Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε την Παρασκευή (14/8) τη συνέχιση της σύγκρουσης, καλώντας τους Αμερικανούς να αποδεχθούν τις υψηλότερες τιμές στα καύσιμα ως κόστος της αντιπαράθεσης με την Τεχεράνη. Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει φτάσει περίπου στα 4,08 δολάρια το γαλόνι, αυξημένη κατά 29% σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε ότι, μετά την ήττα του Ιράν, σκοπεύει να κηρύξει τα Στενά του Ορμούζ «έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών», προκαλώντας νέα αντίδραση από την Τεχεράνη.

Το Ιράν για το Ορμούζ

Ιδιαίτερα σκληρό μήνυμα προς τις ΗΠΑ έστειλε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Συγκεκριμένα, σε ανάρτησή του το Σάββατο (15/8), υποστήριξε ότι το άνοιγμα και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα γίνεται μόνο υπό τις εντολές της Τεχεράνης.

«Όσο δεν αποδέχεστε την πραγματικότητα της ήττας», ανέφερε μεταξύ άλλων απευθυνόμενος στις ΗΠΑ, το Ιράν θα συνεχίσει να επιβάλλει τον αποκλεισμό. Ο Ιρανός αξιωματούχος απέρριψε, παράλληλα, τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της περιοχής, δηλώνοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορούν να καταληφθούν μέσω μιας ανάρτησης, ενός αεροπλανοφόρου ή μιας προεκλογικής ομιλίας.

ΗΠΑ και Ιράν χωρίς συμφωνία…

Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής απόφαση της Τεχεράνης για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε σε συνέντευξή του στη Shahrara News ότι τα μηνύματα που ανταλλάσσονται μέσω του Κατάρ και του Πακιστάν, δεν αποτελούν διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, το Ιράν βρίσκεται σε ξεχωριστές συνομιλίες με το Ομάν για τον καθορισμό θαλάσσιας διαδρομής στα Στενά του Ορμούζ. Ακόμα, σύμφωνα με τον Αμπάς Αραγτσί, για την ευρύτερη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας οι ΗΠΑ θα πρέπει να ικανοποιήσουν όρους της Τεχεράνης.

Η προσωρινή συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης, έχει πλέον καταρρεύσει.

«Δεν είχαμε κατάπαυση του πυρός την οποία τώρα θέλουμε να παρατείνουμε», είπε ο Αμπάς Αραγτσί, υποστηρίζοντας ότι τότε είχε συμφωνηθεί «το τέλος του πολέμου» και ότι πλέον έχει δημιουργηθεί μια νέα κατάσταση.

Αγωνία για το Ορμούζ

Η εικόνα στη ναυσιπλοΐα αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις δύο πλοία καταγράφηκαν να περνούν την Παρασκευή (14/8) από τα Στενά του Ορμούζ και κανένα από αυτά δεν μετέφερε αργό πετρέλαιο.

Πριν από τον πόλεμο, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσαν περισσότερα από 130 πλοία ημερησίως. Είναι πιθανό ορισμένα πλοία να κινούνται χωρίς ενεργοποιημένους αναμεταδότες και επομένως να μην καταγράφονται στα διαθέσιμα δεδομένα.

Η κατάσταση επιβαρύνεται και από τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν για επιθέσεις εναντίον πλοίων που συνδέονται με την κρατική ADNOC κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά. Η Τεχεράνη δεν είχε αναλάβει την ευθύνη για τις συγκεκριμένες επιθέσεις.

Παράλληλα, το βρετανικό UK Maritime Trade Operations (UKMTO) ανέφερε ότι φορτηγό πλοίο χτυπήθηκε την Παρασκευή (14/8) στο κύτος από άγνωστο βλήμα στα Στενά του Ορμούζ. Το πλήρωμα είναι ασφαλές, ενώ δεν είχε δημοσιοποιηθεί πλήρης αποτίμηση των ζημιών.

Πιέζεται εσωτερικά ο Τραμπ

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου εξελίσσεται σε πολιτικό ζήτημα.

Ειδικότερα, μιλώντας την Παρασκευή (14/8) σε πολιτική συγκέντρωση στο Γκάρντεν Σίτι της Νέας Υόρκης, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι αξίζει οι Αμερικανοί να πληρώνουν «λίγο περισσότερο» για τη βενζίνη, εφόσον το τίμημα συνδέεται – όπως είπε – με την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.

Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει τη μείωση του ενεργειακού κόστους στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας. Πάντως, η αύξηση των τιμών των καυσίμων και οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να αποτελέσουν πεδίο αντιπαράθεσης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.

Πώς η ιρανική επίθεση «παρέλυσε» το USS Abraham Lincoln

Η καταστροφή της βάσης του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν από ιρανικά πλήγματα ανάγκασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln να βασίζεται σε μια γραμμή ανεφοδιασμού 3.540 χιλιομέτρων από το νησί Ντιέγκο Γκαρσία, προκαλώντας ευρείες ελλείψεις σε εφοδιαστική υποστήριξη και εξάντληση του πληρώματος κατά τη διάρκεια της εννεάμηνης αποστολής του.

Η αναταραχή στην υλικοτεχνική υποστήριξη στο αεροπλανοφόρο οφείλεται ευθέως στην αρχική φάση της σύγκρουσης με το Ιράν, όταν ένας βομβαρδισμός με ιρανικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατέστρεψε ζωτικής σημασίας εγκατάσταση του ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.

Η ιρανική επίθεση, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αντιποίνων, κατέστρεψε σημαντικές υποδομές στο συγκρότημα του Μπαχρέιν, στερώντας αμέσως από τον Πέμπτο Στόλο έναν κεντρικό κόμβο διανομής στον οποίο βασιζόταν για δεκαετίες για τη διατήρηση περιφερειακών επιχειρήσεων.

Με τον κόμβο του Μπαχρέιν να έχει εξουδετερωθεί, σύμφωνα με τους New York Times, το Πεντάγωνο αναγκάστηκε να δημιουργήσει μια γραμμή έκτακτης ανάγκης υλικοτεχνικής υποστήριξης για να διατηρήσει αεροπορικές επιδρομές όλο το εικοσιτετράωρο και να επιβάλει έναν συνεχιζόμενο θαλάσσιο αποκλεισμό κατά των ιρανικών λιμένων.

Για να αποφύγουν τις συνεχείς πυραυλικές απειλές στα παράκτια ύδατα της Μέσης Ανατολής, οι Αμερικανοί σχεδιαστές διοχέτευσαν τις επιχειρήσεις ανεφοδιασμού σε μια βρετανικής διοίκησης εγκατάσταση στο Ντιέγκο Γκαρσία.

Νότια των Μαλδίβων, το απομονωμένο νησί απέχει περίπου 3.500 χιλιόμετρα (2.200 μίλια) από τις ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων που επιχειρούν στον Κόλπο του Ομάν, φθάνοντας στα όριά τους τις γραμμές ανεφοδιασμού.

Ένας στρατιωτικός αξιωματούχος των ΗΠΑ επιβεβαίωσε ότι το Ντιέγκο Γκαρσία έγινε το κύριο σημείο αποστολής λίγο αφότου η εγκατάσταση του Μπαχρέιν υπέστη σοβαρές ζημιές.

Η ξαφνική στροφή προς την ατόλη του Ινδικού Ωκεανού κατέστησε επίσης το Ντιέγκο Γκαρσία άμεσο στόχο, οδηγώντας το Ιράν να εκτοξεύσει δύο βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς στο νησί στις 20 Μαρτίου.

Ένας πύραυλος κατέπεσε στη θάλασσα, ενώ ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο αναχαίτισε τον δεύτερο.

Ελλείψεις και εκτεταμένη ανάπτυξη δυνάμεων

Η απώλεια του εφοδιαστικού κόμβου του Μπαχρέιν προκάλεσε σοβαρές ελλείψεις υλικών στο Lincoln καθώς το πλοίο πλησιάζει τους εννέα μήνες στη θάλασσα χωρίς να έχει καταπλεύσει σε λιμάνι.

Σε επίσημη επιστολή προς τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγσκεθ, ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ προειδοποίησε ότι το πλήρωμα των 5.000 μελών του αεροπλανοφόρου αντιμετωπίζει ελλείψεις σε βασικά εφόδια, παράλληλα με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας.

Το Μπαχρέιν και το λιμάνι της Φουτζέιρα στα Εμιράτα παραδοσιακά αποτελούσαν κοντινά σημεία για συντήρηση και για την ανάπαυση πληρώματος, αλλά και οι δύο τοποθεσίες βρίσκονται πλέον εκτεθειμένες στην ακτίνα δράσης των ιρανικών επιθέσεων.

Η παρατεταμένη αποστολή του Lincoln ξεπερνά τη συνήθη εξάμηνη εναλλαγή έμψυχου δυναμικού σε περιόδους ειρήνης, αφήνοντας τους ναύτες χωρίς πρόσβαση σε λιμάνι αναψυχής από τότε που ξεκίνησε η ανάπτυξή του.

Ερωτήματα για την τακτική του Πενταγώνου

Οι Αμερικανοί νομοθέτες έχουν εντείνει τον έλεγχο σχετικά με τις παρατεταμένες ναυτικές επιχειρήσεις, αμφισβητώντας τον στρατηγικό στόχο πίσω από αυτές τις εξαντλητικές εναλλαγές αποστολών.

«Επιστρέφουμε στη μεγάλη εικόνα, η οποία είναι: Ποια είναι η αποστολή εδώ;» διερωτήθηκε ο βουλευτής Μάικ Λέβιν. «Αυτό είναι που θέλουν να μάθουν οι οικογένειες».

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης, ωστόσο, απέρριψαν τις ανησυχίες σχετικά με τα υπερβολικά παρατεταμένα χρονοδιαγράμματα και την αντοχή του ναυτικού μπλόκου στο Στενό του Ορμούζ. «Μπορούμε να τον διατηρήσουμε για όσο χρειαστεί, επ’ αόριστον», επέμεινε ο Χέγκσεθ.

Πάντως, παρά τη διάψευση της CENTCOM για την κατάσταση, το Πεντάγωνο πρόκειται να αντικαταστήσει το Lincoln με το αεροπλανοφόρο USS George Washington, που εδρεύει στην Ιαπωνία και διέσχισε πρόσφατα τα Στενά της Μαλάκα, ενώ το USS George H.W. Bush παραμένει αναπτυγμένο στα ύδατα της περιοχής

Η ποίηση, η μουσική, η ζωγραφική, ο χορός… είναι μέσα στη φύση τού πολιτισμένου ανθρώπου από την τρυφερή ηλικία που περιγράφει η μισοξεχασμένη διατύπωση «εξ απαλών ονύχων». Τι γίνεται όμως μετά; Όταν πρέπει να επιλέξεις κοινωνικούς ρόλους και να ενταχθείς στο σύστημα; Ένας από αυτούς τους ρόλους είναι τού «δαφνοστεφανωμένου ποιητή» που είναι συνήθως γελοίος όταν ταυτίζεται και συμπίπτει με απολυταρχικά, φασιστικά, ναζιστικά, ανελεύθερα, αντιδημοκρατικά καθεστώτα. Συνήθως σε «αναγνωρίζουν» πολλές δεκαετίες ή και αιώνες μετά, αφού η κάθε εποχή αναζητά στο παρελθόν την αυτοεπαληθευόμενη προφητεία τού παρόντος….

