Το Newra δημιουργείται ως ένας μόνιμος μηχανισμός καινοτομίας και υλοποίησης λύσεων, αξιοποιώντας τις δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic και συνδυάζοντάς τες με το στρατηγικό όραμα της Πειραιώς και τη διεθνή τεχνογνωσία της Accenture.

Η ονομασία Newra, που προέρχεται από τις λέξεις New Era («Νέα Εποχή»), εκφράζει τη κοινή φιλοδοξία των δύο οργανισμών να διαμορφώσουν μια νέα εποχή για τον τραπεζικό κλάδο, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως καταλύτης δημιουργίας αξίας. Αντικατοπτρίζει την πεποίθηση ότι οι πραγματικές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως μόνο όταν συνδυάζονται με την ανθρώπινη ευρηματικότητα, κρίση και εμπειρία.

Στον πυρήνα της ταυτότητας του Newra βρίσκεται η δέσμευση για υπεύθυνη καινοτομία, τεχνολογική αριστεία και ισχυρή διακυβέρνηση, με έμφαση στην ανάπτυξη λύσεων που εξισορροπούν την τεχνολογική πρόοδο με την εμπιστοσύνη. Στόχος του είναι η αναβάθμιση της εμπειρίας των πελατών, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και η δημιουργία μετρήσιμης και διατηρήσιμης αξίας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Ξεκινώντας με μια αρχική ομάδα εξειδικευμένων στελεχών, το Newra AI Hub θα προχωρήσει άμεσα σε στοχευμένες προσλήψεις εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος ταλέντου τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα.

Ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς, δήλωσε: «Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες δημιουργούν αξία. Στην Πειραιώς επενδύουμε διαρκώς σε δυνατότητες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, επιταχύνουν τον μετασχηματισμό και προσφέρουν καλύτερες εμπειρίες στους πελάτες μας. Μέσα από το Newra, σε συνεργασία με την Accenture και αξιοποιώντας τις προηγμένες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε η καινοτομία να αποκτήσει κλίμακα, συνέχεια και ουσιαστικό αντίκτυπο στο μέλλον της τραπεζικής στην Ελλάδα».

Ο Κυριάκος Σαμπατακάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Accenture στην Ελλάδα, σημείωσε: «Το Newra αποδεικνύει στην πράξη ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς μια νέα τεχνολογία, αλλά μια δύναμη οργανωσιακής επανεφεύρεσης. Σε συνεργασία με την Πειραιώς, δημιουργούμε ένα πρότυπο για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενσωματωθεί στον πυρήνα ενός οργανισμού, ενισχύοντας τις ανθρώπινες δυνατότητες και δημιουργώντας νέες πηγές αξίας και ανάπτυξης για το μέλλον».

Πρόκειται για μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα μέγιστης ισχύος έως 800 Watt μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, για την κάλυψη ιδίων αναγκών, χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο και με σαφείς δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του δικτύου και των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.

Τα μικρά φωτοβολταϊκά των 800 Watt μπορούν να καλύψουν πολλέ βασικές συσκευές ενός σπιτιού κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά δεν επαρκούν για ενεργοβόρες συσκευές με αντιστάσεις. Όταν ο ήλιος αποδίδει στο μέγιστο, το σύστημα καλύπτει άνετα το λεγόμενο «φορτίο βάσης» του σπιτιού:

• Ψυγείο (περίπου 150W)
• Τηλεόραση (περίπου 100W)
• Laptop και Router (περίπου 70W)
• 5-6 λάμπες LED (περίπου 30W)
• Ανεμιστήρας (περίπου 50W)

Επίσης μπορεί να καλύψει (αν λειτουργεί μόνο του) ένα μικρό κλίματιστικό inverter (9.000 BTU) στην Eco λειτουργία (καταναλώνει 400W–600W αφού πιάσει θερμοκρασία). Επίσης καλύπτει έναν καταψύκτη μαζί με ψυγείο.

Συσκευές που ξεπερνούν κατά πολύ τα 800W, θα τραβήξουν το υπόλοιπο ρεύμα από το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Για παράδειγμα από το ΔΕΔΔΗΕ θα αντλήσει ο ηλεκτρικός φούρνος / Κουζίνα (2.000W – 3.000W),το πλυντήριο ρούχων (κατά τη θέρμανση του νερού: 2.000W) ή ο βραστήρας, η τοστιέρα και το πιστολάκι (1.500W – 2.200W)

Το κόστος αγοράς για ένα πλήρες σύστημα φωτοβολταϊκού μπαλκονιού με δύο πάνελ με κιτ πρίζας  (800W) κυμαίνεται από 800€ έως 1.200€, ανάλογα με την ποιότητα των πάνελ, τον μικρο-αντιστροφέα (microinverter) και τις βάσεις στήριξης. Μικρότερα συστήματα (π.χ. 350W–400W) ξεκινούν από περίπου 550€. Ο τεχνικός μπορεί να σας στοιχίσει από 100€ έως 200€. Η οικονομία που θα κάνει ένα μικρό νοικοκυριό υπολογίζεται χονδρικά στα 250 ευρώ το χρόνο. Η απόδοση εξαρτάται και από τον προσανατολισμό του μπαλκονιού.

Η νέα υπουργική απόφαση αναφέρεται και σε πολλές διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης, ενώ διευκολύνεται και η ανάπτυξη συλλογικής αυτοκατανάλωσης, όπως σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, καθώς και η ανάπτυξη σταθμών από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή. Επίσης επιταχύνεται η εγκατάσταση “έξυπνων” μετρητών για όλους όσοι επιλέγουν να ενταχθούν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης και υλοποιείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τα σχόλιά τους έως και τη Δευτέρα 20/7/2026 στην ηλεκτρονική διεύθυνση aftokatanalosi@prv.ypeka.gr, με σκοπό αυτά να ληφθούν υπόψη κατά τη διαμόρφωση του τελικού κει

Εκπροσωπώντας τον Όμιλο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, ο Σπύρος Κίντζιος, Corporate Development and Strategy Director, συμμετείχε στη διαδραστική συζήτηση “From Pipelines to Platforms: Pharma Innovation”, όπου αναλύθηκε ο τρόπος με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει τη φαρμακευτική καινοτομία, δημιουργεί νέα μοντέλα συνεργασίας και επαναπροσδιορίζει το ρόλο της φαρμακοβιομηχανίας στην εποχή των αλγορίθμων.

Το Forum, που διοργανώθηκε από το Nanopoulos Foundation και το Digital Health Literacy & Policy Hub, με ιδρυτές τον Καθηγητή Δημήτρη Β. Νανόπουλο και τη Dr. Όλγα Τζωρτζάτου Νανοπούλου, συγκέντρωσε κορυφαίους εκπροσώπους της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, φορέων χάραξης πολιτικής, πολυμερών οργανισμών και του οικοσυστήματος καινοτομίας, με στόχο τη διαμόρφωση του μέλλοντος της υπεύθυνης αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της υγείας.

