Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είναι ήδη ανήσυχες για την στρατιωτική ενίσχυση και τις αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας. Το Βερολίνο, για παράδειγμα, σχεδιάζει να δαπανήσει το μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού προϋπολογισμού του σε γερμανικές αμυντικές εταιρείες, εκμεταλλευόμενο μια εξαίρεση από τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ που επιτρέπει στις χώρες μέλη να παρακάμπτουν τις διαδικασίες κοινοποίησης και έγκρισης για τη δημόσια χρηματοδότηση των εθνικών αμυντικών βιομηχανιών, όταν οι εν λόγω δαπάνες αποτελούν θέμα ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας.

Αυτό θα υπονομεύσει τη συνεργασία και θα δυσκολέψει την ανάδειξη πραγματικών Ευρωπαίων πρωταθλητών της αμυντικής βιομηχανίας. Δεν βοηθάει το γεγονός ότι η Γερμανία θέλει οι προμήθειες να παραμείνουν σταθερά στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων και απορρίπτει έναν μεγαλύτερο συντονιστικό ρόλο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό που χρειάζεται η αμυντική βιομηχανία της ηπείρου είναι ο εξευρωπαϊσμός και μια ενιαία αγορά όπλων, αλλά οι πολιτικές του Βερολίνου δεν ωθούν τον τομέα προς αυτή την κατεύθυνση.

Δύο γεγονότα φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις προθέσεις της Γερμανίας και να δικαιολογούν τους φόβους των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Συγκεκριμένα: Το γαλλογερμανικό μεγα-σχέδιο για ένα μαχητικό έκτης γενιάς, που ανακοινώθηκε το 2017 από τον Εμανουέλ Μακρόν και την Άνγκελα Μέρκελ ως ένα μεγαλεπήβολο ευρωπαϊκό αμυντικό έργο, απέτυχε επίσημα. Το superjet ήταν, πριν από δέκα χρόνια, μια αντίδραση στο Brexit και την άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Αλλά από τότε, οι δύο κυβερνήσεις δεν έχουν καταφέρει ποτέ να γκρεμίσουν το φράγμα μεταξύ των κορυφαίων στελεχών της Dassault και της Airbus.

Ποια Ευρώπη;

Η είδηση είναι ότι, ενώ το μελάνι στα δελτία τύπου για την τεράστια αποτυχία ήταν ακόμα υγρό, η γερμανική μονάδα της Airbus ανακοίνωσε ότι είχε ήδη μια έτοιμη εναλλακτική: Μια κοινοπραξία οκτώ εταιρειών, σχεδόν εξ’ ολοκλήρου γερμανικών, έτοιμη να αναλάβει την FCAS. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ανακοίνωσε αργότερα ότι μια εναλλακτική λύση για την FCAS είναι δυνατή, και κατά τη διάρκεια της εκπομπής, φήμες στροβιλίστηκαν για την επιθυμία του Βερολίνου να αντισταθμίσει την αποτυχία του μεγα-μαχητικού, αγοράζοντας τα συνηθισμένα F-35 από τους Αμερικανούς.

Εναλλακτικά, η νέα συμμαχία που σχηματίστηκε γύρω από τη γερμανική μονάδα της Airbus θα μπορούσε να είχε ενταχθεί σε μια άλλη κοινοπραξία, που σχηματίστηκε γύρω από την ιδέα της κατασκευής ενός superjet του μέλλοντος, το ιταλο-βρετανικό-ιαπωνικό σχέδιο GCAP. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Leonardo, Lorenzo Mariani, δήλωσε ότι οι Γερμανοί ήταν ευπρόσδεκτοι, αλλά ότι ήταν επίσης απαραίτητο να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι θα καθυστερούσαν την εκτόξευση του μαχητικού, που είχε προγραμματιστεί για το 2035.

Το πιο σημαντικό είναι ότι εκείνες τις ημέρες εμφανίστηκε μια άλλη κοινοπραξία, με επικεφαλής την ισπανική μονάδα της Airbus, που εκπροσωπούσε μια χούφτα ισπανικές εταιρείες και ίσως στόχευε να συμμαχήσει με τους Γερμανούς. Εν τω μεταξύ, η Γαλλία έχει καταστήσει σαφές ότι προχωρά μόνη της. Εν ολίγοις, έχουν προκύψει πολλές υποθέσεις από την κατάρρευση του FCAS, καμία από τις οποίες, προς το παρόν, δεν είναι ευρωπαϊκή. Αλλά οποιαδήποτε πιθανή σύγκλιση θα πρέπει να περιμένει τους επόμενους μήνες. Εν τω μεταξύ, η σύγχυση παραμένει μεγάλη…

Μια νέα γαλλο-γερμανική κρίση;

Μετά την αποτυχία του γαλλο-γερμανικού super μαχητικού, ο Armin Papperger, Διευθύνων Σύμβουλος του αμυντικού γίγαντα Rheinmetall, προειδοποίησε σε μια συνέντευξη για μια άλλη πιθανή αποτυχία: Αυτή του συστήματος μάχης εδάφους που χτίστηκε γύρω από ένα άρμα μάχης επόμενης γενιάς, που ονομάζεται MGCS. Και αυτό γεννήθηκε το 2017, μαζί με το FCAS, ως κοινό έργο μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου, και κινδυνεύει να μείνει ακινητοποιημένο λόγω των περικοπών στον αμυντικό τομέα που αποφάσισε ο Μακρόν.

