Την ίδια στιγμή, ξεκίνησε επισήμως στην Τεχεράνη το λαϊκό προσκύνημα της σορού του εκλιπόντα ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, με χιλιάδες πιστούς να έχουν συρρεύσει στο τέμενος όπου εκτίθενται τα λείψανά του. Ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός της Ρωσίας Μεντβέντεφ, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν και αξιωματούχοι των Ταλιμπάν παρίστανται στην κηδεία του δολοφονημένου Αγιατολάχ  όπως και άλλοι πολιτικοί, αλλά ούτε ένας από την Δύση.

Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν, βασικά στελέχη της πολιτικής ηγεσίας της χώρας, είχαν αποτίσει ήδη από χθες φόρο τιμής.

Ρωσία, Καύκασος, Ασία

Όπως προαναφέραμε, η Ρωσία εκπροσωπήθηκε από τον πρώην πρόεδρο και αναπληρωτή πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ ως ειδικό απεσταλμένο του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν – ο Μενβέντεφ βρέθηκε από χθες για αρκετές ώρες στην Τεχεράνη. Το Τατζικιστάν εκπροσωπήθηκε από τον πρόεδρό του, ενώ το Ουζμπεκιστάν και το Κιργιστάν από τους προέδρους της Βουλής τους.

Η Αρμενία εκπροσωπήθηκε από τον πρωθυπουργό της Νικόλ Πασινιάν που είχε χθες και κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον πρόεδρο του Ιράν,, ενώ το Αζερμπαϊτζάν δεν εκπροσωπήθηκε από το πρόεδρό του Αλίεφ, αλλά από τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου του. Ο Αλίεφ φρόντισε πάντως να στείλει εκεί τον πρωθυπουργό της αυτόνομης περιφέρειας του Ναχιτσεβάν. Η Γεωργία εκπροσωπήθηκε από τον πρόεδρό της Μιχαήλ Καβελασβίλι, που επίσης ταξίδεψε εκεί χθες. Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν εκπροσωπείται από τον υπηρεσιακό υπουργό Εξωτερικών Αμίρ Χαν Μουτακί.

Η Ινδία εκπροσωπήθηκε από τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της χώρας και η Κίνα από τον αντιπρόεδρο της Μόνιμης Επιτροπής του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου. Εκπροσωπήθηκαν, αλλά με ακόμα πιο χαμηλόβαθμες αποστολές, το Μπανγκλαντές, η Μαλαισία, η Ταϊλάνδη, η Μιανμάρ και η Σρι Λάνκα.

Κηδεία Χαμενεΐ: Τουρκία, Αίγυπτος, Αραβόφωνοι

Η Τουρκία εκπροσωπήθηκε από τον αντιπρόεδρο Τσεβντέτ Γιλμάζ και πολυμελή αντιπροσωπεία. Εκπροσωπήθηκε απρόσμενα και η Σαουδική Αραβία, που έστειλε τον υφυπουργό Εξωτερικών Ουαλίντ αλ Χουρατζί. Η Αίγυπτος προτίμησε μια σχετικά χαμηλόβαθμη αποστολή – εκπροσωπήθηκε από τον πρόεδρο της Βουλής.

Της ιρακινής αντιπροσωπείας ηγείτο ο πρόεδρος Νιζάρ Αμίντι και ο πρόεδρος της Βουλής Χάιμπετ αλ-Χαλμπούσι, μαζί με τον Νετσιρβάν Μπαρζανί, πρωθυπουργό της Περιφέρειας Κουρδιστάν. Η Ιορδανία δεν εκπροσωπήθηκε. Το Ομάν είχε πολυμελή και υψηλόβαθμη εκπροσώπηση – ο Σεΐχης Αμπντουλμαλίκ μπιν Αμπντουλάχ Αλ Χαλίλι απέδωσε προσωπικά τιμές μπροστά στο φέρετρο του Χαμενεΐ, όπως και τρεις υπουργού του Ομάν. Το Κατάρ έστειλε χαμηλόβαθμη αποστολή, αλλά έδωσε τύποις το “παρών”. Παρέστησαν επίσης αντιπροσωπείες της Υεμένης, της Χαμάς και της Χεζμπολάχ.

Νότιος Αμερική, Κίνα, Ευρώπη

Από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική παρέστησαν αντιπροσωπείες της Κούβας, της Βενεζουέλας και της Νικαράγουα, αλλά και της Βολιβίας. Η Βραζιλία, το Μεξικό, η Αργεντινή και η Κολομβία απέφυγαν να στείλουν επίσημες πολιτικές αντιπροσωπείες στην Τεχεράνη.

