Συνδρομή από μηχανήματα έργου και υδροφόρες ΟΤΑ.

Οι χώρες με παίκτες απ’ τα εθνικά τους πρωταθλήματα έφυγαν με υπέρβαρα μπαγκάζια από γκολ. Το Ιράν, που αγωνιζόταν σε κατάσταση εξορίας διαμένοντας στο Μεξικό, αν και έπαιζαν στις ΗΠΑ, τα μάζεψε κι έφυγε αποκλεισμένο πίσω στην πατρίδα του την ώρα που ο Τραμπ άρχισε να την ξαναβομβαρδίζει εν μέσω δήθεν Εκεχειρίας. Η γεωπολιτική δεν ήταν δυνατόν να απουσιάζει απ’ την διοργάνωση που παρακολουθεί  η μισή υφήλιος.

Στο μεταξύ η Προεδράρα σνομπάρησε τους αγώνες των ΗΠΑ, προτιμώντας το σόου ελεύθερου ξύλου που έστησε η Ομοσπονδία του Κατς (έτσι νομίζω πως το λέμε εδώ) στον κήπο του Λευκού Οίκου για να γιορτάσει τα 80α γενέθλια του. Πολλές οι διασημότητες από Αμερικανούς αθλητές και καλλιτέχνες που οι κάμερες μας έδειχναν στα γήπεδα να ενστερνίζονται το soccer -αλλιώς ποδόσφαιρο- που κατέλαβε την χώρα για σχεδόν δυο μήνες.

Οι τρεις οικοδεσπότες πέρασαν στον επόμενο γύρο, κρατώντας ζεστούς τους Αμερικάνους, Μεξικάνους και Καναδούς οπαδούς. Οι εθνικές τους ομάδες στελεχωμένες κυρίως με ποδοσφαιριστές που διαπρέπουν σε ξένα, κυρίως Ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και έμπειρους ξένους προπονητές θα διεκδικήσουν με αξιώσεις την είσοδο τους στους 16. Έξω παίζουν και οι Βέλγοι των οποίων η αρχική ενδεκάδα έχει μόνο ένα παίκτη που αγωνίζεται στο εθνικό τους πρωτάθλημα.

Η δε Αγγλία της κορυφαίας Ευρωπαϊκής Λίγκας δείχνει να δυσκολεύεται να συντονιστεί με την ενδεκάδα των γηγενών. Ίσως να φταίει και ο αντιπαθητικός Γερμανός προπονητής τους. Ο δε Γερμανός προπονητής της Γερμανίας μεταφέρει τον εμφανή εκνευρισμό του στους παίκτες του, με αποτέλεσμα να χάσει απ’ το Εκουαδόρ με ανατροπή. 

Οι εντυπώσεις μου από το Μουντιάλ

Με προβληματίζει η Πορτογαλία με τρεις Δομάζους-στρατηγούς στην μεσαία της γραμμή που, απ’ την πολύ ευγένεια, ο ένας πασάρει την πρωτοβουλία στον άλλο για το ποιος θα δώσει ασίστ στον  απίθανο 41χρονο Ρονάλντο να γράψει νέα παγκόσμια ρεκόρ. Οι Γάλλοι παίζουν τον Εμπαπέ για τους ίδιους λόγους, αλλά έχουν το βάθος να αντικαθιστούν τον ένα κάτοχο χρυσής μπάλας με τον άλλον. Αλλά ο Νορβηγός προπονητής τους την έκατσε.

Έβαλε τους αξιόμαχους αναπληρωματικούς του να χάσουν 4-1 απ’ τους Γάλλους, δηλώνοντας εκ των προτέρων ότι για την Νορβηγία ο στόχος είναι να περάσουν ξεκούραστοι στον επόμενο γύρο, γιατί στοχεύουν ψηλά.  Μαζί με τον Χάαλαντ και την παρέα του προσδοκώ να δω τους Νορβηγούς οπαδούς, που πετάγονται απ’ το κοντινό Οσλο, να «κωπηλατούν» στον ρυθμό του «ουγκ» που δεσπόζει στις κερκίδες όταν παίζουν.

Συμφωνώ με τον τακτικισμό που φέρνει αποτελέσματα. Ο προπονητής του Εκουαδόρ δεν άφησε τους παίκτες του να ολοκληρώσουν αντεπίθεση, ακόμη κι όταν διαγραφόταν προοπτική γκολ, φέρνοντας τους πίσω να ξεκινήσουν οργανωμένη επίθεση. Τον υπάκουσαν και προκρίθηκαν κερδίζοντας την Γερμανία με ανατροπή. Ευτυχώς δεν είχαμε επανάληψη της σκοπιμότητας του 1982 όπου Αυστρία και Γερμανία έπιναν καφέ για 90 λεπτά, ώστε να προκριθούν και οι δύο. Η Αυστρία και η Αλγερία χρειάζονταν ισοπαλία για να περάσουν και οι δύο, αλλά έπαιξαν προς τιμήν τους για να κερδίσουν. Το 3-3 ήρθε με ένα γκολ για την καθεμία στις καθυστερήσεις;  

Ώρα για τα πρώτα νοκάουτ. Έχασες, έφυγες. Παίξτε μπάλα να ευφρανθούμε.

