσει απόλυτα τον άνθρωπο κινδυνεύει να τον αφήσει τόσο μόνο, τόσο αποσυνδεδεμένο και τόσο κυρίαρχο, ώστε η τελευταία απόδειξη της κυριαρχίας του να είναι να στραφεί εναντίον του ίδιου του εαυτού του. Η αυτοεξάλειψη, τότε, είναι η έσχατη πράξη αυτοπραγμάτωσης ενός υποκειμένου που πιστεύει ότι πρέπει να ελέγχει πλήρως τη μοίρα του. Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το βαθύτερο πρόβλημα που βρίσκεται κάτω από την κορυφή του παγόβουνου.

Η άνοδος των επιτοκίων είναι ενοχλητική αλλά συγκρατεί τον πληθωρισμό. Μόνο η υγεία του προέδρου μπορεί να αναταράξει την Γώλλ Στρήτ που τραβάει απτόητη την ανηφόρα τιμών των μετοχών.

Η Ρωσία επωφελείται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και φυσικού αερίου, προμηθεύεται βενζίνες από τα Ινδικά διυλιστήρια, εξάγει φυσικό αέριο από τον Αρκτικό κύκλο κι απειλεί να κλείσει όλα τα λιμάνια της Μαύρης Θαλάσσης, προκαλώντας ασφυξία στην Ουκρανική οικονομία που συναντά δυσκολίες για την συνέχιση ενός καταστρεπτικού  πολέμου με δανεικά.

Το στοίχημα Τραμπ

Τα ευρωπαϊκά ταμεία στερεύουν όπως και τα πολεμοφόδια για τους Ουκρανούς που ζητούν απεγνωσμένα αντιαεροπορική κάλυψη. Αντίθετα η ρωσική βιομηχανία στρατικοποιείται, όπως επί Στάλιν στον πόλεμο με την Γερμανία, η οποία έχει προβλήματα ηγεσίας. Οι Πέρσες προσπαθούν να εξαναγκάσουν τους Αμερικανούς να δεχθούν Ιρανικό έλεγχο των στενών του Ορμούζ κι ο πρόεδρος Τραμπ απαντά με επίταση του ναυτικού αποκλεισμού. Μπορεί απεριορίστως να αντικαθιστά αεροπλανοφόρα και πολεμικά πλοία στον Ινδικό ωκεανό και προβλήματα τύπου ΛΙΝΚΟΛΝ είναι διαχειρίσιμα.

Η μόνη πηγή εισαγωγών για την Τεχεράνη είναι οι ακτές της Κασπίας, αλλά  οι «γείτονες», Κίνα και η Ρωσία δεν επαρκούν για να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες του Ιρανού καταναλωτού που υφίσταται τα δεινά του πολέμου επί δύο χρόνια. Βεβαίως, ο έλεγχος της Ιρανικής εξουσίας παραμένει στα χέρια των φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και είναι άγνωστος ο ρόλος του «υπερτάτου» ηγέτη της Ισλαμικής «δημοκρατίας» Μοτζάμπα Χαμενεΐ.

Όταν έλθει η εξάντληση στον Περσικό…

Η αυτοκρατορική και ναζιστική Γερμανία έχασε δύο πολέμους τον 20^ον αιώνα όχι στο πεδίο της μάχης αλλά από ναυτικό αποκλεισμό. Ο Τραμπ δεν είναι διατεθειμένος να τον άρει, για να πέσουν οι τιμές τις βενζίνης στην Καλιφόρνια.

Κοντολογίς, μπαίνουμε στην τρίτο χειμώνα του πολέμου  στον Περσικό Κόλπο και στον πέμπτο του Ευξείνου Πόντου χωρίς να διαφαίνεται ελπίς ειρηνεύσεως στους δύο παρανοϊκούς πολέμους. Η υπομονή κι οι αντοχές του υπολοίπου κόσμου, του πρώτου που πουλεί όπλα, του δευτέρου που στενάζει από την ακρίβεια της ζωής και του «τρίτου κόσμου» αρχίζει να εξαντλείται. Ο πληθυσμός της Αφρικής μειώνεται. Αυτός θα είναι ο μεγάλος χαμένος…

Δεν πρέπει να γίνει το λάθος να θεωρηθεί ότι κάθε τουρκικό θαλάσσιο πάρκο αποτελεί αυτομάτως παράνομη πράξη, ή ότι η Τουρκία στερείται δικαιώματος προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ένα τέτοιο επιχείρημα θα ήταν νομικά υπερβολικό και πολιτικά αντιπαραγωγικό. Το πραγματικό ζήτημα βρίσκεται αλλού. Το κρίσιμο δεν είναι ο χαρακτηρισμός, αλλά οι συντεταγμένες.

Ένα κράτος μπορεί να θεσπίζει, στο πλαίσιο της εσωτερικής του έννομης τάξης, καθεστώτα προστασίας του περιβάλλοντος στις θαλάσσιες περιοχές όπου διαθέτει νόμιμη δικαιοδοσία. Μπορεί να καθορίζει ζώνες προστασίας, να απαγορεύει συγκεκριμένες δραστηριότητες και να θεσπίζει κανόνες για την προστασία της βιοποικιλότητας.

Δεν μπορεί όμως, μέσω μιας τέτοιας εσωτερικής πράξης, να δημιουργήσει μονομερώς διεθνώς δεσμευτικό θαλάσσιο όριο έναντι άλλου κράτους. Αυτό είναι θεμελιώδες. Η ύπαρξη χαρτών και γεωγραφικών συντεταγμένων προσδίδει ακρίβεια στην εφαρμογή του εσωτερικού καθεστώτος. Δεν μετατρέπει όμως τις συντεταγμένες αυτές σε διεθνώς συμφωνημένη γραμμή οριοθέτησης. Επομένως, η ελληνική πλευρά πρέπει να εξετάσει, όχι απλώς τον τίτλο των αποφάσεων, αλλά το ακριβές γεωγραφικό αποτύπωμά τους. Εκεί βρίσκεται η ουσία.

Το Fethiye-Kaş και το Καστελλόριζο

Η περιοχή Fethiye-Kaş έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, επειδή βρίσκεται απέναντι από το Καστελλόριζο. Το Καστελλόριζο δεν είναι μια “ειδική περίπτωση” που μπορεί να εξαφανιστεί από έναν χάρτη, επειδή βρίσκεται κοντά στις τουρκικές ακτές. Είναι ελληνικό έδαφος. Και τα νησιά, ως γενική αρχή του δικαίου της θάλασσας, διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Το διαφορετικό ζήτημα είναι το αποτέλεσμα της οριοθέτησης όταν υπάρχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.

Επομένως, εάν οι τουρκικές συντεταγμένες θεωρηθούν ότι επιχειρούν να αποτυπώσουν μια θέση που περιορίζει εκ των προτέρων τα θαλάσσια δικαιώματα του Καστελλορίζου, η Ελλάδα οφείλει να το καταστήσει απολύτως σαφές ότι δεν αναγνωρίζει καμία τέτοια οριοθετική συνέπεια.

Εδώ αποκτούν σημασία τα άρθρα 74 §3 και 83 §3 της UNCLOS. Όταν η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών δεν έχει συμφωνηθεί, τα ενδιαφερόμενα κράτη οφείλουν να καταβάλλουν προσπάθειες για προσωρινές πρακτικές ρυθμίσεις και να αποφεύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο, ή να παρεμποδίσουν την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Η διάταξη αυτή δεν απαγορεύει κάθε μονομερή δραστηριότητα. Απαγορεύει όμως, κατά τη διεθνή νομική προσέγγιση, τη δημιουργία καταστάσεων που μπορούν να υπονομεύσουν την τελική οριοθέτηση. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να επικεντρωθεί δυναμικά και πρακτικά η ελληνική προσοχή.

Απόπειρα επιθετικής αλλαγής του status quo

Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία εάν ένα τετελεσμένο ονομαστεί “ενεργειακή πολιτική”, “περιβαλλοντική προστασία”, “θαλάσσιο πάρκο” ή “διοικητική ρύθμιση”. Σημασία έχει τι έννομες και πραγματικές συνέπειες επιχειρεί να παράγει. Και εκεί χρειάζονται όρια, τόσο λεκτικά όσο και επί του πεδίου εάν χρειαστεί. Η προστασία του περιβάλλοντος και η άσκηση δικαιοδοσίας είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Το γεγονός ότι μία περιοχή χαρακτηρίζεται εθνικό θαλάσσιο πάρκο δεν σημαίνει ότι το κράτος που την χαρακτηρίζει αποκτά αυτομάτως αποκλειστική δικαιοδοσία επί κάθε δραστηριότητας στην περιοχή. Επομένως, εάν στο μέλλον ο περιβαλλοντικός χαρακτηρισμός χρησιμοποιηθεί ως βάση για παρεμπόδιση ελληνικής ναυσιπλοΐας, αλιείας, επιστημονικής έρευνας ή άλλης νόμιμης δραστηριότητας σε περιοχή όπου η Τουρκία δεν διαθέτει σχετική δικαιοδοσία, τότε το ζήτημα αλλάζει χαρακτήρα.

Δεν θα πρόκειται πλέον απλώς για περιβαλλοντικό μέτρο. Θα πρόκειται για άσκηση δικαιοδοσίας και, ενδεχομένως, για αμφισβήτηση δικαιωμάτων άλλου κράτους. Η Αθήνα πρέπει να αντιμετωπίσει κάθε τουρκική περιβαλλοντική πρωτοβουλία ως απόπειρα επιθετικής αλλαγής του status quo.

Η Ελλάδα έχει μεν συμφέρον να υποστηρίζει με συνέπεια ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι θεμιτός και αναγκαίος σκοπός, οφείλει δε να απορρίψει τη χρησιμοποίηση της περιβαλλοντικής πολιτικής ως μέσου παραγωγής οριοθετικών αποτελεσμάτων.
Η διάκριση αυτή είναι απολύτως κρίσιμη.

