Η μήνυση του πρώην ευρωβουλευτή που τίθεται υπό εισαγγελική έρευνα, στρέφεται ονομαστικά κατά των νομίμων εκπροσώπων- υπευθύνων της ισραηλινής κατασκευάστριας εταιρείας του επίμαχου λογισμικού, των οποίων ζητά τη δίωξη για αδικήματα σε βαθμό κακουργήματος και για πλημμελήματα -κατηγορίες που αφορούν την παραβίαση του απορρήτου επικοινωνιών, την παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή σε δεδομένα καθώς και την παράνομη πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα.

Οι τρεις μήνες για τη προκαταρκτική

Ο εισαγγελικός λειτουργός που θα διενεργήσει την προκαταρκτική εξέταση θα καλέσει άμεσα σε κατάθεση ως πρώτο μάρτυρα τον Στέλιο Κούλογλου. Οσον αφορά το γιατί άφησε να παρέλθουν τρεις μήνες προτού καταθέσει μήνυση, η νομική ομάδα του Στέλιου Κούλογλου (με επικεφαλής τον δικηγόρο Ζαχαρία Κεσσέ) έπρεπε να στοιχειοθετήσει μια πολύ συγκεκριμένη έγκληση.

Η μήνυση αυτή δεν στρέφεται κατά γενικών ή άγνωστων δραστών στην Ελλάδα, αλλά στρέφεται ονομαστικά εναντίον των νόμιμων εκπροσώπων της ισραηλινής εταιρείας NSO Group στο εξωτερικό. Αυτό απαιτούσε ακριβή νομική τεκμηρίωση για κακουργηματικές πράξεις (παραβίαση απορρήτου, παράνομη πρόσβαση σε συστήματα κ.λπ. βάσει του ελληνικού αλλά και του διεθνούς δικαίου.

Όπως δήλωσε ο ίδιος ο δικηγόρος του κατά την κατάθεση της μήνυσης, παρόλο που η παγίδευση ήταν γνωστή, καμία εγχώρια θεσμική αρχή (όπως η Αρχή Κυβερνοασφάλειας) δεν είχε κινηθεί αυτεπάγγελτα για να εξετάσει το ζήτημα. Βλέποντας ότι δεν υπήρχε καμία επίσημη αντίδραση για τη χρήση του Pegasus, ο Στέλιος Κούλογλου «αναγκάστηκε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του δικαστικά».

Στο μεσοδιάστημα (περίπου στα τέλη Ιουλίου), ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έθεσε στο αρχείο τη μεγάλη δικογραφία για το λογισμικό Predator. Η πλευρά Κούλογλου κινήθηκε στρατηγικά ώστε να ανοίξει ένας εντελώς νέος, αυτόνομος κύκλος ερευνών για το Pegasus, ο οποίος δεν θα μπορούσε νομικά να συσχετιστεί ή να «συμπαρασυρθεί» στο αρχείο με την προηγούμενη υπόθεση.

Πώς “βάζουν” το Pegasus στο κινητό;

Το Pegasus είναι ένα από τα πλέον προηγμένα λογισμικά κυβερνοπαρακολούθησης (spyware) που έχουν αναπτυχθεί διεθνώς, το οποίο έχει τη δυνατότητα επιμόλυνσης χωρίς να χρειάζεται ο κάτοχος του τηλεφώνου να προχωρήσει σε κάποια ενέργεια. Παράλληλα, η ιδιαιτερότητά του συνίσταται στο εύρος των πληροφοριών που αντλεί, παρακολουθώντας τον κάτοχο του κινητού. Μετά την επιτυχή μόλυνση μιας συσκευής, ο χειριστής του λογισμικού αποκτά εξαιρετικά εκτεταμένες δυνατότητες πρόσβασης στο περιεχόμενό της.

Ειδικότερα, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε οτιδήποτε περιέχεται στην επιμολυσμένη συσκευή κινητού τηλεφώνου, όπως ηλεκτρονικά μηνύματα, εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, επαφές, ημερολόγια, φωτογραφίες, αρχεία, δεδομένα γεωεντοπισμού κ.λπ., να παρακολουθεί και να καταγράφει τις τηλεφωνικές συνομιλίες, ενώ δύναται να ενεργοποιεί εξ αποστάσεως το μικρόφωνο και την κάμερα της συσκευής, λειτουργώντας ως υπερ-κοριός καταγραφής εικόνας και ήχου, με τρόπο που δεν γίνεται αντιληπτός από τον χρήστη.

Ο χειριστής του λογισμικού μολυνει το κινητό στέλνοντας ένα ειδικά διαμορφωμένο, αόρατο μήνυμα στη συσκευή-στόχο (μέσω iMessage, WhatsApp, Viber ή SMS). Το μήνυμα περιέχει κώδικα που εκμεταλλεύεται μια κρυφή ευπάθεια στον τρόπο που το κινητό επεξεργάζεται, για παράδειγμα, μια εικόνα ή ένα αρχείο PDF. Το τηλέφωνο μολύνεται αυτόματα μόλις λάβει το μήνυμα, χωρίς ο χρήστης να το ανοίξει, να το δει ή να πατήσει κάποιο σύνδεσμο. Οπότε ο στόχος δεν υποψιάζεται από τίποτα ότι τον παρακολουθούν.

