Αυτά τα ποσοστά δεν περιγράφουν απλώς μία δυσαρέσκεια. Περιγράφουν μία ιστορική ρήξη ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της MRB, το 71% των πολιτών θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή εισαγγελία κάνει αμερόληπτα τη δουλειά της και θεωρεί λάθος να είναι ξανά υποψήφιοι οι βουλευτές για τους οποίους ζητήθηκε η άρση ασυλίας τους. Το 80% ζητά τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για να διερευνηθούν ενδεχόμενες ευθύνες των υπουργών στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το 70% εκτιμά ότι πρέπει να γίνει εξεταστική επιτροπή για τις υποκλοπές. Μόλις το 17,8% των πολιτών θέλει αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές.

Η χαμένη ευκαιρία αναθεώρησης του Συντάγματος

Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μία μοναδική ευκαιρία για αλλαγή του πολιτικού σκηνικού. Όμως, το παλιό πολιτικό σύστημα δεν έχει πλέον κάτι νέο να πει. Περιορίζεται σε επιμέρους διορθώσεις, σε διαχειριστικές κινήσεις και σε αποσπασματικές τροποποιήσεις μόνο κάποιων επιμέρους άρθρων ενός ξεπερασμένου θεσμικού πλαισίου. Οι προτάσεις της κυβέρνησης επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτή την αδυναμία. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Ξενοφών Κοντιάδης, στην πλειονότητά τους οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ακόμα και χωρίς αναθεώρηση, με απλές νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Από το 2000 μέχρι σήμερα έγιναν τρεις αναθεωρήσεις του Συντάγματος. Χωρίς αποτέλεσμα. Γιατί το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο. Το Σύνταγμα του 1975 γράφτηκε για μία άλλη Ελλάδα σε έναν άλλο κόσμο. Μετά την πτώση της δικτατορίας, μέσα σε εντελώς διαφορετικές γεωπολιτικές, κοινωνικές και τεχνολογικές συνθήκες. Οι θεμελιώδεις αρχές του εξακολουθούν να καθορίζουν τη λειτουργία της χώρας μισό αιώνα αργότερα, παρότι η ίδια η πραγματικότητα έχει αλλάξει ριζικά.

Σήμερα δεν ζούμε απλώς μία περίοδο μεγάλων αλλαγών. Ζούμε το τέλος μιας ολόκληρης ιστορικής εποχής. Η παρακμή της Δύσης, η αποδυνάμωση της μεσαίας τάξης, η κρίση αντιπροσώπευσης, η κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και η συγκέντρωση της οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος έχουν διαμορφώσει ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον. Η Δημοκρατία κινδυνεύει. Ένα εκατομμύριο άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Συντάγματος απαιτώντας Δικαιοσύνη. Στη μεγαλύτερη συγκέντρωση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, το παλιό πολιτικό σύστημα απάντησε σαν να μην συνέβη τίποτα. Αυτή ήταν η αρχή του τέλους της παλιάς Μεταπολίτευσης.

Εάν δεν αλλάξει η αρχιτεκτονική της Πολιτείας, τίποτα δεν θα αλλάξει πραγματικά. Η χώρα χρειάζεται μία νέα μεγάλη Αλλαγή. Ένα νέο όραμα για τη Δημοκρατία και τη λειτουργία του κράτους. Ένα νέο Σύνταγμα για τις ανάγκες και τις προοπτικές του 21ου αιώνα. Μία Νέα Μεταπολίτευση. Τα νέα αυτά δεδομένα αναδεικνύονται στο βιβλίο με τίτλο “Το Σύνταγμα της Νέας Μεταπολίτευσης“, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση.

Αρχή νέας εποχής του πολιτικού κόσμου

Η απόφαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου να θάψει την έρευνα για το σκάνδαλο των υποκλοπών, έβαλε ταφόπλακα στην πολιτική ηγεμονία της κυβέρνησης. Το πολιτικό σύστημα χάνει τη νομιμοποίησή του. Η κοινωνία δεν πιστεύει πλέον ότι τα παλιά κόμματα μπορούν να δώσουν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της εποχής. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, διαμορφώνονται οι συνθήκες για μία συνολική αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.

