Κατά τους θερινούς μήνες και ιδιαίτερα σε περιόδους καύσωνα, το πρώτο πράγμα που αναζητάς είναι η δροσιά από ένα παγωμένο ποτήρι νερό. Μπορεί όμως αυτό που θεωρούμε ανακουφιστικό να μην είναι πάντα ευεργετικό για το σώμα μας; Πάμε να δούμε τι λέει η επιστήμη για το παγωμένο νερό και τη σχέση του με την πέψη, την ενυδάτωση και τη γενικότερη υγεία μας. Πώς επηρεάζει το Παγωμένο Νερό το Πεπτικό Σύστημα;

Το ανθρώπινο πεπτικό σύστημα λειτουργεί βέλτιστα σε θερμοκρασία σώματος (περίπου 37°C). Όταν εισέρχεται στο στομάχι μας ένα υγρό πολύ χαμηλής θερμοκρασίας, προκαλεί παροδική αγγειοσύσπαση, δηλαδή σύσφιξη των αιμοφόρων αγγείων στη γαστρική περιοχή. Αυτή η αντίδραση μπορεί να επιβραδύνει προσωρινά τη λειτουργία των πεπτικών ενζύμων, τα οποία απαιτούν συγκεκριμένες θερμοκρασίες για να δράσουν αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Physiology and Pharmacology (2006), η κατάποση παγωμένων υγρών μπορεί να μειώσει προσωρινά την κινητικότητα του στομάχου και του εντέρου και να οδηγήσει σε φούσκωμα ή δυσφορία. Ειδικότερα, το παγωμένο νερό μπορεί να:

• Επιβραδύνει προσωρινά τη διαδικασία της πέψης καθώς η μείωση της θερμοκρασίας στο στομάχι ενδέχεται να επηρεάσει την κινητικότητα και τη δράση των πεπτικών ενζύμων.
• Δημιουργήσει κράμπες ή δυσφορία σε άτομα με ευαίσθητο γαστρεντερικό σύστημα.
• Επιβαρύνει το στομάχι όταν συνδυάζεται με λιπαρά ή βαριά γεύματα.
• Υπάρχουν Επιστημονικά Δεδομένα που το υποστηρίζουν;

Οι έρευνες είναι περιορισμένες, αλλά υπάρχουν ενδείξεις πως η κατανάλωση πολύ κρύων ροφημάτων μπορεί να επηρεάσει παροδικά το πεπτικό σύστημα. Μερικές επιδράσεις που έχουν μελετηθεί:

• Σύσπαση των αγγείων στο στομάχι

Η πρόσληψη παγωμένου νερού μπορεί να προκαλέσει μια παροδική αγγειοσυστολή στην περιοχή του στομάχου, καθυστερώντας προσωρινά την πέψη. (Wright et al., 1957)

• Επιβράδυνση γαστρικής κένωσης

Ορισμένες μελέτες σε μικρά δείγματα έχουν δείξει ότι η θερμοκρασία των υγρών ενδέχεται να επηρεάσει τον ρυθμό με τον οποίο το στομάχι αδειάζει, με το παγωμένο νερό να επιβραδύνει ελαφρώς τη διαδικασία. (Sun et al., 1988)

• Δυσφορία σε άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές

Άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) ή λειτουργικές δυσπεψίες μπορεί να αναφέρουν αυξημένα συμπτώματα μετά την κατανάλωση παγωμένων ποτών. Η πλειονότητα των ερευνών δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση παγωμένου νερού είναι επικίνδυνη για την πέψη σε υγιή άτομα. Ωστόσο, τονίζουν πως η θερμοκρασία του νερού μπορεί να παίξει ρόλο στην πρόκληση γαστρικής δυσφορίας σε ευαίσθητα άτομα και πως το συνολικό περιεχόμενο του γεύματος (π.χ. φυτικές ίνες) φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο την πέψη από την θερμοκρασία του νερού.

Ποιοι άνθρωποι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα;

Αν και στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους η κατανάλωση παγωμένου νερού δεν προκαλεί σοβαρές συνέπειες, υπάρχουν ομάδες που ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο, όπως:

• Άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS)
• Άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές, όπως γαστρίτιδα ή λειτουργική δυσπεψία για τους οποίους το παγωμένο νερό ενδέχεται να εντείνει τα συμπτώματα
• Ασθενείς με ημικρανίες, όπου το λεγόμενο «brain freeze» (ψυχρό πονοκέφαλο) μπορεί να πυροδοτηθεί ακόμη και από παγωμένα ροφήματα
• Παιδιά και ηλικιωμένοι, που έχουν πιο ευαίσθητη θερμορυθμιστική ικανότητα
• Άτομα που γυμνάζονται και πίνουν απότομα παγωμένο νερό μετά από έντονη δραστηριότητα, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει κράμπες

Πώς συνδέεται με την Ενυδάτωση σε περίοδο Καύσωνα;

Η ενυδάτωση είναι κρίσιμη σε περιόδους υψηλής θερμοκρασίας. Το σώμα μας χάνει υγρά μέσω εφίδρωσης, και η σωστή ενυδάτωση είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, δεν είναι απαραίτητο, ούτε πάντα ωφέλιμο, να πίνουμε παγωμένο νερό.

Μελέτες υποδεικνύουν ότι ροφήματα σε δροσερή, αλλά όχι παγωμένη θερμοκρασία απορροφώνται πιο αποτελεσματικά από τον οργανισμό και συμβάλλουν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, χωρίς να προκαλούν απότομες θερμικές μεταβολές ή γαστρική δυσφορία. Σύμφωνα με το American College of Sports Medicine, η κατανάλωση υγρών σε θερμοκρασία 10–15°C προάγει την αποτελεσματικότερη απορρόφηση και ενυδάτωση κατά τη διάρκεια της άσκησης, καθώς προσφέρει αίσθηση δροσιάς χωρίς να προκαλεί σοκ στον οργανισμό.

• Μύθος ή Αλήθεια: Το Παγωμένο Νερό «καίει Θερμίδες»;

Υπάρχει η αντίληψη ότι το παγωμένο νερό αυξάνει τον μεταβολισμό επειδή το σώμα καταναλώνει ενέργεια για να φέρει τη θερμοκρασία του νερού από 5°C σε 37°C. Πράγματι, υπάρχει μια μικρή ενεργειακή δαπάνη για τη θέρμανση του νερού, αλλά αυτή είναι αμελητέα. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (2003), η κατανάλωση 500ml νερού (σε θερμοκρασία περίπου 4°C) προκαλεί αύξηση του μεταβολισμού κατά περίπου 30% για 30-40 λεπτά. Ωστόσο, η συνολική καύση είναι περίπου 25 θερμίδες. Επομένως, δεν πρόκειται για πρακτικό ή ουσιαστικό τρόπο αύξησης του μεταβολισμού.

• Τι δείχνουν Παραδόσεις και Ολιστικές Προσεγγίσεις;

Οι παραδόσεις και οι ολιστικές προσεγγίσεις όπως η Αγιουρβέδα, η Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική, αντιμετωπίζουν τη θερμοκρασία του νερού ως στοιχείο που επηρεάζει άμεσα την ισορροπία του οργανισμού. Στην Αγιουρβέδα, το παγωμένο νερό θεωρείται ότι «σβήνει» τη φωτιά της πέψης (Agni). Η κατανάλωση πολύ κρύων ροφημάτων, ειδικά κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά το φαγητό, θεωρείται ότι εξασθενεί την ικανότητα του οργανισμού να χωνέψει σωστά, οδηγώντας σε φούσκωμα, αέρα και μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική (TCM) θεωρεί ότι το πολύ κρύο νερό διαταράσσει την ισορροπία του “qi” (ζωτική ενέργεια). Προτείνεται η κατανάλωση χλιαρών ή θερμών υγρών, ιδίως κατά τα γεύματα, για την ενίσχυση της πέψης. Σε αρκετές ανατολικές κουλτούρες (π.χ. Ιαπωνία, Κίνα, Ινδία), το χλιαρό ή θερμό νερό αποτελεί καθημερινή πρακτική. Πιστεύεται ότι βοηθά στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος, υποστηρίζει την αποτοξίνωση μέσω του λεμφικού συστήματος και διατηρεί το σώμα σε ισορροπία, ειδικά όταν οι εξωτερικές θερμοκρασίες είναι ήδη πολύ υψηλές.

Αν και οι παραδόσεις αυτές δεν τεκμηριώνονται πάντα με επιστημονικά δεδομένα, βρίσκουν απήχηση σε ανθρώπους που βιώνουν υποκειμενικά ενοχλήσεις με το παγωμένο νερό.