Επίσης εκπροσωπήθηκε η Λευκορωσία. Η Σερβία εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Πληροφοριών. Κανένα ευρωπαϊκό κράτος πάντως δεν είχε προσκληθεί επισήμως, καθώς το Ιράν είχε δηλώσει ότι θέλει να παραστούν μόνον φιλικά κράτη ή έστω ουδέτερα, αλλά είναι πολύ αμφίβολο ότι θα παρευρίσκονταν ακόμα και αν είχαν λάβει προσκλήσεις. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία είχαν λάβει πρόσκληση, αλλά απέφυγαν τις διπλωματικές τριβές που θα προκαλούσε η εκεί παρουσία τους.

Τριήμερο προσκύνημα για τον Χαμενεΐ

Ο Αλί Χαμενεΐ, ο μακροβιότερος ηγέτης του Ιράν μετά την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, σκοτώθηκε σε ηλικία 86 ετών σε πλήγμα στην οικία του κατά την πρώτη ημέρα των βομβαρδισμών που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Εκεί τραυματίσθηκε σοβαρά και ο γιος και διάδοχος του στην ηγεσία, που δεν παρέστη στην κηδεία, είτε για λόγους υγείας, είτε “για λόγους ασφαλείας”, όπως αναφέρουν τα επίσημα ιρανικά ανακοινωθέντα. Από το ίδιο πλήγμα σκοτώθηκε και ο γαμπρός του Χαμενεΐ, η πρωτότοκη κόρη του, μια από τις εγγονές του, 14 μηνών, και η σύζυγος του νέου Αγιατολάχ του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ το φέρετρό του, πάνω στο οποίο έχει τοποθετηθεί το μαύρο τουρμπάνι του, εκτίθεται στο τέμενος Μεγάλη Μοσάλα, ένα τεράστιο θρησκευτικό συγκρότημα στην Τεχεράνη – το μεγαλύτερο στη χώρα. Οι τοίχοι του τεμένους είναι καλυμμένοι με μεγάλα πορτρέτα του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, με μαύρα λάβαρα σε ένδειξη πένθους και κόκκινες σημαίες, σύμβολο μαρτυρίου και εκδίκησης. Χιλιάδες πιστοί, στην πλειονότητά τους μαυροντυμένοι, είχαν συρρεύσει στο τέμενος προτού ανοίξουν σήμερα στις 06:00 (τοπική ώρα, 05:30 ώρα Ελλάδας) οι πόρτες του για το λαϊκό προσκύνημα. Πολλοί κρατούν κόκκινες σημαίες με την επιγραφή «μάρτυρας».

Σύμφωνα με δημοσιογράφο του γαλλικού πρακτορείου ειδήσεων AFP, κάποιοι από το πλήθος φώναξαν «εκδίκηση», αλλά και «θάνατος στην Αμερική, θάνατος στο Ισραήλ», ένα σύνθημα που ακούγεται συχνά σε επίσημες συγκεντρώσεις. Οι αρχές του Ιράν αναμένουν ότι 15 με 20 εκατομμύρια άνθρωποι θα πάρουν μέρος μόνο στην Τεχεράνη στις τελετές στη μνήμη του Χαμενεΐ, ενώ παρόμοιες τελετές γίνονται σε όλη τη χώρα.

• Περιφέρεια Αττικής
• Περιφέρεια Πελοποννήσου (Π.Ε. Κορινθίας)
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (Π.Ε. Εύβοιας)
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (Π.Ε. Χίου, Σάμου, Ικαρίας)
• Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Κυκλάδες)
• Περιφέρεια Κρήτης

Κατήγγειλε ότι με το αυτόφωρο έμενε χωρίς γιατρό το νησί και τελικά μετά τη σύλληψη αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στο ιατρείο. Ο δήμαρχος απολογήθηκε ότι δεν έφταιγε εκείνος για το πρόβλημα, γιατί ήταν δουλειά των αστυνομικών και του εισαγγελέα να μην διαταχθεί η σύλληψη και να μη μείνει χωρίς γιατρό το νησί.

Ενοχλήθηκε μάλιστα ο δήμαρχος που οι αστυνομικοί τηλεφώνησαν στον γιατρό προκειμένου να τον ενημερώσουν ότι σε λίγη ώρα θα τον συλλάμβαναν στο πλαίσιο του αυτοφώρου, και είπε «καλά, σας πήραν τηλέφωνο να σας ενημερώσουν για τη σύλληψη, και γιατί πήραν εσάς και όχι τον εισαγγελέα; Να του πουν ότι θα μείνει χωρίς γιατρό το νησί; Αυτή την απορία έχω».

Για την εν γένει στάση του δήμου πριν από την ιστορία με τη σύλληψη ο κ. Χατζόπουλος στην προ διημέρου συνέντευξή του είχε πει: «Ήταν αρνητική εξαρχής η δημοτική αρχή. Είμαστε δυο γιατροί για να μην εφημερεύουμε διαρκώς, είναι παράνομο και αδύνατο αυτό. Εμείς οι δύο λοιπόν στείλαμε τα πράγματά μας ένα μήνα πριν και όταν φτάσαμε οι ίδιοι στο σπίτι δεν υπήρχε κλειδί και έσπασαν την πόρτα για να μπούμε.