Η Ουκρανία έχει κλιμακώσει τους τελευταίους μήνες τις επιδρομές της στη ρωσική επικράτεια, βάζοντας στο στόχαστρο ιδίως τη Μόσχα και άλλες τοποθεσίες μακριά από τα σύνορα, προσπαθώντας να πλήξει πάνω απ’ όλα υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης υδρογονανθράκων, ώστε να μειώσει τα έσοδα της Ρωσίας και άρα τη δυνατότητά της να χρηματοδοτεί τον πόλεμο που άρχισε τον Φεβρουάριο του 2022.

Από την άλλη οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να πλήττουν σχεδόν καθημερινά ουκρανικές πόλεις, πέρα από τα μέτωπα.

«Ο εξώστης είναι μια απόδειξη ότι απαξιώνεις έτσι τους συνεργάτες σου. Εγώ δεν συμπαθώ τους συνεργάτες σου. Τους έζησα εκεί μέσα, τους έφαγα στη μάπα και αφιέρωσα τεράστιο χρόνο σε εκείνους. Δεν τους συμπαθώ καθόλου. Όταν πετάς έτσι ανθρώπους, δείχνει ότι θα πετάξεις και άλλους μετά», ανέφερε.

Συνεχίζοντας την επίθεσή του στους “επαγγελματίες πολιτικούς”, όπως είπε, πρόσθεσε: «Νομίζω φτάνει πλέον με τους επαγγελματίες πολιτικούς. Πάμε να βάλουμε μια νέα γενιά ανθρώπων που θέλουν να προσφέρουν, που έχουν δουλέψει, που θέλουν να κάνουν αυτή τη χώρα να ξεκολλήσει από ένα τέλμα».

Η ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην επίσκεψη είναι οι στρατιωτικές και διπλωματικές δυνατότητες της Τουρκίας, οι υποδομές και τα μεγάλα έργα και η ενίσχυση του εμπορίου. Η δε Κάλας επιβεβαίωσε την ατζέντα.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε στο πρακτορείο Anadolu ότι οι ενέργειες του Ισραήλ και η επέκταση των εποικισμών καθιστούν ολοένα και δυσκολότερη την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών. Παράλληλα, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την περιφερειακή ασφάλεια, τη διαχείριση της μετανάστευσης και την αμυντική συνεργασία, χαρακτηρίζοντάς την «αναντικατάστατο εταίρο».

Μιλώντας στο Anadolu πριν από την επίσκεψή της στην Τουρκία στις 29-30 Ιουνίου, ανέφερε ότι θα ταξιδέψει μαζί με τους Ευρωπαίους Επιτρόπους αρμόδιους για τη Διεύρυνση και τη Μετανάστευση, λόγω του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζει η Τουρκία σε ένα ευρύ φάσμα γεωπολιτικών ζητημάτων.

Κάλας: «Εταίρος στρατηγικής σημασίας»

«Η Τουρκία είναι ένας εταίρος στρατηγικής σημασίας», δήλωσε η Κάλας, αναφερόμενη στη συνεργασία στους τομείς της μετανάστευσης, της περιφερειακής σταθερότητας και της ασφάλειας. Τόνισε ότι η Τουρκία διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο, ενώ αποτελεί βασικό εταίρο για τη συνδεσιμότητα (connectivity) και γενικότερα για τις περιφερειακές υποθέσεις. Χαρακτήρισε την Τουρκία ως «τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ», με «πολύ ισχυρή αμυντική βιομηχανία», προσθέτοντας ότι η Άγκυρα διαδραματίζει «πολύ, πολύ σημαντικό ρόλο» στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα.

Αναφερόμενη στη Μέση Ανατολή, η Κάλας είπε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να στηρίζει τόσο τους Παλαιστινίους, όσο και τη λύση των δύο κρατών, ωστόσο «οι βίαιοι έποικοι και οι εποικισμοί καθιστούν στην πράξη αδύνατη αυτή τη λύση». Για το Κυπριακό εξέφρασε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις προσπάθειες διαμεσολάβησης των Ηνωμένων Εθνών. Όσον αφορά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, υπογράμμισε ότι η ενότητα μεταξύ των συμμάχων είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ.

