«Δυστυχώς μια κάτοικος σκοτώθηκε», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η επίθεση είχε στο στόχαστρο εγκαταστάσεις «μη στρατιωτικής υποδομής» και προκάλεσε διακοπές υδροδότησης και ηλεκτροδότησης σε αυτήν την πόλη των άνω των 300.000 κατοίκων.

Παράλληλα στην περιφέρεια του Μπριάνσκ, ένας άνδρας έχασε τη ζωή του και άλλοι δύο τραυματίστηκαν σήμερα σε επιθέσεις «drones–καμικάζι», σύμφωνα με τον υπηρεσιακό περιφερειακό κυβερνήτη Γεγκόρ Κοβάλτσουκ.

Συνολικά η Ρωσία κατέρριψε στη διάρκεια της νύχτας της Πέμπτης προς σήμερα Παρασκευή 155 ουκρανικά μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα πάνω από τις περιφέρειές της και την προσαρτημένη Κριμαία, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.

Τα πλήγματα αυτά ήρθαν την επομένη της χειρότερης ρωσικής επίθεσης με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα και πυραύλους που είχε στόχο την ουκρανική πρωτεύουσα μετά την έναρξη της μεγάλης κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Τουλάχιστον τριάντα άνθρωποι σκοτώθηκαν στην επίθεση αυτή στο Κίεβο, σύμφωνα με απολογισμό που έδωσαν σήμερα στη δημοσιότητα οι υπηρεσίες πρώτων βοηθειών.

Το Κίεβο δεσμεύτηκε χθες να προβεί σε αντίποινα στη Μόσχα, η οποία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να συνεχίσει τις επιθέσεις της.

Πάνω από 4 χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία εξαπολύει τακτικά μαζικά πλήγματα με εκατοντάδες drones και δεκάδες πυραύλους στην Ουκρανία και στην πρωτεύουσά της.

Σε αντίποινα για τα ρωσικά πλήγματα, η Ουκρανία αύξησε τις επιθέσεις της σε διυλιστήρια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στη Ρωσία, προκαλώντας ελλείψεις καυσίμων στη χώρα.

Οι συνομιλίες για μια διπλωματική διευθέτηση της σύγκρουσης έχουν περιέλθει σε τέλμα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή τον Φεβρουάριο, ύστερα από αρκετούς γύρους συνομιλιών υπό τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι οποίοι δεν κατέληξαν σε ουσιαστική πρόοδο.

Το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς αντιλαμβάνεται ως βασική απειλή το υπό ίδρυση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, καταφεύγει σε αντικομμουνιστική ρητορεία παλαιάς κοπής, προκειμένου να απευθυνθεί σε ένα τμήμα της κομματικής βάσης που έχει αποστασιοποιηθεί και εκτιμάται ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το μήνυμα είναι “ψηφίστε ΝΔ για να μην έλθουν οι κομμουνιστές”. Κάτι παρόμοιο με αυτό που είπε και ο Ανδρέας Δρυμιώτης “ψηφίστε ΝΔ για να μην παραπέμψουν τον Κυριάκο στο Ειδικό Δικαστήριο”. 

Οι δημοσκοπήσεις

Το ότι αναδεικνύει την ΕΛΑΣ του Τσίπρα ως τον βασικό του αντίπαλο και εμμέσως ευνοεί την καθιέρωσή του ως τον βασικό πόλο της Κεντροαριστεράς, δεν απασχολεί το κυβερνητικό επιτελείο, καθώς θεωρεί ότι το νέο κόμμα έχει περιορισμένες δεξαμενές. Επιπλέον ο Μητσοτάκης θεωρεί τον Τσίπρα αντίπαλο που μπορεί να νικήσει, εν ολίγοις ότι “τον έχει”. 

Το Μαξίμου θεωρεί ότι εάν δεν κατέβει στον στίβο το κόμμα Σαμαρά – ή εάν με τον πόλεμο που έχει ήδη εξαπολύσει, το κρατήσει σε χαμηλά ποσοστά – τότε θα έχει αυξημένες ελπίδες να του βγει η στρατηγική της δεύτερης κάλπης. Το νέο κύμα των δημοσκοπήσεων (αν και πειραγμένες κυρίως σε ό,τι αφορά την αυθαίρετη εκτίμηση ψήφου) αποτυπώνει τις βασικές δυναμικές που τείνουν να διαμορφωθούν στο πολιτικό σύστημα. 

Η ΝΔ που κινείται στην πρόθεση ψήφου στο 22%-24% (τόσο της δίνουν οι δημοσκοπικές που προσπαθούν να διασώσουν την αξιοπιστία τους) δίνει μάχη για το 25%. Η ΝΔ διατηρεί έναν πυρήνα παλαιών ψηφοφόρων (που θα την ψήφιζαν όποιος κι αν ήταν ο αρχηγός) και παράλληλα μία νέα κατηγορία πολιτικής πελατείας που έχει διαμορφώσει το σύστημα Μητσοτάκη με τα ρουσφέτια, με την πολιτική των επιδομάτων, τις επιλεκτικές απευθείας αναθέσεις κλπ. 

Η ΕΛΑΣ του Τσίπρα ακολουθεί σαν δεύτερο κόμμα, αλλά διατηρώντας την ανοδική τάση, με ερωτηματικό εάν μπορεί να ξεπεράσει το 20%. Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να κατοχυρώνει την τρίτη θέση, αφού η Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού φθίνει. Διαφαίνεται το νέο δίπολο ΝΔ και Μητσοτάκης έναντι ΕΛΑΣ και Τσίπρας, το οποίο ενισχύουν και οι δύο, αλλά κυρίως ένα μέρος των συστημικών μέσων ενημέρωσης. 

Πολιτική αλλαγή 

Ωστόσο η  πλειονότητα των πολιτών προκρίνει την πολιτική αλλαγή έναντι της κυβερνητικής σταθερότητας που οι υπερασπιστές της ταυτίζουν με την συνέχιση της κυβέρνησης της ΝΔ. Στην πρόσφατη δημοσκόπηση της ALCO μόνο 24% τάσσεται υπέρ της κυβερνητικής σταθερότητας, όσο δηλαδή και το ποσοστό της ΝΔ στην πρόθεση ψήφου. 

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον απρόβλεπτοι παράγοντες είναι αφενός η συμμετοχή στις εκλογές – που μπορεί να τινάξει στον αέρα όλους τους υπολογισμούς – και το κόμμα Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός, πέρα από το μικρότερο ή μεγαλύτερο ποσοστό που θα αποσπάσει, διχάζει τη ΝΔ και αποδομεί συνολικά την πολιτική Μητσοτάκη στο δεξιόστροφο και αυξημένης εθνικής ευαισθησίας κοινό. 

Έχοντας καταλήξει ότι ο Σαμαράς θα ιδρύσει κόμμα, αφού πρώτα προσπάθησε να το αποτρέψει, το κυβερνητικό επιτελείο προσπαθεί να εξουδετερώσει και να αδρανοποιήσει τον Κώστα Καραμανλή. Για αυτό και οι επιθέσεις φιλίας, οι αποστολές στελεχών στην Παναγή Κυριακού, οι συνεχείς δηλώσεις στελεχών (που αγγίζουν το όριο της απρέπειας) και οι διαρροές ότι σκέπτεται να ζητήσει συνάντηση μαζί του ο Κυριάκος.

Το να αναγκάσει τον Καραμανλή να αλλάξει στάση μετά από όλες τις δημόσιες παρεμβάσεις που έχει κάνει, είναι από εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο. Περισσότερο προσπαθεί να οργανώσει άμυνες, ακόμη και απέναντι στον Κώστα Καραμανλή και να τον εκθέσει στο δεξιό κοινό, ότι δήθεν εκείνος έχει την ευθύνη. Παράλληλα επιχειρούν να αποτρέψουν με θεμιτούς και κυρίως αθέμιτους τρόπους καραμανλικά στελέχη να ενταχθούν στο νέο εγχείρημα. 

Κρατά ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα ο Κυριάκος 

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο Μητσοτάκης κρατά ανοιχτά και τα δύο ενδεχόμενα εκλογών, και του Φθινοπώρου και της Άνοιξης του 27. Αν και μιλάει για μία εκλογική αναμέτρηση, προκειμένου να αυξήσει την συσπείρωση της ΝΔ, διαμορφώνει στρατηγική δεύτερου γύρου: Εν ολίγοις, ότι ακόμη και αν πέσει κοντά στο 20% – που δεν είναι απίθανο όταν εμφανιστεί το κόμμα Σαμαρά – δεν θα αποχωρήσει από την ηγεσία της ΝΔ.

Εφόσον από το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα δεν προκύψει κυβέρνηση, τότε θα εντείνει τα εκβιαστικά διλήμματα και θα πάει σε δεύτερες εκλογές. Το πλεονέκτημά του είναι ότι, παρότι κινείται σε χαμηλά ποσοστά, απέναντι του εξακολουθεί να έχει ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα. 

Στόχος του Μητσοτάκη είναιμ με εκβιασμούς του εκλογικού σώματος, απειλές αποσταθεροποίησης και υποσχέσεις παροχών, να πάρει το πολυπόθητο 30% και να σχηματίσει κυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ ή τον Βελόπουλο, ή και βουλευτές άλλων κομμάτων που ξαφνικά θα κάνουν την καρδιά τους πέτρα για να σώσουν την χώρα. Παλιά κόλπα της οικογένειας Μητσοτάκη…

Στην αρχή της συνέντευξης, ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε άδικη την κριτική ότι κάθε κυβερνητική πρωτοβουλία αποδίδεται σε προεκλογικές σκοπιμότητες. Όπως είπε, όταν η κυβέρνηση προχωρά σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις κατηγορείται ότι είναι «ανάλγητη», ενώ όταν λαμβάνει θετικά μέτρα κατηγορείται ότι βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο.