Βρήκαμε ένα σπίτι με μούχλες και όταν φέραμε εργολάβο μας είπε ότι είναι ακατοίκητο και “θέλει δουλειά και στα ηλεκτρολογικά”. Όταν διαμαρτυρηθήκαμε για το σπίτι που μας έδωσαν, η δημοτική αρχή μας είπε “Καλά, εσείς περιμένατε κόκκινο χαλί στρωμένο”. Εν συνεχεία όταν ζητήσαμε τουλάχιστον να βαφτεί, μας είπαν από το δήμο “αφήστε, θα το πάρουν άλλοι”», υπονοώντας ότι οι γιατροί ήταν πολύ… απαιτητικοί.

Μετά την πρώτη εβδομάδα οι γιατροί έμεναν πλέον στο κέντρο βραχείας νοσηλείας του Κέντρου Υγείας, εκεί δηλαδή που ξαπλώνουν οι ασθενείς μέχρι να διακομισθούν αλλού ή έως ότου νιώσουν καλύτερα.

Στην πρώτη του συνέντευξη ο γιατρός είχε πει επίσης ότι ενώ πήγαινε με το ασθενοφόρο σε περιστατικό, το όχημα παρέσυρε μια τέντα και ο μαγαζάτορας τον απείλησε, ενώ στο παρελθόν ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας φέρεται να “κατήγγειλε” και γιατρούς και δασκάλους επειδή… αντί να φάνε στο εστιατόριό του, πήγαιναν να φάνε για πιο φθηνά στο στρατόπεδο. Όταν έγινε το περιστατικό με την τέντα, ο μαγαζάτορας του είπε “φύγε μη σου χώσω καμιά μπουνιά”, όπως είπε ο γιατρός. Όσον αφορά την υγειονομική περιφέρεια ο κ. Χατζόπουλος είπε: «Έναν παιδίατρο μια φορά το μήνα γιατί έχει εκατό παιδιά το νησί, μόνο αυτό ζητήσαμε από την ΔΥΠΕ».

Στην ουσία παρατηρούμε ένα χαμηλών τόνων road trip movie κι ένα συναισθηματικό παιχνίδι για τη νεαρή Μαρίνα, αναδιπλώνοντας στην ουσία κάθε τι που μπορεί να προσφέρει το παρελθόν ως ανάμνηση. Χωρίς να βαραίνει σε καμία στιγμή, η νεαρή προσπαθεί να ανακαλύψει θέματα και καταστάσεις για τον πατέρα και τη μητέρα της, που ακούει με ενδιαφέρον από διάφορους συγγενείς της, σποραδικές εκδοχές για τους δύο γονείς της. Ξαδέρφια, θείοι, θείες, παππούς και γιαγιά, αφηγούνται με ένα δικό τους τρόπο τους δύο εκλιπόντες, αναδεικνύοντας οικογενειακά μυστικά που θάφτηκαν χρόνια, σε μία επιφανή οικογένεια της τοπικής κοινωνίας. 

Η Λουσία Γκαρσία (Llúcia Garcia) ενσαρκώνει τη νεαρή Μαρίνα, αλλά και τη μητέρα της, δίνοντας και με αυτό το συμβολικό τρόπο τη σχέση μητέρας και κόρης, πατέρας και κόρης ή τη σχέση που ποτέ δεν είχε. Η Σιμόν, με αυτή την ταύτιση, η κόρη να ερμηνεύει τη μάνα, ο ξάδερφος (Mitch Martín) τον πατέρα, ξαναζεί τη φανταστική σχέση των γονιών της, ερμηνεύει τη δική της προσωπικότητα. Δε διστάζει να παραδεχτεί ό,τι δεν παραδέχονταν οι υπόλοιποι: την παραβατικότητα και την απρόσεχτη ζωή των γονιών της. 

Αυτό που έχει ενδιαφέρον και συστήνεται με διακριτικότητα και μία ησυχία στην αφήγηση, και μέσα από την έξοχη φωτογραφία της Ελέν Λουβάρ,  είναι πως οι άνθρωποι ανακυκλώνουν πράγματα του παρελθόντος με μία ασάφεια, διαφορετικότητα και κυρίως αποσπασματικότητα, ώστε το σύνολο της αλήθειας να μη βρίσκεται σε έναν, αλλά στη σύνθεση πολλών προφορικών μαρτυριών. Οι ιστορίες αλλοιώνονται ή ωραιοποιούνται, στρογγυλεύονται, η αλήθεια είναι πάντα σχετική στις οικογένειες, που τα μυστικά επιπλέουν δίπλα σε αληθινά γεγονότα, ενώ η μνήμη ξεθωριάζει για τους περισσότερους. Αυτή η ασάφεια περνάει στην πρωταγωνίστρια σα μία προσωπική μάχη, ένα οδοιπορικό ανασύνθεσης ιστοριών που τυχαία άκουσε. Χωρίς να προγραμματίζει ακριβώς τις κινήσεις της, στρέφεται αυθόρμητα σε σημεία που άκουσε ότι οι γονείς της ταξίδεψαν, έμειναν, συναναστράφηκαν.