Ουσιαστικά, ενώ το FCAS είχε σχεδιαστεί ως ο διάδοχος του Eurofighter και του Rafale, το MGCS υποτίθεται ότι θα ήταν ο διάδοχος των γερμανικών Leopard 2 και των γαλλικών μαχητικών Leclerc. Αλλά τώρα όλα είναι στον αέρα. Μία από τις πολλές υποσχέσεις του Friedrich Merz ήταν η αναβίωση των γαλλο-γερμανικών σχέσεων, οι οποίες είχαν διακυβευτεί σοβαρά από χρόνια εντάσεων, ειδικά κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Scholz. Αλλά από αμυντικής άποψης, ο στόχος του αποτυγχάνει θεαματικά.

Κατά τα άλλα η αμυντική συνεργασία της ΕΕ προχωρά στο μυαλό… της κ. προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντε Λάιεν και των υπολοίπων “ηγετών” της ΕΕ…

Υπέρ της πρότασης αυτής είναι (βεβαίως, βεβαίως!) και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας επειδή, όπως επεσήμανε κατά τη συνέντευξή του στη διήμερη επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια του “Οικονομικού Ταχυδρόμου”, «το δημοσιονομικό πρόβλημα παρ’ ολίγο να γίνει η αιτία της καταστροφής της Ελλάδας στο παρελθόν, αρκετές φορές στο παρελθόν και στο πιο πρόσφατο παρελθόν, θα έλεγα ότι σωστό θα ήταν, κατά την άποψή μου, να προβλεφθεί στο Σύνταγμα κάτι λογικό γι’ αυτό».

Τί σημαίνουν όλα αυτά; Απλούστατα, να γίνει στην Ελλάδα το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης συνταγματική επιταγή για να συνεχιστεί η λεηλασία της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας εν ονόματι «της δημοσιονομικής και μόνο σταθερότητας» και εξασφάλισης, πάση θυσία, του αναγκαίου… «δημοσιονομικού χώρου», για να εμφανίζεται αξιόπιστη η χώρα στους δανειστές για παίρνει κι άλλα νέα δάνεια για σπατάλες.

Δηλαδή, να γίνει αυτό που επέβαλε η τρόικα με τις “μεταρρυθμίσεις” (τα τρία Μνημόνια), οι οποίες, κατά τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, «ήταν απολύτως αναγκαίες» (κι έτσι έγινε και πρόεδρος του Eurogroup!) με τις οποίες η χώρα μετά το 2010 έως και σήμερα έγινε ένα απέραντο κεραμιδαριό στο όνομα της «δημοσιονομικής εξυγίανσης» έως το 2018.

Στη συνέχεια έως σήμερα, έγινε η φτωχότερη χώρα στην Ευρωζώνη, στο όνομα της «δημοσιονομικής υπεραπόδοσης» με τον ανελέητο φορομπηχτισμό, τον εφιαλτικό πληθωρισμό, τη μη πληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων σε προμηθευτές (ιδιωτικές επιχειρήσεις) άνω των τριών δισ. ευρώ (τα στερείται σήμερα όλα αυτά η στεγνή ελληνική αγορά), τη μη καταβολή ετησίως πάνω των έξι δις. ευρώ στους δήμους από τους θεσμοθετημένους πόρους που προέρχονται, ως ποσοστό, από τα φορολογικά έσοδα (ΦΠΑ, κλπ).

Ελλάδος άλωσις επί τρόικας 

Υπενθυμίζω τα γνωστά προγράμματα τάχα σταθερότητας και σύγκλισης, που συνοδεύονταν από τα γνωστά αντίστοιχα σκληρά πακέτα μέτρων λιτότητας και, ιδιαίτερα, από την εφιαλτική εφαρμογή των μνημονίων. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η προσπάθεια για δημοσιονομική εξυγίανση και σταθεροποίηση στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στην ανάλωση όλων των δυνάμεων της οικονομίας και κοινωνίας.

Δηλαδή, στηρίζονταν σε ένα εκρηκτικό μείγμα αύξησης των εσόδων (κυρίως φορολογικών) και μείωσης των δαπανών (όχι σπατάλης) αλλά μόνο με άγριες (“συνταγματικές”!) περικοπές μισθών, συντάξεων, με “κούρεμα” το 2012 ιδιωτικής περιουσίας (ομόλογα) ποσού 140 περίπου δισ. ευρώ για μείωση τάχα του δημόσιου χρέους (διατέθηκαν μόνο 52,1 δις. ευρώ, τα άλλα πήγαν για τον Γάμο του Καραγκιόζη!), με μείωση δηλαδή των εισοδημάτων που πλήττει θανάσιμα την εγχώρια παραγωγή. Είχαν, δηλαδή, μια τρομακτική συσταλτική επίπτωση στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς, όπως και σήμερα (κι ας λένε τα αντίθετα) δεν προωθούνταν παραλλήλως οι αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Τα αποτελέσματα είναι εφιαλτικά από τη θυσία των πάντων στον βωμό της δημοσιονομικής εξυγίανσης και σταθερότητας», στη συνέχεια. Το μεν έλλειμμα μειωνόταν, αλλά παραλλήλως όλα τα ‘σκιαζαν καταιγιστικά οι ολέθριες συνέπειες αυτής της μοναδικής σχεδόν μέριμνας, ή οικονομικής επιλογής για «δημοσιονομική υπεραπόδοση» που συνοδεύεται από το κυβερνητικό ανέκδοτο – κοροϊδία ότι είναι αποτέλεσμα της «χρηστής και συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης», το οποίο, ευγνώμονες, επαναλαμβάνουν ο Γιάννης Στουρνάρας, το ΔΝΤ και οι οίκοι αξιολόγησης!

