Και έπεται συνέχεια, με ηχηρά ονόματα από πολλούς χώρους, σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, γιατί όπως φαίνεται το ημεδαπό FBI με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων, έχει τεκμηριώσει πολλές υποθέσεις διαφθοράς. Όλα αυτά τα χρόνια η διαφθορά υπόβοσκε, γιατί όλα τα παραπάνω σκάνδαλα χρειάζονται χρόνια ωρίμανσης, αφού η απάτη γίνονταν σταδιακά και διακριτικά χωρίς δημόσιο έλεγχο, πολλές φορές από “δικά μας παιδιά”, αλλά και με ανοχή ή συνεργασία από μέσα, όπως δήλωσε ο υπουργός.

Οι αρμόδιοι είχαν κρύψει τη διαφθορά κάτω από το χαλί, για να μη θολώσει η εικόνα της εικονικής πραγματικότητας που ζούμε (επιεικώς) ενώ η κοινωνία την είχε τούμπανο από τον ξαφνικό πλούτο και τον πολυτελή τρόπο ζωής κάποιων, που η Πολιτεία την είχε κρυφό καμάρι! Μετά το ξέσπασμα των παραπάνω οικονομικών σκανδάλων και την αποκάλυψη ότι οφείλονται σε πράξεις διαφθοράς ο κ. πρωθυπουργός με δηλώσεις του κήρυξε εναντίον της τον πόλεμο, για αυτό και το καλημέρισμα στον τίτλο!

Ορισμός για την διαφθορά 

Χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά τη λέξη διαφθορά για να αποδώσουμε διάφορες ιδιότητες σε μια μεγάλη γκάμα καταστάσεων ή προσώπων, ή για να απευθύνουμε μια μομφή, ή για να εκφράσομε την απαξία που αποδίδομε σε ένα πρόσωπο, ή σε μια κατάσταση, αλλά όταν ζητήσομε από κάποιον να αιτιολογήσει τον ισχυρισμό του για διαφθορά, απαντά με γενικότητες ή ηθικολογίες, γιατί είναι μια έννοια, που εξαρτάται από πολλές παραμέτρους και πάντοτε αφορά τους άλλους.

Συνεπώς, χωρίς να τεθούν συγκεκριμένοι κανόνες προσδιορισμού της εννοίας της διαφθοράς, σαφώς θα ποικίλουν κατά εποχή, μορφωτικό, ή κοινωνικό επίπεδο. Έτσι θα αρκέσουμε να εξετάσομε μόνο τους τομείς, που με βάση τα σημερινά δεδομένα και τους κανόνες που υπάρχουν, μπορούμε να ανιχνεύσομε και ενδεχόμενα να μετρήσομε τη διαφθορά, βάσει δεικτών και συγκριτικά με προηγούμενες μετρήσεις στη χώρα μας και διεθνώς.

Στοιχεία για τη χώρα μας υπάρχουν μόνο για το δημόσιο τομέα και ειδικότερα για τη περίοδο 2004-2016 με βάση τις ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, ενώ για τον ιδιωτικό τομέα, που είναι ζήτημα κοινωνιολογικό, υπάρχουν μόνο καταδικαστικές αποφάσεις για οικονομικά σκάνδαλα, ή για ενεργητική δωροδοκία, με τη παρατήρηση ότι οι δύο τομείς επικαλύπτονται.

Φυσικά υπάρχουν καταγγελίες, ακόμα και ποινικές καταδίκες, αλλά κυρίως φήμες για διαφθορά στελεχών θεσμών, πολιτικών, αθλητικών και επαγγελματιών – για εγκλήματα “λευκού κολάρου”, όπως είναι των γιατρών, δικηγόρων και μηχανικών, που ως επώνυμοι τυγχάνουν διακριτική αστυνομική, δικαστική, πειθαρχική (και από τα ΜΜΕ) αντιμετώπιση – αλλά δεν υπάρχουν κανόνες, ούτε επαρκή στοιχεία για τη κατάρτιση δεικτών. Όμως, η κοινωνία μας παρουσιάζει μεγάλη ανοχή στη διαφθορά, που σημαίνει την ύπαρξη πλήθους από εν δυνάμει… λαμόγια, όπως προκύπτει από το τεράστιο αριθμό των αχυράνθρωπων, που συνειδητά στελέχωναν τη παραπάνω οργάνωση στη Θεσσαλονίκη.

Η διαφθορά στο Δημόσιο 

Η Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International) είναι μια διεθνής οργάνωση με παράρτημα στη χώρα μας και με όραμα ένα κόσμο, όπου οι κυβερνήσεις, η πολιτική, ο επιχειρηματικός κόσμος, οι κοινωνίες και η καθημερινή ζωή θα είναι απαλλαγμένες από τη διαφθορά. Η βασικότερη και η πιο γνωστή μέτρηση της διαφθοράς είναι ο δείκτης αντίληψης της διαφθοράς (Corruption Perceptions Index) με βάση του οποίου καταρτίζεται ετησίως ένας διεθνής κατά χώρες πίνακας διαφθοράς, στον οποίον για το 2025 η χώρα μας κατατάσσεται στη 56η θέση μεταξύ 182 χωρών – και στην ΕΕ στην 21η θέση μεταξύ 27 χωρών.

Για τη χώρα μας υπάρχουν μετρήσεις μόνο για τον δημόσιο τομέα, τις οποίες θεωρώ όχι ακριβείς, γιατί στηρίζονται μόνο στη κατόπιν ερωτήσεων αντίληψη των πολιτών, χωρίς άλλα στοιχεία. Σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο ορισμό της Διεθνούς Τράπεζας «Διαφθορά είναι η κατάχρηση του αξιώματος για ιδία ή τρίτου όφελος». Στη χώρα μας ο απασχολούμενος στον Δημόσιο Τομέα θεωρείται ότι κατέχει δημόσιο αξίωμα, με συνέπεια να ελέγχεται για πράξεις διαφθοράς. Ο Δημόσιος Τομέας ορίζεται από το άρθρο 83ν. 4622/2019.

Δεν υπάρχουν όμως πρόσφατα επίσημα στοιχεία για το μέγεθος της διαφθοράς στο Δημόσιο Τομέα, ιδίως στους ΟΤΑ (Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης) και στα ΝΠΔΔ (Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου) παρά μόνο φήμες και ενδείξεις, γιατί δεν διεξάγονται συστηματικοί έλεγχοι σε ένα πελατειακό κράτος, ούτε γίνεται επαλήθευση στις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των υποχρεών, ούτε ανακοινώνεται τίποτα σχετικά με το πρόσχημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Έτσι όμως γεννιέται το ερώτημα: Το δημόσιο, ή το ιδιωτικό συμφέρον είναι επικρατέστερο για προστασία; Σε κάθε όμως περίπτωση ο νόμος για τη προστασία των προσωπικών δεδομένων πρέπει να εκλογικευτεί και όχι να αποτελεί τροχοπέδη στο πόλεμο κατά της διαφθοράς…

Τι πρέπει να γίνει 

Για τη καταπολέμηση της διαφθοράς του Δημοσίου Τομέα απαιτείται η λειτουργία των καταλλήλων ελεγκτικών μηχανισμών παράλληλα με τη ταχεία, αξιόπιστη και αποτελεσματική λειτουργία της ποινικής και πειθαρχικής δικαιοσύνης για τη πρόληψη και καταστολή των φαινόμενων διαφθοράς και με την ενεργή συμπαράσταση ολόκληρης της κοινωνίας, που τολμά να καταγγέλλει.

Συνεπώς τα ενδεδειγμένα μέτρα του πολέμου κατά της διαφθοράς πρέπει να έχουν τρεις στόχους: Την πρόληψη, την καταστολή και την συμπαράσταση των πολιτών, αλλά αυτό απαιτεί εξωστρέφεια των ελεγκτικών μηχανισμών, ώστε να αποκτήσουν την εμπιστοσύνη τους για την αποτελεσματικότητα του έργου τους.