Η οικογένεια του πατέρα της δε φαίνεται και πολύ χαρούμενη που την έχει γύρω της, αν και το πλήθος των χαρακτήρων και ο τρόπος που απλώνεται στην οθόνη όλη αυτή η ανθρωπογεωγραφία τους αποκτά ενδιαφέρον, κυρίως όταν ο καθένας έχει κάτι διαφορετικό να πει, να θυμηθεί από τα χρόνια που ζούσαν οι γονείς της. Η Μαρίνα, χάρη στην απλότητα της ερμηνείας της Γκαρσία, και τον τρόπο που διαχειρίζεται το βλέμμα της, σε συνδυασμό με τα συχνά κοντινά πλάνα που επιλέγει η Σιμόν, κι ένα παιχνίδι ενίοτε με την εναλλαγή κάμερας και οπτικής με την κάμερα στο χέρι και τα αυτοσχέδια πλάνα της νεαρής Μαρίνας, αποπνέει μία σιγουριά στο να αποστασιοποιείται από αυτά που ακούει, ενώ ταυτόχρονα τα ανασυνθέτει. 

Η ταινία ως ταξίδι στη μνήμη

Ο ρελαντί ρυθμός της ταινίας, το χαλαρό της μοντάζ, τονίζει μάλλον την ονειρική διάσταση της ταινίας, όπου ο χρόνος διαπλέκεται έντεχνα, καθώς η νεαρή Μαρίνα κοιτάζει τους δύο γονείς της να λιάζονται σε μία ταράτσα, τους πλησιάζει, μπαίνει στις ζωές τους, ενώ εκείνη είναι σα μία φωτοτυπία της μητέρας της (συχνά ακούγεται από τους συγγενείς της πόσο της μοιάζει). Η διάτρηση του χρόνου επιτυγχάνεται με ένα ταυτόχρονο παιχνίδι του τώρα με το χτες, χωρίς να χρεώνεται ακριβώς σαν ένα φλας μπακ, αφού ο ρυθμός της ζωής στην Γαλικία φαίνεται πως κυλάει το ίδιο ανέμελα ή χαλαρά όσο και με τις μέρες που ζούσαν οι γονείς της, περί τα 20 χρόνια πριν ζήσει η κόρη τους αυτό το οδοιπορικό, που συναντά τις αναμνήσεις τους. 

Και αυτό μάλλον είναι το σημείο που η Σιμόν πετυχαίνει κάτι ενδιαφέρον, να στρέψει τις αναμνήσεις των θανόντων γονιών ως δικές της αναμνήσεις, που στην ουσία είναι η σύνθεση αρκετά διαφορετικών μαρτυριών γύρω της. 

Η ταινία φέρνει στην επιφάνεια ενδιαφέροντες πτυχές της οικογενειακής ζωής στη σύγχρονη Ισπανία, που μάλλον αγγίζει πολύ όλες τις μορφές του μεσογειακού τρόπου που δένονται οι οικογένειες. Γενικότερα, οι ερμηνείες είναι καλές, μάλλον η φωτογραφία είναι εκείνη που σταθερά ξεχωρίζει, ενώ η σκηνοθεσία έρχεται να ισορροπήσει το χρόνο με έναν έξυπνο τρόπο, διαγράφοντας με απλότητα την αφήγηση και τη δραματικότητα στιγμών, σε παρασύρει ελεύθερα σε ένα παιχνίδι χωρίς έντονες εξάρσεις. 

Η ταινία μπορεί να θεωρηθεί ότι φλυαρεί στο στόχο της ή στον σκοπό της, αλλά ακριβώς αυτά τα μικρά πράγματα που περιγράφει είναι ο τρόπος που ο άνθρωπος ζει, οι λεπτομέρειες που τον καθορίζουν καθημερινά, πριν εν τέλει αφήσει κάτι πίσω του.

Στον 13χρονο αρχικά παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες από το πλήρωμα του ασθενοφόρου του ΕΚΑΒ, ενώ στη συνέχεια διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής.

Στη συνέχεια, σύμφωνα με ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος, ο 13χρονος διακομίσθηκε στο εφημερεύον Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» για περαιτέρω ιατρική φροντίδα.

Προανάκριση διενεργείται από το Γ’ Λιμενικό Τμήμα Νέου Μαρμαρά του Λιμεναρχείου Ιερισσού.

Δύο χθεσινά περιστατικά: Η κλοπή της ελληνικής φέτας, προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης τυριού, που παράγεται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα με καθαρό νερό των ελληνικών βουνών, από δύο τουρκικές γαλακτοβιομηχανίες, οι οποίες εξάγουν το αλμυρό τυρί τους από αγελαδινό γάλα με την ψευδή ονομασία «φέτα».