Πρακτικές Συμβουλές

Απόφυγε το παγωμένο νερό:

Αμέσως μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα

Κατά τη διάρκεια ή μετά από βαριά γεύματα

Αν έχεις πεπτικές ευαισθησίες

Προτίμησε:

Νερό σε θερμοκρασία 10–15°C, ειδικά στον καύσωνα

Φυσικά αρωματισμένο νερό (π.χ. με λεμόνι ή αγγούρι)

Ροφήματα με ηλεκτρολύτες (σε περιπτώσεις έντονης εφίδρωσης)

Tip: Κατανάλωσε τροφές πλούσιες σε νερό (π.χ. καρπούζι, αγγούρι), που ενυδατώνουν με φυσικό τρόπο

Βγάλε το νερό από το ψυγείο και άφησε το σε θερμοκρασία δωματίου λίγα λεπτά πριν το πιεις

Συμπέρασμα

Το παγωμένο νερό μπορεί να είναι αναζωογονητικό, αλλά δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή για το στομάχι ή την ενυδάτωση. Το δροσερό ή μέτριας θερμοκρασίας νερό, προσφέρει την καλύτερη ισορροπία στις λειτουργίες του οργανισμού.

________________________________

Σε συνεργασία με το mednutrition
Η Δέσποινα (Ντέπη) Μαυρίδου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος (M.Sc.) με ειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη

Wildlife are suffering in the worst wildfires that have ever been seen in Europe 😢. pic.twitter.com/DFIkJEj5tX

— PROTECT ALL WILDLIFE (@Protect_Wldlife) July 26, 2026

Μπροστά στη σοβαρότητα της κατάστασης, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν συγκαλεί σήμερα, Δευτέρα, έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη για τον συντονισμό των ενεργειών αντιμετώπισης της κρίσης. Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να μεταβεί στις πληγείσες περιοχές της Βαλένθια, όπου νέα μεγάλη πυρκαγιά οδήγησε στην προληπτική απομάκρυνση περίπου 15.000 κατοίκων.

Γαλλια: Τιτάνιο πύρινο νέφος καλύπτει τον ουρανό

Η τεράστια πυρκαγιά στη νοτιοδυτική Γαλλία προκάλεσε ένα πρωτοφανές πυροσωρειτομελανία —ένα γιγαντιαίο νέφος που δημιουργείται από την ένταση της φωτιάς, προκαλεί δικούς του ανέμους και συνοδεύεται από κεραυνούς, οι οποίοι μπορούν να πυροδοτήσουν νέα μέτωπα.

«Είναι μια μάχη Δαβίδ εναντίον Γολιάθ. Κάποια στιγμή θα βρούμε ένα αδύναμο σημείο και θα χτυπήσουμε εκεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ομοσπονδίας Πυροσβεστών της Γαλλίας, Ερίκ Μπροκάρντι.

SMOKY SKIES 🔥: Wildfires filled the skies over southwestern France with smoke, prompting an equestrian center to release several horses. The animals were seen running through the streets of Biscarrosse, in France’s Landes department, as thick wildfire smoke blanketed the area on… pic.twitter.com/3A9HhkITPE

— FOX Weather (@foxweather) July 27, 2026

Περίπου 220.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί μόνο από την περιοχή της Ζιρόντ, ενώ 45 χώροι κατασκήνωσης έκλεισαν, επηρεάζοντας τις διακοπές περίπου 40.000 ανθρώπων. Οι τοπικές Αρχές κάλεσαν τους τουρίστες να αναζητήσουν άλλους προορισμούς.

Από την περασμένη Τετάρτη έχουν καεί 42.000 εκτάρια στη Ζιρόντ, έκταση περίπου επτά φορές μεγαλύτερη από το Μανχάταν, ενώ τουλάχιστον 240 σπίτια έχουν καταστραφεί. Ο κύριος αυτοκινητόδρομος νότια του Μπορντό και σιδηροδρομικές συνδέσεις έχουν διακοπεί.

Στις επιχειρήσεις συμμετέχουν περίπου 2.500 πυροσβέστες, 1.500 στρατιωτικοί και 1.200 αστυνομικοί. Από την έναρξη της πυρκαγιάς έχουν τραυματιστεί 84 πυροσβέστες, δέκα από τους οποίους χρειάστηκε να απομακρυνθούν από το πεδίο.

Παρά τη μικρή σταθεροποίηση που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές προειδοποίησε ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δυσμενής. Προς το παρόν δεν υπάρχει σχέδιο εκκένωσης της ευρύτερης αστικής περιοχής του Μπορντό, όπου ζουν περίπου 850.000 άνθρωποι.

Ισπανία: Δύσκολο το έργο των πυροσβεστών

Στην Ισπανία, περίπου 75.000 κάτοικοι έχουν απομακρυνθεί από περιοχές της Μαδρίτης, της Άβιλα, του Τολέδο και της Καστεγιόν.

Η επικεφαλής της Πολιτικής Προστασίας, Βιρχίνια Μπαρκόνες, χαρακτήρισε «τέρας» την πυρκαγιά γύρω από την Άβιλα. Το μέτωπο εκτείνεται σε περίμετρο 280 χιλιομέτρων και έχει κάψει περίπου 77.000 εκτάρια.

Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος επισκέφθηκε την Κυριακή τις πληγείσες περιοχές της Άβιλα, προειδοποίησε ότι «δύσκολες ώρες βρίσκονται μπροστά μας». Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, οι πυρκαγιές εξακολουθούν να επεκτείνονται, αν και με βραδύτερο ρυθμό.

WATCH: Security camera footage captures a wildfire racing toward a home near Madrid.

Raging wildfires have forced more than 300,000 people to flee their homes across Spain and France as firefighters battle the fast-moving blazes. pic.twitter.com/iZX5Dujp9k

— Fox News (@FoxNews) July 26, 2026

Οι άνεμοι ωθούν προς το παρόν τις φλόγες νότια, μακριά από τη Μαδρίτη, προκαλώντας όμως νέες εκκενώσεις οικισμών. Ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ΄, κατά την επίσκεψή του σε κέντρο φιλοξενίας στη Βιγιαμάντα, έκανε λόγο για «ανυπολόγιστη» καταστροφή της φυσικής κληρονομιάς της χώρας.

Μία μικρότερη πυρκαγιά κοντά στη Βαλένθια κόστισε το Σάββατο τη ζωή σε έναν άνθρωπο, τον μοναδικό άμαχο νεκρό που έχει αναφερθεί μέχρι στιγμής στην Ισπανία. Στη Γαλλία δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους την περασμένη Τρίτη κοντά στο Μπορντό.

Την αλληλεγγύη του στους πληγέντες και στους διασώστες εξέφρασε την Κυριακή ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, καλώντας τους πιστούς να προσευχηθούν για όσους δοκιμάζονται από τις καταστροφικές πυρκαγιές.

Πύρινα μέτωπα αντιμετωπίζει και η Ιταλία. Περισσότεροι από 400 τουρίστες και λουόμενοι απομακρύνθηκαν διά θαλάσσης κοντά στην Πεσκιτσί, στην Απουλία, ενώ αναμενόταν η διάσωση ακόμη 300 ανθρώπων.

Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για το αυξημένο κόστος ενέργειας και σημείωσε ότι το ζήτημα τίθεται ψηλά. «Δεν μπορεί να μιλάμε για ανταγωνιστική Ευρώπη όταν νοικοκυριά και επιχειρήσεις πληρώνουν ψηλά την ενέργεια», σημείωσε ενώ τόνισε πως είναι άδικο να επιβαρύνονται χώρες όπως η Αυστρία και η Ελλάδα που έχουν επενδύσει στις ΑΠΕ. «Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα ώστε από εισαγωγές φυσικού αερίου να είναι στο επίκεντρο χωρών που προμηθεύουν φυσικό αέριο την νοτιοανατολική Ευρώπη. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι και γεωπολιτική ασφάλεια. Το ίδιο ισχύει και για την άμυνα. Η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την άμυνά της, να μη διστάσει να ενεργοποιήσει τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής στην περίπτωση που χρειαστεί», υπογράμμισε.

Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι συζήτησαν και για τη δυνατότητα συμπαραγωγής στο πλαίσιο του SAFE αλλά και για το μεταναστευτικό. «Μαζί καταφέραμε η προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ να αναγνωριστεί ως κοινή ευθύνη και η στροφή αυτή να αποτυπωθεί στο νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

«Έχουμε πετύχει μια σημαντική πρόοδο. Μπορούμε περισσότερα και καλύτερα. Αναγνωρίζω το σημαντικό έργο που έχει κάνει η Αυστρία σε αυτό, όπως έχουμε κάνει και εμείς περιορίζοντας σημαντικά τις αφίξεις. Χρειαζόμαστε πιο αποτελεσματικό σύστημα επιστροφών, νόμιμους μετανάστες και μαζί με την Αυστρία είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε λύσεις για τις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται άσυλο στην ΕΕ. Να τους στείλουμε μήνυμα ότι αν φτάσουν στην Ευρώπη θα επιστρέψουν στις χώρες προέλευσής τους και αυτό πρέπει να είναι ευρωπαϊκό μήνυμα», σημείωσε.

Για τη διεύρυνση ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα παραμένει υπέρμαχος ευρωπαϊκής προοπτικής των δυτικών Βαλκανίων. Σημείωσε ότι αυτή η διαδικασία δεν είναι ομοιόμορφη και αναφέρθηκε στις αδιαπραγμάτευτες απαιτήσεις για κάθε χώρα χωρίς εκπτώσεις. Για την νέα κρίση στον κόλπο είπε ότι εκφράζουν την ευχή να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση. «Για την Ελλάδα που είναι κατεξοχήν χώρα η διασφάλιση ελεύθερης ναυσιπλοΐας κομβικής σημασίας. Δεν μπορεί να υπάρξουν τέλη ή δασμοί», τόνισε.

