– τις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο,
– τη συνεργασία σε μεταφορές και διαδρόμους διασύνδεσης,
– την ενεργειακή ασφάλεια,
– το εμπόριο και την οικονομική ολοκλήρωση της περιοχής.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στον λεγόμενο “Μεσαίο Διάδρομο” (Middle Corridor), δηλαδή τη διαδρομή που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία μέσω Τουρκίας, Καυκάσου και Κασπίας Θάλασσας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα θεωρεί στρατηγικής σημασίας:
– την ενίσχυση του σιδηροδρόμου Μπακού- Τιφλίδα- Καρς
– την ανάπτυξη logistics και διαμετακομιστικών δικτύων,
– καθώς και την εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών.

Ο Φιντάν αναμένεται επίσης να τονίσει ότι ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας συνεχίζει να επηρεάζει την ασφάλεια της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας και του Νοτίου Καυκάσου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για σταθερότητα και διπλωματικές λύσεις.

Ο τριμερής μηχανισμός συνεργασίας λειτουργεί από το 2012 και θεωρείται βασικό εργαλείο της τουρκικής στρατηγικής στον Νότιο Καύκασο, συνδυάζοντας γεωπολιτική, ενέργεια και εμπορικές διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Στις 11 Μαΐου, οι δύο χώρες ολοκλήρωσαν τις τεχνικές προετοιμασίες για την έναρξη άμεσου εμπορίου, ενώ ο Τούρκος αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο Νικόλ Πασινιάν υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για την κοινή αποκατάσταση της ιστορικής γέφυρας του Άνι στα σύνορα των δύο χωρών.

Οι Αρμένιοι προσέρχονται στις κάλπες στις 7 Ιουνίου, σε μια εκλογική αναμέτρηση που θεωρείται η σημαντικότερη από την ανεξαρτησία της χώρας και η οποία έχει εξελιχθεί σε ψήφο εμπιστοσύνης απέναντι στη στρατηγική του Πασινιάν για εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν.

Το κυβερνών κόμμα “Πολιτική Σύμβαση” επιδιώκει νέα εντολή προκειμένου να προωθήσει την περιφερειακή συμφιλίωση με το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, να ενισχύσει τους δεσμούς με τη Δύση και να προχωρήσει σε συνταγματικές αλλαγές. Απέναντί του βρίσκεται μια κατακερματισμένη, σε μεγάλο βαθμό φιλορωσική αντιπολίτευση, η οποία αμφισβητεί τη νέα κατεύθυνση της αρμενικής εξωτερικής πολιτικής.

Η εκλογική αναμέτρηση έχει μετατραπεί ουσιαστικά σε κρίσιμη επιλογή για τη γεωπολιτική πορεία της χώρας. Το αποτέλεσμα μπορεί να καθορίσει, όχι μόνο το πολιτικό μέλλον της Αρμενίας, αλλά και την πορεία σημαντικών περιφερειακών έργων μεταφορών, καθώς και την προσπάθεια του Γερεβάν να μειώσει την εξάρτησή του από τη Ρωσία και να ενισχύσει τις σχέσεις του με τη Δύση.

Άνοιγμα στην Τουρκία 

Η διαδικασία εξομάλυνσης απέκτησε νέα δυναμική αυτόν τον μήνα, όταν ο Πασινιάν ανακοίνωσε την επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής σύνδεσης με την Τουρκία – μέσω Γεωργίας – για τις αρμενικές εισαγωγές και εξαγωγές, χαρακτηρίζοντάς την «σημαντική εξέλιξη» για την οικονομία της χώρας.

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, δήλωσε επίσης, ότι η Άγκυρα έχει ολοκληρώσει τις τεχνικές προετοιμασίες για την έναρξη άμεσου εμπορίου με την Αρμενία, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης που ξεκίνησε το 2022. Παράλληλα, ανέφερε ότι συνεχίζονται οι τεχνικές εργασίες για το άνοιγμα των κοινών συνόρων. Στη συνέχεια, ο Πασινιάν ανακοίνωσε ότι η Αρμενία θα προχωρήσει στην ανακαίνιση της σιδηροδρομικής γραμμής Γκιουμρί-Αχουρίκ-Ακίακα-Καρς, η οποία συνδέει τη χώρα με την Τουρκία, έργο που έχει ήδη ξεκινήσει από την τουρκική πλευρά.

