«Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, ο διευθυντής του C3S, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

«Με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες», εξήγησε.

Οι θερμοκρασίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές τον περασμένο μήνα στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού, στο ύψος του ισημερινού, την περιοχή που υφίσταται περισσότερο τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, φυσικού φαινομένου που αυξάνει τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας προκαλώντας ξηρασίες, πλημμύρες και ρεκόρ ζέστης στην υφήλιο.

Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε έτσι το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία (26,91° Κελσίου), καταρρίπτοντας οριακά το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί το 2016.

Σύμφωνα με ειδικούς το φαινόμενο Ελ Νίνιο, η ονομασία του οποίου παραπέμπει στον μικρό Ιησού, διότι το φαινόμενο είχε αρχίσει να παρατηρείται περί τα Χριστούγεννα, μπορεί να αποδειχτεί στα τέλη της χρονιάς ένα από τα πιο ισχυρά που έχουν εκδηλωθεί ποτέ.

Το 2024, την τελευταία χρονιά που εκδηλώθηκε τέτοιο φαινόμενο, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με στατιστικές του Κοπέρνικου.

Το κλιματικό φαινόμενο που εκδηλώνεται κάθε δύο ως επτά χρόνια προστίθεται στην τάση της ανόδου της θερμοκρασίας στους ωκεανούς λόγω της συσσώρευσης αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Οι ωκεανοί ρυθμίζουν το κλίμα, απορροφώντας το 90% της πλεονάζουσας ζέστης εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, κυρίως την καύση πετρελαίου, αερίου και άνθρακα.

Όμως, από την αρχή της τρέχουσας χρονιάς, στα τέσσερα πέμπτα (το 82%) της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως καταγράφονται θαλάσσιοι καύσωνες. Σχεδόν στο μισό της επιφάνειας των ωκεανών, είναι από ισχυροί ως ακραίοι. Ο τροπικός Ειρηνικός και η Μεσόγειος θάλασσα πλήττονται ιδιαίτερα.

Ειδικά στη Μεσόγειο, κλειστή θάλασσα, πολύ ευαίσθητη στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών συνθηκών, καταγράφτηκαν κύματα ζέστης σε ουσιαστικά όλη την επιφάνειά της (το 98%) το πρώτο εξάμηνο, με ρεκόρ θερμοκρασίας τον Ιούνιο: 23,34° Κελσίου.

Η βορειοδυτική Μεσόγειος ειδικά πλήττεται από καύσωνα που έσπασε ρεκόρ τη Δευτέρα, με τιμές κατά μέσο όρο 5,2° Κελσίου υψηλότερες από τις φυσιολογικές, ανέφερε χθες το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) της Βαρκελόνης, τονίζοντας πως το ρεκόρ οφειλόταν κατά μεγάλο μέρος του στον καύσωνα που βίωσε η Ευρώπη.

Οι θαλάσσιοι καύσωνες θέτουν σε πολύ σκληρή δοκιμασία τα πιο δυσκίνητα είδη θαλάσσιας πανίδας και προκαλούν πελώρια θνητότητα ειδικά των κοραλλιών, των αχινών, των μαλακίων κ.ά..

Ο Κοπέρνικος τονίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και των θαλασσών μπορεί να έχει περαιτέρω συνέπειες για το κλίμα και ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω την ενέργεια την ατμόσφαιρα, κάτι που θα μεγέθυνε τον κίνδυνο ακραίων καταιγίδων, ειδικά στη Μεσόγειο.

Η “τουρκοποίηση” της ελληνικής, της ποντιακής αλλά και της αρμενικής κληρονομιάς συνεχίζεται, καθώς μετά τις εκδηλώσεις στην Τροία (όπου θα ξαναρχίσουν τα περί τουρκικών… ομηρικών επών στα τέλη Αυγούστου), οι εκδηλώσεις συνεχίζονται σε άλλες 22 πόλεις, μεταξύ των οποίων, διόλου τυχαία, έχουν την πρωτοκαθεδρία η Σμύρνη, η Τραπεζούντα και το λίκνο των Αρμενίων, το Βαν.

Χτίζουν νέα ταυτότητα

Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού ποντάρει – με την συνεπικουρία Τούρκων ακαδημαϊκών που προβάλλονται από σημαντικές διεθνείς επιθεωρησεις – στην σταδιακή σμίλευση μιας μελλοντικής ταυτότητας του λαού τους, που θα έχει κλέψει κάθε τι ελληνικό για την διαμόρφωση μιας μικτής μικρασιατικής τουρκικής ταυτότητας νεοτούρκων του μέλλοντος.

Το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς τα εκεί έγινε ήδη με τον Κεμάλ που τους γλίτωσε από τις αραβικές επιρροές και τους έφερε πιο κοντά στη Δύση, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι η Δύση είναι εχθρική. Προβάλλοντας στη συνέχεια οι ακαδημαϊκοί τους τον Όμηρο ως μορφή της Ανατολίας, κάνουν επίσης άλλο ένα βήμα: Δημιουργούν όχι γλωσσική ή πολιτισμική ταυτότητα, αλλά μια καθαρά εδαφική εθνική ιστορική ταυτότητα των συμπατριωτών τους, δεμένη κυρίως με τη γη που κατέκτησαν, παρά με τις τουρανικές ρίζες τους. Δεν δουλεύουν για την επόμενη πενταετία, αλλά για τον επόμενο αιώνα.

Όταν η Ελλάδα αριθμητικά συρρικνώνεται και όταν πολιτισμικά αφήνεται αδιαμαρτύρητα να την καταπιεί η πλούσια Ευρώπη, όταν για τους Έλληνες ο πατριώτης είναι εθνικιστής, και όταν μπορεί πλέον να διαβάσει Όμηρο μόνον ο ένας στους χίλιους Έλληνες, τότε ροκανίζονται οι ρίζες ενός λαού τελείως και καταλήγουμε ρεαλιστικά να κρατήσουμε μόνο τους δύο πρώτους στίχους από τον Πολέμη για το “τι ναι η πατρίδα”.

Μα δεν ήταν Έλληνες

Να θυμίσουμε ότι αυτή η ιστορία περί “κατά βάθος Τούρκου” Ομήρου ξεκίνησε επί Oθωμανικής Aυτοκρατορίας, αλλά σταθερά ανανεώνεται. “Οι Έλληνες στην Ανατολία ήταν περαστικοί”, είναι το μότο τους. Ακόμα και η λέξη Ανατολία που χρησιμοποιούν είναι ελληνική, όμως αυτό δεν τους πειράζει γιατί το αφήγημα είναι ότι «τα ελληνικά ήταν απλώς lingua franca, όπως είναι σήμερα τα αγγλικά», δεν τα μιλούσαν δηλαδή Έλληνες.