Δεύτερο, το μνημόσυνο του τουρκικού προξενείου στον Κάτω Μαχαλά Κομοτηνής για τον αλήστου μνήμης Τούρκο Μεχμέτ Χιλμί, που εφεύρε την… «τουρκική μειονότητα» στη Δυτική Θράκη, πριν καν στεγνώσει η μελάνη της Συνθήκης της Λωζάννης, διεθνούς συνθήκης που αναγνωρίζει μόνο μουσουλμανική μειονότητα στην Ξάνθη και την Κομοτηνή, με την υπογραφή του Ισμέτ Ινονού Πασά (ΕΣΤΙΑ, 3.6.26).

Η ανύπαρκτη απάντηση στις προκλήσεις της Τουρκίας

Ας όψεται βεβαίως το ελληνικό κράτος – όχι μόνο το «επιτελικό», αλλά το διαχρονικό – που αγνοεί τις εκκλήσεις των κτηνοτρόφων για εμβολιασμό των ποιμνίων κατά του αφθώδους πυρετού και της ευλογιάς, με αποτέλεσμα τη σφαγή 600.000 αμνοεριφίων, που προκάλεσε την έλλειψη και την ανατίμηση της ελληνικής φέτας, δίνοντας την ευκαιρία στους άρπαγες της γείτονος να την καπηλευθούν διεθνώς.

Διαχρονική είναι επίσης η επίσημη αβελτηρία διατήρησης του τουρκικού «πρακτορείου» Κομοτηνής, υπό τον ψευδή τίτλο και τα προνόμια προξενείου.
Τέτοια υποχρέωση δεν προκύπτει, ούτε συμβατικώς ούτε εθιμικώς, από καμία διεθνή ή διμερή συμφωνία με την Τουρκία, η οποία διατηρεί πέντε προξενεία στην Ελλάδα, έναντι τριών ελληνικών στην Τουρκία – άνευ, μάλιστα, αντικειμένου.

Επέστη ο καιρός πραγματοποίησης της πρωτοβουλίας του Α. Σαμαρά να κλείσει και αυτή η πηγή ανωμαλίας στη Θράκη: το τουρκικό πρακτορείο της ΜΙΤ. Τα έτερα, σε Θεσσαλονίκη, Ρόδο, Πειραιά και Αθήνα, υπερεπαρκούν για τις ανθελληνικές ενέργειες πρακτόρων της ΜΙΤ.

Οι «κατευναστικοί» κκ. Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης οφείλουν να διαβάσουν το περίφημο βιβλίο του Τζορτζ Χόρτον, «Η Μάστιγα της Ασίας» (1926, εκδ. Φ.Σ. Παρνασσός, 2024), για να διαπιστώσουν από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόξενο στη Σμύρνη (1920-1922) αν μπορεί κανείς να εμπιστεύεται τους γείτονες, για τους οποίους ο λόρδος Μπάιρον έγραψε ότι όπου πάτησαν δεν «φύτρωσε ξανά χορτάρι». Όπως στη Σμύρνη.

Υπάρχει, βεβαίως, η ένσταση των «έξυπνων» τουρκολάγνων της Αριστεράς: «Τι θέλετε, πόλεμο με την Τουρκία;». Ο Βενιαμίν Νετανιάχου, πρωθυπουργός του ισχυρού Ισραήλ, κάτι τέτοιο υπαινίχθηκε με την «κατάρα της Ασίας».

Στη γειτονιά Yahya Kemal στο Kağıthane, ένας αγωγός αποχέτευσης έσπασε και ο δρόμος πλημμύρισε. Στο Sultangazi και στο Esenler, τα οχήματα δυσκολεύτηκαν να κινηθούν σε ορισμένα στενά. Στο Kağıthane, η λαϊκή αγορά μετατράπηκε σε λίμνη και οι έμποροι πέρασαν δύσκολες στιγμές.

İstanbul’dan gelen görüntülere bakın… ⚡️🌧 pic.twitter.com/hRD1iS9AuW

— Hava Forum (@HavaForum) July 4, 2026

Πλημμύρες και στο Beyoğlu

Στο Beyoğlu, όπου η βροχή ξεκίνησε το πρωί, οι δρόμοι πλημμύρισαν. Οι πολίτες αιφνιδιάστηκαν από την ξαφνική καταιγίδα.
Στην περιοχή Karaköy, υπόγειες στοές πλημμύρισαν και καταστήματα γέμισαν νερό, με τους ιδιοκτήτες να προσπαθούν να το απομακρύνουν με ίδια μέσα. Τουρίστες δυσκολεύτηκαν να περπατήσουν στους πλημμυρισμένους δρόμους.

Στο Şişli δέντρα έπεσαν πάνω σε αυτοκίνητα. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί, αλλά τα οχήματα υπέστησαν ζημιές.

Υπόγεια πλημμύρισαν στο Zincirlikuyu

Το πρωί, λόγω της έντονης βροχόπτωσης, το υπόγειο πέρασμα κοντά στο νεκροταφείο στο Zincirlikuyu πλημμύρισε. Οχήματα εγκλωβίστηκαν και συνεργεία προχώρησαν σε άντληση των υδάτων.
Παρόμοια προβλήματα καταγράφηκαν και στο Beşiktaş, όπου οι δρόμοι πλημμύρισαν.