Tί πρέπει να κάνει η Ελλάδα

Η ελληνική αντίδραση πρέπει, κατά την άποψή μου, να κινηθεί σε τρία επίπεδα: Πρώτον, να αναγνωρίσει το γενικό δικαίωμα κάθε κράτους να προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον εντός της νόμιμης δικαιοδοσίας του. Το κάνει ήδη και η Ελλάδα. Δεύτερον, να δηλώσει ρητά ότι οι τουρκικές αποφάσεις, οι χάρτες και οι συντεταγμένες τους δεν αναγνωρίζονται ως διεθνής οριοθέτηση και δεν μπορούν να επηρεάσουν τα ελληνικά δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Τρίτον, να καταστήσει σαφές ότι οποιοδήποτε εφαρμοστικό μέτρο υπερβαίνει τη νόμιμη τουρκική δικαιοδοσία θα αξιολογηθεί αυτοτελώς και θα αντιμετωπιστεί με τα διαθέσιμα μέσα του διεθνούς δικαίου, ακόμα και δυναμικά επί του πεδίου. Αυτή η προσέγγιση είναι νομικά ισχυρότερη από μια γενικευμένη καταγγελία, ενώ τέλος, υπάρχει μία παράμετρος που δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος είναι κοινό περιβαλλοντικό οικοσύστημα. Η ρύπανση, η υπεραλίευση, η κλιματική αλλαγή και η προστασία της βιοποικιλότητας δεν σταματούν στα όρια μιας εθνικής δικαιοδοσίας. Η Ελλάδα θα μπορούσε υποθετικά, να συνεργαστεί με μία καλόπιστη Τουρκία για αυτά τα ζητήματα. Αλλά η συνεργασία πρέπει να είναι λειτουργική και όχι οριοθετική:

• Να προστατεύει τη θάλασσα χωρίς να προδικάζει τα σύνορα.
• Να παράγει περιβαλλοντικό αποτέλεσμα χωρίς να δημιουργεί νομική αναγνώριση.
• Να μην επιτρέπει σε μία περιβαλλοντική συμφωνία να μετατραπεί εκ των υστέρων σε επιχείρημα περί αποδοχής συγκεκριμένης θαλάσσιας γραμμής.

Θαλάσσια πάρκα και τετελεσμένα 

Οι δύο τουρκικές αποφάσεις δεν πρέπει ούτε να υποτιμηθούν ούτε να υπερδραματοποιηθούν. Δεν αποτελούν από μόνες τους διεθνή συμφωνία οριοθέτησης. Δεν μπορούν, όμως, και να αντιμετωπισθούν ως μια απλή διοικητική λεπτομέρεια χωρίς γεωπολιτική σημασία, ιδίως εάν οι συντεταγμένες τους συμπίπτουν με ευρύτερες τουρκικές θέσεις για το θαλάσσιο χώρο.

Το ζητούμενο για την Ελλάδα είναι να εμποδίσει τη δημιουργία σωρευτικών τετελεσμένων. Γιατί τα τετελεσμένα δεν δημιουργούνται πάντοτε με μία μεγάλη και θεαματική πράξη. Μπορούν να δημιουργούνται σταδιακά, με έναν χάρτη, μία συντεταγμένη, έναν κανονισμό, ένα διοικητικό μέτρο, μία εφαρμοστική πράξη και, τελικά, με την επίκληση της προηγούμενης πρακτικής ως «δεδομένου». Επομένως, η ελληνική θέση πρέπει να είναι σταθερή και απλή:

• Προστασία του περιβάλλοντος, Ναι.
• Διεθνής συνεργασία, Ναι.
• Μονομερής οριοθέτηση μέσω περιβαλλοντικών χαρακτηρισμών, Όχι.

Η θάλασσα πρέπει να προστατεύεται. Τα θαλάσσια όρια, όμως, δεν χαράσσονται μονομερώς με περιβαλλοντικές αποφάσεις…

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Έλληνας χειριστής είχε μεγάλη εμπειρία και πολλές ώρες πτήσεως στα στρατιωτικά ελικόπτερα τύπου Chinook. Μόλις τον τελευταίο χρόνο, για να ενισχύσει το οικογενειακό του εισόδημα, είχε ενεργοποιήσει το πτυχίο του για να πετά με ελικόπτερα πολιτικού τύπου.

Οι τρεις βρήκαν ακαριαίο θάνατο. Από το ελικόπτερο, που μετά τη συντριβή τυλίχθηκε στις φλόγες, δεν έμεινε σχεδόν τίποτα.  Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο Σίφνου, Μανώλη Φουτουλάκη, ο οποίος μίλησε στον Alpha, αυτόπτες μάρτυρες τόνισαν ότι πριν από τη συντριβή του ελικοπτέρου άκουσαν έναν παράξενο θόρυβο, ενδεχομένως από κάποια μηχανική βλάβη. Μάρτυρες αναφέρουν ότι είδαν να βγαίνει καπνός από το ελικόπτερο, ενώ προσέγγιζε το ελικοδρόμιο.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο ΣΚΑΪ, οι δύο άνδρες που επέβαιναν στο ελικόπτερο και επέζησαν της σύγκρουσης κατέθεσαν τα προηγούμενα 24ωρα στην Αστυνομία, περιγράφοντας τι αντιλήφθηκαν τις τελευταίες στιγμές πριν από το δυστύχημα. «Δεν είχαμε οπτική επαφή», φέρονται να είπαν στους αστυνομικούς, εξηγώντας ότι δεν είδαν το άλλο ελικόπτερο με το οποίο τελικά συγκρούστηκαν. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περιγραφή τους για τη στιγμή της πρόσκρουσης. Όπως φέρεται να υποστήριξαν, όταν αισθάνθηκαν το χτύπημα δεν αντιλήφθηκαν ότι είχε προηγηθεί σύγκρουση με άλλο εναέριο μέσο. «Νομίζαμε ότι πέσαμε πάνω σε καλώδια», ανέφεραν.

Σύμφωνα με τα όσα μεταδόθηκαν στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha το ελικόπτερο ήταν ένα αεροταξί που είχε ξεκινήσει την πτήση του από τον λόφο Μερέντα στο Μαρκόπουλο και κατέπεσε ενώ προσέγγιζε το ελικοδρόμιο της Σίφνου.

Το χρονικό

Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για το περιστατικό με το ελικόπτερο σήμερα 17 Αυγούστου 2026, περίπου στις 18:17. Κινητοποιήθηκαν 2 πυροσβέστες με 1 όχημα, ενώ μετέβη ομάδα διάσωσης από Σύρο με ταχύπλοο σκάφος RAFNAR του Πυροσβεστικού Σώματος.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, εντοπίστηκαν τρία άτομα χωρίς τις αισθήσεις τους, μέχρι που ήρθε η επίσημη επιβεβαίωση του θανάτου τους. Να σημειωθεί ότι το σημείο που κατέπεσε το ελικόπτερο είναι κοντά σε σπίτια.

Πιο συγκεκριμένα, το ένα θαλάσσιο πάρκο βρίσκεται στο Βόρειο Αιγαίο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Το δεύτερο καλύπτει πολύ μεγάλη θαλάσσια περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκόπτοντας πλήρως το Καστελλόριζο από τη Ρόδο. Οι τουρκικές ενέργειες προφανώς και πρέπει να ενταχθούν στις διπλωματικές κινήσεις που έχουν ως στόχο την κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και με τη χρήση καταναγκαστικών πρακτικών, απόσπαση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η δεύτερη σημαντική εξέλιξη αφορά τη δήλωση Τραμπ για τη Συμφωνία της Μέκκας. Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, μέσω του λογαριασμού του στο Truth Social, χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντική εξέλιξη για την ασφάλεια και τη συνεργασία στη Μέση Ανατολή και με το σύνηθες πομπώδες ύφος διάνθισε την ανάρτηση δηλώνοντας «πολύ χαρούμενος» που οι τρεις χώρες υπέγραψαν «επιτέλους» τη Συμφωνία! Μας ενημέρωσε δε, ότι αυτό το… «μεγάλο, τολμηρό και σημαντικό πρώτο βήμα», αποτελεί ένδειξη μεγαλύτερης ενότητας της Μέσης Ανατολής!

Από διπλωματικής απόψεως, η σκοπιμότητα της δήλωσης θα ήταν κατανοητή. Βέβαια, χωρίς να το αναφέρει, εστιάζει στη σημασία της για την αντιμετώπιση του Ιράν και δεν γίνεται καμία αναφορά στη σημασία της αναφορικά με το Ισραήλ, άρα και τις δυνητικές της επιπτώσεις στην περιοχή αμέσου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος των δυο χωρών του Ελληνισμού. Ούτε οι έστω υπερβολικές, προς το παρόν, ανησυχίες πολλών περί «Ισλαμικού ΝΑΤΟ» απασχόλησαν τον Τραμπ. Έστω και έμμεσα.

Τραμπ: Γεωπολιτική και business

Αυτό είναι το γεωπολιτικό περιβάλλον που νομιμοποιεί την Αθήνα να θέσει, έστω ως υπόθεση εργασίας στο πλαίσιο του σχεδιασμού της, το ερώτημα, τι θα γίνει εάν η νέα αυτή, σουνιτική, συμμαχία επιχειρήσει όχι μόνο να αμύνεται, αλλά και να… επιτίθεται πιο αποτελεσματικά; Ρητορικό και θεωρητικό αλλά ουχί αναιτιολόγητο ερώτημα.