Κατά τη διάρκεια του forum αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα επίκαιρες θεματικές γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας, τον ψηφιακό και AI εγγραμματισμό (AI Literacy), τη διακυβέρνηση και το κανονιστικό πλαίσιο της Τεχνητής Νοημοσύνης, τις νέες βιοϊατρικές εφαρμογές της AI και τις προϋποθέσεις για μια υπεύθυνη, τεκμηριωμένη και ανθρωποκεντρική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Το Nanopoulos Foundation – μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα τη Νέα Υόρκη- προάγει την επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνική ευημερία μέσα από διεθνείς πρωτοβουλίες όπως το Digital Health Literacy & Policy Hub, το οποίο προωθεί την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία. Τον Μάιο του 2025 είχε διοργανώσει για 3^η φορά το Biomed-AI Summer School έχοντας ανάμεσα στους προσκεκλημένους ομιλητές την Πρόεδρο του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, η οποία ήταν η πρώτη εκπρόσωπος του επιχειρείν από τον ιδιωτικό τομέα που συμμετείχε στο συγκεκριμένο θεσμό.

Ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη συγκαταλέγεται στους early adopters της AI στο βιομηχανικό οικοσύστημα της Ελλάδας. Διαχρονικά χρηματοδοτεί ερευνητικά έργα σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, ενώ τα τελευταία χρόνια ενισχύει νεοφυείς επιχειρήσεις (start-ups) που εξειδικεύονται σε εφαρμογές AI, μετασχηματίζοντας τις διαδικασίες έρευνας και ανάπτυξης. Παράλληλα μέσω του Ιδρύματος Κλέων Τσέτης, μία Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία που μεταξύ άλλων στηρίζει φοιτητές των επιστημών υγείας στο ερευνητικό τους έργο, έχει απονείμει περισσότερες από 50 υποτροφίες από το 2018.-

Πρόκειται για το φαινόμενο που η διεθνής βιβλιογραφία ονομάζει “υδρο-ηγεμονία”: τη μετατροπή της γεωγραφικής θέσης σε δομική ισχύ. Είναι, στην ουσία, η εργαλειοποίηση της ίδιας της αλληλεξάρτησης — εκείνο που υποτίθεται ότι θα έδενε τα κράτη σε ένα κοινό συμφέρον ειρήνης, το μοιρασμένο ποτάμι, αντιστρέφεται σε μοχλό εξαναγκασμού. Και, όπως θα φανεί, το διεθνές δίκαιο που υποτίθεται ότι θα απέτρεπε αυτή την εργαλειοποίηση το έχουν απορρίψει ακριβώς όσοι έχουν τη δύναμη να την ασκήσουν.

Ο Ινδός: το νερό ως casus belli

Το πιο επικίνδυνο μέτωπο βρίσκεται στη Νότια Ασία. Τον Απρίλιο του 2025, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο Παχαλγκάμ, η Ινδία ανέστειλε τη Συνθήκη των Υδάτων του Ινδού (Indus Waters Treaty) του 1960 — μια συμφωνία που, με μεσολάβηση της Παγκόσμιας Τράπεζας, μοίραζε επί περισσότερες από έξι δεκαετίες τα νερά της λεκάνης (περίπου 80% στο Πακιστάν, 20% στην Ινδία) και θεωρούνταν από τις πιο επιτυχημένες στον κόσμο. Πρόκειται για μια λεκάνη που αποτελεί ζωτικό χώρο για πάνω από 300 εκατομμύρια ανθρώπους εκατέρωθεν των συνόρων.

Η συνθήκη παραμένει σε αναστολή· τον Ιούνιο του 2026 το Νέο Δελχί ξεκαθάρισε ότι θα μείνει “παγωμένη” μέχρι το Πακιστάν να σταματήσει πλήρως τη διασυνοριακή τρομοκρατία, ενώ ο υπουργός Υδάτινων Πόρων δήλωσε ότι εργάζονται ώστε «ούτε σταγόνα» να μη φτάνει στο Πακιστάν. Το διακύβευμα είναι τεράστιο: εννέα στους δέκα Πακιστανούς ζουν εντός της λεκάνης του Ινδού, τα ποτάμια της αρδεύουν πάνω από το 90% των καλλιεργειών και τροφοδοτούν σχεδόν το σύνολο της υδροηλεκτρικής παραγωγής.

Η απειλή δεν είναι ρητορική. Η Ινδία δεν χρειάζεται καν να διακόψει εντελώς τη ροή· αρκεί να χειριστεί τον χρονισμό των εκροών από φράγματα όπως το Μπαγκλιχάρ —πλημμυρίζοντας τα χωράφια στη σπορά ή στερεύοντάς τα στις κρίσιμες αρδευτικές περιόδους— για να γονατίσει μια ήδη εύθραυστη οικονομία. Τον Μάιο του 2026, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο εξέδωσε απόφαση που επιβεβαίωνε τη θέση του Πακιστάν, θέτοντας “ουσιαστικά όρια” στην ικανότητα της Ινδίας να ελέγχει το νερό· το Νέο Δελχί την απέρριψε ως προερχόμενη από “παρανόμως συγκροτημένο” δικαστήριο. Η ίδια η ινδική κυβέρνηση συνόψισε το δόγμα της με τη φράση ότι «το αίμα και το νερό δεν μπορούν να ρέουν μαζί». Ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις, το νερό μετατράπηκε σε ανοιχτό casus belli — και το Ισλαμαμπάντ μετέφερε το ζήτημα ακόμη και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ο Νείλος: Η υπαρξιακή απειλή και το νερό 

Στην Αφρική, η ισορροπία ανατράπηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, όταν η Αιθιοπία εγκαινίασε το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης (GERD) στον Γαλάζιο Νείλο — το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο της Αφρικής, αξίας 5 δισ. δολαρίων, ισχύος 5.150 μεγαβάτ, με ταμιευτήρα 74 δισ. κυβικών μέτρων. Για την Αίγυπτο, που εξαρτάται από τον Νείλο για πάνω από το 90% των αναγκών της σε γλυκό νερό —και της οποίας ο Γαλάζιος Νείλος αντλεί περίπου το 85% της ροής του από το αιθιοπικό υψίπεδο— ένα φράγμα που λειτουργεί κατά την κρίση της Αντίς Αμπέμπα συνιστά υπαρξιακή απειλή.

Το Κάιρο απουσίασε από τα εγκαίνια και απηύθυνε επιστολή στο Συμβούλιο Ασφαλείας, δηλώνοντας ότι «δεν θα επιτρέψει στην Αιθιοπία να επιβάλει μονομερή έλεγχο σε κοινούς υδάτινους πόρους». Η κρισιμότητα του ζητήματος αποτυπώθηκε και στην προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου, τον Ιανουάριο του 2026, να αναλάβει εκ νέου μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Καΐρου και Αντίς Αμπέμπα — χωρίς, μέχρι στιγμής, απτό αποτέλεσμα.

Το κρίσιμο είναι ότι, μετά από πάνω από μια δεκαετία διαπραγματεύσεων, δεν υπάρχει καμία δεσμευτική συμφωνία για το πώς θα λειτουργεί το φράγμα σε περιόδους ξηρασίας ή πλημμύρας· η Διακήρυξη Αρχών του 2015 ουδέποτε προσδιόρισε τέτοιους κανόνες. Οι συνέπειες φάνηκαν αμέσως: μέσα σε εβδομάδες από τα εγκαίνια, ασυντόνιστες εκροές προκάλεσαν πλημμύρες που εκτόπισαν πάνω από 1.200 οικογένειες στο Σουδάν και κατέκλυσαν το Δέλτα του Νείλου, με το Κάιρο να καταγγέλλει “χαοτική και απερίσκεπτη” διαχείριση.