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός παρουσιάζει αυτές τις πρωτοβουλίες ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για το άνοιγμα των κλειστών συνόρων και την επανασύνδεση της Αρμενίας με περιφερειακούς εμπορικούς και μεταφορικούς διαδρόμους, έπειτα από δεκαετίες απομόνωσης.

Η Τουρκία έκλεισε τα σύνορα με την Αρμενία το 1993, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Πολέμου του Καραμπάχ, σε ένδειξη στήριξης προς το Αζερμπαϊτζάν, τον στενότερο σύμμαχό της στην περιοχή. Έκτοτε, οι σχέσεις Άγκυρας και Γερεβάν παρέμειναν ουσιαστικά παγωμένες, παρά τις επανειλημμένες αλλά αποτυχημένες προσπάθειες εξομάλυνσης.

Ο Νικόλ Πασινιάν

Ο Πασινιάν και το κόμμα του έχουν στηρίξει την προεκλογική τους εκστρατεία σε υποσχέσεις οικονομικής ανάπτυξης, ειρήνης και περιφερειακής διασύνδεσης, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της Αρμενίας δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται αποκλειστικά από τη Ρωσία. Η κυβέρνησή του προβάλλει όλο και πιο έντονα την άποψη ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για το οικονομικό μέλλον της χώρας και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητά της, μετά την επανάκτηση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ από το Αζερμπαϊτζάν το 2023.

Ο Πασινιάν υποστηρίζει πλέον ότι η Αρμενία πρέπει να επικεντρωθεί στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της σύγχρονης αρμενικής δημοκρατίας, εγκαταλείποντας ιστορικές διεκδικήσεις σε περιοχές της ανατολικής Τουρκίας, τις οποίες μέρος του αρμενικού χώρου αποκαλεί «Δυτική Αρμενία».

Η στροφή αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης, πρώην ηγέτες και τμήματα της αρμενικής διασποράς, που κατηγορούν τον Πασινιάν ότι προχωρά σε υπερβολικές παραχωρήσεις προς την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, εις βάρος της εθνικής ταυτότητας και της ασφάλειας της χώρας, προκειμένου να εξυπηρετήσει το άνοιγμα του προς την Δύση.

Δυνάμεις της αντιπολίτευσης έχουν ταχθεί ανοιχτά κατά της πολιτικής εξομάλυνσης, υποστηρίζοντας ότι η προσέγγιση με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν ενδέχεται να καταστήσει την Αρμενία πιο ευάλωτη και να αποδυναμώσει τους δεσμούς της με τη Ρωσία, τον παραδοσιακό της εταίρο στον τομέα της ασφάλειας. Παράλληλα, τάσσονται υπέρ στενότερων σχέσεων με τη Μόσχα και αμφισβητούν τη σταδιακή στροφή της χώρας προς τη Δύση.

Τί λένε οι δημοσκοπήσεις

Η προεκλογική περίοδος ανέδειξε βαθιές εσωτερικές εντάσεις στην Αρμενία, με διαδηλώσεις, συλλήψεις και συγκρούσεις ανάμεσα σε υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, Αρμένιους πρόσφυγες από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και άλλους επικριτές του Πασινιάν. Παρά το κλίμα πόλωσης και τις αντιδράσεις, οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δείχνουν τον Πασινιάν να διατηρεί προβάδισμα απέναντι στους αντιπάλους του, αν και σημαντικό ποσοστό των ψηφοφόρων παραμένει αναποφάσιστο.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις που επικαλούνται αρμενικά μέσα ενημέρωσης, το κόμμα “Πολιτική Σύμβαση” συγκεντρώνει ποσοστά μεταξύ 25% και 32%, ενώ η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και χωρίς ενιαία πολιτική έκφραση. Οι εκλογές παρακολουθούνται στενά και από τις ξένες δυνάμεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζουν τον Πασινιάν ως έναν εταίρο που μπορεί να προωθήσει την ειρηνευτική διαδικασία με το Αζερμπαϊτζάν και, ταυτόχρονα, να περιορίσει τη ρωσική επιρροή στον Νότιο Καύκασο. Η Ρωσία, αντίθετα, παρακολουθεί με αυξανόμενη καχυποψία τη σταδιακή προσέγγιση της Αρμενίας με τη Δύση. Παρά τις ολοένα πιο τεταμένες σχέσεις με την κυβέρνηση Πασινιάν, η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική επιρροή στην ενέργεια, το εμπόριο και τους μηχανισμούς ασφαλείας της χώρας.