Ο κ. Μητσοτάκης συνεχάρη την Αυστρία για την εκλογή της ως μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Είμαστε δύο χώρες που υπερασπιζόμαστε τη διεθνή νομιμότητα, τους κανόνες του διεθνούς δικαίου», πρόσθεσε. Ο πρωθυπουργός μίλησε θερμά λόγια για το φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ και απηύθυνε πρόσκληση στον Καγκελάριο της Αυστρίας για επίσκεψη στην Ελλάδα.

Μετά από σχετική ερώτηση ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι είναι μεγάλη ευρωπαϊκή επιτυχία το γεγονός ότι υπάρχει νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο και το τελευταίο κόμματι ήταν ο κανονισμός για τις επιστροφές τον οποίο καλούμαστε τώρα να εφαρμόσουμε. «Έχουμε κάνει πρόοδο, οι ροές έχουν μειωθεί πολύ σημαντικά. Δεν πρέπει να είμαστε εγκλωβισμένοι σε λογική προηγούμενων ετών. Μπορούμε καλύτερα. Να στείλουμε ξεκάθαρο μήνυμα ότι αν γνωρίζεις ότι δεν δικαιούσαι άσυλο στην Ευρώπη και έρχεσαι μόνο για οικονομικούς λόγους, τότε η Ευρώπη θα κάνει ό,τι μπορεί για να σε στείλει πίσω.

Ταυτόχρονα ως Ευρώπη πρέπει να ανοίξουμε νόμιμους δρόμους για τη μετανάστευση, οργανωμένα και με ασφάλεια. Αυτή η ισορροπία μεταξύ αυστηρής πολιτικής φύλαξης ευρωπαϊκών συνόρων, έμφασης στις επιστροφές και ανάγκης για επιστροφές είναι η σωστή ισορροπία. Η Ελλάδα και η Αυστρία ταυτισμένες πρακτικά στον τρόπο διαχείρισης αυτού του θέματος», συμπλήρωσε.

Σε επόμενη ερώτηση για τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή και αν θα υπάρξουν νέα μέτρα στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε: «Η Ελλάδα εντός του 2026 έχει δαπανήσει περί τα 800 εκατ. ευρώ ως πρόσθετα μέτρα στήριξης ως αποτέλεσμα της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Να ευχαριστήσω τον Καγκελάριο για τα πολύ καλά του λόγια για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Έχει σημασία από χώρες που υπήρξαν αυστηρές με την Ελλάδα σε μια δύσκολη εποχή. Αλλά τώρα η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί πια να είναι παράδειγμα δημοσιονομικής συμμόρφωσης, είμαστε μια χώρα που παράγει πρωτογενή πλεονάσματα, που μειώνει το χρέος της με τους γρηγορότερους ρυθμούς και έχει τη δυνατότητα να έχει κάποιο περιορισμένο χώρο για να στηρίζει την κοινωνία σε έκτακτες κρίσεις. Έχουμε ανακοινώσει μια έκτακτη επιδότηση για το diesel της τάξης 10 λεπτών για το μήνα Αύγουστο ανεξαρτήτως των εξελίξεων.

Σε κάθε περίπτωση και εύχομαι να μη χρειαστεί να βρεθούμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συζητούμε για έκτακτα μέτρα στήριξης των κοινωνιών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε περίπτωση που τα πράγματα και πάλι ξεφύγουν. Ας είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι. Όλοι βρεθήκαμε με πληθωρισμό μεγαλύτερο από αυτόν που εκτιμούσαμε. Δεν είναι μόνο ελληνικό το πρόβλημα, είναι και αυστριακό, είναι και γαλλικό, και ισπανικό γιατί αυξήθηκαν απότομα οι τιμές των καυσίμων. Ας έχουμε αίσθηση ότι δεν υπάρχουν εύκολες και μαγικές λύσεις. Η Ελλάδα στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της θα εξακολουθεί να στηρίζει την κοινωνία με έμφαση στους πιο ευάλωτους», υπογράμμισε.

Σε άλλη ερώτηση για τους υπαλλήλους που ψάχνουν και οι δύο χώρες στον τομέα του Τουρισμού, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα και η Αυστρία είναι ευρωπαϊκές υπερδυνάμεις στον Τουρισμό. «Έχουμε καταφέρει να πείσουμε τις κοινωνίες μας ότι ο τουρισμός έχει περισσότερα οφέλη από κόστη. Ο τουρισμός δημιουργεί πλούτο και όφελος για όλη τη χώρα. Συναντώ πολλές φορές στις επισκέψεις μου στην Αυστρία Έλληνες που δουλεύουν στην Αυστρία το χειμώνα. Το αντίστροφο μπορεί να γίνεται με Αυστριακούς στην Ελλάδα το καλοκαίρι. Μπορεί ενδεχομένως να μπορούμε να κάνουμε περισσότερα. Η κατεύθυνση που έχουμε δώσει και στους δύο υπουργούς είναι να διερευνήσουμε περισσότερες συνεργασίες στον τομέα του τουρισμού», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Για τις πυρκαγιές στην Ισπανία και τη Γαλλία και κατά πόσο μπορεί ο ευρωπαϊκός μηχανισμός να ανταποκριθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε αρχικά τη συμπαράστασή του στις δύο χώρες που δοκιμάζονται. «Όταν φτάσουμε σε αυτό το σημείο έντασης και θερμοκρασίας είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστούν. Η Ελλάδα συνδράμει με δύο καναντέρ στη Μαδρίτη. Ο ενιαίος ευρωπαϊκός μηχανισμός έχει δουλέψει. Είναι μια πολύ καλή ένδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και καλής κατανομής πόρων μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών. Αυστριακοί πυροσβέστες έρχονται κάθε καλοκαίρι στην Ελλάδα.

Η Αυστρία έχει τελείως διαφορετικό σύστημα ως προς την οργάνωση της πυροσβεστικής και της πολιτικής προστασίας από τη χώρα μας. Εντυπωσιακό γιατί στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε εθελοντικές οργανώσεις σε επίπεδο δήμων και κοινοτήτων. Αυτό αποτελεί και ένα μοντέλο για εμάς για το πώς μπορούμε να κινητοποιήσουμε περισσότερους εθελοντές, φέτος έχουμε παραπάνω από 5.000 οργανωμένους εθελοντές που συμμετέχουν στην προστασία των δασών μας. Με την Αυστρία ήδη συνεργαζόμαστε και αυτή η συνεργασία είναι χρήσιμη. Θα χρειαστούν περισσότεροι πόροι στον επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο στις πολιτικές προσαρμογής.

Βεβαίως και θέλουμε να μειώσουμε τους ρύπους του θερμοκηπίου αλλά δεν μπορούμε να πιστεύουμε ότι θα αντιμετωπίσουμε μόνοι μας το φαινόμενο αυτό. Οι κοινωνίες μας υποφέρουν. Τα μέτρα προσαρμο9γής να ενταχθούν στον επόμενο προϋπολογισμό γιατί κάθε χώρα θα αντιμετωπίζει τις δικές της προκλήσεις. Αφορά και τον τουρισμό μας η προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Απαιτείται ολιστική στρατηγική. Η Αυστρία πάντα ήταν πρόθυμη να μας βοηθήσει», συμπλήρωσε ο κ. Μητσοτάκης.

Ο κ. Χατζητέγας, ταυτοχρόνως, με απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, συμμετέχει στην Επιτροπή των… 106 “σοφών” για το Εθνικό Απολυτήριο και, επίσης, όπως ο ίδιος αναφέρει, είναι παρατηρητής στο Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας και στη διοργάνωση του ετήσιου προγράμματος της προσομοίωσης των εξετάσεων.

Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή του Χατζητέγα στη διοργάνωση των εξετάσεων δεν απέτρεψε την παραβίαση του αδιάβλητου των εφετινών πανελλήνιων εξετάσεων, για την οποία, το ΠΑΣΟΚ απέδωσε ευθέως πολιτική ευθύνη στην ηγεσία του υπουργείου Παιδείας για τη συγκάλυψη του θέματος επί 38 ημέρες!

Η νέα αυτή παραβίαση του αδιάβλητου των εξετάσεων, μού θύμισε τη διαρροή των θεμάτων τον Ιούνιο του 2007 – γύρω στις 10 π.μ. – τα οποία ταξίδεψαν από την Κρήτη στην Αθήνα και μετά σε φροντιστήρια σε όλη την Ελλάδα, όταν πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος ήταν ο κ. Γεώργιος Χατζητέγας. Σε βάρος του τότε ο εισαγγελέας άσκησε ποινική δίωξη για ηθική αυτουργία σε παράβαση υπηρεσιακού απορρήτου κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση και για ηθική αυτουργία σε παράβαση καθήκοντος κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση, η οποία συνοδεύτηκε από απαλλακτικό βούλευμα.