Πώς το κατάλαβε ο Κούλογλου

Ο Στέλιος Κούλογλου δεν το κατάλαβε από κάποια περίεργη “συμπεριφορά” του κινητού του, καθώς το Pegasus λειτουργεί στο παρασκήνιο. Η αποκάλυψη έγινε μέσω εξειδικευμένου τεχνικού ελέγχου που πραγματοποίησε το Citizen Lab, καθώς γίνεται θεσμικός έλεγχος των Ευρωβουλευτών τόσο λόγω του σκανδάλου των υποκλοπών (Predator) στην Ελλάδα όσο και της διενέργειας ερευνών από ειδική ευρωπαϊκή επιτροπή PEGA (στην οποία συμμετείχε ο Κούλογλου). Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη δυνατότητα στα μέλη του (όσα ήταν στην επιτροπή) να παραδώσουν τις συσκευές τους για προληπτικό λεπτομερή ψηφιακό έλεγχο.

Η ανάλυση του Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο –ο κορυφαίος διεθνής οργανισμός για την ανίχνευση ψηφιακών απειλών– εξέτασε τα αντίγραφα ασφαλείας (logs) του κινητού του και εντόπίσε την παρακολούθηση, οπότε ενημέρωσε τον ευρωβουλευτή -όπως διαπίστωσε και την παρακολούθηση τριών Καταλανών ευρωβουλευτών.

Ουδείς ασχολήθηκε

Ακριβώς λόγω των δυνατοτήτων του, το Pegasus θεωρείται διεθνώς ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα. Από την πλευρά του, ο δικηγόρος, Ζ. Κεσσές, τόνισε ότι η μήνυση αφορά σωρεία κακουργημάτων και κακουργηματικού χαρακτήρα πράξεις και επεσήμανε ότι η ελληνική πολιτεία είναι ανοχύρωτη, καθώς στοχεύονται πρόσωπα και μετά την υπόθεση με το Predator, ενώ πρόσθεσε ότι, παρά το γεγονός ότι η υπόθεση της παρακολούθησης του Κούλογλου ήταν γνωστή, ουδείς ασχολήθηκε.

Η Εισαγγελία των Βρυξελλών θεώρησε ότι  δεν μπορούσε να ξεκινήσει αυτεπάγγελτη έρευνα για την παρακολούθηση του Στέλιου Κούλογλου λόγω έλλειψης ψηφιακών αποδείξεων ότι το έγκλημα τελέστηκε στο βελγικό έδαφος. Επίσης επικαλέσθηκε ότι η έκθεση του Citizen Lab είναι τεχνικό ντοκουμέντο και απαιτείται επίσημη κατάθεση στοιχείων από τον παθόντα για να μετατραπεί σε δικαστικό τεκμήριο. Ο Κούλογλου επέλεξε να υποβάλει τη μήνυση στην Αθήνα και όχι στις Βρυξέλλες.

Ποίαν χρείαν έχουν οι συνομιλίες με την ελληνική κυβέρνηση και μάλιστα «στρατηγικές», όταν τα ’χει δώσει όλα στους Αμερικανούς στις προηγούμενες πέντε συναντήσεις; Χωρίς να πάρει τίποτε; Έδωσε στους Αμερικανούς στρατιωτικές βάσεις στην Αλεξανδρούπολη και τη Σούδα, τη μεταφορά του συστήματος Patriot αυτόθι, τον «Κάθετο άξονα» (Sic) εξαερώσεως του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στη Θράκη και την αποθήκευσή του στη Ρεβυθούσα, τις λιμενικές εγκαταστάσεις της Ελευσίνας και, τέλος, την εμπόλεμη κατάσταση της Ελλάδος με τη Ρωσία χάριν του Νατοϊκού πολέμου στην Ουκρανία.

Αλλού πρέπει να αναζητηθούν τα αίτια της ελεύσεως του κ. Ρούμπιο, ως «Αναμορφωτού» της Αποικίας κατά Καβάφη: Στη στροφή της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προς το Ισραήλ, για την προμήθεια όπλων, στην Ελληνοτουρκική διένεξη και τη συμμαχία με τη Γαλλία για αεροναυτική υπεροπλία…

Τι μας είχε υποσχεθεί ο Ρούμπιο… 

Φαίνεται ότι οι Αμερικανοί έχουν δυσαρεστηθεί από τις Ελληνικές παραγγελίες φρεγατών στα Γαλλικά ναυπηγεία και της «Ασπίδος Αχιλλέα» στην Ισραηλινή πολεμική βιομηχανία, ως και με τη βραδεία απομάκρυνση της Ελλάδος από το ΝΑΤΟ και την όξυνση της σχέσεως με την Τουρκία.