Είναι γνωστή και καλά τεκμηριωμένη η «αδυναμία» του Αμερικανού προέδρου στους τρεις ηγέτες των χωρών της Συμμαχίας της Μέκκας. Τον Σαουδάραβα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, γνωστό και ως MbS, τον Τούρκο Ερντογάν και τέλος, τον πραγματικό ηγέτη του Πακιστάν, τον Στρατάρχη Μουνίρ. Εάν προσεγγίζαμε τις διακρατικές σχέσεις με αμιγώς γεωπολιτικά κριτήρια, το πόρισμα θα υπογράμμιζε ότι η θερμή σχέση καθεμιάς χώρας με την Ουάσινγκτον έχει εντελώς διαφορετικούς λόγους ως εξήγηση.

Ο Τραμπ όμως έχει αποδείξει την αδυναμία του στις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Και αυτό δεν περιορίζεται απλά στην αντιμετώπιση των διεθνών υποθέσεων από την οπτική γωνία των οικονομικών-επιχειρηματικών συμφωνιών, κάτι το οποίο από διεθνοπολιτικής αναλυτικής άποψης θα ήταν κατανοητό. Το πρόβλημα είναι, πάντα σύμφωνα με δημοσιεύματα ξένων μέσων ενημέρωσης και εκτιμήσεις αναλυτών, ότι συχνά ταυτίζει το οικονομικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών με το επιχειρηματικό δικό του.

Πολύ χονδρικά και ενδεχομένως κάπως απλουστευτικά, όλο αυτό καταλήγει στο ότι αντί τα γεωπολιτικά συμφέροντα των χωρών να αποτελούν πυξίδα για τις επιχειρηματικές συμφωνίες, τελικά μοιάζει να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Αν θεωρηθεί ως δεδομένο της εξίσωσης, δεν μπορεί να μην συνυπολογιστεί. Ας δούμε κάποια από τα στοιχεία.

Οι διπλωματικοί ελιγμοί του Πακιστάν

Η ιδική σχέση είναι εξόφθαλμα ορατή τα τελευταία χρόνια στην περίπτωση του Πακιστάν. Παράλληλα, η αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από την Ινδία είναι ευδιάκριτη. Όπως άλλωστε και η προνομιακή πρόσβαση του πανίσχυρου Στρατάρχη Μουνίρ, στον Λευκό Οίκο. Δεν απέχει χρονικά πολύ η εποχή που η Ινδία εθεωρείτο ως το μεγάλο γεωπολιτικό έπαθλο για τις ΗΠΑ, που επεδίωκαν να την προσελκύσουν στην άτυπη συμμαχία των χωρών – κυρίως της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας – με κοινό συμφέρον την ανάσχεση της κινεζικής ισχύος και του καταγγελλόμενου «ηγεμονισμού» του Πεκίνου.

Στις μέρες μας, η διπλωματική κινητικότητα και η μεσολάβηση του Ισλαμαμπάντ για την εξεύρεση μιας λύσης απεμπλοκής από τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά και η γενικότερη συνεργασία στην αντιμετώπιση του Αφγανιστάν, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως αιτιολογία της ιδιαίτερης “συμπάθειας” με την οποία ο Τραμπ αντιμετωπίζει τη χώρα.

Ωστόσο, από την εξίσωση δε λείπουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Στο “πόθεν έσχες” του Τραμπ για το 2025, ξεχωρίζει η οικονομική οντότητα World Liberty Financial (WLF) στην οποία συμμετέχει η προεδρική οικογένεια και έχει στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων της τον τομέα των κρυπτονομισμάτων (cryptocurrencies), τα έσοδα ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων! Το Πακιστάν ήταν από τις πρώτες χώρες που ενδιαφέρθηκαν και συνεργάστηκαν…

Μόλις τον περασμένο Ιανουάριο, το πακιστανικό υπουργείο Οικονομικών υπέγραψε Μνημόνιο κατανόησης (MoU) με την εταιρία SC Financial Technologies, που τυγχάνει θυγατρική της World Liberty Financial. Αντικείμενο θα είναι η εξέταση της χρήσης του κρυπτονομίσματος, η τιμή του οποίου είναι συνδεδεμένη (pegged) με την τιμή του αμερικανικού δολαρίου, για την πραγματοποίηση διασυνοριακών πληρωμών, χωρίς τη μεσολάβηση τραπεζών!

Στην τελετή ήταν παρόντες και ο στρατάρχης Μουνίρ και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαρίφ. Την υπογραφή για λογαριασμό της αμερικανικής εταιρίας έβαλε ο Ζακ Γουίτκοφ, γιος του προεδρικού συμβούλου Στιβ Γουίτκοφ και απεσταλμένου μαζί με τον πολυπράγμονα προεδρικό γαμβρό Τζάρεντ Κούσνερ. Τυπικά βέβαια, ακόμα δεν έχει καταγραφεί κάποια συναλλαγή.

Επίσης, θα πρέπει να τονιστεί ότι το Πακιστάν έσπευσε να εγκαθιδρύσει ρυθμιστικούς κανόνες για τη δραστηριοποίηση στον τομέα των κρυπτονομισμάτων. Ιδρύθηκε κρατική αρχή (Pakistan Virtual Assets Regulatory Authority – PVARA) η οποία θα αδειοδοτεί, αλλά και παράλληλα θα επιβάλει σκληρές ποινές φυλάκισης – μέχρι πέντε χρόνια – σε όποιους επιχειρήσουν να δραστηριοποιηθούν χωρίς άδεια. Μόνο ως θετικό θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί όμως… από όποιον την έχει ήδη εξασφαλίσει. Αυτά είναι τα δεδομένα προς αξιολόγηση.

“Χορεύοντας” με τους Σαουδάραβες

Η σχέση του Τραμπ με τον MbS επίσης εστιάζει στις επιχειρηματικές συμφωνίες. Παρότι δεν έχουν γίνει και πολλές κινήσεις υλοποίησης των εξαγγελιών για επενδύσεις και συνεργασίες ύψους από 600 δισ. δολ. έως 1 τρισ. δολάρια, σε διάφορες δηλώσεις του ο Τραμπ “έσταζε μέλι” για τον Σαουδάραβα ηγέτη, φθάνοντας στο σημείο να επαινέσει τον μεταρρυθμιστικό του ρόλο στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η συγκεκριμένη αναφορά προκάλεσε αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον και όχι μόνο, δεδομένης της “υπόθεσης Κασόγκι”, του αντικαθεστωτικού δημοσιογράφου που δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Πρόκειται για την υπόθεση που είχε προκαλέσει σκληρότατες προσωπικές αναφορές από την πλευρά του Ερντογάν, οι οποίες αποδείχθηκε οριστικά κατά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας, είχαν ημερομηνία λήξης.

Τέλος, στην Ουάσινγκτον έχουν τύχει μεγάλης δημοσιότητας τα έσοδα 59,5 εκατ. δολαρίων του Τραμπ, από τη διεθνή δραστηριότητα στον τομέα των ακινήτων (real estate) για το έτος 2025, καθώς σημείωσαν αύξηση 71% σε σχέση με το 2024 και δεκαπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2023. Τα 25,8 εκατ. δολ. προέρχονται από δραστηριότητα στη Σαουδική Αραβία. Αρμόδιοι φορείς εγείρουν ζητήματα δεοντολογίας και σύγκρουσης συμφερόντων, μεταξύ των προεδρικών καθηκόντων Τραμπ και των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.

Καταληκτικά, εξέτασης χρήζουν και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες του Αμερικανού προέδρου στη χώρα του – κατά δήλωση – «φίλο» του Ερντογάν, την Τουρκία. Η φύση του καθεστώτος κατά κανόνα εμπλέκει τον προεδρικό κύκλο με τις μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες, παρότι τυπικά οι αντισυμβαλλόμενοι από την τουρκική πλευρά δεν έχουν καμία σχέση. Αν και για να είμαστε δίκαιοι, τέτοια χαρακτηριστικά συχνά παρατηρούνται και σε προηγμένες δυτικού τύπου δημοκρατίες…

Τραμπ και Τουρκία

Όσον αφορά λοιπόν την Τουρκία και τον «εκλεγμένο δικτάτορα» Ερντογάν, καταγγελίες αναφέρουν ότι συχνά εμφανίζονται «καταπιστεύματα» (trusts) στις συμφωνίες αυτές. Αφανής δικαιούχος είναι ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος και οι δυο γιοι του συχνά έχουν σημαντικούς ρόλους σε αυτά… Λογική είναι η έγερση ανησυχιών για την ιδιότυπη συμπαιγνία επιχειρηματικών συμφερόντων και πολιτικής εξουσίας. Στην Τουρκία δεν εκπλήσσει κανέναν. Στις ΗΠΑ, είναι λογικό τέτοιες υποψίες να λειτουργούν διαφορετικά.

Πολλά έχουν γραφτεί για τη συμφωνία του πανίσχυρου “Doğan Group”, το 2008, με τον Οργανισμό Τραμπ και τους δυο ουρανοξύστες στην Κωνσταντινούπολη. Παρών στα εγκαίνια ήταν ο ίδιος ο Ερντογάν, μόνο που η σχετική φωτογραφία εξαφανίστηκε από τα κοινωνικά δίκτυα του Τούρκου προέδρου, παρότι αρχικά είχε αναρτηθεί. Επίσης, τα πέρα δώθε της – ευφυέστατης – αγαπημένης θυγατέρας του Τραμπ, της Ιβάνκα, στην Τουρκία και τα θερμά λόγια για τον Ερντογάν με την ευκαιρία των συμφωνιών, είναι καταγεγραμμένα.