Φαίνεται ότι τόσο η κυρία Ζαχαράκη όσο και ο κ. Τσίπρας γοητεύθηκαν από την επιτυχή επιχειρηματική δραστηριότητα του Χατζητέγα ως μεγαλομετόχου έως τον Δεκέμβριο του 2025, ως αντιπροέδρου μέχρι τον Νοέμβριο του 2024 και ως εργαζομένου ως καθηγητή Φυσικής στον όμιλο εταιρειών (φροντιστήρια και εκδόσεις) Πουκαμισά, ως ιδιοκτήτη φροντιστηρίου και ως συνδικαλιστή (το 2004 εκλέχθηκε Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδας, όπως προαναφέρεται).

Διδάσκαλος της βλαχικής ο Χατζητέγας!

Αλλά, η έκπληξή μου μου δεν οφείλεται μόνο στις ανωτέρω δραστηριότητες του κ. Χατζητέγα, όσο στη διαπίστωση ότι, παραλλήλως, επί χρόνια είναι, οικογενειακώς, μαζί με τον υιό του Κώστα Χατζητέγα, διαπρύσιος θεωρητικός της διατήρησης, εκμάθησης, διδασκαλίας και εγγραμματισμού της βλάχικης “γλώσσας” στα… ρουμάνικα με τη συμμετοχή τους στη “Συντροφιά Βλάχων Αθήνας” (ο τίτλος είναι και ρουμανιστί… Sutsată a Armânjilor di Athina). Εκεί ο γιος είναι αντιπρόεδρος. Επίσης είναι μέλη και διαχειριστές του προφίλ του Συλλόγου Βλάχων Βεροίας (και ρουμανιστί … “Sutsata Armanilor”), της Εταιρείας Αρωμάνικου Πολιτισμού.

Όλοι μαζί με άλλους γνωστούς διεθνείς προπαγανδιστές είναι υπέρ «της ομογενοποιημένης και εγγραμματισμένης στο εξωτερικό βλάχικης γλώσσας». Δηλαδή, και οι δύο παραπάνω Σύλλογοι με ρουμάνικους τίτλους προωθούν, με πείσμα και ύβρεις, όπως «Παρακράτος Σκοτεινών Υπηρεσιών» κατά της χώρας που αρνείται αναγνώριση “βλάχικης μειονότητας” και εναντίον της πλειοψηφίας των Ελληνοβλάχων, που εκπροσωπούνται με πάνω από 100 Συλλόγους από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (ΠΟΠΣΒ) ως “Βλαχομηδενιστών”, “Πλήν Βλάχων” κλπ, επειδή αρνούνται την παραπάνω προπαγάνδα και συμφωνούν για εγγραμματισμό του βλάχικου ιδιώματος μόνο με το ελληνικό αλφάβητο.

Δηλαδή, υβρίζονται η χώρα και οι Ελληνόβλαχοι επειδή αρνούνται επιμόνως να ασπασθούν τη θεωρία περί Βλάχων του αρχιπροπαγανδιστή ομοϊδεάτη τους Γερμανού καθηγητή του Πανεπιστημίου της Βιέννης Thede Kahl και την κατηγοριοποίηση των Ελληνοβλάχων ως… “μειονότητας”, τονίζοντας μάλιστα ότι «το ίδιο, δηλαδή αυτό που έγινε σε άλλες χώρες, θα έπρεπε να συμβαίνει και στην Ελλάδα με το ζόρι» (δεν χρειάζεται με το ζόρι, αφού είναι πρόθυμο του ελληνικό… υπουργείο Παιδείας, το οποίο ήδη ανάρτησε σχολικό βιβλίο με την ανθελληνική αυτή προπαγάνδα για τους Ελληνοβλάχους!).

Αισθάνθηκα ελαφρά ανακούφιση από την απουσία του κ. Χατζητέγα στην Πολιτική Επιτροπή της ΕΛΑΣ, διότι, όπως κατήγγειλε ο Φιλολογικός Ιστορικός και Λογοτεχνικής Σύνδεσμος Τρικάλων (Φ.Ι.ΛΟ.Σ) με επιστολή του προς την υπουργού Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη στις 7 Μάϊου 2026, σε σχολικό βιβλίο (εκδόσεις Πουκαμισά!) ανακινείται “βλάχικο ζήτημα” με αφίσα “Μάθε, παιδί μου, βλάχικα” με μαθήματα… στα ρουμάνικα, η οποία “δόθηκε” από τους δύο παραπάνω Συλλόγους, όπου συμμετέχει η οικογένεια Χατζητέγα και ευχαρίστησε μάλιστα και δημοσίως τάχιστα (από τις 16 Απριλίου 2026!) τους συγγραφείς, οι οποίοι, κατά αντεπιστημονικό κι όχι, βεβαίως, παράξενο τρόπο, την περιέλαβαν στο σχολικό βιβλίο “αβασανίστως”, επειδή, προφανώς, καθοδηγητικός σύμβουλος της υπουργού είναι ένας από … 106 “σοφούς” της Επιτροπής για το Εθνικό Απολυτήριο κ. Γεώργιος Χατζητέγας!

Απίστευτα υβριστικά ντοκουμέντα

Προς επίρρωσιν της εν μέρει ανακούφισης (διότι παραμένει μεταξύ των 400 του Εθνικού Συμβουλίου και των 55 των στελεχών κατάρτισης του κυβερνητικού προγράμματος της ΕΛΑΣ) που ένιωσα από την απουσία του κ. Χατζητέγα από την Πολιτική Επιτροπή της ΕΛΑΣ, παραθέτω (και σε φωτογραφίες) μερικές δημόσιες “απειλές” του κ. Χατζητέγα για το “βλάχικο ζήτημα” προς το ελληνικό κράτος και το πολιτικό σύστημα, οι οποίες αφορούν και τον κ. Τσίπρα αν ως πρωθυπουργός δεν «συμμορφωθεί». Αν δηλαδή κατά τον κ. Χατζητέγα αφήσει τη χώρα να είναι «Παρακράτος Σκοτεινών Υπηρεσιών» στην προσπάθειά του να υπερασπισθεί και να συντηρήσει τους ακατατονόμαστους Μισθοφόρους “Εθνικούς και Βλαχομηδενιστές”.

Αν «καταφέρνει να ακυρώσει ένα πρόγραμμα πολιτισμού σημαντικής αξίας και σημειολογίας» (σημείωση δική μου: δηλαδή δεν θα επιχορηγεί τους παραπάνω Συλλόγους για διδασκαλία και εγγραματισμό της βλάχικης “γλώσσας” στα … ρουμάνικα»), αν, όπως πάλι τονίζει, αρνηθεί «τη Διδασκαλία και τις ευρωπαϊκές επιταγές για τις ολιγότερο ομιλούμενες Γλώσσες» θα είναι και ο Τσίπρας προφανώς… ανόητος και ανήθικος, δηλαδή θα «δίνει απλά μια ανόητη μάχη οπισθοφυλακής, συχνά με μια ανήθικη και δραματική κινδυνολογία.

Οι καιροί ου μενετοί. Si Araulou nu s toarna napoi”». Με τη παραπάνω θουκυδίδεια φράση να γράφεται και στα … ρουμάνικα τελειώνεις τις ύβρεις και απειλές κατά τη χώρας, μολονότι οι αντίστοιχες λέξεις είναι αρχαιοελληνικές , αλλά με χατζητέγεια μετάφραση άσχετη με εκείνη του Περικλή, δηλαδή… «το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω»!

Με λίγα λόγια, όσο θα είναι σε καθοδηγητικά όργανα της ΕΛΑΣ και ο Αλέξης Τσίπρας δεν θα «συμμορφωθεί» και προωθήσει όλα αυτά με μια νέα … Συμφωνία Πρεσπών» και για το «βλάχικο ζήτημα», όπως έκανε και με το … «μακεδονικό» και τη «μακεδονική γλώσσα» θα τον απειλεί…

«Η Τουρκία δεν έχει ακόμη εκπληρώσει αυτές τις προϋποθέσεις», αναφέρεται στην απάντηση προς τον Δημοκρατικό βουλευτή του Μιζούρι, Wesley Bell. Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Άγκυρα θα πρέπει:

– να πάψει να κατέχει το ρωσικής κατασκευής σύστημα αεράμυνας S-400 ή σχετικό εξοπλισμό,
– να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα αποκτήσει ξανά τέτοια συστήματα,
– και να εκπληρώσει τις υπόλοιπες απαιτήσεις πιστοποίησης που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία.

Το υπουργείο υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να είναι διαφανής, νόμιμη και συμβατή με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η στήριξη του Τραμπ δεν αίρει τους περιορισμούς 

Η επιστολή ακολούθησε τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον πρόεδρο Ερντογάν στις 7 Ιουλίου, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να άρει τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία και ότι θα αποφασίσει εάν θα στηρίξει την πώληση των F-35.