Ας μέμφονται εαυτούς. Τα προγράμματα στρατιωτικής βοηθείας της Αμερικής έχουν μειωθεί πολύ πιο κάτω από τη σχέση 7:10 του παρελθόντος, το ΝΑΤΟ εθελοτυφλεί στις συνεχείς παραβιάσεις του Ελληνικού εναερίου χώρου και οι απειλές του Ερντογάν, κατά της εδαφικής κυριότητος της Ελλάδος στα νησιά και τη Θράκη, μένουν ασχολίαστες από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο κ. Ρούμπιο είχε υποσχεθεί ότι η πολιτεία του ως Αμερικανού ΥΠΕΞ θα υπηρετούσε την επανένωση της Κύπρου, που παραμένει διηρημένη, με την Τουρκία να κατέχει το 38% του Κυπριακού εδάφους και τη Βρετανία το 6%. Βλέπετε, «δεν ξεχνούμε την Κύπρο», όπως οι άλλοι. Μην τη λησμονήσει κι ο κ. Γεραπετρίτης κατά τον Ελληνοαμερικανικό διάλογο.

Σημειώνεται ότι τα έσοδα του ξενοδοχειακού κλάδου σημείωσαν αύξηση και ανήλθαν σε €33,2 εκατ. έναντι €25,7 εκατ. το 1ο εξάμηνο 2025 επηρεαζόμενα θετικά κυρίως από την επαναλειτουργία του 5στερου ξενοδοχείου The Landmark Nicosia Autograph Collection. Τα λειτουργικά κέρδη περιόδου, προσαρμοσμένα ως προς τα κέρδη από αναπροσαρμογή των επενδύσεων σε ακίνητα σε εύλογη αξία, αποσβέσεις, μη επαναλαμβανόμενα έξοδα και λοιπά non cash στοιχεία διαμορφώθηκαν σε €9,4 εκατ. έναντι €41,4 εκατ. ενώ το αποτέλεσμα περιόδου, προσαρμοσμένο ως ανωτέρω, διαμορφώθηκε σε ζημία €11,5 εκατ. έναντι κέρδους €4,7 εκατ. το 1ο εξάμηνο 2025. Τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα του ομίλου ανέρχονται σε €4 εκατ.

Οι βασικές παράμετροι που επηρέασαν τα αποτελέσματα του εξαμήνου είναι αφενός μεν η αύξηση των εσόδων από τον ξενοδοχειακό κλάδο, η μείωση των άμεσων εξόδων σχετιζόμενων με ακίνητα, των φόρων – τελών ακίνητης περιουσίας και των χρηματοοικονομικών εξόδων και αφετέρου η προαναφερθείσα μείωση των εσόδων από μισθώματα και η αύξηση των αποσβέσεων του ξενοδοχειακού πυλώνα.

H εύλογη αξία των ακινήτων υπό διαχείριση* ανήλθε σε €1.926,2 εκατ. έναντι €1.952,5 εκατ. την 31η Δεκεμβρίου 2025.

Την 30.06.2026 τα ταμειακά διαθέσιμα του ομίλου ανέρχονταν σε €206,8 εκατ. και της εταιρείας σε €121,5 εκατ.

Από την 30.06.2025 μέχρι και σήμερα ο όμιλος έχει μειώσει τις δανειακές του υποχρεώσεις κατά €712,8 εκατ.. Την 30.06.2026 το net LTV του ομίλου ήταν 46%.

Η Εσωτερική Αξία (NAV) του ομίλου την 30η Ιουνίου 2026 ανήλθε σε €3,94 ανά μετοχή.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος, κος Άρις Καρυτινός, αναφέρει: «Όπως ήδη έχουμε ανακοινώσει, ο όμιλός μας είναι σε μια μεταβατική φάση κατά την οποία αναμορφώνουμε τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου μας με σκοπό να αναπτύξουμε συγκεκριμένους πυλώνες με έμφαση στα logistics και τη high end φιλοξενία και συνεχίζοντας την εκμετάλλευση και διαχείριση επιλεγμένων εμπορικών ακινήτων. Στο στάδιο αυτό αναπτύσσουμε το νέο μας προϊόν στους πυλώνες έμφασης αξιοποιώντας την ισχυρή κεφαλαιακή μας επάρκεια. Αξίζει να σημειώσουμε τα εξής:

Πρόσφατα ανακοινώθηκε η συνεργασία μας στον χώρο των logistics με την Invel Real Estate και την LGT Capital partners, αποδεικνύοντας την εμπιστοσύνη θεσμικών επενδυτών στην τεχνογνωσία και τις ικανότητες του ομίλου μας.
Ήδη ολοκληρώθηκε η πλήρης ανακαίνιση και το repositioning του ξενοδοχείου The Landmark Nicosia – Autograph Collection ενώ δρομολογούνται οι ανακαινίσεις των ξενοδοχειακών μονάδων μας στην Πάρο και το Πόρτο Χέλι και προχωρά με γοργούς ρυθμούς η πλήρης ανακατασκευή του Emblems στην Cortina (Ιταλία).