Η ύφεση συνεχώς γινόταν βαθύτερη, εκατοντάδες θέσεις εργασίας χάνονταν, η ανεργία κάλπαζε (έφτασε έως το 27%!), οι μέσες ονομαστικές αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας υποχωρούσαν δραματικά, ο πληθωρισμός, παρά την ύφεση, διατηρούνταν σε υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω (όπως και σήμερα) της αύξησης των έμμεσων φόρων, ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα ήταν μηδενικός.

Μεταρρυθμίσεις κι όχι κι άλλες… «συνταγματικές» θυσίες!

Δηλαδή, και τότε, όπως και σήμερα, διαπιστωνόταν (αλλά ματαίως!) ότι η δημοσιονομική προσαρμογή είναι διατηρήσιμη και οδηγεί σε ταχύτερη πραγματική ανάκαμψη της οικονομίας, όταν βασίζεται κυρίως σε μείωση της κυβερνητικής σπατάλης, στην αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων κι όχι στη μείωσή τους με την αύξηση φόρων και ονομαστικές αυξήσεις που τις τρώει η “μαρμάγκα” του πληθωρισμού και της ατιμαριθμοποίητης φορολογικής κλίμακας, με τις γνωστές συνέπειες: Αρνητική εθνική αποταμίευση, μείωση των επενδύσεων κι άλλα ηχηρά οχληρά.

Αλλά, η ψήφιση αυτής της συνταγματικής επιταγής και «τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας» θα επισωρεύσει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία περισσότερα δεινά από τα γνωστά των «απολύτως αναγκαίων μέτρων» της τρόικας και των μετά το 2019 του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς τότε το Συμβούλιο της Επικρατείας θα κρίνει (μόνο …. δημοσιονομικά!) με μεγαλύτερη ευχέρεια από σήμερα ως… «αντισυνταγματική», κάθε διάταξη ή απόφαση που δεν διασφαλίζει τον αναγκαίο… «δημοσιονομικό χώρο» όχι για να γίνονται επενδύσεις, να ενισχύεται το εισόδημα και να βελτιώνονται οι δημόσιες υποδομές, αλλά για να καταβάλλονται ετησίως τα δυσβάσταχτα τοκοχρεολύσια δεκάδων δισ. ευρώ έως το… 2070, που είναι το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης δανείων των Μνημονίων και των νέων στη συνέχεια έως σήμερα.

Άλλωστε, και μερικά θέματα, όπως, για παράδειγμα, τα αναδρομικά των συνταξιούχων, έχουν κριθεί από το του Συμβουλίου της Επικρατείας περισσότερο… δημοσιονομικά, παρά νομικά (γι’ αυτό και δεν έχουν ακόμα καταβληθεί έστω κι αυτά τα ψίχουλα από περικοπές που κρίθηκαν περιπετειωδώς ως αντισυνταγματικές…).

Μολονότι, η απόφαση για καταβολή μερικών ψιχίων από την παραπάνω λεηλασία των συνταξιούχων, η Επιτροπή Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν έχει στείλει ακόμα τελεσίγραφο στην κυβέρνηση, όπως έσπευσε να κάνει με την επιστροφή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ από το… δημόσιο “Υπερταμείο” στο … κράτος (με καταβολή από τους φορολογούμενους 600 εκατ. ευρώ!) για να μην “ιδιωτικοποιηθούν”, επειδή “το νερό είναι κοινωνικό αγαθό”!

Συνταγματική προστασία από ακρίβεια-φτώχεια κι άλλα δεινά!

Σημειώνω, λοιπόν, ότι, πέρα από την πικρή διαπίστωση ότι το δημοσιονομικό ήταν στη χώρα μας πάντα καταστροφικό. είτε ως “υπερβολικό έλλειμμα” πριν και μετά τα μνημόνια, είτε σήμερα με το υπερβολικό πλασματικό “πλεόνασμα”, υπάρχουν και πολλά άλλα (χιονοστιβάδα) μόνιμα καταστροφικά προβλήματα που προκαλούνται από την παραπάνω επιλογή και που αποτυπώνονται σε όλους τους οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες που δημοσιεύουν η Eurostat, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΟΣΑ και το ΔΝΤ.

Δηλαδή, και σήμερα (τα τελευταία κυρίως τέσσερα χρόνια) η προσπάθεια της εξασφάλισης και τήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας έχει γίνει σε βάρος όλων σχεδόν των άλλων οικονομικών και κοινωνικών δεικτών ή, καλύτερα, με διεύρυνση του χάσματος με την Ευρωζώνη. Και επανέρχομαι στον πληθωρισμό που αφορά το σημερινό μου σχόλιο.