Η οπτική της Άγκυρας

Η Τουρκία στηρίζει τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων με την Αρμενία, διατηρώντας ωστόσο στενό συντονισμό με το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο διατηρεί στρατηγική συμμαχία με την Άγκυρα, η οποία παραμένει κομβικής σημασίας για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή. Τα τουρκικά ΜΜΕ και αναλυτές της γείτονος, βλέπουν το θέμα κυρίως μέσα από 4 βασικούς άξονες:

• Ο Πασινιάν απομακρύνεται έμμεσα από ιστορικές εδαφικές αφηγήσεις

Στην Τουρκία προβάλλεται αρκετά η προσπάθεια του Πασινιάν να απομακρύνει την αρμενική πολιτική από ιστορικές ή συμβολικές αναφορές, που στην Άγκυρα θεωρούνται ευαίσθητες ή προβληματικές για τις σχέσεις με την Τουρκία. Τουρκικά think tanks και αναλυτές παρουσιάζουν θετικά τις δηλώσεις του περί «πραγματικής Αρμενίας» και μη εδαφικών διεκδικήσεων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ανάλυση του τουρκικού κέντρου AVİM, που αναφέρεται ακριβώς στις δηλώσεις Πασινιάν για “Western Armenia”.

Μάλιστα, ο ίδιος ο Πασινιάν έχει δηλώσει ότι: «Όταν ενοχλούμαστε από τον όρο “Western Azerbaijan”, πρέπει να σκεφτόμαστε ότι και ο όρος “Western Armenia” μπορεί να ενοχλεί άλλους». Αυτή η τοποθέτηση έχει αναπαραχθεί έντονα σε τουρκικά και αζερικά μέσα.

•  Η Άγκυρα βλέπει τις εκλογές ως ευκαιρία εξομάλυνσης

Τα φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα παρουσιάζουν τις εκλογές ως κρίσιμο σημείο για: Άνοιγμα συνόρων, εμπορικές διασυνδέσεις, σιδηροδρομική επανασύνδεση, και περιφερειακούς διαδρόμους μεταφορών. Υπογραμμίζουν ότι η νίκη Πασινιάν μπορεί να επιταχύνει την εξομάλυνση, ενώ «μια επιστροφή φιλορωσικών ή πιο εθνικιστικών δυνάμεων θα μπορούσε να παγώσει ξανά τη διαδικασία». Στην τουρκική αρθρογραφία εμφανίζεται συχνά η ιδέα ότι: «για πρώτη φορά υπάρχει ρεαλιστική πιθανότητα ανοίγματος των συνόρων».

• Η Τουρκία αποφεύγει να εμφανιστεί ότι παρεμβαίνει

Τα περισσότερα τουρκικά ΜΜΕ προσέχουν να μην παρουσιάζουν την ανοιχτή στήριξη τους προς τον Πασινιάν, επειδή αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει αρνητικά στην Αρμενία. Αντίθετα, η γραμμή είναι: “Η Τουρκία στηρίζει την εξομάλυνση, αλλά σε συντονισμό με το Αζερμπαϊτζάν».

• Το θέμα “Western Armenia” αντιμετωπίζεται ως ζήτημα ασφαλείας

Στον τουρκικό δημόσιο λόγο, ο όρος «Δυτική Αρμενία» θεωρείται ως ευαίσθητος, επειδή συνδέεται με ιστορικές μνήμες, θεωρείται πιθανή βάση μελλοντικών αφηγήσεων περί εδαφικών διεκδικήσεων, και χρησιμοποιείται από (κατά την Τουρκία) εθνικιστικούς κύκλους στην Αρμενία και τη διασπορά. Γι’ αυτό οι δηλώσεις Πασινιάν που απομακρύνονται από τέτοιες αναφορές αντιμετωπίζονται θετικά από την Άγκυρα.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι εκλογές της 7ης Ιουνίου αντιμετωπίζονται από την Τουρκία ως κρίσιμο δημοψήφισμα για τη γεωπολιτική κατεύθυνση της Αρμενίας: Συνέχιση της πολιτικής ανοίγματος προς την Τουρκία και τη Δύση, ή επιστροφή σε μια πιο εθνικιστική και φιλορωσική πορεία.

