Οι Φρουροί της Επανάστασης σταμάτησαν δυο δεξαμενόπλοια στα στενά του Ορμούζ

Εντωμεταξύ οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν σήμερα ότι σταμάτησαν δυο πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που κινούνταν στη λεγόμενη «νότια διαδρομή» στο στενό του Ορμούζ, κάτι που η Τεχεράνη τονίζει ότι δεν επιτρέπει, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

«Δυο πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που δεν συμμορφώθηκαν» προς τις ιρανικές εντολές και «προσπάθησαν να περάσουν από την επικίνδυνη νότια οδό του στενού του Ορμούζ σταματήθηκαν αφού εκρήξεις προκάλεσαν μεγάλες εκρήξεις», ανέφερε ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν σε ανακοίνωσή του που αναμεταδόθηκε από το πρακτορείο.

Ουσιαστικά οι Κυπερουντιώτες θέλουν να ανυμνηθούν μια πρωτοβουλία – για την οποία οι γηγενείς Έλληνες της Βόδριστας, κατέναντι ουσιαστικά της μεθοριακής εισόδου στην Κακκαβιά, τους θυμούνται κάθε πρωί, κάθε μέρα, κάθε φορά που πίνουν νερό να ξεδιψάσουν, ή ποτίζουν τα λουλούδια στις αυλές τους…

Το καλοκαίρι του 1993 εκπαιδευτικός από τη Βορειοηπειρωτική Βόδριστα είχε βρεθεί στην Κύπρο, στα πλαίσια επιμορφωτικού σεμιναρίου που διοργάνωσε το υπουργείο Παιδείας, σε συνεργασία με υπηρεσίες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Προσκλήθηκε να μιλήσει στις αναφερόμενες ετήσιες θερινές εκδηλώσεις της Κυπερούντας. Με την προσοχή και το ενδιαφέρον που διακρίνει τους Κύπριους, τον άκουσαν και μάλιστα του υποσχέθηκαν ότι θα τον επισκεφθούν στο χωριό του σύντομα.

Η πρωτοβουλία των νέων της Κυπερούντας

Ακριβώς επειδή διακρίνονται για την συνέπεια τους οι Έλληνες της Κύπρου, τον Οκτώβριο “ανταπέδωσαν” την επίσκεψη. Είδαν και άκουσαν. Πόνεσαν – και καθώς ήταν και πρόσφυγας συνεπεία της τουρκικής εισβολής και κατοχής ένας εκ των επισκεπτών – αντιλήφθηκαν εύκολα ότι εάν κάτι δεν βελτιωνόταν στη Βόδριστα, δεν θα υπήρχε βάσιμη ελπίδα ώστε κάποιοι να παραμείνουν. Συν τις άλλοις, ήταν μία περίοδος που και οι πολιτικές των Τιράνων ήταν απολύτως μη φιλικές για τους γηγενείς Έλληνες.

Κατέληξαν στα γρήγορα ότι μια πρώτη παρέμβαση που θα είχε αντίκτυπο, καταστώντας πολύ αντιληπτό το μήνυμα της πανελλήνιας αλληλεγγύης, θα ήταν η υδροδότηση, διότι το χωριό υπέφερε και βεβαίως επειδή το νερό αποτελεί την βασική ζωτική ανάγκη…

Επέστρεψαν, λοιπόν, αφού είχαν κάνει συγκεκριμένες μετρήσεις και αποτυπώσεις της τοπογραφίας της κοινότητας Βόδριστα. Ενήργησαν σαν σε κατάσταση συναγερμού: Σχεδίασαν, υπολόγισαν και κοστολόγησαν, διοργάνωσαν τον έρανο με επιτροπή αποπεράτωσης του έργου, έκαναν έρευνα της αγοράς και το Πάσχα του 1994 ήταν έτοιμοι, αποστέλλοντας τα υλικά στο Λιμάνι του Πειραιά. Είναι εύκολο να αντιληφθούμε το τι διαδικασίες επικρατούσαν για την εισαγωγή τους στην Αλβανία…

Με την άφιξη όμως των υλικών στο χωριό, αφίχθηκε και η ομάδα των εθελοντών. Οι Κύπριοι Έλληνες έχουν και άλλο ένα γνώρισμα μαζί με την τελειομανία, την εργατικότητα. Στη Βορειοηπειρωτική Βόδριστα έφτασε και ομάδα εθελοντών από την Κυπερούντα. Όχι απλώς για να επιβλέψουν και να παρακολουθήσουν, αλλά για να σκάψουν τους τάφρους, να διανείμουν τους αγωγούς, να συναρμολογήσουν τους σωλήνες… και εν τέλει να χαρούν το νερό, που έφτασε σε σχεδόν σε κάθε σπίτι στη Βόδριστα.

Δεν είναι ωραιοποιημένη ιστορία. Είναι απλά μία αναπαράσταση ενός θαυμάσιου αποτελέσματος της ελληνικής αυτο-οργάνωσης, υπό συνθήκες μάλιστα που καμιά αισιόδοξη έκβαση δεν προμηνύονταν. Και είναι επίσης ένα παράδειγμα απ’ αυτά που έχουμε ανάγκη. Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος αρέσκετο στο να επαναλαμβάνει τη γνωστή ρήση: “Αντί να καταριέσαι το σκοτάδι, άναψε μια λαμπάδα και σκορπίζει από μόνο του”. Ιδού μια απόδειξη…

Ο κυπριακός Ελληνισμός γνωρίζει τον Βορειηπειρωτικό…

Όμως, τι είχε προηγηθεί αυτής της ιστορίας που περιγράψαμε επιγραμματικά; Και πολλών άλλων ανάλογων που αφορούν δεκάδες, ίσως εκατοντάδες οικογένειες Βορειοηπειρωτών και ενός ιστού σχέσεων – που ενώ εμπεριέχουν το στοιχείο του ιδιωτικού χαρακτήρα – αποτελούν εντούτοις απόδειξη και τεκμήριο της συνέχειας του Ελληνισμού, από την Ανατολική Μεσόγειο στην Αδριατική…

Στα μέσα της άνοιξης του μακρινού πλέον 1992, από μία ιδιωτική – πλην όμως διορατική χειρονομία – δύο αγαπημένων προσώπων από το χώρο της δημοσιογραφίας – με εγνωσμένη ωστόσο συνεισφορά στην προώθηση των εθνικών δικαίων στο Κυπριακό και τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό – οι Σταύρος Λυγερός και Λάζαρος Μαύρος, οργάνωσαν την πρώτη μετάβαση στην Κύπρο, μιας μικρής αντιπροσωπείας Βορειοηπειρωτών.

Ξεπεράστηκαν δυσκολίες που αφορούσαν τις δαπάνες φιλοξενίας, ταξιδιού, θεώρησης των διαβατηρίων (Αλβανία και Κύπρος δεν είχαν καν προξενική σύμβαση και διπλωματικές σχέσεις) – και άλλες παράμετροι που αφορούν στην (κυριολεξία) μικρή πολιτική της Αθήνας κ.α. Η πρωτοβουλία των προαναφερμένων ήταν μία συνεισφορά στην ιδέα του ενιαίου Ελληνισμού, σε όλο το γεωγραφικό χώρο που ιστορικά και σήμερα μαρτυρείται. Επιπλέον, στην δημιουργία ευκαιριών και στην απαραίτητη εκείνη την εποχή αλληλεγγύη στους χειμαζόμενους Βορειοηπειρώτες.

Μόνο που οι εξελίξεις ξεπέρασαν τις προσδοκίες ενός ιδεαλιστικού παράτολμου εγχειρήματος. Διότι οι Κύπριοι – έχοντας νωπές τις εμπειρίες και έντονο το ένστικτο της αυτοάμυνας από την τουρκική εισβολή και κατοχή, τη βιαιότητα και την εχθρότητα έναντι του Ελληνισμού των φορέων της Ημισελήνου – έγραψαν πολλές σελίδες στην σύγχρονη-αδελφική ζύμωση με τους Βορειοηπειρώτες.

Φιλοξενίες μαθητών, σεμινάρια επαγγελματικής κατάρτισης, στήριξη ενοριών στην Βόρεια Ήπειρο, κατασκηνώσεις, βαπτίσεις και κουμπαριές που προέκυψαν, έργα κοινοτικά, επισκέψεις σε όλο το χώρο – από την Νάρτα και τη Χιμάρα, μέχρι τα ορεινά της Πωγωνίου – συνετέλεσαν ώστε να γνωριστούν καλύτερα τα κομμάτια αυτά του ενιαίου Ελληνισμού. Και να βιώνουν συνειδητά από κοινού δοκιμασίες και προκλήσεις στην σύγχρονη ιστορική πορεία.

Μέσα από πολύ απλές ανθρώπινες χειρονομίες και πρωτοβουλίες ανθρώπων – που δεν έχουν κάποια θεσμική υποχρέωση – πραγματώνεται η ενότητα του Ελληνισμού και προσλαμβάνει αυτός το απαραίτητο στρατηγικό βάθος και βάρος…

Μια άλλη παράπλευρη απώλεια είναι… οι άδειες των γιατρών, που πρέπει κι αυτοί να κάνουν διακοπές σαν όλους τους ανθρώπους. Όμως όσοι έχουν χρόνια προβλήματα υγείας, διαπιστώνουν με τον καύσωνα επιδείνωση και δυστυχώς ο γιατρός που τους παρακολουθεί μπορεί να λείπει. Και δεν λείπει μόνον ο δικός τους γιατρός. Λείπει πολύ υψηλό ποσοστό όλων ανεξαιρέτως των ειδικοτήτων, τόσο στον ιδιωτικό τομέα, όσο και στα νοσοκομεία.

Είναι γνωστό ότι οι χειρότερες περίοδοι για να αρρωστήσει κάποιος είναι Χριστούγεννα, Πάσχα και Δεκαπενταύγουστο (επειδή κάνουν διακοπές πολλοί γιατροί και τα νοσοκομεία γεμίζουν ειδικευόμενους), όμως σε αυτό το τρίπτυχο πρέπει να προστεθούν και οι περίοδοι με καύσωνες, που συνήθως πλήττουν τη χώρα από τον Ιούλιο, όπως και τώρα.

Οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα χρειάζεται να έχουν στη διάθεσή τους το κινητό του γιατρού που τους παρακολουθεί –
 κάτι συνήθως αδύνατο αν παρακολουθούνται από νοσοκομειακό γιατρό. Η άλλη προληπτική κίνηση είναι να επισκέπτεται κάποιος τους γιατρούς ή τον γιατρό του πριν αρχίσει η απειλητική περίοδος και να συζητεί μαζί του τι ακριβώς πρέπει να κάνει στους καύσωνες, ποια προβλήματα είναι πιθανό να αντιμετωπίσει και πού θα μπορεί να απευθυνθεί.

Τα φάρμακα

Όσον αφορά ορισμένα φάρμακα, όχι μόνον υπό συνθήκες καύσωνα, αλλά και με τη συνήθη καλοκαιρινή ζέστη, είναι γνωστό σε πολλούς ότι ίσως χρειάζεται αλλαγή στη δοσολογία τους. Αυτό αφορά κυρίως τα αντιυπερτασικά, τα διουρητικά και μερικά αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά σκευάσματα. Ένας λόγος είναι κυρίως ότι η ζέστη ρίχνει την πίεση και ίσως τα διουρητικά να εντείνουν την αφυδάτωση. Το καλοκαίρι πρέπει να πίνουν όλοι πολύ νερό.