Οι επόμενες εθνικές εκλογές, που θα διεξαχθούν το 2026, δεν θα μοιάζουν με καμία προηγούμενη αναμέτρηση της Μεταπολίτευσης. Θα είναι η αρχή μιας νέας εποχής. Η ΝΔ έχει χάσει τη βιτρίνα των αρχών της και τον πυρήνα των υποστηρικτών της. Η απώλεια της ηθικής διάστασης είναι πυρηνική βόμβα στα θεμέλια κάθε συντηρητικού κόμματος. Η ΝΔ δεν είναι πια ούτε δεξιά, ούτε συντηρητική. Η συγκυβέρνηση Μητσοτάκη και υπουργών του Σημίτη καταρρέει από την ακρίβεια και τη διαφθορά, χωρίς να έχει ακόμα αντίπαλο. Η πιθανότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές δεν υπάρχει.

Το μέρος του ΠΑΣΟΚ, που δεν συμμετέχει στην κυβέρνηση, δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στο ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Προφανώς, η πιθανότητα να κερδίσει, έστω και με μία ψήφο διαφορά, είναι μηδενική. Μετά το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, ό,τι έχει απομείνει από το ΠΑΣΟΚ είτε θα συνεργαστεί και αυτό με τη ΝΔ, είτε θα αλλάξει αρχηγό. Αυτό είναι το αυτονόητο σενάριο, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Η νέα πραγματικότητα, όμως, θα είναι τελείως διαφορετική.

Η ευκαιρία της αναγκαίας αλλαγής όλων των δεδομένων στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ χάθηκε. Οι βουλευτές του προτίμησαν να διασφαλίσουν τις έδρες τους, αντί να αφουγκραστούν την κοινωνία. Έχοντας πλήρη εικόνα των πραγματικών δεδομένων. Ενώ όλοι γνώριζαν την αλήθεια, ότι το κάρο δεν τραβάει. Αυτό ήταν το μεγάλο λάθος τους. Γιατί η επόμενη κοινοβουλευτική περίοδος δεν θα διαρκέσει ούτε ένα μήνα. Μετά, όλα θα διαμορφωθούν από την αρχή. Όπως είναι σήμερα, αυτό το κόμμα δεν μπορεί να βάλει γκολ ούτε σε άδειο τέρμα. Εάν το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρει να έρθει ούτε δεύτερο κόμμα, θα πάψει να έχει πλέον λόγο ύπαρξης.

Ο Αλέξης Τσίπρας, η Μαρία Καρυστιανού και ο Αντώνης Σαμαράς έρχονται για να αναδιατάξουν το πολιτικό σκηνικό. Η πρώτη κάλπη θα δώσει στα νέα κόμματα ακόμα μεγαλύτερη δυναμική. Στις δεύτερη κάλπη τα τέσσερα πρώτα κόμματα θα ξεκινήσουν από αφετηρία που μπορεί να ανατραπεί. Το αποτέλεσμα των δεύτερων εκλογών, που θα κρίνει τη διακυβέρνηση της χώρας, θα οδηγήσει σε έναν τελείως διαφορετικό πολιτικό κόσμο από αυτόν που γνωρίζουμε σήμερα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί περισσότερες πληροφορίες ούτε για την κατάσταση της υγείας του τραυματία ούτε για τα ακριβή αίτια του πυροβολισμού. Η προανάκριση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Από τον e-ΕΦΚΑ:

Από 11 έως και 15 Μαΐου θα καταβληθούν 20.500.000 ευρώ σε 900 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.
Στις 14 Μαΐου θα καταβληθούν 205.000 ευρώ σε 160 δικαιούχους για παροχές ΟΑΕΕ
Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:

19.000.000 ευρώ σε 31.000 δικαιούχους για καταβολή επιδομάτων ανεργίας και λοιπών επιδομάτων.
1.500.000 ευρώ σε 2.200 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
19.000.000 ευρώ σε 18.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.
1.300.000 ευρώ σε 2.000 δικαιούχους στο πλαίσιο προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.

