Σε επιστολή του από το Παρίσι προς τον πρόεδρο της Β΄ Ελληνικής Δημοκρατίας Θεόδωρο Πάγκαλο (1878-1952), στις 31 Μαΐου 1926, ο Τόμπρος δεν παραλείπει να σημειώσει ότι η “συντροφιά” του καθηγητή Ζωγραφικής και διευθυντή της Σχολής Καλών Τεχνών, Γεώργιου Ιακωβίδη (1853-1932), του καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης στην ίδια Σχολή, Ζαχαρία Παπαντωνίου (1877-1940), και του γλύπτη Κώστα Δημητριάδη (1879-1943) απέρριψε την έκθεση του ανδριάντα του στη Διεθνή Έκθεση Διακοσμητικών Τεχνών, στο Παρίσι, το 1925.

Ο ανδριάντας του Κανάρη

Η μορφή του Κανάρη αποδίδεται μετωπικά, με το κεφάλι της σε στροφή δυναμική στα αριστερά και με τα πόδια της σε διάσταση να πατούν γερά στο έδαφος. Στο αριστερό χέρι της κρατάει καραβόσχοινο που στο δεξί της το έχει σφίξει με γάντζο στην άκρη του για να το ρίξει. Στη ζώνη της έχει περάσει μαχαίρι. Το στήθος της προβάλλει πλατύ, ανοιχτό, δυνατό, έτοιμο για την επίθεση. Το γιλέκο και η βράκα ολοκληρώνουν με τις πτυχώσεις τους τη λεπτομερή διαγραφή του σώματος.

Οι άξονες του ανδριάντα είναι αντιθετικοί, δίνοντας με σαφήνεια την αντικίνηση της μορφής: ο κορμός εξαίρεται προς τα δεξιά, το κεφάλι με περιττή διακοσμητικότητα στην κόμμωση κοιτάζει αριστερά· το αριστερό χέρι κάμπτεται οριζόντια στη μέση του πυρπολητή, ενώ το δεξί πέφτει μαλακά κάθετο. Το πρόσωπο του Κανάρη αποπνέει ένταση, με το βλέμμα προσηλωμένο. Μεγάλα επίπεδα απλώνουν το στιβαρό στήθος και ολοκληρώνουν την πλαστική μετάφραση της ιστορικής στιγμής, όταν ο ήρωας συγκεντρώνεται για να πηδήξει σε καράβι της τουρκικής ναυαρχίδας το 1822.

Επί νομαρχίας στην Αργολίδα του φιλότεχνου νομικού Ανδρέα Σπ. Ιωάννου (1918-1972), ο οποίος συνδεόταν φιλικά με τον Τόμπρο και το 1971-72 θα γινόταν διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης, Ναυπλιείς αγόρασαν αντί 50.000 δρχ. μικρής κλίμακας χάλκινο αντίγραφο του ανδριάντα του Κανάρη και το δώρισαν στο Ναύπλιο. Μνημειακοί ανδριάντες του Τόμπρου, όπως ο έφιππος Γεώργιος Καραϊσκάκης, στον κήπο του Ζαππείου και ο φρουρός των ελληνοαλβανικών συνόρων, στην Πόβλα (Αμπελώνα) της Ηπείρου, έχουν επαναληφθεί σε χαλκό από τον ίδιο γλύπτη κατά τη δεκαετία του 1960. Ο μικρότερος Κανάρης ανιδρύθηκε στη διαμορφωμένη το 1966 Πλατεία Κωνσταντίνου Κανάρη, σημερινή Πλατεία Αριστοτέλη Ωνάση, στην ακτή Μιαούλη, στην παραλιακή οδό προς τη Νέα Κίο. Το 2013 το έργο υπέστη ζημιά, η οποία αποκαταστάθηκε.

Τα λαμπρά αποκαλυπτήρια

Πρόεδρος της επιτροπής για την ανέγερση του ανδριάντα του Κανάρη στη Χίο ήταν ο πρώτος αιρετός δήμαρχος του νησιού Στυλιανός Ν. Κανέλλος (†1949). Είχε επιλεγεί ημέρα Κυριακή. Από τις 18 Ιουνίου 1927 είχε αγκυροβολήσει στο λιμάνι της Χίου μοίρα γυμνασίων του στόλου με επικεφαλής την ατμάκατο “Κιλκίς”, η οποία θα μετέφερε τους επισήμους. Το πρόγραμμα του εορτασμού των αποκαλυπτηρίων του ανδριάντα από τον Δήμο Χίων είναι κατατοπιστικό και η πρόσκληση ενδεικτική της πάνδημης συμμετοχής που συναντούμε λιγότερο ή περισσότερο σε αποκαλυπτήρια μεσοπολεμικών μνημείων στην Ελλάδα. Την τελετή θα την πλαισίωναν μουσικοί του Πολεμικού Ναυτικού.