Τόνισε ότι στο πρόσφατο υπουργικό συμβούλιο παρουσιάστηκε η πορεία των δέκα εμβληματικών νομοσχεδίων και των τριάντα σημαντικότερων μεταρρυθμίσεων και έργων της χρονιάς, σημειώνοντας πως πολλά έχουν ήδη ολοκληρωθεί στο πρώτο εξάμηνο και αρκετά ακόμη θα προχωρήσουν στο δεύτερο.

Και πρόσθεσε λέγοντας: «Έχουν μείνει μήνες αρκετοί, μέχρι τις εκλογές. Ε, λογικό είναι τα κόμματα, όλα τα κόμματα, να ανεβάζουν στροφές. Είναι ένα φαινόμενο παγκόσμιο, όπου υπάρχει δημοκρατία. Καθώς πλησιάζουν κάπως οι εκλογές, υπάρχει μεγαλύτερη κινητικότητα».

«Όποιος και αν κάνει κόμμα, ο κόσμος της ΝΔ μένει στην παράταξη»

Αναφερόμενος στα σενάρια δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά και στη συνάντησή του με 3 βουλευτές της ΝΔ, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι άλλο οι προσωπικές σχέσεις και άλλο η πολιτική στάση. Υπενθύμισε ότι οι τρεις βουλευτές ξεκαθάρισαν δημόσια πως στηρίζουν την ενότητα της Νέας Δημοκρατίας.

Για τον πρώην πρωθυπουργό είπε ότι τον γνωρίζει πολλά χρόνια, υπήρξε υπουργός του και διατηρούν ανθρώπινες σχέσεις, ωστόσο οι αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στον ίδιο. Εκτίμησε πάντως πως η ιστορία της ΝΔ έχει δείξει ότι όποιος δημιουργεί κόμμα στα δεξιά ή δίπλα στην παράταξη δεν καταφέρνει να αποκτήσει μεγάλη απήχηση, καθώς, όπως είπε, «ο κόσμος της παράταξης, ανεξαρτήτως αρχηγών, μένει στην παράταξη».

Ως προς τα δημοσκοπικά ευρήματα, ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι δεν πρέπει να αναλύονται με υπερβολική ακρίβεια οι διαφορές μισής ή μίας μονάδας. Υπενθύμισε ότι ούτε πριν από τις εκλογές του 2023 προέβλεπαν οι μετρήσεις αυτοδυναμία ή ποσοστό 41% για τη ΝΔ, καθώς τότε εμφάνιζαν την παράταξη κοντά στο 32%-34%.

Όπως είπε, όσο πλησιάζουν οι κάλπες τα διλήμματα γίνονται πιο καθαρά και οι αναποφάσιστοι αποφασίζουν, επισημαίνοντας ότι οι περισσότεροι αναποφάσιστοι προέρχονται από τον χώρο της ΝΔ. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανέπτυξε τρεις βασικούς λόγους για τους οποίους, όπως είπε, οι πολίτες θα πρέπει να εμπιστευθούν ξανά τη Νέα Δημοκρατία.

Πρώτον, επειδή – όπως ανέφερε – η κυβέρνηση υλοποίησε σχεδόν όλες τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, επικαλούμενος μελέτη σύμφωνα με την οποία το 91% των εξαγγελιών είτε έχει ολοκληρωθεί είτε βρίσκεται σε φάση υλοποίησης. Δεύτερον, επειδή θεωρεί ότι στο δίλημμα μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και των υπόλοιπων πολιτικών αρχηγών, ο πρωθυπουργός υπερέχει σε εμπειρία, αποτελεσματικότητα, γνώση των θεμάτων και διεθνές κύρος.

Τρίτον, επειδή η ΝΔ θα παρουσιάσει, όπως είπε, το πρόγραμμά της για το 2030, επιλέγοντας να υποσχεθεί λίγα και συγκεκριμένα, αντί για ανεφάρμοστες εξαγγελίες. Ανέφερε ακόμη ότι το νέο πρόγραμμα θα περιλαμβάνει αυξήσεις μισθών, μειώσεις φόρων και παρεμβάσεις που θα εξαντλούν τα δημοσιονομικά περιθώρια χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η οικονομική σταθερότητα.

«Όταν οι δράστες είναι ακροαριστεροί, κάποιοι ψάχνουν δικαιολογίες»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο κ. Χατζηδάκης για τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης μετά την τριπλή εμπρηστική επίθεση σε σπίτια στελεχών της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη, από την οποία έχασε τη ζωή της μία γυναίκα. Όπως είπε, σε κάθε ευρωπαϊκή δημοκρατία μια τέτοια εγκληματική ενέργεια θα καταδικαζόταν χωρίς αστερίσκους, ανεξαρτήτως της ιδεολογικής προέλευσης των δραστών.

Αντίθετα, σημείωσε ότι όταν οι δράστες προέρχονται από τον χώρο της άκρας Αριστεράς εμφανίζονται θεωρίες περί προβοκάτσιας ή εργαλειοποίησης. Κατηγόρησε συγκεκριμένα κόμματα της Αριστεράς ότι οι αντιδράσεις τους ήταν προκλητικές, υποστηρίζοντας πως αδυνατούν να καταδικάσουν απερίφραστα τέτοιες εγκληματικές ενέργειες. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα το ζήτημα των Προσφυγικών στη λεωφόρο Αλεξάνδρας, διερωτώμενος αν θα υπήρχε η ίδια στάση ανοχής σε περίπτωση κατάληψης του χώρου από ακροδεξιά οργάνωση.

«Πάνε καλά τα έργα του γηπέδου του Παναθηναϊκού, χαίρομαι και εγώ»

Αναφερόμενος στα έργα του νέου γηπέδου του Παναθηναϊκού, ο κ. Χατζηδάκης δήλωσε ότι εξελίσσονται κανονικά και επανέλαβε πως στόχος είναι η ομάδα να αγωνιστεί στη νέα της έδρα τη σεζόν 2027-2028.

Όπως είπε, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η δημιουργία σύγχρονων εγκαταστάσεων για τον Ερασιτέχνη Παναθηναϊκό, με γήπεδα, προπονητήρια και πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το σημαντικότερο έργο αφορά τη συνολική ανάπλαση του Βοτανικού και του Ελαιώνα, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει προκηρύξει διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για την αξιοποίηση έκτασης περίπου 5.000 στρεμμάτων.

«Αρχιτεκτονικά γραφεία θα έρθουν να μας πουν τι μπορεί να γίνει με τη μεταστέγαση των ΚΤΕΛ, με τη μετακίνηση των μεταφορικών εταιρειών, με χώρους πρασίνου να δούμε πώς ο τόπος αυτός μπορεί να κατοικηθεί επίσης για να αντιμετωπίσουμε και με αυτόν τον τρόπο και το στεγαστικό πρόβλημα το οποίο έχουμε», όπως είπε. «Άρα θα είναι μια παρέμβαση πολύ σημαντική αστικής ανάπλασης, αναζωογόνησης του Βοτανικού, αναζωογόνησης του Ελαιώνα, αναζωογόνησης της Αθήνας».

Τον αντιπαρέβαλε με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Pedro Sánchez, ο οποίος απέκλεισε τη χρήση ισπανικών στρατιωτικών βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις. Ενώ μεγάλο μέρος της Ευρώπης απομακρύνεται από το κίνημα MAGA, η Ελλάδα ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σχέση της με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει παραχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσβαση αόριστης διάρκειας σε κρίσιμες στρατιωτικές βάσεις σε όλη τη χώρα — συμπεριλαμβανομένης της κύριας ναυτικής βάσης στην Κρήτη — αντί να προβλέπεται τακτική ανανέωση της συμφωνίας με επαναδιαπραγμάτευση των όρων.

Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ότι ο Κ.Μητσοτάκης έχει ξεπεράσει τα όρια. «Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν στρατηγικό χαρακτήρα και πρέπει να διέπονται από την αρχή του αμοιβαίου οφέλους», είπε. «Η κυβέρνηση ακολουθεί μια πολιτική “λευκής επιταγής” και αυτό δεν εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα.»

Ο 51χρονος Τσίπρας υποστήριξε ότι η προτεραιότητα στη χρήση των στρατιωτικών βάσεων θα πρέπει να είναι η ασφάλεια της ίδιας της Ελλάδας και όχι η απλή ικανοποίηση των αμερικανικών απαιτήσεων. «Το ζήτημα αυτό αναδείχθηκε με ιδιαίτερη ένταση κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου στο Ιράν. Είδαμε ποια ήταν η αντίδραση του Έλληνα πρωθυπουργού και ποια εκείνη του Ισπανού πρωθυπουργού.»