Προτού καν ανοίξουν οι ασιατικές αγορές, οι τιμές του αργού πήραν… το ασανσέρ και ξεπέρασαν ξανά τα 104 δολάρια το βαρέλι, με το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας να σημειώνει άνοδο 3,29%, καθώς μοιάζει να απομακρύνεται η προοπτική να ανοίξει γρήγορα το στενό του Ορμούζ, από το οποίο περνά σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου που καταναλώνεται στον κόσμο–και το οποίο έκλεισε ουσιαστικά το Ιράν αφότου άρχισε η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του την 28η Φεβρουαρίου.

Έναν και πλέον μήνα αφότου κηρύχτηκε ανακωχή, οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη φαντάζουν, περισσότερο από ποτέ, σε αδιέξοδο κι οι ελπίδες να υπάρξει διευθέτηση να διαγράφονται. Καμιά από τις πλευρές δεν έχει αποκαλύψει δημόσια τι ακριβώς προτείνει. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ξεκαθάρισε χθες καν αν οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν.

Έπειτα από μέρες αναμονής, το Ιράν έκανε σαφές χθες ότι απάντησε στην αμερικανική πρόταση, χωρίς όμως να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες. Η ιρανική δημόσια τηλεόραση περιορίστηκε να αναφέρει ότι η απάντηση που επιδόθηκε στις ΗΠΑ μέσω Πακιστάν, προβλέπει «το τέλος του πολέμου» σε «όλα τα μέτωπα, ιδιαίτερα στον Λίβανο» και «εγγυήσεις ασφαλείας για τη ναυσιπλοΐα».

Άνοιγμα του στενού;

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, που επικαλέστηκε πηγές της ενήμερες για τον φάκελο αυτό, η πρόταση που υπέβαλε η Τεχεράνη προβλέπει το σταδιακό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την ταυτόχρονη άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό. Κατά την αμερικανική εφημερίδα, η Τεχεράνη δηλώνει επίσης διατεθειμένη να “αραιώσει” μέρος του ουρανίου που έχει εμπλουτίσει κατά υψηλό ποσοστό και να το στείλει σε “τρίτη χώρα”, πιθανόν τη Ρωσία.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ερίζουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο με τον εμπλουτισμό ουρανίου–η άλλη πλευρά το διαψεύδει εδώ και δεκαετίες τώρα και διατρανώνει πως δεν θα απεμπολήσει το δικαίωμά της να έχει πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

«Απομένουν ακόμη τα πυρηνικά υλικά–το εμπλουτισμένο ουράνιο–που πρέπει να πάρουμε από το Ιράν» και «να διαλυθούν οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού», είπε νωρίτερα χθες ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου στο CBS News. Ο πόλεμος, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, επέτρεψε στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ «να πετύχουμε πολλά πράγματα, αλλά δεν έχει τελειώσει», διεμήνυσε.

Drones στον Κόλπο

Στον Κόλπο, αναφέρθηκαν νέες επιδρομές μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων χθες. Στα χωρικά ύδατα του Κατάρ, πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου που ερχόταν από το Αμπού Ντάμπι χτυπήθηκε από drone, πάντως συνέχισε την πορεία του, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας του εμιράτου. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων FARS, πλέει «υπό αμερικανική σημαία» και «ανήκει στις ΗΠΑ». Το πρακτορείο δεν ανέφερε ρητώς αν μπήκε στο στόχαστρο του Ιράν.

Κι άλλες χώρες υπέστησαν επιδρομές drones. Το Κουβέιτ δεν ξεκαθάρισε από πού εξαπολύθηκαν. Τα ΗΑΕ κατηγόρησαν άμεσα το Ιράν. Αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, οι μοναρχίες του Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ, έχουν υποστεί επανειλημμένα ιρανικά πλήγματα. Οι επιθέσεις καταγράφτηκαν δυο ημέρες αφού οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις “εξουδετέρωσαν”–ακινητοποίησαν–δυο ιρανικά δεξαμενόπλοια στον Κόλπο του Ομάν, από όπου αποκτάται πρόσβαση στο στενό του Ορμούζ.