Το 2013 ο Όμιλος Τραμπ συνεργάστηκε με την εταιρία κατασκευής επίπλων πολυτελείας “Dorya International” για την παραγωγή επίπλων που θα φέρουν το όνομα του σημερινού προέδρου και θα διανεμηθούν από εταιρία του Ομίλου Τραμπ… με πρώτο πελάτη την Τουρκία. Η ίδια η εταιρία στον διαδικτυακό της κόμβο ενημερώνει ότι έχει εξοπλίσει τα γραφεία του Τούρκου προέδρου, του πρωθυπουργού – πλέον η θέση… μας τελείωσε – των ενόπλων δυνάμεων και τουρκικών πρεσβειών ανά τον κόσμο. Χρυσοφόρα συμβόλαια…

Τούτων λεχθέντων και δεομένου ότι αποτέλεσε προσωπική επιλογή του Τραμπ για τη θέση του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (DNI: Director of National Intelligence), τα λόγια της Τούλσι Γκάμπαρντ – που προσφάτως αποχώρησε από τη θέση, επισήμως λόγω σοβαρού προβλήματος υγείας του δεύτερου συζύγου της – για τον Ερντογάν έχουν σημασία… Είναι μεγαλομανής και φανατικός Ισλαμιστής και ο στόχος του είναι να ιδρύσει ισλαμιστικό χαλιφάτο με τον ίδιο χαλίφη! Χρειάζεται κάποιον ιδιαίτερο σχολιασμό;

Τουλάχιστον όσα αφορούν στην Τουρκία, δεν μπορούν παρά να… αφιερωθούν σε όσους αντιμετωπίζουν τους εξοπλισμούς ως εργαλείο αγοράς πολιτικής επιρροής στους διαδρόμους της Ουασινγκτον του Τραμπ. Άγνοια ή αφέλεια; Και για να μην μας απαντήσουν ότι πρόκειται για συμφωνίες δισεκατομμυρίων, η απάντηση έχει δυο σκέλη. Αφενός στις προμηθεύτριες εταιρίες δεν υπάρχει κάποιο ορατό συμφέρον της οικογενείας Τραμπ. Αφετέρου, τα οπλικά συστήματα έχουν τεράστιο κόστος ανάπτυξης και κατασκευής.

Άρα, οι αριθμοί μπορεί να εντυπωσιάζουν, όμως το ποσοστό κέρδους καταρρίπτει τον γνωστό αστικό μύθο… Ας μείνουμε όμως στην αφορμή του σημερινού σχόλιου. Είναι πηγή ανησυχίας οι τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου ή όχι;

Σε συνεργασία με το defencepoint

«Η Ευρώπη δεν φαίνεται πρόθυμη να δεχθεί την Τουρκία ως πλήρες μέλος και η ένταξη στην ΕΕ δεν βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα μας. Εάν αυτή η πορεία δεν προχωρήσει, χαμένη θα βγει η Ευρώπη», είπε ο Τούρκος πρόεδρος που επικεντρώνεται στο νέο μπλοκ που σχηματίζει.

Τα F-35 και το μουσουλμανικό ΝΑΤΟ

Αναφερόμενος στο ζήτημα των αμερικανικών μαχητικών F-35, είπε ότι «πήρα υπόσχεση από τον Τραμπ για τα F-35. Περιμένω να τηρηθεί». Εν συνεχεία προσέδωσε μεγάλη σημασία στην Κοινή Συμφωνία Άμυνας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν στη Μέκκα, που προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον μίας από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και είπε ότι η συμφωνία αυτή «έστειλε σημαντικό μήνυμα στον κόσμο».

Ο Ερντογάν άφησε παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης του νέου αμυντικού σχήματος, αναφέροντας ότι στο μέλλον θα μπορούσε να συμμετάσχει και η Αίγυπτος. Για τα Στενά του Ορμούζ, ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι βασική προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η επαναλειτουργία τους. Όπως είπε, το να παραμείνουν κλειστά τα Στενά δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα καμίας πλευράς. Παράλληλα, εξήρε τον ρόλο του Κατάρ στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για να δοθεί τέλος στις συγκρούσεις στην περιοχή.

Ο Ερντογάν για Λιβύη και Σουδάν

Παράλληλα δήλωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Συρία και αναφέρθηκε στη συνεργασία της Τουρκίας με το Σουδάν και τη Λιβύη. Για τους Κούρδους της Συρίας ανέφερε ότι «θα πρέπει και αυτοί να επωφεληθούν από την ειρήνη και τη σταθερότητα, εμείς θα συνεχίσουμε να ενισχύο9υμε τις σχέσεις της με τις κουρδικές κοινότητες».

Για την Λιβύη είπε: «Οι σχέσεις μας παραμένουν σταθερές. Η Τουρκία θα συνεχίσει να εργάζεται για την αποκατάσταση της σταθερότητας στη χώρα και δεν θα αφήσει τη Λιβύη μόνη». Αναφερόμενος στο Σουδάν, δήλωσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει τη στήριξή της και χαρακτήρισε καλές τις σχέσεις του με τον επικεφαλής του Συμβουλίου Κυριαρχίας, Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν.

Όσον αφορά στην Γάζα, ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει τη στήριξή της. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε μόνη ούτε τη Γάζα», δήλωσε. «Η Χαμάς εκπληρώνει με καλή πίστη τις υποχρεώσεις της, αλλά το Ισραήλ συνεχίζει τον πόλεμο». Πρόσθεσε ότι και ο Τραμπ έχει θορυβηθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, και ότι «οι ΗΠΑ μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο να δοθεί τέλος σε αυτή τη σύγκρουση».

Οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των Τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Έχοντας υπόψη ότι η Τουρκική ανακήρυξη των δύο αυτών «θαλασσίων πάρκων» έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης στην Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO των σχετικών χαρτών πέρσι τέτοια εποχή, αλλά και νέων προκλήσεων που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και αποτελούν περαιτέρω κλιμάκωση, ακυρώνοντας στην πράξη την πολιτική των «ήρεμων νερών», οι τέσσερις ευρωβουλευτές ρωτούν την Ύπατη Εκπρόσωπο για την Εξωτερική πολιτική και Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Κάγια Κάλλας, τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας έναντι των μονομερών και παράνομων ενεργειών της Τουρκίας.

Η σημερινή παρέμβαση των ευρωβουλευτών, έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων προειδοποιήσεων του ΠΑΣΟΚ, τόσο προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς όσο και προς την Ελληνική Κυβέρνηση για τις ενέργειες της τουρκικής κυβέρνησης. «Με αίσθημα ευθύνης ζητούμε από τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς να τοποθετηθούν και από την Ελληνική Κυβέρνηση να απαντήσει θεσμικά στην νέα πρόκληση, η οποία αποτελεί πλέον την εφαρμογή στο πεδίο του κυοφορούμενου από καιρό αφηγήματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”, για το οποίο προειδοποιήσαμε έγκαιρα. Καμια ολιγωρία και καμία υποβάθμιση της νέας αυτής πρόκλησης δεν δικαιολογείται», σημειώνουν οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης

Θέμα: Ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία κατά παράβαση Διεθνούς Δικαίου και των Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο

«Με δύο Προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δύο δήθεν «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, αποκλείοντας ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου το πρώτο και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου το δεύτερο.

Τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των Τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

Έχοντας υπόψη ότι η Τουρκική ανακήρυξη των δύο αυτών «θαλασσίων πάρκων» έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης στην Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO των σχετικών χαρτών πέρσι τέτοια εποχή, αλλά και νέων προκλήσεων που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και αποτελούν περαιτέρω κλιμάκωση, ακυρώνοντας στην πράξη την πολιτική των «ήρεμων νερών»,

Ερωτάται η Ύπατη Εκπρόσωπος: Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας έναντι των μονομερών και παράνομων ενεργειών της Τουρκίας;»

Για το ποδόσφαιρο ανδρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, στην ανάλυση αυτή υπολογίζονται μόνο τα επτά τουρνουά (μεταξύ 1908-1948, το 1932 δεν διεξήχθη), στα οποία συμμετείχαν οι κανονικές εθνικές ομάδες. Τα στοιχεία για την έρευνα αντλήθηκαν από τις επίσημες ιστοσελίδες των παγκόσμιων ομοσπονδιών των επτά αθλημάτων, την ιστοσελίδα olympics.com της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ), και τη wikipedia.

Παγκόσμιοι τελικοί – Κατάταξη όλων των χωρών

Ο πίνακας 1 καταγράφει όλες τις χώρες που έχουν συμμετάσχει σε τελικό σε μία τουλάχιστον από τις 39 παγκόσμιες διοργανώσεις στα επτά ομαδικά αθλήματα. Η παρένθεση στην πρώτη και στην τρίτη στήλη του πίνακα 1 αναφέρεται στις 28 διοργανώσεις, δηλαδή αναγράφεται αντίστοιχα η θέση κάθε χώρας και ο αριθμός των διοργανώσεων με χρυσό ή αργυρό μετάλλιο μόνο σε Ολυμπιακούς Αγώνες (Ο.Α.) και Παγκόσμια Πρωταθλήματα (Π.Π.).

                                                      Πίνακας 1

Σε πόσες από τις 39 παγκόσμιες διοργανώσεις έχει συμμετάσχει κάθε χώρα σε τελικό στα επτά κύρια ομαδικά σπορ (άνδρες & γυναίκες – μέχρι 10-8-2026)

( ) = χωρίς τα Παγκόσμια Κύπελλα (Π.Κ.), δηλαδή μόνο σε Ο.Α. και Π.Π.

Συνολικά 49 υφιστάμενες χώρες έχουν συμμετάσχει σε τελικό, σε μία τουλάχιστον από τις 39 παγκόσμιες διοργανώσεις στα επτά ομαδικά αθλήματα. Οι ΗΠΑ, Ρωσία και Ισπανία είναι στις τρεις πρώτες θέσεις τόσο στις 39, όσο και στις 28 διοργανώσεις. Η Σοβιετική Ένωση βρίσκεται στην τρίτη θέση, μαζί με τη Ρωσία και τη Γερμανία, μόνο στην κατάταξη των 28 διοργανώσεων. Στην πρώτη 15αδα στις 39 διοργανώσεις, πέραν των ΗΠΑ, άλλες 5 χώρες δεν είναι ευρωπαϊκές (Βραζιλία, Ιαπωνία, Αυστραλία, Κίνα, Καναδάς), ενώ στις 28 διοργανώσεις προστίθενται η Αργεντινή και η Νότια Κορέα.