Η συνάντηση επανέφερε τη μακροχρόνια διαμάχη για τα μαχητικά στο επίκεντρο της διμερούς αμυντικής ατζέντας, έπειτα από προηγούμενες ενδείξεις ότι τα F-35 και τα S-400 θα αποτελούσαν βασικά θέματα στις συνομιλίες Τραμπ-Ερντογάν. Ωστόσο, η γραπτή απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δείχνει ότι οποιαδήποτε πολιτική απόφαση θα πρέπει να ξεπεράσει τα νομικά εμπόδια και τους περιορισμούς που έχει επιβάλει το Κογκρέσο.

F-35: Η Άγκυρα εκτιμά ότι μια συμφωνία είναι κοντά

Τούρκοι αξιωματούχοι εμφανίζονται ολοένα και πιο αισιόδοξοι ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Λεβέντ Γκιουμρουκτσού δήλωσε στις 17 Ιουλίου ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στην επίλυση τόσο της διαμάχης για τα F-35 όσο και των κυρώσεων που επιβλήθηκαν βάσει του νόμου CAATSA.

Όπως ανέφερε, κοινή πολιτική και στρατιωτική ομάδα εργασίας έχει εξετάσει επιλογές που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις νομικές απαιτήσεις των ΗΠΑ, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις πολιτικές και οικονομικές ανησυχίες της Τουρκίας. «Αυτή τη φορά πραγματικά αισθανόμαστε ότι είμαστε πιο κοντά. Πιστεύουμε ότι ίσως μπορέσουμε να επιλύσουμε αυτό το ζήτημα και να το αφήσουμε πίσω μας», δήλωσε ο Γκιουμρουκτσού σε εκδήλωση του Atlantic Council στην Ουάσιγκτον.

Τα 6 αεροσκάφη παραμένουν βασική διεκδίκηση της Τουρκίας

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει δηλώσει ότι άμεση προτεραιότητα της Άγκυρας αποτελεί η παράδοση των έξι F-35 τα οποία, σύμφωνα με την Τουρκία, είχε ήδη αγοράσει πριν αποβληθεί από το πρόγραμμα. Παράλληλα, έχει διαχωρίσει το ζήτημα της άρσης της απαγόρευσης μεταφοράς αεροσκαφών από το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στην πολυεθνική κοινοπραξία παραγωγής των F-35. Ωστόσο, η επιστολή της 22ας Ιουλίου αφήνει ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας, αλλά επιβεβαιώνει ότι τα νομικά εμπόδια της αμερικανικής νομοθεσίας παραμένουν αμετάβλητα.

Στην εκδήλωση θα παραβρεθεί ο Χάρης Δούκας με την ιδιότητα του δημάρχου Αθηναίων, ο οποίος παραχώρησε και το Σεράφειο για την εκδήλωση. Σύμφωνα με πληροφορίες το παρόν θα δώσουν ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούσης και ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης. Στην εκδήλωση θα παραβρεθεί και ο επικεφαλής της παράταξης «Ανοιχτή Πόλη» της Αθήνας, Κώστας Ζαχαριάδης.

Ο Αλέξης Τσίπρας θα υποστηρίξει ότι είναι ανάγκη να διαμορφωθεί ένας Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης που θα βάζει τις βάσεις μιας συνολικής αναθεώρησης της σχέσης μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης και πολίτη, με στόχο την ανασυγκρότηση της δημόσιας διοίκησης πάνω στις αρχές της αποτελεσματικότητας και της δημοκρατικής λογοδοσίας. Θα επισημάνει ότι οι Δήμοι δεν πρέπει να λειτουργούν ως φορείς διαχείρισης περιορισμένων αρμοδιοτήτων αλλά ως πραγματικές κυβερνήσεις τοπικού επιπέδου. Μόνο έτσι ο Έλληνας πολίτης πρέπει να απολαμβάνει τα ίδια δικαιώματα και υπηρεσίες σε όλη ανεξαιρέτως την επικράτεια.

Από την Αμαλίας σημειώνουν ότι η παρουσίαση είναι μία ακόμη θεματική εκδήλωση της ΕΛ.Α.Σ και «προπομπός μιας σειράς αντίστοιχων θεματικών που θα ξεδιπλωθούν το επόμενο διάστημα πάνω στους προγραμματικούς άξονες της Συμπαράταξης».
Είχε προηγηθεί η παρουσίαση μέρους του προγράμματος για την Παιδεία ενώ αναμένονται το επόμενο διάστημα και με ορίζοντα την ΔΕΘ και άλλες παρουσιάσεις (κοινωνικό κράτος, υγεία κλπ).

Παρεμβάσεις θα κάνουν ο γραμματέας του κόμματος Μίλτος Χατζηγιαννάκης που έχει θητεύσει δήμαρχος Σκύρου, ο Γιώργος Ιωακειμίδης, τομέαρχης Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΕΛ.Α.Σ και η δήμαρχος Τήλου, Μαρία Καμμά που έχει την ιδιότητα της τομεάρχισσας Νησιωτικής Πολιτικής. Επίσης θα παρέμβουν στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα παραβρεθούν, ανεξάρτητα από την πολιτική τους τοποθέτηση.

Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ στο Ιράν ανεστάλησαν από το βράδυ της Παρασκευής, έπειτα από δυο εβδομάδες πληγμάτων χωρίς προηγούμενο έπειτα από την κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο.

Από την άλλη, το Ιράν δεν ανακοίνωσε καμιά επίθεση εναντίον αμερικανικών βάσεων σε μοναρχίες του Κόλπου, συμμάχους της Ουάσιγκτον. Δεν κηρύχθηκε κανένας νυχτερινός συναγερμός στις χώρες αυτές.

«Καθώς η στρατηγική μας βασίζεται ουσιαστικά στην ανταπόδοση, διακόψαμε επίσης τις επιχειρήσεις μας», σχολίασε εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, ο Μοχαμάντ Ακραμινιά.

Στις χρηματαγορές μοιάζει να επικρατεί ανακούφιση, ένδειξη των οποίων αποτέλεσε η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου τις πρώτες πρωινές ώρες: σχεδόν δυο ώρες μετά την έναρξη των συναλλαγών, αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, έπεφτε σχεδόν 5% γύρω στα 92 δολάρια, ενώ για λίγο έφτασε ακόμη και κάτω από τα 90. Αυτή της αντίστοιχης αμερικανικής ποικιλίας West Texas Intermediate (WTI) υποχωρούσε επίσης, περί τα 84 δολάρια.

Καθώς ο πόλεμος οδεύει να συμπληρώσει (σ.σ. αύριο Τρίτη) πέντε μήνες, ο αμερικανικός Τύπος κάνει λόγο για ελλείψεις πυρομαχικών κρίσιμης σημασίας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times, η οποία επικαλέστηκε δυο πηγές της ενήμερες σχετικά, η κυβέρνηση Τραμπ ανησυχεί για την μείωση των αποθεμάτων πυρομαχικών για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot και για άλλα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας που προστατεύουν κράτη της περιοχής.

Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει «όλα όσα χρειάζεται για να διεξαγάγει αυτή την εκστρατεία με όλη την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα», αντέτεινε ο Μάικ Γουόλτς, προσθέτοντας πως αναπτύσσονται στη Μέση Ανατολή «περαιτέρω πόροι».

Υποστήριξη του Νετανιάχου

Κατά την άποψη της Τεχεράνης, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε «δύσκολη και ασταθή» κατάσταση και πιθανόν αναζητούν «νέα στρατηγική», όπως το έθεσε ο Μοχαμάντ Ακραμινιά.

Δυο ημέρες πριν από την επίσκεψη στην Ουάσιγκτον του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος συνηγορεί πάγια υπέρ σκληρής γραμμής έναντι της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του στρατού του Ιράν προειδοποίησε τους Αμερικανούς: αν «αφεθούν να εξαπατηθούν ξανά» από τον ισραηλινό πρωθυπουργό και «επιμείνουν να συνεχίσουν τον πόλεμο, ειδικά με αεροπορικά πλήγματα», η σύρραξη «θα επεκταθεί γεωγραφικά».

Ο κ. Νετανιάχου από την πλευρά του είπε πως «υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες» του Ντόναλντ Τραμπ να βάλει τέλος στις υποτιθέμενες φιλοδοξίες της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο — το Ιράν διαψεύδει εδώ και δεκαετίες πως έχει τέτοια πρόθεση. «Αν μπορούσαμε να καταλήξουμε σε αυτό χωρίς μάχες υψηλής έντασης θα ήταν καλό», δήλωσε χθες στο Fox News.

Στην ιρανική πρωτεύουσα, που γενικά δεν υπέστη βομβαρδισμούς μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου, η ζωή έμοιαζε να επανέρχεται σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, με τα παραδοσιακά μποτιλιαρίσματα και τη ζέστη να ταλαιπωρούν τους κατοίκους, διαπίστωσε ομάδα του Γαλλικού Πρακτορείου επιτόπου.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή άρχισε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν, και στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο. Κλόνισε επίσης την παγκόσμια οικονομία, λόγω της διακοπής της κυκλοφορίας πλοίων στο στενό του Ορμούζ, ανάμεσα στο Ιράν και την αραβική χερσόνησο, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα.

