«Ξεκίνησαν να μου λένε είμαστε οι τάδε φασίστες και εδώ κάνουμε κουμάντο εμείς και κάτι τέτοια», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αρχικά δεν πίστεψε πως είχαν σκοπό να του επιτεθούν, αλλά θεώρησε ότι ήθελαν απλώς να τον προκαλέσουν και να κάνουν επίδειξη δύναμης. Είπε ότι  ο ένας από τους δύο φορούσε κράνος, ενώ ο δεύτερος όχι. Σύμφωνα με την καταγγελία του, όταν ο ένας του επιτέθηκε, ο ίδιος προσπάθησε να αμυνθεί και έριξε τον επιτιθέμενο στο έδαφος. Τότε, όπως ανέφερε ο παθών, ο ένας δράστης φώναξε στον συνεργό του: «Δώσ’ τον, σφάξ’ τον».

«Δεν είχα καν στο μυαλό μου εκείνη τη στιγμή ότι θα προσπαθούσαν να με σκοτώσουν», σημείωσε ξανά. «Δεν το είχα υποψιαστεί ότι 16:10 θα έρχονταν να με σκοτώσουν κάτω από το σπίτι μου. Ωστόσο είχαν σκοπό, είχαν τα μαχαίρια στα χέρια. Τους ρώτησα: “Γιατί εμένα;” και ο ένας μου είπε: “Εσύ είσαι πολλά χρόνια αριστερός και αντιρατσιστής. Εσένα ξέρουμε, σε σένα ήρθαμε. Αν ξέραμε κάποιον άλλον, θα πηγαίναμε σε άλλον”».

Ο τραυματίας ανέφερε πως «είναι γνωστό μοτίβο των φασιστών να επιτίθενται με τέτοιο θρασύδειλο τρόπο. Αν θυμάστε και στον Παύλο Φύσσα είχαν πάει 20 άτομα, δεν είχαν πάει δύο. Τους είχε πλακώσει στις μπουνιές και χρειαζόταν να έρθει ο Ρουπακιάς να τον μαχαιρώσει στην κάρδια. Αυτό είναι το μοτίβο των νεοναζί, των θρασύδειλων που λύνουν τις διαφορές τους προσπαθώντας να σκοτώσουν», είπε ο τραυματίας.

Το θύμα μαχαιρώθηκε δύο φορές στο μηρό και προσπάθησαν να τον μαχαιρώσουν και στο θώρακα, αλλά εκεί το τραύμα δεν ήταν βαθύ. Πήγε αρχικά μόνος του στο Κέντρο Υγείας Ελευσίνας με δικά του μέσα, ωστόσο επειδή ήταν πολύ βαθιά τα τραύματα που έφερε στα πόδια, χρειάστηκε να γίνει η διακομιδή του με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Τζάνειο Νοσοκομείο του Πειραιά, όπου και νοσηλεύεται εκτός κινδύνου

Ανακοινώσεις κομμάτων

Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε την έντονη ανησυχία του, τονίζοντας πως η επίθεση «ξυπνά μνήμες από παλαιότερες υποθέσεις ρατσιστικής και φασιστικής βίας» και σε ανακοινωσή του αναφέρει «την ανάγκη να μην επιστρέψουν τα τάγματα εφόδου». Επισημαίνεται ότι οι δράστες αυτοπροσδιορίστηκαν ως φασίστες και στοχοποίησαν το θύμα γνωρίζοντας την πολιτική του ταυτότητα. Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Η ανοχή “οπλίζει” τον νεοναζισμό. Να ξεριζώσουμε το μίσος σε κάθε γειτονιά, πριν θρηνήσουμε τον επόμενο Φύσσα!»

Το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του αναφέρεται σε «δολοφονική επίθεση φασιστοειδών σε βάρος του 32χρόνου αθλητή, για την αντιφασιστική του δράση, που ξυπνά μνήμες από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, χτυπά συναγερμό για το εργατικό κίνημα που τώρα πρέπει να μπει μπροστά για να στείλει ξανά αυτά τα φασιστικά θρασίμια πίσω στα λαγούμια τους.

»Αυτές τις ώρες που με την ανοχή και τη στήριξη των επιτελείων του συστήματος διάφορα φασιστοειδή επανεμφανίζονται, ύστερα και από την αποφυλάκιση του ναζί-εγκληματία Κασιδιάρη, κάθε προσπάθεια να αποσιωπηθεί ο πραγματικός χαρακτήρας της επίθεσης αυτής ρίχνει νερό στο μύλο τους. Αντίστοιχα και η όποια ανοχή του κρατικού μηχανισμού απέναντι σε φασιστικές ομάδες δίνει αέρα στα πανιά τους.»

Ο επικεφαλής της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, κατέκρινε τις πρώτες διαρροές της Αστυνομίας που έκαναν λόγο για «ληστεία», παραβάλλοντάς τες με τις αρχικές διαρροές περί «οπαδικού καυγά» στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Ανέφερε ότι οι φασίστες αποθρασύνονται λόγω της «κανονικοποίησης της Ακροδεξιάς στη χώρα μας». Συμπλήρωσε πως «οι εγκληματικές μέθοδοι της Χρυσής Αυγής, οι τραμπουκισμοί και τα μαχαιρώματα είναι αυτό που ξέρουν να κάνουν», και κάλεσε σε πολιτική επαγρύπνηση.

Παράλληλα, έντονη ήταν η αντίδραση και από τον Σύλλογο Πολιτισμού «Παύλος Killah P Φύσσας», ο οποίος χαρακτήρισε την επίθεση κομβικής σημασίας και ζήτησε άμεση κινητοποίηση των κοινωνικών φορέων

Σε δολοφονική φασιστική επίθεση αναφέρεται και το ΜέΡΑ25: «Η επιχείρηση ξεπλύματος των ναζιστικών συμμοριών που εκτυλίχθηκε στα συστημικά ΜΜΕ της χώρας με αφορμή την αποφυλάκιση του καταδικασμένου εγκληματία Κασιδιάρη είχε κιόλας τα πρώτα αποτελέσματα. Το απόγευμα της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου, ναζί, μέλη πιθανότατα της οργάνωσης Propatria, μαχαίρωσαν αντιφασίστα στην Ελευσίνα, με προφανή στόχο να τον δολοφονήσουν.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι δύο ναζιστές της Propatria, στήσανε καρτέρι θανάτου έξω από το σπίτι του αντιφασίστα αγωνιστή και του επιτέθηκαν με μαχαίρι, τραυματίζοντάς τον. Πρόκειται για μια προσχεδιασμένη, πολιτικά υποκινούμενη πράξη που θυμίζει τις πιο σκοτεινές πρακτικές των νεοναζί, μια επίθεση βγαλμένη από τα εγχειρίδια της Χρυσής Αυγής και του Κασιδιάρη. Δεν θα αφήσουμε να επιστρέψουν τα τάγματα εφόδου στους δρόμους και τις γειτονιές μας».

Η έκρηξη φέρεται να συνέβη, όταν εξωτερικό συνεργείο έκανε εργασίες στο περιβάλλοντα χώρο.Η ανακοίνωση της Motor Oil αναφέρει: «Σήμερα, στις 11π.μ. κατά τη διάρκεια εκτεταμένης προληπτικής συντήρησης στο διυλιστήριό μας δυο εργαζόμενοι τραυματίστηκαν σοβαρά. Οι εργαζόμενοι έλαβαν άμεσα τις προβλεπόμενες πρώτες βοήθειες και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Η κατάστασή τους είναι σοβαρή και λαμβάνουν τη δέουσα φροντίδα. Από την πρώτη στιγμή ενεργοποιήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφάλειας και αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών».

Σύμφωνα με πληροφορίες τραυματίσθηκαν άλλοι τρεις εργαζόμενοι, αλλά ελαφρύτερα και είχαν κυρίως αναπνευστικά προβλήματα. Δεν γνωρίζουμε άλλα στοιχεία για τους πέντε τραυματίες. Μια πληροφορία που δεν διασταυρώσαμε αναφέρει ότι ίσως η έκρηξη προκλήθηκε από συγκέντρωση αερίων.

Υπενθυμίζεται ότι στις 17 Σεπτεμβρίου του 2024 είχε ξεσπάσει στα ίδια διυλιστήρια πυρκαγιά (φωτογραφία) με τρεις (ελαφρά) τραυματίες, που αντιμετωπίσθηκε απ΄την Πυροσβεστική, επικουρούμενα από τα πυροσβεστικά οχήματα των διυλιστηρίων. Τότε είχε αποσταλεί μήνυμα 112 μήνυμα στους κατοίκους της περιοχής με την οδηγία να απομακρυνθούν λόγω της πυρκαγιάς. Είχε διακοπεί και η κυκλοφορία στην παλιά εθνική οδό Αθηνών-Κορίνθου. Οι τραυματίες ανήκαν και πάλι σε εξωτερικό συνεργείο εργολάβων.

Σέρρες: Εργάτης νεκρός

Εν τω μεταξύ σε άλλο σοβαρό εργατικό ατύχημα σήμερα το πρωί 49χρονος εργάτης υπέστη βαρύτατες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις στην Κάτω Καμήλα Σερρών όταν έπεσε από σκαλωσιά κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών.

Δυστυχώς ο εργάτης τελικά απεβίωσε. Ήταν πατέρας δύο παιδιών. Το περιστατικό συνέβη κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι στιγμής συνθήκες και διενεργείται προανάκριση.

Με την ερώτησή του, ο Μιχάλης Κατρίνης καλεί τον υπουργό να διευκρινίσει ποιος έλεγξε τα προσόντα του νέου προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου και από ποιες συγκεκριμένες επαγγελματικές ή διοικητικές θέσεις προκύπτει η απαιτούμενη πενταετής εμπειρία σε θέση ευθύνης.

Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης, τον ρόλο του Ελληνικού Δημοσίου και της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας στην αξιολόγηση και έγκριση των υποψηφιοτήτων, καθώς και για τους λόγους που οδήγησαν στην αντικατάσταση της προηγούμενης διοίκησης.

Με την αίτηση κατάθεσης εγγράφων ζητά να προσκομιστούν στη Βουλή τα πρακτικά της Γενικής Συνέλευσης, οι εισηγήσεις επιλογής, οι εκθέσεις αξιολόγησης και ελέγχου των προσόντων, τα στοιχεία τεκμηρίωσης της απαιτούμενης εμπειρίας και οι σχετικές αποφάσεις των μετόχων.

Όπως υπογραμμίζει, η επιλογή προσώπων για τη διοίκηση ενός φορέα τέτοιας στρατηγικής σημασίας απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση της καταλληλότητάς τους και σαφή προσδιορισμό των οργάνων που εισηγήθηκαν, έλεγξαν και ενέκριναν την επιλογή τους.

Επισυνάπτεται το κείμενο της Ερώτησης και ΑΚΕ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΡΙΝΗΣ
ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής
Βουλευτής Ηλείας
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς: Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια

Θέμα: Διαδικασία επιλογής, έλεγχος νόμιμων προσόντων και τεκμηρίωση καταλληλότητας της νέας διοίκησης του ΕΛΚΑΚ Α.Ε.

Με την από 7 Οκτωβρίου 2026 ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας γνωστοποιήθηκε ο ορισμός νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ Α.Ε.), κατόπιν απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων.
Το ΕΛΚΑΚ αποτελεί φορέα στρατηγικής σημασίας για την εθνική άμυνα, την αμυντική έρευνα και καινοτομία και την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με μετόχους το Ελληνικό Δημόσιο (67%) και την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (33%).

Το ειδικό θεσμικό πλαίσιο του ν. 5110/2024 και ιδίως το άρθρο δέκατο πέμπτο του καταστατικού της εταιρείας προβλέπουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις ως προς τα προσόντα, την επαγγελματική εμπειρία και την καταλληλότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.

Ωστόσο, από τη σχετική ανακοίνωση δεν προκύπτουν η ημερομηνία πραγματοποίησης της Γενικής Συνέλευσης, η διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων, τα πρόσωπα ή όργανα που εισηγήθηκαν την επιλογή, ούτε ο τρόπος με τον οποίο διαπιστώθηκε η πλήρωση των προβλεπόμενων νόμιμων προϋποθέσεων.

Η επιλογή προσώπων για τη διοίκηση ενός φορέα τέτοιας στρατηγικής σημασίας απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση της καταλληλότητάς τους και σαφή προσδιορισμό των οργάνων που εισηγήθηκαν, έλεγξαν και ενέκριναν την επιλογή τους. Κατόπιν των ανωτέρω, ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο κ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ:

1. Πότε πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση κατά την οποία αποφασίστηκε η εκλογή του νέου Διοικητικού Συμβουλίου, με ποια διαδικασία συγκλήθηκε και ποιοι εκπροσώπησαν τους δύο μετόχους;
2. Ποιος ή ποιο αρμόδιο όργανο πρότεινε και εισηγήθηκε στους μετόχους την επιλογή του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου; Με ποια κριτήρια και βάσει ποιας διαδικασίας διαμορφώθηκε η σχετική εισήγηση;
3. Ποιος ή ποιο όργανο διενήργησε, πριν από την επιλογή, τον έλεγχο της πλήρωσης των υποχρεωτικών νόμιμων προσόντων του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου; Ποια συγκεκριμένα δικαιολογητικά εξετάστηκαν, ποιο ήταν το αποτέλεσμα του ελέγχου και με ποια έγγραφη πράξη ή εισήγηση αποτυπώθηκε το σχετικό συμπέρασμα;
4. Από ποιες συγκεκριμένες επαγγελματικές ή διοικητικές θέσεις προκύπτει, για καθένα από τα δύο επιλεγέντα Πρόσωπα, η απαιτούμενη πενταετής εμπειρία σε θέση ευθύνης; Ποια ήταν η χρονική διάρκεια, οι αρμοδιότητες και το επίπεδο ευθύνης κάθε θέσης και με ποια έγγραφα τεκμηριώθηκαν;
5. Ποιος ήταν ο ρόλος του Ελληνικού Δημοσίου και της ΕΕΣΥΠ Α.Ε. κατά την αξιολόγηση και έγκριση των συγκεκριμένων υποψηφιοτήτων και με ποια στοιχεία διασφαλίστηκε ότι οι μέτοχοι είχαν λάβει γνώση της τεκμηρίωσης των νόμιμων προσόντων πριν από τη λήψη της απόφασης;
6. ποιοι λόγοι ώθησαν την πολιτική ηγεσία στην αντικατάσταση της απελθούσης διοικήσεως ;

ΠΑΡΑΚΑΛΕΙΣΘΕ ΝΑ ΚΑΤΑΘΕΣΕΤΕ

1. Την πρόσκληση σύγκλησης και το πλήρες πρακτικό της Γενικής Συνέλευσης κατά την οποία αποφασίστηκε η εκλογή του νέου Διοικητικού Συμβουλίου ή τα αντίστοιχα έγγραφα νόμιμης σύγκλησης και συνεδρίασης.
2. Τις εισηγήσεις ή προτάσεις προς τους μετόχους για την επιλογή του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου, καθώς και τυχόν εκθέσεις αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων.
3. Την έγγραφη έκθεση, εισήγηση ή άλλη πράξη ελέγχου των νόμιμων προσόντων, από την οποία προκύπτουν το αρμόδιο όργανο που διενήργησε τον έλεγχο, τα στοιχεία που εξετάστηκαν και τα συμπεράσματα που διατυπώθηκαν.
4. Τα έγγραφα τεκμηρίωσης της απαιτούμενης πενταετούς εμπειρίας σε θέση ευθύνης του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου, με την αναγκαία προστασία προσωπικών δεδομένων.
5. Τυχόν αποφάσεις, εξουσιοδοτήσεις ή έγγραφες τοποθετήσεις των δύο μετόχων σχετικά με την επιλογή των ανωτέρω προσώπων.