Στις 09.30΄ επρόκειτο να τελεστεί στον μητροπολιτικό ναό της Χίου δέηση για τον ήρωα πυρπολητή, στην οποία θα παρίσταντο οι επίσημοι από την Αθήνα και οι υπόλοιποι προσκεκλημένοι. Θα προσέρχονταν ο νομάρχης, όλες οι θρησκευτικές, πολιτικές, δικαστικές, στρατιωτικές, ναυτικές και εκπαιδευτικές αρχές με τους μαθητές των σχολείων και τις λοιπές αρχές του νομού, οι βουλευτές, ο πρόεδρος και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος και τα μέλη του Δικηγορικού Συλλόγου με το διοικητικό συμβούλιό του, ο πρόεδρος και τα μέλη του Ιατρικού Συλλόγου με το διοικητικό συμβούλιό του, ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου με το διοικητικό συμβούλιό του, ο δήμαρχος Βροντάδου και οι πρόεδροι των κοινοτήτων του νομού, οι διευθυντές του εγχώριου Τύπου, οι πρόεδροι και τα διοικητικά συμβούλια όλων των συλλόγων, οργανώσεων, καθώς και όλων των επιτροπών ευαγών ιδρυμάτων, οι πρόεδροι όλων των επαγγελματικών σωματείων με τις σημαίες και με τα λάβαρά τους, οι πρόσκοποι, ο γυμναστικός σύλλογος, οι αντιπρόσωποι των ξένων κρατών και οι αρχηγοί των ξένων θρησκευτικών δογμάτων.

Μετά από τη δέηση, όλοι οι προσκεκλημένοι θα μετέβαιναν πεζοί από την οδό Απλωταριάς στον καθορισμένο χώρο της πλατείας για τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα. Το έργο το αποκάλυψε ο υπουργός Ναυτικών Αλέξανδρος Κανάρης (1864-1944), εγγονός του πυρπολητή. Λόγους εκφώνησαν ο Χιώτης καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνος Άμαντος (1874-1960), ο πρόεδρος της Βουλής Θεμιστοκλής Σοφούλης (1860-1949), ο βενιζελικός βουλευτής Χίου Βίκτωρ Κουκουρίδης και ο ναύαρχος Κωνσταντίνος Τυπάλδος (1873-1945).

Θα ακολουθούσαν κατάθεση στεφάνων και αναχώρηση. Στις 12.30΄ θα δινόταν πρόγευμα εκ μέρους του Δήμου Χίων στην αίθουσα της λέσχης “Ισότης”. Στις 17.00΄ θα γινόταν κατάθεση του θεμέλιου λίθου για το Εθνικό Μιχάλειο Ορφανοτροφείο Θηλέων και για την Εμπορική Σχολή. Στις 18.00΄ προβλεπόταν εκ μέρους της επιτροπής της Αθήνας να προσφερθούν αναψυκτικά και μαστίχα στη λέσχη “Ισότης”. Το απόγευμα ο Δήμος θα φωταγωγούσε την πόλη και θα καίγονταν πυροτεχνήματα στο λιμάνι.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι γεννήσεις ζώντων στην Ελλάδα το 2025 υποχώρησαν στις 65.594 (33.620 αγόρια και 31.974 κορίτσια), από 68.467 (35.216 αγόρια και 33.251 κορίτσια) το 2024, σημειώνοντας μείωση κατά 2.873 γεννήσεις (-4,2%). Σημειωτέον ότι το 1980 είχαμε 148.134 γεννήσεις κατ΄ έτος, το 1990,  102.229 γεννήσεις και το 2000 είχαμε 103.274 γεννήσεις

Παράλληλα, το 2026 ο δείκτης γονιμότητας (Eurostat) παραμένει καθηλωμένος σε επίπεδα μεταξύ 1,24 και 1,28, καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις πιο γερασμένες χώρες της Ευρώπης. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο δείκτης έπεσε για πρώτη φορά κάτω από το 2,1. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, υπήρξε μια μικρή ανάκαμψη λόγω της οικονομικής ευφορίας και της ενσωμάτωσης μεταναστών, φτάνοντας το 1,50 το 2008. Η οικονομική κρίση λειτούργησε ως καταλύτης.

Η απώλεια 2.873 γεννήσεων μέσα σε ένα μόλις έτος (2025) αποτελεί το πιο πρόσφατο σύμπτωμα μιας παρατεταμένης κρίσης, η οποία οδήγησε τη χώρα σε ένα νέο, ιστορικό χαμηλό, σπάζοντας για πρώτη φορά το ψυχολογικό και στατιστικό φράγμα των 66.000 γεννήσεων. Εξαιτίας αυτής της απόκλισης, η φυσική μείωση του πληθυσμού (το αρνητικό ισοζύγιο μεταξύ γεννήσεων και θανάτων) άγγιξε τις 57.320 απώλειες για το έτος 2025.

Σύμφωνα με τη WSJ, «οι επικεφαλής του Πενταγώνου δήλωσαν ότι ενδέχεται να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν ελλείψεις χρημάτων για τις επιχειρήσεις το καλοκαίρι, αν το Κογκρέσο δεν υιοθετήσει νέο νομοσχέδιο» προκειμένου να καλυφθεί το κόστους του πολέμου.

Οι ίδιοι διευκρίνισαν ότι «τα σώματα του στρατού θα αναγκαστούν να περιορίσουν τα εκπαιδευτικά γυμνάσια και άλλες προτεραιότητες εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και της ανάπτυξης στρατευμάτων κατά μήκος των νότιων συνόρων στις ΗΠΑ».