Η Αιθιοπία, εξάλλου, ανακοινώνει ήδη την κατασκευή τριών ακόμη φραγμάτων στον Γαλάζιο Νείλο, ωθώντας την Αίγυπτο σε διπλή αντίδραση: αφενός στρατιωτικοποιεί τη διαμάχη, συνάπτοντας αμυντικά σύμφωνα στο Κέρας της Αφρικής σε μια προσπάθεια στρατηγικής “περικύκλωσης” της Αιθιοπίας· αφετέρου επενδύει εσπευσμένα σε αφαλάτωση και επεξεργασία λυμάτων. Αξιοσημείωτη, τέλος, είναι η σιωπή της Κίνας, που χρηματοδότησε υποδομές συνδεδεμένες με το GERD και τηρεί προσεκτικά ίσες αποστάσεις.

Ο Βραχμαπούτρας: Το φράγμα στη στέγη του κόσμου

Το τρίτο και πιο φιλόδοξο μέτωπο βρίσκεται στο Θιβέτ. Στις 19 Ιουλίου 2025 η Κίνα ξεκίνησε επίσημα την κατασκευή ενός συμπλέγματος υδροηλεκτρικών φραγμάτων στον ποταμό Γιαρλούνγκ Τσανγκπό  —που γίνεται Βραχμαπούτρας στην Ινδία και Τζαμούνα στο Μπανγκλαντές— σε μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη. Με ισχύ περίπου 60 γιγαβάτ —τριπλάσια εκείνης του φράγματος των Τριών Φαραγγιών— και κόστος περίπου 1,2 τρισ. γουάν (πάνω από 160 δισ. δολάρια), προορίζεται να γίνει το μεγαλύτερο και ακριβότερο ενεργειακό έργο στην ιστορία.

Χαμηλότερα στη ροή, ο Βραχμαπούτρας τροφοδοτεί περίπου 130 εκατομμύρια ανθρώπους και έξι εκατομμύρια εκτάρια γης στην Ινδία, και πάνω από 160 εκατομμύρια στο Μπανγκλαντές, καλύπτοντας το 55% των αρδευτικών του αναγκών. Δεν υπάρχει καμία συνθήκη κατανομής υδάτων μεταξύ Κίνας, Ινδίας και Μπανγκλαντές. Το οροπέδιο του Θιβέτ, γνωστό ως ο «τρίτος πόλος» για τα τεράστια αποθέματα πάγου του, τροφοδοτεί ποτάμια από τα οποία εξαρτώνται πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, από το Πακιστάν έως το Βιετνάμ· κάθε παρέμβαση στην κορυφή του συστήματος έχει αλυσιδωτές συνέπειες.

Ο φόβος είναι διπλός: ότι η Κίνα θα μπορεί να ρυθμίζει τον χρονισμό των εκροών —στέρηση το καλοκαίρι, αιφνίδια απελευθέρωση στους μουσώνες— και ότι το φράγμα θα παγιδεύει τα ιζήματα που γονιμοποιούν τις κατώτερες πεδιάδες και θρέφουν το δέλτα, με ευθεία απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια μιας από τις πυκνοκατοικημένες περιοχές του κόσμου — και, για το Μπανγκλαντές, μια χώρα-δέλτα που βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, ζήτημα όχι ανάπτυξης αλλά επιβίωσης. Δικαιοσύνης χάριν, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι οι επιπτώσεις υπερεκτιμώνται, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των υδάτων του Βραχμαπούτρα προέρχεται από τους μουσώνες νοτίως των Ιμαλαΐων και το έργο περιγράφεται ως “ροής ποταμού”.

Όμως η Ινδία δεν περιμένει να το διαπιστώσει: σχεδιάζει δικό της φράγμα ισχύος άνω των 11 γιγαβάτ στον ποταμό Σιανγκ, ως αντίβαρο και ως μοχλό διαπραγμάτευσης απέναντι στο Πεκίνο.

Το νομικό κενό

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το μοτίβο επαναλαμβάνεται: όποιος κρατά τις πηγές ελέγχει τη βρύση, και όποιος βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή πληρώνει το τίμημα. Υπάρχει, θεωρητικά, διεθνές δίκαιο για ακριβώς αυτό. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τις μη ναυσιπλοϊκές χρήσεις των διεθνών υδατορευμάτων, που υιοθετήθηκε στις 21 Μαΐου 1997 και τέθηκε σε ισχύ το 2014, καθιερώνει δύο θεμελιώδεις αρχές: τη “δίκαιη και εύλογη χρήση” και την υποχρέωση “μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης” στα κράτη που βρίσκονται χαμηλότερα στη ροή.

Το πρόβλημα; Η Σύμβαση υιοθετήθηκε με 103 ψήφους υπέρ και μόλις τρεις κατά — και αυτές οι τρεις ήταν η Κίνα, η Τουρκία και το Μπουρούντι. Η Ινδία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία απείχαν*. Με άλλα λόγια, ακριβώς τα κράτη που σήμερα εργαλειοποιούν το νερό αρνήθηκαν να δεσμευτούν από τους κανόνες που θα το απέτρεπαν. Η Κίνα μάλιστα δήλωσε ανοιχτά ότι η αρχή της “μη πρόκλησης βλάβης” επιβαρύνει δυσανάλογα τα κράτη που ελέγχουν τις πηγές και ότι η υποχρέωση διαβούλευσης για σχεδιαζόμενα έργα θίγει την κυριαρχία της.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συντριπτική πλειονότητα των κρατών που τελικά επικύρωσαν τη Σύμβαση είναι χώρες των κάτω ρου ή κράτη χωρίς διεθνή υδατορεύματα· οι ηγεμόνες των πηγών απουσιάζουν, και χωρίς αυτούς δεν υπάρχει αρχή ικανή να επιβάλει κανόνα. Όπως και στη θάλασσα, έτσι και στα ποτάμια: η ισχύς γεμίζει το κενό που αφήνει το δίκαιο όταν οι ισχυροί αρνούνται να το επικυρώσουν.

Και η Ελλάδα;

Όλα αυτά μοιάζουν μακρινά — δεν είναι. Η Ελλάδα είναι, υδρολογικά, μια χώρα που βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή. Τα περισσότερα μεγάλα ποτάμια της Βόρειας Ελλάδας πηγάζουν σε γειτονικά κράτη: ο Αξιός στη Βόρεια Μακεδονία, ο Στρυμόνας, ο Νέστος και ο Έβρος στη Βουλγαρία (και ο Έβρος επίσης στην Τουρκία). Έτσι, ένα σημαντικό μέρος των υδάτινων πόρων της χώρας στην ουσία “εισάγεται”. Τα μεγέθη είναι αποκαλυπτικά: περίπου το 50% έως 75% των υδάτων του Στρυμόνα και του Νέστου, και έως και το 70% περίπου του Έβρου, προέρχονται από τα ανώτερα ρου.