Ο ερωτών και αιτών Βουλευτής

Μιχάλης Κατρίνης

Όλα αυτά επιβεβαιώνουν ότι δεν υπήρχε κανένα στιβαρό πολιτικό σχέδιο αποτροπής, ούτε καν σωστή επικοινωνιακή στρατηγική. Η κυβέρνηση λειτούργησε φοβικά και αμήχανα, και το μόνο που διέσωσε την αξιοπρέπεια της χώρας ήταν η αυτενέργεια και η ψυχραιμία του Έλληνα κυβερνήτη πάνω στη γέφυρα της “Λήμνου”. 

Αυτή η φοβική διαχείριση των διαρροών του 2020 αποτέλεσε το “προσχέδιο” για τον τρόπο που η κυβέρνηση χειρίζεται σήμερα επικοινωνιακά τις τουρκικές προκλήσεις, όπως στο περιστατικό της Κάσου, όπου πρόσφατα ο κ. Άγγελος Συρίγος προκάλεσε πολιτικό σεισμό, ομολογώντας δημόσια ότι η Ελλάδα “υποχώρησε δύο φορές” απέναντι στην Τουρκία κατά τη διάρκεια των κρίσεων του 2024. 

Η κομματική αντιπαράθεση που ξέσπασε ποσώς ενδιαφέρει το Έθνος, διότι εξυπηρετεί μικροπολιτικές σκοπιμότητες. Οι πολιτικοί υπολογίζουν το “πολιτικό κόστος” της συγκυρίας. Το γεγονός όμως παραμένει και βασίζεται σε μια θεμελιώδη αλήθεια των διεθνών σχέσεων: ο αναθεωρητικός αντίπαλος σταματά μόνον εκεί που συναντά τοίχο. 

Ο Σαλιάρης και η αυταπάτη των “ήρεμων νερών”

Όταν ο Σαλιάρης κράτησε σταθερό το τιμόνι, οι Τούρκοι μέτρησαν τις πληγές τους και σιώπησαν. Η θεωρία των “ήρεμων νερών” και των ανοιχτών διαύλων δεν απέτρεψε την Τουρκία από το να κλιμακώσει συλλήβδην έκτοτε. Η συστηματική ταυτόχρονη διεξαγωγή πολέμου κοινής γνώμης, ψυχολογικού πολέμου και νομικού πολέμου με σκοπό τη συστηματική διαμόρφωση της κοινής γνώμης, την κάμψη του ηθικού μας και την αυθαίρετη αμφισβήτηση της διεθνούς νομιμότητας, είναι γεγονός. Στη διεθνή πολιτική, η αδράνεια θεωρείται αδυναμία.

Όταν ο Σαλιάρης το 2020 “απάντησε” στον τουρκικό τραμπουκισμό τσαλακώνοντας το “Kemal Reis”, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ισχύος που ανάγκασε την Άγκυρα να αναδιπλωθεί προσωρινά. Η κατευναστική τακτική απέτρεψε ίσως μια θερμή αναμέτρηση μέχρι σήμερα, αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα· απλώς μετέθεσε τον χρόνο της τελικής αναμέτρησης. Όμως, όπως ομολογείται πλέον και δημόσια, η Τουρκία δεν λαμβάνει υπόψη το διεθνές δίκαιο. Πώς μπορείς, λοιπόν, να κουβεντιάζεις με έναν “πειρατή” όταν σε κρατά με το μαχαίρι στο λαιμό; Η αδράνεια απλώς του επιτρέπει να επεκτείνει τις διεκδικήσεις του. 

Ναυτοσύνη και φρόνημα ως πολλαπλασιαστής ισχύος

Ο ένστολος στόλος του Αιγαίου στο σύνολό του, έχει το προσωπικό, την ψυχή και την ιστορική μνήμη να αναχαιτίσει τις επιδιώξεις των αναθεωρητών, αρκεί η πολιτική ηγεσία να έχει τη στιβαρότητα να τον εμπιστευτεί και να μην λειτουργεί φοβικά. 

Γιατί εδώ που φτάσαμε, η πατρίδα δεν αντέχει “Κάσο Νο 3”, πόσο μάλλον δεύτερα “Ίμια”. Η αποφασιστικότητα και η επίδειξη ισχύος δεν σημαίνουν τυφλή κλιμάκωση ή πολεμοχαρή διάθεση, αλλά τη μόνη εγγύηση για πραγματική και διαρκή ειρήνη. 

Ο Στόλος είναι σε θέση να κάνει πράξη το “Εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης”. Διότι πέρα από τους εξοπλισμούς και τους αριθμούς, υπάρχει ο διαχρονικός παράγοντας που κάνει τη διαφορά στις ελληνικές θάλασσες: η ναυτοσύνη και το φρόνημα.

Οι προσωρινά κρατούμενοι υπέρ των οποίων υπάρχει το τεκμήριο αθωότητας κανονικά πρέπει να κρατούνται χωριστά εκτός αν δεν το επιτρέπουν οι συνθήκες της φυλακής. Δεν προβλέπεται χωριστή κράτηση σε μοναχικά κελιά για τους επωνύμους κρατουμένους, αλλά κατ΄ εξαίρεση προβλέπεται η χωριστή κράτηση κατά τη ανέλεγκτη κρίση της διοίκησης της φυλακής, για λόγους ασφαλείας του κρατουμένου ή για την εύρυθμο λειτουργία του σωφρονιστικού καταστήματος, αλλά πολλές φορές δίνουν την εντύπωση ότι, οι λόγοι εξαίρεσης προβάλλονται προσχηματικά για να δικαιολογήσουν τη χωριστή κράτηση επωνύμου κρατουμένου με ισχυρές διασυνδέσεις.

Λέγεται ότι το μεγαλύτερο ρουσφέτι που ζητάνε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης πολιτικοί και άλλοι  παράγοντες είναι να παραμείνει ένας κρατούμενος στις φυλακές Κορυδαλλού, φήμη που επαληθεύεται εκ του ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν στις φυλακές Κορυδαλλού 603 υπεράριθμοι κρατούμενοι χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιηθεί πόσοι και ποιοι κρατούνται σε μοναχικά κελιά.

Η κατάσταση στις φυλακές είναι ασφυκτική λόγω του υπερπληθυσμού των κρατουμένων με αποτέλεσμα κυρίως επικίνδυνοι εγκληματίες αλλοδαποί (Αλβανοί-Αφγανοί) κρατούμενοι να συμπλέκονται μεταξύ τους με τραυματισμούς και φωτιές στα κελιά, όπως συνέβη πρόσφατα στις φυλακές Δομοκού. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και τα σωφρονιστικά καταστήματα Δράμας, Αλικαρνασσού, Αυλώνας και άλλες, όπου κρατούνται περισσότεροι αλλοδαποί, που δημιουργούν και τα περισσότερα προβλήματα από τις μεταξύ τους εσωτερικές έριδες ιδίως μεταξύ των Αλβανών.

Στις φυλακές, μεταξύ των κρατουμένων λειτουργεί ένα ιδιότυπο  αρχηγικό σύστημα με την ανοχή της διεύθυνσης των φυλακών και ενδεχόμενα με συναλλαγές με κάποιους  σωφρονιστικούς υπαλλήλους και με συμπτώματα διαφθοράς, που παρά τις έρευνες δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθούν. Γενικά οι συνθήκες κράτησης στις φυλακές της χώρας μας δεν είναι ιδανικές, όπως προκύπτει από τις επανειλημμένες ακόμα και πρόσφατα καταδίκες της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) για υπερπληθυσμό κρατουμένων και για κακές συνθήκες κράτησης. 

Φυλακές: Απραξία και φόβος

Για την επίλυση των προβλημάτων των φυλακών γίνονται συνεχώς συσκέψεις των αρμοδίων και σε επίπεδο υπουργών, αλλά τα προβλήματα χωρίς ισχυρή πολιτική παρέμβαση κατά παράκαμψη των αντιδράσεων από ισχυρές κοινωνικές ομάδες δεν θα επιλυθούν μόνο με νομοθετικές πρωτοβουλίες, αλλά απαιτείται η αξιολογική επιλογή των καταλλήλων υπαλλήλων. Η σχεδιαζόμενη μεταφορά των φυλακών στον Ασπρόπυργο, που θα ανακουφίσει κάπως το σύστημα, θα καθυστερήσει πολύ να υλοποιηθεί.

Υπάρχουν όμως κάποιες απλές λύσεις, που οι κυβερνήσεις δεν εφαρμόζουν από το φόβο πολιτικών αντιδράσεων. Ένας μεγάλος αριθμός κρατούμενων είναι αλλοδαποί που έχουν καταδικαστεί για παράνομη είσοδο στη χώρα, οι οποίοι για την ανακούφιση του σωφρονιστικού συστήματος θα μπορούσαν να κρατηθούν σε ένα απομονωμένο νησί και στη συνέχεια να απελαθούν. Με το νέο Ποινικό Κώδικα (ν. 4619/2019) εισήχθη ο θεσμός της εκτίσεως σε βαθμό πλημμελήματος ποινής με τη παροχή κοινωφελούς εργασίας, που η εφαρμογή του ανεστάλη λόγω έλλειψης της κατάλληλης υποδομής.

Στις φυλακές κρατούνται πάνω από 2000 για καταδίκες σε βαθμό πλημμελήματος, που οι ποινές θα μπορούσαν να εκτιθούν με τη παροχή κοινωφελούς εργασίας. Δεν γνωρίζω το συνολικό κόστος για το Δημόσιο του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας, μέρος του οποίου θα μπορούσε να καλυφθεί από την αύξηση του κατωτάτου ορίου εξαγοράς των ποινών, που το κατώτερο κα συνήθως επιβαλλόμενο είναι τώρα δέκα ευρώ για κάθε ημέρα φυλάκισης.

Στα “ψιλά” η απόδραση Ριτζάι

Εξαιτίας της μεγάλης συνεχούς δημοσιότητας για το θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, της δικαστικής εξέλιξης και της αναφοράς στις εναλλακτικές θεραπείες, πέρασε σχεδόν απαρατήρητη η είδηση, ότι ο επικίνδυνος Αλβανός κακοποιός Άλτεκ Ριτζάι καταδικασμένος δις σε ισόβια κάθειρξη για δύο ανθρωποκτονίες, δύο φορές δραπέτης από τις φυλακές με ελικόπτερο μαζί με τον Παληοκώστα με εγκληματική δραστηριότητα.

Γνωστός “κάπο” των φυλακών, κατά τη διάρκεια της αδείας (16ης) από τις φυλακές ενεπλάκη σε επεισόδιο στην Ανάβυσσο, όπου έκανε χρήση πυροβόλου όπλου, που κατείχε, πυροβολώντας στον αέρα, στη συνέχεια δεν επέστρεψε στις φυλακές Δομοκού, κηρύχθηκε δραπέτης και αναζητείται με μεγάλη κινητοποίηση της Αστυνομίας για τη σύλληψη του, που η απασχόληση στη καταδίωξη προκαλεί έλλειμμα παροχής δημόσιας ασφαλείας  στους πολίτες.  

Η κοινή γνώμη απαιτεί από τη Πολιτεία απαντήσεις πως είναι δυνατόν ένας επικίνδυνος αλλοδαπός κακοποιός δισ. δραπέτης να παίρνει τόσο πολλές άδειες εξόδου από τις φυλακές με απόφαση του πειθαρχικού συμβουλίου των φυλακών και στη συνέχεια να δραπετεύει και γιατί δεν αναζητούνται ευθύνες από τα μέλη του συμβουλίου για την απόφαση τους, που προκάλεσε δημόσιο κίνδυνο και τεράστιες δαπάνες στο δημόσιο για την αναζήτηση του δραπέτη.

Φυσικά δεν υπάρχουν απαντήσεις στα ερωτήματα παρά μόνο ότι η χώρα μας είναι failed state  ή κατά Σημίτη “εδώ είναι Ελλάδα” και ότι τα θύματα δεν έχουν δικαιώματα. Η πράξη απόδειξε ότι ο αμφιλεγόμενος θεσμός χορηγίας αδειών εξόδου στους φυλακισμένους μπορεί να έχει ευεργετικά  αποτελέσματα στους περιστασιακούς παραβατικούς, ενώ στους πορωμένους εγκληματίες δίνει μόνο την ευκαιρία να δραπετεύσουν.