Η προεκλογική του θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να διατηρεί μεγαλύτερη απόσταση από την Ουάσινγκτον φαίνεται να αποσκοπεί στο να εκφράσει τη διαδεδομένη δυσπιστία της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στον Donald Trump. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center στα τέλη Ιουνίου, μόλις το 22% των Ελλήνων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι εμπιστεύονται τον πρόεδρο των ΗΠΑ ως προς τη διαχείριση των διεθνών υποθέσεων.
Ο Τσίπρας, ο οποίος έχασε την εξουσία το 2019, έγινε διεθνώς γνωστός ως ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ, του ριζοσπαστικού κόμματος που συγκρούστηκε με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο σε διαδοχικούς γύρους σκληρών διαπραγματεύσεων, στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.

Τον Μάιο ίδρυσε νέο πολιτικό κόμμα με την ονομασία ΕΛ.Α.Σ., με στόχο να ενώσει την κατακερματισμένη αντιπολίτευση απέναντι στη New Democracy του Μητσοτάκη. Έχει ήδη αναδειχθεί σε δεύτερη πολιτική δύναμη στην Ελλάδα, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά πίσω από τον πρωθυπουργό. Σύμφωνα με τη συγκεντρωτική δημοσκοπική ανάλυση του POLITICO (Poll of Polls), η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 30% και η ΕΛ.Α.Σ. 17%. Οι εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν πριν από την ανάληψη από την Ελλάδα της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιούλιο του 2027.

Εάν είναι πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια αυτής της προεδρίας, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι θα δώσει έμφαση στις δαπάνες για την πολιτική συνοχής, με στόχο τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής υψηλότερης φορολόγησης στις μεγάλες επιχειρήσεις.

«Η κοινωνική συνοχή πρέπει να ενισχυθεί και οι ίδιοι πόροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να αυξηθούν. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει η πολιτική βούληση για τη φορολόγηση των πολυεθνικών εταιρειών, καθώς και των εκπομπών άνθρακα», δήλωσε.

Δεδομένων των απειλών για την ασφάλεια της Ευρώπης, ο Αλέξης Τσίπρας συμφώνησε ότι οι επενδύσεις στον τομέα της Άμυνας πρέπει να αυξηθούν, αλλά όχι σε βάρος των κοινωνικών δαπανών. «Αν συμβεί αυτό, σε λίγα χρόνια θα βρεθούμε με μια Ευρωπαϊκή Ένωση που θα είναι ισχυρότερη αμυντικά, αλλά θα κυβερνάται από ακροδεξιές κυβερνήσεις.»

Ο “φόρος της διαφθοράς” στην Ελλάδα

Ο Τσίπρας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη μεγάλη πρόκληση ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει σταθερά στην πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις.

Παρά το γεγονός ότι μια σειρά από μεγάλα σκάνδαλα έχουν συγκλονίσει τη χώρα — μεταξύ των οποίων η προβληματική διαχείριση από την κυβέρνηση του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στην Ελλάδα και η εκτεταμένη απάτη που αφορούσε ευρωπαϊκά αγροτικά κονδύλια — η κυβέρνηση έχει διατηρήσει το προβάδισμά της, εν μέρει χάρη στον έντονο κατακερματισμό της αντιπολίτευσης.

Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο δημιούργησε το νέο του πολιτικό κίνημα. «Η εικόνα δεν είναι θετική για την κυβέρνηση», λέει, «αλλά είναι μάλλον αρνητική για την αντιπολίτευση, και γι’ αυτό δημιουργήθηκε η ΕΛ.Α.Σ..»

Τόνισε, μάλιστα, ότι η αγανάκτηση των πολιτών για τη διαφθορά θα πρέπει εν τέλει να οδηγήσει σε πολιτική αλλαγή. Επικαλέστηκε δημοσκοπήσεις σύμφωνα με τις οποίες περίπου το 70% των Ελλήνων επιθυμεί πολιτική αλλαγή, περίπου το 90% θεωρεί ότι η διαφθορά είναι εκτεταμένη, ενώ περίπου το 55% δηλώνει ότι ζούσε καλύτερα το 2019 απ’ ό,τι σήμερα.

Παρατήρησε ότι τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν βρεθεί αντιμέτωπα τα τελευταία επτά χρόνια με ένα «διπλό πλήγμα»: το υψηλό κόστος ζωής και τη ευρεία διαφθορά.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5,2% τον Μάιο του 2026, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, που ήταν 3,2%. Σύμφωνα με την έκθεση 2026 UBS Global Wealth Report, η ανισότητα στον πλούτο έχει αυξηθεί, καθώς ολοένα και λιγότεροι άνθρωποι επωφελούνται από την αύξηση του συνολικού πλούτου. Παρότι ο συνολικός καθαρός πλούτος αυξάνεται σταθερά από το 2020, το χάσμα μεταξύ των πλουσίων και του γενικού πληθυσμού εξακολουθεί να διευρύνεται.

«Έχουμε τον αόρατο φόρο της διαφθοράς — και τον αποκαλώ φόρο, επειδή πιστεύω ότι το κόστος των εκτεταμένων και πρωτοφανών επιπέδων διαφθοράς στην Ελλάδα είναι τόσο μεγάλο, ώστε στερεί πόρους από την κοινωνική πολιτική», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Κάθε ευρώ που χάνεται μέσω απευθείας αναθέσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς και μέσω της υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι ένα ευρώ που λείπει από τα δημόσια σχολεία, τους μισθούς των εκπαιδευτικών, τα δημόσια νοσοκομεία και τις αμοιβές των νοσηλευτών», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για τις πολιτικές συνέπειες της φήμης του ως ενός ριζοσπάστη και απρόβλεπτου πολιτικού από την περίοδο της κρίσης της ευρωζώνης, ο Τσίπρας απάντησε ότι πολλοί θυμούνται τη διακυβέρνησή του μόνο για τους πρώτους έξι ταραχώδεις μήνες, όταν η Αθήνα βρισκόταν στο χείλος της εξόδου από την ευρωζώνη. Ο ίδιος, ωστόσο, παρουσίασε τον εαυτό του ως τον ηγέτη της κυβέρνησης που τελικά κατάφερε να σταθεροποιήσει την κατάσταση.

«Γίνεται μια προσπάθεια να επικεντρώνεται η συζήτηση μόνο στους πρώτους έξι μήνες της διακυβέρνησης, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2015. Όμως υπάρχει και η περίοδος πριν και μετά. Η χώρα δεν μπήκε στην κρίση εξαιτίας των δικών μας πολιτικών… Καταλήξαμε σε μια δύσκολη συμφωνία, μέσα από συγκρούσεις και εντάσεις, αλλά βάλαμε τέλος στα μνημόνια, αποκαταστήσαμε την αξιοπιστία της οικονομίας και πετύχαμε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.»

Πηγή: Politico

Στο μήνυμά του αυτό παρέθεσε γράφημα που παρουσιάζει το ύψος των δαπανών του NATO, εμφανίζοντας την Ουάσιγκτον να ξοδεύει πολύ μεγαλύτερα ποσά από άλλα κράτη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος αναμένεται να συμμετάσχει στη σύνοδο της συμμαχίας στην τουρκική πρωτεύουσα την 7η και την 8η Ιουλίου, έχει καταφερθεί επανειλημμένα εναντίον ευρωπαίων συμμάχων της χώρας του, ιδίως εξαιτίας της άρνησής τους να εμπλακούν στο πλευρό των ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στην Ισλαμική Δημοκρατία την 28η Φεβρουαρίου.

Υπό την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ, οι 32 χώρες μέλη της συμμαχίας δεσμεύτηκαν πέρυσι, κατά τη σύνοδο της Χάγης, να αφιερώνουν ως το 2035 τουλάχιστον το 5% του ΑΕΠ τους σε δαπάνες για την ασφάλεια.

Ο Ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας επέμεινε επίσης στο ότι θέλει η Ευρώπη να αναλάβει τον βασικό ρόλο ως προς την ασφάλειά της κι η Ουάσιγκτον έχει ήδη λάβει σειρά μέτρων για να μειώσει την παρουσία και τη δέσμευσή της σε αυτήν.

Η κ. Τάιτους υποστηρίζει ότι μια τέτοια μεταφορά τεχνολογίας προς την Τουρκία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την Ανατολική Μεσόγειο και να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνατότητες μιας χώρας που, όπως σημειώνει, έχει διατυπώσει επανειλημμένα απειλές εναντίον συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ.

Σχετικά με τη διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Ανδρουλάκης παρέπεμψε στην απόφαση του συνεδρίου, σύμφωνα με την οποία, όπως ανέφερε: «όποιος θέλει μπορεί να έρθει, αν πιστεύει στο πρόγραμμα μας και στον αγώνα μας για πολιτική αλλαγή. Ήρθαν ήδη βουλευτές και ευρωβουλευτές άλλων κομμάτων. Θέλουμε τις συνεργασίες του προοδευτικού κόσμου και απευθυνόμαστε σε κάθε ψηφοφόρο. Και σε αυτούς που ψήφισαν Νέα Δημοκρατία και ασφυκτιούν με τα αποτελέσματα της σημερινής πολιτικής. Με ρωτάτε πώς θα κερδίσουμε τη Νέα Δημοκρατία; Δεν τρομοκρατούμε τον κόσμο, δηλαδή, δεν έχω προσωπικά μια τέτοια κυβερνητική προϊστορία, ώστε να πει ένα κομμάτι των ψηφοφόρων του κέντρου ότι “με αυτά που έκανες, δεν θα σε επιλέξουμε ποτέ”. Αυτό φοβάται η Νέα Δημοκρατία» και συμπλήρωσε πώς « το ΠΑΣΟΚ μπορούν να το ψηφίσουν από όλους τους πολιτικούς χώρους, αν τολμήσει η Νέα Δημοκρατία να κάνει παιχνίδια δεύτερης Κυριακής. Κάποιους άλλους δεν θα τους ψηφίσουν ποτέ. Γι’ αυτό και η Νέα Δημοκρατία σκηνοθετεί το σκηνικό που έβγαλε Πρωθυπουργό τον κ. Μητσοτάκη το 2023».