Η Τεχεράνη, που έχει κλείσει το θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας κι εννοεί να προχωρήσει στην επιβολή τελών διέλευσης παρά την εναντίωση της Ουάσιγκτον, ανακοίνωσε πως διεξήγαγε την Παρασκευή και προχθές Σάββατο νέες συνομιλίες με το Ομάν, στην άλλη όχθη του στενού, για τη μελλοντική διαχείρισή του.

Νέο μέτωπο

Η καταρχήν συμφωνία –το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ»– που υπέγραψαν τη 17η Ιουνίου η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη και προέβλεπε κύκλο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών έγινε κομματάκια προτού συμπληρωθεί ένας μήνας αφότου τέθηκε σε εφαρμογή.

Το στενό του Ορμούζ, που άνοιξε για μερικές ημέρες χάρη στη συμφωνία, ανακοινώθηκε από το Ιράν πως είναι εκ νέου κλειστό. Έξι πλοία που προσπάθησαν να το διασχίσουν χωρίς άδεια της Τεχεράνης σταματήθηκαν τις προηγούμενες 24 ώρες, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση. Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Χθες το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Defa Press, ειδικευμένο στις στρατιωτικές υποθέσεις, μετέδωσε –κάτι που αναμεταδόθηκε από άλλα ΜΜΕ– ότι πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από νάρκη, αφού «απέκλινε» από την μόνη πορεία που επιτρέπει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών. Η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί από άλλες πηγές μέχρι στιγμής.

Παρότι φάνηκε να αποκαθίσταται σχετική ηρεμία στον Κόλπο για δυο ημέρες εξάλλου, οι εχθροπραξίες εντάθηκαν στο νέο μέτωπο του πολέμου: αυτό στο οποίο αναμετρώνται η Σαουδική Αραβία και οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που πρόσκεινται στο Ιράν.

Είναι ο έλεγχος των υεμενίτικων αιθέρων αυτός που αποτέλεσε έναυσμα, τη 13η Ιουλίου: η Τεχεράνη έστειλε στη Σανάα αεροσκάφος με αντιπροσωπεία των ανταρτών χωρίς να ζητήσει άδεια από το Ριάντ, όπως συνηθίζεται τα τελευταία δέκα χρόνια, οδηγώντας σε βομβαρδισμούς αποδοθέντες στο σουνιτικό βασίλειο στο αεροδρόμιο της υεμενίτικης πρωτεύουσας.

Σε αντίποινα, οι Χούθι κήρυξαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, έβαλαν στο στόχαστρο πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοιά της και για πρώτη φορά από το 2022 στόχους στην επικράτειά της. Επιτέθηκαν το Σάββατο ιδίως εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του βασιλείου.

Σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, Abdulkadir Uraloglu, ο οποίος παρέστη στα εγκαίνια στα Κατεχόμενα, ο στόχος του «συστήματος υπηρεσιών κυκλοφορίας πλοίων,  είναι η αδιάλειπτη παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας μεταξύ Τουρκίας και ‘’τ.δ.β.κ’’».

Πρόσθεσε δε πως «θα είμαστε σε θέση να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας στη Γαλάζια Πατρίδα. Τα τελευταία 24 χρόνια, η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στον ναυτιλιακό τομέα και με τις 218 λιμενικές εγκαταστάσεις, τα 85 ενεργά ναυπηγεία, τις 65 μαρίνες, τα 400 αλιευτικά λιμάνια και τους περίπου 144.000 ναυτικούς, κατατάσσεται μεταξύ των κορυφαίων ναυτιλιακών χωρών στον κόσμο». Ο Abdulkadir Uraloglu, είπε χαρακτηριστικά ότι «για εμάς, μία σταγόνα νερού στις θάλασσές μας έχει την ίδια σημασία για εμάς με μία σπιθαμή της γης μας».

Κατεχόμενα: Η Τουρκία θωρακίζει την παρουσία της;

Οι Τούρκοι αξιωματούχοι αναφέρουν πως παρακολουθούν τις θάλασσες με το σύστημα έρευνας και διάσωσης “COSPAS-SARSAT” το οποίο υποστηρίζεται μέσω δορυφόρου και προηγμένα συστήματα επικοινωνίας. Είναι προφανές ότι η Τουρκία διαχρονικά χρησιμοποιεί την Κύπρο ως προκεχωρημένο φυλάκιό της και βασικό εργαλείο για υλοποίηση του μεγαλεπήβολου τουρκικού οράματος για τη “Γαλάζια Πατρίδα”. Όπως πολλές φορές έχει αναφερθεί, πρόκειται για ένα σχεδιασμό, που ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στο νησί και τη στρατιωτικοποίησή του.

Όλες οι κινήσεις που γίνονται ενισχύουν το τουρκικό αφήγημα ότι η Άγκυρα επενδύει στρατηγικά, σε υποδομές στην Κύπρο, για να παραμείνει στο νησί. Γι΄αυτό και οι σχεδιασμοί αυτοί, η υλοποίησή τους, απομακρύνουν τις όποιες προοπτικές επίτευξης συμφωνίας στο Κυπριακό. Εκτός, βέβαια, κι εάν σε μια συμφωνία περιληφθούν και τα τετελεσμένα και τα στρατηγικά πλεονεκτήματα, που απέκτησε η Άγκυρα από την παράνομη παρουσία της στην Κύπρο.

Τελευταία, το SPR βρέθηκε στην επικαιρότητα δύο φορές. Η πρώτη το 2022, όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν προχώρησε στη μεγαλύτερη αποδέσμευση στην ιστορία του αποθέματος, για να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση και να αναχαιτίσει τον ενεργειακό πληθωρισμό, λόγω της έκρηξης της τιμής του βαρελιού. Η δεύτερη είναι τώρα, με την κυβέρνηση Τραμπ 2.0, να καταφεύγει στις ίδιες δεξαμενές λόγω του πολέμου με το Ιράν.

Για τον εξωτερικό παρατηρητή, οι δύο πρόεδροι έκαναν το ίδιο! Άνοιξαν τις κάνουλες για να αυξήσουν την προσφορά και να συγκρατήσουν τις τιμές. Αν όμως κοιτάξει κανείς κάτω από την επιφάνεια, θα ανακαλύψει δύο αντίθετες οικονομικές φιλοσοφίες. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος άνοιξε τις δεξαμενές, αλλά το ποιος αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο και ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της αναπλήρωσης: Ο Αμερικανός φορολογούμενος ή οι πετρελαϊκές εταιρείες;

Η στρατηγική Μπάιντεν 

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην αγορά πετρελαίου, μετά το πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973, την εισβολή στο Κουβέιτ το 1990 και την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Το αργό Brent, εκτοξεύθηκε γρήγορα πάνω από τα 120 δολάρια. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της βενζίνης ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία το ψυχολογικό φράγμα των 5 δολαρίων ανά γαλόνι (3,7 λίτρα). Ο πληθωρισμός κάλπασε, δημιουργώντας τεράστιο πολιτικό-οικονομικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο, καθώς πλησίαζαν οι ενδιάμεσες εκλογές.

Από τον Μάρτιο έως τον Δεκέμβριο 2022, ο Μπάιντεν διέταξε τη διοχέτευση περίπου 180 εκατομμυρίων βαρελιών στην αγορά (ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως για έξι μήνες). Η κυβέρνηση Μπάιντεν επέλεξε τον μηχανισμό των απευθείας, ανταγωνιστικών πωλήσεων (Crude Oil Sales). Το κράτος έβγαλε το πετρέλαιο σε δημοπρασίες, μεταβιβάζοντας την κυριότητά του σε ιδιωτικές εταιρείες. Το πετρέλαιο πουλήθηκε με μέση τιμή περίπου 95-96 δολάρια ανά βαρέλι και απέφερε σχεδόν 17 δισ. στα δημόσια ταμεία. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η μέση τιμή της βενζίνης μειώθηκε κατά 13 έως 31 σεντς ανά γαλόνι, προσφέροντας μία προσωρινή ανακούφιση.

Το πρόβλημα εμφανίστηκε όταν ήρθε η ώρα της αναπλήρωσης. Το SPR δεν είναι εμπορικό προϊόν προς ρευστοποίηση, αλλά περιουσιακό στοιχείο εθνικής ασφάλειας. Κάθε βαρέλι που φεύγει, πρέπει να επιστρέψει. Το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που πουλήθηκε το 2022 είχε αγοραστεί τις δεκαετίες 1980 και 1990. Το μέσο κόστος κτήσης για το αμερικανικό κράτος ήταν περίπου 27 δολάρια. Η κυβέρνηση Μπάιντεν το πούλησε προς 96 δολάρια. Άφησε κέρδος, αλλά η επαναγορά αποδείχθηκε δημοσιονομική παγίδα. Ανακοίνωσε ότι θα ξαναγόραζε πετρέλαιο, μόνο αν οι τιμές έπεφταν κάτω από τα 79 δολάρια.