Η εικόνα δεν είναι απολύτως μονόπλευρη —στον Αώο, λόγου χάρη, η Ελλάδα βρίσκεται ψηλότερα στη ροή έναντι της Αλβανίας— όμως στο κρίσιμο βορειοανατολικό τόξο, από τον Αξιό ως τον Έβρο, η θέση της είναι σαφώς μειονεκτική. Το πιο εύγλωττο παράδειγμα είναι ο Έβρος. Το ίδιο ποτάμι που αποτελεί το σύνορο και το προγεφύρωμα των μεταναστευτικών πιέσεων είναι και ένα κοινό υδάτινο σύστημα όπου η Ελλάδα κατέχει μόλις το 6% της λεκάνης, έναντι 66% της Βουλγαρίας και 28% της Τουρκίας.

Και δεν είναι τυχαίο ότι η Τουρκία —που έχει μετατρέψει τον έλεγχο των πηγών του Τίγρη και του Ευφράτη, μέσω του προγράμματος GAP, σε εργαλείο πίεσης απέναντι σε Συρία και Ιράκ — ήταν, μαζί με την Κίνα, ένα από τα ελάχιστα κράτη που καταψήφισαν τη Σύμβαση του 1997. Η διαχείριση των υδάτων από το κράτος των πηγών, όπως έχει επισημανθεί, μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομία, το περιβάλλον και την ίδια την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας ως κράτους που βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή.

Εδώ αναδεικνύεται και μια κρίσιμη ασυμμετρία στη θέση της Ελλάδας. Με τη Βουλγαρία μοιράζεται όχι μόνο ποτάμια αλλά και ένα κοινό θεσμικό πλαίσιο: ως κράτη-μέλη της ΕΕ, δεσμεύονται και οι δύο από την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα, η οποία επιβάλλει συντονισμένη διαχείριση των διασυνοριακών λεκανών και προσφέρει στην Αθήνα θεσμικούς μοχλούς συνεργασίας και πίεσης. Με την Τουρκία, αντιθέτως, δεν υφίσταται κανένα αντίστοιχο δεσμευτικό πλαίσιο· η Άγκυρα όχι μόνο δεν δεσμεύεται από ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά συγκαταλέγεται και στα ελάχιστα κράτη που καταψήφισαν τη Σύμβαση του 1997. Έτσι, ο Έβρος δεν είναι απλώς το πιο εκτεθειμένο ελληνικό ποτάμι· είναι το σημείο όπου η υδρική ευαλωτότητα της χώρας συναντά την παντελή απουσία κανόνα.

Η ελληνική απάντηση μέχρι σήμερα κινείται στο πεδίο της υδατο-διπλωματίας: τον Μάιο του 2025 Ελλάδα και Βουλγαρία υπέγραψαν πενταετή συμφωνία για τα ύδατα του Άρδα, με τη Βουλγαρία να εξασφαλίζει παροχή και την Ελλάδα να δεσμεύεται να εκσυγχρονίσει τα φράγματά της.

Είναι ένα θετικό βήμα — αλλά εύθραυστο, προσωρινό και μερικό, σε μια εποχή που η κλιματική κρίση εντείνει τη λειψυδρία σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και που η ίδια η Τουρκία ζητά πλέον περισσότερο νερό από βουλγαρικά φράγματα λόγω ξηρασίας. Το νερό, για την Ελλάδα, είναι μια σιωπηλή αλλά υπαρκτή διάσταση της εθνικής ασφάλειας.

Συμπέρασμα

Ο 20ός αιώνας έδωσε πολέμους για το πετρέλαιο· ο 21ος απειλεί να δώσει πολέμους για το νερό. Με μία κρίσιμη διαφορά: το νερό δεν υποκαθίσταται. Δεν υπάρχει “εναλλακτική πηγή” για ένα ποτάμι που στερεύει ή για μια πεδιάδα που πλημμυρίζει κατ’ εντολήν. Για την Ελλάδα, το μάθημα από τον Ινδό, τον Νείλο και τον Βραχμαπούτρα είναι διπλό.

Πρώτον, ότι η υδρική ασφάλεια είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και οφείλει να αντιμετωπιστεί ως τέτοιο — με συστηματική παρακολούθηση των διασυνοριακών ροών, με επιδίωξη δεσμευτικών συμφωνιών και με ενεργό υδατο-διπλωματία εντός της ΕΕ — του ισχυρότερου διαθέσιμου εργαλείου της Αθήνας, καθώς μόνο μέσα σε ένα δεσμευτικό, πολυμερές πλαίσιο μπορεί ένα κράτος χαμηλότερα στη ροή να εξισορροπήσει το διαρθρωτικό πλεονέκτημα εκείνου που κρατά τις πηγές. Δεύτερον, ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου των υδάτων δεν είναι αφηρημένη αρχή, αλλά συγκεκριμένο εθνικό συμφέρον μιας χώρας που πίνει από ποτάμια τα οποία δεν ελέγχει.

Γιατί στο τέλος, η γεωπολιτική του νερού δεν αφορά μόνο τη Νότια Ασία ή την κοιλάδα του Νείλου. Αφορά κάθε κράτος που εξαρτάται από ένα ποτάμι το οποίο γεννιέται αλλού. Και σε αυτόν τον αργό, αθόρυβο πόλεμο της δίψας, η μεγαλύτερη ήττα είναι να τον αντιληφθείς όταν η βρύση βρίσκεται ήδη στο χέρι κάποιου άλλου.

*103 υπέρ, 3 κατά – Κίνα-Τουρκία-Μπουρούντι – 27 αποχές, μεταξύ των οποίων Ινδία-Πακιστάν-Αίγυπτος-Αιθιοπία-Βουλγαρία.

Ο δρ Γεώργιος Νιβέρογλου είναι Ταξίαρχος ε.α

Η χρεοκοπία, τα μνημόνια και η μεταφορά κρίσιμων οικονομικών αποφάσεων εκτός του εθνικού κέντρου λήψεως αποφάσεων δημιούργησαν ένα καθεστώς εξάρτησης το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ενεργό. Όσο αυτό δεν αλλάζει, οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά η ουσία παραμένει ίδια. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επανέρχεται συνεχώς το όνομα του Αντώνη Σαμαρά. Και όχι άδικα. Ο Σαμαράς έχει αποδείξει πολλές φορές στην πολιτική του διαδρομή ότι μπορεί να συγκρουστεί με πανίσχυρους αντιπάλους.

Το 2009 κατόρθωσε να κερδίσει την αρχηγία της ΝΔ απέναντι στην Ντόρα Μπακογιάννη, ενώ εκείνη θεωρείτο το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Η νίκη εκείνη δεν ήταν μόνο προσωπική. Ήταν και μια πολιτική δήλωση. Έδειξε ότι η βάση της ΝΔ παρέμενε τότε βαθιά πατριωτική, λαϊκή και δεξιά, πολύ διαφορετική από την εικόνα που προέβαλαν τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Ο Σαμαράς είχε ήδη συγκρουστεί με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη τη δεκαετία του 1990. Αργότερα νίκησε πολιτικά την Ντόρα Μπακογιάννη. Και σήμερα αποτελεί τον σημαντικότερο εσωτερικό επικριτή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ελάχιστοι πολιτικοί μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν βρεθεί απέναντι στην ίδια πολιτική οικογένεια επί τρεις διαφορετικές δεκαετίες.