Σχετικά με τα νέα κόμματα, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σημείωσε για της ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα ότι «τα κόμματα υπηρετούν ανάγκες και το επιχείρημα ότι δεν υπήρχε αντιπολίτευση γι’ αυτό ήρθε, δεν στοιχειοθετείται γιατί όταν ο ίδιος ήταν αντιπολίτευση, η Νέα Δημοκρατία πήρε 41%».

Ερωτηθείς δε για το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού, επισήμανε ότι « η χώρα πρέπει να κυβερνηθεί και η πολιτική αλλαγή δεν θα έρθει από κόμματα διαμαρτυρίας, αλλά από κόμματα που έχουν κυβερνητικό πρόγραμμα».

«Για να ηττηθεί η Νέα Δημοκρατία, θα πρέπει αυτός που θα την αντιμετωπίσει να της αποσπά ακροατήριο. Και όχι με το που εμφανίστηκαν τα δύο νέα κόμματα, η Νέα Δημοκρατία να τσιμπά στις δημοσκοπήσεις» υπογράμμισε ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Όσο αφορά στην έξαρση της ακρίβειας ο κ. Ανδρουλάκης επισήμανε πώς δεν μπορεί ο έλεγχος να γίνεται μόνο στην τελική τιμή του προϊόντος, αλλά να γίνεται σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας άμεσα».

«Αυτό που διαφημίζουν οι κ. Μητσοτάκης και Πιερρακάκης ως υπεραπόδοση της οικονομίας είναι υπεραπόδοση της ακρίβειας. Μαζεύουν υπερπλεονάσματα, 5-6-7 δισ., όχι από την υγιή ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά από την ακρίβεια που πληρώνει με έμμεσους φόρους ο ελληνικός λαός. Είναι ένα άδικο φοροεισπρακτικό μοντέλο εις βάρος της μεσαίας τάξης και των πιο αδύναμων» τόνισε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ .

«Όταν έχεις 5% φόρο στα μερίσματα και για τη βιομηχανία που κάνει επένδυση πχ σε μηχανολογικό εξοπλισμό, εκπίπτει 10% τον χρόνο, τι μήνυμα στέλνεις σε αυτή την επιχείρηση; “Δώσε μερίσματα και μην επενδύσεις”, αυτό κάνει η σημερινή κυβέρνηση», επισήμανε ο κ. Ανδρουλάκης παρουσιάζοντας το σχέδιο του ΠΑΣΟΚ για την επανεπένδυση των κερδών.

Ερωτηθείς για 13ο και 14ο μισθό, ο κ. Ανδρουλάκης σημείωσε ότι «το ΠΑΣΟΚ δεν μίλησε ποτέ για 14ο μισθό γιατί ξέρουμε τα όρια της οικονομίας. Ο 13ος μισθός όμως μπορεί να δοθεί και αυτό είναι μια δέσμευση μας από τη ΔΕΘ».

Ανέδειξε την αξιοπιστία, το κυβερνητικό πρόγραμμα και την αυτονομία του ΠΑΣΟΚ, ενώ ισχυρίστηκε πώς «ένα κομμάτι της διαπλοκής είχε και έχει υιοθετήσει τον κ. Μητσοτάκη και ένα άλλο τον κ. Τσίπρα. Είναι εμφανές. Προκύπτει από τον τρόπο που τους αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα media» .

« Αν ο Κώστας Σκανδαλίδης, που έγραψε τη διακήρυξη μας, είχε πει ότι είναι “μονομερής ενέργεια” η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων (σημ. με την πόντιση του καλωδίου στην Κάσο), θα είχε γίνει σεισμός. Αυτό το είπε ο κ. Μπίστης και συμφώνησε ο κ. Σιακαντάρης συντάκτης του μανιφέστου Τσίπρα», συμπλήρωσε.

« Ό,τι είπα στον κόσμο του ΠΑΣΟΚ, το λέω και σε όλον τον ελληνικό λαό: ελάτε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, γιατί αν το ΠΑΣΟΚ γίνει κυβέρνηση και εγώ Πρωθυπουργός θα λογοδοτούμε μόνο σε εσάς. Θα κάνουμε πράξη το πρόγραμμά μας, χωρίς κανέναν συμβιβασμό με κανέναν ισχυρό», πρόσθεσε και συνέχισε:«Έχω κριθεί σε εθνικές εκλογές, σε ευρωπαϊκές εκλογές , σε αυτοδιοικητικές εκλογές και σε εσωκομματικές εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ πήγε μόνο μπροστά, ποτέ πίσω και πιστεύω ότι τώρα με τη φθορά της Νέας Δημοκρατίας και τα φαινόμενα διαφθοράς που βαρύνουν το κλειστό σύστημα του Μαξίμου που παράγει ατιμωρησία σε κολλητούς και υπουργούς, ήρθε η ώρα να γίνει παρελθόν».

Εκτενείς ήταν οι απαντήσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ στα εθνικά θέματα, καθώς επέκρινε την κυβέρνηση για μπρος-πίσω σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, επισημαίνοντας ότι το καλώδιο είναι μια κυριαρχική απαίτηση της χώρας, από την οποία έκανε πίσω η Νέα Δημοκρατία.

«Ο Πρωθυπουργός αν ήταν ειλικρινής υποσχόμενος ότι το έργο θα προχωρήσει, θα έδινε και το ακριβές χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του», ανέφερε και συμπλήρωσε ότι αν ήταν εκείνος Πρωθυπουργός θα είχε επιβάλλει να υπάρξει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως είναι το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου.

Ερωτηθείς για το αν είναι κοντά με την κριτική που ασκούν για τους χειρισμούς του Κυριάκου Μητσοτάκη στα εθνικά θέματα οι κ.κ. Σαμαράς και Καραμανλής, υπογράμμισε: «Αν με την αξιόπιστη και δομημένη κριτική που ασκεί το ΠΑΣΟΚ, συμφωνούν δύο πρώην Πρωθυπουργοί της Νέας Δημοκρατίας, αυτό δεν πρέπει να προβληματίζει εμένα, αλλά τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας».

Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θύμισε ότι «είμαστε το μόνο κόμμα που στήριξε τα εξοπλιστικά προγράμματα. Εμείς δεν είμαστε λαϊκιστές, θέλουμε ισχυρή αποτρεπτικά την Ελλάδα. ‘Αλλοι δεν τα ψήφισαν, εμείς τα ψηφίσαμε. Όμως, η Ελλάδα παράγει; Αναγνωρίζω ότι γίνονται κάποια βήματα τελευταία, αλλά πού ήταν η εγχώρια αμυντική βιομηχανία τα τελευταία 7 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας και νωρίτερα; Τα στοιχεία λένε: 14 δισεκατομμύρια εξοπλισμών, 3,4% μόλις εγχώρια συμμετοχή».

Μίλησε για την ατζέντα ενός Νέου Ελσίνκι, όπως την έχει ονομάσει, για την Τουρκία και εξήγησε: «δεν υπάρχει ευρωπαϊκή προοπτική, θα μπορούσαν να πάρουν την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, η οποία θα είναι σε ένα πλαίσιο αυτοματοποιημένων κυρώσεων για την Τουρκία, όταν απειλεί τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».

Θα προσπαθήσουμε στο παρόν άρθρο να παρουσιάσουμε τους 10 κυριότερους από αυτούς. Η σειρά με την οποία παρατίθενται οι λόγοι δεν αφορά την υποκειμενική δική μου κρίση για την σπουδαιότητα καθενός, αλλά την κατά την γνώμη μου μεγαλύτερη επίδραση στο εκλογικό σώμα των ψηφοφόρων της ΝΔ, αλλά και εν γένει:

1. Κατά την γνώμη μου, ο κυριότερος λόγος της αποδοκιμασίας της κυβέρνησης από τους ψηφοφόρους της είναι η απομάκρυνση του συστήματος εξουσίας του Μαξίμου περί τον πρωθυπουργό, που αποτελεί τον πραγματικό πόλο εξουσίας και καθοδηγεί την Κοινοβουλευτική Ομάδα, το κόμμα της ΝΔ αλλά και την κυβέρνηση ως συλλογικό όργανο και τους υπουργούς μεμονωμένα, από τις παραδοσιακές αξίες της ΝΔ, το DNA της παράταξης, που έχει μετατοπιστεί από την Δεξιά και Κεντροδεξιά προς το Κέντρο και την Κεντροαριστερά.

2. Η μετατόπιση αυτή καθίσταται εμφανέστατη σε προσωπικό επίπεδο, με την απαξίωση από το σύστημα εξουσίας του Μητσοτάκη παραδοσιακών στελεχών της ΝΔ και την εμφανή προτίμηση στελεχών προερχομένων από το ΠΑΣΟΚ, κυρίως σημιτικής αποχρώσεως, το Ποτάμι και την πάλαι ποτέ Ανανεωτική Αριστερά. Είναι κάτι παραπάνω από εμφανής η αποστροφή του πρωθυπουργού προς δεξιά/κεντροδεξιά στελέχη, πλην αυτών που προέρχονται από τον ΛΑΟΣ, κι αυτό για ιδιαίτερους λόγους που δεν είναι της στιγμής να εξηγηθούν. Δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι σχεδόν το μισό Υπουργικό Συμβούλιο αποτελείται από υπουργούς προερχομένους από το σημιτικό ΠΑΣΟΚ, ενώ άνω του 50% των ανώτατων και ανώτερων στελεχών του κρατικού μηχανισμού προέρχονται από το ίδιο κόμμα και την Ανανεωτική Αριστερά.