Οι υπεραξίες στις αποτιμήσεις των επενδυτικών μας ακινήτων που για πολλά χρόνια καταγράφονταν «λογιστικά» επιβεβαιώθηκαν από την αγορά μέσα από τις πωλήσεις που έχουμε πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια και που επέτρεψαν να προβούμε μόνο για τη χρήση του 2025 σε διανομή μερίσματος €455,2 εκατομμύρια. H PRODEA Investments συνεχίζει την επενδυτική δραστηριότητά της σύμφωνα με την τρέχουσα στρατηγική της με στόχο τη δημιουργία υπεραξίας για τους μετόχους της».

Η Εξαμηνιαία Χρηματοοικονομική Έκθεση για την περίοδο που έληξε την 30 Ιουνίου 2026 παρατίθεται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας: www.prodea.gr.

*H εύλογη αξία των ακινήτων των συμμετοχών σε κοινοπραξίες έχει υπολογιστεί με βάση το ποσοστό συμμετοχής της Prodea Investments στην κάθε εταιρεία.

2026-10-04 _ΝΑΥΠΛΙΟ_-ΔΙΕΘΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ___ΜΝΗΜΗ ΚΩΝ-ΝΟΥ ΤΣΟΥΚΑΛΑ__

Με τις αρχικές άτσαλες αντιδράσεις του, το Μητσοτακιστάν αναγόρευσε το Σαμαρά περίπου σε… αξιωματική αντιπολίτευση! Μιλάμε ότι έγινε ο μεγάλος χορηγός του υπό ίδρυση κόμματος!

Όταν στο Μαξίμου συνειδητοποίησαν την γκάφα τους, το γύρισαν, αλλά η ζημιά είχε γίνει. Τώρα, έχιυν βάλει στρατιά από παπαγαλάκια και τρολ να σέρνουν ό,τι μπορείς να φανταστείς στο Μεσσήνιο!

Για να πω την αμαρτία μου, όμως, τον καταλαβαίνω τον Κούλη. Ο Σαμαράς του ‘χει σπάσει τα νεύρα! Αυτή όμως είναι η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει κι άλλη…

Σαν Κόμπρα, που ξέρει από υπομονή και ενέδρες, έχω να πω ότι όταν βιαστείς μπορείς να αστοχήσεις, αλλά κι αν καθυστερήσεις μπορεί να χάσεις το θήραμα…

Αυτά στη ζούγκλα, αλλά και στην πολιτική δεν είναι διαφορετικά. Το γαϊτανάκι χτίζω κόμμα χωρίς να το ανακοινώνω, έχει χρονικό όριο…

Αυτό που μέχρι τώρα ήταν αποδοτική τακτική, μπορεί σύντομα να μετατραπεί στο αντίθετό της! Θα μου πείτε, ο Αντώνης είναι παλιά καραβάνα και ξέρει πότε να κάνει το βήμα.

Έτσι είναι, αλλά αρκετές φορές ακόμα και έμπειροι την έχουν πατήσει. Η επιτυχία μεθάει και κινδυνεύεις να μη δεις πότε το συν αρχίζει να γίνεται πλην…

Το σίγουρο είναι πως όσοι βλέπουν θετικά το φημολογούμενο κόμμα Σαμαρά χρειάζονται σταθερό σημείο αναφοράς για να συνδεθούν μαζί του! Βλέπετε, η μαγεία του φαντάσματος ξεθυμαίνει γρήγορα…

Η διαφορά «Στρατηγικής Υποδομής» vs. «Πολιτικής Ευκαιρίας»

Όσοι υποστηρίζουν ότι η στροφή είναι μόνιμη, βασίζονται σε χειροπιαστά δεδομένα:

• Βάσεις και Υποδομές: Η Αλεξανδρούπολη, η Σούδα, η Λάρισα,το Στεφανοβίκειο, η Ανδραβίδα, η Καλαμάτα, η Ελευσίνα και τα Ναυπηγεία  δεν είναι απλές διπλωματικές δηλώσεις. Οι ΗΠΑ επένδυσαν δισεκατομμύρια και αναβάθμισαν την Αμυντική Συμφωνία (MDCA) σε βάθος χρόνου. Η Αλεξανδρούπολη έγινε ο βασικός διάδρομος παράκαμψης των Στενών του Βοσπόρου για τη μεταφορά ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη και φυσικού αερίου.
• Θεσμική συνέχεια: Παράλληλα, η θεσμοθέτηση του σχήματος «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) μέσω του East Med Act προσέδωσε διακομματική νομοθετική κάλυψη στην αμερικανική υποστήριξη προς την Αθήνα, κάτι που σημαίνει ότι υποστηρίζεται και από τους Δημοκρατικούς και από τους Ρεπουμπλικάνους