Αν, συνεπώς, η τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας περιβληθεί το ένδυμα της συνταγματικής επιταγής, τότε όλα τα αίτια που συντηρούν και εντείνουν τα τελευταία χρόνια τα παραπάνω μόνιμα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα θα κριθούν ως… συνταγματικά! Άλλωστε, και μερικά θέματα, όπως, για παράδειγμα, τα αναδρομικά των συνταξιούχων, έχουν κριθεί από το του Συμβουλίου της Επικρατείας περισσότερο… δημοσιονομικά, παρά νομικά (γι’ αυτό και δεν έχουν ακόμα καταβληθεί, έστω κι αυτά τα ψίχουλα από περικοπές που κρίθηκαν περιπετειωδώς ως αντισυνταγματικές…).

Μολονότι, η απόφαση για καταβολή μερικών ψιχίων από την παραπάνω λεηλασία των συνταξιούχων, η Επιτροπή Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν έχει στείλει ακόμα τελεσίγραφο στην κυβέρνηση, όπως έσπευσε να κάνει με την επιστροφή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ από το… δημόσιο “Υπερταμείο” στο … κράτος (με καταβολή από τους φορολογούμενους 600 εκατ. ευρώ!) για να μην … “ιδιωτικοποιηθούν”, επειδή “το νερό είναι κοινωνικό αγαθό”!

Συνταγματική προστασία και από άλλα παράπλευρα δεινά!

Αν, λοιπόν, περιληφθεί στη Συνταγματική Αναθεώρηση η επιταγή της τήρησης, πάση θυσία, της δημοσιονομικής σταθερότητας, τότε θα πρέπει, για την προστασία της εισοδηματικής σταθερότητας των νοικοκυριών, την ενίσχυση της αποταμίευσης, την ενίσχυση της ανάπτυξης και των επενδύσεων, να περιληφθεί και η συνταγματική επιταγή αντίστοιχα για την… προστασία των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με αυτήν θα κρίνονται ως… αντισυνταγματικά εκάστοτε κυβερνητικά μέτρα, που στο όνομα της αναγκαίας συνταγματικής «διατηρήσιμης αναπτυξιακής υπεραπόδοσης της ελληνικής οικονομίας», προκαλούν παράπλευρα δεινά στην ελληνική οικονομία, την κοινωνία και τις επιχειρήσεις, όπως μόνιμες πληθωριστικές πιέσεις, υπερχρέωση του κράτους, έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υπερφορολόγηση, κρατικά “φέσια” που δεν πληρώνονται, αύξηση των τιμών ενέργειας κλπ.

Συνεπώς, με την ίδια λογική θα πρέπει ο… οικονομικός και δημοσιονομικός ρόλος του Συντάγματος να ενισχυθεί και με άλλες… επιταγές που να αφορούν την προστασία από το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, την ανεργία, τη φτώχεια, τη λιτότητα και την υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και των δεικτών ευημερίας (χαμηλή δημόσια δαπάνη για την υγεία, την παιδεία, δημόσιες υποδομές σε σχέση με τον μέσον ευρωπαϊκό όρο, κλπ).

Η συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ Ουκρανίας “και Ευρωπαίων εταίρων” προβλέπει την επίσημη παραχώρηση αδειών (licensing) για την εγχώρια κατασκευή δυτικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και συστημάτων αεράμυνας. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια τεράστια γεωπολιτική αλλαγή, καθώς η Δύση μετακινείται από την απλή αποστολή έτοιμων όπλων από τα αποθέματά της, στην επίσημη μεταφορά τεχνολογίας, ώστε η Ουκρανία να παράγει τα δικά της όπλα για πλήγματα εις βάθος, ενώ μέχρι τώρα η Δύση δεν της έδινε την άδεια να χρησιμοποιεί δυτικούς πυραύλους, πέρα από τη γραμμή του μετώπου.

Οι βασικοί εταίροι του Κιέβου σε αυτό το έργο είναι η γερμανική εταιρεία Diehl Defense, η οποία, μαζί με την ουκρανική Fire Point, σχεδιάζει να ξεκινήσει παραγωγή πυραύλων Flamingo ενώ η ευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA υπέγραψε μνημόνιο συμφωνίας με το ουκρανικό γραφείο σχεδιασμού Luch για την παραγωγή «ενός ριζικά νέου πυραύλου, του Neptune-2».

Τα χαρακτηριστικά των πυραύλων 

Ο Flamingo (FP-5) έχει βεληνεκές έως και 3.000 χιλιόμετρα. Η ουκρανική πλευρά δηλώνει ότι μέχρι τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους σκοπεύει να φτάσει στην παραγωγή τουλάχιστον επτά πυραύλων Flamingo την ημέρα, η οποία, όταν υπολογίζεται ετησίως, θα ανερχόταν σε εντυπωσιακό αριθμό 2.555 μονάδων το χρόνο. Αυτό βέβαια είναι θεωρητικό και αφορά την δυνατότητα παραγωγής χωρίς να αναφέρονται σημαντικές παράμετροι, όπως τα ανταλλακτικά και βασικά εξαρτήματα, ή τα εξειδικευμένα δυτικά τσιπ (microchips), τα συστήματα GPS ανθεκτικά σε παρεμβολές (jam-resistant), καθώς και άλλα λογισμικά

Η εταιρεία Fire Point (κατασκευάστρια του Flamingo) λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό υπό την ομπρέλα της βρετανικής εταιρείας Milanion Group, αξιοποιώντας τις διασυνδέσεις και την τεχνολογία της. Επιπλέον, η Δανία έχει αναλάβει την παραγωγή στερεού πυραυλικού καυσίμου για το Flamingo, ενώ η γερμανική Diehl Defence έχει υπογράψει τεχνολογική συμφωνία για την αναβάθμιση του συστήματος καθοδήγησής του.