Απέρριψε επίσης την ιδέα δημιουργίας ενός ξεχωριστού ευρωπαϊκού στρατού, σημειώνοντας ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ διαθέτουν ήδη εθνικές ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες αποτελούν μέρος της ευρύτερης δομής του ΝΑΤΟ. Τέλος, επισήμανε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει πολύτιμα διδάγματα σχετικά με την άμυνα απέναντι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και τις νέες στρατιωτικές τεχνολογίες.

Οι.. “ανησυχίες” της Ευρώπης

Στο μεταξύ, οι Ευρωπαίοι θα εκφράσουν, όπως πάντα, κάποια “ανησυχία”, ίσως με αυστηρό ύφος, για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Στη συνέχεια, όσοι εξακολουθούν να πιστεύουν μάταια ότι από την Ευρώπη μπορεί να προκύψει κάτι ουσιαστικό, θα γράψουν πάλι πρωτοσέλιδα και αναλύσεις. Τα δικαιώματα και οι ελευθερίες δεν βρίσκονται στην ατζέντα.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρόκειται να λάβουν σοβαρά υπόψη την πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, η οποία χαρακτήριζε πολιτικά υποκινούμενες τις δικαστικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης εκείνης του Εκρέμ Ιμάμογλου, και ζητούσε κυρώσεις κατά του υπουργού Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ.

Ακόμη κι αν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφερθούν στο θέμα κατά τη συνέντευξη Τύπου, αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί κυρίως ως μια προσπάθεια να δείξουν στα ευρωπαϊκά ακροατήρια που ενδιαφέρονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα ότι “έκαναν το καθήκον τους”, ή ενδεχομένως ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στην Άγκυρα.

Οι ανησυχίες των ευρωπαϊκών πρωτευουσών για την ασφάλεια και τη μετανάστευση, καθώς και η επιθυμία τους να αυξήσουν το εμπόριο με την Τουρκία, υπερισχύουν της πίεσης για πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Η Άγκυρα το γνωρίζει πολύ καλά και κινείται ακριβώς στη λογική δούναι λαβείν. Το ίδιο ισχύει και για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκείνο που πραγματικά προκαλεί έκπληξη είναι ότι στην Τουρκία εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν αφελώς πως, αν φύγει ο Τραμπ και επιστρέψουν οι Δημοκρατικοί, η αμερικανική στάση απέναντι στην Τουρκία θα αλλάξει ουσιαστικά. Για τις Βρυξέλλες, η Τουρκία αποτελεί στρατηγικό εταίρο στην άμυνα, τη μετανάστευση και την περιφερειακή ασφάλεια. Τα ζητήματα του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παραμένουν στη ρητορική, αλλά όχι στην ουσιαστική ατζέντα των ευρωτουρκικών σχέσεων.

• Ανοίξτε τις Ρυθμίσεις (Settings) του κινητού σας.
• Πατήστε στην ενότητα Ασφάλεια και επείγουσες ανάγκες (Safety & emergency). Αν δεν τη βλέπετε, ψάξτε για την ενότητα Τοποθεσία (Location) > Προχωρημένες ρυθμίσεις (Advanced).
• Επιλέξτε Ειδοποιήσεις σεισμού (Earthquake alerts).
• Γυρίστε τον διακόπτη στο Ενεργό.
• Για να λειτουργήσει το σύστημα, πρέπει να έχετε πάντα ενεργοποιημένη την Τοποθεσία (GPS) του κινητού σας.

Για τις συσκευές iPhone (iOS), επειδή η Apple δεν επιτρέπει το συγκεκριμένο σύστημα της Google στα iPhone προκειμένου να λαμβάνετε άμεσες ειδοποιήσεις για σεισμούς σε iOS, μπορείτε:

• Να έχετε ενεργοποιημένες τις Κρατικές Ειδοποιήσεις Σχετικά με Κίνδυνο (ρυθμίσεις 112).
• Να κατεβάσετε δωρεάν εφαρμογές τρίτων από το App Store, όπως το LastQuake (από το Ευρωμεσογειακό Σεισμολογικό Κέντρο). Ομως αυτές οι εφαρμογές δεν λειτουργούν προειδοποιητικά.

Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός της Google

Αν βέβαια κάποιος ζει πολύ κοντά στο επίκεντρο, δεν σώνεται από το μηχανισμό της Google, αλλά αν είναι λίγο πιο μακριά, έχει μερικά δευτερόλεπτα έως και μισό λεπτό για να αντιδράσει, όπως π.χ. να τρυπώσει κάτω από ένα πολύ γερό τραπέζι, ή αν ζει σε ισόγειο να πεταχτεί έξω και να μείνει μακριά από πολυώροφα κτίσματα.