Στα μέσα Μαΐου το Πεντάγωνο εκτιμούσε ότι το κόστος του πολέμου εναντίον του Ιράν θα ανέλθει σε περίπου 29 δισεκ. δολάρια, ένα ποσό το οποίο οι Δημοκρατικοί αμφισβητούν εκτιμώντας ότι είναι πολύ μικρότερο από το πραγματικό.

Εξάλλου έχουν ακουστεί φωνές που επικρίνουν τη χρήση από τον αμερικανικό στρατό πολύ μεγάλου αριθμού πυρομαχικών στη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης, εκφράζοντας ανησυχία για ελλείψεις και αποδυνάμωση των δυνατοτήτων των ΗΠΑ. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ πρόσφατα χαρακτήρισε τις εκτιμήσεις αυτές «κατασκευασμένη ιστορία».

Σύμφωνα με τη WSJ, ένα μέρος του ποσού που ζητεί το Πεντάγωνο θα χρησιμοποιηθεί για ναυτικές επιχειρήσεις, για την αποζημίωση του στρατιωτικού προσωπικού και για πυρομαχικά.

Εκτός από τον πόλεμο στο Ιράν, οι ΗΠΑ έχουν και άλλες μεγάλες στρατιωτικές δαπάνες: διεξήγαγαν μια περίπλοκη επιχείρηση στη Βενεζουέλα για την αιχμαλώτιση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ενώ από τον Σεπτέμβριο εξαπολύουν πλήγματα εναντίον πλοίων που πιστεύεται ότι συμμετέχουν σε λαθρεμπόριο ναρκωτικών στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, κάποια μέλη του Κογκρέσου έχουν προειδοποιήσει ότι δεν θα ψηφίσουν υπέρ αυτής της πρόσθετης χρηματοδότησης. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν ζήτησε ποτέ άδεια από το Κογκρέσο για να κηρύξει πόλεμο εναντίον του Ιράν και οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι επομένως είναι παράνομος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το 71,90% των δικαστών προτείνει να παραμείνουν τα όρια αφυπηρέτησης (συνταξιοδότησης) και το 28,10% προτείνει να αυξηθούν τα όρια αφυπηρέτησης κατά τρία έτη. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας έχουν ως εξής:

    Δικαστικός έλεγχος συνταγματικότητας: ψήφισαν 1.243 μέλη

Διατήρηση του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων: 958 (77,07%)

Κατάργηση του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων με ανάθεση της αρμοδιότητας σε ειδικό (συνταγματικό) Δικαστήριο: 285 (22,93%)

   Δίωξη μελών της κυβέρνησης: ψήφισαν 1.241 μέλη

Κατάργηση του άρθρου 86 Σ που αφορά την ποινική δίωξη των μελών της κυβέρνησης με πρωτοβουλία της Βουλής. Η αρμοδιότητα να ανήκει εξ ολοκλήρου στην τακτική Δικαιοσύνη, όπως νόμος ορίσει: 1146 (92,34%)

Διατήρηση της διάταξης του άρθρου 86 Σ περί της δίωξης των μελών της κυβέρνησης ως έχει με αποκλειστική αρμοδιότητα της Βουλής: 95 (7,66)

   Ανώτατα όρια αφυπηρέτησης: ψήφισαν 1235 μέλη

Να διατηρηθούν τα όρια αφυπηρέτησης ως ορίζονται σήμερα στο άρθρο 88 παρ.5 Σ, ήτοι: ως και το βαθμό του εφέτη ή του αντεισαγγελέα εφετών και τους αντίστοιχους με αυτούς βαθμούς, με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους και όσοι έχουν βαθμούς ανώτερους από αυτούς ή τους αντίστοιχους με αυτούς με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους: 888 (71,90%)

Να αναθεωρηθεί το άρθρο 88παρ.5 Σ και να αυξηθούν τα όρια αφυπηρέτησης κατά τρία (3) έτη, ήτοι ως και το βαθμό του εφέτη ή του αντεισαγγελέα εφετών και τους αντίστοιχους με αυτούς βαθμούς, με τη συμπλήρωση του 68ου έτους της ηλικίας τους και όσοι έχουν βαθμούς ανώτερους από αυτούς ή τους αντίστοιχους με αυτούς με τη συμπλήρωση του 70ου έτους της ηλικίας τους: 347 (28,10%)

   Ανάληψη δημοσίων θέσεων μετά την αφυπηρέτηση: ψήφισαν 1243 μέλη

Να αναθεωρηθεί το άρθρο 89 και να απαγορευθεί σε δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς να αναλαμβάνουν για οποιοδήποτε λόγο δημόσιες θέσεις επί 3 έτη μετά την αποχώρησή τους από το Δικαστικό Σώμα, οι οποίες τους ανατίθενται από την εκτελεστική ή νομοθετική εξουσία: 894 (72,45%)