Η διαφθορά στον ιδιωτικό τομέα δεν συνιστά αδίκημα, αλλά είναι το παραγωγικό αίτιο σειράς ποινικών αδικημάτων, που η Αστυνομία πρέπει να τα φέρει ενώπιον της Δικαιοσύνης, αλλά από λόγους αρχής δεν σχολιάζω δικαστικές αποφάσεις. Πρέπει όμως να σημειώσω την εξαιρετική δουλειά που κάνει το ελληνικό FBI και η Αρχή για τη Καταπολέμηση του Ξεπλύματος του βρώμικου χρήματος…

Ταυτόχρονα, η αμερικανική πίεση προς την Τεχεράνη διευρύνεται πέρα από τη ναυτική απαγόρευση, ενώ μέσω του Κατάρ διακινείται νέα ιρανική πρόταση για το πυρηνικό πρόγραμμα. Η στρατιωτική προετοιμασία και η διπλωματική κινητικότητα εξελίσσονται παράλληλα, χωρίς να έχει δοθεί μέχρι στιγμής νέα εντολή για την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων.

Πάντως, η αμερικανική ναυτική επιχείρηση αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών έχει ξεπεράσει τις 100 ημέρες. Σύμφωνα με την CENTCOM, έχει στερήσει από το Ιράν έσοδα άνω των 25 δισ. δολαρίων από εξαγωγές αργού πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι ο αποκλεισμός περιορίζει τη δυνατότητα της Τεχεράνης να χρηματοδοτεί στρατιωτικές δραστηριότητες και να ανασυγκροτεί τις αμυντικές της υποδομές.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει περιορισμένα πλήγματα όποτε το Ιράν εκτοξεύει πυραύλους εναντίον αμερικανικών αεροσκαφών. Στις 2 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, αμερικανικό αεροσκάφος έπληξε εγκατάσταση αντιαεροπορικής άμυνας των Φρουρών της Επανάστασης στη νήσο Κεσμ, έπειτα από εκτόξευση πυραύλου εναντίον του. Η Τεχεράνη απέδωσε την επίθεση στις ΗΠΑ, ενώ το Πεντάγωνο την περιέγραψε ως αμυντική ενέργεια. Το δε τελευταίο διάστημα σημειώνεται μπαράζ επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο.

Το ενδεχόμενο νέας επιχείρησης

Στις 7 Νοεμβρίου, ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, διέταξε τη συγκρότηση της Task Force Iron Gate. Πρόκειται για ομάδα περίπου 20 στρατιωτικών και πολιτικών στελεχών, με έδρα την Τάμπα της Φλόριντα, η οποία θα συντονίζεται με άλλες αμερικανικές υπηρεσίες για να εμποδίσει τη μεταφορά προηγμένων οπλικών συστημάτων, τεχνολογίας διττής χρήσης, υλικών που υπόκεινται σε κυρώσεις και εσόδων προς το Ιράν, μέσω χερσαίων συνόρων και της Κασπίας Θάλασσας. Δεν πρόκειται για νέα στρατιωτική ανάπτυξη στην περιοχή, αλλά για μηχανισμό διακυβερνητικού συντονισμού.

Η πίεση συμπληρώνεται από τις υπηρεσίες πληροφοριών. Το πρόγραμμα Rewards for Justice του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών προσφέρει αμοιβή έως 20 εκατ. δολαρίων, καθώς και τη δυνατότητα μετεγκατάστασης, σε όσους παράσχουν πληροφορίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, το προσωπικό ή τις μετακινήσεις τους.

Στην Ουάσιγκτον, εν τω μεταξύ, εντείνονται οι ενδείξεις ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο επανέναρξης ευρύτερων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε στις 5 Νοεμβρίου με την ομάδα Εθνικής Ασφάλειας και, όταν ρωτήθηκε για τις επόμενες κινήσεις, απάντησε ότι «θα το μάθετε σύντομα».

Παρότι είχε προηγουμένως δηλώσει στους Financial Times ότι δεν υπήρχαν άμεσα σχέδια επίθεσης, Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Axios ότι η CENTCOM ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για την επανέναρξη μεγάλων επιχειρήσεων, χωρίς να έχει λάβει νέα εντολή. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, το κατάλληλο χρονικό παράθυρο για ενδεχόμενη επανέναρξη επιχειρήσεων ανοίγει αργότερα μέσα στον μήνα. Οι ενδείξεις αυτές, πάντως, δεν ισοδυναμούν με απόφαση για στρατιωτική δράση.

Η ναυτική ισχύς και οι ενισχύσεις

Στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM επιχειρούν περίπου 17 αμερικανικά πολεμικά πλοία: Τα αεροπλανοφόρα USS George Washington και USS George H.W. Bush, 13 αντιτορπιλικά, ένα καταδρομικό και το πλοίο εκστρατευτικής υποστήριξης USS Miguel Keith. Από τα αντιτορπιλικά, 11 βρίσκονται στην Αραβική Θάλασσα και δύο στην Ερυθρά. Επιπλέον, τρία αντιτορπιλικά επιχειρούν στη Μεσόγειο υπό την αμερικανική Έκτη Στόλο, εκτός της περιοχής ευθύνης της CENTCOM. Συνολικά, επομένως, 16 αντιτορπιλικά και ένα καταδρομικό με το σύστημα Aegis βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.

Το USS Boxer, με την 11η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών και μαχητικά F-35B, έχει μετακινηθεί στον Ινδικό Ωκεανό. Παράλληλα, το αεροπλανοφόρο USS Theodore Roosevelt βρισκόταν στη Σιγκαπούρη στις 6 Νοεμβρίου και αναμένεται να φθάσει στην περιοχή το νωρίτερο στα μέσα του μήνα.

Ωστόσο, σύμφωνα με το US Naval Institute, προορίζεται να αντικαταστήσει το USS George Washington και όχι κατ’ ανάγκην να προστεθεί στη δύναμη των δύο αεροπλανοφόρων. Αντίστοιχα, το USS Makin Island και η 13η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών βρίσκονται στην Ιαπωνία. Συνεπώς, η άφιξη νέων μονάδων δεν συνεπάγεται αυτομάτως αύξηση της συνολικής ναυτικής ισχύος.

Αεροπορική ισχύς

Η εικόνα στον αέρα είναι λιγότερο ενισχυμένη σε σχέση με τον Μάρτιο. Στην περιοχή επιχειρούν μαχητικά F-16C, F-35A και F-15E από τουλάχιστον έξι πτέρυγες της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και άγνωστος αριθμός αεροσκαφών A-10C. Ωστόσο, δεν έχουν αναφερθεί F-22 από το καλοκαίρι, ενώ μεταξύ 1ης και 7ης Νοεμβρίου δεν καταγράφηκαν νέες αφίξεις μαχητικών ή βομβαρδιστικών.

Η σημαντικότερη απουσία αφορά τα στρατηγικά βομβαρδιστικά. Τον Μάρτιο, 18 αεροσκάφη – 12 B-1B και έξι B-52H – είχαν επιστρέψει από τη βάση RAF Fairford στη Βρετανία. Η βάση παραμένει χωρίς βομβαρδιστικά από τις 4-5 Οκτωβρίου, όταν αναχώρησαν τα τελευταία B-1B. Δεν έχουν επίσης αναφερθεί βομβαρδιστικά στη βάση Diego Garcia, αν και δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί πλήρως από ανοικτές πηγές.

Από την άλλη πλευρά, έχει ήδη αναπτυχθεί ένα εκτεταμένο δίκτυο εναέριου ανεφοδιασμού, με περίπου 200 αεροσκάφη KC-135 και KC-46 από επτά πτέρυγες στην Ευρώπη και στην περιοχή της CENTCOM. Παράλληλα, υπάρχουν αεροσκάφη ηλεκτρονικών πληροφοριών RC-135W, ιπτάμενα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης E-3, αεροσκάφη επικοινωνιών E-11A και ναυτικής επιτήρησης P-8A.

Αντιαεροπορική προστασία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αμυντική θωράκιση. Τουλάχιστον 16 μεταγωγικά C-17 έχουν προσγειωθεί στην αεροπορική βάση Ovda του Ισραήλ από τα μέσα Οκτωβρίου. Οι πτήσεις περιλάμβαναν 11 δρομολόγια από το Fort Bliss του Τέξας μεταξύ 27 Οκτωβρίου και 2 Νοεμβρίου, ενώ αναφέρθηκαν περίπου 16 ακόμη πτήσεις στην ίδια διαδρομή στις 3 Νοεμβρίου.