Ο Neptune χρησιμοποιεί τον ουκρανικό κινητήρα MS-400 της Motor Sich, που όμως υπάρχει σε μικρές ποσότητες. Ο Flamingo χρησιμοποιεί τροποποιημένους κινητήρες Ivchenko AI-25, πολλοί από τους οποίους ανακτώνται από παλιά εκπαιδευτικά αεροσκάφη L-39 και είναι επίσης περιορισμένος ο αριθμός τους.

Στην MBDA μετέχουν η Airbus (37,5%) που εκπροσωπεί κυρίως τα συμφέροντα της Γαλλίας και της Γερμανίας, η BAE Systems (37,5%), που εκπροσωπεί τα συμφέροντα του Ηνωμένου Βασιλείου και η ιταλική Leonardo (25%). Η εταιρεία διατηρεί επίσης θυγατρικές και βιομηχανική παρουσία στην Ισπανία (μέσω της Inmize Sistemas), στις ΗΠΑ, ενώ έχει επεκτείνει τις μόνιμες δραστηριότητές της και στην Πολωνία.

Η ευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA (η οποία κατασκευάζει τους βρετανικούς πυραύλους Storm Shadow) υπέγραψε επίσημο μνημόνιο συνεργασίας με την ουκρανική Luch, αλλά και με την Ukrainian Armor για συστήματα για πλήγματα σε μεγάλο βάθος.

Η διαμάχη προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στο χαρτοφυλάκιο ασφαλείας της Κύπρου για την Άγκυρα, όπου Τούρκοι αξιωματούχοι συνδέουν ζητήματα χρήσης του εναέριου χώρου, πρόσβασης στρατιωτικών δυνάμεων τρίτων χωρών και εξοπλισμών της ελληνοκυπριακής πλευράς με τον ρόλο της Τουρκίας ως εγγυήτριας δύναμης βάσει της Συνθήκης Εγγυήσεως του 1960.
Το Υπουργείο ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει επιτρέψει την αύξηση του εξοπλισμού στο νησί τα τελευταία χρόνια και έχει επιτρέψει σε άλλες χώρες να χρησιμοποιούν την Κύπρο για στρατιωτικούς σκοπούς, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι κινήσεις ενδέχεται να μετατρέψουν το νησί σε στόχο.
Η Τουρκία θα συνεχίσει να λαμβάνει πρόσθετα μέτρα ως εγγυήτρια χώρα για την ασφάλεια της ΤΔΒΚ και ολόκληρου του νησιού, ανέφερε το Υπουργείο.

Η ανακοίνωση έρχεται καθώς η Κύπρος επανέρχεται στο επίκεντρο της ατζέντας ασφαλείας της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο ενόψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Για την Τουρκία, η διαμάχη για τη NOTAM πλέον συνδέεται με στρατιωτική πρόσβαση, αεράμυνα, εξοπλισμούς και το πολιτικό καθεστώς των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων στο νησί.

Συγκεκριμένα:

Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος

Τονίστηκε ότι η Τουρκία, ως εγγυήτρια δύναμη, διαθέτει τη βούληση και την ικανότητα να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου για την ασφάλεια, την ευημερία και την προστασία των Τουρκοκυπρίων. Υπογραμμίστηκε επίσης ότι δεν θα επιτραπεί κανένα τετελεσμένο γεγονός που θα έβλαπτε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της «ΤΔΒΚ» ή θα διατάρασσε το κλίμα ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιράν – ΗΠΑ

Εκφράστηκε ικανοποίηση για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και επισημάνθηκε η σημασία να μην υπονομευθεί η διαδικασία. Η Τουρκία δήλωσε ότι θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά στις προσπάθειες για μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.

Συρία

Χαιρετίστηκε η πρόοδος που έχει σημειωθεί για την εγκαθίδρυση ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας στη Συρία. Επαναβεβαιώθηκε η στήριξη της Τουρκίας στις προσπάθειες ενίσχυσης της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, καθώς και στην ανοικοδόμηση και ανάπτυξή της.

Ισραήλ – Παλαιστίνη – Λίβανος

Η ανακοίνωση κατηγορεί την ισραηλινή κυβέρνηση ότι συνεχίζει τις παραβιάσεις της εκεχειρίας στη Γάζα, τη βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη, τις επιθέσεις κατά του καθεστώτος της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και του τεμένους Αλ-Άκσα, καθώς και ενέργειες που στρέφονται κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου. Υποστηρίζεται ότι αυτές οι ενέργειες επηρεάζουν αρνητικά τις προσπάθειες για ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή.