Μετά την πρώτη τριάδα, στα 39 είδη διοργανώσεων τέταρτη είναι η Ιταλία (με 19 τελικούς). Η Ολλανδία είναι στην πρώτη εξάδα και στις 39 και στις 28 διοργανώσεις, κάτι που δεν έχουν κατορθώσει ούτε η Γερμανία ούτε η Γαλλία. Επτά (7) χώρες έχουν συμμετάσχει σε τελικό μόνο στο χόκεϊ.

Ελλάδα και άλλες χώρες

Η Ελλάδα έχει συμμετάσχει σε τελικό – σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ή Παγκόσμιο Κύπελλο – σε οκτώ (8) διοργανώσεις, όσες το έχουν πετύχει η Αργεντινή και η Δανία. Η Ελλάδα είναι 17η και προηγείται στη σχετική κατάταξη χωρών όπως οι Κούβα (τελικό σε 7 από τις 39 διοργανώσεις), Νότια Κορέα (σε 7), Ρουμανία (σε 6), Πολωνία (σε 6), και Βουλγαρία (σε 4). Στις 28 διοργανώσεις η Ελλάδα είναι στην 20η θέση με 5 τελικούς, όσους έχουν η Ρουμανία και η Νορβηγία.

Όσον αφορά τις μικρές πληθυσμιακά χώρες, είναι αξιοσημείωτες οι επιδόσεις του Μαυροβουνίου (σε 3) και της Ουρουγουάης (σε 2). Η Τουρκία έχει ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα με το Μαυροβούνιο, αλλά ο πληθυσμός της είναι 138 φορές μεγαλύτερος (!). Οι Ολλανδία, Σουηδία, Δανία, Ουγγαρία, Σερβία και Κροατία έχουν επίσης δυσανάλογα υψηλές επιδόσεις σε σχέση με το πληθυσμιακό τους μέγεθος.

Η Ολλανδία δείχνει ότι είναι η χώρα με τις καλύτερες επιδόσεις στο συγκεκριμένο στατιστικό, ενώ είναι πολύ ισχυρή και στα ατομικά αθλήματα. Ίσως αυτό συνδυάζεται με το γεγονός ότι σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές, οι Ολλανδοί – τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες – είναι κατά μέσο όρο οι ψηλότεροι άνθρωποι στον κόσμο.

Οι διπλωματικές προσπάθειες να επιστρέψουν στις συνομιλίες η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον βάσει συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Ιούνιο έχουν βαλτώσει τις τελευταίες εβδομάδες. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν έχει πει πως το Στενό του Ορμούζ δεν θα ανοίξει και πάλι μέχρι οι ΗΠΑ να επιστρέψουν πρώτες στη συμφωνία, ενώ ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ έχει προειδοποιήσει για άνευ προηγουμένου οικονομική απομόνωση του Ιράν.

“Εντός της σύντομης περιόδου μερικών εβδομάδων που έθεσε το Ιράν, όλοι οι όροι της συμφωνίας πρέπει να εφαρμοστούν από τις ΗΠΑ. Αυτό είναι προϋπόθεση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ”, δήλωσε ο αξιωματούχος στο Ρόιτερς. Οι μεσολαβητές θα μοιραστούν λεπτομέρειες της προθεσμίας της Τεχεράνης με την Ουάσινγκτον και χώρες της περιοχής, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

“Οι ιρανικές οντότητες πρέπει να είναι προετοιμασμένες να κλιμακώσουν τις εντάσεις στο Στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς το Ιράν θα είναι έτοιμο να λάβει αποφάσεις και να αναλάβει δράση σε δύσκολες αποφάσεις”, είπε ο αξιωματούχος. Ο Ιρανός αξιωματούχος είπε πως η Τεχεράνη αλλάζει την πολιτική της από άμυνα σε επίθεση καθώς χάνει την εμπιστοσύνη στις αξίες της διπλωματίας με την Ουάσινγκτον.

“Είναι αποδεδειγμένο γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν είναι σοβαρές [όταν μιλάνε] για εκεχειρία και δεν θα δεσμευθούν σε καμία, άρα το να ασκηθεί πίεση στον εχθρό ή το να εξαρτώμεθα από μεσολαβητές με την ελπίδα ότι θα επιτευχθεί μόνιμη εκεχειρία δεν είναι ρεαλιστικό”, είπε ο αξιωματούχος.

Το σχέδιο του Ιράν

Μάλιστα, σύμφωνα με την Wall Street Journal, η συγκέντρωση των σκληροπυρηνικών ηγετών του Ιράν οδήγησε στο να ακολουθήσουν διαφορετικό σχέδιο απέναντι στις ΗΠΑ: Πιστεύουν ότι η η συμφωνία δεν ήταν παρά μία προσπάθεια των ΗΠΑ και του Ισραήλ να ανακουφίσουν την παγκόσμια οικονομία από την πίεση και να κερδίσουν χρόνο για μια πιθανά ισχυρότερη επίθεση στο μέλλον. Ως εκ τούτου, στην Τεχεράνη αντί να εμπιστευτούν τις διαπραγματεύσεις, αξιοποίησαν τους τελευταίους δύο μήνες για να προετοιμαστούν για μια μεγαλύτερη μάχη.

Οι προσπάθειές τους περιλαμβάνουν την παροχή μεγαλύτερου ελέγχου στους ήδη ισχυρούς Φρουρούς της Επανάστασης, τον διορισμό σκληραγωγημένων βετεράνων του πολέμου με το Ιράκ και προηγούμενων εσωτερικών καταστολών σε καίριες θέσεις, την επέκταση των εγχώριων επιχειρήσεων αντικατασκοπείας και την ενίσχυση της παραγωγής πυραύλων και drones. Η ηγεσία ανέλαβε γρήγορα την πρωτοβουλία, επιτιθέμενη σε πλοία για να ενισχύσει τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και επεκτείνοντας το πεδίο μάχης στην Ερυθρά Θάλασσα, την οποία η Σαουδική Αραβία έχει χρησιμοποιήσει για να παρακάμψει τον ασφυκτικό έλεγχο του Ιράν στον Περσικό.

Αξιωματούχοι των αραβικών μυστικών υπηρεσιών έχουν συλλέξει στοιχεία —συμπεριλαμβανομένων επικοινωνιών μεταξύ του Ιράν και συμμαχικών παραστρατιωτικών ομάδων σε χώρες όπως η Υεμένη και το Ιράκ— που υποδηλώνουν στρατηγική στροφή στο εσωτερικό της σκληροπυρηνικής ηγεσίας της χώρας, με στόχο την προετοιμασία των δυνάμεών της για την επέκταση του πολέμου και την αύξηση του κόστους για τις ΗΠΑ. Οι ηγέτες του Ιράν αναφέρονται όλο και πιο συχνά σε επιθετικές επιχειρήσεις σε εχθρικό έδαφος.

Ο πρωταρχικός στόχος είναι να προκαλέσουν αρκετές ζημιές ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν επιθέσεις όπως αυτές που υπέστη το Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου πέρυσι και της συνεχιζόμενης σύγκρουσης. «Υπάρχει επίσης μια ευρέως διαδεδομένη άποψη στο Ιράν ότι ο κύριος πόλεμος δεν έχει ξεκινήσει ακόμη», δήλωσε ο Μοχάμαντ Χασάν Σανγκταράς, αναλυτής αμυντικών θεμάτων με έδρα την Τεχεράνη, ο οποίος βρίσκεται κοντά στην ιρανική κυβέρνηση. «Αυτό που έχουμε δει μέχρι στιγμής ερμηνεύεται όλο και περισσότερο μέσα από το πρίσμα της τακτικής μιας περιορισμένης, σταδιακής κλιμάκωσης που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση του αντιπάλου πριν την ευρύτερη σύγκρουση.

Η στρατιωτική και οικονομική βάση του Ιράν έχει πληγεί σοβαρά από τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Τα πιο ρεαλιστικά μέλη της ηγεσίας, μεταξύ των οποίων και ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, δηλώνουν ότι η Τεχεράνη πρέπει να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία θα επιφέρει την άρση των κυρώσεων, διαφορετικά θα αντιμετωπίσει την κατάρρευση της οικονομίας του.

Ωστόσο, το Ιράν ανασυγκροτεί τις υποδομές του και αποκαθιστά την πρόσβαση στις βάσεις πυραύλων πολύ πιο γρήγορα από όσο αναμενόταν, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους ισραηλινούς αξιωματούχους που είναι ενήμεροι για τις εξελίξεις. Επιπλέον, η Τεχεράνη επιτεθεί με επιτυχία σε αμερικανικές βάσεις και διαθέτει επαρκείς δυνάμεις πυροβολικού για να απειλήσει πλοία και ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο.

Η συμφωνία υποσχόταν την άρση των κυρώσεων ώστε να επιτραπεί στο Ιράν να πουλήσει το πετρέλαιό του, την πρόσβαση σε δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμευμένα κεφάλαια και την προοπτική δημιουργίας ενός ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση της χώρας. Η κύρια υποχρέωση του Ιράν ήταν να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ στη ναυτιλιακή κυκλοφορία και στη συνέχεια να διαπραγματευτεί με καλή πίστη σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η Φρουρά της Επανάστασης που αριθμεί 200.000 άνδρες έχει καταρτίσει νέα σχέδια για περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης, συμπεριλαμβανομένων προληπτικών επιθέσεων. Μεταξύ των επιλογών: η υπονόμευση καλωδίων διαδικτύου στον Περσικό Κόλπο, η πρόκληση πολιτικής αναταραχής σε χώρες με σιιτικές κοινότητες, όπως το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, και ενδεχομένως ακόμη και χερσαίες επιχειρήσεις στο Κουβέιτ.