Εξάλλου σπάνια αναφέρονται οι λέξεις “ελληνικά” ή “Έλληνες” στην ιστορία που διδάσκουν στα σχολεία τους: Ό,τι υπήρξε πριν από τους Τούρκους στην Μικρά Ασία και στην λεγομένη ευρωπαϊκή Τουρκία, αναφέρεται γενικώς και αορίστως ως “αρχαιότητα”, το δε Βυζάντιο είναι “ρωμαϊκή ιστορία” και οι Έλληνες της Πόλης αναφέρονται ως Ρωμιοί με την έννοια του Ρωμαίου και όχι με την ελληνική χροιά. Έχουμε βγει από την εξίσωση εδώ και χρόνια.

Μάλιστα χρησιμοποιούν και μια πικρή αλήθεια, ότι οι φτωχοί Έλληνες δεν άντεχαν οικονομικά να στηρίξουν τους διωγμένους Μικρασιάτες πρόσφυγες και τους έλεγαν «Τουρκόσπορους» στην απελπισία τους. «Αφού και οι ίδιοι οι Έλληνες τους λένε Τούρκους», αναφέρουν στα ρεπορτάζ τους.

Πώς ανανεώθηκε το ζήτημα

Το θέμα του Ομάρ ξαναπήρε διαστάσεις προ ημερών επειδή το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και οι αρμόδιοι φορείς ενέταξαν τον Όμηρο και την Τροία σε ένα ευρύτερο στρατηγικό πρόγραμμα, υποτίθεται τουριστικής προώθησης με τίτλο “Ο τουρκικός πολιτισμός”. Στόχος της καμπάνιας είναι να παρουσιάζονται όλα τα αρχαία μνημεία και οι προσωπικότητες της Μικράς Ασίας ως αποκλειστικά «έργα της Ανατολίας», πλήρως αποσυνδεδεμένα από την ελληνική ιστορία. Στο πλαίσιο αυτό οργανώθηκαν “μαραθώνιοι” εκδηλώσεων στην Τροία και τα ομηρικά έπη παρουσιάζονται ως “προφορική κληρονομιά της Ανατολίας” (Anadolu’nun Sözlü Mirası). 

Ήδη από το 1950 οι διανοούμενοί τους (όχι όλοι, καθώς οι περισσότεροι εμμένουν στις τουρανικές ρίζες για το μελλοντικό “καπέλωμα”, ίσως της τουρκόγλωσσης κεντρικής Ασίας) προπαγάνδιζαν ότι ο δυτικός πολιτισμός δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα, αλλά στην Ανατολία και ότι πηγή των πάντων ήταν η Ιωνία και οι αυτόχθονές της, παρά η κυρίως Ελλάδα. Βέβαια θα πρέπει κάποια στιγμή να λύσουν το πρόβλημα ότι η Ελλάδα στη γλώσσα τους λέγεται Γιουνάν, από την λέξη “Ιωνία”, οπότε θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την αντίφαση και να καταλήξουν αν οι Ίωνες ήταν τελικά Έλληνες ή όχι. Θα είναι απλό πάντως, γιατί θα ενστερνισθούν το διεθνές Greece ή Hellas, ώστε να απαλειφθεί η ενοχλητική “συνωνυμία”.

«Δεν έχει σημασία ποιος ζούσε εδώ ή είχε περάσει από εδώ στο μακρινό παρελθόν. Αντί να ασχολούμαστε με λαούς και γλώσσες, να κοιτάμε για την ιστορική ταυτότητά μας την γεωγραφία και τα εδάφη μας. Αφού ο Όμηρος, ο Ηρόδοτος και ο Θαλής γεννήθηκαν στην Ανατολία μας, είναι κομμάτια της δικής μας εθνικής κληρονομιάς», υποστηρίζουν.

Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού είχε ανακηρύξει επίσημα και το 2018 ως Έτος Τροίας και είχε στήσει πανηγύρια στο Τσανάκκαλε (όπως γράφουν πολλοί τα Δαρδανέλια, γιατί δεν ξέρουν ποιόν έλεγαν Δάρδανο κάποτε κάποιοι).  Εκεί βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Τροίας, όπου διοργανώθηκε διεθνές φεστιβάλ… Τρωικής Γαστρονομίας, επίσης διεθνές φεστιβάλ “Λαϊκών Χορών για… Παιδιά της Τροίας”, τρίαθλο, ποδηλασίες, ιστιοπλοϊκοί αγώνες, μαραθώνιοι, εκθέματα με Δούρειο Ίππο με τουρκική σημαία και λοιπά γραφικά. Κεντρικό θέμα η ΜΗ ελληνικότητα της Ανατολίας.

Τροία και Σμύρνη

Τα Δαρδανέλια συνδέθηκαν από τους Τούρκους με τον θρίαμβό τους στη Μάχη της Καλλίπολης και με την πανωλεθρία των Δυτικών –
εμείς απείχαμε τότε λόγω Κωνσταντίνου που επέμεινε στην ουδετερότητα. Οπότε το 1915 τονώθηκε η πεποίθησή τους για “πατρώα εδάφη” που τα υπερασπίστηκαν όπως και οι “προγονοί τους” στην Τροία από τους δυτικούς εισβολείς. Στο σύγχρονο τοπίο της Τρωάδας, το αρχαίο έπος του Τρωικού Πολέμου και ο σύγχρονος θρύλος της Καλλίπολης έχουν συνυφανθεί με ερείπια και σύμβολα και των δύο πολέμων.

Ο Όμηρος κατέχει εξέχουσα θέση και στην Σμύρνη, την τρίτη πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της Τουρκίας. Τοπικές εφημερίδες, περιοδικά, κορυφαίοι διανοούμενοι, μελετητές και πολιτικοί επιδεικνύουν μια παθιασμένη οικειοποίηση της ομηρικής κληρονομιάς και διακηρύττουν ότι «ο Όμηρος ήταν Σμυρνιός» και έχουν μπροσούρες για την “Κοιλάδα του Ομήρου” και τις “σπηλιές του Ομήρου” και το μνημείο του Ομήρου στο Δέλτα του Γεσίλντερε (ποταμός Ίρις, κάποτε για εμάς).