Άλλωστε και πολλοί συνδαιτυμόνες του Πρωθυπουργού, για τους οποίους έχει δείξει τον θαυμασμό του, προέρχονται από αυτούς τους χώρους. Υπάρχει διάχυτη η πεποίθηση και είναι απόλυτα δικαιολογημένη σε μεγάλο μέρος όχι μόνο στελεχών, αλλά και ψηφοφόρων της ΝΔ, ότι “ήρθαν οι μουσαφίρηδες και πήραν τα σπίτια των νοικοκύρηδων” και ότι “ο Μητσοτάκης κυβερνάει με τους ΠΑΣΟΚους με τις ψήφους των ΝΔημοκρατών”.

Η woke agenda

3. Η εν λόγω μετατόπιση κατέστη αρνητικά εντυπωσιακή με την προώθηση της woke agenda, με αποκορύφωμα τον γάμο και κυρίως την τεκνοθεσία των ομοφυλοφίλων, παρουσιάζοντας αμφότερα ως δήθεν ζήτημα ισότητας και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ τίποτε από αυτά δεν είναι σωστό. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η επιλογή ερωτικού συντρόφου είναι πράγματι θεμελιώδες δικαίωμα, εκπορευόμενο από την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της προσωπικότητας του ατόμου.

Επ’ αυτού δεν υπάρχει αντίρρηση, ούτε καν συζήτηση. Επίσης, μετά την “Απόφαση Βαλλιανάτος κλπ κατά Ελλάδας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ)” ζήτημα προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων κατέστη και το σύμφωνο συμβίωσης των ομοφυλοφίλων, το οποίο καθιερώθηκε νομοθετικά με νόμο που εισήγαγε η κυβέρνηση Τσίπρα. Και επ’ αυτού δεν τίθεται αντίρρηση, δεδομένου ότι κατοχυρώνονται τα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών σε ουσιαστική ισότητα με αυτά των ετερόφυλων. Η συζήτηση για την ισότητα και τα θεμελιώδη δικαιώματα σταματάει εκεί. Ουδέποτε νομολόγησε το ΕΔΔΑ ή το Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ) ότι υπάρχει υποχρέωση των κρατών να καθιερώσουν νομοθετικά τον γάμο των ομοφυλοφίλων ή ότι ο γάμος των ομοφυλοφίλων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα.

Άλλωστε τα περισσότερα κράτη εντός της ΕΕ δεν έχουν καθιερώσει τον γάμο και την τεκνοθεσία των ομοφυλοφίλων, ενώ η Ελλάδα είναι η μόνη από τις ορθόδοξες χώρες που το έχει κάνει. Γιατί έπρεπε η κυβέρνηση Μητσοτάκη να πράξει επισπεύδουσα, κάτι που δεν έπραξε η κυβέρνηση Τσίπρα και που δίχασε όχι μόνο το κόμμα της ΝΔ, αλλά και το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ; Η σπουδή αυτή πλήγωσε ένα μεγάλο τμήμα της εκλογικής βάσης της ΝΔ, που της έχει γυρίσει πλέον την πλάτη.

Κλονισμένη η εμπιστοσύνη των πολιτών στην κυβερνηση

4. Μπορεί η ακρίβεια να είναι εν μέρει εισαγόμενη και αποτέλεσμα των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν, όμως η αισχροκέρδεια που την συνοδεύει έχει την υπογραφή της kυβέρνησης του Μητσοτάκη. Η αλματώδης άνοδος των τιμών σε όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες αποτελεί κόλαφο της σημερινής κυβέρνησης, που δείχνει ότι δεν μπορεί, ή δεν θέλει να πατάξει την αισχροκέρδεια και την υπερβολική ακρίβεια.

5. Η διαφθορά σε όλα τα επίπεδα είναι επίσης ένας πολύ σοβαρός παράγοντας. Δεν είναι μόνο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που όντως έχει τραυματίσει την κυβερνητική παράταξη, αλλά και η σωρεία των απευθείας αναθέσεων, η δικαιολογημένη πεποίθηση ότι δεν μπορεί να γίνει καμιά δουλειά με το Δημόσιο χωρίς την έγκριση – και ποιος ξέρει τι ακόμα – του συστήματος εξουσίας του Μαξίμου και ότι γενικά ο πρωθυπουργός και οι περί αυτόν βάζουν το δάχτυλο στο μέλι.

6. Το μέγα σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, το οποίο βρίσκεται ακόμα στην Δικαιοσύνη, διοικητική και ποινική, και καθιστά έρμαιο εκβιασμού εκ μέρους του Ισραηλινού Ντίλιαν τον πρωθυπουργό και τους στενούς του συνεργάτες. Ενδεχόμενες νέες αποκαλύψεις με στοιχεία εκ μέρους του Ισραηλινού απόστρατου θα περιφέρουν την Κυβέρνηση σε πολύ δύσκολη θέση, ενώ η κυβέρνηση φέρεται να μελετάει νομοθετική ρύθμιση για να ρίξει τον Ντίλιαν, στα μαλακά στην δίκη στο Εφετείο.

7. Η υπόθεση των Τεμπών, που βρίσκεται ακόμη σε δικαστική εξέλιξη, έχει κλονίσει την αξιοπιστία της κυβέρνησης και λόγω της συναισθηματικής φόρτισης που δημιούργησε το γεγονός ότι χάθηκαν κυρίως νέοι και λόγω της αβελτηρίας της κυβέρνησης σε θέματα ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών και λόγω κακών μετέπειτα χειρισμών της κυβέρνησης (Εξεταστική και Προανακριτικές επιτροπές κλπ).

8. Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης στην Δικαιοσύνη, κυρίως την Ανώτατη και κυρίως στον Άρειο Πάγο και την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών όχι μόνο στην Δικαιοσύνη, αλλά και στην κυβέρνηση.

9. Η εγκληματικότητα και ιδίως στους νέους ακόμη και μεταξύ εφήβων, έχει ανέβει στα ύψη και η κυβέρνηση δείχνει ανήμπορη να την αντιμετωπίσει. Η εγκληματικότητα μαζί με την ακρίβεια αποτελούν δύο βασικά κοινωνικά μεγέθη, που δοκιμάζεται κάθε κυβέρνηση στο έργο της και στην αποδοχή ή αποστροφή της κοινωνίας. Σε αμφότερα η Κυβέρνηση παίρνει κακό βαθμό.

10. Σε αντίθεση με τους επιτυχείς χειρισμούς της κρίσης του Έβρου τον Φεβρουάριο του 2020 και την ελληνοτουρκική ένταση του καλοκαιριού του ιδίου έτους, η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατά την δεύτερη θητεία της και μετά την ανάληψη του Υπουργείου Εξωτερικών από τον Γιώργο Γεραπετρίτη και κάποιες ιδιαίτερα ατυχείς δηλώσεις του εμφανίζεται αν όχι ενδοτική, τουλάχιστον εξαιρετικά κατευναστική έναντι της Τουρκίας με αποκορύφωμα την υπογραφή της διακήρυξης των Αθηνών τον Δεκεμβρίου του 2023, που αποτελεί ένα μεγάλο διπλωματικό λάθος. Η σύγκριση του Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία και αρχηγία της ΝΔ με τους προκατόχους του, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, όσον αφορά τον χειρισμό των εθνικών θεμάτων αποβαίνει μοιραία αρνητική για τον σημερινό πρωθυπουργό.

Το κόμμα Σαμαρά

Θα μπορούσα να αναφέρω κι άλλους πολλούς λόγους που έχουν πλήξει το κύρος και την αξιοπιστία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και έχουν οδηγήσει ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων της, που μπορεί να φτάνει και τους μισούς στο να γυρίσουν την πλάτη στο κυβερνών κόμμα και να αναζητούν άλλες λύσεις, κυρίως στα κόμματα δεξιότερα της ΝΔ.

Οι φυγόκεντρες αυτές δυνάμεις θα απελευθερωθούν με την ανακοίνωση κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά, που αναμένεται να δώσει αξιόπιστη διέξοδο σε πολλούς παραδοσιακούς δεξιούς και κεντροδεξιούς ψηφοφόρους, που αποστρέφονται μεν για τους ανωτέρω λόγους τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το σύστημα εξουσίας του, αλλά δεν εμπιστεύονται τον Βελόπουλο, την Λατινοπούλου, τον Νατσιό κλπ, για το ΠΑΣΟΚ δε και τον Τσίπρα ούτε καν το συζητούν. Εν αναμονή λοιπόν νεότερων εξελίξεων, που ενδεχομένως καταστήσουν την κυβερνητική αποδρομή ταχύτερη.

Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι σε ευρωπαϊκές χώρες που έχουν επιλέξει αυτόν τον προσανατολισμό αποδόμησης της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης έχει, κατά την τελευταία 15ετία, αυξηθεί το ποσοστό των φτωχών συνταξιούχων, σε σύγκριση με άλλες χώρες που δεν έχουν επιλέξει τον συγκεκριμένο προσανατολισμό. Για παράδειγμα στην Γερμανία – όπου στις μέρες μας ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δέχεται την κριτική των κυβερνητικών του εταίρων και των συνδικάτων για την προώθηση ενός σχεδίου διεύρυνσης του ρόλου της ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης στην συγκεκριμένη χώρα – το ποσοστό φτώχειας των συνταξιούχων από 11,4% το 2010, αυξήθηκε σε 18,9% το 2025.

Το ίδιο στην Ιρλανδία από 11% το 2010 αυξήθηκε σε 19% το 2025, στην Γαλλία από 10,1% αυξήθηκε σε 11,6% το 2025, στην Λιθουανία από 11,5% το 2010 σε 34,6% το 2025 στην Σλοβακία από 7,8% το 2010 σε 8,7% το 2025, στην Τσεχία από 6,9% το 2010 σε 17,1% το 2025, στην Κροατία από 22,6% σε 34,6% το 2025 και στην Πολωνία από 14,2% σε 14,7% το 2025.

Αντίθετα σε χώρες της ΕΕ, όπου κατά την διάρκεια της τελευταίας 15ετίας δεν θεσμοθετήθηκαν πολιτικές προώθησης της ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, το ποσοστό της φτώχειας των συνταξιούχων στην Ιταλία από 14,4% το 2010 μειώθηκε σε 13,3% το 2025, στην Ισπανία από 21,1% το 2010 μειώθηκε σε 13,1% το 2025, στο Βέλγιο από 18,1% το 2010 μειώθηκε σε 12,4% το 2025 και στην Πορτογαλία από 21% το 2010 μειώθηκε σε 17,8% το 2025.

Η πρόταση για σύνταξης πρόνοιας

Στο δυσμενές αυτό ευρωπαϊκό περιβάλλον της αύξησης της φτώχειας των συνταξιούχων και των ανισοτήτων εξαιτίας, μεταξύ άλλων, της θεσμοθέτησης των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών σχημάτων από τα συγκεκριμένα κράτη-μέλη, προβάλλεται στην χώρα μας μελέτη-πρόταση ερευνητικού ινστιτούτου συρρίκνωσης της κοινωνικής ασφάλισης και θεσμοθέτησης μίας σύνταξης πρόνοιας, η οποία θα καταβάλλεται στο 67ο έτος της ηλικίας, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προϋποθέσεις θεμελίωσης δικαιώματος με βάση τα έτη εργασίας, με αιτιολογικό αφήγημα την δημογραφική γήρανση.

Έτσι, κατά την συγκεκριμένη μελέτη-πρόταση το κόστος για το δημόσιο θα μπορούσε να περιοριστεί από 14% του ΑΕΠ που είναι το 2025 σε 8% του ΑΕΠ. Όμως το 2025 η συνολική δαπάνη των συντάξεων των 2,527 εκατομμυρίων συνταξιούχων στην χώρα μας ήταν περίπου 34 δισ. ευρώ (30,9 δισ. ευρώ οι κύριες συντάξεις και 3,1 δισ. ευρώ οι επικουρικές), από τα οποία τα 19 δισ. ευρώ προήλθαν από τις εισφορές των 4,35 εκατ. εργαζομένων και τα υπόλοιπα 15 δισ. ευρώ από τον Κρατικό Προϋπολογισμό και με το ΑΕΠ στην Ελλάδα να έχει διαμορφωθεί το 2025 στα 248,4 δισ. ευρώ.

Έτσι το κόστος του Κρατικού Προϋπολογισμού για συντάξεις το 2025 ήταν 6% ΑΕΠ και 13,7% του ΑΕΠ ήταν η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη για την κύρια και την επικουρική σύνταξη. Η ανάλυση αυτή διευκρινίζει μεθοδολογικά και ουσιαστικά την διαφοροποίηση μεταξύ κόστους για το Δημόσιο και συνολικής συνταξιοδοτικής δαπάνης της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης.

Ο βασικός άξονας της πρότασης του συγκεκριμένου Ινστιτούτου είναι ότι όσοι σημερινοί ασφαλισμένοι είναι 45 ετών και άνω θα παραμείνουν ασφαλισμένοι στο υπάρχον σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και όλοι οι υπόλοιποι από 44 ετών και κάτω θα αποχωρήσουν από το σημερινό σύστημα, δεν θα καταβάλλουν καθόλου ασφαλιστικές εισφορές στο υπάρχον σύστημα και επιπλέον θα λάβουν πίσω εντόκως τις εισφορές που έχουν καταβάλλει σήμερα, τις οποίες υποχρεωτικά θα τοποθετήσουν σε ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχήματα, Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ασφαλιστικές Εταιρείες.

Το κόστος σε τρεις κατηγορίες ασφαλισμένων

Αυτή η έντοκη επιστροφή εισφορών που θα γίνει από τον Κρατικό Προϋπολογισμό ονομάζεται κόστος μετάβασης και υπολογίστηκε σε μόλις 36 δισ. ευρώ, προκαλώντας ερωτηματικά για τον τρόπο υπολογισμού αυτού του ποσού. Όμως, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι το κόστος μετάβασης προέρχεται από τρεις κατηγορίες ασφαλισμένων:

• Από το χρηματοδοτικό κενό που θα δημιουργηθεί στα έσοδα του ΕΦΚΑ από την αποχώρηση των ασφαλισμένων κάτω των 45 ετών. Αυτό το χρηματοδοτικό κενό είτε θα καλυφθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, είτε οι συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων θα μειωθούν ισόποσα.
• Από την πληρωμή των συντάξεων των σημερινών εργαζομένων που είναι άνω των 45 ετών και οι οποίοι όταν θα συνταξιοδοτηθούν δεν θα υπάρχει κανένας να χρηματοδοτήσει τις δικές τους συντάξεις αφού όλοι οι κάτω των 44 ετών δεν θα καταβάλλουν εισφορές στο παλαιό σύστημα, όπως όλες οι νέες γενιές δεδομένου ότι θα αποταμιεύουν στους κεφαλαιοποιητικούς πυλώνες.
• Η επιστροφή των εισφορών εντόκως, όπως προτείνεται, σε αυτούς που είναι σήμερα κάτω των 44 ετών. Δηλαδή, στο κόστος μετάβασης η συγκεκριμένη μελέτη έλαβε υπόψη μόνο τις επιστροφές εισφορών, παραλείποντας τον υπολογισμό του χρηματοδοτικού κενού που θα δημιουργηθεί στην πληρωμή των συντάξεων των σημερινών 2,527 εκατ. συνταξιούχων (Πίνακας 1) και των 2,285 εκατ. σημερινών εργαζομένων 45 ετών και άνω (Πίνακας 2), οι οποίοι θα συνταξιοδοτηθούν στο μέλλον και δεν θα υπάρχουν νέες γενιές για να χρηματοδοτηθούν οι δικές τους συντάξεις και έτσι θα πρέπει να καταβληθούν εξ’ ολοκλήρου από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Από τον Πίνακα 2 μπορούμε να εκτιμήσουμε τις εισφορές των ατόμων που είναι κάτω των 44 ετών (47,3% των εργαζομένων- 2,053 εκατ. άτομα), ενώ αυτοί που είναι άνω των 45 ετών είναι 2,285 εκατ. άτομα. Από την κατανομή των εργαζομένων του Πίνακα 2 μπορούμε να υπολογίσουμε την μέση ηλικία αυτών των 2,053 εκατ. ατόμων η οποία είναι 34 ετών. Έτσι, εάν θεωρήσουμε ότι ο κάθε ασφαλισμένος άρχισε να εργάζεται στην ηλικία των 25 ετών (σύμφωνα με το Pension Adequacy Report αυτή η ηλικία είναι 23 ετών) τότε η μέση προϋπηρεσία είναι περίπου 9 έτη.

Εάν θεωρήσουμε ότι ο μισθός εισόδου είναι 800 ευρώ (μεικτά) και ο μέσος μισθός είναι 1.240 ευρώ μεικτά (1.362 ευρώ ήταν ο μέσος μισθός στην Ελλάδα) στα 34 έτη ηλικίας, τότε με επιτόκιο μόλις 1% (συν το πληθωρισμό), η έντοκη επιστροφή εισφορών θα είναι 80 δισ. ευρώ τα οποία θα πρέπει να καταβάλλει ο Κρατικός Προϋπολογισμός. Επιπλέον αυτού του ποσού θα πρέπει να προστεθεί το χρηματοδοτικό κενό που θα δημιουργηθεί στις εισφορές του ΕΦΚΑ οι οποίες για τους 4,339 εκατ. εργαζομένους ήταν 19 δισ. ευρώ το 2025.