Αυτή η πραγματικότητα έχει ωθήσει τα κράτη του Κόλπου να υποστηρίξουν ακόμη και δυσμενείς συμφωνίες που θα αναγνώριζαν τον έλεγχο των Στενών από το Ιράν, εφόσον αυτό σταματήσει την περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης. Ωστόσο, οι ηγέτες της περιοχής εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη απογοήτευση λόγω της έλλειψης ουσιαστικών αλλαγών στη συμπεριφορά της Τεχεράνης ως απάντηση στις διπλωματικές προσπάθειες προσέγγισης.

Με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε αδιέξοδο και το Ιράν να μην δείχνει διάθεση να σταματήσει την κλιμάκωση της σύγκρουσης, ο Τραμπ αποφάσισε να κρατήσει αποστάσεις για να δει αν η οικονομική πίεση που ασκούν οι κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός θα μαλακώσουν τη στάση του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Ωστόσο, οι ηγέτες του Ιράν είναι βαθιά επιφυλακτικοί ως προς τα κίνητρα του Τραμπ και στρέφονται προς μια οικονομία επιβίωσης με στόχο να αντέξουν. Άτομα που βρίσκονται κοντά στους κορυφαίους διαπραγματευτές του Ιράν έχουν προειδοποιήσει ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες ενδέχεται να αποτελούν απλώς ένα διάλειμμα πριν από νέες συγκρούσεις. Ο Μεχντί Μοχαμαντί, στρατηγικός σύμβουλος του επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε το αδιέξοδο ως «ηρεμία πριν από την καταιγίδα».

Τραμπ κατά Ομάν και υπέρ Μέκκας

Ο δε Τραμπ απείλησε με βομβαρδισμό αν η χώρα «σταθεί εμπόδιο» σε μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ομάν και το Ιράν διεξάγουν συνομιλίες εδώ και εβδομάδες χωρίς τις ΗΠΑ σχετικά με αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. «Αν το Ομάν σταθεί εμπόδιο στην πορεία μας, θα τους ταράξουμε στους βομβαρδισμούς», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στον δημοσιογράφο του Fox News, Τρέι Γινγκστ, σύμφωνα με ανάρτησή του στο X, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις συνεχιζόμενες συζητήσεις μεταξύ αυτών των δύο χωρών.

Ο Τραμπ δήλωσε χθες Κυριακή «πολύ ευτυχής» για την πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας για την άμυνα ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν.Η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και η Τουρκία, τρία κράτη που θεωρούνται σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, υπέγραψαν αμυντική συμφωνία την 7η Αυγούστου, με φόντο επιθέσεις εναντίον του σουνιτικού βασιλείου και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Η συμφωνία «δείχνει πως η Μέση Ανατολή ενώνεται και οι χώρες αυτές επιτέλους θα είναι ικανές να υπερασπίζονται τους εαυτούς τους με πιο ουσιώδη τρόπο», σχολίασε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, εκφράζοντας τα «συγχαρητήριά του».  Η Σαουδική Αραβία, όπου υπογράφτηκε η συμφωνία, θέλει να ενισχύσει τις συμμαχίες της ως προς την ασφάλεια, αφού έγινε στόχος ιρανικών επιθέσεων αντιποίνων για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς.

Το Ριάντ παράλληλα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών στην Υεμένη, όπου υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην αναμέτρησή της με την Ανσαραλά, σιιτικό κίνημα γνωστό επίσης με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι, που πρόσκειται στην Τεχεράνη.

Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία έχουν επίσης κοινό το ότι υποστηρίζουν τις προσπάθειες μεσολάβησης για να τερματιστεί ο πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Αναλυτές βλέπουν στη συμφωνία τρόπο για τις χώρες που την υπέγραψαν να απομακρυνθούν από τις ΗΠΑ, που θεωρείται ολοένα λιγότερο αξιόπιστος σύμμαχος στην περιοχή, κι αδυνατεί να σταματήσει το σύνολο των μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων και των βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύονται από το Ιράν και συμμάχους του στην περιοχή εναντίον των πετρομοναρχιών του Κόλπου.

Κούσνερ με Νετανιάχου

Ο Aμερικανός προεδρικός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχοντας σκοπό να προωθήσει την εφαρμογή του αμερικανικού σχεδίου για τη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο όμως ο επικεφαλής της ισραηλινής κυβέρνησης της δεξιάς κατέστησε σαφές προ ημερών ότι «απορρίπτει».

Όμως, ο Νετανιάχου συμφώνησε με τον Κούσνερ ότι ένας Αμερικανός στρατηγός θα εποπτεύσει τον αφοπλισμό της Χαμάς και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επανέλαβε ότι δεν θα υπάρξει καμία ισραηλινή αποχώρηση από τη Λωρίδα της Γάζας πριν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο.

Οι δύο πλευρές «συμφώνησαν ότι το πρώτο βήμα προς την αποστρατιωτικοποίηση της Λωρίδας της Γάζας θα είναι να ζητηθεί από τη Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της, ώστε να αχρηστευτούν υπό την επίβλεψη ενός Αμερικανού στρατηγού», τόνισε ο αξιωματούχος. Δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής επιβεβαίωση από την αμερικανική πλευρά ως προς αυτή τη συμφωνία.

Δύο πηγές ανέφεραν ότι η συνάντηση του Κούσνερ με τον Νετανιάχου διήρκεσε αρκετές ώρες. Ο Νικολάι Μλαντένοφ, ανώτατος εκπρόσωπος για την Γάζα του Συμβουλίου Ειρήνης, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως επικεφαλής των προσπαθειών για την εφαρμογή του σχεδίου, παρευρέθηκε επίσης στη συνάντηση, δήλωσαν πηγές στο Reuters. Ο Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Νετανιάχου και ο Κούσνερ συμφώνησαν στη συνάντηση ότι η ανοικοδόμηση της Γάζας δεν θα ξεκινήσει μέχρι να αφοπλιστεί πλήρως η Χαμάς, συμπεριλαμβανομένου του ελαφρού οπλισμού.

Ο Κούσνερ στην Αίγυπτο

Ο κ. Κούσνερ, γαμπρός και σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συναντήθηκε χθες Κυριακή μεταξύ άλλων με την ηγεσία της Χαμάς στην Αίγυπτο. Η Χαμάς ανακοίνωσε στα τέλη του Ιουλίου πως δέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη, ο οποίος υποτίθεται πως θα οδηγεί στην έναρξη της «δεύτερης φάσης» του σχεδίου του Αμερικανού προέδρου Τραμπ και προβλέπει τον αφοπλισμό του κινήματος και σε αντάλλαγμα τη σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, που κατέχουν πάνω από τη μισή Λωρίδα της Γάζας. Αλλά ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τον απέρριψε επίσημα και απαίτησε «αληθινό» αφοπλισμό της Χαμάς προτού υπάρξει «οποιαδήποτε» απόσυρση στρατευμάτων.

Σύμφωνα με πηγές του Γαλλικού Πρακτορείου που εκφράστηκαν υπό τον όρο να μην κατονομαστούν, ο κ. Κούσνερ, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με ηγετικά στελέχη της Χαμάς, επέμεινε στον αφοπλισμό του κινήματος και κάλεσε να εφαρμοστούν «επαληθεύσιμα» μέτρα. Τόνισε ακόμη πως η Γάζα δεν μπορεί να γίνει ποτέ ξανά «πηγή» τρομοκρατικών ενεργειών εναντίον του Ισραήλ, σύμφωνα με μια από τις πηγές.

Η Χαμάς, που κυβερνά τη Λωρίδα της Γάζας από το 2007, ανέλαβε την ευθύνη για την άνευ προηγουμένου επίθεση στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023, το έναυσμα του πολέμου στον θύλακο. Ακόμη, ο Τζάρεντ Κούσνερ επέμεινε στο ότι η Χαμάς δεν μπορεί να διαδραματίσει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, πάντα κατά τις πηγές.

«Χρονοδιάγραμμα»

Το παλαιστινιακό κίνημα ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι διαλύει την κυβέρνησή του στον θύλακο και προτίθεται να μεταβιβάσει τις ευθύνες της στη λεγόμενη Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας (ΕΕΔΓ), σχήμα παλαιστινίων τεχνοκρατών δημιουργημένο από το «Συμβούλιο Ειρήνης», που αναμένεται να διαχειρίζεται, για μεταβατική περίοδο, τις καθημερινές υποθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας.

Από την άλλη, μετά τη συνάντηση με τον Τζάρεντ Κούσνερ, η Χαμάς σημείωσε σε ανακοίνωσή της ότι κάλεσε «τους μεσολαβητές και το Συμβούλιο Ειρήνης να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αναγκάσουν την κατοχή (σ.σ. το Ισραήλ) να εγκρίνει τον οδικό χάρτη» της Ουάσιγκτον και να «αρχίσουν να ορίζουν χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του».

Σύμφωνα με το Al Qahera News, τηλεοπτικό δίκτυο που θεωρείται στενά συνδεδεμένο με τον αιγυπτιακό κρατικό μηχανισμό, ο Τζάρεντ Κούσνερ συναντήθηκε προηγουμένως με αντιπροσώπους των τριών κρατών που μεσολαβούν (Αίγυπτος, Κατάρ και Τουρκία), όπως και ο Νικολάι Μλαντένοφ, ύπατος εκπρόσωπος για τη Γάζα του «Συμβουλίου Ειρήνης», οργάνου δημιουργημένου από τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ για να προωθήσει το σχέδιό του για τη Λωρίδα της Γάζας.