Στη χώρα μας δίνονται περίπου 10.000 άδειες εξόδου από τις φυλακές το χρόνο, από τους οποίους  το 3%, συνήθως σκληροί εγκληματίες δεν επιστρέφει, συνεχίζει την εγκληματική δράση και συλλαμβάνονται τυχαία, αλλά μετά πάροδο τριών ετών δικαιούνται νέας αδείας εξόδου! Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να μεταρρυθμιστεί το άρθρο 54 του Σωφρονιστικού Κώδικα με αυστηρότερες ουσιαστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας εξόδου και να μη δίνονται άδειες εξόδου σε αλλοδαπούς σκληρούς εγκληματίες καταδίκους με βαριές ποινές, ούτε στους δραπέτες των φυλακών και να επανέλθει το veto για τη χορήγηση αδείας εξόδου στον εισαγγελέα, που μετέχει στο πειθαρχικό συμβούλιο των φυλακών. 

Προφανώς και όλα αυτά “φυτρώνουν” τους σπόρους του διχασμού σε μία ούτως η άλλως εύθραυστη κοινωνία. Αυτό – όχι μόνο διότι υπάρχει σημαντικός αριθμός Χριστιανών και ελληνικής ταυτότητας πολιτών στην ανθρωπογεωγραφία της γειτονικής χώρας – αλλά κυρίως επειδή επίσημα τα Τίρανα και η Πρίστινα γαλουχούν στα σχολεία εδώ και δεκαετίες την ιδέα της οθωμανικής κατάκτησης, του βίαιου εξισλαμισμού και της ηρωικής αντίστασης από πλευράς των Αλβανών.

Ουσιαστικά η τουρκική-νεοθωμανική προπαγανδιστική (και όχι μόνο) δραστηριότητα στοχεύει το πρόσωπο του Γεωργίου Καστριώτη – Εθνικού Ήρωα της Αλβανίας και κατ’ επέκταση των Αλβανών στην Βαλκανική. Κατά τα μέσα και τέλη του 19ου αιώνα, τόσο οι μηχανισμοί της Βιέννης – όταν σχεδίαζαν κράτος για τους Αλβανούς – όσο και οι διάφοροι λόγιοι της διασποράς στην Ελλάδα, την Κάτω Ιταλία, το Βουκουρέστι κ.α. έφεραν με έμφαση στην επιφάνεια το πρόσωπο του Βυζαντινού αυτού πρίγκιπα, ίσως του τελευταίου της εικοσιπενταετούς ενόπλου αντίστασης στις ορδές των Οθωμανών.

Γεννηθείς το 1404 και αποδημήσας το 1468 – κατ’ επίφαση ασπαζόμενος το Ισλάμ, ενώ διατελούσε υπό εγγυητική ομηρία στην αυλή του Μουράτ στην Αδριανούπολη – και λαμβάνοντας το όνομα Σκεντέρμπεης, οργάνωσε από το 1443 και έως το τέλος της ζωής του, ένα ουσιαστικής σημασίας ανάχωμα στην επέκταση των Οθωμανών-Τούρκων στο ευρωπαϊκό έδαφος . Εξάλλου, έχει δικαίως χαρακτηριστεί ως “Αθλητής του Χριστού”.

Είναι όντως θαυμαστό το γεγονός ότι αιώνες μετά αποτελεί την πέτρα σκανδάλου για τους Τούρκους και λίθο αληθείας για τους Αλβανούς. Ακόμα παραμένει εστία αντιπαραθέσεων εάν οι Αλβανοί είναι απόγονοί του και ορθώς συνεχίζουν να τον θεωρούν ήρωα, ή αν μεγάλο μέρος των πληθυσμών αυτών κατάγονται εξ’ Τούρκων χαλδούπηδων – επομένως, υιοθετούν την άποψη Ιμάμηδων της Διεύθυνσης Θρησκευτικών του Ερντογάν που τον αντιμετωπίζουν ανερυθρίαστα ως έναν εχθρό που σφάγιασε “αδελφούς οπαδούς του Μωάμεθ”…

Η Νουβέλα του Ντισραέλι

Ο Μπέντζαμιν Ντισραέλι (1804-1881), Κόμης του Μπικενσφίλντ, γνωστός Άγγλος πολιτικός – διατελέσας τόσο υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και πρωθυπουργός, Εβραίος, αλλά και ασπασθείς το Χριστιανισμό σε προχωρημένη ηλικία – άφησε και πλούσιο λογοτεχνικό έργο.

Σε πρώιμη φάση της ηλικίας του και εμφορούμενος από τις ιδέες του Ρομαντισμού – συγκινημένος από το δράμα των Ελλήνων, την εξέλιξη της Επανάστασής τους κατά των Τούρκων, και την εν γένει ανάγκη απελευθέρωσης των Χριστιανών από τον οθωμανικό ζυγό – συνέγραψε λογοτεχνικό έργο με πρωταγωνιστή τον Γεώργιο Καστριώτη (ή Σκεντέρμπεη). Το έγραψε μετά από περιοδεία του στα μέρη του υπόδουλου Ελληνισμού το χειμώνα 1834-1835. Την άνοιξη του 1835 κυκλοφόρησε υπό τον τίτλο “Η ανάβασις του Σκενδέρ ή Γεωργίου Καστριώτη” (The Rise of Iskander). Δεν είναι δόκιμο να σταθεί κανείς στην λογοτεχνική ή ιστορική του αξία – εξάλλου αρμόδιοι για αυτά είναι οι ειδικοί.

Εκείνο πάντως που αξίζει να υπογραμμισθεί είναι το γεγονός ότι ο Ντισραέλι – ανήσυχο πνεύμα και πρόσωπο με ευρύτερη επιρροή και ισχύ – προκειμένου να αφυπνίσει συνειδήσεις των υπόδουλων Χριστιανών, συγγράφει και κυκλοφορεί το πόνημα τούτο.

Ωστόσο, έχει μεγαλύτερη σημασία η κυκλοφορία της νουβέλας του σε ελληνική μετάφραση. Πρόκειται για έκδοση του εν Πάτραις Τυπογραφείου και Βιβλιοπωλείου “Ο ΚΑΔΜΟΣ” κατά το 1880, σε μετάφραση του Π. Λακιώτου. Στην καθαρεύουσα προφανώς η μετάφραση, όμως όπως παρατηρούν ειδήμονες, σε πολύ καλή απόδοση του αγγλικού πρωτότυπου. Μέσω του πρωταγωνιστή Καστριώτη, ο Ντισραέλι διεγείρει: «Ήπειρος! Δεν είναι φιλόπατρις ο μη σκεπτόμενος πάντοτε περί σου».

Ο πνευματικός βίος του Καστριώτη

Οι Ορθόδοξοι στην Αλβανία παρά τις διάφορες εμμονές δυτικής προπαγάνδας περί του αντιθέτου, έχουν ισχυρά συνείδηση και πεποίθηση ότι ο Γεώργιος Καστριώτης υπήρξε συνεπής στην Ορθόδοξη πίστη και κληρονομιάς του Βυζαντίου. Δικαίως ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, κατά την επίσημη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη, είχε συμπεριλάβει στάση και Τρισάγιο στον Ναό του Αγίου Νικολάου στη Λέζια, όπου βρίσκεται ο τάφος του Καστριώτη. Ο τότε πρέσβης της Ελληνικής Δημοκρατίας Αλέξανδρος Μαλλιάς προσέφερε στον Πατριάρχη μία ρίζα άγριας ελιάς από την Κρούγια, την έδρα των Καστριωτών, προκειμένου να τη φυτέψει στο Φανάρι. Δεν επρόκειτο απλώς για μία συμβολική χειρονομία…

Ο Ιερομόναχος Ιουστίνος Ανθημιάδης, εκ της Μονής του Παρακλήτου στον Ωρωπό Αττικής – έχοντας διακονήσει ιεραποστολικά για πολλά χρόνια, συνδράμοντας τον Αναστάσιο στην Εκκλησία της Αλβανίας – μας προσφέρει πλούσια τεκμήρια περί του πνευματικού βίου του Καστριώτη – και ως μέλος της Μίας Αγίας Εκκλησίας, όπως ο ελληνικός κόσμος την αντιλαμβάνεται και πιστεύει.

Στο πρώτο τεύχος μάλιστα του επιστημονικού περιοδικού “KËRKIΜ” (Αναζήτηση) – υπό την αιγίδα του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου – ο πατέρας Ιουστίνος δημοσίευσε τον Ιανουάριο του 2009, ιστορική και αγιολογική έρευνα υπό τον τίτλο: “Ο Άγιος Νήφων – αυτάδελφος του Γεωργίου Καστριώτη”. Πρόκειται για τον άγιο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, του οποίου οι πηγές είναι πλούσιες. Ωστόσο ο πατήρ Ιουστίνος παρατηρεί εύστοχα ότι ο Νήφων, στα πρώιμα χρόνια της έντονης πνευματικής αναζήτησής του, βρέθηκε στα μέρη της Ηπείρου και μάλιστα των βορείων άκρων της, ακολουθώντας τον Πνευματικό, Ζαχαρία. Ο Ζαχαρίας ήταν και Πνευματικός του Καστριώτη.

Με δεδομένο ότι ο Ζαχαρίας μιλούσε και κήρυττε κατά του Πάπα και της αιρέσεως των Καθολικών, καταρρίπτεται βάσιμα η πλάνη που διαδίδεται ότι ο Καστριώτης είχε αμφιταλαντεύσεις ως προς το Ελληνο-Ορθόδοξο δόγμα, που εκ της οικογενείας κληρονομούσε. «Καθώς τους υπεδέχθη χαρά μεγάλη, παρά της αυλής του φιλοξένησε στα ανάκτορα του, ενώ τον σοφότατο Ζαχαρία κατέστησε πνευματικό του πατέρα». Ζαχαρίας και Νήφων ήταν κάθετα ενάντια στη ψευτο-Σύνοδο της Φλωρεντίας. Επομένως, ήταν δυνατόν ο Καστριώτης να ακολουθήσει διαφορετικό πνευματικό δρόμο;

Η παρεχόμενη δυνατότητα αποβλέπει στην κάλυψη μέτρων τα οποία ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα. Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο είναι:

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι) ύψους 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
• Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ.
• Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί) ύψους 45 εκατ. ευρώ.
• Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία ύψους 50 εκατ. ευρώ.
• Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων ύψους 320 εκατ. ευρώ.
• Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων ύψους 20 εκατ. ευρώ.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σχολίασε το ειδικό βάρος της παραπάνω απόφασης: «Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία. Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων.

Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν. Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».

Ο Μητσοτάκης για την επίσκεψη Ρούμπιο

Για θετικό αποτύπωμα της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του: «Η επίσκεψη αυτή του Μάρκο Ρούμπιο έγινε στα πλαίσια του στρατηγικού διαλόγου Ηνωμένων Πολιτειών-Ελλάδος, είναι μια θεσμοθετημένη διαδικασία ενίσχυσης των διμερών μας σχέσεων. Και θέλω να θυμίσω στους ακροατές σας ότι ο κύριος Ρούμπιο δεν ταξιδεύει συχνά στο εξωτερικό για να συμμετέχει σε τέτοιου είδους στρατηγικούς διαλόγους. Το έχει κάνει μία φορά μόνο, πήγε στην Ινδία πέρυσι, και η δεύτερη φορά που το έκανε είναι να έρθει στην Ελλάδα».

«Είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω κι εγώ, και νομίζω ότι η επίσκεψή του αυτή επιβεβαίωσε το εξαιρετικό πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, σχέσεις οι οποίες έχουν προφανώς μια έντονη αμυντική και πολιτικοδιπλωματική διάσταση, αλλά που επεκτείνονται πλέον και σε ζητήματα ενέργειας, διασυνδεσιμότητας, και επενδύσεων. Άρα, νομίζω ότι αναμφίβολα το αποτύπωμα ήταν θετικό» επισήμανε ο πρωθυπουργός. Ο κύριος Ρούμπιο, εξήγησε, ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως ενός αναντικατάστατου στρατηγικού εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια εποχή όπου στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει πολύ μεγάλη γεωπολιτική αναταραχή.

«Νομίζω ότι η περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων μόνο ωφέλιμη μπορεί να είναι για την πατρίδα μας. Από εκεί και πέρα, ως προς τα αμιγώς αμυντικά ζητήματα, θέλω να επαναλάβω την πολιτική επιλογή της πατρίδας μας ως προς τους αμυντικούς εξοπλισμούς. Είναι να μπορεί να διατηρεί πάντα ένα στρατηγικό ποιοτικό πλεονέκτημα ως προς τις προμήθειες αμυντικού υλικού. Εκεί ακριβώς εντάσσεται και η επιλογή μας να αποκτήσουμε τα αεροσκάφη F-35, μαζί με τα πιο σύγχρονα όπλα που μπορεί να τα συνοδεύουν.

Η αναβάθμιση των F-16, και βέβαια η επίσκεψη αυτή επιβεβαίωσε και το πολύ στενό πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Θεωρώ λοιπόν ότι και μερικές φορές, ξέρετε, και οι εικόνες μιλούν από μόνες τους. Και νομίζω ότι και η αναπαραγωγή που η επίσκεψη είχε στο εξωτερικό, και το γεγονός ότι ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε στην Πνύκα με την εικόνα της Ακρόπολης από πίσω του, είναι και μια ένδειξη της ήπιας ισχύος που η Ελλάδα ακόμα έχει και του γεγονότος ότι δεν μιλάμε κι εμείς πολύ συχνά για την μεγάλη παρακαταθήκη της κλασικής Ελλάδος, ως θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού. Όλα αυτά, όλα αυτά έχουν έναν ευρύτερο θετικό αντίκτυπο».