Ο Τραμπ τόνισε ότι θα εξετάσει τα παραπάνω βήματα μετά από την επίτευξη μιας συμφωνίας. “Έρχεται μετά”, δήλωσε. “Ναι, αν συμπεριφερθούν σωστά, αν κάνουν μία καλή δουλειά, αρχίζουμε να μιλάμε. Ναι”.

Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι δεν απαιτεί ο Λίβανος να έχει ενταχθεί σε μία βραχυπρόθεσμη συμφωνία με την Τεχεράνη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δείτε εδώ το βίντεο:

Το Mediterranean Sky κατασκευάστηκε το 1953 στα ναυπηγεία Vickers-Armstrongs στη Βρετανία. Αρχικά ονομαζόταν City of York και ανήκε στη βρετανική εταιρεία Ellerman Lines. Εκείνη την εποχή εξυπηρετούσε γραμμές μεταφοράς επιβατών μεταξύ Ευρώπης και Αυστραλίας, σε μια περίοδο που τα μεγάλα υπερωκεάνια αποτελούσαν τον βασικό τρόπο υπερατλαντικών ταξιδιών. Για αρκετά χρόνια αποτέλεσε σύμβολο άνεσης και κοσμοπολίτικων ταξιδιών.

Η μετατροπή σε κρουαζιερόπλοιο και η παρακμή

Κατά τη δεκαετία του 1970, το πλοίο αγοράστηκε από την ελληνική εταιρεία Karageorgis Lines και μετονομάστηκε σε Mediterranean Sky. Η νέα του χρήση ήταν πλέον αποκλειστικά τουριστική, καθώς μετατράπηκε σε κρουαζιερόπλοιο, που ταξίδευε κυρίως στη Μεσόγειο. Η εποχή εκείνη ήταν η “χρυσή περίοδος” της κρουαζιέρας στην Ελλάδα.

Χιλιάδες τουρίστες επισκέπτονταν τα ελληνικά νησιά, ενώ τα μεγάλα επιβατηγά πλοία αποτελούσαν σύμβολα πολυτέλειας και καλοκαιρινών διακοπών. Το Mediterranean Sky συμμετείχε ενεργά σε αυτή την άνθηση, μεταφέροντας επιβάτες σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος και η Ρόδος. Παρά τη φήμη του όμως, τα χρόνια άρχισαν να αφήνουν εμφανή σημάδια πάνω στο πλοίο. Η συντήρησή του γινόταν ολοένα και πιο δύσκολη, ενώ τα λειτουργικά κόστη αυξάνονταν σημαντικά.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, το Mediterranean Sky αντιμετώπιζε σοβαρά τεχνικά προβλήματα. Οι απαιτήσεις ασφαλείας είχαν γίνει αυστηρότερες, ενώ η ηλικία του πλοίου καθιστούσε οικονομικά ασύμφορη την πλήρη ανακατασκευή του. Τελικά το πλοίο παροπλίστηκε στον κόλπο της Ελευσίνας. Εκεί ξεκίνησε η αργή και θλιβερή του παρακμή. Χωρίς επαρκή συντήρηση, το Mediterranean Sky άρχισε να μπάζει νερά και να παίρνει επικίνδυνη κλίση. Το 2002 μεταφέρθηκε σε πιο απομονωμένο σημείο, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος βύθισης κοντά σε ενεργές ναυτιλιακές διαδρομές. Παρά τις προσπάθειες σταθεροποίησης, το πλοίο τελικά μισοβυθίστηκε και εγκαταλείφθηκε οριστικά.