Τα τουριστικά φυλλάδια που εκδίδονται από το τουρκικό υπουργείο Τουρισμού και Πολιτισμού διακηρύσσουν τα ίδια: Σμύρνη, η πατρίδα του Ομήρου. Οι επίσημοι τουριστικοί ιστότοποι της περιοχής της Σμύρνης τονίζουν τις ρίζες του Ομήρου. Η πόλη διαθέτει πλατεία Ομήρου, φιλοξενεί ετήσιο Φεστιβάλ Ομήρου και απονέμει βραβεία Ομήρου σε σημαντικούς Τούρκους ποιητές και έχει φιλόδοξα σχέδια να κατασκευάσει ένα μεγάλο μνημείο για τον Όμηρο στο όρος Πάγος (Kadifekale) με θέα στον κόλπο της Σμύρνης.

Τίνος είναι η κληρονομιά

Η πολιτισμική κληρονομιά αποτελεί βασικό συστατικό της προσπάθειας να φέρουν κάποιοι το παρελθόν στα μέτρα του παρόντος και είναι ζωτικό εργαλείο για τον τουρισμό και τον πατριωτισμό. Η ανάκτηση και η επιστροφή των αντικειμένων από την Τροία – πολλά από τα οποία απομακρύνθηκαν παράνομα από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα και διασκορπίστηκαν σε όλο τον κόσμο – βρίσκεται πολύ ψηλά στην πολιτική ατζέντα της τουρκικής κυβέρνησης και η Ελλάδα σφυρίζει αδιάφορα και περιφρονητικά, υποτίθεται… σνομπάροντας την αφέλειά τους “που δεν την αγκαλιάζει κανείς σοβαρός επιστήμονας στον κόσμο”.

Σε διεθνείς αρχαιολογικές και ιστορικές επιθεωρήσεις, σημαντικά δηλαδή έντυπα για την προπαγάνδα, Τούρκοι διακηρύσσουν: «Θέλουμε πίσω μόνο ό,τι δικαιωματικά μας ανήκει». Και βέβαια ό,τι κατακτήθηκε ως έδαφος, τους ανήκει, αλλά η απόλυτη ελληνική σιωπή ακόμα και για τα αμέτρητα αντικείμενα με ελληνικές επιγραφές, δεν παύει να προκαλεί βαθιά θλίψη…

Ο  πρώην υπουργός Πολιτισμού Ερτογρούλ Γκιουνάι, ο οποίος αποκαλεί την Τροία «Κωνσταντινούπολη των αρχαίων εποχών» έχει πει: «Τα αντικείμενα, όπως οι άνθρωποι, τα ζώα ή τα φυτά, έχουν ψυχή και ιστορική μνήμη και όταν επαναπατριστούν στις χώρες τους, η ισορροπία της φύσης θα αποκατασταθεί». Για τον σκοπό αυτό, είκοσι τέσσερα κοσμήματα από την Τροία που φυλάσσονται στο Αμερικανικό Μουσείο Πενσυλβάνια (Μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια) επιστράφηκαν στην Τουρκία το 2012. 

Η Τουρκία αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες τον πολιτισμό ως αντικείμενο που πάει “πακέτο” με τα εδάφη. Και μπορεί να ηχεί γελοίο σήμερα το Ομάρ, αλλά η ουσία όσων λένε οι Τούρκοι είναι ότι παρουσιάζονται οι μισοί (γιατί οι άλλοι μισοί πρέπει να μείνουν “Τουρανοί”) ως απόγονοι των πολιτισμών που άνθισαν στην Ιωνία και εν γένει στη Μικρά Ασία.

Αυτό δεν είναι διόλου “πρωτάκουστο” και αφελές ή αντιεπιστημονικό και έχει προβληθεί πολύ μετά το 2015. Σημειωτέον ότι επικαλούνται και γενετικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν στις επιθεωρήσεις Nature και PLOS Genetics που δείχνουν συγγένεια του σημερινού τουρκικού DNA με αγροτών που έζησαν στα βάθη της Μικράς Ασίας κατά τη Νεολιθική εποχή.

Όμως τα δεκάδες δημοσιεύματα για τις μελέτες αυτές δεν διευκρινίζουν ότι μελετήθηκαν οστά αγροτών της νεολιθικής εποχής, οι οποίοι έζησαν στην ανατολική Τουρκία και κοντά στον Καύκασο και τη Συρία, δηλαδή ανήκαν σε πληθυσμούς που καμία σχέση δεν είχαν με τους κατοίκους  των παραλίων και της Ιωνίας. Επίσης έχει ιδιαίτερη σημασία ότι αυτές οι μελέτες που προβλήθηκαν διεθνώς έγιναν από Τούρκους και δεν είναι αδιαμφισβήτητες. Εντούτοις οι τίτλοι σε αγγλόφωνα, γαλλόφωνα και γερμανόφωνα έντυπα ήταν “γενετική συγγένεια Τούρκων με Μικρασιάτες της νεολιθικής εποχής”.

Η φωτιά εκδηλώθηκε σε χαμηλή βλάστηση και, εξαιτίας των ισχυρών ανέμων, επεκτάθηκε γρήγορα σε δασική έκταση, φτάνοντας κοντά στα πρώτα σπίτια του οικισμού της Λητής, στον δήμο Ωραιοκάστρου. Ο μέχρι στιγμής απολογισμός της πυρκαγιάς είναι βαρύς. Κατά τις εργασίες αποκάθαρσης που συνεχίστηκαν μετά την κατάσβεση, πυροσβέστες εντόπισαν το βράδυ τη σορό ενός ατόμου, αγνώστων μέχρι στιγμής στοιχείων, στο εσωτερικό κατοικίας που βρίσκεται σε δασική έκταση κοντά στη Λητή.

Το μόνο που απομένει πλέον να επιβεβαιωθεί είναι ότι το δεύτερο εκ των θυμάτων είναι το 12χρονο παιδί, που αγνοείτο από χθες το απόγευμα, με όλα να καταδεικνύουν πως η σορός που εντοπίστηκε μέσα σε οικία σε δασική έκταση είναι η δική του.

Για τη φωτιά αυτή και τα όσα έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά γύρω από την τραγωδία μίλησε ο πρόεδρος της ένωσης αξιωματικών πυροσβεστικού σώματος, Κώστας Τσίγκας, στα Παραπολιτικά 90,1 και την εκπομπή «Πρωινή Αφετηρία» με την Έρη Πανάγου. Όπως είπε: «Η σφοδρότητα της πυρκαγιάς φάνηκε ότι εγκλώβισε τρεις συνανθρώπους μας, οι δύο έφυγαν από τη ζωή, η κυρία νοσηλεύεται με εγκαύματα». Αναφέρθηκε στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πυρκαγιάς, με τις συνθήκες κατάσβεσης να είναι οι χειρότερες δυνατές, καθώς είχαμε «μίξη δασικού και αστικού ιστού με διάσπαρτες κατοικίες», προσθέτοντας πως «ο καπνός και η θερμοκρασία εγκλωβίζει ανθρώπους» όταν εκείνοι προσπαθούν να διαφύγουν.