«Η αυτοσυγκράτησή μας τέλειωσε», διεμήνυσε ο Εμπραχίμ Ρεζαεΐ, εκπρόσωπος της επιτροπής εθνικής ασφαλείας του ιρανικού κοινοβουλίου. «Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον πλοίων μας θα πυροδοτεί ιρανική σθεναρή και αποφασιστική ανταπόδοση εναντίον πλοίων και βάσεων» των ΗΠΑ, πρόσθεσε. «Δεν θα σκύψουμε ποτέ το κεφάλι μπροστά στον εχθρό, και αν τίθεται ζήτημα διαλόγου ή διαπραγμάτευσης, αυτό δεν σημαίνει ούτε παράδοση, ούτε υποχώρηση», ανέφερε μέσω X ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν.

Γαλλία και Βρετανία στο στόχαστρο

Η Βρετανία και η Γαλλία συνεχίζουν την πρωτοβουλία τους για την ίδρυση διεθνούς συμμαχίας που θα αναλάβει δράση για να εγγυηθεί την ασφάλεια του στενού αφού πρώτα υπάρξει διευθέτηση του πολέμου. Οι υπουργοί Άμυνας των δυο χωρών θα συμπροεδρεύσουν αύριο σε σύνοδο μέσω βιντεοδιάσκεψης με περίπου σαράντα ομολόγους τους από χώρες πρόθυμες να έχουν συμβολή στο εγχείρημα, ανακοίνωσε το Λονδίνο.

Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επέμβαση θα πυροδοτήσει «αποφασιστική και άμεση αντίδραση» των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, μετά τις ανακοινώσεις του Παρισιού και του Λονδίνου πως έστειλαν πολεμικά να «προτοποθετηθούν» στην περιοχή, ιδίως το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle.

Η Γαλλία «ποτέ δεν εξέτασε το ενδεχόμενο να διεξαγάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ορμούζ, το μόνο που θέλει είναι να διεξαγάγει επιχείρηση για να εγγυηθεί την ασφάλεια του στενού σε συντονισμό με το Ιράν», αντέτεινε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Στο άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνεχίζουν τις εχθροπραξίες παρά την κατάπαυση του πυρός που υποτίθεται ότι τέθηκε σε εφαρμογή τη 17η Απριλίου.

Δυο διασώστες της Ισλαμικής Επιτροπής Υγείας–οργάνωσης συνδεόμενης με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ–σκοτώθηκαν και άλλοι πέντε τραυματίστηκαν σε βομβαρδισμούς του Ισραήλ στο νότιο τμήμα της χώρας χθες, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, σύμφωνα με το οποίο από το ξέσπασμα του νέου πολέμου τη 2η Μαρτίου σε ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν σκοτωθεί 2.846 άνθρωποι, ανάμεσά τους 108 υγειονομικοί.

Ο υπουργός τονίζει ότι «για προληπτικούς και μόνον λόγους έχει μεταφερθεί στο Νοσοκομείο “Αττικόν” σε καραντίνα. Δεν υφίσταται κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας».

Ο Έλληνας επιβάτης έφθασε αρχικά με ολλανδικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο Eindhoven της Ολλανδίας και από εκεί επιβιβάστηκε στην ειδική πτήση της Πολεμικής Αεροπορίας με προορισμό το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο “Αττικόν”, όπου θα παραμείνει σε καραντίνα διάρκειας 45 ημερών.

Ευχαριστώ από καρδιάς τους χιλιάδες αναγνώστες και αναγνώστριες που τίμησαν και συνεχίζουν να τιμούν την “ΙΘΑΚΗ” στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας.

Όσες και όσους προσήλθαν στις εκδηλώσεις για την παρουσίασή της.

Και φυσικά όσες και όσους μου έκαναν την τιμή να την παρουσιάσουν.

Το όμορφο ταξίδι συνεχίζεται…

Ή μήπως τώρα μόλις αρχίζει;».