Χωρίς λαϊκό αντίκρυσμα, χωρίς διαχρονικό αποτύπωμα, χωρίς σημαντική διαμόρφωση τής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, κάθε ποιητική ενασχόληση μετά την εφηβεία καθίσταται «ιδιωτική», απέλπιδα κι απογοητευτική. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί, πολλές, πολλά φιλόδοξα όντα διαγ(κ)ωνίζονται, στριμώχνονται σε σωματεία και εταιρειούλες με σημαία ευκαιρίας προκειμένου να βαυκαλιστούν πως παράγουν «αθάνατο έργο».

Βεβαίως έτσι καλύπτουν την υπαρξιακή αγωνία τού επερχόμενου θανάτου και συμβάλλουν εν μέρει στην εκτόνωση τού Συλλογικού Θυμικού, όμως σήμερα με το Διαδίκτυο τα “like” μετρούν κι όχι το αν σε σιγοτραγουδάνε οι άνθρωποι στα καπηλειά ή στις πορείες, ή στις ολονυχτίες έστω, όπως άλλοτε, κάποτε, παλιά…

Άχαρη και αγνώμων εποχή η σημερινή, ειδικά για τους ποιητές. Μεταβαίνοντας ατάκτως σε μια επόμενη, απροσδιόριστη και ρευστή φάση τού Παγκοσμιοποιημένου Πολιτισμού το Χάος, η Εντροπία, η Δοκησισοφία, ο Αρριβισμός, η ενορχηστρωμένη Διαφήμιση δίνουν και παίρνουν… Ο Μεφιστοφελής θριαμβεύει και ο Δον Κιχώτης σωπαίνει κρυμμένος στη γωνιά του, προφυλασσόμενος πίσω από την ανωνυμία του. «Εν αμίλλαις πονηραίς αθλιότερος ο νικήσας», λέγανε οι αρχαίοι.

Αυτούς που διδασκόμαστε σήμερα σε σχολεία και πανεπιστήμια τού είχαν περιθωριοποιήσει, γελοιοποιήσει, απαξιώσει, εξορίσει, απομονώσει, απογοητεύσει οι σύγχρονοί τους. Μάλιστα.

“Η φήμη”

Και τώρα, σήμερα, τι κάνουμε; Πηγαίνουμε να δούμε αυτή την άκρως διαφωτιστική, ρεαλιστικότατη ταινία με τις αληθοφανέστατες ερμηνείες, οραματιζόμαστε έναν φωτεινότερο κόσμο, παλεύουμε για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και για τα Ιδεώδη τού Διαφωτισμού, γράφουμε, επικοινωνούμε, συν-ομιλούμε, ταϊζουμε τον άγγελο και όχι το τέρας μέσα μας και ίδωμεν…

Τόσο η Λιλή Ζωγράφου όσο και ο Κώστας Ταχτσής συνιστούσαν να κρατιόμαστε μακριά από συσσωματώματα δήθεν δημιουργών. Δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίζεις την ήρα από το σιτάρι και το διαμάντι από το ζιρκόνι. Στο τέλος όμως η α-Λήθεια εσαεί λάμπει και το Φώς ανυπερθέτως καλύπτει όλες τις σκιές, απαλείφοντάς τες για πάντα.

Θεία Ανακύκλωση τού Πανδαμάτορος Χρόνου. Δείτε αυτή την ταινία. Ειδικά όσοι/όσες/όσα γράφετε!!! Αλλά και τα υπόλοιπα ενεργά μέρη τής κοινωνίας θα πάρουν πολλά παραδείγματα αποφυγής αυτάρεσκων, ναρκισσιστικών και αντικοινωνικών εν τέλει συμπεριφορών, που είναι τελείως αντίθετες από το πολυπόθητο Καλό κι Αγαθό.

Late Fame-“Η φήμη”

2025

Έγχρωμη Ταινία 

Διάρκεια Ταινίας: 96′

 2,5

Δραματική Ταινία 

Αμερικανική Ταινία 

Υπόθεση Ταινίας

Όταν ένας υπάλληλος ταχυδρομείου γίνεται το επίκεντρο της προσοχής μιας λέσχης νέων ποιητών χάρη στην ποιητική συλλογή που έγραψε όταν ήταν νέος, καλείται να γράψει ένα νέο ποίημα.

Σκηνοθεσία Ταινίας:

Κεντ Τζόουνς

Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι:

Γκρέτα Λι

Γουίλεμ Νταφόε

Έντμουντ Ντόνοβαν

Του ζητούσε να συναντηθούν για δείπνο και του επισύναψε το επιχειρηματικό της πλάνο, με στόχο ο Επσταϊν να επενδύσει στην εταιρεία της. Ο Επσταϊν τελικά δεν ενδιαφέρθηκε και η εταιρεία που έκανε με τη συνέταιρό της δεν πήγε καλά, οπότε σε λίγους μήνες η Κλαρκ εγκατέλειψε το εγχείρημα. Στη συνέχεια ασχολήθηκε με άλλες επιχειρήσεις στο χώρο της τεχνολογίας και της πληροφορικής, όπου έκανε μέτρια καριέρα, αλλά γνωρίστηκε με τον ιδρυτή της Αnthropic, τον 43χρονο ιταλικής καταγωγής Ντάριο Αμοντέι και παντρεύτηκαν το 2022. Η επιχείρηση που θέλησε να ανοίξει στα νιάτα της φέρνει τώρα σε δύσκολη θέση τον Αμοντέι και δεν θεωρείται τυχαίο ότι ανασύρθηκε το email της προς τον Επσταϊν τώρα που ο σύζυγός της είναι “στα μαχαίρια” με τον Τραμπ.

Ο καβγάς με τον Τραμπ και το Open AI

Υπενθυμίζεται ότι ο Αμοντέι δημιούργησε μια πολύ σημαντική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, αλλά όταν τον προσέγγισε η αμερικανική κυβέρνηση προ μηνών, αρνήθηκε να μοιραστεί την τεχνολογία του εν λευκώ και έθεσε δύο όρους: πρώτον να μη χρησιμοποιηθεί εις βάρος πολιτών των ΗΠΑ και, δεύτερον, να μην επενδυθεί σε όπλα που θα αποφασίζουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση να σκοτώνουν ανθρώπους ή να ανατινάζουν εγκαταστάσεις.

Τώρα, χρησιμοποιώντας το email της συζύγου και το πορνοσάιτ, ουσιαστικά τον μέμφονται ότι “παριστάνει” τον ηθικό, «ενώ η σύζυγός του είχε σχέσεις με τον Επστάιν και ήθελε να γυρίζει πορνοταινίες». Όπως προαναφέρεται το εγχείρημα της συζύγου δεν πήγε καλά και η Κλαρκ στράφηκε σε ιστότοπο που επικεντρώνεται σε θέματα υγείας και διατροφής των γυναικών.

Ο Ντάριο Αμοντέι, ερευνητής τεχνητής νοημοσύνης (AI) και επιχειρηματίας, ευρύτερα γνωστός ως συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) της Anthropic — της εταιρείας που δημιούργησε το δημοφιλές γλωσσικό μοντέλο Claude. Μαζί με την αδελφή του, Ντανιέλα, θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες στον κόσμο της τεχνολογίας σήμερα. Ο ίδιος έχει σπουδάσει Φυσική στο Stanford και Βιοφυσική στο Princeton, με εξειδίκευση στην υπολογιστική νευροεπιστήμη.

Αρχικά εργάσθηκε ως ερευνητής στις εταιρίες Baidu και Google και το 2016 εντάχθηκε στην OpenAI, όπου ανελίχθηκε σε αντιπρόεδρο ερευνών και ήταν επικεφαλής των ομάδων που ανέπτυξαν τα πρωτοποριακά μοντέλα GPT-2 και GPT-3. Ομως το 2020, ο Αμοντέι ήρθε σε σύγκρουση με τη διοίκηση της OpenAI και τον Σαμ Άλτμαν και αποχώρησε, καθώς διαφωνούσε με την έντονη εμπορευματοποίηση της εταιρείας και την υποβάθμιση των κανόνων ασφαλείας. Όταν αποχώρησε, τον ακολούθησαν στο νέο του εγχείρημα κορυφαίοι επιστήμονες της Open AI και το 2021 συνίδρυσε μαζί τους την Anthropic ως μια εταιρεία κοινής ωφέλειας (Public Benefit Corporation), με βασική φιλοσοφία την ανάπτυξη ασφαλούς, ελεγχόμενης και ηθικής Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οι ανησυχίες του Αμοντέι

Ο επιχειρηματίας και επιστήμονας έχει μιλήσει πολλές φορές για τις φοβερές δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης αλλά και την βαθιά ανησυχία του για τους κινδύνους της. Ανάμεσα σε αυτούς (πέραν του ηθικού και επικίνδυνου σκέλους για τον πόλεμο από “ρομπότ”) εκτιμά ότι είναι αυτό που ήδη ζούμε, την μείωση των θέσεων εργασίας.

Έχει πει ότι ο κόσμος δεν αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για ένα τσουνάμι ούτε συνειδητοποιεί πόσο γρήγορα εξελίσσεται η ΤΝ. Ζητά επίμονα κρατικές ρυθμίσεις και αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές μικροτσίπ και μέτρα για να μην συγκεντρωθεί όλη η ισχύς της AI σε ελάχιστα χέρια. Επίσης αρνήθηκε να παραχωρήσει πλήρη, ανεμπόδιστη πρόσβαση των μοντέλων του Claude στο αμερικανικό Πεντάγωνο για στρατιωτική χρήση, επιμένοντας στις αρχές του.

Γιατί θέλει τόσο πολύ το Claude ο Τραμπ

Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει στην Anthropic και στο μοντέλο της Claude ζητώντας απεριόριστη πρόσβαση για «οιαδήποτε νόμιμη στρατιωτική χρήση». Ο Αμοντέι αρνήθηκε να υπογράψει το συμβόλαιο χωρίς ρητές εγγυήσεις. Έθεσε δύο απαράβατους όρους: η τεχνητή νοημοσύνη του να μην χρησιμοποιηθεί για μαζική εγχώρια παρακολούθηση Αμερικανών πολιτών και να μην ενσωματωθεί σε πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα (δηλαδή όπλα που αποφασίζουν μόνα τους να σκοτώσουν, χωρίς ανθρώπινο έλεγχο).

Ο Τραμπ νευρίασε και κατηγόρησε τον Αμοντέι ότι «θέλει να υπαγορεύσει στρατιωτική πολιτική» και ότι «θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια». Τον Φεβρουάριο του 2026, ο Τραμπ απαγόρευσε σε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να χρησιμοποιούν την Anthropic, ενώ το Πεντάγωνο τη χαρακτήρισε επίσημα ως «απειλή για την εφοδιαστική αλυσίδα» (supply chain risk).

Η κυβέρνηση Trump έχει ήδη υπογράψει συμβόλαια με την OpenAI, τη Google και την xAI του Elon Musk για το εσωτερικό διαβαθμισμένο δίκτυο του στρατού. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοήσει την Anthropic για τρεις βασικούς λόγους. Ο ένας είναι η τεχνολογική ανωτερότητα των Claude 3.5 και Claude 5 της Anthropic που θεωρούνται από πολλούς ειδικούς ως τα κορυφαία στον κόσμο σε θέματα προηγμένης συλλογιστικής (reasoning), ανάλυσης κειμένων και στρατηγικής. Το Πεντάγωνο γνωρίζει ότι αν στερηθεί αυτή την τεχνολογία, ο αμερικανικός στρατός θα έχει ποιοτικό μειονέκτημα.