Οι διεθνείς τιμές, όμως, παρέμειναν ψηλά, οι διαγωνισμοί επαναγοράς αναβάλλονταν συνεχώς και η φυσική αναπλήρωση πάγωσε. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι είχε ανακτήσει περίπου 200 εκατ. βαρέλια. Η αλήθεια όμως κρυβόταν στα ψιλά γράμματα ενός λογιστικού ελιγμού. Διότι:

1. Μόνο 55 εκατ. βαρέλια αγοράστηκαν φυσικά από την αγορά. Και αυτά αγοράστηκαν με μέση τιμή 75-76 δολάρια.
2. Τα υπόλοιπα 145 εκατομμύρια βαρέλια δεν μπήκαν ποτέ πίσω στις δεξαμενές. Προέκυψαν απλώς επειδή το Κογκρέσο ακύρωσε μελλοντικές, υποχρεωτικές πωλήσεις πετρελαίου που είχαν ήδη νομοθετηθεί για τα επόμενα έτη. Τα υπόγεια σπήλαια έμειναν μισοάδεια.
3. Μεγάλο τμήμα των βαρελιών που αποδεσμεύτηκαν, δεν έφτασαν ποτέ στον Αμερικανό καταναλωτή. Ένα σημαντικό μέρος τους κατέληξε στην Κίνα.

Όλο αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ο Αμερικανός φορολογούμενος να επωμιστεί το σύνολο του οικονομικού κινδύνου. Πριν από την παρέμβαση Μπάιντεν, το SPR διέθετε 638 εκατ. βαρέλια. Στο τέλος, είχε καθηλωθεί κοντά στα 394 εκατ. Μια “τρύπα” 240 εκατ. παρέμεινε ανοιχτή.

Η στρατηγική Τραμπ

Το 2026, επί Τραμπ, ο πόλεμος με το Ιράν και το κλείσιμο του Ορμούζ απείλησαν να στραγγίξουν την παγκόσμια αγορά, κόβοντας τη ροή εκατ. βαρελιών ημερησίως. Οι προβλέψεις της Wall Street ήταν εφιαλτικές, κάνοντας λόγο για άμεση εκτίναξη του πετρελαίου στα 150 ή και 200 δολάρια, γεγονός που θα προκαλούσε παγκόσμιο οικονομικό κραχ. Η κυβέρνηση Τραμπ κατέφυγε κι αυτός στο SPR, παρ’ ότι είχε ασκήσει έντονη κριτική στον Μπάιντεν για το SPR, αλλά τελικά και ο ίδιος αποδέσμευσε 172 εκατ. βαρέλια. Το έκανε με διαφορετικό μηχανισμό και σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Αντί να πουλήσει το πετρέλαιο και να εισπράξει μετρητά, ενεργοποίησε ένα ειδικό νομικό εργαλείο: Το Πρόγραμμα Ανταλλαγής (Strategic Petroleum Reserve Exchange Program). Η φιλοσοφία αυτού του μηχανισμού δεν είναι εμπορική, είναι χρηματοοικονομική. Το κράτος δεν μεταβιβάζει την κυριότητα του πετρελαίου. Αντίθετα, λειτουργεί σαν τράπεζα: Δανείζει φυσικό πετρέλαιο σε ιδιωτικές εταιρείες και διυλιστήρια (Vitol, Trafigura, ExxonMobil και Marathon Petroleum) για να καλύψουν την άμεση έλλειψη. Οι όροι του συμβολαίου είναι αυστηροί. Οι εταιρείες που παίρνουν το πετρέλαιο αναλαμβάνουν την υποχρέωση να το επιστρέψουν στο μέλλον.

Αν και στη δημόσια συζήτηση ο μηχανισμός περιγράφεται σαν «δανεισμός», νομικά είναι πρόγραμμα ανταλλαγής, στο οποίο οι εταιρείες αναλαμβάνουν τη συμβατική υποχρέωση να επιστρέψουν τις ίδιες ποσότητες, προσαυξημένες με επιπλέον βαρέλια. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι τα premium barrels (βαρέλια-τόκος). Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί υποχρεούνται να επιστρέψουν τις ποσότητες προσαυξημένες με “καπέλο” 18-24%, ως αποζημίωση στο Δημόσιο.

Η επιλογή αυτή βασίστηκε στην εκμετάλλευση της δομής της αγοράς, η οποία βρισκόταν σε καθεστώς έντονου backwardation. Σε αυτή την κατάσταση, το άμεσα παραδοτέο πετρέλαιο (λόγω πολέμου) είναι πανάκριβο, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής παράδοσης (futures) είναι φθηνότερα. Οι εταιρείες εμπορίας είχαν τεράστιο κίνητρο. Πήραν το ακριβό πετρέλαιο από τον Τραμπ σήμερα, το διέθεσαν στην αγορά συγκρατώντας τις τιμές (98-100 δολάρια αντί για τα 150), και δεσμεύτηκαν να το αγοράσουν και να το επιστρέψουν στο κράτος μεταξύ 2026 και 2029, ελπίζοντας σε χαμηλότερες μελλοντικές τιμές.

Το ρίσκο της διακύμανσης των τιμών μεταφέρθηκε εξ ολοκλήρου στις πλάτες του ιδιωτικού τομέα. Κι όταν ολοκληρωθεί η επιστροφή, το SPR όχι μόνο θα έχει ξαναγεμίσει δωρεάν, αλλά θα διαθέτει περίπου 40 εκατ. βαρέλια περισσότερα από όσα είχε πριν την κρίση, χάρη στα επιπλέον βαρέλια που υποχρεούνται να επιστρέψουν οι εταιρίες. Όμως κι αυτή η στρατηγική έχει τίμημα, αφού το αμερικανικό SPR υποχώρησε στα 311 εκατ. βαρέλια. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το 1983, κάτι που προκάλεσε έντονη κριτική από τα συστημικά ΜΜΕ. Η σύγκριση των δύο αυτών περιπτώσεων αποτυπώνει τη βαθιά διαφορά φιλοσοφίας των κυβερνήσεων Μπάιντεν και Τραμπ στη διαχείριση του δημόσιου πλούτου. Διαφορά που αποτυπώνεται στο επόμενο infograph:

Η κυβέρνηση Μπάιντεν αντιμετώπισε το SPR ως εμπόρευμα που έπρεπε να πουληθεί άμεσα για να παρέμβει στην εσωτερική αγορά, αναλαμβάνοντας όμως η ίδια το ρίσκο της επόμενης ημέρας. Η κυβέρνηση Τραμπ, αντίθετα, λειτούργησε ως διαχειριστής ρίσκου. Δεν αναζήτησε άμεσα έσοδα, αλλά χρησιμοποίησε το βάρος του αποθέματος για να αναγκάσει τις αγορές να αυτο-διορθωθούν, μετακυλίοντας τις υποχρεώσεις σε όσους επωφελήθηκαν από την κρατική παρέμβαση.

Η τιμή του πετρελαίου στο μέλλον

Η δημόσια συζήτηση στα μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα αναλώνεται συνήθως σε στείρα αντιπαράθεση για το ποιος πρόεδρος έχει δίκιο, ή ποιος άδειασε τη χώρα. Αυτές οι θέσεις δεν έχουν σχέση με την πραγματική οικονομία, αλλά με την πολιτική διαχείριση της κρίσης. Ουσιαστικά, η σύγκριση των δύο προσεγγίσεων στο SPR, αναδεικνύει ένα σημαντικό συμπέρασμα. Η αξία μιας κρατικής παρέμβασης στις διεθνείς αγορές δεν κρίνεται από το αν επηρέασε προσωρινά την τιμή της βενζίνης, κατά μερικά σεντς. Κρίνεται πρωτίστως από τον τρόπο, με τον οποίο κατανέμεται ο οικονομικός κίνδυνος.

Η ίδια ακριβώς υποδομή, οι ίδιες υπόγειες δεξαμενές, χρησιμοποιήθηκαν μέσα σε λίγα χρόνια, με δύο εντελώς διαφορετικούς μηχανισμούς. Ο ένας μηχανισμός άφησε πίσω του δημοσιονομικά ελλείμματα και ακριβές επαναγορές, για τις οποίες πλήρωσε ο Αμερικανός. Ο άλλος μηχανισμός αξιοποίησε τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου για να διασφαλίσει ότι, όταν κατακάτσει η σκόνη του πολέμου, οι ίδιες οι πολυεθνικές εταιρείες θα πληρώσουν τον λογαριασμό για να ξαναγεμίσουν τις κρατικές αποθήκες.

Στην αγορά ενέργειας, και στην οικονομία γενικότερα, η λεπτομέρεια του μηχανισμού είναι αυτή που ξεχωρίζει μια ακριβή πολιτική κίνηση από μια αποτελεσματική στρατηγική εθνικής ασφάλειας. Το πρόβλημα είναι ότι εδώ που φτάσαμε, τα αμερικανικά αποθέματα έχουν φτάσει στο κατώτερο σημείο τους από το 1983. Μπορεί η επιλογή Τραμπ να μην επέτρεψε (μέχρι σήμερα) έναν δεύτερο καλπασμό της τιμής του Brent στα 120 (που είχε φτάσει στις 9 και 19 Μαρτίου), αλλά τώρα η αγορά φοβάται ότι ένας νέος γύρος πολεμικών συγκρούσεων σε Ιράν και Ουκρανία, θα πυροδοτήσει νέα έξαρση των τιμών, χωρίς να είναι εύκολο να γίνει νέα αποστράγγιση των στρατηγικών αποθεμάτων.