«Εγώ θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα δεν είναι απλά μια χώρα η οποία είναι ενταγμένη στο σκληρό πυρήνα της Δύσης. Είναι μια χώρα η οποία είναι και μια γέφυρα αυτή τη στιγμή προς τη Μέση Ανατολή, προς την περιοχή του Κόλπου, και προς την Ινδία. Δεν αναφέρομαι τυχαία στην Ινδία, γιατί θεωρώ ότι αυτός ο νέος γεωπολιτικός και γεωοικονομικός διάδρομος στον οποίο αποκαλούμε IMEC, Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη, έχει καθοριστική σημασία για τη χώρα μας. Είμαστε ένας κρίσιμος κρίκος σε αυτή την αλυσίδα, αρκεί να το δει κανείς στον χάρτη της δυνατότητας που έχουμε στα θέματα διασυνδεσιμότητας. Και εκεί εντάσσονται, βέβαια, και τα μεγάλα έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ”τα”, όχι ”το”, γιατί δεν είναι ένα μόνο, όπως τα ηλεκτρικά καλώδια, τα οποία τελικά καταλήγουν στην πατρίδα μας» επισήμανε ο πρωθυπουργός.

Ο Μητσοτάκης για το Ισραήλ

«Θα πω ότι η στρατηγική σχέση της Ελλάδος είναι με το κράτος του Ισραήλ, όχι κατ’ ανάγκη με τη σημερινή κυβέρνηση. Αυτή η στρατηγική σχέση, η οποία έχει πολλαπλά οφέλη για την χώρα μας, να δώσω μόνο ένα παράδειγμα, ο ‘’θόλος του Αχιλλέα’’ είναι ένα υπερσύγχρονο αμυντικό σύστημα. Νομίζετε ότι οι Ισραηλινοί το πουλάνε σε οποιονδήποτε; Με πολύ προχωρημένη τεχνολογία και με δυνατότητα της πατρίδας μας να έχει την ιδιοκτησία και το software του κώδικα, του πηγαίου κώδικα, για την ανάπτυξη αυτού του συστήματος.

Να λοιπόν ένα άμεσο όφελος από αυτήν την ισχυρή πολιτική σχέση. Θα έλεγα όμως, γιατί υπάρχει, μπορεί να υπάρχει μια βάση σε αυτήν την κριτική, ότι αυτή η σχέση δεν έχει αποβεί εις βάρος των πολύ ισχυρών δεσμών που έχει η πατρίδα μας με τον αραβικό κόσμο, με την παλαιστινιακή αρχή. Ούτε μας έχει εμποδίσει να εκφραστούμε ανοιχτά και να επικρίνουμε την κυβέρνηση του Ισραήλ, όταν αυτή ξεπερνάει τα όρια, όπως παραδείγματος χάρη έχει συμβεί επανειλημμένα στη Δυτική Όχθη, πιέζουμε για να πάμε από την πρώτη φάση του Σχεδίου Ειρήνης Τραμπ στη Γάζα στη δεύτερη, αλλά έχουμε ασκήσει, και θα έλεγα, μια κριτική στο Ισραήλ, οπότε κρίνουμε ότι η παρούσα κυβέρνηση κινείται με έναν τρόπο ο οποίος δεν συνάδει με τις δικές μας αρχές και αξίες».

«Νομίζω ότι και ο κύριος Ρούμπιο είπε ξεκάθαρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν αυτά τα έργα διασυνδεσιμότητας. Και τα στηρίζουν, πιστεύω, ακριβώς για το καλό, γι’ αυτό μπορεί να καταλήξει μέχρι το Ισραήλ, κάτι το οποίο προφανώς ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά το έργο αυτό δεν είναι πια ένα ελληνοκυπριακό έργο. Είναι ένα ευρωπαϊκό έργο, εξαρχής ήταν ευρωπαϊκό έργο, διότι θέλω να θυμίσω ότι λαμβάνει παραπάνω από 600 εκατομμύρια ευρωπαϊκή επιδότηση. Και τώρα, βέβαια, με τη συμμετοχή της Γαλλίας και του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridian, ως πλειοψηφικού μετόχου στο έργο, καταλαβαίνετε ότι πια αυτό το έργο ενδιαφέρει πολιτικά, οικονομικά, και την φίλη Γαλλία. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες».

«Μερικές φορές έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι θέλουν να μας ασκήσουν κριτική, περίπου εύχονται να υπάρχουν στραβοπατήματα στα εθνικά θέματα. Είτε η κριτική αυτή έρχεται από τα Ισραήλ, είτε έρχεται από τα δεξιά. Θα τους συνιστούσα να είναι πιο προσεκτικοί και να μην σπεύδουν με τέτοιο τρόπο να εκπέμψουν την εμπάθεια τους προς την κυβέρνηση και προς εμένα προσωπικά. Εδώ μιλάμε για εθνικά ζητήματα, στα οποία θα έπρεπε να υπάρχει ένα βασικό πλαίσιο συνεννόησης. Δυστυχώς, λυπάμαι, διότι αυτό το οποίο όλοι στο εξωτερικό μας πιστώνουν, ότι η Ελλάδα έχει ενισχυθεί σημαντικά, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και αμυντικά τα τελευταία χρόνια. Κάποιοι το προσπερνούν στη χώρα μας ως αν είναι κάτι περίπου αυτονόητο.

Το γεγονός ότι μπορούμε σήμερα να έχουμε δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά ταυτόχρονα να δαπανούμε και 3,5% του ΑΕΠ μας στην άμυνα, δεν ήταν κάτι εύκολο. Και αυτό γίνεται από το υστέρημα του Έλληνα πολίτη. Αν δαπανούσαμε λιγότερα χρήματα στην άμυνα, θα μπορούσαμε να διαθέσουμε περισσότερους πόρους για, παράδειγμα, για την ενεργειακή στήριξη. Το συμβόλαιο όμως το οποίο έχουμε υπογράψει με την κοινωνία, θεωρώ ότι οι προτάσεις την ασφάλεια της χώρας ως το υπέρτατο αγαθό το οποίο πρέπει να υπερασπιστούμε. Και γι’ αυτό και δαπανούμε αυτούς τους πόρους, γι’ αυτό και αποκτούμε τη (φρεγάτα) Belharra, γι’ αυτό και αναβαθμίζουμε τα F-16, γι’ αυτό και επενδύουμε στο ‘’θόλο του Αχιλλέα’’».

Επικρίσεις για Τσίπρα

Αναρωτήθηκε «γιατί έπρεπε να πάω σε εκλογές;» προτάσσοντας την ανάγκη να υπάρχει σταθερή κυβέρνηση ενόψει του δύσκολου χειμώνα και κλείνοντας κάθε σενάριο για ανασχηματισμό. Δοθείσης της ευκαιρίας, δε, διεμήνυσε προς τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου «αυτό που δεν θα δεχόμουν ποτέ ήταν να κατέβουν τα μολύβια».

Ο πρωθυπουργός επέκρινε τον Αλέξη Τσίπρα: «Μου κάνει πολύ εντύπωση πώς ένας άνθρωπος ο οποίος ήταν πρωθυπουργός της χώρας για 4,5 χρόνια και φιλοδοξεί να επανέλθει στην πολιτική, δεν γνωρίζει τα βασικά. Δεν αναφέρομαι στο θέμα του καλωδίου, διότι, αυτό μπορεί να είναι ενδεχομένως και ένα επαναλαμβανόμενο σαρδάμ. Αλλά το γεγονός ότι ο κύριος Τσίπρας δεν γνωρίζει ή δεν θέλει να γνωρίζει ή δεν ομολογεί ότι σήμερα η Ελλάδα είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα των F-35 και ότι αυτά θα έρθουν ουσιαστικά το ’29 και το ’30 στην χώρα μας, ότι οι πιλότοι μας σύντομα θα αρχίσουν να εκπαιδεύονται, ότι ξεκινάμε τις πολύ σημαντικές επενδύσεις στη βάση της Ανδραβίδας για να τα υποδεχθούμε και ότι η Τουρκία αυτή τη στιγμή που μιλάμε, τουλάχιστον, είναι εκτός των προγραμμάτων F-35.

Και περίπου να προεξοφλεί ο κύριος Τσίπρας ότι η Τουρκία θα πάρει τα F-35 όταν αυτό δεν είναι κάτι που το λένε ούτε καν οι Τούρκοι, μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση. Από εκεί και πέρα, ας το κρίνουν οι ακροατές σας αυτό, αν αυτός συνιστά υπεύθυνη στάση. Να πω μόνο το εξής. Ο κύριος Τσίπρας είναι πρωθυπουργός. Όταν η Τουρκία παρήγγειλε τα F-35, και θα παραλάμβανε 100 F-35, αν δεν έκανε το λάθος, να αγοράσει ταυτόχρονα και το σύστημα S-400. Θυμάστε εσείς καμία δήλωση του κυρίου Τσίπρα να αντιτίθεται στην επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών να πουλήσουν F-35 στην Τουρκία; Γιατί εγώ δεν θυμάμαι καμία. Έψαξα μαζί σας».

«Η Ευρώπη αποφάσισε ότι πρέπει να αποκτήσει η ίδια στρατηγική αμυντική αυτονομία. Αυτό σημαίνει παραπάνω επενδύσεις στην άμυνα. Προφανώς εμείς έχουμε ιδιαίτερους λόγους να το κάνουμε και γι’ αυτό και επενδύουμε και περισσότερα από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους εταίρους» επισήμανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Τα νερά στο Αιγαίο υπάρχει ένα αεράκι, ας πούμε,έναν ελαφρύ κυματισμό, αλλά ούτε αυτό είναι ασυνήθιστο, ξέρετε. Όπως ο καιρός αλλάζει και έχουμε μπουγάτσες και ενίοτε έχουμε και μελτέμια. Το ίδιο συμβαίνει και στις ελληνοτουρκικές συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο».

Ουκρανικό

«Η Ελλάδα έχει μια στρατηγική συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία μάλιστα είναι αποτυπωμένη σε συμφωνίες τις οποίες έχουμε υπογράψει. Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και μέλος του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα ταυτόχρονα, όπως σας είπα και πριν, είναι μια χώρα που έχει οικοδομήσει ένα πολύ ισχυρό πλέγμα σχέσεων με χώρες του Αραβικού κόσμου, με την Ινδία και με το Ισραήλ. Προφανώς από εκεί και πέρα η Ρωσία είναι μια χώρα η οποία έχει επιτεθεί στην Ουκρανία. Και αυτό το οποίο συμβαίνουν σήμερα στην Ουκρανία είναι πραγματικά ανατριχιαστικά, διότι φαίνεται ότι πηγαίνουμε από έναν πόλεμο όπου ουσιαστικά στόχοι ήταν μόνο στρατιωτικοί σε ένα πλήρη πόλεμο όπου σκοτώνονται συνέχεια άμαχοι.

Και η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή τάχθηκε με το μέρος της Ουκρανίας, διότι ήταν αμυνόμενη, διότι κάπως πήγε να την εισβάλει και να την κατακτήσει. Και το κάναμε όχι μόνο διότι αυτό επιβάλλει το διεθνές δίκαιο, αλλά και οι κανόνες της ηθικής, αλλά διότι και εμείς ως χώρα είμαστε μια χώρα που έχουμε οικοδομήσει την εξωτερική μας πολιτική πάνω στο διεθνές δίκαιο και στο απαράβιαστο των συνόρων. Τώρα, αν στην πατρίδα μας υπάρχουν κάποιοι κύκλοι οι οποίοι μπορεί να είναι φιλικοί προς την ρωσική ηγεσία, σίγουρα θα υπάρχουν.

Δεν νομίζω ότι έχουν κάποιο ιδιαίτερο πολιτικό αποτύπωμα. Όλοι θέλουμε αυτός ο πόλεμος να τελειώσει, αλλά δεν μπορεί, φαντάζομαι ότι θα συμφωνούμε, ότι δεν θα ήταν καλό, ούτε δίκαιο, ούτε σωστό ο πόλεμος αυτός να τελειώσει με το να συντριβεί η Ουκρανία. Διότι έτσι θα είχε ουσιαστικά δικαιωθεί ο επιτιθέμενος. Μην ξεχνάμε ότι η πατρίδα μας και ο ελληνισμός κουβαλάει ακόμα ανοιχτή την πληγή της Κύπρου. Όπου 52 χρόνια μετά έχουμε να διαχειριστούμε μια εισβολή και μια κατοχή ενός σημαντικού τμήματος του νησιού».

Κάθετος διάδρομος

«Και κλείνω με τον κάθετο διάδρομο. Είναι δεδομένο αυτό ότι έχει τελειώσει αυτό το θέμα. Μα ο κάθετος διάδρομος ήδη υπάρχει και ήδη λειτουργεί. Τι είναι ο κάθετος διάδρομος για να το εξηγήσουμε απλά; Είναι η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να αξιοποιήσει ενεργειακές υποδομές τις οποίες διαθέτει, τους αγωγούς μας, αλλά και τους σταθμούς επαναεργοποίησης φυσικού αερίου, το οποίο μεταφέρεται υγροποιημένο, προκειμένου να μπορούμε να τροφοδοτήσουμε τους βόρειους γείτονές μας. Το γεγονός ότι η Ελλάδα καθίσταται σήμερα ένας πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τα Βαλκάνια, αλλά και για άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, νομίζω ότι αναβαθμίζει συνολικά το γεωγραφικό μας αποτύπωμα.

Και βέβαια να πω και κάτι ακόμα. Ότι η Αμερική και η κυβέρνηση, αλλά και οι εταιρείες επέλεξαν αυτό να το κάνουν μέσω της Ελλάδας. Θα μπορούσαν να το κάνουν και μέσω άλλης χώρας. Άρα νομίζω ότι εκεί αναμφίβολα το αποτύπωμα είναι θετικό. Και συνέπεια θα σας έλεγα και με μια συνολική επιλογή της χώρας μας. Από τη μία να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση με πολύ γρήγορους ρυθμούς, από την άλλη να ψάξουμε κι εμείς να δούμε αν έχουμε φυσικό αέριο. Και το κάνουμε με αμερικανικές εταιρείες. Και όταν η Chevron, για παράδειγμα, πηγαίνει νοτίως της Κρήτης και συνομιλεί με την ελληνική κυβέρνηση, αυτό είναι μια άμεση, ούτε καν έμμεση, αναγνώριση ότι η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης. Και βέβαια να ενημερώσω τους ακροατές μας ότι θα έχουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση δυτικά της Κέρκυρας από την Exxon, το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Αυτό έχει να γίνει 40 χρόνια μετά».