Χαμένη ευκαιρία & πολιτική ειρωνεία

Το άλλο είναι πολύ πιο δύσκολο. Διότι άλλο πράγμα είναι η σύγκρουση με την οικογένεια Μητσοτάκη και άλλο η σύγκρουση με το σύστημα εξάρτησης που διαμορφώθηκε μετά τη χρεοκοπία. Εκεί κρίνεται η ιστορική βαρύτητα ενός πολιτικού ηγέτη. Ο Αντώνης Σαμαράς έλαβε τη μεγάλη ευκαιρία της πολιτικής του ζωής το 2012. Ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας σε μια από τις δυσκολότερες στιγμές της μεταπολίτευσης. Εκεί βρέθηκε αντιμέτωπος με το πραγματικό κέντρο βάρους της κρίσης∙ τους δανειστές, τους πιστωτές και το πλαίσιο των μνημονίων.

Τελικά επέλεξε τον συμβιβασμό. Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Οι επικριτές του απαντούν ότι εκεί ακριβώς χάθηκε η ιστορική ευκαιρία για μια διαφορετική πορεία. Όποια ερμηνεία κι αν υιοθετήσει κανείς, το γεγονός παραμένει ότι η Ελλάδα δεν ανέκτησε τότε την κυριαρχία της και η βασική αρχιτεκτονική της εξάρτησης παρέμεινε ανέπαφη. Από αυτή την αδυναμία γεννήθηκαν οι επόμενες εξελίξεις.

Η απογοήτευση μεγάλου μέρους της κοινωνίας έφερε τον Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία. Και όταν η δική του διακυβέρνηση κατέληξε σε έναν ακόμη μεγαλύτερο συμβιβασμό, δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την άνοδο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πολιτική ειρωνεία της εποχής μας. Πολλοί νεοδημοκράτες δεν εκφράζονται ουσιαστικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι ιδεολογικές και πολιτικές τους αναφορές βρίσκονται αλλού. Παρ’ όλα αυτά, τον στηρίζουν και συσπειρώνονται γύρω του, διότι δεν βλέπουν μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας μέσα στον ίδιο πολιτικό χώρο.

Η σημερινή εικόνα θυμίζει περισσότερο αναγκαστική συσπείρωση παρά γνήσια πολιτική ταύτιση. Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από τον Σαμαρά παραμένει ανοικτή. Πολλοί περιμένουν ακόμη μια νέα πολιτική πρωτοβουλία. Πολλοί θεωρούν ότι μόνο εκείνος διαθέτει το πολιτικό βάρος για να αμφισβητήσει πραγματικά την κυριαρχία του σημερινού πρωθυπουργού. Όμως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να νικήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η πολιτική του διαδρομή δείχνει ότι έχει τη δυνατότητα να συγκρουστεί μαζί του. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο.

Ο μεγάλος αντίπαλος

Μπορεί να συγκρουστεί με το καθεστώς οικονομικής εξάρτησης που διαμορφώθηκε μετά τη χρεοκοπία; Μπορεί να προτείνει μια διαφορετική στρατηγική εθνικής κυριαρχίας; Μπορεί να κάνει απέναντι στους πιστωτές όσα έκανε απέναντι στους πολιτικούς αντιπάλους του; Μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, η συζήτηση για νέα κόμματα, νέες κινήσεις και νέες πολιτικές πρωτοβουλίες θα παραμένει ελλιπής. Διότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι πρωτίστως ποιος κυβερνά. Είναι ποιος αποφασίζει.

Ο Σαμαράς έχει αποδείξει ότι μπορεί να συγκρουστεί με τους Μητσοτάκηδες. Συγκρούστηκε με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Νίκησε τη Μπακογιάννη όταν όλοι τη θεωρούσαν βέβαιη αρχηγό της ΝΔ. Σήμερα ασκεί κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όμως το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι η οικογένεια Μητσοτάκη. Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι ότι παραμένει δεμένη στο άρμα των δανειστών της και αδυνατεί να ασκήσει πραγματικά ανεξάρτητη πολιτική. Εκεί δοκιμάστηκε ο Σαμαράς. Όχι απέναντι στους Μητσοτάκηδες, αλλά απέναντι στους πιστωτές της χώρας. Και εκεί απέτυχε.

Η πρωθυπουργία του δεν ανέτρεψε το καθεστώς εξάρτησης. Αντίθετα, το διαχειρίστηκε και το συνέχισε. Από εκεί ξεκινά και η πολιτική μετάλλαξη της ΝΔ που ολοκληρώθηκε τα επόμενα χρόνια και άνοιξε τον δρόμο για την κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Γι’ αυτό όσοι περιμένουν σήμερα μια νέα πολιτική πρωτοβουλία από τον Σαμαρά οφείλουν να απαντήσουν σε ένα απλό ερώτημα: Αφού δεν μπόρεσε τότε, όταν ήταν πρωθυπουργός, γιατί να μπορέσει σήμερα;

Όπως παραδείγματος χάριν έγινε στην κινηματογραφική μεταφορά από τον Μπερτολούτσι του περίφημου αφηγήματος του Paul Bowles “The Sheltering Sky” (Penguin Books) ως εμπορικότατο (κι αφελέστατο) “Τσάι στη Σαχάρα”, επειδή κρίθηκε απαραίτητη μια μικροαστικοποίηση της αφηγούμενης ιστορίας, προκειμένου να μην σοκάρει τον μέσο θεατή, ενόσω ο επαρκής αναγνώστης επιλέγει να βυθιστεί ή όχι στον ψυχόκοσμο των δραματικών προσώπων (που είναι ερεβώδης στην συγκεκριμένη περίπτωση).

Έτσι, για να επανέλθουμε στο θέμα μας, έπρεπε να περάσουν τέσσερις δεκαετίες, προκειμένου να επανεκτιμήσουμε (να επαναξιολογήσουμε θετικά) ένα έργο Τέχνης, που αποδεικνύεται διαχρονικό, όπως είναι η αριστουργηματική ταινία “Manhunter” (παραγωγής 1986), ενώ η χρυσοπούλητη άλλοτε “Σιωπή των αμνών” μοιάζει τώρα πλέον ως τραγελαφικό σχεδίασμα.

Εκπληκτικά καλογραμμένο σενάριο, αληθοφανέστατες ερμηνείες, έντεχνα “σκοτεινά” πλάνα, ρυθμολογία θρίλερ, αστυνομική εξέλιξη της πλοκής, απόλυτα ταιριαστό “ηχητικό τοπίο”. Όψις (εικόνα) και ήχος (μουσική) σου κόβουν την ανάσα. Πολυπληθές κοινό στον κατάμεστο θερινό κινηματογράφο “Εκράν”. Ακόμα και τα γατιά κρύβονταν στις φυλλωσιές κατατρομαγμένα (τρόπος του λέγειν!!!). Δείτε το με αναψυκτικά, απαραιτήτως.