Ένας τρίτος λόγος είναι ότι μερικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν σπάνια σύνδρομα σε συνδυασμό με την πολλή ζέστη. Το καλύτερο από όλα είναι να τηλεφωνεί κάποιος στον ψυχίατρο που τον παρακολουθεί για τα ανάλογα φάρμακα και να παίρνει από εκείνον οδηγίες περί δοσολογίας. Οι καρδιοπαθείς και οι υπερτασικοί πρέπει επίσης να συνεννοούνται με τον ειδικό που τους παρακολουθεί για τα νοσήματά τους και να συνεννοούνται για τη δοσολογία κατά την περίοδο του θέρους.

Όσον αφορά στη συντήρηση των φαρμάκων, δεν κάνει να μπαίνουν όλα τα φάρμακα στο ψυγείο προληπτικά. Όμως αν κάποιος φεύγει για διακοπές και τα αφήνει στο σπίτι να “βράσουν” δέκα-δεκαπέντε μέρες, δηλαδή όσο λείπει, ίσως όταν επιστρέψει κάποια να έχουν αλλοιωθεί. Μια λύση είναι να τα παίρνει όλα μαζί του όταν πηγαίνει σε θέρετρο όπου θα έχει κλιματισμό ή να τα εμπιστευθεί σε φίλο που θα μείνει στην πόλη, αλλά που αυτός θα δεσμευθεί να τα φυλάξει στο δωμάτιο που χρησιμοποιεί, δηλαδή σε χώρο με κλιματισμό.

Πολλοί για παράδειγμα έχουν τα φάρμακά τους σε συρτάρι στην κουζίνα ή σε ντουλαπάκι στο μπάνιο. Όμως αυτοί οι χώροι κατά κανόνα δεν είναι κλιματιζόμενοι. Σκόπιμο είναι κάποιος να συζητήσει το θέμα με το φαρμακοποιό του για όσα σκευάσματα έχει “καβάντζα” στο σπίτι.

Όποιος έχει πολύ ευαίσθητα σκευάσματα, όπως είναι ορισμένα ανοσοτροποποιητικά που απαιτούν φύλαξη σε ψυγείο, καλό είναι όταν λείπει για πολύ να μιλά με κάποιους γείτονες, μη τυχόν και είχε στην περιοχή κατοικίας του παρατεταμένη διακοπή ρεύματος όσο ο ίδιος έλειπε. Τέλος υπάρχουν και πολλά φάρμακα που δεν επιτρέπουν σε όποιον τα παίρνει να εκτίθεται στον ήλιο, όπως όσα περιέχουν κορτιζόνη, όμως αυτό το πρόβλημα (της φωτοευαισθησίας) είναι άλλο θέμα.

Περπάτημα και διακοπές ρεύματος

Η καραντίνα της πανδημίας, αλλά και η διαρκής χρήση της μάσκας, είχε πολύ σοβαρές συνέπειες στις ευάλωτες ομάδες που έπρεπε να περπατούν καθημερινά και δεν μπορούσαν, ή ασθενείς που η μάσκα επιδείνωνε τα αναπνευστικά προβλήματά τους. Όμως συνθήκες καραντίνας επιβάλλει με τον τρόπο του και ο καύσωνας. Η μόνη λύση είναι οι ευπαθείς να βρίσκουν τρόπο να περπατούν μέσα στο σπίτι τους, βάζοντας στην άκρη τα έπιπλα που μετακινούνται εύκολα.

Η άλλη λύση είναι να πηγαίνουν σε μεγάλο χώρο κλιματιζόμενο και να περπατούν εκεί, όμως ενώ έχει προταθεί, δυστυχώς δεν έχουν ανοίξει τα κλειστά στάδια που θα μπορούσαν να δώσουν μια διέξοδο. Παράλληλα, πάντως, στους κλειστούς μεγάλους χώρους, αν και ο κορονοϊός είναι σε ύφεση, οι ευάλωτοι θα πρέπει να συνυπολογίζουν τον κίνδυνο μιας ίωσης, γιατί το περπάτημα με μάσκα δεν βοηθά καθόλου, ειδικά τους πνευμονοπαθείς. Κατά συνέπεια θα πρέπει να περπατούν εκεί χωρίς μάσκα. Κάποιοι δήμοι έχουν ανοίξει πάντως για τον κόσμο κλιματιζόμενους χώρους ή μεγάλες αίθουσες Και εκεί μπορεί κάποιος να κάνει το  περπάτημά του, αρκεί βέβαια να πάει σε αυτούς τους προορισμούς με ΙΧ που να έχει κλιματισμό.

Όσον αφορά τις διακοπές ρεύματος όσο κάποιος ευάλωτος βρίσκεται σε εσωτερικό χώρο, η μόνη λύση είναι μερικοί φθηνοί μικροί φορητοί ανεμιστήρες των 10-15 ευρώ, οι οποίοι έχουν επαναφορτιζόμενες μπαταρίες. Καλό είναι να αγοράζει σε αυτήν την περίπτωση κάποιος και εφεδρική μπαταρία, γιατί κανείς δεν γνωρίζει πότε θα συμβεί η διακοπή και μπορεί να τύχει ο μικρός ανεμιστήρας να έχει αποφορτισθεί. Αν μπορεί να έχει κάποιος δύο τέτοια ανεμιστηράκια, ακόμα καλύτερα.

Σε περίπτωση διακοπής της ηλεκτροδότησης, μπορεί κάποιος να πάει για λίγη ώρα στο ΙΧ του και να ανοίξει το κλιματιστικό σε αυτό, ή αν δεν έχει δικό του όχημα, να ζητήσει από κάποιο φίλο του να κάτσει στο δικό του κλιματιζόμενο ΙΧ όσο κρατάει η διακοπή ρεύματος στο σπίτι. Μπορεί επίσης να πάει σε κλιματιζόμενο χώρο άλλης γειτονιάς. Συχνά πάντως οι διακοπές ρεύματος δεν “πιάνουν” όλη την περιοχή κατοικίας και μπορεί μια οικία να μείνει χωρίς ρεύμα, αλλά να “έχει ρεύμα” μια καφετέρια στα 100 μέτρα από αυτήν.

Διατροφή στον καύσωνα

Άλλο πρόβλημα που συνδέεται με τον καύσωνα είναι η διατροφή. Πολλοί γνωρίζουν ότι σε αραβόφωνες χώρες ο κόσμος πίνει ζεστό τσάι παρά τη ζέστη. Ο βασικός λόγος είναι ότι η κατανάλωση ζεστού υγρού αυξάνει την παραγωγή ιδρώτα και αυτός με τη σειρά του δροσίζει το δέρμα. Το ίδιο προκαλούν και τα τρόφιμα με πολλά μπαχαρικά και κυρίως τα “καυτερά”, όπως και οι σούπες. Το αθώο τσάι και ο καφές πάντως, είναι διουρητικά ροφήματα και αυτό καλό είναι να ξέρει όποιος είναι ευάλωτος, γιατί η αφυδάτωση αποτελεί υπαρκτό κίνδυνο, ειδικά στις μεγάλες ηλικίες.

Οι έτοιμοι χυμοί και τα αναψυκτικά, αν και δροσεροί καθώς τους βγάζουν οι πωλητές από τα ψυγεία, περιέχουν πολλά σάκχαρα και αυξάνουν έμμεσα τη θερμοκρασία του σώματος. Υπάρχει όμως και το ζήτημα του αλκοόλ. Πολλοί πίνουν ούζο με παγάκια, ή μερικές μπυρίτσες για να δροσιστούν. Το ότι η μπίρα περιέχει λιγότερο αλκοόλ από άλλα ποτά και “για αυτό είναι ενυδατική”, αποτελεί μύθο. Όλα τα οινοπνευματώδη προκαλούν αφυδάτωση επειδή είναι διουρητικά. Επίσης, διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται η θερμοκρασία του δέρματος.

Καλό είναι τρώει κάποιος ελαφριά και φρέσκα τρόφιμα, να βάζει ελαιόλαδο στις σαλάτες ή στο φαγητό του, αλλά να αποφεύγει τα λίπη. Παράλληλα καλό είναι να μειώνει την κατανάλωση κρέατος. Το μοσχαρίσιο κρέας περιέχει μεν πλήρεις και χρήσιμες πρωτεΐνες, αλλά αυτές, όπως και τα λίπη, θέτουν σε υπερλειτουργία το πεπτικό σύστημα, και αυξάνουν τη θερμοκρασία στο στομάχι και στο έντερο κατά περίπου 2ºC στη διάρκεια της πέψης. Οι πρωτεΐνες στην ουσία είναι πιο θερμογενετικές για το σώμα μας σύμφωνα με κάποιους ερευνητές. Όμως υπάρχει και το ψάρι και το κοτόπουλο, που κουράζουν λιγότερο το γαστρεντερικό.

Τα συμπτώματα θερμοπληξίας

Η επίδραση αυτών των πολύ υψηλών θερμοκρασιών είναι ανησυχητική για τους ευπαθείς, επειδή τα θερμά επεισόδια λειτουργούν αθροιστικά, καθώς δεν σημειώνεται αισθητή βελτίωση ούτε τη νύχτα. Η θερμοκρασία θα πέφτει στους 32, αλλά αυτή η μείωση δεν θα αρκεί για να πάρει ανάσα ο ανθρώπινος οργανισμός και ο κίνδυνος θερμοπληξίας θα παραμένει υψηλός.

Στην αρχή ο ασθενής συνήθως (όχι όμως πάντα) αισθάνεται πονοκέφαλο, ζάλη, τάση για λιποθυμία, δύσπνοια, ταχυπαλμία, κράμπες στην κοιλιακή χώρα και στα πόδια, τάση για εμετό και μπορεί να αισθάνεται υγρό το δέρμα του. Η υπερθερμία σταματά κάποια στιγμή και την εφίδρωση. Αν η κατάσταση επιδεινωθεί, εκδηλώνεται υψηλός πυρετός, το δέρμα κοκκινίζει και είναι ζεστό, έχει εμετούς και διάρροιες, υπόταση, ταχυπαλμία αλλά με αδύναμο σφυγμό, λαχάνιασμα και τέλος παραισθήσεις, σύγχυση και απώλεια συνείδησης.

Η θερμοπληξία μπορεί πολύ γρήγορα να προκαλέσει πολυοργανική ανεπάρκεια, έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο, νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια. Οι πρώτες βοήθειες μέχρι το άτομο να διακομισθεί σε νοσοκομείο είναι να παραμείνει σε δροσερό σημείο, και αν δεν υπάρχει κλιματισμός να του κάνει κάποιος αέρα με χαρτόνι, ή ό,τι άλλο βρει. Παράλληλα να του δροσίζει πρόσωπο, στήθος, λαιμό, μασχάλες, βουβωνική χώρα, και να του δίνει νερό. Δεν πρέπει να καταναλώσει αλκοόλ ή καφέ επειδή αυτά επιτείνουν την αφυδάτωση, όπως προαναφέραμε.

Εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι τα παιδιά, οι αγρότες, οι αθλητές, οι ηλικιωμένοι, οι παχύσαρκοι, οι υπερτασικοί, οι καρδιοπαθείς, οι νεφροπαθείς, οι διαβητικοί υπό ινσουλίνη, οι πνευμονοπαθείς και όσοι παίρνουν αντικαταθλιπτικά, αντιπαρκινσονικά και φαινοθειαζίνες, όσοι παίρνουν διουρητικά, αγγειοδιασταλτικά, όπως και όσοι έχουν άνοια. Επίσης οι αλκοολικοί. Καλό είναι όσοι έχουν χρόνια προβλήματα υγείας να ρωτήσουν έναν γιατρό που γνωρίζει καλά το ιστορικό τους, αν χρειάζεται να τροποποιήσουν την φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνουν.

Από την άλλη πλευρά, η εικόνα της πραγματικής οικονομίας είναι διαφορετική. Ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών της βιομηχανίας (PMI), ένας από τους σημαντικότερους πρόδρομους δείκτες για την πορεία της παραγωγής, υποχώρησε τον Ιούνιο από τις 49,8 στις 47,1 μονάδες. Παραμένει έτσι για 27 συνεχόμενους μήνες κάτω από το όριο που σηματοδοτεί ανάπτυξη.

Η οικονομική δραστηριότητα χάνει δυναμική. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ΑΕΠ αυξήθηκε σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο μόλις κατά 0,1%, ενώ σε ετήσια βάση ο ρυθμός ανάπτυξης περιορίστηκε στο 2,5%. Αυτός είναι ο μέχρι στιγμής απολογισμός της οικονομικής πολιτικής του Μεχμέτ Σιμσέκ.

Ο Τούρκος υπουργός Οικονομικών ανέλαβε μετά τις εκλογές του 2023 να αλλάξει την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής, επιστρέφοντας σε πιο συμβατικές πρακτικές μετά από χρόνια ανορθόδοξης διαχείρισης. Στόχος ήταν η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, η αντιμετώπιση του πληθωρισμού και η επανασύνδεση της Τουρκίας με τις διεθνείς αγορές. Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία περισσότερο προβλέψιμη από πριν. Όμως η σταθεροποίηση δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ισχυρή ανάπτυξη. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η οικονομία επιβραδύνεται, ενώ ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Η επιβράδυνση ήρθε, ο πληθωρισμός όχι

Θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι η επιβράδυνση της οικονομίας αποτελεί αναγκαίο στάδιο για την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Όταν μειώνεται η ζήτηση, μειώνονται και οι πιέσεις στις τιμές. Όμως στην περίπτωση της Τουρκίας η εξίσωση δεν έχει ακόμη λειτουργήσει πλήρως.

Ο πληθωρισμός καταναλωτή παρέμεινε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το πρώτο τρίμηνο διαμορφώθηκε στο 30,9%, ενώ στη συνέχεια αυξήθηκε εκ νέου στο 32,6%. Ο δομικός πληθωρισμός, που αποτυπώνει καλύτερα τις υποκείμενες πιέσεις στις τιμές, ενισχύθηκε επίσης από 29,7% σε 30,4%. Ακόμη και οι αναλυτές που αναγνώρισαν ορισμένα σημάδια βελτίωσης αύξησαν τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό στο τέλος του έτους, από 27,5% σε 29%.

Ο Σιμσέκ κατάφερε να κάνει ξανά την τουρκική οικονομία πιο κατανοητή για τις αγορές. Οι επενδυτές μπορούν πλέον να διαβάζουν μια πιο συμβατή οικονομική πολιτική. Όμως άλλο η σταθεροποίηση και άλλο η δημιουργία μιας οικονομίας που αναπτύσσεται με δικές της δυνάμεις. Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρόκληση: Η Τουρκία περιορίζει ήδη την οικονομική δραστηριότητα μέσω της αυστηρής νομισματικής πολιτικής, χωρίς να έχει ακόμη επιτύχει μια αποφασιστική νίκη απέναντι στον πληθωρισμό.

Η βιομηχανία πληρώνει το κόστος

Τα υψηλά επιτόκια έχουν άμεσες συνέπειες στην παραγωγή. Τα δάνεια παραμένουν ακριβά, η εσωτερική ζήτηση είναι αδύναμη και πολλές βιομηχανικές επιχειρήσεις διαθέτουν πλέον σημαντικό μέρος των εσόδων τους για την κάλυψη των τόκων. Περισσότερες από τις μισές από τις 238 εταιρείες του βιομηχανικού δείκτη του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης κατέγραψαν ζημιές στους πρώτους εννέα μήνες της προηγούμενης περιόδου.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι πλέον οι προειδοποιήσεις δεν προέρχονται μόνο από μικρές επιχειρήσεις. Μεγάλοι βιομηχανικοί όμιλοι, όπως η Vestel και η Arçelik, επισημαίνουν ως βασικές πιέσεις την ισχυρή λίρα, το αυξημένο κόστος εργασίας και το ακριβό κόστος χρηματοδότησης. Η κριτική έχει φτάσει πλέον στον πυρήνα του τουρκικού επιχειρηματικού κόσμου. Ο επικεφαλής της İşbank, Χακάν Αράν, προειδοποιεί ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες στην πρόσβαση σε πιστώσεις.

Ο πρόεδρος του Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Κωνσταντινούπολης υποστηρίζει ότι η βιομηχανία μένει χωρίς οξυγόνο. Αντίστοιχα, το Βιομηχανικό Επιμελητήριο Άγκυρας επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος των λειτουργικών κερδών των επιχειρήσεων κατευθύνεται πλέον στις πληρωμές τόκων. Ακόμη και ο επιχειρηματικός σύνδεσμος MÜSİAD, που θεωρείται κοντά στην κυβέρνηση, ζητά πλέον μια πιο ενεργή και στοχευμένη βιομηχανική πολιτική, πέρα από την αυστηρή νομισματική πειθαρχία.

Οι παραδοσιακά ισχυροί κλάδοι δέχονται πίεση

Η αδυναμία της τουρκικής οικονομίας γίνεται ακόμη πιο εμφανής στους κλάδους που συνδέονται άμεσα με την κατανάλωση. Η παραγωγή διαρκών καταναλωτικών αγαθών μειώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2026 κατά 10%, ενώ τον Απρίλιο παρέμενε 4,6% χαμηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Παράλληλα, η παραγωγή μη διαρκών καταναλωτικών αγαθών υποχώρησε κατά 5,9% το πρώτο τρίμηνο.

Η εξέλιξη αυτή αφορά ακριβώς εκείνους τους τομείς στους οποίους η Τουρκία είχε οικοδομήσει επί δεκαετίες ένα σημαντικό παραγωγικό πλεονέκτημα: Τις οικιακές συσκευές, τα ηλεκτρονικά, τα έπιπλα, την κλωστοϋφαντουργία και γενικότερα προϊόντα στα οποία η τιμή αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνισμού. Το πρόβλημα για τις τουρκικές επιχειρήσεις είναι ότι το νέο οικονομικό περιβάλλον αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού.

Η περίοδος του φθηνού χρήματος τελείωσε. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται σε εύκολη χρηματοδότηση και σε μια αδύναμη λίρα που ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών. Η βιομηχανία ένδυσης ζητά πλέον ένα τριετές πρόγραμμα στήριξης, το οποίο θα περιλαμβάνει χαμηλότοκα δάνεια, μεγαλύτερες εξαγωγικές ενισχύσεις και ισχυρά επενδυτικά κίνητρα.

Η προειδοποίηση του κλάδου είναι σαφής: Χωρίς παρεμβάσεις, περισσότερες επιχειρήσεις θα εγκαταλείψουν την αγορά και η Τουρκία θα χάσει μέρος των μεριδίων της στις διεθνείς αγορές. Έτσι αλλάζει και η ίδια η οικονομική συζήτηση στην Άγκυρα. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πότε θα μειωθούν τα επιτόκια. Το βαθύτερο ερώτημα είναι: Ποιες βιομηχανίες θέλει η Τουρκία να προστατεύσει κατά τη διάρκεια της οικονομικής προσαρμογής και ποιες θα αφήσει να προσαρμοστούν μόνες τους;

Ισχυρή λίρα: Επιτυχία Σιμσέκ ή πρόβλημα;

Ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα της νέας οικονομικής πολιτικής είναι η ισοτιμία του τουρκικού νομίσματος. Η σταθερότητα της λίρας αποτελεί σαφώς βελτίωση σε σχέση με τις απότομες υποτιμήσεις των προηγούμενων ετών. Για τους καταναλωτές, μια ισχυρότερη λίρα έχει άμεσα θετικές συνέπειες. Τα εισαγόμενα προϊόντα γίνονται φθηνότερα, τα ταξίδια στο εξωτερικό κοστίζουν λιγότερο και προϊόντα που συνδέονται με το ευρώ ή το δολάριο γίνονται πιο προσιτά.

Ένα μέρος της μεσαίας τάξης μπορεί ευκολότερα να αγοράσει ένα κινητό τηλέφωνο, ένα αυτοκίνητο ή να πραγματοποιήσει διακοπές στην Ευρώπη. Όμως η συναλλαγματική ισχύς δεν δημιουργεί από μόνη της εισόδημα. Οι μισθοί και οι θέσεις εργασίας δημιουργούνται από επιχειρήσεις που μπορούν να παράγουν ανταγωνιστικά, να επενδύουν και να επεκτείνονται.

Εδώ βρίσκεται η αντίφαση της πολιτικής Σιμσέκ. Η ισχυρή λίρα βοηθά τον καταναλωτή, αλλά μπορεί να δυσκολέψει τον παραγωγό. Για μια βιομηχανία που εξάγει, το κόστος εργασίας, η ενέργεια και τα εξαρτήματα γίνονται ακριβότερα όταν υπολογίζονται σε ευρώ. Αυτό που στην Άγκυρα θεωρείται σταθεροποίηση, σε ένα ευρωπαϊκό διοικητικό συμβούλιο μιας πολυεθνικής μπορεί να μεταφράζεται ως αύξηση κόστους και πίεση στα περιθώρια κέρδους.

Η επιτυχία του Σιμσέκ έχει λοιπόν έναν παράδοξο χαρακτήρα: Απομακρύνει την κρίση, αλλά ταυτόχρονα μειώνει ένα μέρος του παλιού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της Τουρκίας. Για χρόνια, η χώρα προσέλκυε επενδύσεις χάρη σε έναν συνδυασμό χαμηλότερου κόστους εργασίας, ευέλικτης παραγωγής και ευνοϊκής ισοτιμίας. Αυτό το μοντέλο πλέον δοκιμάζεται.