Να μην αναθεωρηθεί το άρθρο 89 του Σ και να μην υπάρχει περιορισμός σε δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς που αποχωρούν για οποιονδήποτε λόγο από το δικαστικό Σώμα να αναλαμβάνουν δημόσιες θέσεις που τους ανατίθενται από την εκτελεστική ή νομοθετική εξουσία: 340 (27,55%)

   Εάν τελικά αναθεωρηθεί το άρθρο 90 παρ. 5 Σ, τότε η προεπιλογή να γίνεται: 

-από το σύνολο του Δικαστικού Σώματος: 671 (54,82%)

-αποκλειστικά από τα μέλη των Ανωτάτων Δικαστηρίων: 302 (24,67%)

-από όσους έχουν το βαθμό του εφέτη και αντίστοιχο ή ανώτερο: 251 (20,51%)

   Τρόπος επιλογής ηγεσίας της Δικαιοσύνης

Να αναθεωρηθεί το άρθρο 90 παρ. 5 Σ, και να θεσπισθεί διαδικασία δεσμευτικής προεπιλογής των υποψηφίων για τις θέσεις των Προέδρων και Αντιπροέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, από το Δικαστικό Σώμα εκ της οποίας οι τρεις επικρατέστεροι για κάθε θέση θα τίθενται προς κρίση από ειδική επιτροπή της Βουλής που θα λαμβάνει την τελική απόφαση: 1161 (96,03%)

Να μην αναθεωρηθεί το άρθρο 90 παρ.5 Σ και η επιλογή της ηγεσίας να γίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, με διαδικασία που θα διαμορφώνεται από τον εκάστοτε νομοθέτη με τυπικό νόμο ως ισχύει σήμερα: 48 (3,97%)

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από τα Στενά του Ορμούζ περνά η οικονομική ζωή των αραβικών κρατών του Κόλπου. Από εκεί περνούν τα πετρέλαια, τα φυσικά αέρια και τα έσοδα που συντηρούν ολόκληρα βασίλεια. Χωρίς ασφαλή διέλευση από τα Στενά, ολόκληρη η οικονομική αρχιτεκτονική του Κόλπου τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το Ιράν γνώριζε ότι είχε αυτό το όπλο. Ο πόλεμος τού δίδαξε πώς να το χρησιμοποιεί και κυρίως πόσο ισχυρό είναι. Οι νεκροί και οι καταστροφές υπήρξαν το τίμημα αυτής της γνώσεως. Σκληρό τίμημα. Όμως από την οπτική της γεωπολιτικής, η Τεχεράνη αγόρασε με αίμα μια στρατηγική βεβαιότητα, που θα τη συνοδεύει για δεκαετίες.

Και ενώ το Ιράν εισήλθε στη σύγκρουση ως αποκλεισμένο κράτος, σήμερα συζητείται η εισροή κεφαλαίων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανασυγκρότησή του. Συζητείται η απελευθέρωση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων. Συζητείται η άρση περιορισμών. Συζητείται η επιστροφή του στην παγκόσμια οικονομία. Με απλά λόγια, εκείνοι που επί δεκαετίες επιχειρούσαν να το γονατίσουν, βρίσκονται τώρα μπροστά στην προοπτική να χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμησή του!

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι μεγάλο μέρος αυτού του βάρους καλούνται να το αναλάβουν τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Τα ίδια κράτη των οποίων η οικονομική ύπαρξη εξαρτάται από τη σταθερότητα, που το Ιράν μπορεί πλέον να επηρεάζει περισσότερο από ποτέ. Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος της νίκης. Δεν πρόκειται για μια απλή στρατιωτική επιτυχία. Πρόκειται για τη μετάβαση από την απομόνωση στην αναγνώριση. Από τις κυρώσεις στις επενδύσεις. Από τον αποκλεισμό στη γεωπολιτική αναβάθμιση.

Ξεκάθαρος ο νικητής

Το Ιράν εισήλθε στον πόλεμο ως πρόβλημα προς διαχείριση και εξέρχεται ως αναγκαίος συνομιλητής για τη λειτουργία ολόκληρου του Περσικού Κόλπου. Γι’ αυτό και όσοι περιορίζονται να μετρούν πυραύλους και βομβαρδισμούς χάνουν την ουσία. Οι πόλεμοι κρίνονται από το ποιος βελτιώνει τη θέση του μετά το τέλος τους.

Και όταν ένα κράτος βγαίνει από μια σύγκρουση έχοντας ανακαλύψει την πραγματική του δύναμη, έχοντας μετατρέψει τη γεωγραφία του σε στρατηγικό όπλο και έχοντας μπροστά του την προοπτική εκατοντάδων δισεκατομμυρίων για την οικονομική του ανασυγκρότηση, τότε δύσκολα μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ποιος είναι ο νικητής. Τεράστια η νίκη του Ιράν. Ιδιότυπη μεν, τεράστια δε.

Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, έπειτα από αξιοποίηση στοιχείων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια προανακριτικής έρευνας, αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης Εκβιαστών πραγματοποίησαν έρευνα στην οικία του συλληφθέντα, παρουσία δικαστικού λειτουργού.