Συναντήθηκε με τον αιγύπτιο πρόεδρο Άμπντελ Φάταχ ας Σίσι, ενώ ο πρόεδρος του πολιτικού γραφείου της Χαμάς Χαλίλ αλ Χάγια συναντήθηκε από την πλευρά του με τον επικεφαλής της αιγυπτιακής υπηρεσίες πληροφοριών Χασάν Ρασάντ. Για χρόνια, οι ΗΠΑ απέρριπταν κάθε επαφή με τη Χαμάς, την οποία χαρακτηρίζουν «τρομοκρατική» οργάνωση. Ωστόσο στην προσπάθειά της να τερματίσει τον πόλεμο, η κυβέρνηση Τραμπ φάνηκε πιο ανοικτή σε απευθείας επαφές.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι ο κ. Κούσνερ επρόκειτο να επισκεφτεί τις επόμενες ημέρες την Αίγυπτο και το Ισραήλ μαζί με τον Νικολάι Μλαντένοφ. «Θα ακούσουμε τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί», ανέφερε πηγή σε αυτό. Με κοινή ανακοίνωσή τους, οκτώ μουσουλμανικά κράτη, συμπεριλαμβανομένων της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, καταδίκασαν την απόρριψη του αμερικανικού οδικού χάρτη από το Ισραήλ, κρίνοντας πως υπονομεύει «τις συλλογικές προσπάθειες με στόχο να εξασφαλιστεί δίκαιη και διαρκής ειρήνη».

Στη Γάζα, νεκροί και τραυματίες

Η Χαμάς και το Ισραήλ αλληλοκατηγορούνται καθημερινά για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός που κηρύχτηκε τον Οκτώβριο του 2025 στον παλαιστινιακό θύλακο, ο οποίος υπέστη πελώρια καταστροφή σε δυο χρόνια πολέμου. Στο πεδίο, υπήρξαν πολλοί τραυματισμοί χθες σε ισραηλινά πλήγματα εναντίον σπιτιού κοντά στη Νουσέιρατ, στο κεντρικό τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, ανέφερε ο Μαχμούντ Μπασάρ, εκπρόσωπος της πολιτικής προστασίας, υπηρεσίας άμεσης βοήθειας που ανήκει στον κυβερνητικό μηχανισμό της Χαμάς.

Υπήρξαν επίσης τραυματισμοί έπειτα από ισραηλινά πυρά εναντίον σκηνών όπου διαμένουν εκτοπισμένοι κοντά στη Χαν Γιούνις, στο νότιο τμήμα του θυλάκου, όπου βρέθηκε εξάλλου πτώμα παιδιού που είχε σκοτωθεί προχθές Σάββατο, σύμφωνα με τον ίδιο. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως έπληξε «δυο τρομοκράτες» της Χαμάς και του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ, οργάνωσης που θεωρείται σύμμαχη της πρώτης, στη Χαν Γιούνις και στη Νουσέιρατ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, οι αριθμοί του οποίου χαρακτηρίζονται αξιόπιστοι από τον ΟΗΕ, τουλάχιστον 1.262 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η κατάπαυση του πυρός τη 10η Οκτωβρίου 2025. Το ίδιο διάστημα, κατά επίσημα δεδομένα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί έξι απώλειες στη Γάζα, πέντε στρατιωτικών και πολίτη συμβασιούχου τους.

Η κυβέρνηση προβάλλει ότι έτσι ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας θα υποχωρήσει στο 137% φέτος, και πλέον πιο χρεωμένη σε όλη την Ευρώπη θα είναι η Ιταλία. Επίσης εκτιμά ότι για κάθε ένα δισεκατομμύριο πρόωρης αποπληρωμής το όφελος είναι 30 εκατ. ευρώ (με το νέο κόστος δανεισμού) και ότι συνολικά από τα 13 δισ. ευρώ η Ελλάδα θα κερδίσει 360 εκατ. ευρώ. το χρόνο.

Από το 2019 έως το 2025 η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε πρόωρες αποπληρωμές δανείων, ύψους περίπου 36 δισ. ευρώ και το υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι στέλνει μήνυμα περαιτέρω διασφάλισης στους “θεσμούς”, στους οίκους αξιολόγησης και εν γένει στους τυχόν επενδυτές. Στόχος της είναι το εν λόγω δάνειο να αποπληρωθεί πλήρως έως το 2031, αντί του αρχικού πλάνου για το 2041.

Η πρόωρη πληρωμή είναι από το “μαξιλάρι ασφαλείας”

Το 2025 το Δημόσιο διέθεσε περίπου 8 δισ. ευρώ για την πρόωρη εξόφληση δανείων του πρώτου Μνημονίου. Επίσης προ τριμήνου,  η χώρα αποπλήρωσε προγενέστερα δάνεια διασφαλίζοντας 6,9 δισ, ευρώ. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιλέγει να “διαφημίζει” τη μείωση του χρέους στις αγορές και στους ξένους οίκους, αντί να κατευθύνει την οικονομική υπεραπόδοση στην πραγματική οικονομία. Επίσης ότι αυτά τα πλεονάσματα προέρχονται από την υπερφορολόγηση (μέσω ΦΠΑ και πληθωρισμού) και θα έπρεπε να επιστραφούν στους πολίτες για την καταπολέμηση της ακρίβειας, την ενίσχυση του ΕΣΥ και τη στήριξη των χαμηλών εισοδημάτων.

Παράλληλα η αντιπολίτευση εκτιμά ότι χάνεται το “μαξιλάρι” ασφαλείας και εκφράζει επιφυλάξεις για τη μείωση του σκληρού πυρήνα των διαθεσίμων, θεωρώντας ότι στερείται η επόμενη κυβέρνηση από πολύτιμα εργαλεία άσκησης κοινωνικής πολιτικής σε περίπτωση νέας διεθνούς κρίσης.

Θαλάσσια πάρκα: Πυρά από Σαμαρά 

Στο άλλο μέτωπο,  με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο παρεμβαίνει ο Αντώνης Σαμαράς μετά την απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, στρέφοντας παράλληλα τα πυρά του κατά της στρατηγικής που ακολουθεί η κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά.

Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτηρίζει τη νέα κίνηση της Άγκυρας «διεθνή πειρατεία» και υποστηρίζει ότι επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις που έχει διατυπώσει το προηγούμενο διάστημα για τον κίνδυνο δημιουργίας νέων τετελεσμένων σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Από καιρό προειδοποιώ: το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας, με “φιλίες” και κατευνασμούς, φέρνει νέα τετελεσμένα σε βάρος της πατρίδας μας. Ζήτησα αντίδραση της κυβέρνησης ΠΡΙΝ να είναι αργά», αναφέρει ο Αντώνης Σαμαράς. Κλιμακώνοντας την κριτική του, χαρακτηρίζει τη νέα τουρκική απόφαση «μια ακόμη διεθνή πειρατεία», ενώ εκτιμά ότι το επόμενο βήμα της Άγκυρας μπορεί να είναι η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας».

«Αυτά δυστυχώς είναι τα -κατά φαντασία- “ήρεμα νερά”…», σημειώνει χαρακτηριστικά, θέτοντας ευθέως ερωτήματα προς την κυβέρνηση: «Τι ακριβώς κάνουμε; Ποια είναι η στρατηγική μας; Δεν βλέπουμε πως η Τουρκία προσπαθεί να μας αποκόψει από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο;».

Ανακοίνωση Μιχάλη Κατρίνη

Η ανακοίνωση του βουλευτή και Τομεάρχη Άμυνας του ΠΑΣΟΚ: “Καμία ουσιαστική κυβερνητική απάντηση στην αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων από την Τουρκία Ό,τι κι αν λέει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η χωροθέτηση από την Τουρκία των θαλάσσιων πάρκων σε Καστελόριζο, Λήμνο και Σαμοθράκη αποτελούν ουσιαστική αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η Τουρκία με το θαλάσσιο πάρκο στο Καστελόριζο απομονώνει το νησί και επισφραγίζει τη θέση της ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα – κατά παράβαση όλων των κανόνων του Δικαίου της Θάλασσα ς- επιχειρώντας να νομιμοποιήσει de facto το τουρκολιβυκο μνημόνιο.

Με το θαλάσσιο πάρκο σε Λήμνο και Σαμοθράκη, η Τουρκία διεκδικεί συγκυριαρχία στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η προκλητική ενέργεια της Τουρκίας που αγνοεί το διεθνές δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και τις ευρωπαϊκές οδηγίες πρέπει να απαντηθεί με οικονομικές κυρώσεις από την ΕΕ.

Για να γίνει, όμως, αυτό θα πρέπει να ζητηθεί από την ελληνική κυβέρνηση. Κάτι που δεν έγινε ούτε στην περίπτωση του Τουρκολιβυκού μνημονίου, ούτε στην παρεμπόδιση πόντισης του καλωδίου ανοικτά της Κάσου, ούτε στην προαναγγελόμενη ψήφιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Η κυβέρνηση αρκείται σε «χαλαρές» ανακοινώσεις αποδοκιμασίας των τουρκικών πρακτικών, χωρίς κανένα πρακτικό αποτέλεσμα για τους προκλητικούς γείτονές μας. Την ίδια στιγμή που η Τουρκία υπογράφει εξοπλιστικές, εμπορικές και αμυντικές συμφωνίες με αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες, η κυβέρνηση «πανηγυρίζει» για τον «αποκλεισμό» της Τουρκίας από το SAFE. Όπως «πανηγύριζε» για τον αποκλεισμό της Τουρκίας από τα F-35, αλλά ήρθε η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ να μας επαναφέρει στην τάξη.