Πώς εκτυλίχθηκε η τραγωδία στο Ωραιόκαστρο

Ο κ. Τσίγκας είπε ότι όπως όλα δείχνουν τα θύματα είναι ο πατέρας και το παιδί της οικογένειας, που ζούσε στον οικισμό, με τη δεύτερη σορό να εντοπίζεται εντός της οικίας. Τόνισε, δε, πως σήμερα θα ξεκαθαριστεί η ταυτότητά του, καθώς θα γίνει η ταυτοποίηση της σορού.

Ερωτηθείς αν ο 66χρονος πατέρας και το 12χρονο παιδί προσπάθησαν να διαφύγουν και δεν τα κατάφεραν, είπε πως «σύμφωνα με τους κατοίκους η κυρία (σ.σ. η μητέρα) έλειπε και με την πυρκαγιά έτρεξε προς τους οικείους της. Λένε, επίσης, ότι ο κύριος (σ.σ. ο πατέρας) πήγε να πάρει το αυτοκίνητο, όμως μόλις βγήκε, λόγω του καπνού, γύρισε στο σπίτι, που κάηκε ολοσχερώς. Ο καπνός προκαλεί ζάλη, όπως και η θερμοκρασία και η πυρκαγιά ολοκληρώνει την καταστροφή», ανέφερε.

-Επιτρέπεται η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής, όπως ορίζει ο νόμος.

-Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην κυβέρνηση ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.

Με την πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 90 (Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο), παρ.5:

-Για τις προαγωγές στις θέσεις των ανώτατων δικαστών, θα αποφασίζει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών, για κάθε θέση, που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.

Σήμερα το άρθρο 90 του Συντάγματος ορίζει ότι οι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου, όπως νόμος ορίζει. Mολονότι η σημερινή κυβέρνηση επέφερε τομή εισάγοντας ενδιάμεσο στάδιο και έδωσε τη δυνατότητα στο δικαστικό σώμα να εκφράζει γνώμη (δια μυστικής ψηφοφορίας), τον τελικό λόγο έχει η κυβέρνηση (υπουργικό συμβούλιο), βάσει του ισχύοντος άρθρου 90 του Συντάγματος.

Με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, η αρμοδιότητα αυτή ανατίθεται στη Βουλή, με βάση κατάλογο δικαστών που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες. Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας πηγαίνει όμως και ένα βήμα πιο πέρα, αφού κάνει λόγο για τις προαγωγές «ανωτάτων δικαστών» και δεν περιορίζεται στην ανάδειξη των ηγεσιών των ανωτάτων δικαστηρίων. Η πρόταση έχει όμως και αντίλογο: αν αλλάξει η διάταξη στην κατεύθυνση που προτείνει η Νέα Δημοκρατία, η αρμοδιότητα απλώς μεταφέρεται από την κυβέρνηση στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η αποσύνδεση από την πολιτική εξουσία, κινδυνεύει να μην είναι ουσιαστική.

Η κρίση αυτή υπογραμμίζει τη μεγάλη σημασία που έχει για τους δικαστές η μη παρέμβαση του προέδρου σε θεσμικά ζητήματα της Fed. Η μεγάλη και ξεχωριστή αυτή σημασία καθίσταται περισσότερο αντιληπτή, καθώς το Δικαστήριο επικύρωσε την ευρεία διακριτική ευχέρεια του Λευκού Οίκου να απολύσει τους επικεφαλής άλλων ομοσπονδιακών υπηρεσιών.

Το δεύτερο πλήγμα έρχεται με την επιστολική ψήφο, την οποία ο Τραμπ θεωρεί αγκάθι στο πλευρό του. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έθεσε προθεσμία μετά την οποία τα ψηφοδέλτια μέσω ταχυδρομείου καθίστανται άκυρα: Οι νόμοι των μεμονωμένων Πολιτειών που επιτρέπουν την καταμέτρηση ψηφοδελτίων που παραδίδονται μετά την Ημέρα των Εκλογών – υπό την προϋπόθεση ότι έχουν αποσταλεί ταχυδρομικώς εκ των προτέρων – παραμένουν σε ισχύ.

Η έφεση των Ρεπουμπλικάνων ήταν μέρος της ευρύτερης επίθεσης του Τραμπ στην επιστολική ψήφο, την οποία ισχυρίζεται ότι ενθαρρύνει την απάτη εναντίον του. Για τον πρόεδρο, η ήττα του από τον Τζο Μπάιντεν το 2020 ήταν αποτέλεσμα νοθείας: Εξ ου και η μεγάλη μάχη κατά των επιστολικών ψήφων. Αλλά ούτε καν οι φιλικοί του δικαστές του βοηθούν στον πόλεμό του κατά της αλήθειας!

Το καίριο πλήγμα στον Τραμπ

Το τρίτο ίσως να είναι και το πιο δυνατό χτύπημα: Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια του Τραμπ να περιορίσει την υπηκοότητα λόγω γέννησης, διατηρώντας την μακροχρόνια συνταγματική ερμηνεία ότι τα περισσότερα παιδιά που γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αυτόματα πολίτες των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών που γεννιούνται από γονείς που βρίσκονται παράνομα ή προσωρινά στη χώρα.

Η απόφαση αποτελεί ένα σημαντικό πισωγύρισμα για τον Τραμπ, ο οποίος κατέστησε τον περιορισμό της υπηκοότητας λόγω γέννησης, βασικό μέρος της αντιμεταναστευτικής του ατζέντας. «Τα παιδιά που γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες από γονείς που βρίσκονται παράνομα ή προσωρινά “υπόκεινται στη δικαιοδοσία” των Ηνωμένων Πολιτειών και είναι πολίτες κατά τη γέννησή τους σύμφωνα με τη Ρήτρα Ιθαγένειας της Δέκατης Τέταρτης Τροποποίησης», δήλωσε το δικαστήριο.

«Οι συντάκτες της Δέκατης Τέταρτης Τροποποίησης επέκτειναν αυτήν την υπόσχεση σε «κάθε ελεύθερο άτομο σε αυτή τη γη». Τηρούμε αυτήν την υπόσχεση σήμερα». Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε με 5-4 να επικυρώσει μια απόφαση περιφερειακού δικαστηρίου που μπλοκάρει την εκτελεστική εντολή του Τραμπ, με τον πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτ και τη Δικαστή Έιμι Κόνεϊ Μπάρετ να εντάσσονται στους τρεις φιλελεύθερους δικαστές του δικαστηρίου.

Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η υπηκοότητα ενός ατόμου δεν εξαρτάται από τους γονείς του, επικαλούμενο την 14η Τροποποίηση.
Πολλαπλές αγωγές ακολούθησαν την αρχική εκτελεστική εντολή του Τραμπ. Αφού το Ανώτατο Δικαστήριο περιόρισε τη χρήση εθνικών ασφαλιστικών μέτρων, η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) υπέβαλε ομαδική αγωγή σε εθνικό επίπεδο εκ μέρους των οικογενειών που επηρεάστηκαν από την πολιτική. Η αγωγή, με επικεφαλής μια γυναίκα από την Ονδούρα που αναγνωρίστηκε μόνο ως “Μπάρμπαρα” για την προστασία της ταυτότητάς της, αμφισβήτησε την εντολή ως αντισυνταγματική και υποστήριξε ότι παραβίαζε την εγγύηση της 14ης Τροποποίησης για την υπηκοότητα λόγω γέννησης.

Το Ανώτατο Δικαστήριο για την υπόθεση Carroll

Το τέταρτο πλήγμα αφορά στο προσωπικό μέτωπο: Οι δικαστές απέρριψαν την έφεση του Τραμπ για την αποζημίωση των πέντε εκατομμυρίων δολαρίων που επιδικάστηκε στη δημοσιογράφο E. Jean Carroll για σεξουαλική επίθεση και δυσφήμιση. Η υπόθεση, για όσους δεν θυμούνται, αφορά γεγονότα που χρονολογούνται από το 1996: Η Κάρολ κατηγόρησε τον Τραμπ ότι μετέτρεψε μια τυχαία συνάντηση, την άνοιξη εκείνου του έτους, σε βίαιη επίθεση στο καμαρίνι του Bergdorf Goodman, του πολυτελούς πολυκαταστήματος, λίγα βήματα από τον Πύργο Τραμπ.

Αυτές τις κατηγορίες ο Τραμπ τις αρνούνταν πάντα. Το Δικαστήριο δεν θα επανεξετάσει την απόφαση αυτή, κάτι που δεν είναι καλό σημάδι για τον πρόεδρο, δεδομένου ότι εκκρεμεί έφεση για έναν δεύτερο διακανονισμό 83 εκατομμυρίων δολαρίων για τις ίδιες κατηγορίες.

Τον Μάιο του 2018, η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινίασε μια νέα εποχή με την εφαρμογή του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Η υπόσχεση ήταν ηθικά επιβλητική, αφού ο πολίτης θα παρέμενε το υποκείμενο της τεχνολογίας και όχι το αντικείμενό της. Οκτώ χρόνια μετά, ο απολογισμός δεν θυμίζει θρίαμβο των δικαιωμάτων, αλλά μια παρατεταμένη θεσμική υποκρισία. Το 2016, μία δεκαετία νωρίτερα από σήμερα, υπήρξε το ορόσημο – η χρονιά που οι αποκαλύψεις για την Cambridge Analytica κατέδειξαν ότι τα δεδομένα μας δεν είναι απλώς ψηφιακές πληροφορίες, αλλά όπλα μαζικής χειραγώγησης.

Σήμερα, η “προστασία” που διακηρύσσει η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία αποδεικνύεται μια διαχειριστική άσκηση που συγκαλύπτει την οριστική απώλεια της ιδιωτικότητας και δεν κάνει σχεδόν τίποτα ουσιαστικό για να αδρανοποιήσει, ή να εξουδετερώσει τη διαρκή απειλή που αποτελεί η ΑΙ-Τεχνητή Νοημοσύνη για τη δημοκρατία, παραμένουσα στα χέρια ανεξέλεγκτων ολιγαρχικών δυνάμεων.

Η θεσμική υποκρισία της Ευρώπης

Το σύστημα λήψης αποφάσεων της ΕΕ εγκλωβισμένο στην επίδραση του Λουθηρο-Καλβινιστικού πνεύματος και παράδοσης έχει κατασκευάσει ένα νομοθετικό “Matrix”για να αντιμετωπίσει με νομικά θέσμια την ταχύτατα εξελισσόμενη ψηφιακο-κβαντική εποχή βλ. στο Forbes (Τhe quantum era is upon us). Έναν “καθεδρικό ναό” νομικών κειμένων – GDPR, DMA, AI Act – για να στεγάσει το άδειο, ψηφιακά αποικιοκρατούμενο σώμα της δημοκρατίας της.

Η Κομισιόν, οφείλοντας να ενεργεί ως θεματοφύλακας των Συνθηκών (άρθρο 17 ΣΕΕ), έχει διολισθήσει σε έναν ρόλο που δύσκολα κρύβεται πίσω από τη γραφειοκρατική ορολογία. Η συστηματική αγνόηση των δεσμευτικών αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ) και η περιφρόνηση των γνωμοδοτήσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων-ΕΣΠΔ** – Απόφαση Schrems I (C-362/14) και ακύρωση του Safe Harbor – δεν ερμηνεύονται ως “διοικητικές αστοχίες”. Είναι επιλογές. Όταν οι θεσμοί παρακάμπτουν τη δικαστική κρίση για να διατηρήσουν τις διατλαντικές ροές δεδομένων [Γνωμοδότηση 5/2023 του EDPB για το Data Privacy Framework (DPF)], αποδεικνύουν ότι η προστασία είναι μια μεταβλητή που θυσιάζεται μόλις έρθει σε επαφή με τα πραγματικά κέντρα ισχύος.

Η απάτη των προστίμων

Στο κέντρο αυτού του θεάτρου βρίσκεται η “Εκτίμηση Αντικτύπου Έννομων Συμφερόντων” (LIA). Μια άσκηση που αδυνατεί να παράξει αντικειμενικά αποτελέσματα, καθώς πρόκειται για άσκηση αυτο-αξιολόγησης χωρίς έλεγχο τρίτου (blind testing). Καταλήγει έτσι σε μια “νομική αλχημεία” που επιτρέπει στον κάθε ισχυρό δρώντα να βαφτίζει την εισβολή στην ιδιωτική ζωή ως “έννομο συμφέρον”. Παράλληλα, η ανομοιόμορφη εφαρμογή του GDPR και το σύστημα “μίας στάσης” (one-stop-shop) των Εθνικών Αρχών Προστασίας Δεδομένων έχουν εξελιχθεί σε καταφύγιο αποφυγής ευθυνών.