Τι κατασχέθηκε από τις Αρχές

Κατά την έρευνα, εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν 55 πλαστά χαρτονομίσματα, 104 φυσίγγια, 187 φυσίγγια αεροβόλου όπλου, έξι φυσίγγια κρότου-αερίου, όπλο εκτόξευσης φωτοβολίδων, στυλό που είχε μετατραπεί ώστε να εκτοξεύει φυσίγγια, τέσσερα μαχαίρια, τρεις αναδιπλούμενοι σουγιάδες, ένα ξίφος και μία πτυσσόμενη μεταλλική ράβδος.

Όπως έγινε γνωστό, ο 53χρονος έχει απασχολήσει και στο παρελθόν τις διωκτικές αρχές για παρόμοια αδικήματα. Μετά τη σύλληψή του ο 53χρονος οδηγήθηκε στην αρμόδια εισαγγελική αρχή.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν μπορεί να γίνει άμεσα, καθώς οι επιπτώσεις της κρίσης θα συνεχίσουν να γίνονται αισθητές για ένα διάστημα. «Οι συνέπειες της κρίσης δεν θα φύγουν από τη μια μέρα στην άλλη. Όμως, αν επιβεβαιωθεί και συνεχιστεί αυτή η θετική εξέλιξη, τις επόμενες εβδομάδες και μήνες θα επιστρέψουμε σταδιακά σε συνθήκες κανονικότητας», είπε.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει τα δημοσιονομικά περιθώρια να στηρίξει τους πολίτες σε περίπτωση που υπάρξει νέα ανατροπή στις εξελίξεις. Αναφερόμενος στις έρευνες για υδρογονάνθρακες, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η χώρα προχωρά με ταχείς ρυθμούς στην αξιοποίηση των πιθανών ενεργειακών της πόρων.

«Αυτό που κάνουμε είναι να επιταχύνουμε αποφασιστικά μια εθνική προσπάθεια. Δεν ανήκει σε μία κυβέρνηση, ανήκει στους Έλληνες», δήλωσε. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δραστηριοποίηση των δύο μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, της Chevron και της ExxonMobil.

Όπως αποκάλυψε, η Chevron διεύρυνε πρόσφατα την παρουσία της στην Ελλάδα, συμμετέχοντας πλέον και σε 5ο θαλάσσιο οικόπεδο στο Νότιο Ιόνιο, σε συνεργασία με τη HelleniQ Energy. Την ίδια ώρα, η ExxonMobil προχωρά στον σχεδιασμό της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο οικόπεδο «Ασωπός 1» στο Ιόνιο, η οποία έχει προγραμματιστεί για το διάστημα 14 έως 24 Φεβρουαρίου 2027.

Μάλιστα, ο υπουργός ανέφερε ότι η κοινοπραξία εκτιμά πως στο συγκεκριμένο σημείο υπάρχει πιθανό κοίτασμα φυσικού αερίου της τάξης των 270 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. «Για να αντιληφθούμε το μέγεθος, οι ετήσιες ανάγκες της χώρας είναι περίπου 6 με 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα», σημείωσε.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει γεωλογική ένδειξη κοιτάσματος, αλλά αν αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά. «Υπάρχει κοίτασμα. Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο», είπε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πρώτα ασφαλή συμπεράσματα αναμένεται να προκύψουν περίπου 2 μήνες μετά την ερευνητική γεώτρηση, γεγονός που σημαίνει ότι την άνοιξη του 2027 θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για το μέλλον του έργου.

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε και στις πιθανότητες επιτυχίας της ερευνητικής προσπάθειας, επισημαίνοντας ότι το ποσοστό επιτυχίας υπολογίζεται στο 16%. «Κάποιος μπορεί να πει ότι το 16% δεν είναι μεγάλο ποσοστό. Στον τομέα των υδρογονανθράκων όμως θεωρείται απολύτως αξιοπρεπές», ανέφερε.

Μάλιστα, έφερε ως παράδειγμα τη Νορβηγία, σημειώνοντας ότι η χώρα ανακάλυψε σημαντικά κοιτάσματα φυσικού αερίου έπειτα από 17 αποτυχημένες προσπάθειες. Ο υπουργός επισήμανε ότι ακόμη και η επιβεβαίωση της ύπαρξης εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων θα ενισχύσει σημαντικά τη θέση της χώρας. «Η οικονομική αλλά και η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας αναβαθμίζεται από τη στιγμή που θα επιβεβαιωθεί η ύπαρξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος», τόνισε.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι εκτός από το Ιόνιο, προχωρούν και οι διαδικασίες για σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης, ενώ η δραστηριοποίηση της Chevron σε νέες περιοχές δημιουργεί, όπως είπε, μια «καμπύλη ωρίμανσης» των ερευνών που αποδεικνύει ότι η ελληνική στρατηγική έχει βάθος και προοπτική. Κλείνοντας, σημείωσε ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κοινοπραξίας, η συνολική αξία ενός πιθανού κοιτάσματος στο συγκεκριμένο οικόπεδο θα μπορούσε να φτάσει τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε βάθος χρόνου.