Το “πλοίο-φάντασμα” της Ελευσίνας

Σήμερα το Mediterranean Sky παραμένει μισοβυθισμένο, σκουριασμένο και έρημο. Η εικόνα του προκαλεί δέος, αλλά και θλίψη. Τα σπασμένα παράθυρα, τα διαλυμένα καταστρώματα και οι σκουριασμένες επιφάνειες θυμίζουν σκηνικό από κινηματογραφική ταινία. Για πολλούς φωτογράφους και εξερευνητές εγκαταλελειμμένων κτιρίων και πλοίων, το Mediterranean Sky αποτελεί έναν από τους πιο εντυπωσιακούς προορισμούς στην Ελλάδα.

Το πλοίο έχει αποκτήσει σχεδόν μυθικές διαστάσεις μέσα από ιστορίες, βίντεο και νυχτερινές φωτογραφίσεις. Παράλληλα, η παρουσία του έχει προκαλέσει συζητήσεις σχετικά με την εγκατάλειψη ναυαγίων και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν τέτοια πλοία στη θαλάσσια περιοχή.

Το βίντεο έχει δημοσιευθεί στο κανάλι Point Of View GR στο YouTube

»Στο Βήμα σήμερα, η πλευρά Ντίλιαν δηλώνει ανοιχτά πως το «ντιλάρισμα» για τις παράνομες παρακολουθήσεις έλαβε μορφή συμφωνητικού συνεργασίας ανάμεσα στην εταιρία του και στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών το 2020. Ναι, την ΕΥΠ, την οποία η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου μέχρι σήμερα έχει στο απυρόβλητο, αφού “δεν είδε” καμία αποχρώσα ένδειξη για την εμπλοκή της. Την ΕΥΠ, της οποίας άμεσος προϊστάμενος ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

»Επικαλείται, επίσης, η πλευρά Ντίλιαν, την ύπαρξη δεκάδων e-mails ανάμεσα στην εταιρία του, INTELLEXA και κρατικούς υπαλλήλους (κυρίως πράκτορες της ΕΥΠ), όπως αναφέρεται, σε σχέση με τη χρήση του παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού «Predator» (έπρεπε να λυθούν και οι απορίες για την καθημερινή χρήση!) Γιατί η Δικαιοσύνη δεν έχει ακόμη αποκτήσει πρόσβαση στο υλικό που επικαλείται η πλευρά Ντίλιαν; Ο Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Μπακέλας, στον οποίο εκκρεμεί αυτή η στιγμή η υπόθεση θα παρέμβει, ως οφείλει; Αυτήν την “πολιτική ευθύνη”, της συγκάλυψης, ανέλαβε ο κ. Δημητριάδης, όταν παραιτήθηκε; Ας απαντήσει ο πολιτικός του προϊστάμενος και υπεύθυνος για την ΕΥΠ, Κυριάκος Μητσοτάκης», καταλήγει η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ.

Όπως έγινε γνωστό από την Πυροσβεστική, μέχρι στιγμής το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος δεν έχει λάβει κλήσεις για απεγκλωβισμό ατόμων. Παράλληλα, όπως τονίζεται από το Πυροσβεστικό Σώμα, άμεσα κινητοποιήθηκαν όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, 20 οχήματα με τα πληρώματά τους από τις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες της Εύβοιας περιπολούν στην ευρύτερη περιοχή πραγματοποιώντας ελέγχους και στο οδικό δίκτυο, σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, ενώ ομάδα έρευνας διάσωσης της 7ης ΕΜΑΚ μεταβαίνει προληπτικά στην περιοχή των σεισμικών δονήσεων.

Τέλος, η Πυροσβεστική καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ακολουθούν τις υποδείξεις των αρμόδιων Αρχών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το τελευταίο διάστημα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλοι αξιωματούχοι της Μόσχας προειδοποίησαν ότι μια ενδεχόμενη ευρωπαϊκή πορεία της Αρμενίας θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρό οικονομικό κόστος, διαταράσσοντας τις εμπορικές της σχέσεις με τη Ρωσία και τους συμμάχους της.