Η αναποτελεσματικότητα της πολιτικής των προστίμων είναι ο καθρέφτης αυτής της κατάστασης. Όταν η Κομισιόν επέβαλε στη Google το πρόστιμο των 4,34 δισεκατομμυρίων ευρώ, το ποσό αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το 3,2% των ετήσιων εσόδων της Alphabet [Κομισιόν, Press Corner, IP/19/1770: Πρόστιμο 4,34 δισ. ευρώ στη Google]. Σε μια αγορά όπου το “καύσιμο” είναι τα δεδομένα μας, αυτό δεν συνιστά κύρωση, αλλά το “κόστος ενοικίου” για τη διατήρηση του ψηφιακού μονοπωλίου!

Ακόμα πιο κυνική είναι η στάση των κρατικών μηχανισμών. Όταν μια ανεξάρτητη αρχή επιβάλλει πρόστιμο σε μια δημόσια υπηρεσία, το δημόσιο χρήμα μεταφέρεται απλώς από τη μία τσέπη στην άλλη. Η προστασία μετατρέπεται σε μια γραφειοκρατική φάρσα όπου το κράτος “τιμωρεί” τον εαυτό του για να διατηρήσει την ψευδαίσθηση της τάξης. Από την απόφαση 339/2019 του ΣτΕ έως την υπόθεση της κας Ασημακοπούλου, η επιβολή προστίμου εκ των υστέρων δεν αποτελεί αποκατάσταση της δικαιοσύνης, αλλά μια προσχηματική τελετουργία.

Ο GDPR δεν προστατεύει τον πολίτη από την αλγοριθμική εισβολή, αλλά προσφέρει ένα νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η εισβολή συνεχίζεται, αρκεί να καταβάλλεται το ανάλογο τίμημα. Αυτό το κόστος συμμόρφωσης μετατρέπεται τελικά σε “αόρατο φόρο” που μόνο βαραίνει την ευρωπαϊκή οικονομία.

Η συναίνεση (“Consent”) ως θεσμικό πλυντήριο

Στην καρδιά της ψηφιακής ψευδαίσθησης βρίσκεται το περίφημο “Consent”. Με ένα κλικ, ο χρήστης αναγκάζεται να νομιμοποιήσει τη συστηματική κλοπή δεδομένων του. Δεν πρόκειται για ελεύθερη βούληση, αλλά για εκβιαστική συναίνεση που υπαγορεύει, είτε δέχεσαι να γίνεις το προϊόν, είτε αποκλείεσαι από τη ψηφιακή κοινότητα. Η διεργασία αυτή έχει μεταβληθεί σ’ αυτό που πλέον νομικά και ψυχολογικά ονομάζεται Consent Fatigue (κόπωση συναίνεσης).

Οι Gatekeepers (ψηφιακοί θυρωροί που ελέγχουν την είσοδο στην ψηφιακή μας πραγματικότητα) των (Google, Meta, Apple) έχουν υποκαταστήσει τις Εθνικές Αρχές μέσω της τεχνικής αρχιτεκτονικής. Όταν η Google καταργεί τα third-party (τρίτων μερών) cookies, δεν μας προστατεύει, αλλά απλά οικειοποιείται την παρακολούθηση εντός του δικού της “ψηφιακού κήπου” (Google Cloud Model Garden)***, καθιστώντας τον εαυτό της τον μοναδικό κάτοχο των first-party δεδομένων.

Η Google παραδέχεται την πραγματική της στρατηγική, δηλαδή ότι δεν εξαλείφει την παρακολούθηση, αλλά την οικειοποιείται. Μετατρέπει την ιδιωτικότητα σε ένα προϊόν που διαθέτει μόνο η ίδια, αναγκάζοντας όλη την αγορά να μεταφέρει τους διαφημιστικούς της προϋπολογισμούς εντός του δικού της ελέγχου.

Υποκρισία και στη σύγκρουση GDPR-A.I. Act

Γιατί ενώ ο GDPR απαιτεί τον περιορισμό των δεδομένων στον νόμιμο σκοπό, η Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί την αιώνια διατήρηση και επεξεργασία τους. Είναι τεχνικά αδύνατο να διαγραφούν προσωπικά δεδομένα από τα εκπαιδευμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο GDPR βασίζεται στην αρχή του “περιορισμού του σκοπού και του χρόνου διατήρησης” (να σβήνονται τα δεδομένα) . Όμως, τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) της Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργούν αντίθετα δηλαδή “καταβροχθίζουν αιώνια δεδομένα”.

Από τη στιγμή που μια πληροφορία μπει στα “βάρη” και τις παραμέτρους ενός νευρωνικού δικτύου, είναι τεχνικά αδύνατο να απομονωθεί και να διαγραφεί. Ο GDPR ζητά κάτι που η τεχνολογία δεν μπορεί να εκτελέσει. Παράλληλα, οι Gatekeepers υποκαθιστούν στην πράξη τις Ανεξάρτητες Εθνικές Αρχές, αφού ορίζουν εκείνοι τους τεχνικούς κανόνες (“Privacy Sandbox”), καθορίζουν τι είναι ιδιωτικότητα, αφήνοντας τις Αρχές σε ρόλο παθητικού θεατή. 

Η δημοκρατία απέναντι στους αλγόριθμους

Το τελικό τίμημα πληρώνεται στο πεδίο της Δημοκρατίας. Στην εποχή της “ελεγχόμενης επιλογής”, η ελεύθερη βούληση υποχωρεί μπροστά στην αλγοριθμική στόχευση. Η δημοκρατία δεν απειλείται πλέον από τανκς, αλλά από αλγόριθμους, οι οποίοι με 70% εναρμόνιση σκέψεων, επιλογών και τελικών πράξεων, μπορούν να προβλέψουν τις μελλοντικές μας επιλογές**. Η ψηφοφορία παύει να είναι πράξη συνείδησης και μετατρέπεται σε αντίδραση σε ερεθίσματα που σχεδιάστηκαν πίσω από κλειστές πόρτες.

Πνιγμένες στον “ρυθμιστικό θόρυβο” (Regulatory Noise) [Ο όρος περιγράφει την αλληλοεπικάλυψη κανόνων που εμποδίζει την καινοτομία], οι ευρωπαϊκές εταιρείες επιλέγουν τον “ψηφιακό εκπατρισμό”. Επιλέγουν να εγκατασταθούν σε χώρες που παρέχουν ευνοϊκότερους φορολογικούς και διαδικαστικούς όρους, αφήνοντας την Ευρώπη να μετατρέπεται σε ένα μουσείο κανονισμών, ενώ οι ξένοι ρυθμιστές συνεχίζουν να ορίζουν την πραγματικότητά μας. 