Επειδή τα δημόσια δεδομένα πτήσεων δεν αποκαλύπτουν το φορτίο, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι όλα τα μεταγωγικά μετέφεραν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας. Είναι, ωστόσο, γνωστό ότι οι ΗΠΑ μετέφεραν ένα σύστημα Patriot στο Ισραήλ και απομάκρυναν προσωπικό από βάσεις που θεωρούνται ευάλωτες.

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Data Center του INSS, στην περιοχή βρίσκονται πλέον επτά έως εννέα πυροβολαρχίες Patriot, μεταξύ άλλων στο Ισραήλ, στη Σαουδική Αραβία και στο Κατάρ. Επιπλέον, εκτιμάται ότι έχουν αναπτυχθεί δύο έως τρεις πυροβολαρχίες THAAD, τουλάχιστον μία στο Ισραήλ και μία στην Ιορδανία.

Σημαντική είναι και η ενίσχυση της αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών: Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο, η CENTCOM έχει παραλάβει μέσα στο 2026 περισσότερα από 25.000 συστήματα, μεταξύ των οποίων πάνω από 24.000 συστήματα αντι-drone, περισσότερα από 1.300 επιθετικά μη επανδρωμένα LUCAS και πάνω από 100 μη επανδρωμένα οχήματα επιφανείας και υποβρύχια.

Η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή

Παράλληλα με τη στρατιωτική κινητοποίηση, η Τεχεράνη επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτό έναν δίαυλο επικοινωνίας. Σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, το Ιράν διαβίβασε μέσω του Κατάρ πρόταση προς τις ΗΠΑ για το πυρηνικό ζήτημα. Η Τεχεράνη, ωστόσο, θέτει ως προϋπόθεση για τη συζήτησή της την προηγούμενη ικανοποίηση επτά αιτημάτων, μεταξύ των οποίων η άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο, ο τερματισμός του ναυτικού αποκλεισμού και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνεται εξαρχής στις διαπραγματεύσεις. Το Κατάρ πιέζει για μια ενδιάμεση συμφωνία, μετά την κατάρρευση προηγούμενης προσωρινής διευθέτησης τον Ιούνιο. Η σύγκριση με τον Μάρτιο δείχνει, τελικά, ότι οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρή ναυτική παρουσία, αλλά διαθέτουν σήμερα μικρότερη χερσαία αεροπορική δύναμη κρούσης.

Για μια επιχείρηση αντίστοιχης κλίμακας θα απαιτούνταν η επιστροφή βομβαρδιστικών και η περαιτέρω ενίσχυση των μαχητικών, ενδεχομένως και με τρίτη αεροπορική πτέρυγα αεροπλανοφόρου. Η αμυντική υποδομή, αντίθετα, ενισχύεται ήδη. Το μήνυμα είναι διττό: Η Ουάσιγκτον διατηρεί τη δυνατότητα κλιμάκωσης, αλλά παράλληλα ενισχύει την προστασία των δυνάμεών της και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής διευθέτησης.

Τι μπορούν να κάνουν οι αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις

Οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες στη Μέση Ανατολή, χωρίς όμως να έχουν συγκεντρώσει στην περιοχή χερσαία δύναμη ικανή να πραγματοποιήσει μεγάλης κλίμακας εισβολή στο Ιράν. Η παρουσία τους εξυπηρετεί κυρίως την προστασία των αμερικανικών βάσεων και των συμμάχων, την υποστήριξη αεροπορικών και ναυτικών επιχειρήσεων, καθώς και τη δυνατότητα περιορισμένων αποστολών, με ειδικές δυνάμεις και πεζοναύτες.

Σύμφωνα με την αποτίμηση του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ (INSS) για την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου 2026, περίπου 50.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονται στο ευρύτερο θέατρο επιχειρήσεων της CENTCOM. Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, περιλαμβάνει προσωπικό του Ναυτικού και της Αεροπορίας, μονάδες υποστήριξης, επιμελητείας και διοίκησης, και δεν αντιστοιχεί σε 50.000 μάχιμους στρατιώτες, διαθέσιμους για χερσαίες επιχειρήσεις.

Αποβατικές δυνάμεις

Η σημαντικότερη χερσαία εκστρατευτική δύναμη που έχει μετακινηθεί προς την περιοχή, είναι η 11η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών (11th Marine Expeditionary Unit – MEU), η οποία επιχειρεί μαζί με το αμφίβιο συγκρότημα του USS Boxer, στον Ινδικό Ωκεανό. Μια MEU αριθμεί συνήθως περίπου 2.200 πεζοναύτες, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις για την 11η μονάδα ανεβάζουν τη δύναμή της στους 2.500. Πρόκειται για αυτοτελή εκστρατευτικό σχηματισμό που συνδυάζει διοίκηση, ενισχυμένο τάγμα πεζικού, αεροπορικά μέσα και μονάδες υλικοτεχνικής υποστήριξης. Διαθέτει ελικόπτερα, αεροσκάφη και, ανάλογα με τη σύνθεση της αποστολής, μαχητικά F-35B.

Η δύναμη αυτή μπορεί να αναλάβει αποβατικές επιχειρήσεις, αποστολές ταχείας επέμβασης, εκκενώσεις πολιτών και περιορισμένες επιχειρήσεις από τη θάλασσα προς την ξηρά. Δεν έχει, όμως, τη σύνθεση ούτε το μέγεθος μιας δύναμης που θα μπορούσε να καταλάβει και να ελέγξει εκτεταμένες περιοχές του Ιράν.

Μια δεύτερη μονάδα, η 13η MEU, βρίσκεται στο Yokosuka της Ιαπωνίας, μαζί με το αμφίβιο συγκρότημα του USS Makin Island. Θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσθετη διαθέσιμη δύναμη, εφόσον μετακινηθεί στην περιοχή, αλλά δεν περιλαμβάνεται στις δυνάμεις που βρίσκονται ήδη στο θέατρο επιχειρήσεων.

Στο μεταξύ, το Associated Press ανέφερε στις αρχές Οκτωβρίου ότι ομάδα πλοίων κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή, μεταφέροντας συνολικά περισσότερους από 7.000 ναύτες και 2.000 πεζοναύτες. Σε αυτήν περιλαμβάνεται η ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου “USS Theodore Roosevelt” – στην οποία εντάχθηκε πρόσφατα το καταδρομικό “USS Chosin” – καθώς και η ομάδα αμφίβιας ετοιμότητας “USS Makin Island”, η οποία περιλαμβάνει τα αποβατικά πλοία “USS John P. Murtha” και “USS Anchorage”.

Λαμβάνοντας υπόψη το προσωπικό που βρίσκεται ήδη στη Μέση Ανατολή, η κίνηση αυτή θα ανεβάσει την αμερικανική ναυτική παρουσία σε ένα ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο: Περισσότερους από 20.000 ναύτες και πεζοναύτες, καθώς και εκατοντάδες αεροσκάφη. Τον Απρίλιο, το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό είχε αναπτύξει τρεις ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή – για πρώτη φορά από το 2003.

Αντιαεροπορική άμυνα και υποστήριξη

Σημαντικό μέρος της χερσαίας παρουσίας αφορά την προστασία αμερικανικών εγκαταστάσεων και συμμάχων. Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει συστήματα Patriot και THAAD, ενώ ενισχύουν τις δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Σύμφωνα με το INSS, στην περιοχή εκτιμάται ότι βρίσκονται 7-9 συστοιχίες Patriot και 2-3 συστοιχίες THAAD.

Παράλληλα, το Κουβέιτ και άλλες εγκαταστάσεις του Κόλπου αποτελούν κρίσιμους κόμβους για τη μεταφορά στρατευμάτων, καυσίμων και εξοπλισμού. Αυτή η υποδομή μπορεί να υποστηρίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη προετοιμασίας για χερσαία εισβολή.

Περιορισμένες επιχειρήσεις, όχι εισβολή

Οι διαθέσιμες δυνάμεις θα μπορούσαν να υποστηρίξουν περιορισμένες αποστολές ειδικών δυνάμεων ή πεζοναυτών, καθώς και επιχειρήσεις προστασίας της ναυσιπλοΐας και των αμερικανικών εγκαταστάσεων. Μεγάλες καταδρομικές επιχειρήσεις μπορούν να αναληφθούν, για καταστροφή εγκαταστάσεων ή οπλισμού στα νησιά των Στενών του Ορμούζ, ή στα παράλια, με την προϋπόθεση ότι δεν αποσκοπούν στην κατοχή εδάφους, η οποία θα αποτελούσε στόχο σφοδρών επιθέσεων από την ενδοχώρα.