Ο δεύτερος λόγος που θέλει να “απορροφήσει” την τεχνολογία της εταιρείας είναι η μανία ή αγωνία του ότι χάνει την “κούρσα της AI” έναντι της Κίνας. Όταν οι κινεζικές εταιρείες (όπως η Moonshot με το μοντέλο Kimi) παρουσιάζουν τεράστια πρόοδο, η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ότι χρειάζεται κάθε διαθέσιμο “υπερόπλο” AI που έχει αναπτυχθεί σε αμερικανικό έδαφος.

Ο τρίτος λόγος που θέλει είναι για να σπάσει το μονοπώλιο. Δεν θέλει ο αμερικανικός στρατός να βασίζεται μόνον στην OpenAI. Επιπλέον, οι ειδικοί ασφαλείας του Πενταγώνου φοβούνται ότι αν ένα μοντέλο (π.χ. το ChatGPT) υποστεί κυβερνοεπίθεση ή παραβίαση των φραγμών του, ο στρατός πρέπει να έχει άμεσα εναλλακτικές λύσεις.

Παρά τις δημόσιες έντονες ρήξεις και το γεγονός ότι η Anthropic έφτασε στο σημείο να κάνει μήνυση στην κυβέρνηση Trump για να άρει τον αποκλεισμό της από τις δημόσιες υπηρεσίες, οι δύο πλευρές έχουν αρχίσει ξανά μυστικές διαπραγματεύσεις. Φέρονται οι δύο πλευρές να αναζητούν τρόπο να γεφυρώσουν το χάσμα, προσπαθώντας να βρουν μια φόρμουλα όπου το Claude θα βοηθά τον στρατό (π.χ. σε logistics ή άμυνα) χωρίς όμως να παραβιάζει τις ηθικές γραμμές του Amodei.

Η μονή βρίσκεται περίπου 36 χιλιόμετρα από το Καρπενήσι, ενώ η ίδια η διαδρομή μέσα από τα βουνά της Ευρυτανίας αποτελεί σημαντικό μέρος της εμπειρίας.

Το μοναστήρι-θαύμα μέσα στα βουνά της Ευρυτανίας

Η Μονή Προυσιώτισσας βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα απόκρημνη τοποθεσία, ανάμεσα στις βουνοπλαγιές της Ευρυτανίας. Τα κτίσματά της αναπτύσσονται γύρω από έναν βραχώδη σχηματισμό, ενώ στο συγκρότημα βρίσκεται και το σπηλαιώδες παρεκκλήσι της Ευρέσεως.

Εκεί βρίσκεται και η περίφημη εικόνα της Παναγίας Προυσιώτισσας, η οποία αποτελεί το επίκεντρο του προσκυνήματος. Το παρεκκλήσι έχει ιστορηθεί σε δύο διαφορετικές περιόδους, τον 13ο–14ο και τον 16ο αιώνα. Το σημερινό καθολικό της μονής οικοδομήθηκε το 1754, ενώ οι τοιχογραφίες του έγιναν το 1785. Το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο χρονολογείται από το 1810.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας

Η ιστορία της μονής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εικόνα της Παναγίας Προυσιώτισσας. Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα προερχόταν από την Προύσα της Μικράς Ασίας και μεταφέρθηκε στην Ελλάδα κατά την περίοδο της Εικονομαχίας, προκειμένου να προστατευθεί από την καταστροφή.

Η παράδοση συνδέει την άφιξή της στην Ευρυτανία με θαυματουργά γεγονότα. Η εικόνα βρέθηκε τελικά σε σπήλαιο, στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα η μονή. Η παράδοση αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του προσκυνήματος.

Πότε γιορτάζει η Μονή Προυσού

Η μεγάλη πανήγυρη της Μονής Προυσού πραγματοποιείται στις 23 Αυγούστου, στα Εννιάμερα της Παναγίας, ημέρα κατά την οποία τιμάται ιδιαίτερα η Παναγία η Προυσιώτισσα.

Η γιορτή είναι από τις σημαντικότερες θρησκευτικές στιγμές της μονής και συγκεντρώνει πλήθος προσκυνητών από την Ευρυτανία, τη Ρούμελη και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας. Εκκλησιαστικές πηγές αναφέρουν τον εορτασμό στις 22 και 23 Αυγούστου, με κορύφωση στις 23 Αυγούστου.

Αν κάποιος θέλει να γνωρίσει τη μονή σε μια ιδιαίτερα ζωντανή και κατανυκτική στιγμή, η περίοδος της πανηγύρεως είναι αναμφίβολα ξεχωριστή.

Το βίντεο έχει δημοσιευθεί στο κανάλι του Θεόφιλου Μπάμπουλη Point Of View GR στο Youtube. Σκοπός του καναλιού είναι να αναδείξει το φυσικό κάλλος και τα αξιοθέατα του τόπου μας και του κόσμου.

Η δήλωση του Νίκου Δένδια

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις της πατρίδας μας γιορτάζουν την κοίμηση της υπερμάχου στρατηγού. Η επιλογή της Παναγίας αναδεικνύει το αξιακό πλαίσιο των ΕΔ. Το πλαίσιο προστασίας της κοινωνίας, το πλαίσιο προσήλωσης στην ειρήνη, των αξιών που χαρακτηρίζουν την κάθε Ελληνίδα, τον κάθε Έλληνα. Την αγάπη για την ελευθερία, την αξιοπρέπεια, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

»Οι ΕΔ διαφυλάσσουν την ανεξαρτησία, την εδαφική κυριαρχία και μάς επιτρέπουν να διαδηλώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την προσήλωση μας στο διεθνές δίκαιο και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Οι κανόνες δεν είναι απλώς ένα κείμενο κενό περιεχομένου. Είναι η επιλογή του πολιτισμένου τμήματος της ανθρωπότητας για τη ρύθμιση οποιουδήποτε ζητήματος. Σήμερα όμως, ζούμε σε δυστοπικούς καιρούς, που αυταρχικές απόψεις προσπαθούν να αλλάξουν αυτό το κεκτημένο της ανθρωπότητας. Απέναντι σε τέτοιες απόπειρες στέκονται οι ΕΔ της πατρίδας μας. Για να εγγυηθούν την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

»Βρισκόμαστε στην εξέλιξη  μιας γιγαντιαίας προσπάθειας, χρησιμοποιώντας το υστέρημα του λαού. Η μεταβολή των ΕΔ στις πιο σύγχρονες που είχε ποτέ ο ελληνισμός. Χρειαζόμαστε και τη βοήθεια της Παναγιάς», καταλήγει η δήλωση του υπουργού Άμυνας.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας κάλεσε, μεταξύ άλλων, την Άγκυρα να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ποντίων και ήταν το πλέον ευθύ μήνυμα προς την Άγκυρα. Το έστειλε από το Βέρμιο, όπου ο πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέστη στις εκδηλώσεις στην Παναγία Σουμελά.

Αναφερόμενος στην ιστορική διαδρομή του Ποντιακού Ελληνισμού, σημείωσε ότι «έχει καταφέρει, παρά τη στυγερή γενοκτονία, να αναγεννάται σε κάθε γενιά και να ζει όσο υπάρχει Παναγία Σουμελά». Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως υποχρέωση της ελληνικής Πολιτείας τη διεθνή ανάδειξη και αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, προχωρώντας παράλληλα ένα βήμα παραπέρα και απευθυνόμενος ευθέως στην Τουρκία.

«Να αναγνωρίσει ακόμα και η Τουρκία αυτή τη γενοκτονία, καθώς παρόμοιες πρακτικές εθνοκάθαρσης δεν έχουν θέση στον σύγχρονο κόσμο», τόνισε.

Ο υπουργός Εξωτερικών

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης διαμήνυσε ότι όσοι επιβουλεύονται την Ελλάδα πρέπει να θυμούνται πως βρίσκεται «στο απόγειο της ισχύος της»,

«Η Ελλάδα είναι πάλι παρούσα στο απόγειο της ισχύος της, με το σθένος των Ελλήνων και τη φώτιση της Παναγίας. Στο απόγειο της ισχύος που το γνωρίζουν οι φίλοι, αλλά θα πρέπει να το θυμούνται και όσοι επιβουλεύονται τη χώρα μας».

Ο υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος εκπροσώπησε την κυβέρνηση στις εκδηλώσεις για την Κοίμηση της Θεοτόκου στην Τήνο, συνέδεσε το μήνυμα αυτό με τον προσανατολισμό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

«Η Ελλάδα είναι ταγμένη να μεγαλουργεί μέσα από τη βαθιά και μεγάλη ιστορία της», ανέφερε. Κατέθεσε παράλληλα στεφάνι στο πλαίσιο της επιμνημόσυνης δέησης για τη συμπλήρωση 86 ετών από τον τορπιλισμό του καταδρομικού «Ελλη».

ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ για Δεκαπενταύγουστο

Με αφορμή τη σημερινή γιορτή του Δεκαπενταύγουστου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης έστειλε το δικό του μήνυμα ζητώντας να κρατήσει ο κόσμος το βαθύτερο νόημα της ημέρας, το οποίο όπως αναφέρει, είναι «να να στεκόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον, με αλληλεγγύη και ανθρωπιά».

Αναφέρει ειδικότερα τα εξής: «Σήμερα, με κατάνυξη γιορτάζουμε σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας την Κοίμηση της Θεοτόκου. Χρόνια πολλά σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες απανταχού της γης. Εύχομαι υγεία και ευημερία σε κάθε οικογένεια. Ας κρατήσουμε από τη σημερινή μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας το βαθύτερο μήνυμά της: να στεκόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον, με αλληλεγγύη και ανθρωπιά. Με ελπίδα και ενότητα, μπορούμε να χτίσουμε μια Ελλάδα πιο δυνατή και μια κοινωνία πιο δίκαιη.»

Η Ρένα Δούρου, πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, στο μήνυμά της για τον Δεκαπενταύγουστο, αναφέρει: «Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μια ημέρα βαθιά ριζωμένη στην παράδοση και τη συλλογική μνήμη του λαού μας. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τα νησιά μέχρι τα ορεινά χωριά μας, οι άνθρωποι ανταμώνουν, μοιράζονται, γιορτάζουν και κρατούν ζωντανές μακραίωνες παραδόσεις. Εύχομαι σε όλες και όλους υγεία, δύναμη και ειρήνη. Και ιδιαίτερα σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα, χρόνια πολλά, με αγάπη και όμορφες στιγμές δίπλα στους ανθρώπους τους. Καλό Δεκαπενταύγουστο σε όλες και όλους».

Ο Νίκος Παππάς, γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ επισημαίνει μεταξύ άλλων: «Υπάρχουν μορφές που ξεπερνούν τα όρια της θρησκευτικής πίστης και γίνονται κομμάτι της συλλογικής μνήμης ενός λαού. Για τους Έλληνες, μία από αυτές είναι η Παναγία. Στη συνείδησή μας είναι ταυτισμένη με τη μορφή της μάνας. Της μάνας που αγαπά, φροντίζει, δεν ξεχνά και δεν εγκαταλείπει. Ένα διαχρονικό σύμβολο παρηγοριάς, ελπίδας και δύναμης για τον άνθρωπο».

ΝΙΚΗ, Ελλ. Λύση, Πλεύση

O πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, δήλωσε για την εορτή του Δεκαπενταύγουστου: «Βιώνουμε ένα πολύ μεγάλο γεγονός, αυτή την ημέρα ειδικά, διότι ο Ποντιακός Ελληνισμός, είναι ένα τεράστιο δένδρο. Τα φύλλα και τα κλαδιά, είναι σε όλο τον πλανήτη. Ο κορμός είναι εδώ πίσω μας στην Παναγία Σουμελά, οι ρίζες όμως είναι κάτω στον Πόντο».