Ιράκ

Επιβεβαιώθηκε η ισχυρή βούληση της Τουρκίας να συνεχίσει τη στρατηγική συνεργασία με τη νέα κυβέρνηση του Ιράκ σε όλους τους τομείς, ενώ επαναλήφθηκε η στήριξη της Άγκυρας στη διατήρηση της σταθερότητας και της ασφάλειας στη χώρα.

Ρωσία – Ουκρανία

Εξετάστηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας. Η ανακοίνωση καλεί τα μέρη που φέρουν την ευθύνη για την κλιμάκωση των συγκρούσεων και τον κίνδυνο εξάπλωσής τους, ιδίως στη Μαύρη Θάλασσα και τις γειτονικές περιοχές, να λάβουν άμεσα μέτρα για μια δίκαιη και μόνιμη ειρήνη.

«Όπως έχετε ήδη ενημερωθεί, υπεγράφη ένα Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) μεταξύ των Προέδρων του Ιράν και των ΗΠΑ. Κατά την πορεία των συζητήσεων οι αρμόδιοι αξιωματούχοι, ενεργώντας με ειλικρινές ενδιαφέρον και καλές προθέσεις, κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες. Ήταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ εκείνος που, σε κατάσταση απόγνωσης, επεδίωξε να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μοχλό πίεσης για να επιφέρει αυτό το αποτέλεσμα.

»Ως θέμα αρχής, είχα διαφορετική άποψη. Ωστόσο, υπό το φως της δέσμευσης που μου έδωσε ο αξιότιμος Πρόεδρος, υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, εκ μέρους του ιδίου και των υπολοίπων μελών, για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων του ιρανικού έθνους και του Μετώπου της Αντίστασης, καθώς και της ρητής αποδοχής της ευθύνης εκ μέρους του για το ζήτημα αυτό, έδωσα την έγκρισή μου. Ο ίδιος (σ.σ. ο Πεζεσκιάν) κατέστησε επίσης σαφές ότι, σε περίπτωση που η αμερικανική πλευρά επιδιώξει να προβάλει υπερβολικές απαιτήσεις, οι Ιρανοί δεν θα υποκύψουν σε αυτές. Από αυτή τη στιγμή και στο εξής, εμείς -δηλαδή εσείς, το υπερήφανο έθνος, και εγώ ως ταπεινός υπηρέτης σας, θα αναμένουμε την εκπλήρωση των όρων που έχουν τεθεί.

»Είναι αυτονόητο ότι οιεσδήποτε διά ζώσης διαπραγματεύσεις που ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο μέλλον, δεν θα πρέπει να ερμηνευθούν ως αποδοχή των θέσεων του εχθρού. Ελπίζουμε ότι οι  προσευχές προς τον Κύριό μας  -είθε ο Θεός να επισπεύσει την ευγενή επανεμφάνισή του- θα φέρουν κάθε είδους στήριξη και νίκη στον τιμημένο λαό του Ιράν».

Υπενθυμίζεται ότι ο Πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στην παρέμβασή του κατά την παρουσίαση της μονογραφίας της Αικατερίνας Παπανικολάου, με τίτλο «Επικοινωνιακό απόρρητο και Εθνική Ασφάλεια», είχε, μεταξύ άλλων, σημειώσει ότι «το διαβόητο πλέον σκάνδαλο των υποκλοπών, χαίνουσα πληγή στην καρδιά του Κράτους Δικαίου, η οποία εκθέτει το κύρος της Χώρας και διεθνώς, οφείλεται στο ότι τα αρμόδια όργανα της Εκτελεστικής Εξουσίας, δυστυχώς με την ανοχή ορισμένων εκ των εχόντων την σχετική δικαιοδοσία οργάνων της Δικαστικής Εξουσίας, ερμήνευσαν και ερμηνεύουν τις διατάξεις του άρθρου 19 του Συντάγματος ως εάν το προστατευόμενο έννομο αγαθό σε αυτό το ρυθμιστικό πλαίσιο εντοπίζεται πρωτίστως στην Εθνική Ασφάλεια. Και όχι στην προστασία του δικαιώματος θωράκισης του απορρήτου των επικοινωνιών, όπου βεβαίως η ρήτρα της Εθνικής Ασφάλειας λειτουργεί, κατ’ αποτέλεσμα, αποκλειστικώς ως μέσο αποτροπής ενδεχόμενης καταχρηστικής, lato sensu, άσκησης του δικαιώματος τούτου».

Και είχε τονίσει ότι «φυσικά τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών -για να μην παρεξηγηθώ περισσότερο από τους «πρόθυμους» υποστηρικτές του ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι δα ούτε πρωτόγνωρο ούτε a priori καταδικαστέο θεσμικώς- ας αναλογισθούμε ότι τέτοιας μορφής εκτροπές όχι μόνο ροκανίζουν βασανιστικά τα θεμέλια της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Αλλά και παραπέμπουν σε εποχές -ας μην βιαστούμε να τις χαρακτηρίσουμε άπαξ διά παντός παρωχημένες- και ανάλογες απρόσωπες τυραννικές εξουσίες που θυμίζουν Κάφκα, ιδίως στην «Δίκη» και στον «Πύργο», ή και την ταινία (2006) του Φλόριαν-Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ «Οι ζωές των άλλων», η πλοκή της οποίας ανατρέχει στο Ανατολικό Βερολίνο του 1984.»