“Ο ανθρωποκυνηγός”: Πληροφορίες ταινίας

Manhunter, 1986, Έγχρωμη, Διάρκεια: 120′, 3,5, Θρίλερ, Αμερικανική

Ένας πρώην πράκτορας του FBI επιστρέφει στην υπηρεσία για να εντοπίσει έναν κατά συρροή δολοφόνο. Αναγκάζεται να συμβουλευτεί τον φυλακισμένο και εξαιρετικά επικίνδυνο δρα Χάνιμπαλ Λέκτερ, μια εγκληματική ιδιοφυΐα γεμάτη εκπλήξεις.

Σκηνοθεσία: Μάικλ Μαν

Με τους: Γουίλιαμ Πίτερσεν, Κιμ Γκρέιστ, Τζόαν Άλεν

Οι δηλώσεις Ζελένσκι

Εκτιμάται ότι το Κίεβο προσπαθεί να προσελκύσει περιφερειακές δυνάμεις στην τροχιά των στρατιωτικών του συμφερόντων, κάτι που απειλεί με σοβαρές επιπλοκές την Άγκυρα και το Μπακού. Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Ουκρανός ηγέτης ευχαρίστησε τους ηγέτες της Τουρκίας και του Αζερμπαϊτζάν, λέγοντας ότι «η διαδικασία στρατιωτικής συνεργασίας έχει ήδη ξεκινήσει και προχωρά με ταχείς ρυθμούς».

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία. Έχουμε πράγματι αρχίσει να εργαζόμαστε προς τη στρατιωτική συνεργασία. Ας παραλείψουμε τις λεπτομέρειες, αν είναι δυνατόν, αλλά προχωράμε αρκετά γρήγορα. Ευχαριστώ τους ηγέτες και ευχαριστώ τις χώρες», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Το Κίεβο κατανοεί πολύ καλά ότι η ανοιχτή δήλωση της δημιουργίας κοινών στρατιωτικών εγκαταστάσεων παραγωγής με την Τουρκία (μέλος του ΝΑΤΟ) ή το Αζερμπαϊτζάν (στρατηγικός εταίρος της Ρωσίας στον Καύκασο, αν και με αρκετές εντάσεις) θα προκαλούσε μια εξαιρετικά αρνητική αντίδραση τόσο στη Μόσχα.

Άλλαξε κάτι;

Αναλυτές άρχισαν αμέσως να εικάζουν τι μπορεί να εννοούσε ο Ζελένσκι, καθώς η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν συνεργάζονται εδώ και καιρό με την Ουκρανία στο στρατιωτικοβιομηχανικό τομέα. Ωστόσο, το τρέχον αίτημα του Κιέβου πιθανότατα αφορά πολύ βαθύτερα ζητήματα: Η Άγκυρα είναι βασικός κατασκευαστής των drones Bayraktar, αλλά το Κίεβο θέλει σαφώς πρόσβαση σε πιο σύγχρονες τεχνολογίες, όπως τα βαριά UAV Akıncı ή τα προηγμένα jet drones Kızılelma.

Όσον αφορά στο Αζερμπαϊτζάν, οι Αζέροι έχουν μεγάλη εμπειρία στη χρήση επιθετικών drones (τόσο τουρκικών όσο και ισραηλινών) σε πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις, αφού με αυτά νίκησαν σε μια μέρα την Αρμενία και κατέλαβαν το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Επιπλέον, το Αζερμπαϊτζάν έχει ήδη προχωρήσει στην παραγωγή ορισμένων τύπων ισραηλινών και τουρκικών όπλων. Το Κίεβο πιθανότατα προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτές τις τεχνολογίες, καθώς και στο κανάλι εφοδιασμού για συγκεκριμένα εξαρτήματα που αγοράζει το Μπακού μέσω του Ισραήλ και της Τουρκίας, σύμφωνα με το ρωσικό δημοσίευμα.

Θέλει τεχνολογία, αλλά και στροφή

Οι κινήσεις του Ζελένσκι υπαγορεύονται από τη σκληρή πραγματικότητα. Οι δυτικοί εταίροι απαιτούν ολοένα και περισσότερο από την Ουκρανία όχι μόνο αναφορές για δαπάνες κεφαλαίων, αλλά και παραχωρήσεις στη γεωπολιτική, και ο ρυθμός των προμηθειών πυροβολικού και αεράμυνας αφήνει πολλά περιθώρια.

Σε μια προσπάθεια να διαφοροποιήσει τις πηγές ροής των όπλων της, η ουκρανική κυβέρνηση θέλει να “πλευρίσει” πιο πολύ το δίδυμο Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, αλλά εκείνο στο οποίο παράλληλα στοχεύει είναι να αποσπάσει πλήρως αυτές τις δύο χώρες από την ουδέτερη στάση που τηρούν εν γένει και να τις προσελκύσει το δυτικό άρμα.

Ο Ζελένσκι, παρότι οι ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν εδώ και δύο μήνες χωριά στο Ντονμπάς και στην Ζαπορίζια και στο Ντνιπροπετρόφσκ, διαφημιζει προς πάσα κατεύθυνση ότι η Ρωσία ηττάται οικονομικά και αναγκάζεται να εισάγει καύσιμα «χάρη στα επιτυχημένα πλήγματά μας σε πάνω από δώδεκα σημαντικές ενεργειακές εγκαταστάσεις της και ως εκ τούτου θα συνθηκολογήσει».

Η στάση της Ρωσίας

Το Κρεμλίνο από πλευράς του, αν και όντως πιέζεται, δεν δείχνει καμία τάση να συμβιβαστεί όσον αφορά στο Ντονμπάς ή και σε εδάφη που θέλει να ελέγχει ως “ζώνη ασφαλείας” στα όρια των περιοχών άμεσου ενδιαφέροντός του. Επειδή όμως ταυτόχρονα η ρωσική κυβέρνηση δεν κλιμακώνει και, μάλιστα, παρά τις αγανακτισμένες δηλώσεις των Ρώσων πολιτικών, επί της ουσίας “προσπερνά” πολλές κλιμακώσεις της Δύσης, ο Ζελένσκι ελπίζει ότι με τον γνωστό καιροσκοπισμό της Τουρκίας, το δίδυμο των τουρκόγλωσσων χωρών θα μπορούσε να αποστασιοποιηθεί πλήρως από τη Μόσχα και να ενσωματωθεί στο δυτικό μπλοκ.

Τίποτα πάντως δεν δείχνει προς το παρόν αλλαγή στάσης από την Τουρκία, καθώς όπως προαναφέρεται ο υπουργός Τουρισμού ήταν εκείνος που υποδέχθηκε τον Ζελένσκι στο αεροδρόμιο κατά την άφιξή του για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο δε Ερντογάν δεν είχε καμία διμερή συνάντηση μαζί του, παρά απλώς τον χαιρέτισε στο δείπνο που παρέθεσε για όλους τους επικεφαλής κρατών που παρακολούθησαν την Σύνοδο. Εξάλλου η Τουρκία έχει δικές της βλέψεις για την τουρκόγλωσση κεντρική Ασία και δεν θα διακινδύνευε να την παρασύρει σε δυτικά συμφέροντα.