Το κόμμα ΝΙΚΗ σε ανακοίνωσή του αναφέρει: «Σήμερα, η καρδιά μας στρέφεται στην Παναγία. Στη Μητέρα, την παρηγοριά και την ελπίδα του λαού μας. Παναγία μας, σκέπει την Ελλάδα και τις οικογένειές μας. Χρόνια πολλά σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες».

Ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός σε δήλωσή του αναφέρει μεταξύ άλλων «Σήμερα που η πατρίδα μας απειλείται από τους φανερούς προαιώνιους εχθρούς του γένους μας, αλλά και από τους ύπουλους εσωτερικούς εχθρούς. Σήμερα που ο πονεμένος λαός μας γιορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου, μια προσευχή βγαίνει μέσα από τις καρδιές μας. Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς».

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, δήλωσε: «Καλό Δεκαπενταύγουστο σε όλες και όλους! Με υγεία, αγάπη, χαρά, όμορφες στιγμές και με αλληλεγγύη στους ανθρώπους που μας έχουν ανάγκη! Με αγάπη για όλα τα πλάσματα της γης και για την υπέροχη χώρα μας, που μας χρειάζεται… Να είμαστε δυνατοί και δυνατές, για να υπερασπιστούμε όλα όσα είμαστε ταγμένοι να διαφυλάξουμε».

Πιστεύεται, λοιπόν, πως ο συνομιλητής του Lindsay Grant ήταν ο Τάσσος Παπαδόπουλος, που εκείνη την περίοδο προέδρευε της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το έγγραφο εντοπίσθηκε στο αρχείο του Κέντρου Μελετών Τάσσου Παπαδόπουλου (ΚΜΤΠ-ΑΤΠ-Έγγραφο Αρ. 50243). O Lindsay Grant είχε ενταχθεί στην αμερικανική διπλωματική υπηρεσία το 1950 και είχε θητεύσει σε διάφορες θέσεις.

Το πρακτικό

1. Στις 2 Αυγούστου 1974, κατόπιν αιτήματός του, συνάντησα τον κ. Grant, ο οποίος, όπως είπε, ήρθε να με αποχαιρετήσει κατά την επικείμενη αναχώρησή του. Στην πραγματικότητα, ήθελε να συζητήσουμε την κατάσταση στην Κύπρο.
2. Η εντύπωσή μου ήταν ότι ήταν ευχαριστημένος με τις πρόσφατες εξελίξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους Έλληνες να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Είναι η εντύπωσή του ότι η παρούσα κατάσταση αποτελεί τη βάση για μια λύση των προβλημάτων της Κύπρου στη βάση της ομοσπονδίας. Οι αρχικές τους πληροφορίες ήταν ότι η τουρκική διοίκηση σκόπευε να καταλάβει μόνο και λίγο πολύ τις περιοχές που κατέχει τώρα.

Στη συνέχεια, θα προσπαθήσουν να επανεγκαταστήσουν τον τουρκοκυπριακό πληθυσμό εντός της περιοχής με τρόπο που θα καταστήσει δυνατή τη δημιουργία μιας βιώσιμης τουρκικής περιοχής, μετά την οποία οι Τούρκοι θα μπορούν να θεμελιώσουν αξιόπιστα την αξίωσή τους για ένα ομοσπονδιακό κράτος. Είναι εκτίμησή του ότι η παρενόχληση των ελληνικών χωριών εντός της περιοχής θα συνεχιστεί:

(α) ως αντίποινα σε περίπτωση που οι Τούρκοι στις ελληνικές περιοχές παρενοχληθούν·

ή (β) εάν οι Έλληνες οποιαδήποτε στιγμή επιλέξουν να καθυστερήσουν την επίτευξη συμφωνίας·

ή (ε) προκειμένου να “πείσουν” τους Έλληνες κατοίκους να εγκαταλείψουν αυτά τα χωριά, ώστε ο Τούρκος να μπορέσει να επανεγκατασταθεί στις ίδιες περιοχές

3. Χαρακτήρισε “ευσεβή πόθο” οποιαδήποτε ιδέα ότι οι επερχόμενες συνομιλίες στη Γενεύη μπορούν να συνεχιστούν από εκεί που “σταμάτησαν οι συνομιλίες Κληρίδη/Ντενκτάς”, ακόμη και αν η ελληνική πλευρά θα ήταν τώρα έτοιμη να συμφωνήσει σε πλήρες αυτόνομο καθεστώς για τις τουρκικές περιοχές.
4. Δήλωσε ότι δεν πρέπει να αναμένουμε ουσιαστική βοήθεια από την Ελλάδα, διότι —όπως ανέφερε— η Ελλάδα έχει ήδη κοιτάξει κατάματα την κάννη του τουρκικού όπλου και δεν της άρεσε αυτό που είδε, επομένως είναι απίθανο να απειλήσει ξανά πειστικά την Τουρκία με πόλεμο. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, είπε, ότι οι μόνες εναλλακτικές λύσεις είναι ένα πολύ χαλαρό ομοσπονδιακό σύστημα ή η πλήρης διχοτόμηση· καθώς περνά ο καιρός, όλο και περισσότερες πρωτεύουσες ανά τον κόσμο καταλήγουν να αποδέχονται ότι η διχοτόμηση αποτελεί τη μόνη βιώσιμη εναλλακτική λύση. 
5. Εκτιμά ότι η Τουρκία δεν θα έχει αντίρρηση να αφεθούν οι συνομιλίες της Γενεύης να παραταθούν χρονικά και ότι δεν θα πιέσει για την ταχεία ολοκλήρωσή τους. Στο πρώτο στάδιο, η Τουρκία ενδέχεται να επιδιώξει να επιβάλει τη θέση της ώστε να εξασφαλίσει ένα κείμενο “γενικών αρχών” —κατά το πρότυπο των συμφωνιών Λονδίνου-Ζυρίχης—, αφήνοντας στις επιτροπές το έργο της επεξεργασίας των λεπτομερειών. Στο ενδιάμεσο διάστημα, η Τουρκία θα αποκτά όλο και μεγαλύτερο τακτικό πλεονέκτημα μέσω της στρατιωτικής παρενόχλησης των Ελληνοκυπρίων και της δημιουργίας τετελεσμένων γεγονότων. 
6. Επίσης, η κατάσταση θα ευνοούσε τους Τούρκους και στο εσωτερικό μέτωπο, καθώς ο ίδιος προβλέπει συγκρούσεις μεταξύ των κυπριακών παρατάξεων. Έκανε λόγο για ενδείξεις «ανόητης αλαζονείας» εκ μέρους των διαφόρων ένοπλων ομάδων στην Κύπρο, οι οποίες —όπως είπε— «υπονομεύουν ήδη την αξιοπιστία του Κληρίδη».

Ήταν σαφές από τη συζήτηση, ότι ο Αμερικανός διπλωμάτης ήταν πολύ ενημερωμένος. Γνώριζε και τις τουρκικές προθέσεις και τα δεδομένα στην ελληνική πλευρά. Δεν είχε, όμως, μόνο ενημέρωση, αλλά επιχειρούσε μέσα από διλήμματα, να θέσει ζητήματα, που με υποδείξεις του ήθελε να τα αποδεχθεί η ελληνική πλευρά. 

Όχι τυχαία, από πολύ νωρίς εγείρονταν ζητήματα που μέχρι σήμερα είναι “επίκαιρα”. Όπως τα διλήμματα, “χαλαρή ομοσπονδία” ή “διχοτόμηση”. Διλήμματα, που οι Αμερικανοί τα έθεταν πριν την ολοκλήρωση της στρατιωτικής προέλασης του Αττίλα, προ της εκδήλωσης της δεύτερης φάσης της εισβολής, από τους Τούρκους. Διλήμματα, τα οποία, ειρήσθω εν παρόδω, τίθενται μέχρι σήμερα. Και πολύ πιθανόν να συνεχίσουν και στο μέλλον, να εγείρονται κάποτε με τη μορφή της βολιδοσκόπησης ενίοτε και ως πίεση προς τη Λευκωσία. 

Ο διάλογος Grant-Χριστόδουλου Βενιαμίν

Ο Αμερικανός διπλωμάτης, Lindsay Grant, σε συνέντευξή του στο πλαίσιο του Προγράμματος Προφορικής Ιστορίας Εξωτερικών Υποθέσεων ( αρχική ημερομηνία συνέντευξης: 31 Ιανουαρίου 1990) περιγράφει τα όσα έζησε εκείνες τις τραγικές ημέρες του 1974, στην Κύπρο. Φαίνεται πως υπήρχαν ενδείξεις για το τι θα συνέβαινε και από το περιεχόμενο επιβεβαιώνεται ότι ο συγκεκριμένος διπλωμάτης ήταν πολύ ενημερωμένος. Είχε δώσει τη συνέντευξη στον Charles Stuart Kennedy, επίσης διπλωμάτη.

Για το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 ανέφερε τα εξής: «Αυτό ήταν νωρίς το πρωί. Φεύγαμε. Η γυναίκα μου είχε ήδη φύγει, γιατί το ήξερα ότι αυτό ερχόταν. Ήμουν σίγουρος. Στην πραγματικότητα, θυμάμαι να συντάσσω ένα τηλεγράφημα λέγοντας, ‘’Νομίζουμε ότι θα προσπαθήσουν να σκοτώσουν τον Μακάριο’’. Το είπαμε αυτό στη σύνοψη εκείνου του τηλεγραφήματος. Ο Πρέσβης, νεοφερμένος (σ.σ. ο Ρότζερ Ντέιβις, ο οποίος στις 19 Αυγούστου δολοφονήθηκε) είπε πως ‘’δεν μπορούμε να πούμε ότι άνθρωποι πρόκειται να σκοτώσουν έναν ξένο αρχηγό κράτους ακριβώς έτσι, στη σύνοψη’’. Έτσι το βγάλαμε από τη σύνοψη, αλλά το αφήσαμε στο σώμα του μηνύματος. Ήταν σαφές πόσο γρήγορα κινούνταν οι εξελίξεις.

»Είχα βάλει τη γυναίκα μου, αφού ήδη σχεδιάζαμε να φύγουμε, σε μια πτήση μερικές μέρες πριν. Έβαζα, από όλα τα πράγματα, τη γάτα μας στην πρωινή πτήση. Εκείνη η γάτα πήρε την τελευταία πτήση ,που έφυγε από το αεροδρόμιο της Λευκωσίας… Αποφάσισα να πάω στο γραφείο για να δω τι συνέβαινε, έφτασα εκεί, και μπορούσαμε να αρχίσουμε να ακούμε κάποια βουητά. Ένας από τους αξιωματούχους, ο διοικητικός αξιωματούχος, ζούσε κοντά στο προεδρικό μέγαρο. Τηλεφώνησε και είπε, πως ‘’υπάρχουν τανκς που κινούνται προς το ανάκτορο’’. Έτσι ξεκίνησε.