Για τη συζήτηση περί δημοσιονομικής ευελιξίας στην Ευρώπη, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «εδώ συγκρούονται δύο διαφορετικές προτεραιότητες. Από τη μία η ανάγκη να στείλουμε ένα μήνυμα στις αγορές ότι δεν ξεφεύγουμε δημοσιονομικά και από την άλλη η ανάγκη να στηρίξουμε την κοινωνία με ίδιους πόρους αλλά με μια λελογισμένη ευελιξία. Πιστεύω ότι θα καταλήξουμε να εξασφαλίσουμε κάτι πρόσθετο από αυτό το οποίο έχουμε, αλλά αν λάβει κανείς και υπόψη την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά ομολόγων, πιστεύω ότι δεν θα είναι κάτι το οποίο θα είναι δραματικό».

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να κουβαλάει στις πλάτες ένα πολύ βαρύ χρέος. Για πρώτη φορά στην ιστορία της πατρίδας μας από τη δεκαετία του ’80 και μετά μειώνουμε με μεγάλη ταχύτητα το δημόσιο χρέος. Άρα θα κληρονομήσουμε στα παιδιά μας πολύ λιγότερο χρέος από αυτό το οποίο μας κληρονόμησε η προηγούμενη γενιά. Και για τη δικιά μας γενιά, μεγαλώσαμε εμείς με το βάρος του χρέους. Θέλω να θυμίσω ότι το χρέος εκτινάχθηκε για πρώτη φορά επί Ανδρέα Παπανδρέου τη δεκαετία του ’80. Και στη συνέχεια καμία κυβέρνηση ουσιαστικά δεν μπόρεσε να το ελέγξει και επιδεινώθηκε μεταξύ 2004-2009» υπενθύμισε ο πρωθυπουργός.

«Νομίζω ότι η πορεία του δημοσίου χρέους είναι καταγεγραμμένη και γνωστή σε όλους… Για πρώτη φορά λοιπόν μπορούμε αυτό το χρέος να το μειώνουμε και να λέμε στους Έλληνες πολίτες ότι στα παιδιά μας θα κληρονομήσουμε μικρότερο χρέος. Αυτό είναι μια μεγάλη κατάκτηση. Είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της οικονομικής μας πολιτικής».

Η Κομισιόν

Ο αρμόδιος για τις οικονομικές υποθέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Βάλντις Ντομπρόβσκις, κάλεσε τις χώρες της Ευρωζώνης να τηρήσουν δημοσιονομική πειθαρχία, απορρίπτοντας την πρόταση της Ιταλίας και της Ελλάδας για μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.

«Αυτό που τονίζω είναι η ανάγκη για δημοσιονομική σύνεση, ιδίως υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων στις αγορές ομολόγων», δήλωσε μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο. «Δεν μπορούμε να προτείνουμε κάθε φορά νέες μορφές δημοσιονομικής ευελιξίας». Ωστόσο, ο Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι «θα εξετάσει πιο αναλυτικά τις προτάσεις της Ιταλίας και της Ελλάδας».

Όπως σημειώνει το πρακτορείο Reuters, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνυπολογίζει τον υψηλότερο του αναμενόμενου πληθωρισμό κατά τον υπολογισμό των επιτρεπόμενων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, καθώς και κατά την αξιολόγηση αποκλίσεων στις δημόσιες δαπάνες. Η Ρώμη υποστήριξε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αξιοποιούν τα επιπλέον φορολογικά έσοδα που προκύπτουν λόγω του πληθωρισμού, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξαιρέσει από το ανώτατο όριο καθαρών δημόσιων δαπανών της ΕΕ τα προσωρινά εθνικά μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σημειώνει ακόμη το Reuters. «Οι αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις ήδη λαμβάνονται υπόψη, στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης των σχετικών παραγόντων, όταν εξετάζεται κατά πόσο τα κράτη-μέλη τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες. Δεν μπορούμε κάθε φορά να δημιουργούμε νέες μορφές δημοσιονομικής ευελιξίας», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Έρευνα των “The Sunday Times” εντόπισε χιλιάδες στρατιωτικές προμήθειες για την εγκατάσταση μεταξύ 2018 και 2024. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τεράστιες ποσότητες χάλυβα και τσιμέντου, εκατοντάδες χιλιόμετρα ηλεκτρικών καλωδίων, συστήματα εξαερισμού και εξοπλισμό προστασίας από χημική, βιολογική και ραδιενεργή μόλυνση. Η κλίμακα των έργων δείχνει ότι η Ρωσία επενδύει σοβαρά στη διατήρηση ενός προστατευμένου κέντρου διοίκησης που θα μπορούσε να παραμείνει λειτουργικό ακόμη και κάτω από ακραίες συνθήκες πολέμου.

Το Perimetr σχεδιάστηκε την εποχή του Ψυχρού Πολέμου ως εφεδρικός μηχανισμός διοίκησης των πυρηνικών δυνάμεων. Η βασική λογική του είναι η αποτροπή: ακόμη και αν η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της δεχθούν συντριπτικό πλήγμα, να παραμένει δυνατή η μετάδοση εντολής για αντίποινα.

Ένα τέτοιο εφεδρικό σύστημα μπορεί να λειτουργεί σταθεροποιητικά, επειδή μειώνει την πίεση για άμεση αντίδραση σε μια κρίση, καθώς η ηγεσία γνωρίζει ότι η δυνατότητα ανταπόδοσης δεν χάνεται ακόμη και μετά από πρώτο πλήγμα, δίνοντας το μήνυμα ότι η Ρωσία δεν μπορεί να αφοπλιστεί με πρώτο χτύπημα.

Για τη Μόσχα, η ουσία είναι σαφής: κανένας αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρήσει ότι μπορεί να εξουδετερώσει τη ρωσική πυρηνική αποτροπή με ένα αιφνιδιαστικό πρώτο πλήγμα. Ακριβώς αυτή η βεβαιότητα αμοιβαίων συνεπειών αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό στοιχείο της πυρηνικής αποτροπής. Το “Object 1335”, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα μυστηριώδες καταφύγιο μέσα σε ένα βουνό…

Κλιμάκωση από Ουκρανία

Οι δυτικές ελίτ θεωρούν ότι η ήττα στον πόλεμο αντιπροσώπων της Ουκρανίας είναι υπαρξιακού χαρακτήρα για τη Δύση, μεταξύ άλλων γιατί θα επιταχύνει τη μετάβαση σε έναν πολυπολικό κόσμο, όπου τα κέντρα εξουσίας τους θα είναι σαφώς αποδυναμωμένα. Προς αποφυγή της πλήρους κατάρρευσης της ουκρανικής άμυνας, η Ουκρανία έλαβε την άδεια να χτυπήσει βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας.

Πέρα από την επιδίωξη καταστροφικών πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές της Ρωσίας και την πρόκληση λαϊκών αντιδράσεων, το Κίεβο προσπαθεί απεγνωσμένα από την αρχή του πολέμου να προκαλέσει κλιμάκωση της σύγκρουσης και να εμπλέξει το ΝΑΤΟ de facto σε έναν θερμό πόλεμο. Αυτή είναι η μόνη ευκαιρία για να παραμείνει το καθεστώς Ζελένσκι στη ζωή.

Τίθεται όμως ένα ζήτημα: Ρωτήθηκε ο παγκόσμιος πληθυσμός αν θέλει να αφανισθεί για χάρη του Ζελένσκι; Από την πλευρά της η Δύση με μια σειρά από μικρά βήματα αυξάνει την εμπλοκή της, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σήμερα στο κατώφλι του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην πραγματικότητα δεν βρισκόμαστε απλώς στο κατώφλι, αλλά σχεδόν στο όριο, πέρα από το οποίο, εάν δεν πρυτανεύσει η λογική, θα καταρρεύσει κάθε taboo σχετικά με τα πυρηνικά όπλα.

Το να απειλείς μια χώρα όπως η Ρωσία είναι σαν να παίζεις ρωσική ρουλέτα. Η Δύση θεωρεί ότι η Μόσχα μπλοφάρει με την απειλή χρήσης πυρηνικών, με τη Ρωσία όμως να έχει διαμηνύσει επανειλημμένα ποιο είναι το πυρηνικό της δόγμα. Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές χώρες, συνεχίζοντας την αυτοκαταστροφική πολιτική τους, παραβλέπουν ότι θα είναι τα πρώτα θύματα μίας πυρηνικής σύγκρουσης, που θα έχει ιδιαίτερα καταστροφικές συνέπειες, καθώς, οι χώρες του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη έχουν κατά κανόνα μικρή επικράτεια και πολύ πυκνό πληθυσμό.

Η Πολωνία πρέπει να αντιληφθεί ότι τα πεδία θερμοπυρηνικών όπλων της Μόσχας στην περιφέρεια του Καλίνινγκραντ από μόνα τους, θα ήταν αρκετά για να την μετατρέψουν σε ραδιενεργή έρημο σχεδόν για πάντα. Όσο για το υπόλοιπο ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, οι νέοι IRBM (βαλλιστικοί πύραυλοι μέσου βεληνεκούς) μπορούν να κάνουν το ίδιο μέσα σε λίγα λεπτά. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, θα χρειαζόταν δυνητικά λίγο περισσότερο (έως και μισή ώρα στο καλύτερο σενάριο). Το στρατηγικό οπλοστάσιο του Κρεμλίνου διασφαλίζει ότι κανείς δεν μπορεί να επιτεθεί στη Ρωσία ατιμώρητα.

Στην περίπτωση πάντως που η σύγκρουση επεκταθεί με ανταλλαγή στρατηγικών πυρηνικών επιθέσεων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, η ζημιά που θα προκαλείτο στις οικονομίες και στους στρατούς και των δύο χωρών, θα είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει δώρο ο πλανήτης στην Κίνα! Εάν δε ξεσπάσει πυρηνικός πόλεμος μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Κίνας τότε η εναπομείνασα παγκόσμια τάξη πραγμάτων θα είναι αρκετά ασυνήθιστη. Στο πνεύμα του Mad Max…

Η Ρωσία και το “χέρι του νεκρού”

Η Ρωσία και οι ΗΠΑ έχουν τα δικά τους δόγματα σχετικά με τη χρήση πυρηνικών όπλων. Το πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας απαγορεύει πρώτο πυρηνικό πλήγμα, αλλά επιτρέπει τη χρήση πυρηνικών όπλων ως αντίποινα σε επίθεση με χρήση όπλων μαζικής καταστροφής ή σε συμβατική επίθεση τόσο σοβαρή που θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη του κράτους. Αν στη Δύση πιστεύουν ότι μπορεί να χτυπηθεί σκληρά η Ρωσία, χωρίς να ενεργοποιήσει το πυρηνικό της δόγμα, τότε η λανθασμένη εκτίμηση θα βάλει την υφήλιο σε περιπέτειες.

Το Κρεμλίνο κατέχει όχι μόνο το πιο ισχυρό στρατηγικό οπλοστάσιο του κόσμου, αλλά διαθέτει επίσης τον μεγαλύτερο αριθμό TNW, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών οβίδων για τους σχηματισμούς πυροβολικού του. Οι τελευταίες δηλώσεις των ηγετών των χωρών του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι η συλλογική Δύση είναι σε σύγχυση και στην προσπάθειά της να αποτρέψει την ήττα του καθεστώτος Ζελένσκι, διακινδυνεύει την παγκόσμια ειρήνη.

Η Συμμαχία φαίνεται να έχει ξεχάσει το σύστημα “Περίμετρος” της Μόσχας (γνωστό στο ΝΑΤΟ, ως “Χέρι του Νεκρού“, που εξασφαλίζει αντίποινα ακόμη και στην περίπτωση που ολόκληρη η ρωσική ηγεσία σκοτωθεί σε ένα πιθανό “πλήγμα αποκεφαλισμού”. Επιπλέον, τα πυρηνικά υποβρύχια του Κρεμλίνου εξασφαλίζουν επίσης αποτροπή ακόμη και αν η Ρωσία έπαυε να υπάρχει. Τα οκτώ SSBN κλάσης Borei φέρουν το καθένα 16 SLBM R-30 Bulava, (υποβρύχιοι βαλλιστικοί πύραυλοι). Κάθε πύραυλος είναι οπλισμένος με έως και δέκα θερμοπυρηνικές κεφαλές MIRV 150 κιλοτόνων. Για να κάνουμε σύγκριση, η βόμβα της Χιροσίμα, ήταν 15 κιλότονοι.

Το γνωστό στη Δύση ως “Χέρι του Νεκρού”, όταν ενεργοποιηθεί, εκτοξεύει αυτόματα μεγάλο αριθμό πυραύλων – σύμφωνα με ορισμένα δεδομένα, έως και το 30% όλων των ICBM με πυρηνικές κεφαλές που έχει η Ρωσία– σε καθορισμένους στόχους. Σε μια κρίση που μπορεί να σημαίνει ένα πρώτο χτύπημα από τις ΗΠΑ, υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ή στρατιωτικοί διοικητές, θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν την “Περίμετρο”.

Η “Περίμετρος” εγγυάται ότι η Ρωσία θα μπορούσε να απαντήσει ακόμη και αν εξουδετερωθούν όλες οι ένοπλες δυνάμεις της. Ο Ντοστογιέφσκι σωστά είχε διαγνώσει και προειδοποιήσει: “εάν τα έθνη αποτύχουν να ζήσουν με ανώτερες ιδέες και απλώς εξυπηρετούν συμφέροντα, θα χαθούν, θα μουδιάσουν, θα φθαρούν, θα πεθάνουν”…

Στις 13 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία απέστειλε επιστολή στον ΟΗΕ (Α/74/550), όπου αυθαίρετα όρισε μονομερώς με συντεταγμένες την περιοχή αυτή, χωρίς συνεννόηση με οιοδήποτε άλλο κράτος, την οποία ονόμασε «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Τις πιο πάνω συντεταγμένες κατέθεσε στον ΟΗΕ και έκτοτε θεωρεί ότι στην περιοχή αυτή είναι η μόνη που έχει κυριαρχικά δικαιώματα (Σχ. 1).