ΚΚΕ: Γιατί πυροβόλησαν τον άοπλο 20χρονο;

Σε ανακοινωσή του το ΚΚΕ αναφέρει ότι «είναι αδιανόητο για πολλοστή φορά ένα αστυνομικό μπλόκο και μια καταδίωξη, ανεξάρτητα από τους λόγους της διενέργειάς τους – για τους οποίους άλλωστε δεν έχει δοθεί καμία διευκρίνιση από τις αρχές – να καταλήγουν σε πολλαπλούς πυροβολισμούς κατά ενός πεζού, άοπλου ανθρώπου. Οι κατηγορούμενοι για ανθρωποκτονία αστυνομικοί πυροβόλησαν στο κεφάλι τον 20χρονο, καθιστώντας τον εγκεφαλικά νεκρό, και προκλητικά αναφέρουν ότι το έκαναν για εκφοβισμό! Το ΚΚΕ απαιτεί να δοθούν άμεσα στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία που αφορούν το περιστατικό και να αποδοθούν όλες οι ευθύνες».

Η δικηγόρος της μητέρας του 20χρονου, Μαρία Σφέτσου δήλωσε ότι η εντολέας της κατέθεσε στις 10.00 σήμερα το πρωί. Τόνισε ότι ο άτυχος νέος «είναι ένα πολύ φιλικό παιδί που είχε τραυματική εμπειρία στο παρελθόν για αυτό, σύμφωνα με τη μητέρα, ενδέχεται η αντίδρασή του στη συγκεκριμένη κατάσταση να μην ήταν η αναμενόμενη. Το παιδί έχει κάποια προβλήματα ελαφράς διανοητικής αναπηρίας και όπως ανέφερε η μητέρα, δεν είχε κανένα όπλο μαζί του.»

Υπενθυμίζεται ότι αρχικά οι αστυνομικοί προσπάθησαν να τον ελέγξουν σε μπλόκο οχημάτων σε χωριό του Άργους και εκείνος επειδή δεν είχε δίπλωμα, πάτησε γκάζι. Αποκλείσθηκε σε κάποιο σημείο, προσπάθησε τότε πεζός να τρέξει σε ένα μαντρότοιχο και εκεί τον πυροβόλησαν πάνω από 13 φορές -ή πάντως τόσοι κάλυκες βρέθηκαν. Οι αστυνομικοί υποστηρίζουν ότι δεν είχαν ορατότητα και οπτική επαφή με τον 20χρονο και ότι τον πυροβόλησαν… κατά λάθος στο κεφάλι, διότι όπως είπαν “πυροβολούσαν στον αέρα για εκφοβισμό».

Η μητέρα του 20χρονου

Η μητέρα του άτυχου νέου μιλώντας  στο MEGA είπε ότι ο γιος της πάσχει από αυτισμό. Η ίδια ανέφερε πως ο γιος της δέχθηκε επτά σφαίρες στο κεφάλι. «Τον σκοτώσανε. Τώρα μόνο με μηχανήματα λειτουργεί το σωματάκι του και έχει επτά σφαίρες στο κεφάλι. Πολύ άγρια σκοτώθηκε. Οι γιατροί λένε ότι χρησιμοποιήθηκαν σφαίρες που απαγορεύονται για την Αστυνομία. Αυτές οι σφαίρες ανοίγονται μέσα στο σώμα όταν περνάνε. Βγάλανε δύο σφαίρες οι γιατροί. Τρεις μένουν στο μυαλό. Έχει αιμορραγία εσωτερική και εξωτερική, και δύο τεράστιες τρύπες από μία πλευρά και την άλλη. Από πίσω δεν είδα. Τρεις σφαίρες κάνανε έκρηξη και γίνανε κομματάκια μέσα. Και έγινε, ξέρετε τι έγινε… πουρέ μέσα. Το μυαλό του σταμάτησε νομίζω» ανέφερε η μητέρα του 20χρονου.

«Δεν έχει φίλους, είναι αυτιστικός. Μόλις μετακομίσαμε από Αθήνα. Μόλις. Μεταφέρουμε ακόμα τα πράγματα. Έχει αυτισμό, έχει αναπηρία 89% το παιδί», είπε η μητέρα, προσθέτοντας ότι ο νέος δεν σταμάτησε στο μπλόκο επειδή δεν είχε δίπλωμα και φοβήθηκε, επέμεινε δε ότι το παιδί της δεν είχε κανένα όπλο.

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Πενήντα δύο χρόνια μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κυπριακή Δημοκρατία, και ενώ η Συμμαχία του ΝΑΤΟ αναζητεί νέα στρατηγική φυσιογνωμία απέναντι στις αναδυόμενες προκλήσεις ασφαλείας, η Ελλάδα καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση της όχι αμυντικά ή παθητικά, αλλά ως κράτος με ιστορική συνείδηση, γεωπολιτική σημασία και σαφή στρατηγικό προσανατολισμό. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε πέντε αλληλένδετους άξονες:

• τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη·
• τη θέση της Ελλάδας στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα·
• την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων·
• τον ρόλο του Διεθνούς Δικαίου ως θεμελίου της διεθνούς έννομης τάξης·
• την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ενεργητικής, πολυδιάστατης και μακρόπνοης ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Η Ελλάδα δεν είναι απλώς περιφερειακή χώρα

Από τις εισηγήσεις και τον διάλογο προέκυψε μια κοινή διαπίστωση: η Ελλάδα δεν είναι μια περιφερειακή χώρα που παρακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά ένα κράτος με ιδιαίτερη γεωστρατηγική θέση, και πολιτισμικό της αποτύπωμα το οποίο συνδέει τρεις ηπείρους, ελέγχει κρίσεις θαλάσσιες και ενεργειακές οδούς, ενώ συμμετέχει σε δύο κορυφαίους θεσμούς της Δύσης, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.

Η θέση αυτή δημιουργεί ευθύνες αλλά και δυνατότητες και οφείλει να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο ως δύναμη σταθερότητας, ειρήνης και συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή. Τούτο όμως προϋποθέτει Εθνική στρατηγική με συνέχεια, θεσμική σοβαρότητα και εθνική αυτοπεποίθηση. Η ιστορία διδάσκει ότι η ισχύς ενός κράτους δεν μετριέται μόνο με το στρατιωτικό του δυναμικό.

Από τον Θουκυδίδη, στις ελίτ

Ο Θουκυδίδης ανέδειξε τη σημασία της στρατηγικής διορατικότητας και της πολιτικής συνοχής, γράφοντας ότι “το μέγεθος της αδυναμίας προσδιορίζει και το μέγεθος της υποχώρησης”. Ο Αριστοτέλης συνέδεσε την πολιτεία με το κοινό αγαθό και την ευδαιμονία των πολιτών. Ο Ιωάννης Καποδίστριας θεμελίωσε το ελληνικό κράτος στη θεσμική οργάνωση, ενώ ο Ελευθέριος Βενιζέλος απέδειξε ότι η διπλωματία αποδίδει όταν στηρίζεται στη γνώση των διεθνών συσχετισμών και στη σταθερή προάσπιση του εθνικού συμφέροντος.

Αυτή η ιστορική παρακαταθήκη εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο οδηγό στον τομέα των διεθνών σχέσεων και της εξωτερικής Πολιτικής, ειδικά σήμερα που το Κράτος από εξουσία υπεράσπισης του έθνους και των εθνικών συμφερόντων έχει μετατραπεί σε διεθνοποιημένη πολιτική εξουσία των Ελιτ.