Στη Βενεζουέλα όπου σημειώθηκε διπλός σεισμός (7,2 Ρίχτερ ο πρώτος και 39 δευτερόλεπτα αργότερα 7,5 Ρίχτερ) το  σύστημα της Google έστειλε αμέσως σήμα “Take Action” (Λάβετε μέτρα). Αυτό έδωσε στους πολίτες σχεδόν μισό λεπτό καθαρού χρόνου να βγουν τρέχοντας στον δρόμο, ή σε ανοιχτούς χώρους πριν χτυπήσει η δεύτερη, πιο καταστροφική δόνηση.

Η Google δεν προβλέπει τον σεισμό, αλλά χρησιμοποιεί επιταχυνσιόμετρα (αισθητήρες) από εκατομμύρια κινητά Android στην περιοχή. Μόλις χιλιάδες τηλέφωνα ένιωσαν ταυτόχρονα το πρώτο, αδιόρατο ηλεκτρικό κύμα του σεισμού (κύμα P), ο αλγόριθμος το κατάλαβε και έστειλε αστραπιαία ειδοποίηση πριν φτάσει το καταστροφικό κύμα επιφανείας (κύμα S).

Το επιταχυνσιόμετρο (accelerometer) είναι ένας μικροσκοπικός ηλεκτρονικός αισθητήρας που μετράει τις δυνάμεις επιτάχυνσης, δηλαδή την αλλαγή στην ταχύτητα και την κατεύθυνση της κίνησης μιας συσκευής. Λειτουργεί ως η “αίσθηση ισορροπίας” του κινητού σας. Στο εσωτερικό του υπάρχει μια μικροσκοπική μάζα που κρέμεται από ελατήρια σιλικόνης. Όταν το τηλέφωνο κινείται, η μάζα μετατοπίζεται, το κύκλωμα καταγράφει αυτή την αλλαγή και “καταλαβαίνει” προς τα πού κινείται το κινητό (πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά) και πόσο γρήγορα αλλάζει θέση.

Στη Βενεζουέλα, ο σεισμός προκαλεί δονήσεις στο έδαφος. Αν το κινητό είναι ακουμπισμένο σε ένα τραπέζι, το επιταχυνσιόμετρο “νιώθει” αυτό το απότομο τράνταγμα. Καθώς χιλιάδες τηλέφωνα στην ίδια περιοχή “νιώθουν” την ίδια ακριβώς δόνηση το ίδιο κλάσμα του δευτερολέπτου, το σύστημα της Google “καταλαβαίνει” αμέσως ότι πρόκειται για σεισμό και ότι δεν έπεσε απλώς το κινητό σας στο πάτωμα. Στο Καράκας οι άνθρωποι είχαν 10 δευτερόλεπτα περιθώριο σε σύγκριση με όσους ζούσαν στο επίκεντρο, κάτι που βέβαια δυστυχώς δεν έσωσε όσους έμεναν π.χ. στην πολυκατοικία 22 ορόφων που κατέρρευσε, όμως έσωσε άλλους.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, καθώς από το 2025 και ιδιαίτερα μέσα στο 2026, η Ανατολική Μεσόγειος συγκαταλέγεται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα ηλεκτρονικών παρεμβολών παγκοσμίως. Αντίστοιχα περιστατικά καταγράφονται στην Μαύρη Θάλασσα, στη Βαλτική, στον Περσικό Κόλπο και γύρω από εμπόλεμες ζώνες, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς πολιτικής αεροπορίας, ναυτιλιακούς φορείς και εξειδικευμένες πλατφόρμες παρακολούθησης ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Η τεχνολογία πίσω από αυτές τις επιθέσεις είναι σχετικά απλή στη σύλληψή της, αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματική στην πράξη. Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες ηλεκτρονικών παρεμβολών.

• Το jamming, κατά το οποίο ένας ισχυρός πομπός εκπέμπει παρεμβολές στις ίδιες συχνότητες με τα δορυφορικά σήματα GPS ή άλλων συστημάτων GNSS. Επειδή τα δορυφορικά σήματα φτάνουν στη Γη με εξαιρετικά χαμηλή ισχύ, ακόμη και ένας σχετικά μικρός πομπός μπορεί να τα “σκεπάσει”, με αποτέλεσμα ο δέκτης να αδυνατεί να υπολογίσει τη θέση του.
• Σαφώς πιο επικίνδυνη τεχνική είναι το spoofing. Σε αυτήν την περίπτωση ο δέκτης δεν χάνει το σήμα του, αλλά λαμβάνει ένα ψευδές δορυφορικό σήμα, το οποίο τον πείθει ότι βρίσκεται σε διαφορετική γεωγραφική θέση. Έτσι, ένα πλοίο μπορεί να εμφανίζεται αρκετά μίλια μακριά από την πραγματική του θέση ή ένα αεροσκάφος να λαμβάνει λανθασμένα δεδομένα πλοήγησης χωρίς ο χειριστής να το αντιληφθεί αμέσως.