Στον σχετικό χάρτη παρατηρείται ότι δυτικά περιορίζεται από την γραμμή GF, στα νότια θεωρεί ως όριο την μέση γραμμή με την Αίγυπτο (CDE) και την Λιβύη (EF) και ανατολικά φθάνει μέχρι περίπου τα 12 ναυτικά μίλια δυτικά της Κύπρου και συνεχίζει με την παράνομη οριοθέτηση που έκανε με το βόρειο τμήμα της Κύπρου, αγνοώντας παράλληλα και την νόμιμη οριοθέτηση που έχει κάνει η Κύπρος με την Αίγυπτο.

Σύμφωνα με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας, αλλά και τον δημοσιευθέντα χάρτη της Σεβίλλης, που αποτελούν ενδείξεις των θαλάσσιων ζωνών της Ελλάδας που προσδιορίζονται βάσει της μέσης γραμμής, προκύπτει ότι η παράνομη τουρκική υφαλοκρηπίδα αλληλεπικαλύπτεται κατά ένα τμήμα με την αντίστοιχη ελληνική (σχ.2).

Στις 27/11/2019, η Τουρκία σε συνεργασία με την Λιβύη και σε καταπάτηση κάθε αρχής του διεθνούς δικαίου, του δικαίου της θάλασσας αλλά και της στοιχειώδους λογικής, οριοθέτησε με την Λιβύη μια μεγάλη θαλάσσια περιοχή, αγνοώντας τα δικαιώματα της Ελλάδας, που συνήθως αναφέρεται ως τουρκολιβυκό μνημόνιο και το οποίο κατακρίθηκε από το σύνολο του πολιτισμένου κόσμου χαρακτηρισθέν ως ανυπόστατο (σχ.3).

Η Ελλάδα το 2020, στην πιο πάνω μη οριοθετηθείσα περιοχή, προχώρησε σε νόμιμη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο μεταξύ του 26ου και 28ου μεσημβρινού (Σχ. 4 μεταξύ των δυο καφέ γραμμών), νομιμοποιώντας μερικώς βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου, μέρος της πιο πάνω περιοχής.

Ο αγωγός φυσικού αερίου GSI

Ο αγωγός αυτός έχει συνολικό μήκος 1208 χλμ. εκ των οποίων τα 898 χμ. μεταξύ Κύπρου και Κρήτης είναι υποθαλάσσια (σχ.5). Τα υπόλοιπα 310 χλμ. είναι μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου.

Περιοχή 1: Από το Ηράκλειο μέχρι το όριο που αρχίζει η οριοθετηθείσα ελληνική ΑΟΖ με την Αίγυπτο στις 6 Αυγούστου 2020 . Περιοχή 2: Από το πιο πάνω όριο και μέχρι τον μεσημβρινό των 28⁰ 59’ 02″ μοιρών (ανατολικό όριο ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου). Η περιοχή αυτή ανήκει εξ’ ολοκλήρου στην ελληνική ΑΟΖ. Παράλληλα όμως συμπίπτει και με την περιοχή της υφαλοκρηπίδας, που έχει οριοθετηθεί μεταξύ αυτής και της Λιβύης και η οποία έχει χαρακτηρισθεί διεθνώς ως ανύπαρκτη (διακεκομμένες γραμμές στο σχήμα 6).

Περιοχή 3: Η περιοχή αυτή, είναι μια περιοχή που θεωρητικά ανήκει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα η οποία δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί. Συγχρόνως όμως συμπίπτει και με την αυθαίρετη τουρκική υφαλοκρηπίδα που δημιουργήθηκε στις 13/11/2019, ορίσθηκε με συντεταγμένες και ο σχετικός χάρτης κατατέθηκε στον ΟΗΕ (σχ.1).

Ο ορισμός της περιοχής αυτός είναι εντελώς αυθαίρετος, διότι δεν συμφωνήθηκε με κανένα από τα κράτη που προβάλλουν αντίστοιχα κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή. Ορίζει σαν νότιο όριο την μέση γραμμή με την Αίγυπτο, για την αποφυγή προστριβών με την αραβική αυτή χώρα και στην ουσία σφετερίζεται εξ ολοκλήρου την Ελληνική υφαλοκρηπίδα. Περιοχή 4: Αυτή εμπίπτει εξολοκλήρου στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Χαρακτηριστικά του αγωγού

Η πορεία του αγωγού, όπως φαίνεται στο σχήμα 7α (κίτρινη γραμμή) διέρχεται σε ένα μεγάλο μέρος σε βάθη περίπου 3.000 μέτρων. Στο ίδιο σχήμα φαίνεται και μια σχετική μηκοτομή πάνω στην προταθείσα χάραξη (σχ.7β κόκκινη γραμμή).

Από την προταθείσα διαδρομή, παρατηρώντας τον σχετικό χάρτη, διαπιστώνεται ότι ο αγωγός βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από το θαλάσσιο πάρκο της Τουρκίας στην περιοχή του Καστελλόριζου. Αυτό διευκρινίζεται, διότι στον τύπο διέρρευσαν απόψεις ότι η διαδρομή θα πρέπει να τροποποιηθεί για να μην περνά από το θαλάσσιο πάρκο! Εύκολα προκύπτει ότι ο αγωγός απέχει τουλάχιστον 60 μίλια από το νότιο άκρο του και ως εκ τούτου δεν υφίσταται τέτοιο θέμα (σχ.8).

Μέχρι τις 5 Αυγούστου 2026 διαχειριστής του έργου κατά 100% ήταν ο ΑΔΜΗΕ. Με την είσοδο στις 5 Αυγούστου 2026, όμως της Γαλλικής MERIDIAM και την απόκτηση από αυτήν μεριδίου 66% στο project του αγωγού, αναπτερώθηκαν οι ελπίδες ότι το έργο αποκτά ιδιαίτερη σπουδαιότητα και η υλοποίησή του θα είναι ευκολότερη. Σημειώνεται ότι και η κατασκευαστική εταιρία του καλωδίου, η NEXANS είναι ομοίως γαλλική και οι πληροφορίες λένε ότι και το βυθομετρικό σκάφος που θα συνεχίσει τις εργασίες θα είναι γαλλικό.

Η Τουρκία

Οι πρώτες βυθομετρικές μετρήσεις για την χαρτογράφηση του πυθμένα κατά μήκος της χάραξης του αγωγού, άρχισαν και ολοκληρώθηκαν τον Φεβρουάριο του 2016 σε ένα τμήμα στην περιοχή βόρεια του Ηρακλείου της Κρήτης από το γεωτεχνικό σκάφος ODIN FINDER. Με το ίδιο σκάφος έγιναν και βυθομετρικές εργασίες στην περιοχή της Κύπρου, που συνεχίστηκαν και το 2017 και το 2018.

Οι μετρήσεις αυτές κάλυψαν και την περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ αλλά και δυτικά της Κύπρου. Μετά συνεχίστηκαν το 2024 και 2026 στην περιοχή Κρήτης-Κάσου. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του αγωγού, όπως φαίνεται στην περιοχή 1 είναι εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, εν τούτοις η σε μικρά διαστήματα διέλευσή του από ελληνική και μη οριοθετηθείσα υφαλοκρηπίδα προκάλεσε την πρώτη χλιαρή αντίδραση της Τουρκίας με την σχετική ANTINAVTEX που εξεδώθει τον Φεβρουάριο του 2025 σε αντίδραση στη αντίστοιχη ελληνική, για περιοχή βόρεια του Ηρακλείου.

Με συνεχείς παλινδρομήσεις και διαφορετικές NAVTEX έγινε προσπάθεια βυθομέτρησης μέχρι την Κάρπαθο. Η διέλευση του αγωγού έξω από τα χωρικά ύδατα της Κάσου και της Καρπάθου για μόνον 1,5 μίλι προκάλεσε δύο φορές το 2024 την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία υποστήριξε ότι το ερευνητικό σκάφος εκινείτο σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και έπρεπε να ζητηθεί άδεια από αυτήν.

Δεν δίστασε μάλιστα να φέρει σαν απειλή πέντε πολεμικά σκάφη στην περιοχή, γεγονός που ανάγκασε την Ελλάδα να υποχωρήσει και να αλλάξει την διαδρομή που είχε εξαγγελθεί με την σχετική NAVTEX, διαπλέοντας μόνον μέσα από τα χωρικά μας ύδατα, όπου στο τέλος άφησε ανολοκλήρωτη την εργασία που είχε ορισθεί με την NAVTEX για ένα μήκος περίπου 7 χλμ. και το ερευνητικό σκάφος αναγκάστηκε να διακόψει και να επιστρέψει στην βάση του.

Η προσπάθεια συγκάλυψης του γεγονότος από τον υπουργό εξωτερικών ότι δεν έγινε καμμιά υποχώρηση, διαψεύδεται αφενός από τη παρακολούθηση του βυθομετρικού σκάφους όπου φαίνονται οι σχετικοί ελιγμοί και αφετέρου από τις πρόσφατες δηλώσεις πολιτικών αξιωματούχων (Συρίγος) που αναφέρονται όχι σε μία αλλά δύο υποχωρήσεις (σχ.9,10,11).

Είναι σαφές ότι στην περιοχή που διατυπώθηκαν οι απειλές της Τουρκίας (περιοχή 2) ανήκει εξολοκλήρου σε νόμιμα οριοθετηθείσα με την Αίγυπτο περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Εν τούτοις η Τουρκία στηριζόμενη στο παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, διεκδίκησε την περιοχή σαν τουρκική υφαλοκρηπίδα και δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει απειλή βίας λεκτική και ουσιαστική με την αποστολή πολεμικών σκαφών.

Καλώδιο και τουρκικές κινήσεις

Ήδη από ότι διακρίνεται με τις προηγούμενες κινήσεις της Τουρκίας, αλλά και από τις πλέον πρόσφατες μέσω των οποίων απαίτησε να υπάρξει γραπτή άδεια εκ μέρους της στην περιοχή για να συνεχιστούν οι εργασίες και συγχρόνως από τις ελληνικές δηλώσεις ότι το έργο θα συνεχιστεί, προβάλλει ένα μεγάλο αδιέξοδο.

Αν ο αγωγός ποντισθεί με κάποιον τρόπο χωρίς να ζητηθεί η άδεια της Τουρκίας, αυτομάτως θα καταρρεύσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και συγχρόνως θα υποστηριχθεί ότι η Τουρκία δεν έχει υφαλοκρηπίδα στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό θα είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό από την τουρκική κυβέρνηση, που ήδη αντιμετωπίζει μια σκληρότερη αντιπολίτευση η οποία θα την κατηγορήσει για μειοδοσία.

Αν ο αγωγός δεν ποντισθεί, μετά από σθεναρή στάση της Τουρκίας, τότε αυτό θα σημάνει μια εκχώρηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στον αναθεωρητικό γείτονα, αφού θα του αναγνωρίσει δικαιοδοσία στην περιοχή, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για περαιτέρω αμφισβητήσεις.

Η διπλωματία ψάχνει να ανακαλύψει τρόπους ολοκλήρωσης του έργου έχοντας ικανοποιημένες και τις δυο πλευρές. Η αναμενόμενη έκδοση της σχετικής NAVTEX, η ενημέρωση των κρατών της περιοχής, οι προσπάθειες καθιέρωσης ενός συντονισμού, βρίσκουν μέχρι σήμερα τις όλο και σφοδρότερες αντιδράσεις της Άγκυρας που απαιτεί με επιτακτικό τρόπο την χορήγηση έγγραφης άδειας της για την εκτέλεση του έργου.

Δεδομένης της σπουδαιότητας του έργου ακούγονται επίσης απόψεις για πιθανή ενεργοποίηση του ελληνικού, αλλά και γαλλικού στόλου που με πιθανή προβολή ισχύος στην περιοχή θα επιβάλουν την υλοποίηση του αγωγού. Παράλληλα εξετάζεται και μια διαδικασία καθυστερήσεων που θα επιτρέψει την αναμενομένη ενίσχυση της αμυντικής μας ικανότητας με τις νέες φρεγάτες, την ασπίδα του Αχιλλέα, κλπ. Και ίσως τότε η αποτρεπτική ικανότητα να είναι αποτελεσματική.

Το μέλλον για το καλώδιο GSI

Τέλος εικάζεται ότι ένας πιθανός ελιγμός της Άγκυρας θα μπορούσε να γίνει με μετάπτωσή της από την γραπτή της απαίτηση σε μια θολή ενημέρωση επικαλούμενη το κατ’ αυτήν Διεθνές Δίκαιο, αν πάρει κάποιο μεγάλο αντάλλαγμα. Μια γνωστή τακτική τουρκική μεθοδολογία στην εκπλήρωση των απαιτήσεων της, που με συστηματικό τρόπο υποστηρίζει και συνεχώς προβάλλει.

Η διέλευση καλωδίων από την υφαλοκρηπίδα δεν απαιτεί κανενός είδους άδεια ή συναίνεση βάσει του δικαίου της θάλασσας, ενώ όταν πρόκειται για αγωγούς (αερίου, πετρελαίου, κλπ), τότε απαιτείται ενημέρωση των παράκτιων κρατών για πιθανή αλλαγή της διαδρομής λόγω υποθαλάσσιων κατασκευών η άλλων εμποδίων (άρθρο 79 της UNCLOS).

Μόνον αν τα καλώδια εισέρχονται στην χωρική του θάλασσα, το παράκτιο κράτος έχει το δικαίωμα να θέτει περιορισμούς και προϋποθέσεις για την διαδρομή του. Εν τούτοις η Τουρκία επιβάλλει με την βία τις απόψεις της, με το δεδομένο ότι αν και δεν έχει γίνει ακόμη επίσημη οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας στην περιοχή, τη θεωρεί αυθαίρετα δική της, ενώ βάσει του Δικαίου της Θάλασσας και με την εφαρμογή της μέσης γραμμής ανήκει στην Ελλάδα.