Μετά από 20 έτη ο λαγοκέφαλος έχει εγκατασταθεί κι αναπαράγεται ταχύτατα, θέτοντας σε συναγερμό την επιστημονική κοινότητα και την πολιτεία για τις δυνητικές οικονομικές απώλειες της αλιείας και την ασφάλεια των λουόμενων. Όπως εισηγούνται οι θαλάσσιοι βιολόγοι, ο λαγοκέφαλος συνιστά είδος εισβολέα (invasive species) για τις ελληνικές θάλασσες, προκαλώντας πολυδιάστατη οικολογική αποδόμηση και κατ’ επέκταση οικονομική ζημιά μέσα από την φθορά του θαλάσσιου εθνικού φυσικού κεφαλαίου και των σχετικών Υπηρεσιών Οικοσυστημάτων (Ecosystem Services).

Τροφικά δίκτυα και πυραμίδες

Οι οικολογικές αρχές υπαγορεύουν ότι κάθε είδος που έχει επιβιώσει από τις φυσικές διεργασίες της εξέλιξης επιτελεί κάποια οικολογική λειτουργία, συνεισφέροντας στο οικοσύστημα που ενδημεί – συμπεριλαμβανομένου και του λαγοκέφαλου. Από την ανάδειξη της φωτοσυνθετικής ζωής εδώ και 3.8 δισ. έτη πλανητικής εξέλιξης, που οδήγησε στους πολυκύτταρους οργανισμούς και στην διαφοροποίησή τους, αναπτύχθηκε παράλληλα η διαμερισματοποίηση (compartmentalization) της βιολογικής ποικιλίας των οικοσυστημάτων, κατά την κλιματική τους ταξινόμηση, παρόλο που αυτά αλληλεπιδρούν πλανητικά κυρίως μέσω της ατμόσφαιρας και των βιογεωχημικών κύκλων.

Οι σχέσεις θηράματος-θηρευτή στην τροφική πυραμίδα ενός ενδιαιτήματος, δεν ισχύουν απαραίτητα για οποιοδήποτε άλλο, παρόλο που πολλά θαλάσσια είδη, όπως ο Καρχαρίας Μάκο (Isurus oxyrinchus) και ο Γλαύκος Καρχαρίας (Prionace glauca), απαντώνται σε ένα μεγάλο θαλάσσιο γεωγραφικό εύρος. Συνεπώς, ενώ ο λαγοκέφαλος είναι θηρευτής μέσου επιπέδου στις περιοχές που ενδημεί, ώστε η εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού του να αποτρέπεται από ανώτερους θηρευτές του – όπως ο Κίτρινος Καρχαρίας (Negaprion brevirostris) και ο Καρχαρίας Τίγρης (Galeocerdo cuvier) – στην Μεσόγειο Θάλασσα δεν χρειάστηκε να αναπτυχθούν αντίστοιχες φυσικές εξελικτικές διεργασίες.

Παρόλο που στις ελληνικές θάλασσες απαντώνται υποψήφιοι θηρευτές ενήλικων και νεαρών λαγοκέφαλων, όπως η χελώνα Caretta Caretta, ο Κυνηγός (Coryphaena hippurus), η Ζαργάνα (Belone Belone), ο Μεγάλος Λευκός Καρχαρίας (Carcharodon carcharias), ο Καρχαρίας Μάκο κι ο Γλαύκος Καρχαρίας, η καθιερωμένη τροφική δυναμική και γεωγραφική δράση αυτών των ειδών είναι ανεπαρκής για την άμεση κι αποκλειστικά φυσική εξισορρόπηση του πληθυσμού τους, με αποτέλεσμα να απαιτούνται και συμπληρωματικές ανθρωπογενείς παρεμβάσεις.

Υπηρεσίες Οικοσυστημάτων: Πρότυπα Ταξινόμησης

Οι υπηρεσίες οικοσυστημάτων συνιστούν το πλέον καινοτόμο πεδίο της Οικονομικής των Φυσικών Πόρων, εστιάζοντας στις φυσικές διεργασίες των χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων, που προσφέρουν αναγνωρίσιμη και μετρήσιμη οικονομική αξία υποβάθρου για τις ανθρώπινες κοινωνίες, υποκαθιστώντας την ανάγκη για τεχνικές υποδομές. Σε αυτό το πλαίσιο τα φυσικά οικοσυστήματα αναθεωρούνται και αναφέρονται πλέον από πολλά κράτη ως “φυσικές υποδομές” (nature infrastructures), εντασσόμενες στο σύνολο των εθνικών υποδομών.

Ενδεικτικά παραδείγματα υπηρεσιών οικοσυστημάτων συνιστούν η αντιπλημμυρική προστασία των δασών, η ρύθμιση του μικρο-κλίματος και η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από τα δάση, η αναπλήρωση της ποιότητας των υδατικών πόρων, η αποδόμηση των ρυπαντικών φορτίων, η βιομάζα, το φυτογενετικό υλικό κλπ. Η απρόσκοπτη παραγωγή των υπηρεσιών οικοσυστημάτων εξαρτάται από την δομή των τροφικών δικτύων και πυραμίδων που ρυθμίζουν την ροή των θρεπτικών στοιχείων. Τα ξενικά είδη συνιστούν παράγοντα διαταραχής, προκαλώντας μείωση της ικανότητας του οικοσυστήματος να παράγει αυτές τις υπηρεσίες.