Ανεργία που δεν φαίνεται στις στατιστικές

Οι πιέσεις στη βιομηχανία αρχίζουν να εμφανίζονται και στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με την Ένωση Τούρκων Εξαγωγέων, στον μεταποιητικό τομέα χάθηκαν μέσα σε τρία χρόνια περίπου 560.000 θέσεις εργασίας. Το επίσημο ποσοστό ανεργίας, που βρίσκεται στο 8,2%, παρουσιάζει μια σχετικά ήπια εικόνα. Όμως η ευρύτερη εικόνα είναι διαφορετική.

Ο δείκτης υποαπασχόλησης, ο οποίος περιλαμβάνει όχι μόνο τους ανέργους αλλά και όσους εργάζονται λιγότερο από όσο θα ήθελαν ή έχουν εγκαταλείψει την ενεργή αναζήτηση εργασίας, φτάνει το 31%. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, που ήταν περίπου 25%. Ο αριθμός των απασχολούμενων αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο μόλις κατά 39.000 άτομα, παρά την αύξηση του πληθυσμού. Ταυτόχρονα μειώθηκε η συμμετοχή στην αγορά εργασίας.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει επομένως όχι μόνο ένα κλασικό πρόβλημα ανεργίας, αλλά και ένα πρόβλημα “σιωπηλής αποχώρησης”: Άνθρωποι εγκαταλείπουν την αναζήτηση εργασίας, εργάζονται λιγότερο από όσο επιθυμούν ή εξαφανίζονται από τις επίσημες μετρήσεις.

Υπό πίεση το παραγωγικό μοντέλο – Η αυτοκινητοβιομηχανία

Οι πιέσεις στο παραγωγικό μοντέλο της Τουρκίας είναι ιδιαίτερα εμφανείς στην αυτοκινητοβιομηχανία, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας. Ο σουηδικός προμηθευτής της αυτοκινητοβιομηχανίας Autoliv έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να σταματήσει πλήρως την παραγωγή του στην Τουρκία, έως το πρώτο εξάμηνο του 2028 και να μεταφέρει τη δραστηριότητα σε άλλες εγκαταστάσεις στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Η απόφαση αφορά περίπου 2.200 εργαζόμενους.

Την ίδια στιγμή, η νέα βιομηχανική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για την τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία. Η Τουρκία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς οχημάτων στην ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας, ιδιαίτερα στα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα και τα λεωφορεία. Ο κλάδος απασχολεί άμεσα περίπου 250.000 εργαζόμενους και συνολικά συνδέεται με περισσότερες από 550.000 θέσεις εργασίας.

Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας προειδοποιούν ότι οι αλλαγές στους ευρωπαϊκούς κανόνες προέλευσης και στα προγράμματα ενίσχυσης μπορεί να επηρεάσουν τις μελλοντικές επενδύσεις. Τα τουρκικά εξαρτήματα μπορούν να συνεχίσουν να έχουν σημαντικό ρόλο, εφόσον ενσωματώνονται σε οχήματα που συναρμολογούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όμως τα οχήματα που ολοκληρώνονται στην Τουρκία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολότερους όρους σε ορισμένα ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης και κρατικών προμηθειών. Ο κίνδυνος είναι η Τουρκία να μετατραπεί σε μια παραγωγική βάση χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας: ένα σημαντικό κομμάτι της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά όχι απαραίτητα κέντρο υψηλής βιομηχανικής αξίας.

Η αμυντική βιομηχανία αποτελεί εξαίρεση

Η εικόνα δεν είναι αρνητική σε όλους τους τομείς. Η αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση. Οι εξαγωγές του κλάδου αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, ξεπερνώντας τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Τουρκία έχει καταφέρει να ενισχύσει τη θέση της στις διεθνείς αγορές με drones, συστήματα άμυνας, πυραυλικά συστήματα και άλλες τεχνολογίες.

Ο συγκεκριμένος κλάδος αναπτύσσεται, προσφέρει υψηλότερες αμοιβές και προσελκύει εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Όμως αποτελεί εξαίρεση ακριβώς επειδή λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες. Τα κράτη δεν αγοράζουν αμυντικά συστήματα μόνο με βάση την τιμή.

Η στρατηγική σημασία, η πολιτική σχέση, η τεχνολογική ανεξαρτησία και η ταχύτητα παράδοσης έχουν συχνά μεγαλύτερη βαρύτητα από το κόστος. Αντίθετα, στους κλάδους όπως η κλωστοϋφαντουργία, οι οικιακές συσκευές, τα έπιπλα, τα τυποποιημένα μηχανήματα και πολλά εξαρτήματα αυτοκινήτων, η τιμή παραμένει καθοριστικός παράγοντας.

Εκεί η ισχυρή λίρα λειτουργεί σαν ένας αργός φόρος πάνω στην ανταγωνιστικότητα. Έτσι διαμορφώνεται μια νέα αντίφαση στην τουρκική οικονομία: Η Τουρκία μπορεί να εξάγει ολοένα πιο επιτυχημένα drones και αμυντική τεχνολογία, ενώ ταυτόχρονα παραδοσιακοί βιομηχανικοί κλάδοι χάνουν έδαφος.

Ο Σιμσέκ χρειάζεται χρόνο, ο Ερντογάν ανάπτυξη

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και πολιτικό. Το μοντέλο της αυστηρής οικονομικής προσαρμογής δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί χωρίς κοινωνικό κόστος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η προεκλογική περίοδος μπορεί τυπικά να απέχει, όμως οι πολιτικές πιέσεις έχουν ήδη ξεκινήσει.

Στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος (AKP), βουλευτές έχουν μεταφέρει στον Σιμσέκ τα παράπονα των ψηφοφόρων για το κόστος ζωής, τα υψηλά ενοίκια και τις χαμηλές συντάξεις. Η κατώτατη σύνταξη βρίσκεται στις 20.000 λίρες, ενώ το όριο φτώχειας για μια 4μελή οικογένεια υπολογίζεται περίπου στις 35.000 λίρες.

Η κυβέρνηση αναζητά τρόπους στήριξης των νοικοκυριών, όμως τα περιθώρια δημοσιονομικής χαλάρωσης είναι περιορισμένα. Ο προϋπολογισμός εμφανίζεται βελτιωμένος σε σχέση με το παρελθόν, αλλά η δυνατότητα για μεγάλες παρεμβάσεις περιορίζεται από την ανάγκη να συνεχιστεί η μάχη κατά του πληθωρισμού.

Η κυβέρνηση βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: Πρέπει να ανακουφίσει τα νοικοκυριά χωρίς να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό. Πρέπει να στηρίξει τη βιομηχανία, χωρίς να εγκαταλείψει την περιοριστική νομισματική πολιτική. Πρέπει να δημιουργήσει ανάπτυξη, χωρίς να διακινδυνεύσει τη σταθερότητα που μόλις άρχισε να αποκαθίσταται. Με μια βιομηχανία που βρίσκεται σε επιβράδυνση, με απώλειες θέσεων εργασίας και με τον πληθωρισμό ακόμη πάνω από 30%, η δημιουργία μιας νέας αφήγησης οικονομικής επιτυχίας αποτελεί δύσκολη αποστολή.

Ο Σιμσέκ ήταν ο άνθρωπος που χρειαζόταν η Τουρκία για να απομακρυνθεί από μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας. Όμως η σταθεροποίηση είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το επόμενο και δυσκολότερο ερώτημα είναι αν η Τουρκία μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα βασίζεται όχι μόνο στη φθηνή εργασία και στη χαμηλή ισοτιμία, αλλά στην τεχνολογία, την παραγωγικότητα και τις επενδύσεις.

Το παράδοξο συνοψίζεται σε μία φράση: Ο Σιμσέκ χρειάζεται χρόνο. Ο Ερντογάν χρειάζεται ανάπτυξη. Και η τουρκική οικονομία χρειάζεται και τα δύο.

Η συνεκτικότητα του οικοσυστήματος εξασφαλίζεται μέσω μιας στρατηγικής δομής και των ινστιτούτων και οργανισμών που την υποστηρίζουν, επιτρέποντας σε διαφορετικούς παράγοντες και τομείς να παράγουν τις σχετικές εκθέσεις γεωπολιτικής. Υπάρχει σαφής συντονισμός, επειδή οι άνθρωποι αυτών των ινστιτούτων και οργανισμών έχουν κοινά κίνητρα· ταυτόχρονα, μέσω διερευνητικών συζητήσεων αξιολογούνται διάφορα σενάρια, εξετάζονται συμβιβασμοί, προγραμματίζονται ελιγμοί, αποκαλύπτονται κρυμμένοι κίνδυνοι και προτείνονται διέξοδοι.

Είναι ένας στρατηγικός σχεδιασμός που αποκαλύπτει μια ηγεμονία που είναι βαθιά ριζωμένη, πλήρως προσαρμοστική και θεσμικά ανθεκτική. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο ηγεμονικός μηχανισμός σχεδιάζεται και λειτουργεί στην πράξη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του. 

Μεταβαλλόμενοι σχεδιασμοί κατά του Ιράν

Οι κυρίαρχοι στόχοι της Ουάσιγκτον παραμένουν σταθεροί (π.χ., διαχείριση των παγκόσμιων ενεργειακών ροών), αλλά ο στρατηγικός σχεδιασμός τους (μέθοδοι και μέσα οπλοποίησης των ροών) προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Δεν υπάρχει, τουτέστιν, κάποιο αλάνθαστο και αμετάβλητο “μάστερ πλαν” στρατηγικού σχεδιασμού, μ΄ έναν μοναδικό συντάκτη μιας και μοναδικής εγκυκλίου. Ο πραγματικός σχεδιασμός είναι ένας συνεχής, επαναλαμβανόμενος κύκλος διαμόρφωσης, εφαρμογής, αξιολόγησης, αναθεώρησης, εξόδου. 

Είναι μια διαδικασία που κατανέμεται σε διάφορες ομάδες εργασίας, ινστιτούτα, λόμπι, επιτροπές, οργανισμούς – δημόσιους και ιδιωτικούς, κυβερνητικούς και μη, επίσημους και άτυπους: Ατλαντικό Συμβούλιο (AC), Ινστιτούτο Brookings, Ίδρυμα Carnegie, Εταιρεία RAND, Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (CFR), Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (NSC), Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CISI), Ινστιτούτο Πολιτικής Τεχνητής Νοημοσύνης (AIPI), Κέντρο Ασφάλειας και Αναδυόμενης Τεχνολογίας (CSET), Σχολή Πολέμου Στρατού (USAWC), Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων (IDA). 

Επιρροές στη διαδικασία σχεδιασμού

Οι μελέτες (απόρρητες ή αποχαρακτηρισμένες) ειδικών στα άνωθεν επηρεάζουν σημαντικά την πολιτική ατζέντα των ΗΠΑ και τη θέσπιση νομοθεσίας. Καθοριστική επιρροή είχαν η ομάδα μελέτης “The Inquiry” στον επαναπροσδιορισμό της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Ουίλσον μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· του Ινστιτούτου Brookings στη σύνταξη του Σχεδίου Μάρσαλ· του NSC στη στρατιωτική επέμβαση στην Κορέα· του Ιδρύματος Heritage στις κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις του Ρίγκαν· του στρατιωτικο-βιομηχανικού λόμπι (MIC) στη μιλιταριστική πολιτική του Μπους του νεότερου· του Κέντρου για την Αμερικανική Πρόοδο (CAP) στις μεταρρυθμίσεις υγειονομικής περίθαλψης του Ομπάμα.