 Υδρογονάνθρακες, ExxonMobil και Chevron

• Η στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας δεν στηρίζεται μόνο σε στρατιωτικές βάσεις, αλλά αποκτά πλέον και βαθύ οικονομικό εκτόπισμα μέσω της ενέργειας.
• Η ψήφος εμπιστοσύνης των κολοσσών: Η παρουσία και οι ερευνητικές γεωτρήσεις αμερικανικών ενεργειακών γιγάντων (όπως η ExxonMobil στα νοτιοδυτικά της Κρήτης και την Πελοπόννησο, αλλά και το ενδιαφέρον της Chevron ή άλλων διεθνών παρόχων στο Ιόνιο) αποτελούν την πιο χειροπιαστή απόδειξη ασφάλειας. Τέτοιοι επιχειρηματικοί κολοσσοί επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μόνο όταν θεωρούν ότι το πολιτικό, νομικό και στρατιωτικό περιβάλλον μιας χώρας είναι απολύτως σταθερό.
• Από καταναλωτής, παραγωγός και κόμβος: Αν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες, η Ελλάδα αλλάζει πίστα: μετατρέπεται από απλός διαμετακομιστικός σταθμός (με τους αγωγούς TAP, IGB και τα σταθμούς LNG) σε αυτόνομη παραγωγό χώρα.
• Αμερικανικό «ομπρέλα» συμφερόντων: Όταν αμερικανικά κεφάλαια αξιοποιούν ενεργειακούς πόρους εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, η ασφάλεια της περιοχής ταυτίζεται άμεσα με τα ίδια τα αμερικανικά συμφέροντα. Αυτό δημιουργεί ένα επιπλέον «ανασχετικό τείχος» απέναντι σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Η Τουρκία δεν “εγκαταλείπεται”…

Η άποψη ότι η μετατόπιση είναι παροδική ή ότι οι ΗΠΑ δεν εγκαταλείπουν την Τουρκία στηρίζεται στη σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα:

• Το μέγεθος της Τουρκίας: Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, ελέγχει τα Στενά, συνορεύει με Ιράν, Ιράκ, Συρία και Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα. Η Ουάσινγκτον θεωρεί την Τουρκία «πολύ μεγάλη για να τη χάσει» (too big to lose) και δεν θέλει να τη σπρώξει οριστικά στην αγκαλιά της Ρωσίας ή της Κίνας.
• Η στρατηγική της «Εναλλακτικής»: Οι ΗΠΑ δεν αναζητούν απαραίτητα αντικαταστάτη της Τουρκίας, αλλά αντίβαρο (hedge). Χρησιμοποιούν την Ελλάδα ως ασφαλή εναλλακτική (plan B) ώστε να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από τις ιδιοτροπίες και τους εκβιασμούς της Άγκυρας (όπως συνέβη με την βάση του Ιντσιρλίκ).

Τι ισχύει τελικά;

Η πιο ρεαλιστική ανάγνωση είναι ότι δεν πρόκειται για «στιγμιαία μόδα», αλλά ούτε και για ολοκληρωτική εγκατάλειψη της Τουρκίας:

1. Η αναβάθμιση της Ελλάδας είναι μόνιμη: Η Ελλάδα έχει κατοχυρωθεί ως ο βασικός, ακλόνητος πυλώνας αμερικανικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Αυτό δεν πρόκειται να ακυρωθεί εύκολα.
2. Η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας άλλαξε μορφή: Η Τουρκία έπαψε να αντιμετωπίζεται ως «πιστός σύμμαχος» και αντιμετωπίζεται πλέον ως «συναλλακτικός εταίρος» (transactional partner). Οι ΗΠΑ συνεργάζονται μαζί της όπου χρειάζεται, αλλά δεν της έχουν τυφλή εμπιστοσύνη.

Σύνοψη: Η Αμερική δεν εγκαταλείπει την Τουρκία, αλλά σταμάτησε να εξαρτάται αποκλειστικά από αυτήν. Και σε αυτή τη νέα ισορροπία, η Ελλάδα έχει κερδίσει μια μόνιμη, αναβαθμισμένη θέση στο γεωπολιτικό χάρτη των ΗΠΑ.

Ως τώρα γνωρίζουμε, όπως υπογράμμισε πρόσφατα δημόσια ο διακεκριμένος επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος ε.α. και πρώην υπηρεσιακός Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Φραγκούλης Φράγκος, ότι στα τουρκικά επιτελικά σχέδια εναντίον των έξι βασικών ελληνικών νησιών (από τη Λήμνο έως τη Ρόδο και τα 32 ενδιάμεσα νησιά και νησίδες), ο πρώτος και σταθερός αντικειμενικός σκοπός συνοψίζεται διαχρονικά στη φράση: “Birinci hedef Meis” (τουρκ., δηλαδή, πρώτος στόχος το Καστελλόριζο).

Η γεωπολιτική σκακιέρα στα 12 μίλια

Σε πρόσφατα δημοσιεύματα του τύπου μάλιστα, τονίστηκε με έμφαση ότι το Καστελλόριζο, τελικά, δεν “κείται μακράν”. Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, αναφέρθηκε ότι έχει ολοκληρωθεί η τεχνική προετοιμασία για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια, όχι μόνο νότια και δυτικά της Κρήτης, αλλά και στο Καστελλόριζο. Ταυτόχρονα, επισημάνθηκε ότι μένει να φανεί αν η Τουρκία θα συμπεριλάβει το “γκριζάρισμα” του συμπλέγματος της Μεγίστης στο περιβόητο νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, που αναμενόταν να “φτάσει” στην τουρκική εθνοσυνέλευση τον Οκτώβριο.