Όπως «πανηγύριζε» για τις αποτρεπτικές ενέργειες της πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδικη Αραβία, αλλά ήρθε η συμφωνία της Μέκκας να μας επανφέρει στην πραγματικότητα. Σε ό,τι αφορά στη Διακήρυξη των Αθηνών, αυτή έχει μετατραπεί προ πολλού σε κουρελοχαρτο από την Τουρκία που την χρησιμοποίησε για να «ξεπλυθεί», να πάρει τα F-16, να διεκδικήσει την επιστροφή στα F-35 και να διεκδικήσει ρόλο στον ευρωπαϊκό αμυντικό μηχανισμό.

Είναι σαφές ότι η εξωτερική και αμυντική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη στερείται σχεδιασμού, στρατηγικού πλαισίου και αποτελεσματικότητας για την Ελλάδα. Αυτή είναι η αλήθεια και η πραγματικότητα ό,τι και αν λέει η κυβέρνηση”.

Ερώτηση από ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ

Γραπτή ερώτηση κατέθεσαν σήμερα το πρωί προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κάγια Κάλλας, οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, σχετικά με την χθεσινή προκλητική απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει στην ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία κατά παράβαση Διεθνούς Δικαίου και των Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως σημειώνουν οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με δύο Προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δύο δήθεν «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, αποκλείοντας ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου το πρώτο και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου το δεύτερο.

Οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι τα θαλάσσια πάρκα αυτά που βασίζονται στο παράνομο Τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των Ελληνικών νησιών του συμπλέγματος Καστελλορίζου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου, όπως αυτή προβλέπεται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και εκτείνονται πέραν των Τουρκικών χωρικών υδάτων, παραβιάζοντας τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αφού περιλαμβάνουν περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ακόμη και χωρικών υδάτων που με βάση την UNCLOS δικαιούνται τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

ΣΥΡΙΖΑ

«Τελειωμό δεν έχουν οι τουρκικές προκλήσεις στο πλαίσιο της συστηματικής προώθησης του παράνομου, αναθεωρητικού δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” που αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας», σχολιάζει σε δήλωσή της η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, αναφερόμενη στα τουρκικά θαλάσσια πάρκα.

«Τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα της τουρκικής επιθετικότητας σε βάρος της Ελλάδας, την ώρα που συνεχίζονται από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ελλάδας και οι παραβάσεις του FIR Αθηνών, η Τουρκία με αποφάσεις Ερντογάν προχώρησε στην ανακήρυξη δύο νέων θαλάσσιων πάρκων σε Νοτιοανατολικό και Βόρειο Αιγαίο, με το πρώτο να αποκλείει ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελόριζο και το δεύτερο να εκτείνεται μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου», σημειώνει.

Βελόπουλος-Νίκη

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, με αφορμή την ανακήρυξη δύο θαλασσίων πάρκων από την Τουρκία, σε ΒΑ Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αναφέρει σε δήλωσή του: «Αντί η ΝΔ να ανακηρύξει άμεσα ΑΟΖ και να επεκτείνει τώρα την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 12 ναυτικά μίλια, για να γκρεμίσει την τουρκική επιθετική ενέργεια με τα θαλάσσια πάρκα, “αντιδρά” με τρόπο που θυμίζει “παιδική χαρά” και όχι εξωτερική πολιτική κυρίαρχου έθνους». Παράλληλα, ζητά «εκλογές τώρα για να αποτραπεί ο εθνικός ακρωτηριασμός από την ανίκανη και επικίνδυνη κυβέρνηση».

Ως απόδειξη της διπλωματικής αποτυχίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη χαρακτηρίζει την ανακήρυξη τουρκικών θαλάσσιων πάρκων ο πρόεδρος της Νίκης Δημήτρης Νατσιός και επισημαίνει: “Άλλη μια προκλητική ενέργεια της Άγκυρας, όπως μας έχει συνηθίσει στις μέρες του Αυγούστου, η ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων που αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας. Άλλη μια απόδειξη της διπλωματικής αποτυχίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που επένδυσε στην τακτική του κατευνασμού των «απέναντι» υπονομεύοντας την εθνική ασφάλεια αλλά και πλήττοντας την εθνική αξιοπρέπεια.

Δεν υπάρχει το ελάχιστο περιθώριο εφησυχασμού, δεν νοείται η παραμικρή αναποφασιστικότητα την ώρα που ο Ερντογάν δείχνει τις προθέσεις του στο Αιγαίο, αμφισβητώντας εκ νέου την επήρεια του Καστελλόριζου και, επιπλέον, το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων μας στα 12 ναυτικά μίλια, τώρα και στο βόρειο τμήμα του Αρχιπελάγους και στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα σε Σαμοθράκη και Λήμνο.

Η ΝΙΚΗ απαιτεί άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών: Για τη διεθνή καταγγελία της παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου από πλευράς Τουρκίας,⁠για την εφαρμογή του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και για την έναρξη συζητήσεων για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο.

Το πρώτο από τα δύο πάρκα αφορά το Βορειοανατολικό Αιγαίο και, σύμφωνα με τους τουρκικούς χάρτες, αναπτύσσεται στην περιοχή δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου, ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, επεκτεινόμενο πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Το δεύτερο χωροθετείται στην Ανατολική Μεσόγειο, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Φετίγιε και Κας και απέναντι από το Καστελλόριζο. Η συγκεκριμένη χάραξη έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Αθήνας, καθώς περιορίζει στον τουρκικό χάρτη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα.

Η Άγκυρα παρουσιάζει τις αποφάσεις ως μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, επισημαίνει ότι ένα κράτος δεν μπορεί, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, να θεσπίζει μονομερώς προστατευόμενες περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας του και διαμηνύει ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις δεν επηρεάζουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Πυρκαγιές

Οι πυρκαγιές είναι το άλλο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης εξαπολύουν σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση με αφορμή τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών. Οι νέες φωτιές έχουν προκαλέσει απώλειες ζωών, καταστροφή περιουσιών και πολύ σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η αντιπολίτευση, κατηγορεί την κυβέρνηση για ανεπαρκή διαχείριση των πυρκαγιών και για προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης της κρίσης, ενώ η χώρα μετρά τις συνέπειες των καταστροφικών φαινομένων.

Η τραγωδία στη Σαλαμίνα και οι εκτεταμένες ζημιές σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έφεραν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα των μέτρων πρόληψης πριν από την αντιπυρική περίοδο και της επιχειρησιακής ετοιμότητας των αρμόδιων υπηρεσιών. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση απέτυχε για ακόμη μία χρονιά να προετοιμάσει επαρκώς τον κρατικό μηχανισμό για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Εξέφρασαν δε τα συλλυπητήρια τους για τα θύματα και τους πληγέντες.

Ο τομέας Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) χαρακτήρισε πρόωρα τα συμπεράσματα για τα αίτια της πυρκαγιάς στη Σαλαμίνα: «Οι πληροφορίες για τα ακριβή αίτια της πυρκαγιάς παραμένουν, μέχρι στιγμής, ανεπιβεβαίωτες. Απέναντι σε μια τραγωδία με ανθρώπινες απώλειες δεν χωρούν πρόωρα συμπεράσματα. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας, του φυσικού περιβάλλοντος και των περιουσιών των πολιτών δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πεδίο επικοινωνιακής αντιπαράθεσης».

Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε η ανακοίνωση του ΚΚΕ, το οποίο υποστηρίζει ότι η πυρκαγιά στη Σαλαμίνα «αποκαλύπτει για ακόμη μια φορά τις τεράστιες ευθύνες του επιτελικά ανίκανου κράτους και της εγκληματικής πολιτικής που αντιμετωπίζει την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της λαϊκής περιουσίας και του φυσικού μας πλούτου ως “κόστος”».

Ο ΣΥΡΙΖΑ τόνισε ότι οι νέες απώλειες ανθρώπινων ζωών και οι καταστροφές σε σπίτια και φυσικό περιβάλλον προστίθενται στον απολογισμό μιας ακόμη δύσκολης αντιπυρικής περιόδου. «Η τραγωδία που εκτυλίχθηκε σήμερα στην Σαλαμίνα, με δύο ακόμα ανθρώπους νεκρούς από την πυρκαγιά και αρκετούς εγκαυματίες, με μεγάλες καταστροφές σε σπίτια και στο περιβάλλον, προστίθεται στον βαρύ απολογισμό μιας ακόμη αντιπυρικής περιόδου που δοκιμάζει τις αντοχές της χώρας και, πάνω απ’ όλα, την ικανότητα της Πολιτείας να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή…

Επαναλαμβάνουμε, όμως, ότι δεν είναι δυνατόν όλες οι προετοιμασίες, τα μέσα και οι σχεδιασμοί της Πολιτικής Προστασίας, με δεδομένες τις νέες συνθήκες και την αρνητική εμπειρία των προηγούμενων ετών, να οδηγούν σε αποτελέσματα που υποτίθεται ότι μέχρι τώρα, έστω και με προληπτικές εκκενώσεις, είχαν αποτραπεί… Αποδεδειγμένα απαιτείται διαφορετική προσέγγιση, ολιστικός σχεδιασμός, νέες προβλέψεις. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε με εξαγγελίες πολιτικής αυταρέσκειας πριν από κάθε αντιπυρική περίοδο και με τραγωδίες που δεν θα μπορούμε να εμποδίσουμε» αναφέρει.

Ανετοιμότητα καταλόγισε στην κυβέρνηση και η Νέα Αριστερά, σημειώνοντας ότι «ο μέχρι στιγμής απολογισμός της απώλειας ανθρώπινων ζωών, καμμένων εκτάσεων και κτιρίων, αναδεικνύει το πόσο ανέτοιμη ήταν τελικά η κυβέρνηση και η πολιτεία σε αυτήν την αντιπυρική περίοδο».