Αντίθετα, μια εισβολή στο Ιράν θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις: Τεθωρακισμένες και μηχανοκίνητες μονάδες, πυροβολικό, μηχανικό, εκτεταμένη επιμελητεία και συνεχή αεροπορική κάλυψη. Το μέγεθος και η γεωγραφία του Ιράν, σε συνδυασμό με τις στρατιωτικές του δυνατότητες, καθιστούν μια τέτοια επιχείρηση πολύ διαφορετική από μια περιορισμένη αποβατική ή ειδική αποστολή.

Η εν λόγω ενέργεια της Αιγύπτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν αφορά αποκλειστικά την εσωτερική της ασφάλεια. Ουσιαστικά, λειτουργεί ως ένα καθοδηγητικό εργαλείο για τις υπηρεσίες ασφαλείας στον ευρύτερο ευρωπαϊκό, αλλά και ελληνικό χώρο. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι συμπίπτει με ανάλογη λίστα που είχαν κυκλοφορήσει στα τέλη Φεβρουαρίου οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Διασποράς και Ασφάλειας και Καταπολέμησης του Αντισημιτισμού (“The Muslim Brotherhood Across Europe”). Είναι γνωστή η ενασχόληση τους με τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα οργανώσεων και δομών στη Μέση Ανατολή…

Η λίστα, που περιλαμβάνεται στην Απόφαση του Ποινικού Δικαστηρίου της Αιγύπτου, καλύπτει πάνω από 25 χώρες στην Ευρώπη.  Ανεξαρτήτως της ποικιλίας των ονομασιών των οργανισμών αυτών, έχουν ως κοινό παρονομαστή την φερόμενη διασύνδεση τους με την Μουσουλμανική Αδελφότητα, την οποία ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι – έπειτα από την ανατροπή του (δημοκρατικά εκλεγμένου) ισλαμιστή Μοχάμαντ Μόρσι, το 2013 – χαρακτηρίζει ως διεθνή τρομοκρατική οργάνωση και βασική απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της Αιγύπτου.

Την ανατροπή Μόρσι ακολούθησε ένα κύμα σκληρής καταστολής εις βάρος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο και οργανώσεων που συνδέονται με αυτήν, με διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις και φορείς του ΟΗΕ να καταγγέλλουν εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στην δε προαναφερόμενη έκθεση των ισραηλινών υπηρεσιών, προειδοποιούνταν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την επικινδυνότητα των οργανώσεων αυτών. Οι οργανώσεις αυτές κατονομάζονται στην Έκθεση και ζητείται η συνδρομή των αρμόδιων Αρχών για τον περιορισμό της δράσης τους, ή και την απαγόρευση τους.

Η απόφαση των αιγυπτιακών δικαστικών αρχών λαμβάνει μεγαλύτερη σημασία, την στιγμή που ισλαμικά ΜΜΕ – με ποικίλες διασυνδέσεις με τις τουρκικές υπηρεσίες – υποστηρίζουν ότι ο Σίσι λειτουργεί ως ενεργούμενο των ισραηλινών αρχών, οι οποίες του επέβαλλαν την ως άνω δικαστική πράξη. Βέβαια, όπως προαναφέρθηκε, ο Σίσι διώκει την Μουσουλμανική Αδελφότητα από το 2013…

Οι οργανώσεις σε Αλβανία-Κόσσοβο-Σκόπια

H δημοσίευση της απόφασης των Ποινικών Δικαστηρίων της Αιγύπτου, προκαλεί ήδη αντιδράσεις σε Αλβανία-Κόσσοβο και κυρίως στα Σκόπια. Και οι τρεις “βαλκανικοί χώροι” των μουσουλμάνων Αλβανών έχουν από μια έκαστο οργάνωση που συνδέεται με την Μουσουλμανική Αδελφότητα – με μία πρόχειρη αναζήτηση καταδεικνύεται και η σχετική διασύνδεση τους με τουρκικά-ισλαμικά δίκτυα.

Στην Αλβανία τα αιγυπτιακά δικαστήρια συμπεριέλαβαν ως τρομοκρατικές οργανώσεις – με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εγχώρια και διεθνή έννομη τάξη – την οργάνωση “Al-Moustagbal Cultural Association” (γνωστή στο εσωτερικό ως “Ardhmëria” – «Το Μέλλον»). Σύμφωνα με αλβανικά ΜΜΕ, οι αστυνομικές αρχές – και δη η διεύθυνση δίωξης της τρομοκρατίας – ανακοίνωσαν ότι δεν διαθέτουν ειδικές αναφορές επί της συγκεκριμένης οργάνωσης, που δραστηριοποιείται και σε περιοχές νότια των Τιράνων – συμπληρώνοντας ότι θα κινηθούν άμεσα, μόλις οι αρχές της Αιγύπτου κοινοποιήσουν τις εκτελεστικές πράξεις της άνωθεν απόφασης.

Στα Σκόπια η υπόθεση προκάλεσε άμεσα πολιτικούς κραδασμούς, καθώς διέρρευσε ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα επικεφαλής της οργάνωσης “Islamic Youth Association” (Ισλαμική Ένωση Νέων) ήταν ο Δήμαρχος του Τσαΐρι και εκπρόσωπος της Συμμαχίας VLEN των Αλβανών, που μετέχει της Κυβέρνησης των Σκοπίων, Μουχάμαντ Μουρτέζι (Muhamad Murtezi). Ο ίδιος το διαψεύδει, με μία επιχειρηματολογία που πάντως χρήζει έρευνας. Πάντως, αν πιστέψουμε τι αιγυπτιακές αρχές, ο αντιπολιτευόμενος του Αλί Αχμέτι (DUI) κομματικός σχηματισμός των Αλβανών στα Σκόπια, έχει διαχρονικές διασυνδέσεις με το Πολιτικό Ισλάμ…

Στο Κόσσοβο – να σημειωθεί πως η Αίγυπτος αναφέρεται σε «περιοχή υπό Ευρωπαϊκή δικαιοδοσία» και όχι σε κυρίαρχη κρατική οντότητα – υφίσταται επίσης μια ΜΚΟ, με την ονομασία Cultural Foundation for Science and Education. Στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων είναι φυσικά και η Βοσνία Ερζεγοβίνη – καθώς και η Σερβία –ενώ ευρύτερα στα Βαλκάνια συμπεριλαμβάνονται η Ρουμανία, η Βουλγαρία, αλλά και η Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι η λίστα των αιγυπτιακών Αρχών έχει ομοιότητες, όχι μόνο με την ισραηλινή, αλλά και με αυτή των ΗΠΑ.

Ελλάδα και Μουσουλμανική Αδελφότητα

Οι Αιγύπτιοι αναφέρονται και σε ένα νομικό πρόσωπο ΜΚΟ στην Ελλάδα – συγκεκριμένα το Ελληνοαραβικό Επιμορφωτικό Πολιτιστικό Κέντρο (Arab-Greek Center for Culture and Civilization). Έδρα του είναι στην διεύθυνση Κύπρου 2, στο Μοσχάτο Αττικής αλλά έχει παράρτημα και στην Θεσσαλονίκη, επί της Ηρώδου Αττικού 6. Ως έτος ίδρυσης, αναφέρεται το 2001.

Η αιγυπτιακή απόφαση για τον συγκεκριμένο φορέα, όπως και για όλους τους υπόλοιπους, δεν δεσμεύει τις εκάστοτε αρχές ώστε να τις χαρακτηρίσουν τρομοκρατικές οργανώσεις. Σίγουρα, σκιαγραφεί το ευρύτερο πλέγμα του Συμβουλίου των Μουσουλμάνων Ευρώπης (Council of European Muslims), διάδοχο σχήμα της Ομοσπονδίας των Ισλαμικών Οργανισμών Ευρώπης, έπειτα από την χιονοστιβάδα των τρομοκρατικών επιθέσεων στον ευρωπαϊκό χώρο, την προηγούμενη δεκαετία.

Η απόφαση αυτή των αιγυπτιακών δικαιοδοτικών αρχών έχει πενταετή ισχύ μετά την τελεσίδικη ισχύ της, ενώ δύναται ασκηθεί έφεση εντός 60 ημερών.