Σήμερα υφίστανται 3 επικρατέστερα συστήματα χαρτογράφησης και ταξινόμησης υπηρεσιών οικοσυστημάτων:

• Το Millennium Ecosystem Assessment (MEA),
• Το Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) και
• το Common International Classification of Ecosystem Services (CICES) ως το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο και πλέον επικαιροποιημένο στην έκδοση  5.1 (2018).

Το σύστημα CICES ταξινομεί της υπηρεσίες οικοσυστημάτων σε:

1. Προμηθευτικές (Provisional), που ενδεικτικά περιλαμβάνουν την βιομάζα από την υλοτομία, την θήρευση και την αλιεία,
2. Ρυθμιστικές και Υποστηρικτικές (Regulatory and Supporting), που ενδεικτικά περιλαμβάνουν την αντιπλημμυρική προστασία, την ρύθμιση του μικρο-κλίματος, την επικονίαση και το φυτογενετικό υλικό και
3. Πολιτιστικές (Cultural), που ενδεικτικά περιλαμβάνουν τις αθλητικές δραστηριότητες στην φύση, τον οικο-τουρισμό και την περιβαλλοντική εκπαίδευση πεδίου.

Απώλεια υπηρεσιών οικοσυστημάτων από τον λαγοκέφαλο

Παρόλο που ακόμη δεν έχει εκπονηθεί μια εθνική μελέτη αποτίμησης της αξίας των θαλάσσιων υπηρεσιών οικοσυστημάτων της Ελλάδας κατά το πρότυπο των δασικών, υφίστανται ανεξάρτητες έρευνες για τις δυνητικές οικονομικές απώλειες από την παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες.

Συνδέοντας τις αναγνωρισμένες επιπτώσεις με την ταξινόμηση CICES, ο λαγοκέφαλος προκαλεί απώλεια προμηθευτικών υπηρεσιών μέσω της ανεξέλεγκτης θήρευσης των αλιευμάτων και της καταστροφής των διχτυών, που εκτιμώνται σε πάνω από 6000 ευρώ ετησίως για μια μικρή αλιευτική μονάδα που δραστηριοποιείται στην Κρήτη, αντιστοιχώντας στο 36% του ετήσιου εισοδήματος της.

Παράλληλα, υφίστανται απώλειες σε επίπεδο Ρυθμιστικών και Υποστηρικτικών υπηρεσιών, καθώς οι λαγοκέφαλοι καταγράφονται να καταναλώνουν ποσότητες του θαλάσσιου φυτού Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) που συνιστά προστατευόμενο είδος, επιτελώντας πολλαπλές ωφέλιμες λειτουργίες ως καταφύγιο αναπαραγωγής θαλάσσιων ειδών, αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα και παραγωγού οξυγόνου, φυσικού κυματοθραύστη που αποτρέπει την διάβρωση των ακτών, καθώς και δυνητικής πηγής βρώσιμων προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας.

Τέλος, υφίσταται δυνητική απώλεια πολιτιστικών υπηρεσιών, μέσω της αυξημένης στατιστικής πιθανότητας βιοχημικών και μηχανικών βλαβών της υγείας των επισκεπτών από την κατά λάθος κατανάλωση του λαγοκέφαλου και της νευροτοξίνης του και τους μικρο-τραυματισμούς από πιθανές επιθέσεις, με όλα τα σχετικά οικονομικά κόστη και τις δαπάνες νοσηλείας σε περίοδο αυξημένης επισκεψιμότητας.

Ανθρωπογενείς μηχανισμοί ελέγχου και οικονομική αξιοποίηση

Παρόλο που ο λαγοκέφαλος δεν είναι το μοναδικό ξενικό είδος, ο συνδυασμός των υψηλότατων ρυθμών αναπαραγωγής του, της καταστροφικής του δράσης και της χαμηλής θέσης του στον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ειδών της IUCN (IUCN Red List of Threatened Species) επιβάλλουν την εισαγωγή ανθρωπογενών μέτρων άμεσης και μαζικής μείωσης του πληθυσμού του, με παράλληλη δημιουργία προγραμμάτων και υποδομών για την αξιοποίηση των δυνητικών προϊόντων από την αλιεία του, μετατρέποντας έτσι κάτι που συνιστά κόστος για το θαλάσσιο εθνικό φυσικό κεφάλαιο σε μέρος της οικονομικής αξίας του.

Η Κύπρος έχει εφαρμόσει συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα επιβράβευσης, επιδοτώντας την αλιεία και την απομάκρυνση του λαγοκέφαλου από το θαλάσσιο περιβάλλον της με 3 ευρώ ανά κιλό, ενώ πρόσφατες επιστημονικές έρευνες παρέχουν ενδείξεις ότι μετά από την αδρανοποίηση της τοξίνης, από τα μέρη του ψαριού μπορεί να παραχθεί πλήθος παραπροϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ιχθυάλευρα υψηλού πρωτεϊνικού περιεχομένου, ανθεκτικά δέρματα για ένδυση και υπόδηση, φαρμακευτικά σκευάσματα και παυσίπονα, καθώς και οργανικά λιπάσματα για την γεωργία.