»Τα τανκς ήρθαν στην κύρια πόρτα. Δεν ήταν πολύ σοφός ελιγμός, σκέφτηκα, όχι πολύ εξελιγμένος. Τα τανκς ήρθαν στην κύρια πόρτα, και μάθαμε αργότερα από μια αυτόπτη μαρτυρία του βοηθού του Μακαρίου, ότι ο στρατιωτικός βοηθός (του Μακαρίου), πέρασε μέσα από τις πόρτες και είπε, πως ‘’τα τανκς πλησιάζουν. Να φύγουμε;’’ Ο Μακάριος γύρισε και είπε αντίο σε αυτόν τον τύπο, βγήκε από τις πόρτες, περπάτησε στο γρασίδι και μπήκε  σε ένα αυτοκίνητο που περίμενε πίσω, και έφυγαν, όπως μάθαμε αργότερα, για τη βρετανική στρατιωτική βάση ( σ.σ. δεν αναφέρθηκε στη μετάβαση Μακάριου στην Πάφο). Αλλά ακόμη και το πού βρισκόταν δεν ήταν γνωστό για κάποιο διάστημα. Έπειτα οι Βρετανοί μας το είπαν ιδιωτικά. Αυτό, βεβαίως, έφερε τους Τούρκους μέσα».

Ρωτήθηκε, κατά τη συνέντευξη για το ρόλο της CIA και κατά πόσο τους ενημέρωνε. Ο συνομιλητής του Lindsay Grant, είχε υπηρετήσει στην Αθήνα και ήξερε αρκετά για τη χούντα και τις σχέσεις των ανθρώπων της με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. «Σας κρατούσαν ενήμερους για το τι εξελισσόταν; Ή νομίζετε ότι η Υπηρεσία πιάστηκε τόσο εξίσου απροετοίμαστη όσο όλοι οι άλλοι από τις εξελίξεις εκεί; Το “απροετοίμαστη” είναι λάθος όρος. Ξέρατε τι μπορούσε να συμβεί» ρωτήθηκε ο Lindsay Grant.

«Όχι, αυτό είναι το θέμα. Εμείς στην πραγματικότητα, όπως έχω ήδη αναφέρει, στείλαμε ένα μήνυμα λέγοντας ότι αυτό επρόκειτο να συμβεί. Νομίζω ότι οι άνθρωποι της Υπηρεσίας στη Λευκωσία ήταν εξαίρετοι. Δεν είχαμε πρόβλημα. Οι σχέσεις μας ήταν πολύ καλές. Νομίζω ότι υπήρχε ειλικρίνεια, και βλέπαμε πράγματα με πολύ παρόμοιο τρόπο. Το άλλο πράγμα που πρέπει να ειπωθεί είναι ότι σε αντίθεση με την Κίνα (σ.σ. στην οποία είχε υπηρετήσει), δεν χρειαζόσασταν την Υπηρεσία. Η Κύπρος ήταν τόσο διαφανής, όλοι αγαπούσαν να μιλάνε. Την κρίσιμη στιγμή, ο Rodger Davies είχε υπάρξει άνθρωπος της Εγγύς Ανατολής, και γνώριζε κάποιους από τους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του νούμερο δύο ανθρώπου στο υπουργείο εξωτερικών, τον Βενιαμίν, ο οποίος ήταν, βεβαίως, η τακτική μου επαφή.

»Ο Βενιαμίν έκανε ένα πάρτι στις 2 Ιουλίου, το μεγάλο ετήσιο του πάρτι. Ο Rodger Davies δεν επρόκειτο να παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του μέχρι τις πέντε του μηνός εκείνου. Ήξερα ότι ήταν ευαίσθητοι στο πρωτόκολλο. Πήγα στον Βενιαμίν και είπα. ‘’Να τι συμβαίνει. Ο Rodger έρχεται. Αυτό που θα ήθελα να κάνω είναι το εξής: Θα κάνω το πάρτι της 4ης  Ιουλίου ως οικοδεσπότης, αλλά θα συστήσω τον Rodger σε όλους εκείνη τη στιγμή, αν δεν σας πειράζει, ακόμη και αν δεν θα έχει επίσημα συστηθεί στον Αρχιεπίσκοπο ακόμη». Ο Βενιαμίν, έχοντας ρωτηθεί, ήταν όσο πιο ευγενικός γινόταν και είπε, «Βεβαίως. Και επίσης φέρτε τον στη δεξίωσή μου στις δύο. Θα ήθελα να τον ξαναδώ».

Και το έκανα. Καθώς φεύγαμε, ο Βενιαμίν μου είπε, «το στείλαμε»( σ.σ. εννοούσε με όσα προκύπτει από τα λεχθέντα στην επιστολή Μακαρίου προς Γκιζίκη). «Το θέμα είναι, ήξερα ακριβώς τι εννοούσε, και ήξερε ότι το ήξερα. “Το” ήταν μια επιστολή που κυκλοφορούσε ανάμεσα στους πιο στενούς συμβούλους του Αρχιεπισκόπου, εκείνη που προσέβαλε τον Ιωαννίδη και έλεγε, ‘’θα τρέξω το δικό μου σόου». «Είπα, ‘’ελπίζω να το καταφέρετε’’».

Και είπε, (ο Βενιαμίν) «Θα δουλέψει». «Η σκέψη του—εκείνη του Αρχιεπισκόπου—ήταν ότι ο Ιωαννίδης, περιορισμένος από τους Τούρκους, δεν θα μπορούσε να ανατρέψει την απόφαση του Μακάριου να αναλάβει περισσότερο έλεγχο της Εθνικής Φρουράς. Και πάλι, υποθέτοντας ότι ο Ιωαννίδης θα ήταν λογικός, ενώ (του Ιωαννίδη) είχε πληγωθεί η υπερηφάνειά του. Όλο αυτό το γνωρίζαμε. Είχα δει κείμενα εκείνης της επιστολής. Έτσι ήταν σαφές. Σε αυτή την περίπτωση, πράγματι γνωρίζαμε ότι θα συμβεί».

Grant: Οι Τούρκοι κινητοποιούνται

Ο Charles Stuart Kennedy, αναφέρθηκε στον Ιωαννίδη και το… υπόβαθρο του και ζήτησε να μάθει τι γνώριζαν στην πρεσβεία της Λευκωσίας για το τι ετοίμαζαν οι Τούρκοι. Ο  Lindsay Grant  είπε πως «…. γνωρίζαμε πολύ καλά ότι οι Τούρκοι είχαν βάλει σχέδια σε κίνηση, αλλά ποτέ δεν ήξερες τις προθέσεις σε αυτή την περίπτωση. Το έκαναν αυτό ως μπλόφα για να αναγκάσουν το ελληνικό χέρι ή όχι; Είχαμε αρκετές πληροφορίες για το τι σχεδίαζαν να κάνουν οι Τούρκοι, αλλά πάντα έχεις αρκετά και στις δύο πλευρές και αρκετή αβεβαιότητα για να είσαι 100% σίγουρος για οποιαδήποτε πληροφορία παίρνεις. Σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, υπήρχε ένα μήνυμα που έλεγε ότι

‘’οι Τούρκοι κινητοποιούνται και χρησιμοποιούν αυτή τη μεραρχία Genghis Khan. Αυτοί οι τύποι είναι όλοι πάνω από 1.80, όλοι μισούν τους Έλληνες, είναι όλοι αναλφάβητοι. Είναι άγριοι΄΄. Αυτό διέρρεε στους Έλληνες για να τους τρομάξει. Ήταν τόσο προφανές που η ερώτησή μου ήταν: Χρησιμοποιείται για να προσπαθήσει να μας τρομάξει ώστε να κάνουμε μεγαλύτερες προσπάθειες να κάνουμε τους Έλληνες να υποχωρήσουν; Αποδείχτηκε, στην πραγματικότητα, ότι προχώρησαν»

…«Αλλά δεδομένων των υποθέσεών μας για την τουρκική αντίδραση σε όλη αυτή τη συμπεριφορά—ο Ιωαννίδης είχε υποχωρήσει αρκετά ώστε να βγάλει τον Σαμψών και να βάλει τον πιο λογικό Έλληνα που μπόρεσε να βρει: τον Κληρίδη, αυτόν που είχε διαπραγματευτεί με τους Τούρκους πριν. Την τελευταία στιγμή, τον έβαλαν ως Πρόεδρο. Αλλά αυτό ήταν πολύ αργά για να σταματήσει το μηχανισμό…»

»Έτσι ήμασταν αρκετά σε εκείνο το μήκος κύματος. Πήραμε όλους τους Αμερικανούς έξω, όλους τους εξαρτώμενους και όλους τους ανθρώπους που μπορούσαμε να βρούμε, και αυτό ήταν αρκετά πλήρες. Εγκαίρως. Είμαι μάλλον περήφανος γι’ αυτό. Με άλλα λόγια, ενεργούσαμε με βάση μια υπόθεση η οποία αποδείχτηκε σωστή, σε αυτή την περίπτωση».

Ο Ντενκτάς στην Άγκυρα 

Στην αντίπερα όχθη, στα κατεχόμενα, την 2α Αυγούστου 1974, όπως μετέδωσε τότε ο παράνομος Μπαϊράκ, ο Ραούφ Ντενκτάς πήγε στην Άγκυρα. Σύμφωνα με το δελτίον ειδήσεων ο Ντενκτας παρουσιάζεται ως Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Πρόεδρος της Τουρκοκυπριακής Διοικήσεως. Η καταγραφή του δελτίου ειδήσεων του Μπαϊράκ γινόταν από ειδικό τμήμα στο Αρχηγείο Αστυνομίας. Στην ελληνική μεταδιδόταν δελτίο στις 2 το μεσημέρι και 8 το βράδυ ( τότε και για πολλά χρόνια). Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο δελτίο της 2ας Αυγούστου 1974 ( ΚΜΤΠ=ΑΤΠ- Έγγραφο Αρ. 12233):

«Εις τον Αερολιμένα τον υπεδέχθη ο Πρωθυπουργός κ. Ετζεβίτ, και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γκιουνές….» Σε δηλώσεις του ο Ντενκτάς ανέφερε ότι «Θα παραμείνει μερικές ημέρες στην τουρκική πρωτεύουσα «θα έχει διαβουλεύσεις μετά του Αρχηγού της Τουρκικής Κυβερνήσεως και ότι βραδύτερον θα μεταβή εις Γενεύη για να συμμετάσχη της δευτέρας φάσεως των συνομιλιών επί του Κυπριακού προβλήματος. 

»…Ο κ. Ντενκτας συνεσκέφθη ψες, με τα του Αρχηγού της Ελληνοκυπριακής Διοικήσεως κ. Κληρίδη. Εις την σύσκεψιν ήτις διήρκησε περίπου τρεις ώρες. Παρέστησαν επίσης ο εις Κύπρον Σύμβουλος του Γ.Γ. κ. Λουίζ Γούλχαν, και ο κ. Τσιάντ. Ουδέν ανεκοινώθηκε μετά το πέρας της συσκέψεως.

»… Ο  κ. Ντενκτάς διέψευσε κατηγορηματικως τους  ἰσχυρισμούς εἰς τὸ ὅτι Έλληνες τῆς περιοχής Κυρηνείας υπεβλήθησαν εἰς βάσανιστήρια υπὸ της Τουρκικής Ειρηνευτικής Δυνάμεως εἰς Κύπρον. Οι ἐν λόγω ισχυρισμοί εδημοσιεύθησαν εἰς την χθεσινήν έκδοσιν της ἐφημερίδος “᾿Αγών”. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ἀνέφερε ὅτι, αι Τουρκικαί ένοπλαι δυνάμεις κατά την διάρκειαν της ειρηνευτικης επιχειρήσεως εις Κύπρον, μετεχειρίσθησαν τους Ελληνες πολίτας καί τους εἰχμαλώτους πολέμου με ανθρωπιστικούς τρόπους και χαρακτήρισε ως καταστρεπτικούς τοὺς ἰσχυρισμούς τῆς ἐφημερίδος “᾿Αγών” οίτινες αποσκοπούν εις το να αυξήσουν την εχθρότητα. Ο ‘’Αγών’’ είπε καταβάλη προσπαθείας διὰ τὴν συγκάλυψιν των απάνθρωπων  μεθόδων που εφαρμόζοντο εναντίον των Τούρκων ὑπό των Ελληνικῶν και Ελληνοκυπριακών δυνάμεων καθάπασαν την νήσον.