Μέχρι σήμερα εκτός από λεκτικές προτροπές και δηλώσεις συμπαράστασης, δεν υπάρχουν ουσιαστικές αντιδράσεις από μέρους τουλάχιστον της ΕΕ, με το δεδομένο ότι το έργο αυτό είναι ευρύτερης σημασίας και χρηματοδοτείται από αυτή με 700 εκατομμύρια Ευρώ περίπου.

Παράλληλα με τις τελευταίες δηλώσεις του πρόσφατα αφιχθέντος (6/10/26) υπουργού των εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, φαίνεται ότι και το θέμα του καλωδίου εντάσσεται στην μόνιμη στρατηγική τους “βρείτε τα με την Τουρκία!”. Αφέθηκαν υπόνοιες ότι σε πιθανή εκτροπή οι ΗΠΑ θα είναι παρούσες για να την αποτρέψουν. Αρκεί βέβαια να γίνει κατανοητό από τις ελληνικές κυβερνήσεις αυτή να μην είναι τύπου “Ίμια”, όπου έγινε βεβαίως εκτόνωση της κατάστασης και αποφεύχθηκε εκτροπή, αλλά έκτοτε τα Ίμια αποτελούν μια γκρίζα ζώνη.

Είναι απορίας άξιο, για το ποιό είναι το όριο παραβατικότητας που συνεχώς αναβαθμίζει και πρέπει να υπερβεί η Τουρκία, για να προκαλέσει τους δυτικούς μας συμμάχους να αντιδράσουν και να επιβάλλουν την επικράτηση του Διεθνούς δικαίου έναντι της συστηματικής αδράνειάς τους, λόγω της στρατηγικής χρησιμότητας της Τουρκίας, όπως υποστηρίζεται, για τη αντιμετώπιση της εξ’ ανατολών απειλής;

Ο Ρούμπιο ήρθε να εξηγήσει στους Αμερικανούς τι σημαίνει να είναι Αμερικανοί, ποια πολιτισμική (αλλά, όπως θα δούμε, εν τέλει αναπόδραστα πολεμική) αποστολή οφείλουν να αναλάβουν και γιατί η τραμπική πολιτική αποτελεί, υποτίθεται, την αναγκαία επανεκκίνηση μιας ιστορίας είκοσι πέντε αιώνων. Η Ελλάδα συμμετείχε κυρίως ως σκηνογραφία.

Το ερώτημα, εντούτοις, δεν είναι εάν και τι κερδίζει ο Ρούμπιο από αυτήν τη συμβολική οικειοποίηση. Είναι τι κερδίζουμε εμείς. Ποιο ελληνικό εθνικό συμφέρον υπηρετείται όταν η χώρα προσφέρει το πολιτισμικό της κεφάλαιο για τη διαμόρφωση της εσωτερικής πολιτικής νομιμοποίησης ενός Αμερικανού πολιτικού; Και μάλιστα όταν το ίδιο ελληνικό πολιτικό σύστημα είχε προηγουμένως επενδύσει στην ακριβώς αντίθετη αμερικανική πολιτική παράταξη, εκείνη του Μπάιντεν και των Δημοκρατικών, προσαρμόζοντας αναλόγως τη ρητορική και τις προτεραιότητές του.

Θα αποτελεί εφεξής διαρκές καθήκον της ελληνικής διπλωματίας η εξυπηρέτηση των εκάστοτε εσωτερικών πολιτικών αναγκών της Ουάσιγκτον, ανεξαρτήτως κόμματος και ιδεολογικού προσήμου; Αυτό ακριβώς εννοούμε με τον όρο «στρατηγική σχέση»; Πώς πάει η καμπάνια μας στο Αϊντάχο; Πάντως, στο σποτάκι που ετοίμασε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ για την επίσκεψη στην Ελλάδα δεν χώρεσε ούτε ένα στιγμιαίο πλάνο του Έλληνα πρωθυπουργού. Για να προτιμάς να δείξεις τον Γεραπετρίτη από τον Μητσοτάκη, μάλλον ως αμερικανική κυβέρνηση έχεις μεγάλο «μπηφ», κι ας γίνονται όλες οι χάρες ασκαρδαμυκτί.

Η ανάκτηση της πρωτοκαθεδρίας 

Το πλέον ανησυχητικό σημείο της ομιλίας δεν ήταν η επίκληση ενός ανάστροφου εθνικισμού στον οποίο θα επανέλθουμε, αλλά η παρουσίαση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας ως υπαρξιακής αναγκαιότητας. Και, πασιφανώς, μόνο ένας τρόπος έχει μείνει για να διεκδικηθεί κάτι τέτοιο — οι άλλοι μας τελείωσαν.

Ο Ρούμπιο διακήρυξε: «Και τώρα, σήμερα, βρισκόμαστε σε σταυροδρόμι. Διότι η επόμενη δεκαετία και οι αποφάσεις που θα λάβουμε θα γράψουν την ιστορία του επόμενου αιώνα. Η πορεία που θα ακολουθήσουμε θα καθορίσει εάν η Δύση θα διατηρήσει τη θέση της στην ηγεσία του κόσμου ή αν θα συμβιβαστεί με ένα μέλλον ατροφίας, υποτέλειας και παρακμής. Είτε θα επιλέξουμε να δράσουμε τώρα, είτε θα χάσουμε τη δυνατότητα να δράσουμε καθόλου. […] Και τώρα, υπάρχει ξανά πόλεμος. Υπάρχει ξανά νέος ανταγωνισμός μεταξύ Μεγάλων Δυνάμεων.»

Το ζήτημα εδώ είναι ότι το «εάν η Δύση θα διατηρήσει τη θέση της στην ηγεσία του κόσμου» είναι ένα πλοίο που έχει σαλπάρει ήδη εδώ και πολύ πολύ καιρό. Η παραγωγική και εμπορική μετατόπιση προς την Ασία, η μεταβολή των δημογραφικών και οικονομικών συσχετισμών και η ανάδυση ανταγωνιστικών τεχνολογικών και γεωπολιτικών κέντρων αποτελούν δομικές εξελίξεις, όχι πρόσκαιρη δυσλειτουργία που μπορεί να αντιστραφεί με πολιτική βούληση. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν κολοσσιαία ισχύ· άλλο όμως η διατήρηση μεγάλης ισχύος και άλλο η ανάκτηση της αποκλειστικής πρωτοκαθεδρίας.

Δεδομένου του ότι η Δύση, και για την ακρίβεια οι ΗΠΑ, ουσιαστικά έχουν χάσει ήδη την πρωτοκαθεδρία και ότι δεν γίνεται να συντρέξουν οι παραγωγικές, εμπορικές, οικονομικές, δημογραφικές και άλλες προϋποθέσεις για να την ανακτήσουν, ο μόνος τρόπος να επιχειρηθεί έστω μια τέτοια ανάκτηση είναι ο πόλεμος. Εάν η αμερικανική ηγεσία θεωρεί αδιαπραγμάτευτη την αποκατάσταση μιας ηγεμονίας για την οποία οι οικονομικές, παραγωγικές και δημογραφικές προϋποθέσεις δεν συντρέχουν πλέον, τότε ποιο άλλο εργαλείο απομένει για την ανατροπή των δυσμενών συσχετισμών;

Είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι, ο Ρούμπιο αυτό προαναγγέλλει, σε αντίθεση και σε ένταση με τις ρητορικές ισορροπίες που ανεπιτυχώς επιχειρεί να διατηρήσει ο Τραμπ. Εδώ αναδεικνύεται και μια εσωτερική αντίφαση του τραμπισμού. Ο Τραμπ επιχειρεί, συχνά ανεπιτυχώς, να ισορροπήσει ανάμεσα στον περιορισμό των αμερικανικών υπερεκτάσεων και στη διατήρηση της παγκόσμιας υπεροχής. Ο Ρούμπιο μετατρέπει αυτήν την αντίφαση σε πολιτισμική επιταγή: η πρωτοκαθεδρία δεν αποτελεί πλέον επιλογή στρατηγικής, αλλά υποχρέωση έναντι των προγόνων.

Ο ορίζοντας ενός παγκόσμιου πολέμου

Οι διατυπώσεις του Ρούμπιο δεν αποτελούν απλές διαπιστώσεις περί διεθνούς ανταγωνισμού, διότι συγκροτούν ένα πολιτικό δίλημμα στο οποίο η απώλεια της ηγεμονίας ταυτίζεται με την απώλεια της ελευθερίας. Δεν νοείται, δηλαδή, μια Δύση (τουτέστιν, εν τέλει, ΗΠΑ) ευημερούσα, ασφαλής και ισχυρή, πλην όμως μη ηγεμονική. Είτε θα βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου είτε θα καταστεί υποτελής.

Επίσης, ο Ρούμπιο δεν μπήκε σε ένα αεροπλάνο στην Ουάσιγκτον και προσεδαφίστηκε στην Αθήνα. Πρέπει να δούμε από πού έρχεται και πού πηγαίνει μετά. Έρχεται από την Ισλανδία, δηλαδή από την αρκτική και βορειοατλαντική πτέρυγα του ευρωατλαντικού χώρου. Μεταβαίνει στην Αθήνα, δηλαδή στην ανατολική/νοτιοανατολική πτέρυγα (Ανατολική Μεσόγειος, πρόσβαση προς Μαύρη Θάλασσα και Βαλκάνια, Σούδα, Αλεξανδρούπολη, LNG, Μέση Ανατολή, Ισραήλ, Κύπρος…). Και από την Αθήνα μεταβαίνει στη Λισαβόνα, δηλαδή στην ατλαντική πτέρυγα.

Προκύπτει έτσι μία γεωστρατηγικά συνεκτική τριάδα: Ισλανδία-Ελλάδα-Πορτογαλία. Οι τρεις χώρες είναι μέλη του ΝΑΤΟ και προσφέρουν κρίσιμη γεωγραφία, στρατιωτική πρόσβαση, ενεργειακές και θαλάσσιες διασυνδέσεις στις τρεις διαφορετικές πλευρές του ευρωπαϊκού χώρου. Υπό αυτή την έννοια πρόκειται για μια «προπολεμική» επίσκεψη: Δημιουργούνται διάδρομοι και συνενώνονται γεωγραφίες σε μια ενιαία στρατηγική λογική.

Ρούμπιο: Πατριωτισμός για εμάς… 

Ο Ρούμπιο ύμνησε την επιστροφή ενός υπερήφανου εθνικισμού, την προτεραιότητα του εθνικού συμφέροντος, την ανάκτηση της κυριαρχίας από υπερεθνικούς οργανισμούς. Για ένα αμερικανικό κοινό προφανώς, διότι η αντίφαση μεταξύ εθνικής κυριαρχίας/εθνικού συμφέροντος και αποκλειστικής κηδεμονίας από μια Μεγάλη Δύναμη δεν θα ήταν σκόπιμο να αναδειχθεί ενώπιον ενός ελληνικού κοινού.

Υπάρχει, ωστόσο, μία λεπτομέρεια: Εάν αυτή η αρχή ισχύει για τις ΗΠΑ, γιατί να μην ισχύει εξίσου για Ελλάδα-Γαλλία-Γερμανία-Ρωσία, το Ιράν, ή οποιοδήποτε άλλο κράτος; Γιατί να μη σημαίνει ο ελληνικός πατριωτισμός περιορισμό των εξαρτήσεων από μια υπερατλαντική δύναμη; Γιατί να μην επιδιώκει η Ευρώπη δική της παραγωγική, ενεργειακή, αμυντική και διπλωματική αυτονομία, ακόμη και όταν αυτή αντιστρατεύεται αμερικανικές επιδιώξεις;

Διότι ο εθνικισμός που προβάλλεται εδώ δεν είναι μια καθολική αρχή ισότιμων κυριαρχιών. Είναι μια ιεραρχημένη αρχιτεκτονική: Οι Ηνωμένες Πολιτείες δικαιούνται απεριόριστη επιδίωξη του εθνικού τους συμφέροντος, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να αναγνωρίζουν ως δικό τους συμφέρον τη διατήρηση (ή επαναφορά) της αμερικανικής ηγεσίας. Αυτό το μοντέλο βρίσκεται σε βαθύτατη κρίση στην ευρωπαϊκή ήπειρο και παγκοσμίως, όχι όμως στην Ελλάδα, εξ ου και η Ελλάδα προβλήθηκε από τον Αμερικανό ΥΠΕΞ ως παράδειγμα προς μίμηση των Ευρωπαίων.

Συμμόρφωση για τους άλλους!

Το παράδοξο καθίσταται όλως κραυγαλέο εάν αναλογιστούμε την αμερικανική πρακτική έναντι κρατών που αρνούνται να ευθυγραμμιστούν. Οι αμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις (έμμεσες κατά δήλωση του ίδιου του Ρούμπιο στη Ρωσία και άμεσες στην περίπτωση του Ιράν ή της Βενεζουέλας), οι κυρώσεις και οι πολιτικές οικονομικού αποκλεισμού στρέφονται πρωτίστως εναντίον κυβερνήσεων που επικαλούνται ακριβώς την εθνική κυριαρχία και το δικαίωμα αυτοτελούς καθορισμού της πολιτικής τους.

Οπότε: Σας καλούμε να δηλώνετε ψευδοεθνικιστές στο βαθμό που ακολουθείτε το δικό μας, αμερικανικό εθνικό συμφέρον, σε ένταση π.χ. με ένα συμφέρον του δικού σας έθνους ή μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Έτσι όμως και όντως διεκδικήσετε το δικό σας εθνικό συμφέρον και αυτενέργεια, κάτι το καταφανώς ασυμβίβαστο με την υποτέλεια σε τρίτα κράτη, τότε ετοιμαστείτε να σας ανακατέψουμε αγρίως (π.χ. Ιράν, Ιανουάριος 2026) και, εάν αυτό δεν πετύχει, να σας βομβαρδίσουμε (Ιράν, Μάρτιος 2026).