Στο Kağıthane πολλά οχήματα εγκλωβίστηκαν

Σε αρκετά σημεία, οχήματα παρέμειναν εγκλωβισμένα, ενώ σπίτια και καταστήματα πλημμύρισαν. Οι αρχές ξεκίνησαν επιχειρήσεις διάσωσης για τους πολίτες που εγκλωβίστηκαν.

Η μετεωρολογική υπηρεσία είχε εκδώσει προειδοποίηση με «κίτρινο κωδικό» για την Κωνσταντινούπολη και άλλες 4 επαρχίες, προειδοποιώντας για ισχυρές βροχοπτώσεις.

Σε πολλές περιοχές, τα φρεάτια υπερχείλισαν και νερά μπήκαν σε σπίτια και καταστήματα, ενώ σημειώθηκαν προβλήματα στην κυκλοφορία.

Η πιο συνηθισμένη πρόταση είναι η μείωση του ΦΠΑ. Η πρόταση αυτή ακούγεται ελκυστική, διότι δημιουργεί την εντύπωση ότι η μείωση του φόρου θα οδηγήσει αυτόματα σε μείωση των τιμών. Στην πράξη, όμως, κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου δεδομένο. Η μείωση του ΦΠΑ δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι το συνολικό όφελος μεταφέρεται στον καταναλωτή. Συχνά ένα μέρος του οφέλους παραμένει στα ενδιάμεσα στάδια της αγοράς, χωρίς αντίστοιχη μείωση των τελικών τιμών.

Ταυτόχρονα, η μείωση του ΦΠΑ συνεπάγεται απώλεια δημοσίων εσόδων. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του κράτους να χρηματοδοτεί κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις σε δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες που στηρίζουν ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδήματα. Προκαλεί, ωστόσο, απορία το γεγονός ότι σχεδόν το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης επιμένει στη μείωση του ΦΠΑ ως βασικό μέτρο καταπολέμησης της ακρίβειας. Τα κόμματα αυτά γνωρίζουν ασφαλώς το μέγεθος της φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ, η οποία στερεί από το Δημόσιο σημαντικούς πόρους κάθε χρόνο, ενώ γνωρίζουν επίσης ότι καμία μείωση του ΦΠΑ δεν εγγυάται αντίστοιχη μείωση των τελικών τιμών. Γνωρίζουν ακόμη ότι η μείωση των δημοσίων εσόδων περιορίζει τα περιθώρια άσκησης στοχευμένης κοινωνικής πολιτικής.

Επομένως, η επιμονή τους στο συγκεκριμένο μέτρο είτε αποκαλύπτει εσφαλμένη αντίληψη για τις πραγματικές αιτίες της ακρίβειας είτε συνιστά επιλογή πολιτικής απλούστευσης ενός πολύ πιο σύνθετου προβλήματος, στα όρια του λαϊκισμού. Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια συζήτηση απομακρύνεται από τα ουσιαστικά αίτια της ακρίβειας και επικεντρώνεται σε μέτρα που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν μόνιμα αποτελέσματα.

Ο ρόλος του καταναλωτή

Από την άλλη πλευρά, η κυβερνητική επιλογή των επιδομάτων δεν λύνει επίσης το πρόβλημα της ακρίβειας. Μπορεί να προσφέρει ανακούφιση σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, αλλά δεν αντιμετωπίζει τις αιτίες που διαμορφώνουν τις τιμές. Σε συνθήκες πληθωρισμού, κάθε πολιτική που αυξάνει τη διαθέσιμη ρευστότητα στην αγορά, είτε μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων είτε μέσω επιδοματικών παρεμβάσεων, τείνει να διατηρεί τη ζήτηση σε υψηλά επίπεδα. Όταν η προσφορά δεν αυξάνεται ανάλογα, οι τιμές παραμένουν υψηλές.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι κεντρικές τράπεζες επιλέγουν την αύξηση των επιτοκίων όταν επιθυμούν να περιορίσουν τον πληθωρισμό. Ο στόχος είναι να ακριβύνει το χρήμα, να περιοριστεί ο δανεισμός και να μειωθεί η κυκλοφορία ρευστότητας στην οικονομία. Με τον τρόπο αυτό μειώνονται οι πιέσεις που ασκεί η ζήτηση στις τιμές. Επιπλέον, η εμπειρία δείχνει ότι ούτε οι έλεγχοι στην αγορά αρκούν από μόνοι τους. Μπορούν να αντιμετωπίσουν ορισμένες παραβατικές συμπεριφορές, αλλά δεν μεταβάλλουν τους βασικούς μηχανισμούς που διαμορφώνουν τις τιμές.