Το χρηματοδοτικό κενό στην ασφάλιση

Το χρηματοδοτικό αυτό κενό υπολογίζεται σε 8 δισ. ευρώ (3,2% του ΑΕΠ) μόνο για ένα έτος. Δηλαδή, το 47% του πληθυσμού κάτω των 45 ετών καταβάλλει το 42% των εισφορών που εισπράττει ο ΕΦΚΑ. Εάν αυτές οι εισφορές λείψουν από τον ΕΦΚΑ, τότε οι συντάξεις ύψους 34 δισ. ευρώ ή θα πρέπει να μειωθούν στα 26 δισ. ευρώ, δηλαδή θα μειωθούν κατά 24%, γεγονός που σημαίνει ότι η μέση σύνταξη των 1.018 ευρώ (Πίνακας 1) θα μειωθεί σε 770 ευρώ. Για να μην συμβεί αυτή η μείωση των συντάξεων θα πρέπει το χρηματοδοτικό κενό των 8 δισ. ευρώ να χρηματοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Όμως το ποσό αυτό είναι μόνο για ένα χρόνο. Έτσι, εφόσον η μέση ηλικία των σημερινών συνταξιούχων είναι 68 ετών, όπως μπορούμε να υπολογίσουμε από τον Πίνακα 1, μέχρι να αποβιώσουν αυτοί και οι σύζυγοί τους, το κόστος μετάβασης για τους συνταξιούχους υπολογίζεται σε 135 δισ. ευρώ το οποίο θα πρέπει να καταβληθεί μέχρι το 2042. Οπότε συνολικά μέχρι τώρα το κόστος μετάβασης εκτιμάται σε 215 δισ. ευρώ μαζί με την επιστροφή των εισφορών. Όμως, κόστος μετάβασης δημιουργείται και για τους 2,285 εκατ. εργαζόμενους που είναι 45 ετών και άνω (Πίνακας 2).

Κι΄ αυτό επειδή όταν αυτοί φτάσουν στην συνταξιοδότηση περίπου κατά μέσο όρο μετά από 12 έτη, αφού η μέση ηλικία τους ήταν 54 ετών το 2025, δεν θα υπάρχει καμία νέα γενιά, αφού οι νέες γενιές θα αποταμιεύουν σε ιδιωτικές συντάξεις και όπως και οι κάτω των 45 ετών δεν θα καταβάλλουν εισφορές στον ΕΦΚΑ. Έτσι, για να καταβληθούν οι μελλοντικές συντάξεις των άνω των 45 ετών, θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν εξ’ ολοκλήρου από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Αυτό το κόστος μετάβασης υπολογίζεται με αναλογιστικά μοντέλα προβολών σε 305 δισ. ευρώ.

Άρα, συνολικά το κόστος μετάβασης θα είναι 520 δισ. ευρώ δηλαδή περίπου 215% του ΑΕΠ του 2025. Οπότε, τα προκαλούμενα ερωτηματικά πολλαπλασιάζονται για τον τρόπο υπολογισμού στην συγκεκριμένη μελέτη του κόστους μετάβασης σε μόλις 36 δισ. ευρώ. Επιπλέον, οι λανθασμένοι υπολογισμοί διακρίνονται και στους Πίνακες του Παραρτήματος της συγκεκριμένης μελέτης-πρότασης όπου οι πληθυσμιακές προβολές διαφέρουν σημαντικά από αυτές της μελέτης του Ageing Working Group (Ageing Repot, 2024) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Φτώχεια και ανισότητες

Συμπερασματικά, από την ευρωπαϊκή εμπειρία συρρίκνωσης και αποδόμησης της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης με την διεύρυνση του πεδίου της ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, κατά την τελευταία 15ετία, σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναδεικνύεται, μεταξύ άλλων, ότι η συνεισφορά του μοντέλου της ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης είναι η αύξηση της φτώχειας της τρίτης ηλικίας και των κοινωνικών ανισοτήτων.

Παράλληλα αναδεικνύεται ότι η νεοφιλελεύθερη αυτή επιλογή διάβρωσης της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη που προδιαγράφει τον κίνδυνο μίας επερχόμενης κοινωνικής κρίσης, στην χώρα μας θα τροφοδοτήσει, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο μίας σοβαρής οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης, αφού το κόστος μετάβασης εκτιμάται ότι θα είναι μεγαλύτερο από μισό τρισ. ευρώ.

Πάντως η επέμβαση δεν έχει τις ευλογίες των Αμερικανών και σύντομα καταλήγει σε κατάπαυση του πυρός από τις δύο πλευρές, ενώ σοβαρότατη αποδεικνύεται η απειλή του τότε Ρώσου πρωθυπουργού Nikolai Bulganin να πλήξει με βαλλιστικά όπλα την Βρεταννία, την Γαλλία και το Ισραήλ, εάν δεν διακοπούν αμέσως οι εχθροπραξίες, με συνέπεια τον ενταφιασμό της ψευδαίσθησης της αυτοκρατορικής αιωνιότητας στην έρημο. Αργότερα αποκαλύπτεται πως οι Ρώσοι δεν διαθέτουν πυραύλους με την απαιτούμενη εμβέλεια για να πλήξουν τις τρείς χώρες, αλλά στην κρίσιμη περίοδο του Νοεμβρίου του 1956, η απειλή κρίνεται επικίνδυνα πραγματική.

Παράλληλα ο Λευκός Οίκος με τον τότε πρόεδρο Eisenhower, αποσύρει την χρηματοοικονομική υποστήριξη του Λονδίνου από τις ΗΠΑ, με συνέπεια την κατάρρευση της ισοτιμίας της στερλίνας στις αγορές και την παραίτηση του Eden μερικές εβδομάδες αργότερα. Η πλειοψηφία των χρηματοοικονομικών αναλυτών συμφωνεί πως πρόκειται για την μοιραία στιγμή που επισφραγίζει το τέλος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, αν και εξακολουθεί να διατηρεί έναν χρηματοοικονομικό ιστό που καλύπτει ολόκληρο τον πλανήτη, χωρίς όμως καμία άλλη ισχύ. Ουδείς δεν αναφέρεται τότε σε ήττα των δύο μεγάλων δυνάμεων της Δύσης, αλλά απλώς σε μία “κατάπαυση του πυρός”, χωρίς άλλη ιδιαίτερη σημασία.

Περίεργες ομοιότητες με τα Στενά του Ορμούζ

Αν και υπάρχουν κάποιες ομοιότητες με την σχεδόν γελοία υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ, σε σύγκριση με την εξίσου γελοία ιδέα του Eden με στόχο τον έλεγχο της Διώρυγας του Σουέζ, στην πραγματικότητα πρόκειται για μία κρίση με διάχυτο το άρωμα του Σουέζ,, χωρίς όμως να ανταποκρίνεται στο κύριο ζήτημα. Αναμφίβολα και αυτή την φορά κανείς δεν αναφέρεται σε ήττα, αλλά για όλους το μνημόνιο με το Ιράν, συνιστά “κατάπαυση του πυρός”, αν και από την πλευρά του ο Τραμπ δηλώνει πως υπογράφει μία “ιστορική συμφωνία ειρήνης με το Ιράν”.

Εάν αφαιρεθεί η επικοινωνιακή συσκευασία, υπάρχει μία εκεχειρία 60 ημερών, αποχώρηση των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων από τα Στενά του Ορμούζ και ένα πλαίσιο 14 σημείων που εγκαταλείπει τα ζωτικά ερωτήματα για τα πυρηνικά του Ιράν, τα βαλλιστικά όπλα, τις κυρώσεις και τον εμπλουτισμό ουρανίου για κάποιες διαπραγματεύσεις σε ευθετότερο χρόνο. Τα Στενά υποτίθεται πως θα επανέλθουν σε ομαλές συνθήκες ναυσιπλοΐας εντός τεσσάρων εβδομάδων, το Ιράν αποκτά μία περίοδο χάριτος και την προοπτική αποδέσμευσης των κεφαλαίων του, ενώ ο Λευκός Οίκος επιτυγχάνει μία ανάπαυλα.

Αναμφίβολα ο Τραμπ διαφεύγει από μία επικίνδυνη παγίδα και μάλλον μετανοεί για το γεγονός ότι επιτρέπει να τον παρασύρουν, με την στάση του να προδίδεται από την επιθετική συμπεριφορά του έναντι του επικίνδυνου “φίλου” Benjamin Netanyahu. Όμως δεν υπάρχει ένας μόνιμος διακανονισμός, δεν επαληθεύεται η αποπυρηνικοποίηση, δεν υφίσταται συμφωνία για τα επίπεδα εμπλουτισμού του ουρανίου, αλλά μόνον μία χρονική διακοπή με συγκεκριμένη διάρκεια, μία διέξοδος από τα δεσμά των θαλασσίων διαδρόμων των στενών.

Το γνωστό οικονομικό περιοδικό The Economist χαρακτηρίζει την κατάσταση “αρχή του τέλους”, με τον επίσης γνωστό οργανισμό στρατηγικών μελετών Stratfor να τονίζει ωμά πως το μνημόνιο “δεν επιλύει κανένα ακανθώδες ζήτημα”, με την ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ “να αποκαθίσταται σταδιακά”, με δεδομένους τους κινδύνους αναφλέξεων και παρενόχλησης πλοίων. Οπωσδήποτε υπάρχει ο πειρασμός να σκεφθεί κάποιος πως “δεν υπάρχουν λόγοι εμπλοκής σε ασκόπους πολέμους”, με το κυρίαρχο ζήτημα της υπεραξίας των Στενών να παραμένει, αλλά με προσωρινή διακοπή των διακυμάνσεων.

Τα διδάγματα του Σουέζ

Πολλοί χρηματοοικονομικοί κυρίως αναλυτές ανατρέχουν στα γεγονότα της κρίσης του Σουέζ, αναζητώντας αναλογίες και οπωσδήποτε στρέφονται προς την σωστή κατεύθυνση, αλλά καταλήγουν σε λανθασμένα διδάγματα. Ένα από τα καίρια δεν αφορά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν μία απότομη συρρίκνωση της ισχύος τους, όπως η άλλοτε κραταιά Βρετανική Αυτοκρατορία, από την στιγμή που ναι μεν το Λονδίνο παύει να ελέγχει την Διώρυγα του Σουέζ το 1956, αλλά από την άλλη πλευρά, η Βρετανία παραμένει επί δεκαετίες μία μεγάλη δύναμη.