«Πρόκειται για τις πρώτες εκλογές στην ιστορία της Αρμενίας όπου ο γεωπολιτικός προσανατολισμός αποτελεί κεντρικό διακύβευμα», επισημαίνει ο πολιτικός αναλυτής και πρώην βουλευτής Μικαγιέλ Ζολιάν. «Η χώρα θεωρούνταν επί δεκαετίες μέρος της ρωσικής σφαίρας επιρροής. Για πρώτη φορά, αυτό το δεδομένο τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Η σκιά του Καραμπάχ

Οι σχέσεις Ερεβάν–Μόσχας επιδεινώθηκαν σημαντικά μετά τις εξελίξεις στο Καραμπάχ το 2023, όταν το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε τον έλεγχο της περιοχής, η οποία επί δεκαετίες βρισκόταν υπό την κυριαρχία αρμενικών δυνάμεων.

Η αρμενική πλευρά κατηγόρησε τις ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις ότι δεν απέτρεψαν την αζερική επιχείρηση. Η Ρωσία απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν διέθετε σχετική εντολή παρέμβασης.

«Η αντίληψη της Ρωσίας ως εγγυήτριας της ασφάλειας της Αρμενίας κατέρρευσε μετά τον πόλεμο στο Καραμπάχ», τονίζει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Καυκάσου, Αλεξάντερ Ισκανταριάν.

Έκτοτε, ο Πασινιάν έχει προχωρήσει σε σταδιακή αποστασιοποίηση από τη Μόσχα. Η Αρμενία εντάχθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο το 2023, ενώ από το 2024 ανέστειλε τη συμμετοχή της στον Οργανισμό Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), τον οποίο η Ρωσία θεωρεί βασικό πυλώνα της περιφερειακής της επιρροής.

Παράλληλα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσημα την πρόθεσή της να προχωρήσει προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Μια καθαρή εκλογική επικράτηση του Πασινιάν θα ερμηνευθεί ως λαϊκή εντολή για τη συνέχιση αυτής της πορείας, αλλά και για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν.

Η προσέγγιση με τη Δύση

Η στροφή της Αρμενίας προς τη Δύση ενισχύθηκε περαιτέρω μετά τη συμφωνία ειρήνης που υπεγράφη τον Αύγουστο, με τη μεσολάβηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φιλοξένησε τον Πασινιάν και τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ.

Ταυτόχρονα, συμφωνία που υπογράφηκε τον Φεβρουάριο ανοίγει τον δρόμο για πιθανή κατασκευή νέου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Αρμενία από αμερικανική εταιρεία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα και στην αναπτυσσόμενη ψηφιακή οικονομία της χώρας.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον Πασινιάν, χαρακτηρίζοντάς τον «μεγάλο φίλο» και ηγέτη που εργάζεται για μια «ισχυρή, ασφαλή και ευημερούσα Αρμενία».

Η φιλορωσική αντιπολίτευση

Παρά τη δυτική στροφή της κυβέρνησης, η πλειονότητα των αντιπολιτευόμενων κομμάτων εξακολουθεί να υποστηρίζει τη διατήρηση στενών σχέσεων με τη Ρωσία. Πολλές από αυτές τις δυνάμεις αντιτίθενται επίσης στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν.

Συνολικά 19 πολιτικοί σχηματισμοί συμμετέχουν στην εκλογική αναμέτρηση. Βασικός αντίπαλος του Πασινιάν είναι το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία», το οποίο υποστηρίζει την εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία και κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι οδηγεί τη χώρα σε επικίνδυνη αντιπαράθεση με τη Μόσχα.

Πίσω από το κόμμα βρίσκεται ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας Σάμβελ Καραπετιάν, κάτοχος αρμενικής και ρωσικής υπηκοότητας, ο οποίος αντιμετωπίζει κατηγορίες για υποκίνηση ανατροπής της κυβέρνησης, τις οποίες απορρίπτει. Εξαιτίας της διπλής υπηκοότητάς του δεν μπορεί να είναι υποψήφιος βουλευτής και έχει αναδείξει ως επικεφαλής της εκλογικής προσπάθειας τον ανιψιό του, Ναρέκ Καραπετιάν.

Λίγες ώρες πριν από την ψηφοφορία, οι αρμενικές αρχές εξέδωσαν έξι εντάλματα σύλληψης εις βάρος στελεχών της «Ισχυρής Αρμενίας», με κατηγορίες για εξαγορά ψήφων.