… Η τρομοκρατία, η  λεηλασία και αι  παράνομοι πράξεις εις τοὺς ελληνικούς τομείς της Νήσου εντείνονται καθημερινώς και περισότερον. Η  κατάστασις δεν ἐπιβεβαιώθη ὑπό του ελληνοκυπριακού Τύπου, όπως η  εφημερίς τα “Νέα”, ἐχαρακτήρισε την κατάστασίν λίαν σοβαράν και έγραψε τα εξής: Η τρομοκρατία επικρατεῖ εις την Επαρχίαν Πάφου, όπου ἡ εκτός Νόμου οργάνωση ΕΟΚΑ Β’, υπό τον ΓΡ,  τρομοκρατοῦν τον λαόν προβαίνοντας εις αυθαιρέτους συλλήψεις, υποβάλλοντας εις ἀνακρίσεις και ερευνούντες άνευ οποιαδήποτε εξουσιοδότηση οἰκίας. Πολλοί εξέχοντες πολίτες συλλαμβάνονται καί ὑποβάλλονται εις ανάκρισιν. Μεταξύ τῶν συλληφθέντων ἐξακολουθούν να κρατοῦνται ἀπὸ τῆς παρελθούσης Τρίτης, εἰς τὸν αστυνομικός Σταθμός οἱ κ.κ. Μίκης Τεμβριώτης, Γεώργιος Ζαγιάς, Χρυσόστομος Χαμπιαουρίδης, Γεώργιος Τούρδος (ενδέχεται να μην είναι ακριβές το επώνυμο).

Ο “Μπαϊράκ” μετέδιδε καθημερινά και σχόλιο (προπαγάνδα) στην ελληνική.

Πρόκειται για την περιοχή έκτασης 40.000 χιλιομέτρων σε σχήμα πετάλου γύρω από τον Ειρηνικό Ωκεανό στην οποία βρίσκεται περίπου το 75% των ηφαιστείων της Γης και προκαλείται το 90% των σεισμών λόγω της μετατόπισης των τεκτονικών πλακών.

Στην ίδια περιοχή ακουμπάνε η Κολομβία και η Βενεζουέλα στις οποίες τους τελευταίους δύο μήνες σημειώθηκαν παρόμοιας έντασης σεισμοί που άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς. Από τον ισχυρό σεισμό κατέρρευσαν σπίτια ενώ οι αρχές προχώρησαν στην άρση της προειδοποίησης για τσουνάμι, που είχε οδηγήσει στη σύσταση οι πολίτες παραθαλάσσιων περιοχών που κινδύνευαν να απομακρυνθούν εσπευσμένα προς τομείς με υψηλότερο υψόμετρο.

«Προχωρήσαμε στην άρση (της προειδοποίησης για τσουνάμι), αλλά συνεχίζουμε να παρακολουθούμε το επίπεδο της θάλασσας», είπε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο Ουιτζαγιάντο, διευθυντής του τμήματος σεισμών και τσουνάμι στην ινδονησιακή υπηρεσία μετεωρολογίας, κλιματολογίας και γεωφυσικής.

Ασθενείς βγήκαν έξω από νοσοκομεία για να γλιτώσουν, όπως περιέγραψε εργαζόμενος στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων. «Ξαφνικά άρχισε να τρέμει και πανικοβλήθηκα. Ασθενείς έφυγαν από το νοσοκομείο, το τράνταγμα ήταν μεγάλο. Είδα μερικούς τοίχους να έχουν ραγίσει» είπε χαρακτηριστικά. «Το τρέμουλο ήταν δυνατό, οι άνθρωποι είχαν πανικοβληθεί, έτρεχαν εδώ κι εκεί.» περιέγραψε άλλος κάτοικος που βρισκόταν σε αγορά όταν σημειώθηκε ο σεισμός.

Σωστικά συνεργεία έχουν ήδη ξεκινήσει επιχειρήσεις απεγκλωβισμών όσων παγιδεύτηκαν σε κτήρια που υπέστησαν ζημιές από τον σεισμό και τους δεκάδες μετασεισμούς που ακολούθησαν. Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος για να εκτιμηθεί η πλήρης έκταση της καταστροφής στην περιοχή, η οποία είναι απομακρυσμένη και ορεινή.

Η εθνική υπηρεσία καταστροφών της Ινδονησίας (BNPB) συμβούλευσε τους ανθρώπους να παραμείνουν ψύχραιμοι και να μένουν μακριά από τις παράκτιες περιοχές. «Οι κάτοικοι θα πρέπει επίσης να αποφεύγουν την είσοδο σε κτήρια, ειδικά σε εκείνα που έχουν ήδη υποστεί ρωγμές ή δομικές ζημιές», ανέφερε η BNPB.

Η Τουρκία διαθέτει αμέτρητα ιστορικά μνημεία: ρωμαϊκές πόλεις, οθωμανικά ανάκτορα, βυζαντινές εκκλησίες και αρχαίους ναούς.
Η Σουμελά, όμως, είναι διαφορετική. Ίσως εξαιτίας της θέσης της. Ίσως εξαιτίας του τοπίου. Ή ίσως επειδή δίνει την αίσθηση μιας απρόσμενης ανακάλυψης.

Αφήνοντας πίσω το κέντρο της Τραπεζούντας, ήδη από τη διαδρομή προς το μοναστήρι, το τοπίο αλλάζει. Το στενό μονοπάτι ανεβαίνει μέσα από πυκνά δάση, καταρράκτες εμφανίζονται ανάμεσα στα δέντρα και τα σύννεφα κινούνται χαμηλά πάνω από τις κοιλάδες. Εδώ η Τουρκία δεν θυμίζει ούτε την Κωνσταντινούπολη, ούτε την Ανατολία, ούτε την Καππαδοκία ούτε τις ακτές της Μεσογείου. Είναι η άλλη Τουρκία: η πράσινη, ορεινή και υγρή πλευρά της Μαύρης Θάλασσας, με τα αιωνόβια πλατάνια, καρυδιές, έλατα και τη φύση να οργιάζει παντού γύρω σου.

Μια ιστορία 1.600 ετών

Η Μονή Παναγίας Σουμελά βρίσκεται στα βουνά πάνω από την Τραπεζούντα και αποτελεί ένα ολόκληρο μοναστηριακό συγκρότημα, με ναούς, παρεκκλήσια, κελιά, χώρους διαβίωσης και βοηθητικές εγκαταστάσεις, μεγάλο μέρος των οποίων είναι λαξευμένο ή ενσωματωμένο στον βράχο.

Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι μοναχοί έφτασαν εδώ γύρω στο 386 μ.Χ. και ανακάλυψαν σε μια βραχώδη εσοχή μια εικόνα της Παναγίας, η οποία αποδίδεται στον Απόστολο Λουκά. Η σημερινή μορφή της μονής διαμορφώθηκε κυρίως από τον 14ο αιώνα και μετά. Το συγκρότημα οργανώθηκε και αναπτύχθηκε ιδιαίτερα επί αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας. Κατά τους επόμενους αιώνες η Μονή συνέχισε να εξελίσσεται.

Και κατά την οθωμανική περίοδο προστέθηκαν νέα κτίσματα, παρεκκλήσια και υποδομές, ανάμεσά τους το υδραγωγείο, ενώ το εσωτερικό εμπλουτίστηκε με νέα στρώματα τοιχογραφιών. Έτσι, η Σουμελά δεν είναι ένα μνημείο μιας μόνο εποχής. Είναι ένα αρχιτεκτονικό και καλλιτεχνικό σύνολο που διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα στους αιώνες.

Η στιγμή που… ανοίγουν τα δέντρα

Υπάρχει μια στιγμή που δύσκολα ξεχνά κανείς. Περπατάς μέσα στο δάσος. Τα τεράστια δέντρα πυκνά γύρω σου. Και ξαφνικά ανοίγουν. Και τότε εμφανίζεται η Σουμελά. Σχεδόν απίστευτα προσκολλημένη στον κάθετο βράχο, μοιάζει να αιωρείται πάνω από την κοιλάδα.
Οι περισσότεροι επισκέπτες σταματούν για λίγο χωρίς να πουν τίποτα. Κοιτάζουν με κομμένη ανάσα.

Από κοντά αντιλαμβάνεσαι κάτι που καμία φωτογραφία δεν μπορεί πραγματικά να αποδώσει: το μέγεθος, την κλίμακα και κυρίως την τόλμη της κατασκευής. Γιατί η Σουμελά δεν χτίστηκε απλώς πάνω στο βουνό. Η ίδια η μορφολογία του βράχου έγινε μέρος της αρχιτεκτονικής της.

Μέσα στον βράχο

Στην καρδιά του συγκροτήματος βρίσκεται ο κύριος ναός, λαξευμένος απευθείας στον βράχο. Η αρχιτεκτονική του μοιάζει να συνεχίζει τη φυσική μορφή του βουνού. Η αψίδα, η ημικυκλική προέκταση του ιερού, αναπτύσσεται σε διαφορετικά επίπεδα, ενώ γύρω της τα κτίσματα της μονής συγκεντρώνονται κάτω από τον τεράστιο βραχώδη εξώστη.

Από την εσωτερική αυλή μπορεί κανείς να αντιληφθεί ολόκληρη αυτή τη σύνθεση: τον βραχώδη ναό, την αψίδα και τα κτίσματα των κελιών, όλα ενταγμένα στην απόκρημνη πλαγιά. Το εντυπωσιακό εξωτερικό είναι μόνο η αρχή.

Οι τοιχογραφίες

Οι τοιχογραφίες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της Σουμελά. Οι τοίχοι του κύριου ναού καλύπτονται από ζωγραφικές παραστάσεις που εκτείνονται από το δάπεδο μέχρι την οροφή. Βιβλικές σκηνές τοποθετούνται σε ορθογώνια πλαίσια, ενώ ανάμεσα στις μορφές εμφανίζονται η Παναγία, άγγελοι, απόστολοι και σκηνές από τη ζωή του Χριστού.

Ο ζωγραφικός διάκοσμος δημιουργήθηκε σε διαφορετικές περιόδους. Ορισμένες παραστάσεις ανήκουν στην ύστερη βυζαντινή εποχή, ενώ άλλες χρονολογούνται από τον 18ο αιώνα. Έτσι, στο εσωτερικό του ναού συναντώνται διαφορετικές καλλιτεχνικές φάσεις, σαν διαδοχικά στρώματα της ιστορίας της μονής.

Τοιχογραφίες υπάρχουν όχι μόνο στους τοίχους αλλά και στους θόλους, ενώ σε αρκετά σημεία έχουν ζωγραφιστεί απευθείας πάνω στον γυμνό βράχο. Ορισμένες σκηνές αναπτύσσονται μάλιστα σε περισσότερα από ένα ζωγραφικά στρώματα. Στην πρόσοψη ξεχωρίζουν σκηνές από τα Ευαγγέλια, διακοσμητικά μοτίβα και ένα μετάλλιο πάνω από την είσοδο με ελληνικές επιγραφές.