Και εδώ η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο άβολη. Διότι οι παλαιότερες δημόσιες επιλογές και συμβολισμοί της κυβέρνησης, όπως η προβολή και πρόσκληση προσώπων που συνδέθηκαν με το Τάγμα Αζόφ, στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, είχαν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα στην ελληνική κοινωνία.

Η δημόσια συζήτηση γύρω από τις σχέσεις της χώρας με πρόσωπα ή ομάδες, που έχουν προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις – όπως οι αναφορές στο Τάγμα Αζόφ τα προηγούμενα χρόνια – έχει αφήσει ήδη αρκετή καχυποψία. Όχι γιατί κάθε γεγονός συνδέεται αυτομάτως με κάποιο σκοτεινό σχέδιο, αλλά γιατί η εξωτερική πολιτική στην Ελλάδα συχνά παρουσιάζεται σαν τηλεοπτικό πάνελ, με λίγη ηθική, με λίγη γεωστρατηγική και αρκετή αμνησία.

Και η ΕΥΠ; Εκείνη η μυστηριώδης υπηρεσία, που μοιάζει να ξέρει τα πάντα, εκτός από όσα συμβαίνουν πραγματικά, τι ακριβώς κάνει; Παρακολουθεί Έλληνες πολιτικούς, δημοσιογράφους, στρατιωτικούς και ενδεχομένως πολίτες (η υπόθεση “Predatorgate” ή “ΕΥΠ Gate”), ενώ την ίδια στιγμή ένα πλωτό drone γεμάτο εκρηκτικά εμφανίζεται στις ακτές της χώρας, σαν χαμένο δελφίνι του πολέμου. Ο πολίτης παρακολουθεί εδώ και χρόνια ένα παράδοξο θέαμα, όπως αποκαλύψεις για παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων, στρατιωτικών και άλλων προσώπων, αλλά όταν εμφανίζεται ένα πλωτό drone με εκρηκτικά, η εικόνα θολώνει, σαν κακορυθμισμένη τηλεόραση της δεκαετίας του ’80.

Η ειρωνεία εδώ δεν είναι μόνο πολιτική, είναι υπαρξιακή. Ζούμε σε μια χώρα όπου οι μηχανισμοί επιτήρησης μοιάζουν πανίσχυροι απέναντι στον εσωτερικό θόρυβο της δημοκρατίας, αλλά συχνά είναι αμήχανοι μπροστά σε πραγματικές απειλές. Σαν εκείνον τον θυρωρό πολυκατοικίας, που σημειώνει σχολαστικά ποιος μπήκε και με ποιον, ενώ στο υπόγειο έχει ήδη ξεσπάσει φωτιά. Τα κανάλια θα βρουν για μια φορά ακόμη έναν απόστρατο να δείχνει με λέιζερ πάνω σε χάρτες για τη θέση που βρισκόταν το drone… Οι ψαράδες, που βρέθηκαν άθελά τους κομπάρσοι σε μια ιστορία διεθνούς αγωνίας, θα συνεχίσουν πιθανότατα να βγαίνουν στο πέλαγος με την ίδια αφέλεια, που επιτρέπει ακόμη στον κόσμο να μην καταρρεύσει ολοκληρωτικά.

Το drone ως πλωτός καθρέφτης

Γιατί τελικά αυτό είναι το πιο ανησυχητικό, όχι ότι βρέθηκε ένα drone με εκρηκτικά, αλλά ότι όλοι έχουμε αρχίσει να το αντιμετωπίζουμε σαν κάτι σχεδόν φυσιολογικό. Σαν ακόμη μία είδηση που θα περάσει ανάμεσα στον καιρό, στα αθλητικά και στις εκπτώσεις των σούπερμαρκετ. Βλέπετε ότι η εποχή έχει αποκτήσει ανοσία στο παράλογο και το παράλογο, όταν παύει να τρομάζει, αρχίζει να κυβερνά.