Η πλοήγηση σ΄αυτό το αχανές οικοσύστημα και η προσαρμογή στις τριβές, αντιπαραθέσεις και προσαρμογές στις μεταβαλλόμενες συνθήκες που συνεπάγεται είναι μέρος της διαδικασίας σχεδιασμού. Η στρατηγική στο κρίσιμο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας έχει διατυπωθεί, δοκιμαστεί, αξιολογηθεί, κανονικοποιηθεί για δεκαετίες από επίσημους φορείς στο ανώτατο επίπεδο.

Δεν αφορά πρωτίστως τον φυσικό εφοδιασμό, αλλά τον ασφυκτικό έλεγχο των υποδομών και τον οικονομικό στραγγαλισμό που διασφαλίζουν ότι το εμπόριο ενέργειας -όποιος και αν την παράγει- διοχετεύεται μέσω μιας ελεγχόμενης από τις ΗΠΑ οικονομικής αρχιτεκτονικής, πιστοποιείται από δυτικές ασφαλιστικές αγορές και το πλεονάζον κεφάλαιο που προκύπτει ανακυκλώνεται στη Γουόλ Στριτ.

Παγίδες της στρατιωτικής ισχύος

Ενώ ο στρατηγικός σχεδιασμός είναι η διαδικασία με την οποία τα κράτη χρησιμοποιούν τις στρατιωτικές και άλλες δυνατότητές τους για να επιτύχουν τους υψηλότερους στόχους τους, παρατηρείται ένα συνεχιζόμενο μοτίβο κακής χρήσης της στρατιωτικής ισχύος. Επειδή ο στρατηγικός σχεδιασμός είναι η τέχνη του να κάνεις τη στρατιωτική ισχύ να έχει σημασία, μια ασυμμετρία στρατηγικής ικανότητας μπορεί να αντισταθμίσει μια μεγάλη ασυμμετρία στρατιωτικής ισχύος.

Oι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι ένα τόσο εντυπωσιακό εργαλείο, ώστε πολλοί πρόεδροι μπαίνουν στον πειρασμό να τις χρησιμοποιήσουν, συχνά χωρίς να έχουν ζυγίσει προσεκτικά τις πιθανούς κινδύνους: Αποφάσεις βασισμένες αποκλειστικά σε εύκολα μετρήσιμα ποσοτικά στοιχεία, αγνοώντας τους πιο δύσκολα μετρήσιμους ποιοτικούς παράγοντες (γνωστή ως “πλάνη Μακναμάρα“)· ασαφής στρατηγική εξόδου· ψευδαίσθηση βραχύχρονου πολέμου· αποστροφή στις ψυχρά λογικές προσεγγίσεις ενός πολέμου υπέρ των ιδεολογικών συζητήσεων για εξάπλωση της δημοκρατίας και των αμερικανικών αξιών· έλλειψη ευρείας λαϊκής υποστήριξης.

Εξαιτίας των παραπάνω, η Ουάσιγκτον έχει περιστασιακά διαπιστώσει ότι η στρατιωτική ισχύς δεν διασφαλίζει τη στρατηγική επιτυχία. Αυτό φαίνεται να γίνεται και με το Ιράν. Ο κυρίαρχος στόχος της Ουάσιγκτον παραμένει σταθερός (εξουδετέρωση του Ιράν ως απειλής στον έλεγχο της Μέσης Ανατολής), αλλά ο σχεδιασμός μεταβάλλεται συνεχώς, έχοντας περάσει μέχρι τούδε από πέντε φάσεις.

Οι φάσεις στο σχέδιο κατά του Ιράν

Πρώτη φάση: Το “Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης” (JCPOA-2015) του Ομπάμα στόχευε στη διαχείριση του πυρηνικού ιρανικού προγράμματος μέσω διαπραγματεύσιμων περιορισμών. Το 2018 αξιολογήθηκε υπό την κυβέρνηση Τραμπ και κρίθηκε ακατάλληλο για την ευρύτερη περιφερειακή ανάσχεση του Ιράν. 

Δεύτερη φάση: Το σχέδιο αναθεωρήθηκε σε οικονομικό στραγγαλισμό (προκάλεσε τη χειρότερη οικονομική κρίση στο Ιράν εδώ και 40 χρόνια). Όταν και αυτός κρίθηκε ανεπαρκής για να οδηγήσει στην ιρανική συνθηκολόγηση, κλιμακώθηκε σε ενεργή βία (δολοφονία Σουλεϊμανί το 2020, συγκαλυμμένα σαμποτάζ ενεργειακών υποδομών), προκαλώντας τον πόλεμο του 2024-2026. 

Μυωπικότητα και μανούβρες

Οι κακές εκτιμήσεις του επιτελείου του Τραμπ ήταν αλλεπάλληλες: Οι δολοφονίες των Ιρανών ηγετών γύρισαν μπούμερανγκ, ο ιρανικός λαός δεν ξεσηκώθηκε αλλά ενώθηκε γύρω από την ηγεσία του και η αμερικανική στρατιωτική ισχύς δεν προκάλεσε την κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος. Η CIA δεν κατάφερε να οργανώσει μια πορτοκαλί “λαϊκή” επανάσταση όπως στο Κίεβο, ούτε να αλώσει τον κρατικό μηχανισμό όπως στο Καράκας. 

Τρίτη φάση: Ο πόλεμος αξιολογήθηκε σε πραγματικό χρόνο. Η εντυπωσιακή ισχύς πυρός των αμερικανικών δυνάμεων τύφλωσε τον Τραμπ ως προς τους περιορισμούς στην ικανότητά τους να επιβληθούν σ΄ έναν νοήμονα εχθρό, που αντιδρά στη χρήση βίας με απροσδόκητο τρόπο. 

Προκαλεί εντύπωση ότι το επιτελείο Τραμπ δεν υπολόγισε την αναμενόμενη στήριξη της Ρωσίας στο Ιράν με κρίσιμες πληροφορίες και ακριβή στόχευση αμερικανικών βάσεων. Τώρα τρέχει να κλιμακώσει τις νατο-ουκρανικές επιθέσεις κατά της Ρωσίας, να χειραγωγήσει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου (BBC) και να επιβάλλει νέες κυρώσεις (NBCNews) προσπαθώντας να αποτρέψει το Κρεμλίνο από το να εξακολουθήσει να στηρίζει το Ιράν. 

Μνημόνιο ανακλητών υποσχέσεων

Ο Τραμπ προχώρησε σε ναυτικό αποκλεισμό του Ορμούζ  –Απρίλιος 2026 (Reuters). Βέβαια, δεν ήταν ιδέα της στιγμής του Τραμπ. Εδώ και δεκαετίες, διάφορες μελέτες πρότειναν σενάρια χειρισμού ενδεχόμενου κλεισίματος του Ορμούζ (π.χ., αποχαρακτηρισμένη έκθεση του Brookings του 2016 είχε επικεντρωθεί στον ναυτικό αποκλεισμό με τον οποίο οι ΗΠΑ θα αντιμετώπιζαν το κλείσιμο του Ορμούζ). 

Τέταρτη φάση: Έχοντας αποτύχει στην συνθηκολόγηση του Ιράν με στρατιωτικά μέσα, ο σχεδιασμός αναθεωρήθηκε, παίρνοντας τη μορφή του Μνημονίου Κατανόησης (MoU): Προσφέρει στο Ιράν εύκολα ανακλητές υποσχέσεις (ελεγχόμενη διέξοδος οικονομικής ρευστότητας), και σε αντάλλαγμα αποσπά δύσκολα αναστρέψιμες παραχωρήσεις λόγω διεθνών πιέσεων (άνοιγμα Ορμούζ, πάγωμα πυρηνικού προγράμματος). 

Το MoU δεσμεύει το Ιράν σε μια νέα πραγματικότητα, τόσο σε επίπεδο διπλωματίας όσο και υποδομών. Όχι μόνο κάνει ένα μελλοντικό κλείσιμο του Ορμούζ να έχει μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό κόστος για το Ιράν στη διεθνή σκηνή, αλλά επίσης χειραγωγεί άμεσα την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ ανταγωνιστικών φατριών στο εσωτερικό του, υπαγορεύοντας ποιος αποκτά πολιτικό κεφάλαιο και πότε. Πρόκειται για απόπειρα δομικού κατακερματισμού της εσωτερικής συνοχής του Ιράν. Η άρνηση του Ισραήλ να υποχωρήσει στον Λίβανο, μάλλον γλύτωσε το Ιράν από τη δομική παγίδα του MoU.

Πρωτεϊκή προσήλωση

Πέμπτη φάση: Οι ναυτιλιακές οδοί είναι πλέον το πεδίο μάχης. Η ικανότητα του Ιράν να ελέγχει το Ορμούζ, παρά τις καταστροφές που υπέστη το ναυτικό του, ήταν το σημαντικότερο μάθημα της 3ης φάσης. Το πρόσφατο κύμα βομβαρδισμών στοχεύει «να αναγκαστεί το Ιράν να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση από το Ορμούζ, και να επαναληφθούν οι συνομιλίες σε πιο δύσκολα, μακροπρόθεσμα ζητήματα, όπως το εμπλουτισμένο ουράνιο – ο χρόνος δουλεύει υπέρ των ΗΠΑ καθώς η οικονομία του Ιράν καταρρέει» (New York Times). 

Οι αμερικανικές επιχειρήσεις οδηγούν σε ακραία στρατιωτική βία (δολοφονίες 165 μαθητριών από πύραυλο Τόμαχοκ κ.λπ.), γι’ αυτό παίρνονται τα ανάλογα μέτρα: «Η κυβέρνηση Τραμπ κήρυξε πόλεμο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC)· o πραγματικός της στόχος είναι να διασφαλίσει ατιμωρησία για τα εγκλήματα πολέμου» (The Guardian). Τέτοιες ενέργειες οδηγούν στην κανονικοποιήσει της βίας στις διεθνείς σχέσεις, που ίσως στιγματίσει την Προεδρία του Τραμπ.

Με ή χωρίς τον Τραμπ, οι κυρίαρχοι στόχοι της Ουάσιγκτον παραμένουν σταθεροί. Αυτό σημαίνει ότι, μετά την λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αν δεν βρεθεί λύση της αρεσκείας της, θα εξακολουθήσει να πιέζει το Ιράν μέσω των διεθνών μηχανισμών της: Σύστημα δολαριοποίησης, αρχιτεκτονική κυρώσεων, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, οργανισμοί αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, οπλοποίηση νομικών και κανονιστικών πλαισίων, συγκαλυμμένες επιχειρήσεις φθοράς. 

Το πιλοτικό πρόγραμμα θα ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και θα διαρκέσει για 12 μήνες. H Πειραιώς θα συμμετάσχει στο πιλοτικό πρόγραμμα ως πάροχος υπηρεσιών πληρωμών σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και σύμφωνα με το πλαίσιο που έχει καθοριστεί από το Ευρωσύστημα.