Το έργο περιλαμβάνει την εξωτερική θερμοπρόσοψη του κελύφους και τη μόνωση των δωμάτων, την αντικατάσταση των παλαιών κουφωμάτων με νέα ενεργειακά διπλά τζάμια, καθώς και την τοποθέτηση νέων φωτιστικών σωμάτων LED.

Παράλληλα, εγκαθίστανται σύγχρονες αντλίες θερμότητας για θέρμανση και ζεστό νερό, νέες μονάδες κλιματισμού και αερισμού, ενώ πραγματοποιούνται καθαιρέσεις σαθρών επιφανειών και πλήρεις δομικές επισκευές.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών, η πρόσβαση στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ και τον περιβάλλοντα χώρο παραμένει απόλυτα ασφαλής και ελεύθερη από την κεντρική είσοδο.

Επενδύουμε έμπρακτα στις υποδομές της Καλλιθέας και παραδίδουμε στους δημότες μας έναν ανανεωμένο χώρο πολιτισμού.

Το Πρόγραμμα φέρνει στο επίκεντρο ταλαντούχους νέους επιστήμονες που επιδιώκουν να διευρύνουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους στους τομείς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, της Πληροφορικής και Τεχνητής Νοημοσύνης, των Σύνθετων Τεχνικών Έργων και των Χρηματοοικονομικών, στηρίζοντας την πανεπιστημιακή και επαγγελματική τους εξέλιξη.

Οι φετινοί επιλεγέντες υπότροφοι πραγματοποιούν μεταπτυχιακές σπουδές σε διεθνώς αναγνωρισμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως το Imperial College London, το Columbia University, το Cornell Tech, το Delft University of Technology, το KU Leuven, το Eindhoven University of Technology και το Uppsala University.

Παράλληλα, το AKTOR4TheFuture προάγει την ισότιμη εκπροσώπηση των φύλων, με τις γυναίκες να αποτελούν το 40% των υποτρόφων, ενώ, ο μέσος όρος ηλικίας των συμμετεχόντων είναι τα 24 έτη.

Μέσα από το AKTOR4TheFuture, ο Όμιλος επιδιώκει να συνδέσει την πανεπιστημιακή αριστεία με την εφαρμοσμένη γνώση και την επαγγελματική εμπειρία, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη στελεχών που θα συμβάλλουν ενεργά στην υλοποίηση της στρατηγικής του. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, προσφέροντας στους νέους επιστήμονες της χώρας μας τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους σε ένα σύγχρονο, δυναμικό και πολυσχιδές επιχειρηματικό περιβάλλον.

Μάλιστα, ήδη οι πρώτοι υπότροφοι του πρώτου κύκλου, που έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους, έχουν αναλάβει καθήκοντα στον Όμιλο σε τομείς, όπως οι ΑΠΕ, η Πληροφορική, το Finance κ.ά.

Η πραγματοποίηση του 2ου κύκλου του Προγράμματος επιβεβαιώνει τη δέσμευση του Ομίλου AKTOR να επενδύει συστηματικά στο ανθρώπινο κεφάλαιο και να δημιουργεί ευκαιρίες και ουσιαστικές προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης για τη νέα γενιά, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Η αύξηση των χρηστών της εφαρμογής ακολουθεί τη συνεχή διεύρυνση του δικτύου της ΔΕΗ blue, το οποίο έχει ξεπεράσει πλέον τα 3.600 δημόσια σημεία φόρτισης σε περισσότερες από 1.000 τοποθεσίες σε όλη την Ελλάδα, διευκολύνοντας όλο και περισσότερους οδηγούς να εντάξουν την ηλεκτροκίνηση στις καθημερινές μετακινήσεις και τα ταξίδια τους.

Μέσα από το PPC blue app, οι οδηγοί ηλεκτρικών οχημάτων μπορούν να εντοπίζουν τα διαθέσιμα σημεία φόρτισης, να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο την κατάστασή τους και να πραγματοποιούν κράτηση σε ταχυφορτιστές DC και HPDC. Παράλληλα, μέσω του PPC blueTrips μπορούν να σχεδιάζουν μεγαλύτερες διαδρομές, οργανώνοντας εκ των προτέρων τις απαραίτητες στάσεις φόρτισης.

Η ΔΕΗ blue έχει δημιουργήσει έναν ολόκληρο «κόσμο προνομίων» για τους εγγεγραμμένους πελάτες της, προσφέροντας ειδικές εκπτώσεις, προγράμματα επιβράβευσης και αποκλειστικές υπηρεσίες για τους οδηγούς ηλεκτρικών οχημάτων. Η εγγραφή είναι δωρεάν και ολοκληρώνεται εύκολα μέσα από το PPC blue app.

Η εφαρμογή λειτουργεί ως βασικό ψηφιακό σημείο επαφής των οδηγών με το οικοσύστημα της ΔΕΗ blue, παρέχοντας πρόσβαση στις υπηρεσίες φόρτισης, στο ιστορικό των συνεδριών και των συναλλαγών τους, καθώς και σε διαθέσιμα προνόμια και υπηρεσίες που διευκολύνουν τη χρήση ηλεκτρικού οχήματος.

ΔΕΗ blue: το μεγαλύτερο δίκτυο δημόσιας φόρτισης στην Ελλάδα

Η ΔΕΗ blue συνεχίζει να αναπτύσσει το μεγαλύτερο δίκτυο δημόσιας φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στη χώρα, με παρουσία σε αστικά κέντρα, βασικούς οδικούς άξονες και δημοφιλείς προορισμούς.

Σήμερα, το δίκτυο δημόσιας φόρτισης της ΔΕΗ blue περιλαμβάνει περισσότερα από 750 σημεία ταχυφόρτισης DC και HPDC, καθώς και 52 ΔΕΗ blue Hubs, ενισχύοντας τις δυνατότητες γρήγορης φόρτισης τόσο στις καθημερινές μετακινήσεις όσο και στα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων.

Η ανάπτυξη του PPC blue app, παράλληλα με τη συνεχή επέκταση του δικτύου δημόσιας φόρτισης της ΔΕΗ blue, ενισχύει την παρουσία της σε κάθε στάδιο της μετακίνησης με ηλεκτρικό όχημα, από τον σχεδιασμό της διαδρομής και την εύρεση φορτιστή έως τη φόρτιση στον προορισμό.

Με την παρουσίαση της Βόρειας Όψης και σε συνδυασμό με το γλυπτό έργο του κ. Βαρώτσου «Κιβωτός Εθνικής Μνήμης», την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου και τη βιοκλιματική πρόσοψη της κεντρικής εισόδου του ΥΠΕΘΑ, ολοκληρώθηκε η εξωτερική αρχιτεκτονική αναμόρφωση του κεντρικού κτιρίου. Επίσης, η ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου συμπληρώνεται με τη διαμόρφωση των χώρων πρασίνου και τον νέο αρχιτεκτονικό φωτισμό, η μελέτη του οποίου ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας του κ. Βαρώτσου με την Ελευθερία Ντεκώ.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ανακαίνιση των εσωτερικών χώρων του κεντρικού κτιρίου, με σκοπό τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και μετατροπή του ΥΠΕΘΑ σε ένα από το πιο σύγχρονα, λειτουργικά και καλαίσθητα Υπουργεία.

Στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Nίκος Δένδιας επισήμανε τον ριζικό μετασχηματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων που συντελείται στο πλαίσιο της «Ατζέντα 2030». Αναφερόμενος στην αναμόρφωση του κεντρικού κτιρίου του ΥΠΕΘΑ, σημείωσε ότι «είναι και αυτό μέρος της μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων και βασίστηκε στη γενναία ιδιωτική χορηγία, όπως πολλές φορές στην ιστορία μας, όπως στα χρόνια της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, τα μεγάλα έργα, ο ίδιος ο μέγας αθηναϊκός στόλος βασιζόταν στο θεσμό της χορηγίας. Τη δωρεά δηλαδή του έχοντος για το κοινό καλό. Θέλω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου σήμερα που παρουσιάζουμε τη Βόρεια Όψη του κτιρίου, προς την Τράπεζα Πειραιώς, τους μετόχους της, τα στελέχη της και ειδικά τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, κύριο Χρήστο Μεγάλου, για τη χορηγία των 10 εκατομμυρίων, που μας επέτρεψε να δημιουργήσουμε αυτήν την όψη επί τη βάσει των σχεδίων του Κώστα Βαρώτσου».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου ανέφερε: «Η ολοκλήρωση αυτού του εμβληματικού έργου αποτυπώνει τη διαρκή δέσμευση της Πειραιώς να συμβάλλει σε πρωτοβουλίες με ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα και διαχρονική αξία. Η ανάπλαση του κεντρικού κτιρίου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας αναδεικνύει το κύρος ενός θεσμού που υπηρετεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα της χώρας, αντανακλώντας παράλληλα τη δυναμική μιας σύγχρονης Ελλάδας. Για την Πειραιώς, η στήριξη έργων που ενισχύουν τους θεσμούς και δημιουργούν αξία για την κοινωνία αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα και ευθύνη».