Από την πλευρά του το Ισραήλ ανακοίνωσε τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών του στον Λίβανο. Το υπουργείο του Λιβάνου ανέφερε πως «τα αλλεπάλληλα ισραηλινά πλήγματα από τα μεσάνυκτα ως σήμερα το πρωί εμπόδισαν την απομάκρυνση των μαρτύρων και των τραυματιών και προκάλεσαν τον θάνατο 18 ανθρώπων και τον τραυματισμό 33, σύμφωνα με προκαταρκτικό απολογισμό».

Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό μετά την ανακοίνωση της σύναψης συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τη Δευτέρα. Τα πλήγματα αυτά είχαν ως στόχο τουλάχιστον δέκα περιοχές κοντά στην πόλη Ναμπάτιε, στον νότιο Λίβανο, ανάμεσά τους την Χαρούφ, όπου σκοτώθηκαν οκτώ άτομα, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, το ANI.

Νωρίτερα ο ισραηλινός στρατός είχε ανακοινώσει ότι πλήττει στόχους της Χεζμπολάχ σε διάφορες περιοχές στον νότιο Λίβανο, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις αυτές αποτελούν απάντηση σε επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη Χεζμπολάχ.

«Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», σχολίασε μετά το θάνατο 4 στρατιωτών ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, προσωπικότητα της ακροδεξιάς και πολιτικός σύμμαχος του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Με όλον τον σεβασμό προς τους Αμερικάνους, το Ισραήλ πρέπει να δηλώσει ξεκάθαρα σε όλο τον κόσμο ότι το αίμα των γιων μας και η ασφάλεια των πολιτών μας δεν ξεπουλιούνται. Όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», ανέφερε ειδικότερα στην σχετική ανακοίνωσή του.

Το Ισραήλ αναφέρει ότι η Χεζμπολάχ κατέστρεψε με κατευθυνόμενους πυραύλους τρία ισραηλινά άρματα μάχης Merkava στη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ μαχητών της και μιας μονάδας του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο. Η Χεζμπολαχ ανακοίνωσε σήμερα τα ξημερώματα ότι μαχητές της στοχοθέτησαν τις ισραηλινές δυνάμεις κοντά στους λόφους του Άλι Τάχερ, πάνω από τη Ναμπάτιε, με «ρουκέτες και πυρά του πυροβολικού». Σύμφωνα με τη Χεζμπολάχ, οι συγκρούσεις συνεχίζονται.

Η κλιμάκωση σημειώνεται μία ημέρα αφ΄ότου το Ισραήλ έδωσε στη δημοσιότητα χάρτη που δείχνει μια ευρύτερη ζώνη ελέγχου στον νότιο Λίβανο υπογραμμίζοντας ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να εξαπολύσει πλήγματα και πέραν αυτής. Παράλληλα χθες ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ διεξάγει «επίμονες διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ με στόχο τη διατήρηση των στρατευμάτων του σε μια περιοχή σε βάθος έως και 10 χιλιόμετρα εντός του νότιου Λιβάνου, δηλαδή προσπαθεί να νομιμοποιήσει την κατοχή του εδάφους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Κίεβο ανακοινώνει τακτικά την αναγκαστική και υποχρεωτική απομάκρυνση ανθρώπων από διάφορες περιοχές αλλά προ τριημέρου ανακοίνωσε την εκκένωση 23 οικισμού από τη γραμμή του μετώπου, κυρίως από Ντνιπροπετρόφσκ (που βρίσκεται περίπου στο μέσο του μετώπου από βορρά προς νότο) αλλά και της Ζαπορίζια που ειναι στο νοτιότερο τμήμα του μετώπου.

Σύμφωνα με ρωσικά μέσα, ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια δέχθηκε μαζική επίθεση από ουκρανικά drones το τελευταίο 24ωρο κατόπιν 14 επιθέσεων. Ξέσπασε πυρκαγιά σε έναν από τους τόπους που επλήγησαν χωρίς να υπάρξουν θύματα. «Η απειλή περαιτέρω επιθέσεων παραμένει, καθιστώντας αδύνατη την εκτίμηση της έκτασης των ζημιών αυτή τη στιγμή, αναφέρουν οι Ρώσοι.

Οι ουκρανικές δυνάμεις βομβαρδίζουν τακτικά την περιοχή, καθώς και την γειτονική πόλη Ενεργκοντάρ. Χθες, μια επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σκότωσε έναν εργάτη καθώς χτυπήθηκε συνεργείο μεταφορών. Οι αντλίες καυσίμων, παράθυρα κτιρίου και οχήματα υπέστησαν ζημιές. Η Μόσχα έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι «η πραγματική απειλή για τον σταθμό και το προσωπικό του είναι οι απερίσκεπτες ενέργειες των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων». Παράλληλα υπάρχει κίνδυνος πιθανώς σοβαρών ατυχημάτων από την κατάρριψη των drones, καθώς οι Ρώσοι δεν μπορούν να μην αναχαιτίσουν τις επιθέσεις. Ομως το πού θα πέσουν τα θραύσματα των drones δεν μπορεί να προκαθοριστεί από κανέναν.