Η Ευρώπη βρίσκεται σε σταυροδρόμι πλέον από καιρό, ή θα αναγνωρίσει ότι η στρατηγική της είναι ένα κέλυφος χωρίς περιεχόμενο, ή θα παρακολουθεί την αποσύνθεση της Δημοκρατίας, ενώ οι “ψηφιακοί θυρωροί” θα ορίζουν τα όρια της σκέψης μας. Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα σε περισσότερους νόμους ή λιγότερους. Είναι η επιλογή ανάμεσα στο να παραμείνουμε πολίτες με ελεύθερη βούληση ή να μετατραπούμε σε “δεδομένα” σε ένα αρχείο που κανείς δεν μας ρώτησε αν επιθυμούμε να είμαστε μέρος του.

Ειδικότερα, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν τα δεδομένα μας είναι ασφαλή, ένα ερώτημα που αποδείξαμε παραπλανητικό, προσχηματικό και αποπροσανατολιστικό. Το ερώτημα είναι αν η ίδια η έννοια της δημοκρατικής επιλογής έχει απομείνει ανέπαφη, ή αν, υπό το βάρος των αλγορίθμων, έχει γίνει και αυτή ένα “ψυχρό” δεδομένο σε μια λίστα που ορίζει το μέλλον μας.

*Για τα μαθηματικά μοντέλα της AI, το 70% εναρμόνισης είναι επαρκές για την πρόβλεψη επιλογών. Αυτό εφαρμόζεται ήδη στο Micro-targeting (μικρο-στόχευση) πολιτικών διαφημίσεων.

**Γνωμοδοτήσεις ΕΣΠΔ (EDPB) 1/2016 και 4/2000 (WG29) για τις συστηματικές παραβιάσεις.

***Αναφορά στη στρατηγική του “Google Cloud Model Garden” ως εργαλείο κυριαρχίας επί των δεδομένων.

Να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα υπήρχαν αμφιβολίες, ακόμη και για το κατά πόσο οι ρωσικοί ισχυρισμοί περί πυρηνικής πρόωσης ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Οι δύο επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιτυχής δοκιμή του πυραύλου, που σύμφωνα με τη Μόσχα πραγματοποιήθηκε το 2025 πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, αποτελεί την πρώτη παρατεταμένη πτήση αεροσκάφους, ή πυραύλου, που κινείται πραγματικά με πυρηνική ενέργεια.

Το πρόγραμμα Burevestnik έγινε γνωστό το 2018, όταν ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν παρουσίασε μια σειρά νέων στρατηγικών οπλικών συστημάτων, ανάμεσά τους υπερηχητικούς πυραύλους, την πυρηνοκίνητη υποβρύχια τορπίλη Poseidon και τον συγκεκριμένο πύραυλο cruise, ο οποίος θεωρητικά διαθέτει (σχεδόν) απεριόριστη εμβέλεια. Η δυνατότητα αυτή θα του επέτρεπε να παραμένει στον αέρα για πολλές ώρες, ή ακόμη και ημέρες, ακολουθώντας απρόβλεπτες διαδρομές, προτού πλήξει τον στόχο του.

Από παλιά οι προσπάθειες…

Οι προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνοκίνητων αεροσκαφών και πυραύλων δεν είναι πάντως καινούργιες. Ήδη από τη δεκαετία του 1950, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες, όσο και η Σοβιετική Ένωση, είχαν πραγματοποιήσει πειράματα με πυρηνικούς αντιδραστήρες σε στρατηγικά βομβαρδιστικά, χωρίς όμως αυτοί να χρησιμοποιηθούν τελικά για την πρόωση των αεροσκαφών. Στη δεκαετία του 1960 οι ΗΠΑ ανέπτυξαν το πρόγραμμα Pluto και τον πύραυλο SLAM, ο οποίος θα χρησιμοποιούσε πυρηνοκίνητο κινητήρα ramjet. Το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε, κυρίως λόγω του τεράστιου περιβαλλοντικού κινδύνου και της περιορισμένης στρατιωτικής του χρησιμότητας.

Η νέα μελέτη υποστηρίζει ότι το Burevestnik ακολουθεί διαφορετική τεχνολογική προσέγγιση. Από την ανάλυση διαθέσιμων φωτογραφιών και στοιχείων, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο πύραυλος έχει μήκος περίπου 9,5 μέτρα, άνοιγμα πτερύγων 5,6 μέτρα και πετά με υποηχητική ταχύτητα, περίπου στο 75% της ταχύτητας του ήχου. Τα χαρακτηριστικά αυτά καθιστούν απίθανη τη χρήση πυρηνοκίνητου ramjet, όπως είχε σχεδιαστεί στο αμερικανικό πρόγραμμα Pluto.

Αντίθετα, οι ερευνητές θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι χρησιμοποιείται σύστημα άμεσου κύκλου (direct-cycle). Σε αυτή την αρχιτεκτονική, ο αέρας εισέρχεται απευθείας από την ατμόσφαιρα, διέρχεται μέσα από τον πυρηνικό αντιδραστήρα, θερμαίνεται από τη σχάση του πυρηνικού καυσίμου και στη συνέχεια εκτονώνεται από το ακροφύσιο του κινητήρα, παράγοντας ώση. Η λύση αυτή είναι απλούστερη και ελαφρύτερη από τα συμβατικά πυρηνικά συστήματα, γεγονός που επιτρέπει την ενσωμάτωσή της σε έναν σχετικά μικρό πύραυλο.

Αφήνοντας ραδιενεργά ίχνη

Το σημαντικότερο όμως μειονέκτημα, είναι ότι ο αέρας που περνά μέσα από τον πυρήνα του αντιδραστήρα έρχεται σε άμεση επαφή με ραδιενεργά υλικά. Ως αποτέλεσμα, τα καυσαέρια ενδέχεται να περιέχουν ραδιενεργά ισότοπα, όπως αργό, κρυπτό και άνθρακα, τα οποία διασκορπίζονται κατά μήκος της διαδρομής του πυραύλου. Όσο περισσότερο παραμένει στον αέρα, τόσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα ραδιενεργών ουσιών που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και καταλήγει στο έδαφος.