Στο εσωτερικό κυριαρχούν οι αποχρώσεις της ώχρας και της τερακότας, ενώ σε ορισμένα σημεία διακρίνονται ίχνη χρυσού. Ανάμεσα στις παραστάσεις ξεχωρίζουν η Παναγία με το φωτοστέφανο, άγγελοι και πλήθος βιβλικών σκηνών. Σε έναν από τους χώρους, πάνω από μια πόρτα, απεικονίζονται άγγελοι με μεγάλα φτερά.

Η καθημερινή ζωή των μοναχών

Πέρα από τον ναό και τις τοιχογραφίες, η Σουμελά αποκαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο καθημερινής μοναστικής ζωής.
Κάτω από τον βραχώδη εξώστη αναπτύσσεται ένα σύνολο χώρων: κελιά μοναχών, κουζίνα, φούρνος, βιβλιοθήκη και ξενώνες.
Τα κελιά είναι προσαρμοσμένα στη μορφολογία του βράχου. Πέτρινοι θόλοι, τοξωτές εσοχές και στενά παράθυρα χαρακτηρίζουν τους χώρους, ενώ σε ορισμένα σημεία υπάρχουν τζάκια.

Μικρές εσοχές έχουν λαξευτεί απευθείας στον βράχο, ενώ οι χώροι συνδέονται μεταξύ τους με σκάλες, περάσματα και στενούς διαδρόμους. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνθετο, σχεδόν λαβυρινθώδες συγκρότημα, όπου κάθε χώρος μοιάζει να αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου. Εδώ η Σουμελά παύει να είναι απλώς ένα θρησκευτικό μνημείο.

Αποκαλύπτεται ως ένας χώρος στον οποίο άνθρωποι έζησαν, προσευχήθηκαν, εργάστηκαν και οργάνωσαν την καθημερινότητά τους μέσα σε ένα εξαιρετικά δύσκολο φυσικό περιβάλλον.

Η κουζίνα, ο φούρνος και το υδραγωγείο

Ανάμεσα στους χώρους της καθημερινής ζωής ξεχωρίζει η κουζίνα. Διαθέτει μεγάλο πέτρινο τζάκι με καζάνι και θολωτή οροφή, ενώ δίπλα βρίσκεται ο πέτρινος φούρνος. Τζάκια, λυχνάρια και κηροπήγια είναι ενταγμένα σε πέτρινες εσοχές, αποκαλύπτοντας μια πλευρά της μονής που συνήθως περνά απαρατήρητη όταν το βλέμμα μένει μόνο στον ναό και στις τοιχογραφίες.

Είναι, όμως, ακριβώς αυτοί οι χώροι που βοηθούν να καταλάβει κανείς τη Σουμελά ως ζωντανό μοναστηριακό οργανισμό και όχι απλώς ως ένα μνημείο.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο είναι το υδραγωγείο. Οι πέτρινες καμάρες του εντάσσονται στην απόκρημνη πλαγιά και αποτελούν μέρος της υποδομής που εξυπηρετούσε το μοναστηριακό συγκρότημα. Όπως και τα κελιά, η κουζίνα και οι υπόλοιποι χώροι, έτσι και το υδραγωγείο δείχνει τον τρόπο με τον οποίο η μονή προσαρμόστηκε στο βουνό και αξιοποίησε τον ίδιο τον βράχο για να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες για τη ζωή μιας μεγάλης μοναστικής κοινότητας.

Όταν η ιστορία συναντά τη φύση

Η Σουμελά δεν είναι απλώς ένας ιστορικός χώρος. Είναι ένα μνημείο που δεν μπορεί να αποχωριστεί από το τοπίο του.
Το πυκνό δάσος, ο ήχος του νερού, οι απόκρημνοι βράχοι, ο καθαρός αέρας του βουνού και η απότομη μορφολογία της πλαγιάς αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας.

Εδώ η φύση δεν λειτουργεί ξεχωριστά ως σκηνικό γύρω από το μνημείο. Το μνημείο είναι χτισμένο μέσα στη φύση και δεμένο με αυτήν.
Και ίσως αυτή ακριβώς να είναι η μεγαλύτερη γοητεία της Σουμελά.

Το μοναστήρι που έγινε μέρος του βουνού

Η Σουμελά είναι εντυπωσιακή όχι μόνο επειδή βρίσκεται πάνω σε έναν απόκρημνο βράχο, αλλά επειδή ολόκληρη η ζωή της μονής οργανώθηκε γύρω από αυτόν. Ο ναός, οι τοιχογραφίες, τα κελιά, η κουζίνα, ο φούρνος, οι ξενώνες, τα παρεκκλήσια και το υδραγωγείο δεν αποτελούν μεμονωμένα στοιχεία. Συνθέτουν έναν ενιαίο κόσμο, προσαρμοσμένο στη μορφολογία του βουνού.

Ίσως γι’ αυτό η εικόνα της μένει τόσο έντονα στη μνήμη. Όχι μόνο για τον ναό που μοιάζει να κρέμεται πάνω από την κοιλάδα.
Ούτε μόνο για τις τοιχογραφίες που καλύπτουν τους τοίχους και τους θόλους. Αλλά για την αίσθηση ότι εδώ ο άνθρωπος δεν προσπάθησε να επιβληθεί στο βουνό.

Έχτισε μέσα του. Και τελικά, η Μονή Παναγίας Σουμελά δεν μοιάζει απλώς να βρίσκεται πάνω στον βράχο. Μοιάζει να είναι κομμάτι του…

Ποιος ήταν ο Στέφανος Μάνος

Γεννημένος στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939, ο Στέφανος Μάνος σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και στη συνέχεια απέκτησε MBA στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Πριν εισέλθει στην πολιτική είχε εργαστεί επί περίπου έντεκα χρόνια στον επιχειρηματικό τομέα.

Η κοινοβουλευτική του παρουσία ξεκίνησε το 1977 και συνεχίστηκε, με διακοπές, για περίπου τρεις δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της πολιτικής σταδιοδρομίας του ανέλαβε, μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Περιβάλλοντος, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αφήνοντας ιδιαίτερο αποτύπωμα κυρίως στα ζητήματα οικονομικής πολιτικής και λειτουργίας του κράτους.

Η πορεία του δεν περιορίστηκε στη Νέα Δημοκρατία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ακολούθησε αυτόνομη πολιτική διαδρομή και τον Απρίλιο του 1999 ανακοίνωσε την ίδρυση των Φιλελευθέρων, επιχειρώντας να δώσει διακριτή πολιτική έκφραση στον οικονομικό φιλελευθερισμό.

Αργότερα συνεργάστηκε και με το ΠΑΣΟΚ, συμμετέχοντας στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος στις εκλογές του 2004, ενώ τα επόμενα χρόνια βρέθηκε εκ νέου σε εγχειρήματα του μεταρρυθμιστικού και φιλελεύθερου χώρου.

Υπήρξε επίσης από τα πρόσωπα που συνδέθηκαν με τη δημιουργία της Δράσης, της οποίας ανέλαβε την ηγεσία, προτού παραιτηθεί από τη θέση του προέδρου το 2012, παραμένοντας ωστόσο ενεργός στον δημόσιο διάλογο.

Ο Στέφανος Μάνος διατήρησε μέχρι τα τελευταία χρόνια έντονη παρουσία στη δημόσια συζήτηση μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και παρεμβάσεις. Οι απόψεις του για τη φορολογία, το ασφαλιστικό, τις δημόσιες επιχειρήσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις, τη λειτουργία του κράτους και τις μεταρρυθμίσεις βρίσκονταν συχνά έξω από την κυρίαρχη πολιτική γραμμή και προκαλούσαν αντιδράσεις.

Ο ίδιος υπερασπιζόταν σταθερά την ανάγκη περιορισμού του κρατικού παρεμβατισμού, μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και βαθύτερων διαρθρωτικών αλλαγών στην οικονομία. Αυτή η πολιτική ταυτότητα τον κατέστησε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες –και συχνά αιρετικές– φωνές του ελληνικού φιλελεύθερου χώρου. Η μακρά σχέση του με τη Νέα Δημοκρατία υπήρξε επίσης αντικείμενο συχνών αναδρομών και κριτικών παρεμβάσεών του για την πορεία του κόμματος.

Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την ενεργό κομματική πολιτική, συνέχισε να παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα, διατηρώντας το προσωπικό του ιστολόγιο και αρθρογραφώντας για ζητήματα οικονομίας, πολιτικής και δημόσιας διοίκησης.

Το αντίο του πολιτικού κόσμου

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ανάρτησή του εξέφρασε τη θλίψη του για την απώλεια του Στέφανου Μάνου και χαρακτήρισε τον εκλιπόντα «αντισυμβατικό πολιτικό με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του».

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού στο Facebook:

«Με θλίψη πληροφορήθηκα τον θάνατο του Στέφανου Μάνου. Ενός πολιτικού με ξεχωριστή προσωπικότητα και αναμφίβολη προσφορά στη δημόσια ζωή. Όχι μόνο με τη δράση του από τις θέσεις του υπουργού ή του βουλευτή. Αλλά και με τις συχνά ριζοσπαστικές απόψεις του, τις οποίες δεν δίσταζε να υπερασπίζεται μέχρι τέλους.

Από την πλούσια διαδρομή του αξίζει να θυμόμαστε τη συμβολή του σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις όπως η είσοδος της κινητής τηλεφωνίας στη χώρα, η υπογραφή των έργων του Μετρό και της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, αλλά και η τολμηρή θεσμοθέτηση των πεζοδρομήσεων και της προστασίας των παραδοσιακών οικισμών.

Γνώρισα τον Στέφανο Μάνο ως στενό συνεργάτη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και υπουργό της κυβέρνησής του. Διαπιστώνοντας από κοντά τη φιλελεύθερη σκέψη του, όσο και τον κάποτε αιρετικό, όμως πάντοτε γόνιμο χαρακτήρα του. Γι’ αυτό και συγκρατώ περισσότερο το έργο του, παρά τις κατά καιρούς κομματικές επιλογές του.

Σε κάθε περίπτωση, υπήρξε ένας πολιτικός αντισυμβατικός. Με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του. Αξίζει, λοιπόν, να τον θυμόμαστε ως παρουσία με τη δική της προσφορά στην πολιτική ζωή της χώρας και στον δημόσιο διάλογο. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του».

Τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Στλεφανου Μάνου εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης: «Αποχαιρετώ τον Στέφανο Μάνο, μια εξέχουσα προσωπικότητα του δημόσιου βίου που σημάδεψε τη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία του τόπου μας» ανέφερε σε σχετική δήλωσή του κ. Ν. Κακλαμάνης και σημείωσε: «Η πολιτική διαδρομή του Στέφανου Μάνου διήρκεσε περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1977 με τη Νέα Δημοκρατία και υπηρέτησε το κοινοβούλιο και τη χώρα με αφοσίωση, τόλμη και πίστη στις ιδέες του.

Στην πολυετή του πορεία ανέλαβε κρίσιμα χαρτοφυλάκια, διατελώντας, μεταξύ άλλων, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, αφήνοντας ουσιαστικό και διακριτό έργο. Με αδιάκοπη διάθεση για προσφορά και ανανέωση των ιδεών, υπήρξε ιδρυτής των Φιλελευθέρων και συνιδρυτής της Δράσης. Σε όλη του τη διαδρομή ξεχώρισε για τη συνέπεια, τον ευθύ πολιτικό λόγο και την εργατικότητά του». Τέλος, στην οικογένεια και τους οικείους του ο κ. Ν. Κακλαμάνης απηύθυνε τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.