Το μαύρο USV δεν έφερε μόνο εκρηκτικά, έφερε στην επιφάνεια και κάτι βαθύτερο, την αίσθηση ότι η χώρα πλέει μέσα σε έναν αόρατο γεωπολιτικό κυματισμό χωρίς πυξίδα. Η Μεσόγειος έτσι και αλλιώς έχει γεμίσει από στρατιωτικές ασκήσεις, από ενεργειακές διεκδικήσεις, δίκτυα πληροφοριών και από σκιώδεις μεταφορές και η Ελλάδα συχνά μοιάζει να συμμετέχει σε όλα αυτά σαν κομπάρσος, που δεν διάβασε ποτέ ολόκληρο το σενάριο.

Και εδώ σε εμάς η δημόσια διοίκηση, από την άλλη, συνεχίζει να λειτουργεί με εκείνη τη μόνιμη βραδύτητα, που θυμίζει παλιό ανεμιστήρα γραφείου, έτσι κάνει θόρυβο, κινείται λίγο, αλλά δεν δροσίζει κανέναν! Οι ανακοινώσεις εκδίδονται με ύφος σοβαρό, σχεδόν πατρικό, λες και η ανησυχία των πολιτών είναι απλώς μια παρεξήγηση, που θα λυθεί με σωστή διατύπωση. Κι όμως, τα ερωτήματα παραμένουν πεισματικά. Πώς γίνεται ένα τέτοιο αντικείμενο να φτάνει στις ελληνικές ακτές χωρίς να έχει εντοπιστεί εγκαίρως; Ποια δίκτυα κινούνται στην περιοχή; Υπάρχει πραγματικός μηχανισμός πρόληψης, ή απλώς μηχανισμός διαχείρισης εντυπώσεων;

Γιατί ας καταλάβουμε επιτέλους ότι μια χώρα δεν προστατεύεται με διαρροές, non paper και τηλεοπτικές εμφανίσεις υπουργών, προστατεύεται με σοβαρότητα, θεσμούς και διαφάνεια. Κάποτε οι κοινωνίες φοβούνταν τα τανκς, σήμερα φοβούνται τα αόρατα λογισμικά, τα drones και τις σιωπηλές διαδρομές πληροφοριών. Κι όμως, η ελληνική πολιτική σκηνή επιμένει να συμπεριφέρεται σαν να βρίσκεται ακόμη στη δεκαετία του ’90, γιατί είναι περισσότερο απασχολημένη με την επικοινωνία, παρά με την ουσία. Τελικά η εικόνα έχει νικήσει το περιεχόμενο.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι πολίτες παραμένουν θεατές μιας παράστασης, όπου κανείς δεν απαντά ξεκάθαρα και όλοι μιλούν σαν να διαβάζουν δελτίο τύπου γραμμένο από λογιστικό γραφείο. Η αλήθεια κατακερματίζεται σε εκτιμήσεις, σε διαρροές και σε υπονοούμενα. Και η δημοκρατία κουράζεται όχι μόνο από τα σκάνδαλα, αλλά κυρίως από τη μονότονη συνήθεια της συγκάλυψης. Το drone της Βασιλικής ίσως τελικά να μην είναι μόνο ένα αντικείμενο πολεμικής τεχνολογίας.

Ίσως να είναι ένας πλωτός καθρέφτης, που έβγαλε στη στεριά όλες τις αντιφάσεις μιας χώρας, η οποία παρακολουθεί τους πάντες, αλλά συχνά αδυνατεί να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει γύρω της. Και τότε ακριβώς είναι που η ειρωνεία κάνει υπερωρίες, όταν δηλαδή, σε μια εποχή υπερπαρακολούθησης, το πιο επικίνδυνο πράγμα συνεχίζει να ταξιδεύει απαρατήρητο.

Σε αυτό το αδιέξοδο, η κάθε πλευρά προσπαθεί να διαμορφώσει την ευνοϊκότερη διαπραγματευτική θέση. Κάθε αμερικανική κίνηση που έγινε από την αρχή του πολέμου, μέχρι πρόσφατα με το φιάσκο της επιχείρησης “Freedom Project”, βασιζόταν σε εσφαλμένη εκτίμηση για το πώς θα αντιδρούσε το Ιράν.