Κι αν τα πολεμικά μέτωπα σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία κλιμακωθούν εκ νέου, δεν θα πρέπει να αποκλείεται νέα ανοδική κίνηση του Brent και του WTI προς τα 120 δολάρια στον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο. Ή ακόμη και παραπάνω. Ειδικά εάν ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν πλήξουν πετρελαϊκά κοιτάσματα, τερματικούς σταθμούς ή διυλιστήρια. Σε αντίθεση όμως με όσα έχουν κάνει μέχρι σήμερα οι δύο τελευταίοι πρόεδροι των ΗΠΑ, οι δυνατότητες μιας νέας μαζικής αποδέσμευσης από το SPR είναι πλέον πολύ πιο περιορισμένες. Και οι τιμές θα αποκτήσουν για άλλη μια φορά εκρηκτική ανοδική ορμή…

Η σημαντική είδηση των ημερών είναι ότι οι Χούθι, οι σύμμαχοι του Ιράν στην Υεμένη, ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και προειδοποίησαν τα πλοία που μεταφέρουν σαουδαραβικό πετρέλαιο. Η κίνηση αυτή απειλεί να περιορίσει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και να καταστήσει επισφαλή τη σαουδαραβική διέξοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα. Με αυτή την κίνηση το Ιράν επιδιώκει να επιτύχει δύο στόχους.

Διπλός ενεργειακός αποκλεισμός

Ο πρώτος στόχος είναι να καταστεί πιο αποτελεσματικός ο οικονομικός στραγγαλισμός που επιχειρείται με το κλείσιμο του Ορμούζ. Έως τώρα σημαντικές ποσότητες πετρελαίου διοχετεύονταν εκτός Ορμούζ μέσω δύο αγωγών. Ο ένας από αυτούς τους αγωγούς είναι ο East-West Pipeline, με τον οποίο η Σαουδική Αραβία μπορεί να διοχετεύει καθημερινά 5-7 εκατομμύρια βαρέλια στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας. 

Ο άλλος αγωγός είναι ο Abu Dhabi Crude Oil Pipeline των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο οποίος παρακάμπτει το Στενό του Ορμούζ και καταλήγει στο λιμάνι της Φουτζέιρα στην Αραβική Θάλασσα. Μέσω του αγωγού αυτού μπορούν να διοχετεύονται 1,5-1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Εξ αιτίας αυτών των δύο αγωγών, περίπου το 30% του πετρελαίου που παράγεται στον Περσικό έχει παραμείνει έως τώρα διαθέσιμο στις διεθνείς αγορές, παρά τον αποκλεισμό του Ορμούζ. Αυτός είναι πιθανότατα ένας από τους λόγους που οι τιμές του πετρελαίου έχουν παραμείνει γενικά υπό έλεγχο. Αν όμως παύσει η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα ή πληγούν οι σαουδαραβικές εγκαταστάσεις στο Γιανμπού, τότε πιθανόν να δούμε τις τιμές του πετρελαίου σημαντικά υψηλότερα.

ΗΠΑ-Ιράν: Πίεση προς τη Σαουδική Αραβία

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο το Ιράν επιχειρεί να κλείσει την Ερυθρά Θάλασσα μέσω των Χούθι είναι η άσκηση πίεσης στη Σαουδική Αραβία, βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Με ημερήσια παραγωγή πετρελαίου περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών, η Σαουδική Αραβία μπορεί έως τώρα να διοχετεύει το 70-75% της παραγωγής της μέσω του East-West Pipeline και να έχει ικανοποιητική ροή εσόδων. Να σημειώσουμε εδώ ότι τα κράτη του Περσικού Κόλπου είναι μεν πλούσια, αλλά έχουν κρατικό δανεισμό. Έτσι μια πιθανή διακοπή στη ροή εσόδων θα αύξανε τον δανεισμό της Σαουδικής Αραβίας και θα επιδείνωνε τη δημοσιονομική της κατάσταση, η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο συχνά θεωρείται.

Μια άλλη παράμετρος που είναι ιδιαιτέρως σημαντική, είναι ότι όταν ένα κράτος δεν μπορεί να εξάγει το πετρέλαιό του, αναγκάζεται να το αποθηκεύει. Όταν εξαντληθούν οι διαθέσιμοι αποθηκευτικοί χώροι, πρέπει να περιορίσει ή να διακόψει την παραγωγή. Η απότομη και παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας ορισμένων κοιτασμάτων μπορεί να συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος, τεχνικές δυσκολίες και προβλήματα κατά την επανεκκίνησή τους.

Αυτή ακριβώς είναι και η πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ μέσω του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν. Με τον αποκλεισμό λοιπόν της Ερυθράς Θάλασσας το Ιράν επιχειρεί να αντιστρέψει τον εκβιασμό εις βάρος της Σαουδικής Αραβίας και να μεταθέσει τη χρονική πίεση στην πλευρά των ΗΠΑ.

Ποιος θα ελέγξει τον Περσικό

Σήμερα οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται ότι η αντοχή που επέδειξε το Ιράν στα αρχικά πλήγματα το έχει καταστήσει θανάσιμη απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή. Το διακύβευμα του πολέμου δεν είναι πια το αν οι ΗΠΑ θα ελέγξουν ή θα ποδηγετήσουν το Ιράν, αλλά ποιος από τους δύο θα κυριαρχήσει στον Περσικό. Στην περίπτωση του Βιετνάμ, η αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή είχε ως αποτέλεσμα το Βόρειο Βιετνάμ όχι μόνο να επικρατήσει επί του Νοτίου Βιετνάμ, αλλά και να θέσει υπό τον έλεγχό του το μεγαλύτερο μέρος της Ινδοκίνας (Καμπότζη, Λάος).

Ο Περσικός όμως δεν είναι μια φτωχή περιοχή της Ασίας όπως ήταν τότε η Ινδοκίνα. Είναι η περιοχή από την οποία προέρχεται το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Παράλληλα οι πετρομοναρχίες του Κόλπου είναι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, σημαντικοί επενδυτές και μεγάλοι πελάτες της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας. 

Επί πλέον, το γεγονός ότι οι πωλήσεις πετρελαίου των κρατών του Κόλπου πραγματοποιούνται σε δολάρια ενισχύει τη διεθνή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα και συμβάλλει, μαζί με άλλους παράγοντες, στο να είναι το δολάριο το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Ως αντάλλαγμα για όλα αυτά, οι ΗΠΑ παρείχαν μέχρι τώρα εγγυήσεις ασφαλείας στις πετρομοναρχίες του Κόλπου. Ωστόσο, αυτός ο ρόλος πλέον αμφισβητείται.

Δεν μπορούν να φύγουν από το Ιράν

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν λοιπόν απλώς να αποχωρήσουν από τον Περσικό και να αφήσουν τις πετρομοναρχίες του Κόλπου στο έλεος του Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι μεσαίοι αξιωματούχοι του Ιράν υπαινίχθηκαν πρόσφατα ότι αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πλήττουν τις υποδομές του, τότε το Ιράν θα μπορούσε να εισβάλει στην πλέον ευάλωτη χώρα της περιοχής, το Κουβέιτ, και ενδεχομένως και στο Μπαχρέιν.

Αν τέτοιες απειλές εκτοξεύονται, ενώ στην ευρύτερη Μέση Ανατολή βρίσκονται ισχυρές αμερικανικές αεροναυτικές δυνάμεις, αντιλαμβάνεται κανείς πόση αξία μπορεί να έχει μια συμφωνία αποτυπωμένη σε ένα κομμάτι χαρτί, όταν κάποια στιγμή οι ΗΠΑ αποσύρουν τις δυνάμεις τους.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι ΗΠΑ δύσκολα μπορούν να αποφύγουν μια αναμέτρηση που θα κρίνει ποια δύναμη θα κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Μπορεί οι Αμερικανοί, όταν ξεκινούσαν τον πόλεμο, να μην είχαν κάτι τέτοιο στο μυαλό τους. Τώρα όμως το διακύβευμα είναι ακριβώς αυτό – και είναι τεράστιο. 

Μια ενδεχόμενη έξωση των ΗΠΑ από τον Περσικό θα αποτελούσε γεωστρατηγική καταστροφή που θα κλόνιζε την εικόνα τους ως παγκόσμιας υπερδύναμης. Διότι μία τέτοια εξέλιξη θα συνεπαγόταν τεράστια απώλεια κύρους, μεγάλο οικονομικό κόστος και παράλληλα θα ενίσχυε τους κύριους αντιπάλους τους, την Κίνα και δευτερευόντως τη Ρωσία, οι οποίες θα αποκτούσαν σημαντικό έρεισμα στην περιοχή.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η μεγάλη κλιμάκωση του πολέμου στο προσεχές διάστημα θα πρέπει να θεωρείται η πλέον πιθανή εξέλιξη. Θα καταλάβουμε ότι έχουμε εισέλθει σε αυτή τη φάση, όταν δούμε να συμμετέχει ξανά στον πόλεμο το Ισραήλ.