«Με μεγάλη συγκίνηση» αποχαιρετά τον Στέφανο Μάνο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.

Όπως επισημαίνει σε ανάρτησή του, «ο Στέφανος Μάνος φεύγει, αφήνοντας πίσω του ένα έντονο αποτύπωμα! Αποτύπωμα έργου και μεταρρυθμίσεων. Ταυτισμένος ως υπουργός με έργα, όπως οι πρώτοι πεζόδρομοι, η διάσωση και ανάδειξη της Πλάκας, η προώθηση του μετρό και του αεροδρομίου της Αθήνας, ο σχεδιασμός της Αττικής Οδού. Ταυτισμένος επίσης με μάχες για τον περιορισμό της έκτασης του Δημοσίου και την απελευθέρωση της οικονομίας από περιττούς γραφειοκρατικούς περιορισμούς.

Αντισυμβατικός, ξεροκέφαλος, με επιμονή σε όσα πίστευε, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις. Το αντίθετο του πολιτικού των δημοσίων σχέσεων. Μπροστά από την εποχή του, το έργο του δεν εκτιμήθηκε πάντα όταν το προωθούσε. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι χωροταξικές και πολεοδομικές παρεμβάσεις στην Αθήνα του κόστισαν την εκλογή του στη Βουλή το 1981. Έβρισκε όμως πάντοτε δυνάμεις να συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις του και τις συγκρούσεις του. Και είχε τον τρόπο να προκαλεί την προσοχή όλων μας μέχρι και τα τελευταία χρόνια, όταν δεν ήταν πια ενεργός στην πολιτική, ακόμα κι αν καμιά φορά διαφωνούσαμε μαζί του».

Και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης καταλήγει: «Εμείς οι φιλελεύθεροι θα τον θυμόμαστε πάντοτε με σεβασμό. Όχι μόνο για τις φιλελεύθερες ιδέες του, αλλά και ως παράδειγμα ανοιχτόμυαλου, σύγχρονου και πρακτικού πολιτικού. Που δικαιώθηκε τελικά, διότι αψήφησε το κόστος και επέμεινε στο έργο. Και εγώ θα τον θυμάμαι από τα πρώτα σεμινάρια που μας έκανε στα στελέχη της ΔΑΠ στη δεκαετία του ‘80 μέχρι τις χρήσιμες παρατηρήσεις που μου έκανε είτε όταν ήμουν υπουργός Μεταφορών είτε όταν ήμουν υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τον αποχαιρετώ με μεγάλη συγκίνηση και λύπη! Καλό ταξίδι Στέφανε Μάνο!»

ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ

«Ο Στέφανος Μάνος, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του φιλελεύθερου πολιτικού χώρου στην Ελλάδα», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, κάνοντας λόγο για έναν «ανήσυχο πολιτικό, με καινοτόμο πολιτικό λόγο και αξιόλογο έργο».

Όπως ανέφερε ο κ. Παπανδρέου, «οι παρεμβάσεις του προκαλούσαν πάντα έναν ζωντανό δημόσιο διάλογο και μια γόνιμη και δημιουργική αντιπαράθεση. Το έργο του, ως υπουργός συντηρητικών κυβερνήσεων, διακρινόταν από την οραματική και πρωτοπόρα σκέψη του», ενώ τόνισε πως «δεν δίστασε, προκειμένου να παραμείνει συνεπής με τις ιδέες του και να συγκρουστεί ακόμη με τον συντηρητικό χώρο τον οποίο υπηρέτησε ως βουλευτής και υπουργός επί πολλά χρόνια».

«Με τον Στέφανο Μάνο συνεργαστήκαμε σε μια ιδιαίτερα απαιτητική πολιτικά περίοδο για τη χώρα, όταν όλα έδειχναν ότι είχε έρθει η ώρα να συγκρουστούμε με τον πελατειασμό, που ταλανίζει ακόμη τους Έλληνες και αποτελεί στίγμα για το πολιτικό μας σύστημα. Για το σκοπό αυτό, εντάχθηκε και στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ», επισήμανε ο πρών πρωθυπουργός, καταλήγοντας: «Η απώλειά του μας γέμισε με βαθιά θλίψη. Στην οικογένειά του εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια».

«Ο Στέφανος Μάνος, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, υπήρξε για δεκαετίες ενεργό και διακριτό πρόσωπο της πολιτικής κι επιχειρηματικής ζωής του τόπου», αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο συλλυπητήριο μήνυμά του, όπου σημειώνει ότι ο πολιτικός είχε «σαφές πολιτικό και ιδεολογικό στίγμα, υπηρέτησε τις απόψεις του φιλελευθερισμού με συνέπεια και συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο μέχρι το τέλος της ζωής του».

Εάν δε συνέβαινε η εκχώρηση του Ιταλικού καταδρομικού “Πρίγκιπας της Σαβοΐας” στην Ελλάδα το 1947 ακόμη και σήμερα θα ζητούσαμε τις επανορθώσεις όπως συμβαίνει με τις Γερμανικές. Σχεδόν όλος ο Ελληνικός λαός ήταν βέβαιος ότι η άνανδρη επίθεση κατά της “ουδετέρας Ελλάδος” ήταν δάκτυλος της φασιστικής Ιταλίας, παρά την αυστηρά λογοκρισία του Έλληνος υφυπουργού Ασφαλείας Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, μ’ εντολή του “βασιλικού” πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, να  μην… προκαλέσει την επίθεση τού Φασιστικού άξονα (Ιταλίας, Γερμανίας, Ιαπωνίας) κατά της απαράσκευης στρατιωτικώς χώρας, που τελικώς δεν απεφεύχθη μετά από δύο μήνες.

Ουδέποτε η απόκρυψη δια του Τύπου μπόρεσε να διαμορφώσει την κοινή γνώμη που ξέρει πολύ καλά ποιος είναι ένοχος των προκλήσεων κατά του ειρηνικού λαού μας. Ακόμη και στο αγωνιζόμενο Μεσσολόγι το 1825, ο Ελβετός εκδότης και πρώτος δημοσιογράφος στη χώρα ο Ιάκωβος Μάγερ εξέδιδε αλογόκριτα τα “Ελληνικά Χρονικά” για “Ελευθερία ή θάνατο”. Ουδείς διεννοήθη να φιμώσει την αλήθεια.

Η λογοκρισία στην ιστορία

Μετά την Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση, ήταν για πρώτη φορά που ο Τύπος στην Ελλάδα έπεφτε θύμα της λογοκρισίας στην χώρα μας, ως ξενόφερτος όρος απ’ την αυταρχική Ευρώπη όπως κι η αντίθετη έννοια, η προπαγάνδα. Ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος εισήγαγε την λογοκρισία το 1829 με θύμα την εφημερίδα ΑΠΟΛΛΩΝ που εκδίδετο στην Ύδρα απ’ το 1822. Δεν επέτρεπε κριτική κατά της κυβέρνησης  κι αυτή κυκλοφορούσε ελεύθερα  μόνο στην Ύδρα των Κουντουριώτηδων ή παράνομα στην υπόλοιπη χώρα. 

΄Ολοι όμως οι αγωνιστές γνώριζαν την αντίθεση της Μάνης και της ΄Υδρας απέναντι στον κυβερνήτη Καποδίστρια που ζητούσε να τους επιβάλει φόρους όταν η Ύδρα μόνο έμενε αναποζημίωτη για 2 εκατομμύρια “Φοίνικες”.  Προκάτοχο εθνικό νόμισμα της Δραχμής που έφερε ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδος ο Όθων μαζί με την συνέχιση της λογοκρισίας της 3μελούς Αντιβασιλείας η οποία απεχθάνετο τον δημόσιο έλεγχο για τις αυθαιρεσίες της.

Το Σύνταγμα που παρεχώρησε ο Όθων στις 3 Σεπτεμβρίου 1844 επέτρεπε την λογοκρισία μόνο για την προστασία των ηθών και της Πίστεως. Αλλά λογοκρισία επέβαλε κι ο φιλελεύθερος Ελευθέριος Βενιζέλος μετά τον  εθνικό διχασμό το 1917 κι ο διαβόητος διοικητής της Σμύρνης Στεργιάδης το 1918 για να μην “οξυνθούν οι σχέσεις με τους συμμάχους και τους μουσουλμάνους”. Δεν τον ωφέλησε.

Ο Μεταξάς χρησιμοποίησε την λογοκρισία του τύπου επιτυχώς, μέχρι της Ιταλικής επιθέσεως του Οκτωβρίου 1940. Μετά δεν του αρκούσε κι εζήτησε όχι μόνο την γραφίδα αλλά την “πατριωτική ψυχή” των Ελλήνων εκδοτών, κατά την συνάντηση τους, τον Νοέμβριο 1940.

Από τους συνταγματάρχες στους “καναλάρχες”

Μεταπολεμικώς, πάλι οι πληροφορίες έπρεπε να περάσουν κάτω από τα “Καυδιανά δίκρανα” (*) των μυστικών υπηρεσιών, κατά τον “Εμφύλιο” το 1947 (προηγουμένως ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, του ΚΚΕ κυκλοφορούσε ελεύθερα στην Αθήνα), για να επανέλθει η λογοκρισία των ολιγόφρενων συνταγματαρχών την 21 Απριλίου 1967, που αντικαταταστάθηκε με την αυτολογοκρισία υπό του απερισκέπτου  καθεστώτος Ιωαννίδη την 27 Νοεμβρίου 1973, με θύμα την εφημερίδα “Βραδυνή” των αδελφών  Αθανασιάδη και την ΕΣΤΙΑ του αειμνήστου Κύρου Κύρου, για δημοσιογραφικές πληροφορίες εν σχέσει με το… “τρίτο διυλιστήριο” της Πάχης που ουδέποτε ανηγέρθη.

Σήμερα, η λογοκρισία προληπτική και κατασταλτική έχει καταργηθεί αλλά την εφαρμόζουν οι “καναλάρχες”, επιτρέποντας ειδήσεις που συμφέρουν αυτούς που τους συντηρούν οικονομικώς. Το κοινό όμως ξέρει τι είναι αληθές και τι εικονικό. Επίπλαστο και παραπλανητικό. Οι Έλληνες από της 15ης Αυγούστου 1940 ήξευραν ότι ο πόλεμος ερχόταν κι ήταν αναπόφευκτος. Ακόμη κι οι απομονωμένοι Αγιορείτες μοναχοί έγραφαν στον “εξοχώτατο Καγκελάριο Αδόλφο Χίτλερ” και ζητούσαν την προστασία του Αγίου Όρους από “βδελυράς χείρας” εισβολέων (Ιταλών και Βουλγάρων),  παρακάμπτοντας την  έλεγχο του Τύπου.

Καμία λογοκρισία δεν απέτρεψε την πραγματικότητα. Ούτε και τώρα, που έχομε συνεχείς παραβιάσεις του εθνικού χώρου από γείτονα – παρά τα “ήρεμα νερά”. Όλοι γνωρίζουν, απανταχού του κόσμου, ότι όταν παραβιάζεται η κρατική κυριαρχία μιας χώρας, επιβάλλεται η εθνική αντίδραση. Εξαιρέσει της επισήμου Ελλάδος που ανέχεται τις Τουρκικές παραβιάσεις κι απειλές.

(*) Οι ηττημένοι Ρωμαίοι υπεχρεώθηκαν το 321 π.Χ. απ’ τους γείτονες τους Σαμνήτες , να περάσουν κάτω από τα γεωργικά δίκρανα στη πόλη Καύδος, ως ένδειξη υποταγής. Όχι για πολύ χρόνο.