Επιχειρήσεις Ηλεκτρονικού Πολέμου

Στην στρατιωτική θεωρία και πρακτική, το jamming και το spoofing εντάσσονται στις επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου (Electronic Warfare – EW). Να σημειωθεί ότι η σημασία του GPS δεν περιορίζεται στην πλοήγηση. Τα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης παρέχουν επίσης εξαιρετικά ακριβή χρονικό συγχρονισμό, ο οποίος αποτελεί θεμέλιο για τη λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών. Τραπεζικές συναλλαγές, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, ηλεκτρικά συστήματα, χρηματιστήρια, δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, κέντρα δεδομένων και πλήθος άλλων κρίσιμων ψηφιακών υποδομών βασίζονται καθημερινά σε αυτόν τον συγχρονισμό. Για τον λόγο αυτό, μια επίθεση εναντίον των δορυφορικών σημάτων δεν αφορά μόνο τη ναυτιλία ή την αεροπορία, αλλά δυνητικά ολόκληρη την οικονομική και τεχνολογική λειτουργία ενός κράτους.

Το εύλογο ερώτημα είναι ποιός βρίσκεται πίσω από τις παρεμβολές που καταγράφονται στην περιοχή μας. Η ακριβής απόδοση ευθύνης είναι εξαιρετικά δύσκολη. Οι ηλεκτρονικές επιθέσεις αφήνουν περιορισμένα ίχνη και σπάνια υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για την προέλευσή τους. Ωστόσο, η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών, οι δημόσιες τεχνικές αναλύσεις και το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον επιτρέπουν ορισμένες τεκμηριωμένες εκτιμήσεις.

Η Ρωσία θεωρείται σήμερα η χώρα με την εκτενέστερη επιχειρησιακή χρήση συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου αυτού του τύπου. Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία χρησιμοποιεί εκτεταμένα jamming και spoofing για την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, την αντιμετώπιση ουκρανικών drones και πυραυλικών επιθέσεων, αλλά και ως εργαλείο ευρύτερου υβριδικού πολέμου απέναντι στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, επίγεια συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που έχουν αναπτυχθεί στην Κριμαία, στην Μαύρη Θάλασσα και στον θύλακα του Καλίνινγκραντ προκαλούν σχεδόν καθημερινά παρεμβολές σε μεγάλες περιοχές της Ανατολικής και Βόρειας Ευρώπης.

Η χρήση δορυφόρων για συλλογή πληροφοριών και υποκλοπή ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών δεν είναι καινούργια. Από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, οι μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν διαστημικά συστήματα για συλλογή σημάτων πληροφοριών (SIGINT) και ηλεκτρονικών πληροφοριών (ELINT). Αυτό που φαίνεται να αλλάζει σήμερα είναι η μετάβαση από την παθητική συλλογή πληροφοριών στην ενεργότερη χρήση δορυφόρων ως πλατφορμών παρεμβολής. Πρόσφατες περιπτώσεις παρεμβολών GPS σε ευρωπαϊκό έδαφος δείχνουν ότι το Διάστημα αρχίζει να μετατρέπεται και σε πεδίο ενεργού ηλεκτρονικού πολέμου.

Οι δυνατότητές τους δεν περιορίζονται μόνο στην αναγνώριση και στις επικοινωνίες. Σύγχρονοι στρατιωτικοί δορυφόροι μπορούν να συλλέγουν ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές (SIGINT και ELINT), να υποστηρίζουν επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου, να παρεμβάλλουν δορυφορικές επικοινωνίες και, υπό ορισμένες συνθήκες, να επηρεάζουν επίγεια συστήματα πλοήγησης σε πολύ μεγάλες γεωγραφικές εκτάσεις. Παράλληλα, αρκετές μεγάλες δυνάμεις αναπτύσσουν τεχνολογίες κατευθυνόμενης ενέργειας και αντιδορυφορικά όπλα, επεκτείνοντας τον στρατιωτικό ανταγωνισμό και στο Διάστημα (λέιζερ υψηλής ισχύος, συστήματα υψηλής ισχύος μικροκυμάτων-HPM και αντιδορυφορικά συστήματα-ASAT).