Όμως, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά μεταξύ του “αναμένουμε το γκριζάρισμα” και του “δεν επιτρέπουμε το γκριζάρισμα”. Η πάγια θέση ότι μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν έννομα τετελεσμένα γεγονότα, παραβλέπει δύο βασικές παραμέτρους: ότι για την όποια νομική ισχύ η Τουρκία δεν ενδιαφέρεται και ότι η αδράνειά μας συντηρεί τετελεσμένα γεγονότα, τόσο σε πρακτικό (επί του πεδίου) όσο και σε νομικό επίπεδο (όσο καθυστερεί η επέκταση στα 12 μίλια και η ανακήρυξη ΑΟΖ). Όσο η χώρα μας καθυστερεί τόσο η Τουρκία θα προσπαθεί να παγιώνει καταστάσεις αμφισβήτησης μέσα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το σύγχρονο “Γεφύρι της Άρτας”

Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε χαρακτηριστικά ότι “η Ελλάδα είναι μια γεφυροποιός χώρα και όχι κράτος-ταραξίας”. Αν η Ελλάδα αυτοπροσδιορίζεται έτσι (χτίζει σχέσεις, σταθερότητα, διαύλους) και η Τουρκία αντιμετωπίζεται παραδοσιακά ή ιστορικά ως ο “ταραχοποιός” που προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σύγχρονο γεωπολιτικό “Γεφύρι της Άρτας”.

Διότι το “γεφύρι”, όταν ο ένας χτίζει και ο άλλος γκρεμίζει δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Στον μύθο, η γυναίκα του πρωτομάστορα θυσιάστηκε επειδή δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Στη γεωπολιτική, η καλύτερη άμυνα είναι να μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να γίνει το θύμα της ιστορίας.

Τα τετελεσμένα “επί χάρτου” και οι προθέσεις της Τουρκίας 

Το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα που έχει γίνει γνωστή, με τα νομοσχέδια που αναμένεται να ψηφιστούν τον Οκτώβριο. Όμως στο Αιγαίο η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει ούτε μισό βήμα πίσω από τις αναθεωρητικές τις βλέψεις. 

Μόλις το σκάνδαλο των 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων ξεχαστεί ή μόλις στριμωχτεί στην επόμενη στροφή ο Ερντογάν, η “Γαλάζια Πατρίδα” θα επιστρέψει “απροσδόκητα”. Καλό είναι λοιπόν να θυμόμαστε ότι, με την ψήφιση του νομοσχεδίου, θα αποτελεί νόμο εγκεκριμένο από την τουρκική εθνοσυνέλευση, όπως και το casus belli. Το πού μας οδήγησε το δεύτερο το γνωρίζουν και οι “πέτρες” πλέον, και παρόλα αυτά, το πού θα μας οδηγήσει το πρώτο αρνούμαστε να το δούμε.

Το σύμπλεγμα δε, Καστελλόριζου-Μεγίστης παραμένει “περικυκλωμένο” από το χαρακτηρισμένο, κατά δημοσιογραφικούς κύκλους, ως τουρκικό “βιλαέτι”(!) του ανακηρυχθέντος “Θαλάσσιου Πάρκου” – ενός εγχειρήματος που, αν και προς το παρόν παραμένει στα χαρτιά χωρίς φυσική υποδομή και εξοπλισμό στο πεδίο, οριοθετεί με σαφήνεια τις τουρκικές προθέσεις…

Έχει διατελέσει αρχηγός ΓΕΝ, αρχηγός ΓΕΕΘΑ και υπουργός Εθνικής Άμυνας και χαίρει διακομματικού σεβασμού. Είμαι σίγουρος ότι με τις γνώσεις του θα συμβάλλει στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ για μια σύγχρονη εθνική αμυντική πολιτική αλλά και στον αγώνα μας για την πολιτική αλλαγή που έχει ανάγκη ο τόπος στις επόμενες εθνικές εκλογές. Ναύαρχε, καλώς ήρθες», σημείωσε ο κ. Ανδρουλάκης.

Από την πλευρά του ο κ. Αποστολάκης, επισήμανε: «Ανταποκρίνομαι στην πρόσκληση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Νίκου Ανδρουλάκη, για συνεργασία και συστράτευση για το καλό της χώρας, προκειμένου να αποκτήσει προοπτική.

Δεν ήταν εύκολη απόφαση για μένα. Όμως, πηγαίνω κόντρα στο κύμα, δεν το φοβάμαι το κύμα. Αρνούμαι τις αποστρατεύσεις, τις προσωπικές λύσεις και τα επιτακτικά κελεύσματα, τα οποία δεν δέχομαι. Θα δώσω όλες μου τις δυνάμεις ώστε όλοι μαζί να φτιάξουμε μια Ελλάδα σύγχρονη, ισχυρή και περήφανη.

Πρόεδρε, η πρόσκληση σου είναι πρόκληση για συνεργασία και αγώνα».