Με τη συμμετοχή της στο πιλοτικό ψηφιακό ευρώ, η Πειραιώς επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά το στρατηγικό της ενδιαφέρον στις υπηρεσίες πληρωμών και την ενεργή δέσμευσή της να υποστηρίζει κάθε πρωτοβουλία που αφορά στην αναβάθμισή τους και τον εμπλουτισμό των διαθέσιμων επιλογών των πελατών στην αγορά.

Σχετικοί σύνδεσμοι

• Πιλοτικό πρόγραμμα για το ψηφιακό ευρώ
• Το ψηφιακό ευρώ

Οι εργασίες θα πραγματοποιούνται Δευτέρα με Παρασκευή από τις 18:00 έως και τις 07:00.

Σε περίπτωση ταχύτερης ολοκλήρωσης των εργασιών, η κυκλοφορία θα αποκατασταθεί νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο.

Η Νέα Οδός έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια και εξυπηρέτηση των οδηγών, ενώ σχετικές προσωρινές σημάνσεις θα τοποθετηθούν με στόχο την πλήρη ενημέρωση όλων των οδηγών.

Η Νέα Οδός ευχαριστεί για την κατανόηση και εφιστά την προσοχή των οδηγών καθώς οι τελευταίοι οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως με τη σχετική σήμανση.

Υπενθυμίζεται ότι ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων κυριολεκτικά δεν μιλιόταν με τον υπουργό Άμυνας Φεντόροφ και τελικά ο Ζελένσκι προ ημερών έπαυσε τον δεύτερο, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του. Όμως έκτοτε άρχισαν καθημερινές διαδηλώσεις υπέρ του παυθέντα υπουργού Άμυνας και κατά του Σίρσκι.

Ο επόμενος Αρχηγός

Αν και τα βαθύτερα αίτια της παύσης του Φεντόροφ δεν είναι σαφή και ακούγονται πολλές εκδοχές, το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Φεντόροφ για την κοινή γνώμη της χώρας “έκανε την διαφορά” με εντυπωσιακά πλήγματα με drones σε ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας, βαθιά μέσα στο έδαφός της. Ο Ζελένσκι πρότεινε στον παυθέντα να αναλάβει ένα άλλο πόστο στον τομέα του ψηφιακού πολέμου, αλλά ο Φεντόροφ δέχεται να επανέλθει μόνον ως υπουργός. Σήμερα ο Ζελένσκι είχε επτά συναντήσεις με στρατιωτικούς.

Μεταξύ των πιθανών υποψηφίων αναφέρονται οι Όλεγκ Αποστόλ, Διοικητής των Αεροπορικών Δυνάμεων Εφόδου, ο Βολοντίμιρ Χορμπάτιουκ, Υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου, και ο Μιχαήλ Ντραπάτι, Διοικητής των Κοινών Δυνάμεων των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανία. Ο Ζελένσκι συναντήθηκε με αυτούς, αλλά και με τον Αντρίι Μπιλέτσκι, Διοικητή του 3ου Σώματος Στρατού, όπως και με τον Ιγκόρ Ομπολένσκι, Διοικητή της Εθνοφρουράς, αλλά και τον Ντένις Προκοπένκο, Διοικητή του 1ου Σώματος Αζόφ. Παρών στις συναντήσεις ήταν ο Γεβχέν Χμάρα, στον οποίο ο Ζελένσκι ανέθεσε την εκτέλεση των καθηκόντων του υπηρεσιακού, ή προσωρινού υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας πριν από λίγες ημέρες.

Αποδοκίμασε την παροχολογία, ενώ ετοιμάζει πακέτο παροχών ύψους δύο δισ. για την ΔΕΘ  – οι παροχές των άλλων είναι επικίνδυνες! Εμφάνισε σαν αντιπάλους του τον Αλέξη Τσίπρα και τον Νίκο Ανδρουλάκη, ενώ ο εφιάλτης του είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Αποδοκίμασε την τοξικότητα, την ίδια ακριβώς ώρα που έκανε τοξικές επιθέσεις σε όλους τους πολιτικούς του αντιπάλους, με επικίνδυνες ιδεολογικές παραπομπές.

Εκλογές όποτε βολεύεται ο Μητσοτάκης

Αν και ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι οι εκλογές θα γίνουν το 2027 είναι προφανές ότι δεν έχει αποφασίσει, εν πολλοίς θα εξαρτηθεί από τις εκτιμήσεις των δικών του εκλογολόγων στο τέλος Αυγούστου. Αν κρίνει ότι μπορεί να φέρει ένα αποτέλεσμα που θα τον καταστήσει ξανά κυρίαρχο και ρυθμιστή των εξελίξεων (κοντά στο 30% με την επαναληπτική κάλπη) τότε θα πάει σε πρόωρες εκλογές. Αν παραμείνει καθηλωμένος στο 21% με 23% που βρίσκεται τώρα, πιθανότατα θα εξαντλήσει τον χρόνο και “γαία πυρί μειχθήτω”.

Σε κάθε περίπτωση πάντως θέλησε να βάλλει τους βουλευτές του σε μία μακρά ετοιμότητα λέγοντας: «Εμείς θα τρέξουμε ωσάν οι εκλογές να γίνουν αύριο. Μπορούμε να αντέξουμε αυτό το μαραθώνιο μέχρι τις εκλογές της άνοιξης του 2027 και έχουμε αντοχή στο σκληρό παιχνίδι και ψυχραιμία απέναντι στους προπηλακισμούς. Και είμαστε πρώτα από όλα ομάδα. Οι ομάδες κερδίζουν, όχι οι δήθεν σταρ».

Επιτέθηκε στον Νίκο Ανδρουλάκη και στον Αλέξη Τσίπρα τους οποίους δημοσίως στοχοποιεί σαν βασικούς του αντιπάλους, ενώ άφησε εκτός της οπτικής του, το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά, προφανώς για να μην χαλάσει το κλίμα στoυς βουλευτές του. «Ο αδιόρθωτος κ. Τσίπρας επιμένει να υπερασπίζεται τα όσα καταστροφικά έκανε στη θητεία του. Μιλάμε για τον άνθρωπο που έφτασε τη χώρα στο χείλος του γκρεμού και καταδικάστηκε πέντε φορές στις κάλπες».

Ο Μητσοτάκης ξαναμίλησε για την μία κάλπη προκειμένου να αποτρέψει την ψήφο διαμαρτυρίας. Είπε συγκεκριμένα: «Η Κυριακή της κάλπης είναι μία και μοναδική. Δεν υπάρχουν δοκιμαστικές εκλογές διαμαρτυρίας, ούτε πρόβες τζενεράλε με δήθεν μηνύματα και περιθώρια για ρίσκα καταστροφής».

Στο ερώτημα γιατί μία τρίτη τετραετία ΝΔ, έδωσε την απάντηση: «Για να μη γυρίσουμε τρεις τετραετίες πίσω. Η πατρίδα μας δεν αντέχει ούτε να πισωγυρίσει, ούτε να αιχμαλωτιστεί σε αδιέξοδα ακυβερνησίας ή διακομματικών παζαριών – ζητά καθαρές λύσεις, καθαρούς ορίζοντες, σταθερό και έμπειρο χέρι στο τιμόνι της. Η Κυριακή της κάλπης πρέπει να αντιμετωπιστεί ως η κρισιμότερη μάχη που έχουμε δώσει μέχρι τώρα. Θα κρίνει αν η πατρίδα θα συνεχίσει να προοδεύει ή θα χάσει σε μία στιγμή όσα κατέκτησε με κόπο εδώ και 7 χρόνια».

Στοχευμένες πελατείες στην ΔΕΘ 

Έθεσε ως ορόσημο στην πορεία προς τις εκλογές τη ΔΕΘ, η οποία εφέτος όπως υποστήριξε θα αποτελέσει τεστ αξιοπιστίας για όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Καίτοι το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται μέτρα που θα κινηθούν από 1,5 έως δύο δισεκατομμύρια, εντούτοις υποστήριξε ότι «Δεν θα ενδώσουμε στον πειρασμό ενός πλεονάσματος παροχολογίας», ενώ παράλληλα επιχείρησε να απαξιώσει τα μέτρα που θα εξαγγείλουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι.

Είπε συγκεκριμένα: «Πάνω από όλα η φετινή ΔΕΘ η τελευταία πριν τις εκλογές της άνοιξης θα είναι για όλες τις πολιτικές δυνάμεις, ένα τεστ αξιοπιστίας. Εκεί θα απαντήσουμε με την αλήθεια των αριθμών στις κάλπικες υποσχέσεις. Εκεί θα κριθούν όσοι λένε ότι τάχα θα φορολογήσουν το 1% του πλούτου και όταν κυβέρνησαν φορολόγησαν το 99% των Ελλήνων, μειώνοντας τους φόρους μόνο στα καζίνο και όσοι δείχνουν σοβαροί αλλά αρνούνται την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους, λέγοντας ότι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους κάνει “μπακάλικους υπολογισμούς”».

Έδωσε ωστόσο το πλαίσιο των μέτρων δημιουργώντας προσδοκίες στις αντίστοιχες κοινωνικές ομάδες. Όπως είπε «θα αφορούν τη στήριξη της μεσαίας τάξης, με ιδιαίτερη έμφαση σε ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους».

Ειδική αναφορά έκανε στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δίνοντας και το στίγμα της τακτικής του έναντι των επικριτών της κυβέρνησης. Είπε συγκεκριμένα: «(με την αρχειοθέτηση των 9 από τις 13 υποθέσεις) κατέρρευσε ένας ακόμη πύργος από λάσπη που έχτιζε επί μήνες η αντιπολίτευση. Οι εργολάβοι της τοξικότητας να αναλογιστούν για το πώς διέσυραν συναδέλφους τους με τις αθλιότητές τους. Προσφέρουν ιδεολογικό οξυγόνο στις φλόγες της βίας για να φτάνουμε σε εμπρησμούς και σε δολοφονίες όπως της Βάγιας Νέστορα».

Χαρακτήρισε «πολιτική επιλογή των αντιπάλων μας το δηλητήριο του λαϊκισμού με μόνο στόχο τη φθορά της κυβέρνηση»και μίλησε για ένα «τοξικό κέντρο ως ύστατο καταφύγιο μίας ετερόκλητης Βαβέλ», που συσπειρώνεται εναντίον της κυβέρνησης της ΝΔ.

Να ζητήσω από όλες και από όλους στη συζήτηση που θα γίνει στην ολομέλεια να έχουμε μια σημαντική συμμετοχή, είναι μια σημαντική ευκαιρία να καταδείξουμε την σημασία της συνταγματικής αναθεώρησης και των άρθρων που θα κριθούν αναθεωρητέα αλλά και την ποιοτική διαφορά με την οποία αντιμετώπισε το κόμμα μας αυτή τη διαδικασία και της υποκριτικής στάσης που ακολούθησαν όλα τα άλλα κόμματα προεξάρχοντος του ΠΑΣΟΚ, που έχει τη δυνατότητα να προσφέρει στα άρθρα που συμφωνούσε τους 180 βουλευτές από αυτή τη Βουλή.