Τα ευρήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν μέσα στο 2026 ερευνητικά ευρήματα επιστημόνων των Πανεπιστημίων του Τέξας και του Στάνφορντ, τα οποία δημοσιεύθηκαν και παρουσιάστηκαν ευρέως στον διεθνή Τύπο. Σύμφωνα με τις αναλύσεις τους, παρατηρήθηκε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ διελεύσεων ρωσικών δορυφόρων έγκαιρης προειδοποίησης της σειράς EKS, όπως ο Cosmos 2546, και σύντομων αλλά ιδιαίτερα εκτεταμένων παρεμβολών GPS που καταγράφηκαν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.

Οι Ρώσοι πιθανότατα έχουν εγκαταστήσει πρόσθετους ισχυρούς ραδιοπομπούς στους δορυφόρους EKS, οι οποίοι είτε είναι σχεδιασμένοι για jamming, είτε λειτουργούν με τέτοιο τρόπο που προκαλούν σοβαρές παρεμβολές στο GPS. Οι παρεμβολές αυτές διαρκούσαν συνήθως λίγα δευτερόλεπτα, όμως επηρέαζαν τεράστιες γεωγραφικές εκτάσεις, από τη Ρουμανία μέχρι την Ισπανία και τη Γροιλανδία, ενώ παρατηρήθηκε αυξημένη συχνότητα εμφάνισής τους κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας, και ιδίως την Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη, κυρίως κατά τις ώρες εργασίας στην Ευρώπη.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα στοιχεία δείχνουν ισχυρή συσχέτιση, χωρίς όμως να αποδεικνύουν οριστικά αν πρόκειται για σκόπιμο jamming ή για παρενέργεια κάποιου άλλου συστήματος, που λειτουργεί πάνω στους συγκεκριμένους δορυφόρους. Παρ’ όλα αυτά, η έρευνα αποτελεί μία από τις πρώτες δημόσιες ενδείξεις ότι διαστημικές πλατφόρμες ενδέχεται να επηρεάζουν άμεσα επίγεια συστήματα δορυφορικής πλοήγησης.

Στην Μέση Ανατολή η εικόνα είναι εξίσου σύνθετη. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί κατά καιρούς παρεμβολές GPS για την προστασία κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών από πυραύλους και drones, ενώ αντίστοιχες δυνατότητες διαθέτουν το Ιράν και οργανώσεις που υποστηρίζονται από αυτό. Εξαιτίας της γεωγραφικής εγγύτητας, τέτοιες επιχειρήσεις μπορούν να δημιουργήσουν παράπλευρες επιπτώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζοντας ακόμη και πολιτικές μεταφορές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και ορισμένα πρόσφατα περιστατικά που αφορούν την Κύπρο. Τον Ιούνιο του 2026 καταγράφηκαν παρεμβολές σε αεροσκάφη που μετέφεραν τους υπουργούς Άμυνας της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας προς τη Λευκωσία, για την άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τις κυπριακές αρχές, οι παρεμβολές προήλθαν από το αεροδρόμιο Τύμβου (Ercan) στις κατεχόμενες περιοχές. Μέρος των παρεμβολών που καταγράφονται στον ελληνικό χώρο ενδέχεται να αποτελεί spillover, δηλαδή παράπλευρη συνέπεια ευρύτερων επιχειρήσεων ηλεκτρονικού πολέμου που διεξάγονται σε γειτονικές περιοχές και όχι απαραίτητα αποτέλεσμα στοχευμένης ενέργειας κατά της Ελλάδας.

Νέο πεδίο αντιπαράθεσης

Από την έναρξη της διαστημικής εποχής, οι στρατιωτικοί δορυφόροι λειτουργούσαν κυρίως ως μέσα συλλογής πληροφοριών. Εάν επιβεβαιωθεί ότι χρησιμοποιούνται πλέον και για ενεργές ηλεκτρονικές παρεμβολές σε επίγεια συστήματα, τότε θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στον ρόλο των στρατιωτικών δορυφόρων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ένοπλες συγκρούσεις, οι ηλεκτρονικές παρεμβολές επιτρέπουν σε έναν δρώντα να προκαλέσει αναστάτωση ή ακόμη και σοβαρές επιχειρησιακές συνέπειες, χωρίς να αναλάβει εύκολα την ευθύνη.

Αυτό τις καθιστά ιδανικό εργαλείο στον λεγόμενο “γκρίζο πόλεμο”, όπου η γραμμή ανάμεσα στην ειρήνη και τη σύγκρουση γίνεται ολοένα πιο δυσδιάκριτη. Η ιστορία των πολέμων δείχνει ότι κάθε τεχνολογική επανάσταση δημιουργεί και ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης. Μετά την στεριά, την θάλασσα, τον αέρα, τον κυβερνοχώρο και το Διάστημα, το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα εξελίσσεται πλέον σε έναν ακόμη χώρο όπου θα κρίνεται η στρατιωτική ισχύς των κρατών.