Και πρόσθεσε: «αποστολή μας είναι να διαφυλάξουμε την ένωση της ελευθερίας και της ευημερίας ενισχύοντας την άμυνα και την ανθεκτικότητά της».

Αναφερόμενος δε στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός είπε «πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας».

Εξέφρασε, μάλιστα, την ικανοποίησή του για το ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δια της τοποθέτησης της Ούρσουλας φον ντερ Λαίεν στηρίζει την πρόταση της Ελλάδας για μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για αντιμετώπιση έκτακτων μεταναστευτικών ροών και πίεσης».

Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα και στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να την κατονομάζει, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι: «η συμμετοχή τρίτων σε προγράμματα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας που στηρίζονται σε ευρωπαϊκούς πόρους δεν γίνεται να είναι χωρίς όρους. Για να ενταχθεί κανείς στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της ΕΕ χωρίς αστερίσκους».

Η αρχή αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε χρήση ψηφιακής τεχνολογίας πρέπει να είναι προαιρετική. Σημαίνει, όμως, ότι η ψηφιοποίηση δεν μπορεί από μόνη της να καταστήσει την ψηφιακή συμμετοχή προϋπόθεση για την άσκηση δικαιωμάτων. Η διατήρηση του offline δικαιώματος αποτελεί θεμελιώδη έκφραση της ανθρώπινης αυτονομίας, της ιδιωτικότητας και της ελευθερίας επιλογής. Ένα κράτος μπορεί να ψηφιοποιεί τις υπηρεσίες του, δεν μπορεί όμως να θεωρεί αυτονόητο ότι κάθε πολίτης πρέπει να εντάσσεται σε μία συγκεκριμένη ψηφιακή αρχιτεκτονική, προκειμένου να ασκήσει δικαιώματα, ή να έχει πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Η ως άνω διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ένα ψηφιακό σύστημα συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς τομείς της δημόσιας ζωής. Για παράδειγμα, ένα σύστημα που αρχικά δημιουργείται για έναν συγκεκριμένο διοικητικό σκοπό, μπορεί σταδιακά να χρησιμοποιείται στη φορολογία, την υγεία, την κοινωνική προστασία, την εργασία, την εκπαίδευση ή άλλες δραστηριότητες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο δύναται να προκύψει ένα καθεστώς “έμμεσα υποχρεωτικής ψηφιοποίησης”.

Σε αυτήν την περίπτωση, η χρήση ενός ψηφιακού συστήματος μπορεί να μην επιβάλλεται υποχρεωτικά, ωστόσο η μη χρήση του να συνεπάγεται καθυστερήσεις, πρόσθετες διαδικασίες, επιβαρύνσεις, ή ακόμα και πρακτικό αποκλεισμό των πολιτών από τις υπηρεσίες του κράτους. Η ουσιαστική προαιρετικότητα απαιτεί, επομένως, κάτι περισσότερο από την απουσία μιας ρητής υποχρέωσης. Απαιτεί η επιλογή του πολίτη να μην χρησιμοποιήσει ένα συγκεκριμένο ψηφιακό μέσο, να παραμένει πραγματική και αποτελεσματική.

Τι λένε άρθρα της ΕΕ

Τα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύουν αντίστοιχα την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή και τα προσωπικά δεδομένα. Παράλληλα, το άρθρο 52 παρ. 1 θέτει την αρχή της αναλογικότητας ως βασικό κριτήριο για κάθε περιορισμό θεμελιωδών δικαιωμάτων. Επομένως, για κάθε περιορισμό δεν αρκεί απλά ένας θεμιτός διοικητικός σκοπός. Η καταπολέμηση της απάτης, η πρόληψη της κλοπής ταυτότητας, η ασφάλεια των συναλλαγών και η διοικητική αποτελεσματικότητα μπορεί να αποτελούν θεμιτούς σκοπούς, ωστόσο, το χρησιμοποιούμενο μέσο πρέπει να είναι κατάλληλο, αναγκαίο και αναλογικό.

Ιδιαίτερο βάρος έχει και το άρθρο 52 παρ. 4 του Χάρτη, σύμφωνα με το οποίο τα θεμελιώδη δικαιώματα που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη και απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τις παραδόσεις αυτές. Η διάταξη αυτή ενισχύει την ανάγκη η τεχνολογική εξέλιξη να εντάσσεται στο υφιστάμενο συνταγματικό πλαίσιο και όχι να το υποκαθιστά.

Η απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Commission v Malta, C-181/23, της 29ης Απριλίου 2025, αφορούσε το σύστημα χορήγησης ιθαγένειας της Μάλτας σε επενδυτές. Συνεπώς, η συνταγματική της συλλογιστική παρουσιάζει ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ εθνικών αρμοδιοτήτων και δικαίου της Ένωσης. Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η ιθαγένεια της Ένωσης, όπως απορρέει από τα άρθρα 9 ΣΕΕ και 20 ΣΛΕΕ, αποτελεί θεμελιώδες καθεστώς και ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να ασκούν τις εθνικές τους αρμοδιότητες σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.