Υπάρχει ένα περισσότερο εξειδικευμένο δίδαγμα που προσφέρει δυνητικά μεγάλα οφέλη στους απανταχού επενδυτές, από την στιγμή που η κρίση του Σουέζ αποδεικνύει ότι η ωμή στρατιωτική επέμβαση δεν επιλύει την υποφώσκουσα οικονομική πραγματικότητα. Η Γερμανία επιχειρεί το 1940 να υποτάξει την Βρετανία με μεγάλης κλίμακας αεροπορικές επιδρομές, τακτική που εφαρμόζεται τότε για πρώτη φορά, αλλά το εγχείρημα της απόβασης οδηγείται σε πλήρη αποτυχία.

Οι φρικαλέοι εμπρηστικοί βομβαρδισμοί της Δρέσδης το 1942 δεν οδηγούν στην συνθηκολόγηση της Γερμανίας και θα απαιτηθεί η απόβαση στην Νορμανδία, η μεγάλη μάχη των Αρδεννών σε συνδυασμό με την προέλαση των Ρώσων και την καταστροφή της Βαρσοβίας, για να συνθηκολογήσει άνευ όρων το Βερολίνο. Οι εμπρηστικοί βομβαρδισμοί του Τόκυο με θερμοβαρικά όπλα δεν κάμπτουν την αντίσταση των Ιαπώνων και τελικά θα απαιτηθεί η χρήση της ατομικής βόμβας για να προκύψει η πολυπόθητη νίκη των Συμμάχων.

Αναμφίβολα όμως κανείς δεν προκρίνει την χρήση πυρηνικών όπλων εναντίον του Ιράν, με την χρήση τους το 1945 να αποτελεί εξαίρεση.
Οι αγορές αρχίζουν να αξιολογούν μία πραγματικότητα ανάλογη με την εξαΰλωση της διπλωματικής επιρροής του Λονδίνου μετά την κρίση του Σουέζ. Αντιλαμβάνονται πως ο Τραμπ εμπλέκεται στην επιχείρηση με ουσιαστικά με ένα τελεσίγραφο για τον αφοπλισμό ή την καταστροφή του Ιράν. Όμως ένα τρίμηνο αργότερα οι ΗΠΑ αποδέχονται με μνημόνιο μία εκεχειρία που επιτρέπει στο καθεστώς να παραμείνει άθικτο, την κύρια εξαγωγική οδό του να επανέρχεται σε λειτουργία και τα πυρηνικά του αποθέματα να τίθενται “σε πλαίσιο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις”.

Υποτίθεται πως από τον Μάρτιο η Τεχεράνη απορρίπτει πολλές προσκλήσεις για διαπραγματεύσεις, ενέργεια που φροντίζει πάντως να αποφύγει όποιος αντιλαμβάνεται πως ηττάται κατά κράτος. Οι Ιρανοί κρίνουν πως έχουν την δυνατότητα να αντέξουν σε μία υψηλής έντασης σύγκρουση επί ένα δίμηνο, ή ακόμα και ένα τρίμηνο και δεν επιδιώκουν κατάπαυση του πυρός. Γνωρίζουν πως οι αγορές θα κλυδωνισθούν και πως η δημοφιλία του Αμερικανού προέδρου πρόκειται να συρρικνωθεί, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές απέχουν μόλις ένα τετράμηνο, δεδομένα μάλλον καταστροφικά για τον Τραμπ. Δεν απαιτείται να χαρακτηρίσει κάποιος την εξέλιξη ήττα, για να αντιληφθεί το πώς πρόκειται να αντιδράσουν οι αγορές.

Τα δύο σκέλη

Για το οποιοδήποτε επενδυτικό χαρτοφυλάκιο, το μνημόνιο μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δημιουργεί δύο σκέλη που με κανένα τρόπο δεν πρέπει να έλθουν σε επαφή και να συνδυασθούν. Το πρώτο αφορά συναλλαγές για την ανακούφιση του χαρτοφυλακίου, με την χειρότερη εξέλιξη, τον αποκλεισμό των Στενών, συνεχή πυραυλικά πλήγματα εναντίον των υποδομών των χωρών του Περσικού Κόλπου, να απομακρύνεται πλέον.

Τα ασφάλιστρα στο συγκεκριμένο κοστίζουν υπερβολικά, αλλά μειώνονται απότομα, ενώ και το αργό πετρέλαιο υφίσταται υποχώρηση των υπεραξιών της κρίσης, όπως επίσης και τα ναύλα που επιβαρύνονται με πολλαπλάσια ασφάλιστρα κατά την διάρκεια της κρίσης. Όσα χαρτοφυλάκια σχηματίζονται με την προοπτική μεγάλης χρονικής διάρκειας ανατροπών στον Περσικό Κόλπο, επιβάλλεται να εκτιμηθούν με νέα δεδομένα και να αναδιαρθρωθούν, χωρίς να συγχέεται η αναγκαστική συμπίεσή τους με την τελική απόφαση, που οφείλει να παραμείνει ανεπηρέαστη.

Το δεύτερο σκέλος αφορά την δομή, με το χρονόμετρο των 60 ημερών να τίθεται σε λειτουργία. Τίποτε στο μνημόνιο δεν επιλύει το ζήτημα των πυρηνικών, η θέση του Ισραήλ παραμένει αμετάβλητη και οι αψιμαχίες του παρέχουν τα κίνητρα για να ανατρέψει την ανακωχή πριν οι συνομιλίες διαμορφώσουν ένα μονιμότερο πλαίσιο για μία τελική συμφωνία.

Η κατάσταση προσλαμβάνει την μορφή μίας κίνησης από την διάχυση μίας “ολοκληρωτικής κρίσης” στην “παρατεταμένη χαμηλού βαθμού αστάθεια”, με το καταστροφικό σκέλος να σημειώνει μεγάλες απώλειες έντασης. Αντίθετα το άλλο σκέλος κερδίζει έδαφος και παρά τις επαναλαμβανόμενες αψιμαχίες, τις συνέπειες των κυρώσεων και τις περιοδικές προσβολές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), παραμένει με μεγαλύτερη ισχύ.

Αμετάβλητα σημεία

Το Ιράν εξακολουθεί να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, τον θαλάσσιο διάδρομο που εξυπηρετεί την διακίνηση σε αδρές γραμμές του 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), με τα φυσικά δεδομένα να μην μεταβάλλονται με την υπογραφή του μνημονίου. Οι παραγωγοί του Περσικού Κόλπου έχουν πλέον τα απαραίτητα κίνητρα για να αντισταθμίσουν τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ με στενότερους δεσμούς με το Πεκίνο και την Μόσχα, ακόμα και αν συνεχίσουν τις αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.

Οι κλασσικοί εισαγωγείς αργού πετρελαίου του δυτικού κόσμου θα αρχίσουν να σχηματίζουν μέσω των εφοδιαστικών τους αλυσσίδων μεγαλύτερα αποθέματα σε ζωτικές πρώτες ύλες, μειώνοντας ταυτόχρονα την εξάρτησή τους από τις ροές ενέργειας του Περσικού Κόλπου. Αναγκαστικά θα αποδεχθούν το πρόσθετο κόστος των εναλλακτικών διαύλων εφοδιασμού, αν και οι νέες διαβρωτικές επιβαρύνσεις θα συσσωρεύονται με την πάροδο των ετών, προκαλώντας και πληθωριστικές πιέσεις.

Η αμερικανική στρατιωτική αξιοπιστία, από την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, έως τα στενά της Φορμόζας, θα απομειωθεί, αλλά όχι δραματικά στο άμεσα επόμενο χρονικό διάστημα, αν και η τάση κρίνεται προφανής. Η Κρίση του Σουέζ δεν προκαλεί το τέλος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, αλλά μεταβάλλει καθοδικά την αξία των υποσχέσεων του Λονδίνου και η ίδια αναπροσαρμογή εξελίσσεται και για τις ανάλογες αμερικανικές.

Πάντως το μνημόνιο, όπως και το χρονόμετρο των 60 ημερών συνιστά μία νέα πραγματικότητα, που επιχειρούν να αποτιμήσουν οι αγορές. Στο Σουέζ το Λονδίνο εξανεμίζει την ικανότητα να προσποιείται πως οι υποσχέσεις της αυτοκρατορίας πάντα υλοποιούνται, αποδεικνύοντας τις αδυναμίες του να τις πραγματοποιεί. Η προσαρμογή πρόκειται να απαιτήσει μία πολυετή διαδρομή, με αφετηρία της την διακοπή της χρηματοοικονομικής υποστήριξης των ΗΠΑ προς την Μεγάλη Βρετανία.

Το μνημόνιο με το Ιράν σηματοδοτεί μία ανάλογη αφετηρία με τις αγορές να αποτιμούν την αμερικανική ισχύ με μεγαλύτερη ακρίβεια και συνεπακόλουθα τις εγγυήσεις ασφαλείας που προσφέρουν οι ΗΠΑ. Ο κίνδυνος που ενσωματώνουν τα Στενά του Ορμούζ με την ιδιότητα μίας αναμφίβολης υπεραξίας, δεν εξαφανίζεται τελικά με το μνημόνιο, αλλά απλώς αλλάζει μορφή.