Ο Ρούμπιο, επομένως, εξυμνεί στους συμμάχους μια αρχή η άσκηση της οποίας, εφόσον αντιβαίνει στην αμερικανική βούληση, μπορεί να τους καταστήσει αντιπάλους. Πρόκειται για έναν ιδιότυπο πατριωτισμό υπό αίρεση: αγαπάτε την πατρίδα σας, αρκεί να συμπίπτει με την πολιτική της Ουάσιγκτον (αρκεί η πατρίδα σας να είναι οι ΗΠΑ, η κορύφωση της Δύσης «όλων μας») και να αντιβαίνει στα ανταγωνιστικά σε αυτήν συμφέροντα. Ειδάλλως θα γευθείτε το τίμημα της αγάπης που τρέφουμε εμείς για τη δική σας πατρίδα.

Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ του 2025 παρέχει το θεσμικό υπόβαθρο αυτής της αντίληψης. Το κείμενο θέτει μεταξύ των αμερικανικών προτεραιοτήτων την αυξανόμενη επιρροή «πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων». Η επιθυμητή Ευρώπη είναι, συνεπώς, μια Ευρώπη όπου τα κράτη θα ανακτούν την κυριαρχία τους έναντι των Βρυξελλών, όχι όμως έναντι της Ουάσιγκτον, η πληρέστερη ευθυγράμμιση με την οποία θα παρουσιάζεται εγχωρίως ως ντόπιος πατριωτισμός. Εδώ συντελείται μια αξιοσημείωτη αντιστροφή: πολιτικές δυνάμεις που επικαλούνται την πατρίδα και τον εθνικισμό ενθαρρύνονται από μια ξένη δύναμη ακριβώς στον βαθμό που διευκολύνουν τις δικές της γεωπολιτικές προτεραιότητες.

Ακριβώς στο βαθμό που δεν υπηρετούν κατευθύνσεις της δικής τους εθνικής κυριαρχίας και στρατηγικής αυτοδιάθεσης. Το εκπεφρασμένο ζητούμενο είναι (α) η πατρίδα σας να είναι οι ΗΠΑ, (β) σίγουρα η πατρίδα σας να μην είναι η Ευρώπη, και (γ) σε καμμία περίπτωση η πατρίδα σας να μην είναι η πατρίδα σας. Μια ανάγνωση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφαλείας 2025 θα σας πείσει ότι η επίκληση του πατριωτισμού μετατρέπεται σε μηχανισμό αναπαραγωγής εξωτερικής εξάρτησης.

Η «Δύση»: Μια κατασκευή στην υπηρεσία μιας ηγεμονίας

Η εντυπωσιακή επανάληψη των λέξεων «Δύση» και «δυτικός» στην ομιλία, δεκαεννέα φορές, αποτελεί τον νοηματικό της άξονα. Όπως τεκμηριώνεται εξαντλητικά στο πρόσφατο The West: The History of an Idea (Princeton University Press, 2025), η «Δύση» ως ενιαίο πολιτικοπολιτισμικό υποκείμενο δεν αποτελεί αρχαία πραγματικότητα που επιβίωσε αναλλοίωτη.

Η νεότερη συγκρότησή της ανάγεται στον 19ο αιώνα για να υποκαταστήσει την ταυτότητα «Ευρώπη» η οποία προηγουμένως περιελάμβανε τη Ρωσία, με καθοριστικό ρόλο του Αυγούστου Κοντ, ενώ οι εκάστοτε ορισμοί της συναρθρώθηκαν με συγκεκριμένους πολιτικούς ανταγωνισμούς, γεωπολιτικές διαιρέσεις και διεκδικήσεις πολιτισμικής πρωτοκαθεδρίας, καταλήγοντας εν τέλει στη Δύση ως ευρω-ατλαντισμό με κέντρο βάρους την περιφέρεια, τις ΗΠΑ, και όχι την κοιτίδα.

Η Δύση υπήρξε, δηλαδή, όχι μόνο ιστορική κατηγορία αλλά και αντικείμενο πολιτικής διεκδίκησης. “Δύση” με οποιαδήποτε έννοια που να είναι στοιχειωδώς συμβατή με τη σημερινή (“From Plato to NATO”) ουδέποτε υπήρξε προηγουμένως. Το ποιος ανήκει σε αυτήν, ποιος την εκπροσωπεί και ποιος ομιλεί εξ ονόματός της ουδέποτε υπήρξε αυτονόητο. Η αφήγηση του Ρούμπιο είναι χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της ιδεολογικής χρήσης της ιστορίας. Κατασκευάζει μια αδιατάρακτη αλληλουχία από την αρχαία Αθήνα έως την αμερικανική δημοκρατία, παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως την ώριμη ενσάρκωση ενός πολιτισμού που γεννήθηκε στην Ελλάδα.

Το κλου της υπόθεσης, βεβαίως, είναι ότι ένα τέτοιο σχήμα εξ ορισμού δεν μπορεί να περιλαμβάνει τη «μη αρχαία» Ελλάδα, παρά μόνο ως νεκροζώντανη (περισσότερα γι’ αυτό, παρακάτω). Και εδώ βρίσκεται η λειτουργία της συγκεκριμένης ιστοριογραφίας βέβαια, διότι εάν η Αμερική αποτελεί την κορύφωση της Δύσης, η υπεράσπιση της αμερικανικής ηγεμονίας μετατρέπεται σε υπεράσπιση του ίδιου του πολιτισμού. Η γεωπολιτική υποταγή μπορεί τότε να εμφανιστεί ως πολιτισμική αλληλεγγύη.

Η εμμονή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή η διατλαντική ενότητα βρίσκεται σε κρίση. Όσο λιγότερο αυτονόητη γίνεται η πολιτική σύγκλιση Ευρώπης και ΗΠΑ, τόσο περισσότερο επιστρατεύεται η υποτιθέμενη αυτονόητη πολιτισμική τους ενότητα. Η ιδεολογία επιχειρεί να κατασκευάσει ως ιστορικό πεπρωμένο εκείνο που οι πραγματικοί συσχετισμοί καθιστούν ολοένα περισσότερο αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Και η Ελλάδα; Ο Ρούμπιο την χαρακτήρισε «πρότυπο συμμάχου», ακριβώς διότι η προσήλωσή της στην υπακοή δεν επιτρέπει ευρωατλαντικές αμφιβολίες όπως αλλού, προσθέτοντας ότι ελπίζει ολόκληρη η Ευρώπη να ακολουθήσει το παράδειγμά της (κάτι για το οποίο δε θα στοιχημάτιζα το σπίτι μου). Το μήνυμα δεν επιδεχόταν πολλές παρερμηνείες: η Ελλάδα παρουσιάστηκε ως υπόδειγμα της επιθυμητής ευρωπαϊκής συμπεριφοράς έναντι των ΗΠΑ.

“Δύση” χωρίς «μη αρχαίους» Έλληνες!

Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της ομιλίας, ωστόσο, είναι εκείνο που φαίνεται να πέρασε σχεδόν απαρατήρητο στον ελληνικό δημόσιο λόγο: η πραγματική ιστορική Ελλάδα δεν χωράει στην ιστορία της Δύσης που αφηγήθηκε ο Ρούμπιο. Αναφέρομαι στην πραγματική ιστορική και ζώσα Ελλάδα που σήμερα αφηγούνται άλλοι με χαρακτηριστική παρρησία, όπως ο Ελληνοαμερικανός Sean Mathews στο νέο του βιβλίο, που σύντομα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά. Η πραγματική ιστορική Ελλάδα «χωράει» στη Δύση του Ρούμπιο μόνο ως ανενεργή και χαρωπά νεκροζώντανη.

Η ιστοριογραφική του διαδρομή αρχίζει από την αρχαία Αθήνα και τη Ρώμη, περνά κατευθείαν στον Αυγουστίνο και στον Θωμά Ακινάτη, στη λατινική χριστιανοσύνη, στους καθεδρικούς της δυτικής Ευρώπης, στον Μιχαήλ Άγγελο και στους μεγάλους επιστήμονες της δυτικής νεωτερικότητας. Ακολουθούν ο Μαγγελάνος, ο Κολόμβος, ο Κορτές, η αμερικανική επέκταση, η μάχη του Άλαμο και, τελικώς, η αμερικανική δημοκρατία.

Και η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το «Βυζάντιο»; Η Κωνσταντινούπολη, που ανεδύθη σε ανταγωνισμό με τον κόσμο που περιγράφει ο όψιμος ιστορικός μελετητής Ρούμπιο, και αποτελούσε το επίκεντρο του πολιτισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο όταν ο μεταρωμαϊκός δυτικός ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν είχε καν ακόμα συγκροτηθεί; Η ελληνόγλωσση χριστιανική/πατερική παράδοση; Ο ανατολικός χριστιανισμός, η Ορθοδοξία, η βυζαντινή πολιτική και πολιτισμική κληρονομιά; Δεν χώρεσε ούτε μια προσχηματική φιλοφρόνηση για το ιθαγενές κοινό, διότι η ομιλία ήταν εκ σχεδιασμού ερήμην ενός ιθαγενούς κοινού που δε θα αποτελείται από κέρινα ομοιώματα ή μαρμάρινα αγάλματα.

Οι Έλληνες, όμως, δεν καταψύχθηκαν στην ύστερη αρχαιότητα για να αποψυχθούν κατά τον 19ο αιώνα. Οι σημερινοί Έλληνες δεν προέκυψαν από κάποια δυτική ανακάλυψη των αρχαίων προγόνων τους. Προέκυψαν από μια μακρά, πολυσύνθετη ιστορική αλληλουχία, η οποία περιλαμβάνει ακριβώς όσα αποσιωπά ο Ρούμπιο. Το ιθαγενές κοινό της ομιλίας απλώς δεν θα μπορούσε να χωράει σε ένα τέτοιο ιδεολογικό σχήμα ιστοριογραφίας. Αποκλείεται αυτοδικαίως. Εκτός εάν είναι γεωπολιτικά ιδιαζόντως ευπειθές, οπότε και ελλείψει αυτενέργειας χωράει παντού, ακόμα και στα θεμελιωδώς αντιφατικά.

Υπάρχει, μάλιστα, μια βαθύτερη ιστορική ειρωνεία: Όπως δείχνει το εξαιρετικό πρόσφατο μελέτημα ιχνηλασίας της ιστοριογραφίας περί Δύσης, παλαιότερες εκδοχές της ίδιας της ιδέας της «Δύσεως» συγκροτήθηκαν σε αντιδιαστολή προς τον ελληνόφωνο, ορθόδοξο κόσμο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εκείνο που σήμερα παρουσιάζεται ως αυτονόητη συμπερίληψη της Ελλάδας υπήρξε ιστορικά και μηχανισμός αποκλεισμού της.

Πως βλέπει την νεότερη Ελλάδα

Ο Ρούμπιο ασφαλώς μνημόνευσε την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και τον φιλελληνισμό του Ντάνιελ Γουέμπστερ. Αυτό, όμως, επιτείνει μάλλον παρά αίρει το πρόβλημα. Η νεότερη Ελλάδα εμφανίζεται ως αντικείμενο αμερικανικής συμπάθειας, όχι ως οργανικός φορέας της ενδιάμεσης ιστορικής διαδρομής που υποτίθεται ότι ενώνει την Αθήνα με την Αμερική.

Η αρχαία Ελλάδα είναι ο αναδρομικά και καλλωπιστικά επιλεγμένος ιδεολογικός πρόγονος των Αμερικανών. Η σύγχρονη Ελλάδα είναι ο πιστός σύμμαχός τους. Η ιστορική Ελλάδα που συνδέει τις δύο εποχές απλώς απουσιάζει, δεν μπορεί παρά να απουσιάζει, να εξαιρείται, να εξορίζεται.

Πρόκειται για μια βαθύτατα προβληματική σύλληψη της σύγχρονης Ελλάδας την οποία η ελληνική δημόσια συζήτηση αντιμετώπισε περίπου ως ύψιστη φιλελληνική φιλοφρόνηση. Ο Έλληνας καλείται να αισθανθεί υπερήφανος επειδή εξυπηρετεί το να αναγνωρίζεται ως πρόγονος ενός άλλου πολιτισμικού υποκειμένου, ακόμη και όταν η δική του πραγματική ιστορική συγκρότηση εξαφανίζεται από την αφήγηση.

Η απουσία οποιασδήποτε ουσιώδους ένστασης στην ελληνική δημόσια συζήτηση ως προς αυτήν την πτυχή της ομιλίας είναι πραγματικά εκκωφαντική. Καλά, το αν ο neocon αμερικανικός τυχοδιωκτισμός και εξαιρετισμός στα κάγκελα που ο Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε ως τη διαχρονική πεμπτουσία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού αντέχει σε οποιαδήποτε παραμικρή ιστορική ή φιλολογική κριτική, ας το αφήσουμε απ’ έξω).

Αυτή, τελικώς, είναι η ουσία της ομιλίας στην Πνύκα. Η Ελλάδα προσέφερε την καρτ-ποστάλ για μια αμερικανική αφήγηση περί της Δύσεως (στο πλαίσιο προ-προεκλογικής ρεπουμπλικανικής προεδρικής καμπάνιας), η οποία αξιώνει να νομιμοποιήσει μια συγκεκριμένη παγκόσμια ιεραρχία ακριβώς τη στιγμή που οι προϋποθέσεις προς τούτο έχουν εκλείψει από την πραγματική πραγματικότητα.

Και, ως αντάλλαγμα, εισέπραξε τα συγχαρητήρια για την υποδειγματική της συμμόρφωση, που οφείλει να γίνει μοντέλο για τους ευρωπαίους ως η πεμπτουσία ενός νέου τύπου εθνικισμού που αναφέρεται πλέον σε άλλο έθνος. Δεν είναι, πάντως, τόσο η ομιλία και οι επιδιώξεις του Ρούμπιο που προκαλούν εντυπωσιασμό, όσο η εκκωφαντική απουσία στοιχειωδών αντανακλαστικών στον ελληνικό δημόσιο λόγο. Μήπως έχει τα δίκια του που μας θεωρεί υποδειγματικούς νεκροζώντανους;