Χαιρετισμό απηύθυνε  ο δημιουργός του έργου της ανάπλασης, καθηγητής Κωνσταντίνος Βαρώτσος, ενώ στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης,  ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, ο Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβας, ως εκπρόσωπος του Αρχιεπίσκοπου Αθηνών και πάσης Ελλάδας κ.κ. Ιερώνυμου Β’, Υπουργοί, Υφυπουργοί, Βουλευτές, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, των δικαστικών αρχών, των διπλωματικών αντιπροσωπειών και άλλων Φορέων.

Ο κ. Σιάμισιης μίλησε σε δύο ξεχωριστές ενότητες του Συνεδρίου, μαζί με ηγετικά στελέχη από τις μεγαλύτερες εταιρίες παγκοσμίως στο τομέα εμπορίας πετρελαιοειδών και τεχνολογιών ενέργειας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν, η παγκόσμια αναταραχή στην αγορά ενέργειας, οι προκλήσεις, αλλά και οι ευκαιρίες που δημιουργούνται.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, μεταξύ άλλων, τόνισε:

• Οι αναταράξεις αποτελούν τη νέα κανονικότητα. Μέσα στα τελευταία χρόνια, έπρεπε να διαχειριστούμε τις συνέπειες από την οικονομική κρίση, μετά είχαμε την πανδημία, ακολούθησε ο πόλεμος Ουκρανίας – Ρωσίας και πρόσφατα ξέσπασε η κρίση στον Περσικό.

• Οι αναταράξεις ενέχουν κινδύνους, αλλά δημιουργούν και ευκαιρίες. Οι εταιρίες θα πρέπει να ενσωματώσουν την ευελιξία στο σύστημά τους – αξιοποιώντας τους πόρους, τα συστήματα, τις προμήθειες και τις αγορές – και στη συνέχεια να τοποθετούνται με τον κατάλληλο τρόπο, εκμεταλλευόμενες τις προοπτικές που δημιουργούνται.

• Χρειάζεται ισορροπία μεταξύ αναπτυξιακής στρατηγικής και διαχείρισης κινδύνου, αλλά και ικανότητα για να λάβεις γρήγορες αποφάσεις και να δράσεις άμεσα.

• Στην HELLENiQ ENERGY, με την υλοποίηση του σχεδίου μετασχηματισμού , άλλαξε το επιχειρηματικό μοντέλο. «Θωρακίσαμε» εγκαίρως το σύστημά μας απέναντι στην κρίση, με διαφοροποίηση πηγών εφοδιασμού και επαρκή αποθέματα, ενώ διαθέτουμε 3 παράκτια διυλιστήρια στη Μεσόγειο, που αποτελεί σταυροδρόμι ενεργειακών δρόμων.

• Σε επίπεδο ΕΕ, η «πράσινη ατζέντα» κυριαρχούσε τα προηγούμενα χρόνια στη συζήτηση — ήταν μια στρατηγική που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κάπως μονόπλευρη. Αυτό συνέβαλε στην υποεπένδυση στον τομέα της διύλισης.

• Πλέον, παρατηρούμε μια αλλαγή σε αυτή την προσέγγιση, ωστόσο δεν είμαι βέβαιος αν θα έχει διάρκεια.

• Οι ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται διαρκώς και δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι περισσότερο από το 50% των αναγκών του πλανήτη καλύπτεται από υδρογονάνθρακες.

• Χρειάζεται να προχωρήσουμε στην ενεργειακή μετάβαση, αλλά δεν μπορούμε να εξαλείψουμε πλήρως τους υδρογονάνθρακες από την εξίσωση. Οι λύσεις θα πρέπει να είναι ρεαλιστικές.

• Για την ενεργειακή μετάβαση δεν υπάρχει μία μοναδική «μαγική λύση», μία μόνο τεχνολογία που μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Απαιτείται ένας συνδυασμός τεχνολογιών.

• Οι φιλοδοξίες πρέπει να συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές δυνατότητες. Χρειαζόμαστε όλες τις διαθέσιμες πηγές στο ενεργειακό μας μείγμα.

Στο ADIPEC 2026, που διεξάγεται από τις 2 μέχρι τις 5 Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι, συμμετέχουν περισσότεροι από 40 υπουργοί ενέργειας και κορυφαίοι CEOs από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς κολοσσούς του πλανήτη, εκπροσωπούνται περισσότερες από 172 χώρες με πάνω από 2.250 εταιρίες, ενώ οι επισκέπτες υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσουν τους 240 χιλιάδες, καθιστώντας τη συγκεκριμένη έκθεση τη μεγαλύτερη διοργάνωση για τον τομέα της ενέργειας παγκοσμίως.

Όπως αναφέρεται στις σελίδες 29 έως 32, στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν εκχωρείται ο ρόλος του φυσικού δικαστή, καθώς η μηχανή θα αναλαμβάνει την ταχύτερη εκκαθάριση των υποθέσεων σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ως Εικονικός Βοηθός Δικαστή) θα κατηγοριοποιεί όμοιες υποθέσεις για την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης. Το μηχάνημα θα διαβάζει τις δικογραφίες και επι τη βάσει των ισχυρισμών που αναπτύσσονται σε αυτές, θα προτείνει τη δημιουργία ομάδων όμοιων υποθέσεων.

Παράλληλα, θα αντλεί σχετική νομολογία από την Τράπεζα Νομικού Περιεχομένου (ΤΝΠ) του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά τον τρόπο αυτόν, ο αρμόδιος δικαστικός λειτουργός ή υπάλληλος που έχει επιφορτισθεί με το καθήκον αυτό θα μπορεί να κατηγοριοποιεί ταχύτερα υποθέσεις με όμοια νομικά και πραγματικά δεδομένα (π.χ. συνταξιοδοτικού χαρακτήρα), τα νομικά ζητήματα των οποίων έχουν επιλυθεί από την Ολομέλεια ή με πιλοτικές αποφάσεις του οικείου δικαστικού σχηματισμού.

Προσχέδιο αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ο αρμόδιος δικαστικός λειτουργός ή υπάλληλος, κατόπιν της ανωτέρω επεξεργασίας με τη βοήθεια του ΕΒΔ και υπό την προσωπική του ευθύνη, θα εισηγείται στον επικεφαλής του οικείου δικαστικού σχηματισμού σχετικά με τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για την εκδίκαση των υποθέσεων. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορεί να κάνει και προσχέδιο δικαστικής απόφασης – δικαστικής πράξης. Θα παραπέμπει και στην συναφή νομολογία για κάθε σημείο του προσχεδίου που θα υποβάλει στους φυσικούς δικαστές. Έτσι ο δικαστής θα ανατρέχει άμεσα και ευχερώς στη συναφή νομολογία.

Κάθε τμήμα του σχεδίου θα συνοδεύεται από αποτύπωση των ενεργειών του χρήστη (ιδίως τις εντολές που υπέβαλε στο chatbot πριν από την εξαγωγή των σχετικών αποτελεσμάτων) και θα επιτρέπει την επέμβαση του χρήστη για διορθώσεις/συμπληρώσεις.

«Το παραγόμενο σχέδιο, το οποίο θα υπόκειται σε ουσιαστικό έλεγχο, επεξεργασία και αναμόρφωση από τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό, θα αποτελεί αφετηρία εργασίας προς διευκόλυνση του δικαστικού έργου».