Η συλλογιστική αυτή έχει κατ’ αναλογία μεγάλη σημασία για τα εθνικά συστήματα ταυτοποίησης. Η εθνική ταυτοποίηση μπορεί να ανήκει καταρχήν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, όμως τα έγγραφα και τα μέσα ταυτοποίησης συνδέονται με την άσκηση δικαιωμάτων της Ένωσης, ιδίως ως προς την ελεύθερη κυκλοφορία, καθώς και την πολιτική, οικονομική, εργασιακή και κοινωνική ζωή εντός της ΕΕ. Κατά συνέπεια, η εθνική διοικητική κυριαρχία δεν μπορεί να λειτουργεί εκτός του Ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου. Η οργάνωση των εθνικών συστημάτων ταυτοποίησης πρέπει να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης.

Ο Προσωπικός Αριθμός 

Στην Ελλάδα, το ζήτημα του Προσωπικού Αριθμού δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο ως τεχνικό ζήτημα ταυτοποίησης. Το άρθρο 9Α του Συντάγματος και οι αρχές του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων επιβάλλουν αυξημένη προσοχή ως προς τη συλλογή, επεξεργασία, διασύνδεση και περαιτέρω χρήση των προσωπικών δεδομένων των Ελλήνων πολιτών.

Η ανωτέρω εξέταση δεν οδηγεί αναγκαστικά στην απόρριψη ενός ενιαίου αναγνωριστικού, επιβάλλει όμως σαφείς σκοπούς, περιορισμένη διαλειτουργικότητα, ελαχιστοποίηση δεδομένων, αυστηρούς κανόνες πρόσβασης, διαφάνεια και αποτελεσματικό έλεγχο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1183 για το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας. Η σχετική ρύθμιση προβλέπει την εθελοντική χρήση του Πορτοφολιού και προστατεύει τον πολίτη από δυσμενή μεταχείριση, λόγω της μη χρήσης του.

Η λογική αυτή έχει ευρύτερη σημασία, καθώς η προαιρετικότητα πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι απλώς τυπική. Η αρχή αυτή ορίζει πως το κράτος μπορεί να προσφέρει ψηφιακές λύσεις, να τις αναπτύσσει και να τις καθιστά ιδιαίτερα αποτελεσματικές, δεν πρέπει όμως να μετατρέπει τη χρήση μιας συγκεκριμένης ψηφιακής υποδομής σε de facto προϋπόθεση πρόσβασης στη διοικητική, κοινωνική ή οικονομική ζωή των Ευρωπαίων πολιτών.

Αυτό δεν συνιστά άρνηση του ψηφιακού μετασχηματισμού. Αντίθετα, συνιστά έναν διαφορετικό τρόπο σχεδιασμού του, όπου ένα σύγχρονο, ψηφιακό κράτος λειτουργεί προσφέροντας απαραιτήτως εναλλακτικούς τρόπους συναλλαγής με τους πολίτες. Η υιοθέτηση μιας τέτοιας θέσης δεν ισούται απαραίτητα με απόρριψη της τεχνολογίας. Αντίθετα, προκρίνει τη διαμόρφωση μιας ανθρωποκεντρικής εκδοχής της ψηφιακής διακυβέρνησης, βάσει της οποίας η τεχνολογική πρόοδος και η προστασία των δικαιωμάτων υφίστανται ως αλληλοεξαρτώμενοι και όχι ως αντίθετοι στόχοι.

Εξάλλου, η Ελληνική Πολιτεία οφείλει να οργανώνει τον ψηφιακό της μετασχηματισμό εντός των ορίων του Συντάγματος και του δικαίου της Ένωσης. Η ψηφιακή ταυτοποίηση μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό εργαλείο διοίκησης. Δεν μπορεί, όμως, να μετατρέπεται αυθαίρετα σε διοικητικό μηχανισμό που καθορίζει ή περιορίζει τα δικαιώματα που οφείλει να υπηρετεί.

Η ανωτέρω αρχή έχει αναπόφευκτα και πολιτική διάσταση, καθώς 60% περίπου των Ελλήνων πολιτών – σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου – δεν χρησιμοποιούν τον Προσωπικό Αριθμό για τις συναλλαγές τους με τη διοίκηση. Συνεπώς, οι αριθμοί αποδεικνύουν πως η ψηφιακή διακυβέρνηση μπορεί μεν να συνεχίσει να αναπτύσσεται, με παράλληλη όμως διατήρηση ουσιαστικών offline εναλλακτικών.

Εν κατακλείδι, η πραγματική πρόκληση της ψηφιακής διακυβέρνησης δεν είναι η επιλογή μεταξύ “ψηφιακού” και “αναλογικού” κράτους. Είναι η δημιουργία ενός ανθρωποκεντρικού ψηφιακού κράτους, στο οποίο η τεχνολογία αυξάνει την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, χωρίς να μειώνει την αυτονομία του προσώπου, την προστασία των δεδομένων, την ισότητα και την ουσιαστική πρόσβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών.

Ο Γεώργιος Δασκαλούλης είναι Διεθνολόγος-Νομικός.