Το ουσιαστικό ερώτημα, επομένως, είναι πώς μπορούν οι ίδιοι οι καταναλωτές να αποκτήσουν πραγματική δυνατότητα παρέμβασης τόσο στη ζήτηση όσο και στην προσφορά. Εκεί εντοπίζεται η σημασία του θεσμού της καταναλωκρατίας, τον οποίο έχω παρουσιάσει σε προηγούμενα άρθρα. Η βασική ιδέα είναι η οργανωμένη και θεσμικά κατοχυρωμένη συμμετοχή των καταναλωτών στην αγορά, ώστε να μπορούν να επηρεάζουν τις συνθήκες που διαμορφώνουν τις τιμές και όχι απλώς να υφίστανται τα αποτελέσματά τους.

Να σκεφτούμε πέρα από τη μείωση του ΦΠΑ

Η ακρίβεια δεν είναι πρωτίστως φορολογικό πρόβλημα. Είναι πρόβλημα λειτουργίας της αγοράς και σχέσης μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Όσο η δημόσια συζήτηση περιορίζεται σε επιδόματα ή σε μειώσεις φόρων, θα ανακουφίζει προσωρινά συμπτώματα χωρίς να αντιμετωπίζει τις πραγματικές αιτίες του φαινομένου. Η αποτελεσματική πολιτική απαιτεί βαθύτερες παρεμβάσεις στους μηχανισμούς της αγοράς και μεγαλύτερη συμμετοχή των ίδιων των καταναλωτών στη διαμόρφωσή της.

Σε κάθε περίπτωση, σε καπιταλιστικό καθεστώς, ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους για δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου δεν είναι η γενικευμένη μείωση του ΦΠΑ, αλλά η είσπραξή του από όλους και η αναδιανομή μέρους των εσόδων προς τους οικονομικά ευάλωτους, με παράλληλη επένδυση του υπολοίπου στις υποδομές του κοινωνικού κράτους. Με την προϋπόθεση ότι το ύψος του ΦΠΑ για κάθε προϊόν να μην καθιστά τα ντόπια προϊόντα μη ανταγωνίσιμα με τα εισαγόμενα.

Μεγάλη επιχείρηση της πυροσβεστικής βρίσκεται σε εξέλιξη για την κατάσβεση πυρκαγιάς σε αγροτοδασική έκταση, η οποία ξέσπασε μετά τις 12:30 κοντά στον οικισμό Βασιλικά Αχαράβης στην Κέρκυρα.

Στη μάχη με τις φλόγες επιχειρούν επίγειες και εναέριες δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος και συγκεκριμένα 24 πυροσβέστες με μία ομάδα πεζοπόρων, εθελοντές και 6 οχήματα. Παράλληλα, υδροφόρες του δήμου Β. Κέρκυρας και της Πολιτικής Προστασίας συνδράμουν το έργο των πυροσβεστών. Στην περιοχή υπάρχουν διάσπαρτες κατοικίες αλλά μέχρι στιγμής δεν απειλούνται. Το ζητούμενο είναι να τεθεί γρήγορα υπό έλεγχο καθώς στην περιοχή από τα απόγευμα αναμένονται δυνατοί άνεμοι.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε αντίθεση με το ατλαντικό δουλεμπόριο, όπου εκατομμύρια άνθρωποι μετατράπηκαν σε εργατικό δυναμικό για φυτείες ζάχαρης, βαμβακιού και καπνού, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία οι περισσότεροι Αφρικανοί χρησιμοποιήθηκαν ως οικιακοί υπηρέτες, φύλακες, τεχνίτες, αγρεργάτες ή προσωπικό μεγάλων κατοικιών και ανακτόρων. Η διαφορά αυτή δεν εξαλείφει το γεγονός ότι επρόκειτο για ανθρώπους που στερήθηκαν την ελευθερία τους. Απλώς υποδηλώνει ότι το οθωμανικό σύστημα είχε διαφορετική οικονομική και κοινωνική λειτουργία από εκείνο των αποικιακών αυτοκρατοριών της Δύσης.

Η ταυτότητα των Αφροτούρκων ξυπνά

Η ισλαμική νομολογία αναγνώριζε τον θεσμό της δουλείας, αλλά ταυτόχρονα ενθάρρυνε την απελευθέρωση των δούλων ως πράξη ευσέβειας. Έτσι, αρκετοί αποκτούσαν την ελευθερία τους μετά από ορισμένα χρόνια υπηρεσίας, μπορούσαν να παντρευτούν, να δημιουργήσουν οικογένεια και να ενταχθούν στην κοινωνία. Η πραγματικότητα αυτή διαφοροποιεί την οθωμανική εμπειρία από το καθεστώς της ισόβιας φυλετικής δουλείας που επικράτησε στον Νέο Κόσμο, χωρίς όμως να αναιρεί τον εξαναγκαστικό χαρακτήρα της ανθρώπινης εκμετάλλευσης.