Η προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία του δικαστή, η άσκηση των καθηκόντων του υπό συνθήκες αυξημένης ευθύνης, η σύνταξη προεισήγησης, εισήγησης και απόφασης με ευθύνη του αρμόδιου δικαστικού λειτουργού, η διαδικασία της διάσκεψης, η καταγραφή των μειοψηφιών και η διόρθωση και έγκριση του σχεδίου από τον επικεφαλής του οικείου δικαστικού σχηματισμού διασφαλίζουν τον αμιγώς υποβοηθητικό ρόλο του ΕΒΔ έναντι του δικαστή, ο οποίος παραμένει αποκλειστικά υπεύθυνος για το έργο του.

Συνεργασία Ελεγκτικού και αναδόχου

Η έκθεση αναφέρει ότι κατά το παρόν στάδιο, το Ελεγκτικό Συνέδριο -μέσω ομάδας εργασίας- συνεργάζεται στενά με τον ανάδοχο και την επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής σε θέματα ανάλυσης των απαιτήσεων του έργου του ΕΒΔ και συμμόρφωσης με το σχετικό ενωσιακό, διεθνές και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο.

Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκεται η διασφάλιση, μεταξύ άλλων, της αναλυτικής καταγραφής των ενεργειών του χρήστη, ώστε αυτές να μπορούν να ελεγχθούν από τον κύριο εισηγητή της υπόθεσης (όταν χρήση του ΕΒΔ γίνεται από τον βοηθό εισηγητή) και, σε κάθε περίπτωση, από τον επικεφαλής του δικαστικού σχηματισμού. Ήδη ο ανάδοχος έχει προβεί σε επίδειξη του αρχικού προτύπου του ΕΒΔ (demo) και σε εκπαίδευση των μελών της ομάδας εργασίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εκτιμάται ότι, εφόσον διαπιστωθούν η σύμφωνη με τις προδιαγραφές υλοποίηση του ΕΒΔ και η συμβατότητά του με το συναφές κανονιστικό πλαίσιο, το έργο θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία.

Καταληκτικά η έκθεση αναφέρει: «Το Ελεγκτικό Συνέδριο, μέσω του ΕΒΔ, δεν “ανακαλύπτει τον τροχό”, καθώς η θεωρητική συζήτηση έχει προχωρήσει και σχετικές εφαρμογές έχουν αναπτυχθεί, έστω σε δοκιμαστικό στάδιο, και σε άλλες έννομες τάξεις. Γεγονός πάντως είναι ότι το συναφές κανονιστικό πλαίσιο είναι σχετικά πρόσφατο και μεταβαλλόμενο, με αποτέλεσμα η εφικτότητα της πλήρους τήρησής του να μην έχει επικυρωθεί εμπειρικά.

»Ενόψει του πλαισίου αυτού, η στάση του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν είναι αμήχανη, αλλά προσεκτική. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε συνεργασία με τον ανάδοχο, την αναθέτουσα αρχή  και τα συναρμόδια Υπουργεία, παρακολουθεί τις εξελίξεις και θα πράξει ό,τι είναι εφικτό, κατά τον λόγο των αρμοδιοτήτων του, για τη νόμιμη υλοποίηση, παραλαβή και λειτουργία του ΕΒΔ. Βέβαια, ακόμα και όταν το έργο παραληφθεί και λειτουργήσει, η θεσμική ευθύνη του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν απαλλάσσει κάθε δικαστικό λειτουργό από την ατομική του ευθύνη για νόμιμη και δίκαιη κρίση κάθε υπόθεσης. Ο ΕΒΔ θα εξακολουθεί να είναι ο βοηθός, η μηχανή, όχι όμως ο φυσικός δικαστής που κρίνει με βάση τον νόμο και τη συνείδησή του».

Ποιος είναι ο ανάδοχος του έργου

Ανάδοχος ειναι η QnR που ιδρύθηκε το 1992 και ιστορικά συνδέθηκε με τον όμιλο Πουλιάδη, ωστόσο τα τελευταία χρόνια άλλαξε χέρια. Σήμερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Quality & Reliability (QnR), βασικός μέτοχος (31,45%) είναι η Σοφία Σωτηράκου (Πρόεδρος του Δ.Σ.), σύζυγος του εφοπλιστή Γιάννη Καραγιώργη.

Συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος (με το 8,77% των μετοχών) είναι ο δρ. Παναγιώτης Πασχαλάκης που παραμένει στη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου και διατηρεί το δεύτερο μεγαλύτερο μετοχικό ποσοστό.

Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί μέρος του ευρύτερου προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Τομέα Δικαιοσύνης» (συνολικού προϋπολογισμού άνω των 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης). Στις επίσημες παρουσιάσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης και της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΚτΠ) δεν ανακοινώθηκε μεμονωμένα το ακριβές ποσό της επιμέρους σύμβασης για το Ελεγκτικό Συνέδριο, παρά μόνο ότι χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ευρωπαϊκούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η ελληνική εταιρεία συνεργάσθηκε με την βελγική Squaredev BV. Πρόκειται για εταιρεία λογισμικού Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), της οποίας η QnR απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο (51%) για να ενισχύσει την τεχνογνωσία της σε λύσεις AI και GenAI. Στο ιδρυτικό ΔΣ της βελγικής συνεργάσθηκαν και δύο Ελληνες ειδικοί. Επίσης η Quality & Reliability συνεργάσθηκε με δύο αμερικανικές, την IBM (όπως το IBM Watson Assistant και συστήματα αυτοματισμού) και την Oracle για βάσεις δεδομένων.

Στον πρόλογο του έργου ξεχωρίζει η φράση «Ἕλληνες ἐσμὲν, ἀπόγονοι ἐνδόξων προγόνων», η οποία αποσκοπούσε στην τόνωση της ιστορικής συνείδησης και της εθνικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Την έμπνευση γι’ αυτήν τη διατύπωση είχε αντλήσει από τη γνωστή ρήση του Βυζαντινού φιλοσόφου Γεωργίου Γεμιστού (Πλήθωνος): «Ἕλληνες ἐσμὲν τὸ γένος ὡς ἥ τε φωνὴ καὶ ἡ πάτριος παιδεία μαρτυρεῖ».

Εργάστηκε αρχικά στην Κερασούντα ως δάσκαλος και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή, εργαζόμενος παράλληλα για να συντηρεί την πολυμελή οικογένειά του στην Κερασούντα. Ολοκλήρωσε τις σπουδές και το διδακτορικό του το 1880. Την ίδια χρονιά, το μνημειώδες έργο του “Ζῶντα μνημεῖα τῆς ἀνὰ τὸν Πόντον ἰδιωτικῆς” απέσπασε το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως (ΕΦΣΚ), το οποίο συνοδευόταν από το σημαντικό ποσό των 80 λιρών Τουρκίας.

Ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως

Με τη σπουδαία δράση του, ο ΕΦΣΚ είχε δικαιωματικά χαρακτηρισθεί ως το “Υπουργείο Παιδείας των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας”. Τόσο ο ίδιος ο Σύλλογος όσο και το περιοδικό που εξέδιδε αποτελούσαν αντικείμενο θαυμασμού σε Ευρώπη και Ανατολή, με τη λαογραφία να αναδεικνύεται στον πυρήνα της εθνικής εκπαιδευτικής του δραστηριότητας.

Η εκδοτική του πορεία εγκαινιάστηκε το 1866 με τη δημοσίευση στην Αθήνα του έργου του Τραπεζούντιου λόγιου Περικλή Τριανταφυλλίδη, με τίτλο “Ἡ ἐν Πόντῳ ἑλληνική φυλή ἤτοι τά Ποντικά”. Λίγο αργότερα, το 1871, χάρη στα κεφάλαια που προσέφερε ο μεγάλος ευεργέτης Χρηστάκης Ζωγράφος, στον οποίο ο ΕΦΣΚ όφειλε και το ιδιόκτητο οίκημά του στο Πέρα, θεσμοθετήθηκε ετήσιος διαγωνισμός για τη συλλογή “ζώντων μνημείων” της ελληνικής γλώσσας. Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος “δεκάλιρος άθλος” καθιερώθηκε ως μια ύψιστη επιβράβευση για ένα εξαιρετικά δύσκολο επιστημονικό έργο που απαιτούσε τεράστιο κόπο, χρόνο και προσωπικές θυσίες.