Οι ερευνητές επισημαίνουν και έναν δεύτερο κίνδυνο: Η παρατεταμένη λειτουργία του αντιδραστήρα σε υψηλές θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τη διέλευση πεπιεσμένου αέρα, μπορεί να προκαλέσει διάβρωση στον πυρήνα του αντιδραστήρα. Η φθορά αυτή είναι πιθανό να απελευθερώνει επιπλέον ραδιενεργά σωματίδια, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το περιβάλλον και αυξάνοντας τους κινδύνους για όσους βρίσκονται στην περιοχή πτήσης του πυραύλου.

Τα συμπεράσματα αυτά συνδέονται και με τα ατυχήματα που έχουν σημαδέψει την εξέλιξη του προγράμματος. Το 2019, έκρηξη σε θαλάσσια πλατφόρμα στη Λευκή Θάλασσα, προκάλεσε τον θάνατο πέντε επιστημόνων της Rosatom και συνοδεύτηκε από προσωρινή αύξηση των επιπέδων ραδιενέργειας στην πόλη Σεβεροντβίνσκ. Οι ερευνητές του MIT θεωρούν πιθανό το δυστύχημα να σημειώθηκε κατά την ανάσυρση πρωτοτύπου πυρηνικού αντιδραστήρα του Burevestnik από τον βυθό, ο οποίος ενδεχομένως επαν-ενεργοποιήθηκε κατά τη διαδικασία.

Παρά τις τεχνολογικές δυσκολίες, η βασική επιχειρησιακή αξία του Burevestnik είναι η θεωρητικά απεριόριστη εμβέλειά του. Ένας τέτοιος πύραυλος θα μπορούσε να εκτοξευθεί πολύ πριν από μια επίθεση, να παραμείνει για ώρες ή ημέρες σε περιπολία και να προσεγγίσει τον στόχο του από απρόβλεπτη κατεύθυνση, παρακάμπτοντας τα υπάρχοντα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και αντιπυραυλικής άμυνας.

Burevestnik: Ένα σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα

Από την άλλη πλευρά, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν τη στρατιωτική του αξία. Ο Burevestnik είναι υποηχητικός, γεγονός που τον καθιστά πιο εύκολο στον εντοπισμό και την αναχαίτιση σε σχέση με υπερηχητικά ή υπερηχητικά-ολισθητικά όπλα. Επιπλέον, η συνεχής εκπομπή ραδιενέργειας θα μπορούσε να διευκολύνει τον εντοπισμό του, ενώ η σταδιακή φθορά του αντιδραστήρα δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η υποτιθέμενη “απεριόριστη” εμβέλειά του είναι τεχνικά εφικτή.

Οι συντάκτες της μελέτης εκτιμούν ότι η Ρωσία ίσως χρησιμοποιεί το πρόγραμμα περισσότερο ως πεδίο δοκιμών για μελλοντικές εφαρμογές πυρηνικής πρόωσης, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης αυτονομίας, ή ακόμη και διαστημικά συστήματα, παρά ως ένα όπλο που προορίζεται για μαζική επιχειρησιακή χρήση. Σε κάθε περίπτωση, το Burevestnik αποτελεί ένα σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα, αλλά συνοδεύεται από σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την πραγματική στρατιωτική του αποτελεσματικότητα.

2. Το Ισραήλ είναι το εθνικό κράτος του εβραϊκού λαού. Δεν πρόκειται να ιδρυθεί παλαιστινιακό κράτος εδώ. Θα ακολουθήσουμε μια πολιτική ασφάλειας. Δεν θα καθόμαστε περιμένοντας πίσω από φράχτες.

3. Δεν αποχωρήσαμε από τον Λίβανο. Έχουμε ουσιαστικά δημιουργήσει αυτή τη ζώνη ασφαλείας, περίπου 10 χιλιόμετρα μέσα στο λιβανικό έδαφος, με τη συμφωνία της λιβανικής κυβέρνησης. Φυσικά, η Χεζμπολάχ είναι εξοργισμένη. Το ίδιο ισχύει και για το Ιράν.

4. Όσον αφορά την ανοικοδόμηση των οικισμών στη Γάζα, πρέπει πρώτα να είσαι έτοιμος να δράσεις και μετά να μιλήσεις. Μερικές φορές είναι καλύτερο να διαχωρίζονται αυτά τα δύο. Γι’ αυτό δεν πρόκειται να προσθέσω τίποτε περισσότερο πάνω σε αυτό το θέμα. Πρέπει να καταλάβετε ότι η τέχνη της διακυβέρνησης δεν περιορίζεται στην εσωτερική πολιτική. Δεν χρειάζεται να ανακοινώνω τα πάντα σε ολόκληρο τον κόσμο κάθε στιγμή.

5 Έχω πραγματοποιήσει συνομιλίες με τους Αιγυπτίους και τους έχω πει τι περιμένω να κάνουν. Ένα μέρος αυτών ήδη υλοποιείται, πράγματα που είναι απαραίτητα βάσει της συμφωνίας μεταξύ μας. Πιστεύω ότι πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Όμως, όταν μία πηγή ισχύος υποχωρεί, μια άλλη αναδύεται. Έτσι λειτουργούν πάντα τα πράγματα. Και ξέρετε ποια δύναμη πρέπει να συνεχίσει να αυξάνεται ταχύτερα από όλες τις άλλες; Το Κράτος του Ισραήλ.

6. Θέλω να σταματήσει η αμερικανική βοήθεια. Είναι σαν επίδομα, δεν τη θέλω. Η οικονομία μας δεν είναι πλέον μια μικρή οικονομία. Μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε μόνοι μας αυτό το μικρό ποσοστό του ΑΕΠ που λαμβάνουμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θέλω αυτή η διαδικασία να ξεκινήσει από φέτος.

7. Επιτεθήκαμε στο Ιράν δύο φορές για να σωθούμε από την καταστροφή. Θα υπάρξει και τρίτη φορά, αν χρειαστεί.

Η φετινή διάκριση της Ελλάδας έρχεται σε συνέχεια των δύο διαδοχικών πρώτων θέσεων που είχαν κατακτήσει ελληνικές ομάδες τις προηγούμενες χρονιές, καθώς και της περσινής πέμπτης θέσης, επιβεβαιώνοντας την σταθερή παρουσία και την ποιότητα των ελληνικών συμμετοχών στον διαγωνισμό.

Μπορείτε να δείτε το βίντεο της ελληνικής συμμετοχής εδώ και να παρακολουθήσετε την τελετή βράβευσης του 9^ου Ευρωπαϊκού Διαγωνισμού στη Στατιστική, στη Σόφια της Βουλγαρίας, εδώ.

Περισσότερες πληροφορίες: https://www.statistics.gr/el/statistics-competition-2026