Το ΠΑΣΟΚ λέγοντας ότι προεξοφλεί τους 180 βουλευτές στην επόμενη Βουλή καταστρατηγεί και το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους που τοποθετήθηκαν με αξιοπρέπεια και με ειλικρίνεια και ενίοτε με συναίσθημα το οποίο είναι απολύτως κατανοητό.

Και τους συναδέλφους οι οποίοι είδαν τις υποθέσεις τους να πηγαίνουν στο αρχείο – και γεννιέται εύλογα το ερώτημα γιατί αυτό δε μπορούσε να γίνει εξαρχής, όταν ήταν απολύτως σαφές ότι τα επιχειρήματα και η δικογραφία ήταν εξαιρετικά ασθενής – αλλά και τους συναδέλφους οι οποίοι με αξιοπρέπεια θα αναγκαστούν να δώσουν εξηγήσεις στη δικαιοσύνη.

Άκουσα με πολύ προσοχή όσα είπε ο Μάκης αλλά και οι υπόλοιποι βουλευτές και εκφράζω την ευχή μου αυτή η υπόθεση να τελειώσει νωρίς και να αφήσουμε πίσω μας αυτή την περιπέτεια. Είμαστε μια γροθιά σε αυτό, αυτό το οποίο έγινε σε εσάς θα μπορούσε να συμβεί σε οποιονδήποτε. Δεν είμαστε εδώ προφανώς για να συγκαλύψουμε οποιαδήποτε παρανομία, αλλά εδώ μιλάμε για κάτι το οποίο εκ των πραγμάτων είναι τελείως διαφορετικό.

Στον πυρήνα των όσων είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε στο παρελθόν για τα ποια είναι τα όρια του βουλευτή, αλλά και για πώς θα θωρακίσουμε τη δημόσια διοίκηση ώστε ο βουλευτής να μπορεί να λειτουργεί αλλά με ένα τρόπο που να μπορεί να εγγυάται τη διαφάνεια και την λογοδοσία.

Για την ευρωπαϊκή εισαγγελία, δεν υπάρχει επιστροφή από αυτό το θεσμό, αλλά υπάρχουν ερωτήματα για τον τρόπο που χειρίστηκε αυτές τις υποθέσεις, καθώς και οι εισαγγελείς κρίνονται εκ του αποτελέσματος, η δουλειά τους είναι να στέλνουν στο ακροατήριο υποθέσεις που είναι δεμένες και εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι η δουλειά αυτή δεν έγινε όπως έπρεπε να γίνει».

Ο Μητσοτάκης για τις εκλογές

Ο Μητσοτάκης περιέγραψε την επόμενη εθνική αναμέτρηση ως την πιο κρίσιμη μάχη που έχει δώσει έως σήμερα η παράταξη, επαναφέροντας με ένταση το δίλημμα της πολιτικής σταθερότητας. «Η Κυριακή είναι μία και μοναδική. Δεν υπάρχουν δοκιμαστικές Κυριακές διαμαρτυρίας, ούτε πρόβα τζενεράλε με δήθεν μηνύματα, ούτε περιθώρια για ρίσκα καταστροφής», υπογράμμισε. Έθεσε ως επιλογή «μία ισχυρή κυβέρνηση φροντίδας, σιγουριάς και αποτελέσματος», προειδοποιώντας ότι η Ελλάδα «δεν αντέχει ούτε πισωγυρίσματα ούτε να αιχμαλωτιστεί σε αδιέξοδα ακυβερνησίας ή διακομματικών παζαριών».

«Η πατρίδα ζητά καθαρές λύσεις, καθαρούς ορίζοντες και ένα σταθερό και έμπειρο χέρι στο τιμόνι της», πρόσθεσε. Επιστράτευσε, μάλιστα, το παράδειγμα της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Ισπανίας για να περιγράψει την εκλογική στρατηγική της ΝΔ: κατοχή της μπάλας, πρωτοβουλία των κινήσεων, αντοχή στον μαραθώνιο και ομαδικό παιχνίδι.

«Ίσως, με έναν τρόπο, να θυμίζουμε κι εμείς τη νικήτρια του Παγκοσμίου Κυπέλλου, την Ισπανία. Ήθελε να έχει την κατοχή της μπάλας, άρα και την πρωτοβουλία των κινήσεων. Όταν έχεις την μπάλα, εσύ θα βάλεις γκολ», ανέφερε. «Οι ομάδες κερδίζουν, όχι οι δήθεν μεμονωμένοι σταρ», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του.

Στο ίδιο πολιτικό πλαίσιο ενέταξε και τη φετινή ΔΕΘ, την τελευταία πριν από τις εθνικές εκλογές, την οποία χαρακτήρισε τεστ αξιοπιστίας για όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Προανήγγειλε συγκεκριμένες παρεμβάσεις για τη στήριξη της μεσαίας τάξης, με ιδιαίτερη έμφαση στους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά έκλεισε την πόρτα σε έναν νέο γύρο παροχολογίας.

«Δεν θα ενδώσουμε στον πειρασμό ενός πλεονάσματος παροχολογίας», διεμήνυσε, σημειώνοντας ότι στη Θεσσαλονίκη η κυβέρνηση θα παρουσιάσει το σχέδιό της για την Ελλάδα του 2030 και θα απαντήσει «με την αλήθεια των αριθμών στις κάλπικες υποσχέσεις που κυκλοφορούν». Ο πρωθυπουργός φωτογράφισε τον Αλέξη Τσίπρα για την πρόταση φορολόγησης του 1% του πλούτου, λέγοντας ότι «είναι οι ίδιοι που φορολόγησαν το 99% των Ελλήνων», ενώ έστρεψε τα πυρά του και προς το ΠΑΣΟΚ.

«Θα δοκιμαστούν οι τζάμπα παροχές που διακινεί η αντιπολίτευση, αλλά και εκείνοι που θέλουν να φαίνονται σοβαροί, με την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους», είπε, χαρακτηρίζοντας τη Θεσσαλονίκη «καθρέφτη της αλήθειας για όλους». Μίλησε ακόμη για ένα «εκρηκτικό κοκτέιλ» στη δημόσια ζωή, το οποίο συνθέτουν οι ακοστολόγητες παροχές, η δημαγωγική σκανδαλολογία και ένας τυφλός αντικυβερνητισμός που, όπως είπε, αποκτά ενίοτε και προσωπικά χαρακτηριστικά.

Κατηγόρησε ένα «τοξικό κέντρο» ότι επιχειρεί να ενώσει μια «ετερόκλητη Βαβέλ» με μοναδικό στόχο την κυβέρνηση και τη Νέα Δημοκρατία, ενώ χαρακτήρισε το ΠΑΣΟΚ «δήθεν σοβαρό» κόμμα που «θυμήθηκε να υποσχεθεί δωρεάν εισιτήρια στους νέους». Ιδιαίτερα σκληρή ήταν η επίθεση του πρωθυπουργού στη Χαριλάου Τρικούπη και για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τις προτάσεις της ΝΔ «βαθιά τομή για την Ελλάδα του 2030», κατηγορώντας το ΠΑΣΟΚ ότι, παρότι συμφωνεί με περισσότερες από 15 αλλαγές, κρύβεται πίσω από ένα «δειλό “παρών”».

Όπως είπε, η στάση αυτή καθιστά το ΠΑΣΟΚ «απόν από τη μάχη για τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο», ναρκοθετεί τη δυνατότητα μιας συλλογικής θεσμικής αναγέννησης και τοποθετεί «τα κομματικά συμπλέγματα πάνω από το εθνικό συμφέρον».

Ο Μητσοτάκης για ΟΠΕΚΕΠΕ-Κράτος δικαίου 

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι «κατέρρευσε ένας πύργος από λάσπη», μετά την αρχειοθέτηση των υποθέσεων εννέα από τους 13 βουλευτές της ΝΔ. Κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι «κρέμασε μια ολόκληρη παράταξη στα μανταλάκια του ψέματος και της διαβολής» και υπεραμύνθηκε της απόφασης να μεταφερθεί η αρμοδιότητα των πληρωμών στην ΑΑΔΕ.

Αναφερόμενος, τέλος, στην οικονομία και την ακρίβεια, αναγνώρισε ότι η ένταση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να προκαλέσει νέες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και της ενέργειας. Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε δυνατότητα παρέμβασης, τόσο στην αγορά καυσίμων όσο και στα βασικά προϊόντα των σούπερ μάρκετ.

Πιο συγκεκριμένα, αναφερόμενος στο Κράτος Δικαίου είπε: «Η Ελλάδα καταγράφει σταθερή πρόοδο σε όλα τα πεδία των θεσμών. Σε ό,τι αφορά την αντιπολίτευση, η εικόνα υπήρξε απογοητευτική. Ειδικά από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, γιατί την τυφλή άρνηση των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης την περίμενα. Όμως είναι απαράδεκτος ένα θεσμικό υποτίθεται κόμμα που συμφωνεί με πάνω από 15 προτάσεις της ΝΔ να κρύβεται πίσω από ένα δειλό παρών. Ένα παρών που κάνει το ΠΑΣΟΚ απόν από τη μάχη για τον εκσυγχρονισμό της πατρίδας, αυτό ναρκοθετεί την προσπάθεια για μια συλλογική αναγέννηση.

Θα το καταγράψει η Ιστορία, δείχνοντας ποιο κόμμα θέλει και μπορεί να συγκρουστεί με τις αγκυλώσεις του χθες, και ποιες δυνάμεις προτιμούν να μένουν αμήχανοι θεατές. Εμείς εστιάζουμε στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, σε πραγματικά προβλήματα».

Σε ότι αφορά τη μεσαία τάξη ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε: «Θα είμαστε συγκεκριμένο στο σχέδιό μας για την Ελλάδα του 2030, με άμεσα μέτρα, αλλά και με μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Από αύριο το γραφείο του Αντιπροέδρου θα υποδέχεται τις δικές σας εισηγήσεις ανά τομέα κυβερνητική δράση. !!! Οι ανακοινώσεις μας θα αφορούν ειδικά τη μεσαία τάξη, ειδικά τους ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους. Μην περιμένετε κατάλογο ετήσιων εξαγγελιών, αλλά οδικό χάρτη προς τα επόμενα καλύτερα χρόνια !!

Κατά Τσίπρα-ΠΑΣΟΚ ο Μητσοτάκης

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξαπέλυσε επίθεση και στον Αλέξη Τσίπρα για τον οποίο είπε χωρίς να τον κατονομάσει: «Θα κριθούν όσοι λένε ότι τάχα θα φορολογήσουν το 1% του πλούτου και όταν κυβέρνησαν φορολόγησαν το 99% των Ελλήνων, μειώνοντας τους φόρους μόνο στα καζίνο και όσοι δείχνουν σοβαροί, αλλά αρνούνται την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους, λέγοντας ότι το ΓΛΚ κάνει “μπακάλικους υπολογισμούς”».

Στο στόχαστρο του Μητσοτάκη βρέθηκε και το ΠΑΣΟΚ για το οποίο είπε: «Στη ΔΕΘ θα δοκιμαστούν και οι τζάμπα παροχές που διακινεί η αντιπολίτευση και εκείνοι που ενώ θέλουν να φαίνονται σοβαροί, αρνούνται μετ’ επιτάσεως την κοστολόγηση των εξαγγελιών τους».