Οικονομικές πιέσεις από τη Μόσχα

Η Ρωσία, η οποία εξακολουθεί να διατηρεί στρατιωτική βάση στην Αρμενία, έχει προειδοποιήσει ότι η απομάκρυνση της χώρας από τη ρωσική επιρροή μπορεί να επιφέρει σοβαρές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει συγκρίνει επανειλημμένα την πορεία της Αρμενίας με εκείνη της Ουκρανίας, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τους κινδύνους μιας τέτοιας επιλογής.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η Μόσχα επέβαλε περιορισμούς σε σειρά αρμενικών προϊόντων, επικαλούμενη υγειονομικές παραβάσεις. Οι απαγορεύσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, λουλούδια, κονιάκ, κρασί, πατάτες, αποξηραμένα φρούτα και αλιεύματα.

Η εξάρτηση της αρμενικής οικονομίας από τη ρωσική αγορά παραμένει σημαντική. Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, το 38% των εξαγωγών της χώρας κατευθύνθηκε το 2025 προς κράτη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, κυρίως τη Ρωσία, ενώ μόλις το 8% κατέληξε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε απάντηση των ρωσικών πιέσεων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε πακέτο στήριξης ύψους 50 εκατ. ευρώ για την Αρμενία, κατηγορώντας τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί το εμπόριο ως μέσο πολιτικής πίεσης.

Καταγγελίες για παρεμβάσεις

Παράλληλα με τις οικονομικές πιέσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκφράζουν ανησυχίες για εκστρατείες παραπληροφόρησης με στόχο την επηρεάση του εκλογικού αποτελέσματος.

Ο επικεφαλής της ανεξάρτητης οργάνωσης Union of Informed Citizens, Ντάνιελ Ιοαννισιάν, υποστηρίζει ότι έχουν καταγραφεί περιστατικά ρωσικής ανάμειξης μέσω συντονισμένων εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυβερνοεπιθέσεων, εξαγοράς ψήφων και δωροδοκίας δημοσιογράφων.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κυκλοφορία παραποιημένων βίντεο με χαρακτήρες της δημοφιλούς σειράς «The Office», τα οποία, σύμφωνα με τις καταγγελίες, χρησιμοποιήθηκαν για να πλήξουν την εικόνα του Πασινιάν ενόψει της κάλπης.

Ο επικεφαλής του επίσης ρωσόφιλου κόμματος “Ευημερούσα Αρμενία” Τσαρουκιάν ανέφερε κι εκείνος συλλήψεις μελών του κόμματός τους σήμερα. «Συνελήφθησαν 50 μέλη μας σήμερα το πρωί», δήλωσε. Επίσης τα ρωσόφιλα κόμματα καταγγέλλουν ότι οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες κατόπιν συμφωνιες Μακρόν και Πασινιάν στις αρχές Μαΐου, ανέλαβαν «να λογοκρίνουν τα αντιπολιτευόμενα μέσα στο διαδίκτυο». Η αρμενική κυβέρνηση αντιτείνει ότι πρόκειται για έλεγχο των fake news.

Δεκαοκτώ πολιτικές δυνάμεις διεκδικούν κοινοβουλευτικές έδρες, μεταξύ των οποίων το “Πολιτικό Συμβόλαιο” του Νικόλ Πασινιάν, ο οποίος κυβερνά τη χώρα από το 2018. Εάν κανένα κόμμα δεν λάβει το 50% των ψήφων ή δεν μπορέσει να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό, θα διεξαχθεί επαναληπτικός γύρος σε 28 ημέρες. Μόνο οι δύο πολιτικές δυνάμεις που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο θα συμμετάσχουν. Ο νικητής θα λάβει αυτόματα το 54% των κοινοβουλευτικών εδρών —τη λεγόμενη «σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία»— και θα μπορεί να διορίζει υπουργούς.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τον φιλοευρωπαϊστή Πασινιάν στο 30%-37%. Τα τρία φιλοδασικά κόμματα φέρονται να συγκεντρώνουν 30% έως 49% ανάλογα με την πολιτική τάση κάθε δημοσκοπικής εταιρείας -αν είναι φιλοκυβερνητική ή φιλορωσική.