Δύο μέτρα και σταθμά

Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει, πενήντα δύο χρόνια μετά την εισβολή, υπό μερική κατοχή, κατά παράβαση θεμελιωδών αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το γεγονός αυτό δεν αφορά μόνο τον Ελληνισμό, αλλά την αξιοπιστία του ίδιου του διεθνούς δικαίου και των διεθνών οργανισμών.

Η επιλεκτική εφαρμογή των κανόνων υπονομεύει τη διεθνή έννομη τάξη και ενισχύει τη λογική της ισχύος έναντι της νομιμότητας. Κατά τούτο η διατήρησης της ιστορικής μνήμης του Κυπριακού Ελληνισμού και η διαρκής προσήλωση στις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου είναι επιβεβλημένη και αποτελεί τη μοναδική βάση επίλυσης του Κυπριακού Προβλήματος.

Η Ελλάδα οφείλει να επιμείνει στον απόλυτο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας, όχι ως έκφραση νομικού ιδεαλισμού αλλά ως συνειδητή στρατηγική επιλογή. Η νομιμότητα αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα, ισχυρές διεθνείς συμμαχίες και συνεκτική εθνική στρατηγική.

Ισχύς δεν είναι μόνο τα όπλα

Η ημερίδα ανέδειξε, επίσης, ότι η εθνική στρατηγική δεν μπορεί να περιορίζεται στην εξωτερική πολιτική. Η πραγματική ισχύς ενός κράτους θεμελιώνεται στην παραγωγική του βάση, στη δημογραφική του δυναμική, στην ποιότητα της παιδείας, στην τεχνολογική του επάρκεια, στην ενεργειακή του ασφάλεια, στην πολιτιστική του ακτινοβολία και στη λειτουργία των θεσμών του.

Η εξωτερική πολιτική είναι η προβολή αυτής της συνολικής εθνικής ισχύος προς το διεθνές περιβάλλον. Ως συντονιστής αυτής της συζήτησης, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω ότι υπάρχει ουσιαστική ανάγκη για έναν δημόσιο διάλογο υψηλού επιπέδου, απαλλαγμένο από μικροκομματικές σκοπιμότητες και προσανατολισμένο στη διαμόρφωση μιας διαχρονικής εθνικής στρατηγικής. Η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων δεν είναι υπόθεση μιας κυβέρνησης ή ενός πολιτικού χώρου, είναι διαρκής αποστολή της Πολιτείας και κοινή ευθύνη όλων των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων.

Η υπόθεση των υποκλοπών να ανέβει επίπεδο και σε ευρωπαϊκό πεδίο: με την έννοια της ανάδειξής του ως θέμα καταστρατήγησης του ευρωπαϊκού δημοκρατικού-θεσμικού κεκτημένου με την συμπόρευση και την συστράτευση όλων των δημοκρατικών δυνάμεων-πτερύγων του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου (με πρωτοβουλία του ΕΣΚ μετά από κινητοποίηση του από το ΠΑΣΟΚ).

Κάνω τις παραπάνω συγκεκριμένες προτάσεις (ενιαία τριπλή πρόταση), μετά και τις τελευταίες εξελίξεις στην σχετική Επιτροπή της Βουλής και την εύστοχη, έξοχη τοποθέτηση του βουλευτή Παναγιώτη Δουδωνή, υπεύθυνα τεκμηριωμένη, καθώς και τα βαθύτερα συμπεράσματα για τις σκοπιμότητες του Κυριάκου Μητσοτάκη και της εξουσίας του που μπορεί να συνάγει και να αντιληφθεί ολοκάθαρα κάθε έμπειρος πολιτικά Έλληνας πολίτης.

Αυτό τρέμει ο Μητσοτάκης

Είναι προφανές ότι ο Μητσοτάκης δεν θέλει με κανέναν τρόπο – μα, με κανέναν τρόπο! – να εμφανιστεί ο Ταλ Ντίλιαν στην Επιτροπή! Διότι, πράγματι, η κατάθεση του Ταλ Ντίλιαν είναι δυνατόν – και το γράφω μετά λόγου γνώσεως – να ανοίξει το κεφάλαιο της διαδικασίας παραπομπής του  Μητσοτάκη σε Ειδικό Δικαστήριο.

Ήδη, ο Ταλ Ντίλιαν έχει δηλώσει ότι συνεργάζεται μόνον με κυβερνήσεις, δηλαδή, δεν ενέργει ως ανεξάρτητος πολίτης, αλλά αποκλειστικά και μόνο ως συμβεβλημένος υποστηρικτής του πρωθυπουργού και της Κυβέρνησής του. Η σχετική σύμβαση υποστήριξης, που ακόμα αποκρύπτεται, υπογεγραμμένη μεταξύ Ντίλιαν & Κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι προφανές ότι έχει ακριβώς αυτό το περιεχόμενο, της υποστήριξης του πρωθυπουργού-προϊσταμένου της ΚΥΠ και της Κυβέρνησής του από τον Ντίλιαν με εργαλείο το Predator.

Η πίεση, λοιπόν, εκτός από ολοφάνερη και δημόσια, είναι πολύπλευρη και πολυμέτωπη, αλλάζοντας καθοριστικά σε τροπή και περιεχόμενο το τοπίο σε βάρος του Κυρ. Μητσοτάκη: και με τον Αντώνη Σαμαρά σε δικαστική προσφυγή, και με την νέα περίπτωση παρακολούθησης του Στέλιου Κούλογλου, και με τις δικαστικές προσφυγές των δημοσιογράφων, και με την καταλυτικά καταδικαστική απόφαση των 121 ετών του Πρωτοδικείου, και με την σφοδρή απόρριψη/αντιπαράθεση προς την απόφαση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Τζαβέλα που επιχείρησε ωμή καταστρατήγηση με συγκάλυψη, και με τις έντονα εκφρασμένες ευαισθησίες από την ΕΕ.

Η υπόθεση των υποκλοπών να γίνει καταλύτης κάθαρσης

Στο σημείο αυτό που βρισκόμαστε τώρα, με την πίεση και τη δημόσια εικόνα να διαμορφώνει -όπως επισημαίνω- νέο τοπίο, πρέπει: Νίκος Ανδρουλάκης και ΠΑΣΟΚ να δουν, να σχεδιάσουν, να προχωρήσουν την καίρια και κρίσιμη αυτή υπόθεση με το να ανεβάσουν το επίπεδο προβολής και εκκαθάρισής της σε Ελλάδα και Ευρώπη, εν όψει των εκλογών (που δεν μπορούν παρά να λάβουν και αυτό το περιεχόμενο)!

Αυτό ακριβώς είναι και το περιεχόμενο της τριπλής πρότασης που καταθέτω! Ας ακολουθηθεί… Η Δημοκρατία -στην οποία οι πάντες ομνύουν (οι περισσότεροι υποκριτικά)-μόνον θα κερδίσει. Και οι δυνάμεις πραγματικού δημοκρατικού ήθους και αξιών θα επιβεβαιώσουν στην πράξη τον ρόλο και την ευθύνη τους!