Μια δημόσια συζήτηση για την αναζήτηση υπερβάσεων από τις παθολογίες που διαπερνούν την κοινωνία μας και συστηματικής δόμησης συναινέσεων αποφεύγεται, διότι θα προκύψουν οι αναγκαίες σημαντικές αναδιαρθρώσεις που φοβίζουν μεγάλες ομάδες συμφερόντων και ανατρέπουν άλλες παγιωμένες αδράνειες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στα προγράμματα των κομμάτων, σε όσα υπάρχουν ή σε όσα κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή πυρετωδώς από ερασιτέχνες, φιλόδοξους «εμπειρογνώμονες», γίνονται μόνο γενικόλογες αναφορές. Παρά την περίφημη προγραμματική σύγκλιση –μόνιμο άλλοθι όλων των επικλήσεων– για ενότητα παράπλευρων χώρων, κυρίως στην κεντροαριστερά, πουθενά αυτό δεν εννοείται πραγματικά. Στα δεξιά, η συντήρηση της τωρινής δομής ανισοτήτων προέχει, οπότε η αναζήτηση μετατοπίζεται στην εκάστοτε πυρόσβεση και διαχείριση κρίσεων, μέχρι την επόμενη φορά.

Οι ειδικοί για το παραγωγικό μοντέλο και την οικονομία

Όμως ένα πλήθος σοβαρών μελετητών (Γιαννίτσης, Αλογοσκούφης, Κώνστας, Ρίζας, Βούλγαρης, Σπανού, Σωτηρόπουλος, Χριστοδουλάκης, Τσακαλώτος) αποτυπώνουν διαχρονικά τις δυσχέρειες, αλλά και την αντίστιξη κράτους, αγοράς και ανάπτυξης στη χώρα μας. Αποτυπώνουν όμως και τον ορυμαγδό των ιδιοτελών συμπεριφορών, αλλά και των καθηλωμένων νοοτροπιών, της συνεχούς απόρριψης ή, περισσότερο, της δεδομένης αντίθεσης σε όποια σημαντική μεταρρύθμιση από την πλευρά των εκάστοτε ενδιαφερομένων-απειλουμένων. Εξετάζονται διαχρονικές αδυναμίες, στρεβλώσεις και αδράνειες μιας ισχνής και ασθμαίνουσας οικονομίας, πάντα εξαρτημένης και συμπλεγματικής, που αδυνατούσε, αυτοσχεδιάζοντας, να επιτύχει όλη τη μεταπολεμική περίοδο μια ανάπτυξη πάνω από το 1%.

Η κατάληξη τα τελευταία χρόνια είναι ακόμα αναιμική, με στροφή στις υπηρεσίες, με μονοκαλλιέργεια τον τουρισμό και το λιανεμπόριο και τη μόνιμη έλλειψη επενδύσεων –παρά τις προσπάθειες του Πατέλη – κλπ. Ο τωρινός απολογισμός της μεγάλης ευκαιρίας των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης αποκαλύπτει την προτεραιότητα της κυβέρνησης στην ευνοϊκή μεταχείριση –συνεργουσών των τραπεζών με τα υπερκέρδη– των δέκα μεγάλων της οικονομικής ελίτ, αλλά και μια απίστευτη πολυδιάσπαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη ραχοκοκαλιά της εθνικής οικονομίας. Και ειδικά αυτήν την περίοδο, που είχε επιτραπεί από την ΕΕ η παρέμβαση των κυβερνήσεων για στήριξη των εθνικών βιομηχανιών. Ποιος άραγε υπήρξε ο εγχώριος σχεδιασμός και η υλοποίηση μιας τέτοιας δυνατότητας;

Πως μοιράζεται το χρήμα

Μόλις πρόσφατα, καθυστερημένα, μέτρα 1 δισ. εξαντλούνται σε παροχές, διευκολύνσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και «κίνητρα συγχωνεύσεων», χωρίς έναν οδηγό, ένα μπούσουλα, μια στοιχειώδη κατεύθυνση κοινής ανάπτυξης και εκμετάλλευσης του πλούτου της χώρας. Κρυμμένη πίσω από το άλλοθι της τραπεζικής θωράκισης, που απέρριπτε την αρτιότητα προτάσεων από τους μικρούς, η κυβέρνηση απλώς προέδρευε, ευνοώντας τους μεγάλους. Πουθενά δεν τέθηκε το αίτημα ενός συνολικού ή έστω μερικού σχεδίου, όπως η πυροσβεστική έκθεση Μακίνσεϊ το 2011, ούτε η πιο πρόσφατη συλλογική μελέτη Πισσαρίδη το 2020, όπου θα υπήρχε η συνολική και συμπεριληπτική αναπτυξιακή προοπτική.