Οι πρόσφατες παρεμβολές που καταγράφηκαν και στην Ελλάδα αποτελούν μια υπενθύμιση ότι αυτή η νέα μορφή αντιπαράθεσης πλέον αποτελεί μέρος της γεωπολιτικής πραγματικότητας της περιοχής μας. Γι’ αυτό η συζήτηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στο ποιος προκαλεί τις παρεμβολές. Εξίσου κρίσιμο είναι να γνωρίζουμε κατά πόσο οι ελληνικές κρίσιμες υποδομές είναι προετοιμασμένες να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον όπου οι ηλεκτρονικές επιθέσεις τείνουν να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη από την ταυτότητα του εκάστοτε δράστη.

Είναι μάλιστα πολύ ανησυχητικό ότι, κάποια από τα εγκλήματα αυτά διαπράχθηκαν από “καλά παιδιά”, όπως δηλώνουν συγγενείς τους. Σε σχολεία των Βορείων Προαστίων “έσπρωχνε” σκληρά ναρκωτικά συμμορία που εξαρθρώθηκε πρόσφατα, που είχε μέλη και ανηλίκους!  Κανένας αρμόδιος δεν παρατήρησε ούτε ανησύχησε από την εγκληματικότητα αυτή, που διαφαινόταν από σειρά περιστατικών, ούτε διερωτήθηκε γιατί και πως μπορεί να σταματήσει ο κατήφορος της νεανικής παραβατικότητας. Ασφαλώς, η έξαρση οφείλεται σε κάποιο βαθμό στην έλλειψη ελέγχου από το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, με αποτέλεσμα την προβολή της βίας από τα ΜΜΕ και τα social media, καθώς και στην ανεξέλεγκτη κυκλοφορία ηλεκτρονικών παιχνιδιών βίας.

Λίγο παλαιότερα, κάποια ΜΜΕ όχι μόνο είχαν προβάλει τη φωτογραφία του ψαλιδιού με το οποίο αδελφός είχε σκοτώσει αδελφό, αλλά είχαν δώσει και πλήρη περιγραφή των αδικημάτων, στα οποία εμπλέκονται ανήλικοι, τακτική που μπορεί να προκαλέσει φαινόμενα μιμητισμού… Η πρακτική αυτή είναι αντίθετη με την επίσημη θέση της Πολιτείας που θέσπισε απαγορευτικούς κανόνες, όπως η διεξαγωγή των δικών ανηλίκων κεκλεισμένων των θυρών (άρθρο 330 Κώδικας Ποινικής Δικονομίας), προκειμένου να διαφυλαχθούν τα χρηστά ήθη και να προστατευθεί ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος των διαδίκων.

Η ποινική αντιμετώπιση

Φαίνεται ότι κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της νεανικής εγκληματικότητας και στο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας μας για τους ανηλίκους. Οι ανήλικοι εγκληματίες δεν τιμωρούνται, αλλά υπόκεινται σε σωφρονισμό με αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα, που τα επιβάλλει το δικαστήριο, για να αποδοθούν στην κοινωνία ως χρηστοί και χρήσιμοι πολίτες. Ωστόσο, συνήθως δεν επιτυγχάνεται το σκοπούμενο αποτέλεσμα παρά μόνο κατά περίπτωση για τους ευκαιριακούς εγκληματίες και εφόσον έχουν στήριξη από την οικογένειά τους.

Στους νεαρούς εγκληματίες κάτω των 25 ετών ήδη με τις νέες τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα (ν. 5090/24), το όριο περιορίστηκε στα 21 χρόνια, αναγνωρίζονται από το νόμο ελαφρυντικά, που σημαίνει μειωμένη ποινή. Εξάλλου, υπάρχει (όχι άδικα) η φήμη ότι παλαιότερα τα σωφρονιστικά καταστήματα αποτελούσαν σχολείο προπαίδειας εγκληματικότητας, θέμα που αναδείκνυαν παλιές ελληνικές ταινίες.

Σήμερα, όμως, τα γυμναστήρια και οι λέσχες οπαδών αποδείχθηκε ότι είναι και αυτά πιο σύγχρονα σχολεία παραγωγής επαγγελματιών κακοποιών προθύμων να ενταχθούν στον υπόκοσμο ή στις παρυφές του. Μολονότι όλοι είναι γνωστοί στην Αστυνομία κυκλοφορούν ακόμα και μετά τη σύλληψή τους ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους, τους οποίους δεν τηρούν, με την ανοχή της Αστυνομίας, καθόσον έχει διαπιστωθεί ότι μόνο το 50% των περιοριστικών όρων τηρούνται.