«Το τεκμήριο της αθωότητας φαίνεται ότι αφορά μόνο ακροαριστερούς μπαχαλάκηδες. 9 στους 13 η υπόθεση τους αρχειοθετήθηκε. Αναγκάστηκα να κάνω δεκτές τρεις παραιτήσεις υπουργών από το υπουργικό συμβούλιο από ευθιξία. Και εκφράζω ότι για τις άλλες 4 περιπτώσεις, οι υποθέσεις αυτές θα τελεσιδικήσουν. Και βέβαια δεν είναι τα μόνα που ακούσαμε. Κυβερνήσεις υπόδικων είναι το πιο light από όσα ακούσαμε. Προδότες, μαφίες, εγκληματικές οργανώσεις. Είναι όλοι αυτοί που προσφέρουν ιδεολογικό οξυγόνο στις φλόγες της βίας για να φτάνουμε σε εμπρησμούς, όπως αυτή στη Βαγιά Νέστορα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός σε μία άκρως πολωτική δήλωση, στα χνάρια του Κώστα Κυρανάκη και άλλων στελεχών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ η οποία όπως είπε «δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσει ή πώς θα εξελιχθεί ή αν θα παραμείνουμε ανεπηρέαστοι από τις διεθνείς συνέπειες και αν θα οδηγήσει νομοτελειακά σε αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και του πετρελαίου.

«Οφείλουμε να προσπαθήσουμε να τη διαχειριστούμε με όσο το δυνατόν καλύτερο τρόπο, να έχουμε αναχώματα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια. Ναι, η ακρίβεια είναι εισαγόμενη. Η ακρίβεια εξαρτάται από τις αυξήσεις των καυσίμων. Και το κάναμε σε συναντίληψη με τα διυλιστήρια, οι πολίτες ίσως δεν δουν τη μείωση στην αντλία, αλλά αλλιώς θα βλέπανε αύξηση.
Έχουμε κάνει μεγάλη προσπάθεια και στο σούπερ μάρκετ με μια συμφωνία για μειώσεις τιμών από τον Σεπτέμβριο» τόνισε.

Οι παρεμβάσεις βουλευτών

«Φρένο» στην ποινικοποίηση της πολιτικής εκπροσώπησης ζήτησε ο Κώστας Τσιάρας, βάζοντας στην κλειστή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ το ερώτημα που άφησε πίσω της η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ: μέχρι πού φτάνει ο ρόλος του βουλευτή και από ποιο σημείο η παρέμβασή του για έναν πολίτη μπορεί να μετατρέπεται σε κατηγορία.

Ο τέως υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι από τη «γνωστή περιπέτεια του ΟΠΕΚΕΠΕ» αναδείχθηκε ένα κρίσιμο θεσμικό ζήτημα, το οποίο, όπως είπε, δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο. «Ποιος είναι ο ρόλος του βουλευτή, μέχρι πού φτάνει ο βουλευτής και ποια είναι η αρμοδιότητά του;» ανέφερε, θέτοντας ευθέως θέμα θωράκισης της κοινοβουλευτικής λειτουργίας.

«Αν ποινικοποιείται η απάντηση που πρέπει να δώσει ο βουλευτής σε έναν πολίτη για ένα ζήτημα, είναι κάτι που θα πρέπει να το διευθετήσουμε. Πρέπει να είναι θωρακισμένος ο ρόλος του βουλευτή», τόνισε. Ο Κώστας Τσιάρας έστειλε, παράλληλα, μήνυμα πολιτικής αντεπίθεσης προς τα στελέχη της ΝΔ, ζητώντας να μπει ξανά στο επίκεντρο η σύγκριση με το 2019. «Υπάρχει κάποιος που αμφισβητεί ότι οι πολίτες έχουν ανεβάσει σε πολλά επίπεδα το βιοτικό τους επίπεδο;» διερωτήθηκε και πρόσθεσε: «Πρέπει να θυμίσουμε σε κάθε συμπολίτη μας πού βρισκόμασταν το 2019 και ότι η ζωή του έχει γίνει καλύτερη».

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Στράτος Σιμόπουλος ζήτησε «σκληρό» ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, θέσπιση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού, αλλά και τη θέσπιση της έννοιας του ευάλωτου επαγγελματία. Επίσης, ζήτησε τη μετατροπή από πλημμέλημα σε κακούργημα κάποιας μορφής καταλήψεων (π.χ. για αντιεξουσιαστές).

Πάντως, με το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή διαφώνησε στην παρέμβαση του ο βουλευτής Γιώργος Βλάχος. “Ομάδα είμαστε και δεν βλέπω τάση στην ΚΟ για κάτι τέτοιο”, ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης απαντώντας, με τον κ. Βλάχο να τονίζει επίσης ότι εξωκοινοβουλευτικοί υπουργοί δεν απαντούν τις ερωτήσεις των βουλευτών.

ΠΑΣΟΚ

Δήλωση του βουλευτή, Παναγιώτη Δουδωνή:  «Ο Πρωθυπουργός με έναν ακραία τοξικό λόγο, σήμερα επιχείρησε να γηπεδοποιήσει τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Θα τον καλούσα να διαβάσει την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, όσο προσεκτικά τη διάβασαν και οι βουλευτές του ή να καλέσει κάποιον να του την εξηγήσει.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι η ύψιστη διαδικασία και οι υπερπλειοψηφίες πρέπει να επιτυγχάνονται στη δεύτερη, την αναθεωρητική Βουλή, στο περιεχόμενο των διατάξεων. Οτιδήποτε άλλο είναι μια πονηρή προσπάθεια να γράψει κάποιος το Σύνταγμα με το χεράκι του για να είναι όσο πιο ασύδοτος γίνεται. Και σε αυτή την προσπάθεια είναι αντίθετο και το ΠΑΣΟΚ και η Βουλή και πάνω απ’ όλα ο ελληνικός λαός θα εκφράσει την αντίθεσή του στις επόμενες εθνικές εκλογές.

Μετά από αυτές, οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ, όπως κατατέθηκαν στην προτείνουσα στη Βουλή, θα είναι μια βάση συζήτησης, μια βάση που ήδη έχει τύχει υποδοχής με τα καλύτερα λόγια και από την επιστημονική κοινότητα αλλά και από όλους τους συναδέλφους βουλευτές».

Επίθεση Άδωνι σε Ευρωπαϊκή Εισαγγελία-ΠΑΣΟΚ

Την ίδια στιγμή, νέες βολές κατά της Λάουρα Κοβέσι εξαπέλυσε την Δευτέρα (20.07.2027) ο υπουργός Υγείας και αντιπρόεδρος της ΝΔ Άδωνις Γεωργιάδης, με φόντο τις εξελίξεις στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αμφισβητώντας ευθέως τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπό την ηγεσία της.

Ο εωργιάδης χαρακτήρισε τη Λάουρα Κοβέσι «πολύ λανθασμένη επιλογή» για την έναρξη του θεσμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, υποστηρίζοντας ότι οι χειρισμοί της στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ προκάλεσαν πολιτική αναστάτωση χωρίς να έχουν προηγουμένως αξιοποιηθεί κρίσιμα στοιχεία.

Μιλώντας το πρωί της Δευτέρας (20.07.2026) στον ΑΝΤ1, ο υπουργός Υγείας εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην Ευρωπαία εισαγγελέα, εκφράζοντας την προσδοκία ότι ο διάδοχός της θα αλλάξει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας του θεσμού. «Η κυρία Κοβέσι τελειώνει τη θητεία της σε περίπου έναν μήνα. Εχω τη μεγάλη προσδοκία, ως φοβερά φιλοευρωπαίος πολιτικός, ότι ο διάδοχός της θα αλλάξει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», ανέφερε.

Και συνέχισε σε ακόμη υψηλότερους τόνους: «Η κυρία Κοβέσι ήταν μια πολύ λανθασμένη επιλογή για την έναρξη του θεσμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Δεν κατάλαβε ούτε τα όριά της, ούτε τι σημαίνει σεβασμός στην ανεξαρτησία των κρατών, ούτε τι ακριβώς πρέπει να ερευνά μια Ευρωπαϊκή Εισαγγελία».

Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστήριξε, μάλιστα, ότι η Λάουρα Κοβέσι επανέλαβε στην Ευρώπη τα ίδια λάθη που, κατά την εκτίμησή του, είχε διαπράξει και στη Ρουμανία. «Όλα τα λάθη που έκανε στη Ρουμανία τα επανέλαβε όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης με παρόμοια προβλήματα», σημείωσε.

Ερωτηθείς αν πίσω από τους χειρισμούς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας διακρίνει πολιτικό παιχνίδι, απέφυγε να αποδώσει συγκεκριμένο κίνητρο, αλλά άσκησε σφοδρή κριτική στο αποτέλεσμα. «Δεν το ξέρω. Εγώ μπορώ να κρίνω μόνο το αποτέλεσμα», είπε.

Αμέσως μετά έθεσε σειρά ερωτημάτων για την έκθεση πραγματογνωμοσύνης της Παρασκευής Τυχεροπούλου και την ενημέρωση της Βουλής πριν από την ψηφοφορία για την άρση ασυλίας βουλευτών. «Είναι δυνατόν να προκαλείς αυτή τη φασαρία στο ελληνικό πολιτικό σύστημα χωρίς να έχεις πάρει την έκθεση πραγματογνωμοσύνης Τυχεροπούλου; Είναι δυνατόν να έχει φτάσει η έκθεση στη Βουλή πριν από την ψηφοφορία για την άρση ασυλίας και να μην έχει ενημερωθεί η Βουλή ότι η έκθεση εξαιρεί αυτούς από οποιοδήποτε πιθανό αδίκημα;», διερωτήθηκε.

Ο υπουργός Υγείας τόνισε ότι δεν αμφισβητεί τον ίδιο τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αλλά τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε η απερχόμενη επικεφαλής της. «Εγώ δεν είμαι μέλος της συμμορίας της μιζέριας για να διαμαρτύρομαι. Εγώ κρίνω τους θεσμούς. Ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι ένας καλός θεσμός. Ξεκίνησε, όμως, στραβά από την κυρία Κοβέσι», ανέφερε.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε ονομαστικά σε εμπλεκόμενους πολιτικούς, αμφισβητώντας το βάρος των υποθέσεων που τους αφορούν. «Βρήκε σκάνδαλο ύψους 780 ευρώ για τον Σκρέκα; Ο Συνετάκης το ίδιο. Για τον Μπουκώρο μιλάμε για νόμιμη επιδότηση νόμιμων αγροτών. Του ασκήθηκε δίωξη επειδή πήρε τηλέφωνο. Η κυρία Παπακώστα έχει πέσει θύμα της απειρίας της», υποστήριξε. Και κατέληξε: «Δεν μάθαμε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση και στο ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας το ότι “σύρθηκε” πίσω από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, «λες και δεν υπάρχει ελληνική Δικαιοσύνη, σημαία, Ελλάδα», είπε χαρακτηριστικά…