Στην Ουάσινγκτον δεν έγιναν απλώς λανθασμένοι υπολογισμοί και λανθασμένες εκτιμήσεις κινδύνου! Το βασικό πρόβλημα αφορούσε την ίδια την στρατηγική αντίληψη για το Ιράν. Για δεκαετίες, η Τεχεράνη οικοδόμησε ένα σύστημα σχεδιασμένο, όχι με γνώμονα την ταχεία νίκη, αλλά την ανθεκτικότητα, την αποκέντρωση και πάνω απ’ όλα, την επιβίωση ταυτόχρονα με την πρόκληση υψηλού και μη βιώσιμου κόστους και παγκόσμιας ενεργειακής και οικονομικής αναταραχής. Αυτό δεν διαβάστηκε σωστά από την Διοίκηση Τραμπ.

Το ιρανικό καθεστώς γνώριζε ότι ήταν αδύνατον να επιτύχει μία έστω συμβατική στρατιωτική αντιστάθμιση και για αυτό επένδυσε στη δημιουργία ενός δικτύου πολιτικών, στρατιωτικών και περιφερειακών μηχανισμών που να μπορούν να λειτουργούν, ακόμη και υπό συνθήκες ακραίας πίεσης. Η λογική αυτή επέτρεψε στο Ιράν να αντέχει σε παρατεταμένες περιόδους οικονομικής ασφυξίας, κυρώσεων, απομόνωσης και στρατιωτικής πίεσης, χωρίς να καταρρεύσει πολιτικά.

Η αδιέξοδη αμερικανική στρατηγική

Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική στρατηγική παρουσίασε ένα διαχρονικό πρόβλημα, την έλλειψη συνοχής και ευθυγράμμισης μεταξύ στρατιωτικών μέσων, τρόπου και πολιτικών σκοπών. Σύμφωνα με αυτά που δήλωνε, τόσο ο πρόεδρος Τραμπ, όσο και ο υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ, διαφαίνεται μία πολεμική προσπάθεια, χωρίς σαφώς καθορισμένους και εφικτούς πολεμικούς στόχους, χωρίς ένα διακριτό και ρεαλιστικό τέλος και χωρίς συνεκτική και βιώσιμη στρατηγική εξόδου!

Αυτό αποκαλύπτει την αρχή ενός αδιεξόδου. Η αρχική επίδειξη ισχύος της “Επικής Οργής” δεν κατάφερε να μετατραπεί σε σταθερό πολιτικό αποτέλεσμα, ενώ η σύγκρουση ανέδειξε τα όρια της στρατιωτικής υπεροχής, όταν αυτή δεν συνοδεύεται από μακροπρόθεσμη στρατηγική συνέπεια και πλέον και για αυτό πολλοί Αμερικανοί αναλυτές ομιλούν για “επική αποτυχία”.

Η διαχείριση του πολέμου από τον Τραμπ, ο οποίος επανειλημμένα έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως έναν εθνικό ήρωα που νικά διαρκώς, αδιαμφισβήτητα γίνεται με επικοινωνιακά και μικροπολιτικά κριτήρια. Μόλις το 34% των Αμερικανών αποδέχεται ως σωστό τον πόλεμό του. Όμως, η εικονική πραγματικότητα που προσπαθεί να προβάλει απέχει κατά πολύ από την αδυσώπητη πραγματικότητα των εξελίξεων.

Ο Τραμπ θριαμβολογεί!

Μόλις τέσσερεις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου εναντίον του Ιράν, στις 3 Μαρτίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι «κερδίσαμε» τον πόλεμο! Από τότε η ίδια διακήρυξη επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε εβδομάδα, σε τέτοιο βαθμό, ώστε πολλοί έχουν χάσει πλέον το μέτρημα των σχετικών δηλώσεων.

Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτούς τους θριαμβολογικούς ισχυρισμούς. Εάν πράγματι το καθεστώς της Τεχεράνης και οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν “κατατροπωθεί”, όπως ισχυρίζεται η Ουάσινγκτον, τότε θα ανέμενε κανείς ότι το Ιράν θα όδευε στην συνθηκολόγηση και θα είχε χάσει και τον στρατηγικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, του σημαντικότερου, ίσως, ενεργειακού περάσματος στον κόσμο. Κι όμως, ο έλεγχος των Στενών παραμένει ακριβώς εκεί όπου βρισκόταν από την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης, στον έλεγχο των Ιρανών.

Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος για να ενισχύσει την επικοινωνιακή εικόνα που επιχειρεί να δημιουργήσει, έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι «το Ιράν έχει συμφωνήσει σε όλα». Κάθε φορά όμως που διατυπώνεται αυτός ο ισχυρισμός, ακολουθούν διαψεύσεις ή εξελίξεις που αποδεικνύουν ότι στην πραγματικότητα δεν έχει υπάρξει συμφωνία σχεδόν σε κανένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει η αμερικανική πλευρά. Το Ιράν, όχι μόνον δεν υποτάσσεται, αλλά δείχνει να μην φοβάται και την κλιμάκωση. Το χάσμα ανάμεσα στις δημόσιες δηλώσεις και στα πραγματικά δεδομένα γίνεται έτσι ολοένα και πιο εμφανές.

Το βαθύτερο πρόβλημα φαίνεται να είναι πολιτικό και θεσμικό. Ο Αμερικανός πρόεδρος μοιάζει να περιβάλλεται κυρίως από πρόθυμους επιβεβαιωτές των επιλογών του, ενώ κάθε διαφορετική εκτίμηση αντιμετωπίζεται περίπου ως πράξη πολιτικής υπονόμευσης, ή “ηττοπάθειας”. Λένε στον Τραμπ αυτό που θέλει να ακούσει και όχι αυτό που πρέπει να ακούσει. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαδικασία λήψης αποφάσεων κινδυνεύει να αποκοπεί από την πραγματικότητα, καθώς απουσιάζουν οι ουσιαστικοί μηχανισμοί εσωτερικής αμφισβήτησης και διόρθωσης σφαλμάτων.

Τα μαθήματα από τον πόλεμο στο Ιράν

Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε ένα πόλεμο που μοιάζει να διεξάγεται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα, στο πραγματικό πεδίο επιχειρήσεων και σε μια παράλληλη επικοινωνιακή πραγματικότητα, όπου οι πολιτικές διακηρύξεις προηγούνται των γεγονότων. Όμως η γεωπολιτική δεν λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού θεάματος, κάτι που ίσως να πιστεύει ο Τραμπ, ως άνθρωπος των τηλεοπτικών show!

Οι ισορροπίες ισχύος, οι στρατηγικές αντοχές και οι διεθνείς συσχετισμοί δεν αλλάζουν επειδή κάποιος το ανακοινώνει από ένα βήμα, ή μέσω μιας ανάρτησης στα social media. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Όταν μια υπερδύναμη αρχίζει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τη στρατηγική πραγματικότητα, τα λάθη παύουν να είναι απλώς πολιτικά. Μπορούν να εξελιχθούν σε ιστορικά.

Η σύγχρονη γεωπολιτική πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι οι ανθεκτικές κρατικές δομές, η στρατηγική υπομονή και η πολιτική συνοχή συχνά αποδεικνύονται σημαντικότερες από την καθαρή στρατιωτική ισχύ. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα της αντιπαράθεσης με το Ιράν, καθόσον η επιβίωση και η αντοχή μπορούν να ακυρώσουν ακόμη και την πιο εντυπωσιακή επίδειξη δύναμης. Και τα δύο αυτά στοιχεία δεν μπορούν να εξαλειφθούν από οποιαδήποτε εικονική πραγματικότητα επιχειρεί να δημιουργήσει η Διοίκηση Τραμπ!

ΥΓ. Αν και δεν έχει άμεση σχέση με τον πυρήνα της κεντρικής ιδέας αυτής της παρούσας ανάλυσης, τις ώρες που συντασσόταν αυτή (βράδυ Κυριακής) μαθαίναμε ότι η Τεχεράνη έστειλε μέσω Ισλαμαμπάντ τη δική της πρόταση για το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου. Λίγο αργότερα, γνωστοποιήθηκε η απόρριψή της από τον Τραμπ, ως “απαράδεκτη”…