Σήμερα, κάθε νεαρός, χωρίς ιδιαίτερα προσόντα και προοπτική, παρακινούμενος από άφθονα παραδείγματα από τη ζωή και το περιβάλλον του, κατευθύνεται στα γυμναστήρια και στις λέσχες οπαδών με τη φιλοδοξία να ενταχθεί στη γκρίζα ζώνη της παρανομίας με άφθονο χωρίς κόπο χρήμα και την ασφάλεια που παρέχει η συμμετοχή σε μια οργάνωση. Η Πολιτεία δεν μπορεί μόνο με την παραγωγή νόμων να ελέγξει αυτόν τον συρφετό των οπαδών που καταφεύγουν σε οργανωμένη βία, επειδή για πολλούς η ομάδα τους είναι θρησκεία. Είναι σαφές ότι απαιτούνται σκληρά μέτρα κυρίως με τον έλεγχο των συγκεκριμένων κέντρων.

Πολιτική και κοινωνική ευθύνη

Ωστόσο, μολονότι οι υπεύθυνοι σε κάθε επίπεδο γνωρίζουν τα απαιτούμενα μέτρα, δεν μπορούν να τα εφαρμόσουν για λόγους πολιτικού κόστους και εξαιτίας των ιδιαιτέρων δεσμών που έχουν με τους αθλητικούς και όχι μόνο παράγοντες. Άλλωστε, οποιοδήποτε περιοριστικό μέτρο που λαμβάνεται για την καταστολή της εγκληματικότητας σχεδόν αμέσως ατονεί, καθόσον οι 8 στους 10 νόμους που ψηφίζονται δεν εφαρμόζονται ποτέ.

Είναι γεγονός ότι στη χώρα μας δυο στους τρεις γάμους διαλύονται μέσα σε επτά χρόνια με αποτέλεσμα τα παιδιά που υπάρχουν ή να γίνονται μήλο της έριδας μεταξύ των χωρισμένων γονέων, ή με τη δημιουργία νέας οικογένειας να παραμελούνται. Από αυτές τις διαλυμένες οικογένειες προέρχεται ένα μεγάλο ποσοστό των παραβατικών ανηλίκων, όπως και από οικογένειες με έντονες περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας που επιδρά καταλυτικά στην ψυχολογία τους.

Η επίλυση του προβλήματος της εγκληματικότητας των ανηλίκων είναι πολυσύνθετη και πρέπει να ξεκινήσει από την οικογένεια. Ιδιαίτερα, οι διαζευγμένοι γονείς οφείλουν να επιδείξουν μεγάλη προσοχή στην ανατροφή των παιδιών τους με αποφυγή του εθισμού σε βίαιες καταστάσεις. Στη συνέχεια, το σχολείο με ευθύνη των δασκάλων πρέπει να αποτρέπει τις πράξεις βίας, όπως το μπούλινγκ σε βάρος αδυνάμων ατόμων. Σε κάθε περίπτωση η Πολιτεία πρέπει να λάβει ιδιαίτερα προληπτικά μέτρα με αυξημένη εποπτεία και κοινωνική πρόβλεψη για τους παραβατικούς ανηλίκους, κυρίως γι’ αυτούς που προέρχονται από ιδιαίτερες κοινωνικές ομάδες ή μετανάστες και ευθύνονται για το 80% της ελαφριάς εγκληματικότητας.

Η αποτρεπτική λειτουργία της επιβολής ποινής δεν αποδίδει, λόγω ατελούς νομοθεσίας. Ειδικότερα, στις περιπτώσεις της αυτόφωρης σύλληψης, όταν οι νεαροί εγκληματίες παραπέμπονται ενώπιον δικαστηρίου και αναβάλλεται η δίκη, αφήνονται ελεύθεροι. Το γεγονός αυτό αποθαρρύνει τους αστυνομικούς που τους συνέλαβαν και η μόνη λύση είναι η τροποποίηση του άρθρου 424 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Επίσης, η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει προοπτικές για την επαγγελματική αποκατάσταση και δημιουργική απασχόληση των νέων, ώστε να απομακρυνθούν από τα εκκολαπτήρια παραβατικότητας. Φυσικά για τις ακραίες περιπτώσεις απομένει ως εσχάτη λύση ο εγκλεισμός στα σωφρονιστικά καταστήματα.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν επίσης οι εξελίξεις στο Κυπριακό, με τον υπουργό Εξωτερικών να διαβεβαιώνει ότι η Ελλάδα, σε πλήρη σύμπνοια με την Κύπρο, παραμένει έτοιμη να συμβάλει εποικοδομητικά στις προσπάθειες για την επανεκκίνηση των συνομιλιών, στη βάση του συμφωνηθέντος πλαισίου και υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