Η φιλολογική επιτροπή του Συλλόγου βράβευσε, επίσης, τους Γεώργιο Ζηκίδη (1852-1920) και Νικόλαο Πολίτη (1852-1921) για το σπουδαίο έργο τους στη συλλογή γλωσσικού και λαογραφικού υλικού. Το υλικό αυτό δημοσιευόταν αρχικά στις σελίδες του περιοδικού του ΕΦΣΚ και μεταγενέστερα εκδόθηκε σε αυτοτελή τόμο.

Τα σχολεία

Το 1881, ο Βαλαβάνης επέστρεψε στην Κερασούντα προκειμένου να εργαστεί στο σχολείο που δίδασκε και στο παρελθόν. Ωστόσο, λίγο πριν από την έναρξη του σχολικού έτους 1881-82, τέθηκε σε διαθεσιμότητα από τη σχολική εφορεία της πόλης. Παρά την εξέλιξη αυτή, κατάφερε να βρει άμεσα νέα θέση στο Μαρσοβάν (Μερζιφούντα), ένα σημαντικό εκπαιδευτικό και ιεραποστολικό κέντρο με πολυπληθή ελληνική κοινότητα. Εκεί εργάστηκε στο Ιεροδιδασκαλείο, ένα ίδρυμα με εκπαιδευτικό αλλά και θρησκευτικό χαρακτήρα.

Το συγκεκριμένο ίδρυμα είχε ιδρυθεί το 1840 στην Κωνσταντινούπολη από Αμερικανό ιεραπόστολο και μεταφέρθηκε στη Μερζιφούντα το 1862. Ανήκε στο “Αμερικανικό Συμβούλιο των Επιτρόπων για τις Εξωτερικές Αποστολές” (American Board of Commissioners for Foreign Missions), το οποίο είχε συγκροτηθεί από το 1810 με σκοπό την προώθηση του προτεσταντισμού μέσω ιεραποστολών στο εξωτερικό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα γεγονότα που μεσολάβησαν από την απόλυση του Βαλαβάνη (14 Σεπτεμβρίου 1881) μέχρι την επιστροφή του το επόμενο σχολικό έτος (21 Αυγούστου 1882), όπως αυτά καταγράφηκαν στις σελίδες του περιοδικού “ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ”.

Απάντηση στο εύλογο ερώτημα για ποιο λόγο η παραμονή του Βαλαβάνη στο σχολείο της Μερζιφούντας θα προκαλούσε σκάνδαλο είχε ήδη δοθεί μέσα από τις σελίδες του περιοδικού “ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ” (24 Οκτωβρίου 1881). Πρόκειται για μια είδηση από την Αμισό, η οποία δημοσιεύτηκε αρχικά στην εφημερίδα “Νεολόγος” της Κωνσταντινούπολης.

Στο ίδιο άρθρο αποτυπώνεται το γενικότερο κλίμα της εποχής, καθώς αναφέρεται η αποβίβαση πλήθους Ιησουιτών από ατμόπλοια, με ξεκάθαρο σκοπό την “άγραν ψυχών” στην Αμισό και την ενδοχώρα. Ήταν μια περίοδος έντονων εθνικών και θρησκευτικών πιέσεων, κατά την οποία, σύμφωνα με έκθεση της εκπαιδευτικής επιτροπής του ΕΦΣΚ για το 1878-79, «τα σμήνη των Αρπυιών του προσηλυτισμού διέφθειραν και καταμόλυναν δια των δυσωδών αυτών πνοών την θρησκευτικήν του απλοϊκού λαού συνείδησιν», ενώ την ίδια στιγμή «η αποτρόπαιος σλαβική Χάρυβδις απειλούσε να καταβροχθίσει παν ό,τι ελληνικόν».

Η διείσδυση προσηλυτιστικών οργανώσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως η Church Missionary Society, η British and Foreign Bible Society, το American Board of Foreign Missions και η American Bible Society, υπήρξε έντονη ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Καθώς η Υψηλή Πύλη απαγόρευε αυστηρά τον προσηλυτισμό των μουσουλμάνων, οι ιεραπόστολοι επικεντρώθηκαν στους χριστιανικούς και εβραϊκούς πληθυσμούς, διανέμοντας χιλιάδες αντίτυπα της Βίβλου μεταφρασμένα στις τοπικές γλώσσες.

Μάλιστα, η χρήση επιθετικών και προκλητικών μεθόδων δεν ήταν σπάνια, ιδιαίτερα από την πλευρά Αμερικανών και Βρετανών προτεσταντών. Λίγο αργότερα, αφού ευχαρίστησε για τους επαίνους, ο Βαλαβάνης αναγκάστηκε να απαντήσει σε νέες διαμαρτυρίες σχετικά με την απόλυσή του από την Κερασούντα. Η επιστολή του δημοσιεύτηκε αρχικά στον “Νεολόγο” και στη συνέχεια αναδημοσιεύτηκε στο περιοδικό “ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ” στις 24 Δεκεμβρίου 1881.

Ο Βαλαβάνης σε μια περίοδο συγκρούσεων

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, η εκπαίδευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία παρεχόταν τόσο από κοινοτικά σχολεία, με ομοιογενές εθνικά μαθητικό δυναμικό, όσο και από ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Στα τελευταία, η σύνθεση των μαθητών ήταν εθνικά ετερογενής, η διδασκαλία γινόταν από Ευρωπαίους καθηγητές στη γλώσσα τους και χρησιμοποιούνταν ξενόγλωσσα εγχειρίδια. Ωστόσο, οι σχολές αυτές είχαν κατά βάση ιεραποστολικό χαρακτήρα και, πέρα από τη μετάδοση της γνώσης, αποσκοπούσαν στη διάδοση κάποιου θρησκευτικού δόγματος.

Παράλληλα, η περίοδος αυτή υπήρξε ιδιαίτερα ταραχώδης για την ελληνορθόδοξη κοινότητα της αυτοκρατορίας, καθώς οι εσωτερικές έριδες και οι συγκρούσεις μεταξύ των μελών των σχολικών εφορειών έφτασαν στο αποκορύφωμά τους. Έτσι, ο Βαλαβάνης αναγκάζεται να εγκαταλείψει και πάλι την Κερασούντα. Επιστρέφει στο Αμερικανικό Κολλέγιο της Μερζιφούντας και στη συνέχεια εργάζεται στο Ημιγυμνάσιο της Αμισού. Μετά από μια σύντομη νέα επιστροφή στη γενέτειρά του, αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Ελληνικού Σχολείου Μεγάρων. Στην Κερασούντα θα επιστρέψει οριστικά το 1896, τρία χρόνια προτού φύγει από τη ζωή.

Παράλληλα, υπήρξε ιδιαίτερα δραστήριος, συμμετέχοντας στον “ΕΥΞΕΙΝΟ ΠΟΝΤΟ” με ποικίλη θεματολογία, όπως γλωσσολογικά ζητήματα, ελεγείες και ακροστιχίδες. Η ακροστιχίδα είναι ένα λογοτεχνικό παιχνίδι, στο οποίο τα αρχικά γράμματα κάθε στίχου ή στροφής, σχηματίζουν κάθετα μια λέξη, φράση ή όνομα. Γνωστή ήδη από την αρχαιότητα, χρησιμοποιήθηκε ακόμη και σε μαντεία, ενώ συναντάται επίσης στην Παλαιά Διαθήκη, καθώς και κατά τη ρωμαϊκή, την πρωτοχριστιανική και τη μεσαιωνική εποχή.

Περιώνυμη υπήρξε, την περίοδο των χριστιανικών διωγμών, η ακροστιχίδα της λέξης “ΙΧΘΥΣ”. Αυτό το ακρωνύμιο της φράσης “Ιησούς Χριστός, Θεού Υιός, Σωτήρ” λειτουργούσε ως μυστικό σύμβολο αναγνώρισης μεταξύ των πρώτων Χριστιανών. Το είδος καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα στο Βυζάντιο, κυρίως στην εκκλησιαστική υμνολογία, ενώ στη νεοελληνική λογοτεχνία χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους υποστηρικτές της καθαρεύουσας. Όταν, εκτός από τα αρχικά, και τα τελικά γράμματα των στίχων σχηματίζουν μια λέξη, τότε ονομάζεται “διπλή ακροστιχίδα”. Ακολουθεί ένα τυπικό παράδειγμα με τη λύση του, όπως δημοσιεύτηκε από τον Βαλαβάνη τον Αύγουστο του 1882.