Κατά τον 19ο αιώνα, καθώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις άρχισαν να καταργούν σταδιακά το δουλεμπόριο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε αντιμέτωπη με έντονες διπλωματικές πιέσεις, κυρίως από τη Μεγάλη Βρετανία. Η κατάργηση της δουλείας δεν υπήρξε αποτέλεσμα μόνο ανθρωπιστικών ιδεών αλλά και της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, στην οποία οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες επιδίωκαν να ελέγξουν τις εμπορικές οδούς και να περιορίσουν κάθε ανταγωνιστικό σύστημα παραγωγής.

Οι περισσότεροι Αφρικανοί εγκαταστάθηκαν στα παράλια του Αιγαίου, ιδιαίτερα στην Κρήτη, τη Θράκη, τη Σμύρνη, στο Αϊδίνι, στο Ντιντίμ, στην Αττάλεια και στη Μούγλα. Μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας μετακινήθηκαν ή αντηλλάγησαν και αφομοιώθηκαν σταδιακά στον τουρκικό πληθυσμό. Οι μικτοί γάμοι οδήγησαν πολλές οικογένειες στην πλήρη ενσωμάτωση, ενώ η ιδιαίτερη καταγωγή τους άρχισε να ξεχνιέται. Μόλις τις τελευταίες δεκαετίες, χάρη κυρίως στις προσπάθειες του Μουσταφά Ολπάκ και του Συλλόγου Αφροτούρκων της Σμύρνης, ξεκίνησε μία συστηματική προσπάθεια ανάδειξης της ιστορικής τους διαδρομής.

Οι νεότερες γενιές αναζητούν πλέον τις αφρικανικές τους ρίζες, χωρίς να αμφισβητούν την τουρκική τους ταυτότητα. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα μορφή ιστορικής αυτογνωσίας, που συνδυάζει την εθνική ένταξη με τη διατήρηση της μνήμης της καταγωγής.

Λιγότερο γνωστό είναι ότι ίχνη αυτής της ιστορικής διαδρομής υπάρχουν και στην Ελλάδα. Στη Δυτική Θράκη ζει ένας πολύ μικρός αριθμός οικογενειών αφρικανικής καταγωγής, οι οποίες αποτελούν κατάλοιπο της οθωμανικής περιόδου. Πρόκειται για Έλληνες πολίτες, μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας, οι πρόγονοι των οποίων εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τους τελευταίους αιώνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν και έχουν πλήρως ενσωματωθεί στην τοπική κοινωνία, η διαφορετική φυσιογνωμία ορισμένων οικογενειών διατηρεί ζωντανή την ανάμνηση της αφρικανικής τους προέλευσης. Η ύπαρξή τους υπενθυμίζει ότι η οθωμανική πολυεθνοτική πραγματικότητα άφησε αποτυπώματα όχι μόνο στη σύγχρονη Τουρκία αλλά και στον ελληνικό χώρο.

Η παρουσία τους στη Θράκη παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς αποδεικνύει ότι οι μετακινήσεις πληθυσμών κατά την οθωμανική περίοδο δεν περιορίζονταν στις μεγάλες πόλεις της Μικράς Ασίας. Μέσα από τα δίκτυα διοίκησης, στρατού, γεωργικής παραγωγής και εμπορίου, αφρικανικοί πληθυσμοί εγκαταστάθηκαν σε διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας, αφήνοντας μικρές αλλά διακριτές κοινότητες που επιβιώνουν μέχρι σήμερα.

Η Οθωμανική αυτοκρατορία και η περίπλοκη κληρονομιά της

Η ιστορία των Αφροτούρκων δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ούτε για την εξιδανίκευση ούτε για τη δαιμονοποίηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αντιθέτως, αποτελεί μία ακόμη υπενθύμιση ότι η δουλεία υπήρξε παγκόσμιο φαινόμενο, με διαφορετικές μορφές και διαφορετικές κοινωνικές εκφράσεις. Η ιστορική έρευνα οφείλει να εξετάζει κάθε περίπτωση μέσα στο ιστορικό της πλαίσιο, χωρίς αναχρονισμούς αλλά και χωρίς ωραιοποιήσεις.

Η ανάδειξη της ιστορίας των Αφροτούρκων αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία. Σε μια εποχή όπου η ταυτότητα, η μνήμη και οι μειονότητες βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, η γνώση αυτής της λησμονημένης κοινότητας συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση της οθωμανικής κληρονομιάς και των δημογραφικών μεταβολών που διαμόρφωσαν την Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Αφροτούρκοι, είτε ζουν σήμερα στα παράλια του Αιγαίου είτε σε λίγες οικογένειες της ελληνικής Θράκης, αποτελούν ζωντανό τεκμήριο ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο από αυτοκρατορίες και πολέμους, αλλά και από ανθρώπους που μετακινήθηκαν βίαια, ενσωματώθηκαν σε νέες κοινωνίες και άφησαν το δικό τους, συχνά αθέατο, αποτύπωμα στον ιστορικό χρόνο.