Μια προσπάθεια που θα λειτουργούσε σαν ένα κοινό εθνικό εργοτάξιο, στήριξης και υλοποίησης πρωτοβουλιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα σε συγκεκριμένες περιφέρειες, με εμπλοκή, δουλειές, υποδομές συμβατικές και ψηφιακές και κόμβους-πάρκα οικονομικής δραστηριότητας. Συνδεδεμένη ταυτόχρονα με κίνητρα, κριτήρια και business plan μιας πορείας σοβαρών συγχωνεύσεων και εκτεταμένων κλαδικών διαδράσεων, με προφανή οφέλη τις οικονομίες κλίμακας μεγάλων ομάδων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Έτσι, τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα χάνονται στην αδυναμία να συναγωνισθούμε, σε προϊόντα αγροτικά ή βιομηχανικά ή ακόμα και ψηφιακής εφαρμογής και καινοτομίας, τον διεθνή έντονο ανταγωνισμό.

Το κράτος φαίνεται –μέσα από τη μαξιμοκεντρική διακυβέρνηση– χαμένο και πολυάσχολο σε άπειρες «διευθετήσεις» στις τρεις περιοχές του, με μια κεντρική δημόσια διοίκηση ακινητοποιημένη σε συμβατική λειτουργία διαχείρισης και με την αποσυγκέντρωση της αποκεντρωμένης διοίκησης να παίζει ουσιαστικά ρόλο επιτηρητή. Η δε περίφημη τοπική αυτοδιοίκηση, καχεκτική, άτολμη και υπολειμματική, ακόμα και σε πρωτοβουλίες απλές (κάψιμο σκουπιδιών, μαρίνες, τοπικοί οικολογικοί θησαυροί όπως ο Αμβρακικός, οι Πρέσπες κ.ά., αξιοποίηση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και ενεργοποίηση των σχολείων). Δυστυχώς, τα τρία επίπεδα δεν δείχνουν να συντονίζονται σε έναν έστω κοινό καμβά, σε επιτυχημένες συνέργειες, πόσο μάλλον σε έναν ειρμό προτεραιοτήτων που να δουλεύει στις αποξενωμένες περιφέρειες αλλά και στις τοπικές κοινωνίες, ανανεώνοντάς τες.

Η οικονομία στις κάλπες

Είναι δυνατόν τα πολυάριθμα κόμματα, προεκλογικά, πέρα από σπασμωδικές αναφορές και πολώσεις, να αναδείξουν έναν προεκλογικό λόγο προγραμματικό, όχι εργαστηριακά κατασκευασμένο, έναν λόγο καινοτόμο και συμπεριληπτικό, με κοινές παραδοχές σε μεγάλες τομές; Όταν παράλληλα, στα τρέχοντα και συγκυριακά θέματα, ο ελληνικός ατομικισμός φθάνει στο έπακρο, όταν από την κατάρρευση των συνεταιρισμών του ’80 ως τον τωρινό ΟΠΕΚΕΠΕ, η εποποιία του πελατειασμού, του κρατικοδίαιτου ή της παράκαμψης κανόνων, σε μια νεοπλουτιστική πάντα εξατομικευμένη πρακτική, είναι ο κανόνας;

Είναι δυνατόν, σε αυτήν τη μεταμνημονιακή περίοδο, να πειστεί, μέσα από συγκρούσεις και συναινέσεις, μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης στην αποδοχή και συμφωνία στα βασικά ενός κοινού δρόμου ανάπτυξης; Τι άλλο όμως είναι ένα πραγματοποιήσιμο κοινωνικό συμβόλαιο του χώρου της εργασίας και του συνόλου της κοινωνίας, στο οποίο όλοι ομνύουν και όλοι φαίνεται να αναβάλλουν, χαμένοι σε μικρόκοσμους αντιπαράθεσης μέτρων βελτίωσης της «καθημερινότητας»;

Κατά ψήφισαν μόνον οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και του ΚΚΕ, ενώ οι τρεις του ΠΑΣΟΚ ψήφισαν “παρών”. Υπέρ ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ και η Ελληνική Λύση.

Οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ, σύμφωνα με σχετική ενημέρωση, εξέφρασαν στον πρέσβη της Κούβας, Juan Antonio Fernández Palacios, «την διαχρονική αλληλεγγύη του κόμματος και του ελληνικού λαού στον λαό της Κούβας» και ανέδειξαν «τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες του ΚΚΕ στην Ελλάδα με μαζική λαϊκή συμμετοχή και την ανάπτυξη πλατιάς καταδίκης των εγκληματικών ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών σε βάρος του Κουβανικού λαού, όπως κι αυτές στην ελληνική βουλή και στο ευρωκοινοβούλιο, ώστε να στηριχθεί η Κούβα».

Ο πρέσβης της Κούβας ευχαρίστησε «για την σταθερή κι αποφασιστική αλληλεγγύη και στήριξη του ΚΚΕ», ενώ ενημέρωσε «για τις ανυπολόγιστες συνέπειες που αντιμετωπίζει καθημερινά ο Κουβανικός λαός από το απάνθρωπο εμπάργκο των ΗΠΑ».

Οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ από τη μεριά τους κατήγγειλαν ιδιαίτερα «το κατάπτυστο ψήφισμα του ευρωκοινοβουλίου που επιχειρεί να “ξεπλύνει” τον αμερικανικό αποκλεισμό. Επιπλέον και την ώρα που ο λαός της Κούβας υποφέρει από εξοντωτικές στερήσεις, καλεί την ΕΕ να προωθήσει νέες κυρώσεις, διακοπές χρηματοδοτήσεων κ.α..