Σε αντίθεση με το ατλαντικό δουλεμπόριο, όπου εκατομμύρια άνθρωποι μετατράπηκαν σε εργατικό δυναμικό για φυτείες ζάχαρης, βαμβακιού και καπνού, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία οι περισσότεροι Αφρικανοί χρησιμοποιήθηκαν ως οικιακοί υπηρέτες, φύλακες, τεχνίτες, αγρεργάτες ή προσωπικό μεγάλων κατοικιών και ανακτόρων. Η διαφορά αυτή δεν εξαλείφει το γεγονός ότι επρόκειτο για ανθρώπους που στερήθηκαν την ελευθερία τους. Απλώς υποδηλώνει ότι το οθωμανικό σύστημα είχε διαφορετική οικονομική και κοινωνική λειτουργία από εκείνο των αποικιακών αυτοκρατοριών της Δύσης.

Η ταυτότητα των Αφροτούρκων ξυπνά

Η ισλαμική νομολογία αναγνώριζε τον θεσμό της δουλείας, αλλά ταυτόχρονα ενθάρρυνε την απελευθέρωση των δούλων ως πράξη ευσέβειας. Έτσι, αρκετοί αποκτούσαν την ελευθερία τους μετά από ορισμένα χρόνια υπηρεσίας, μπορούσαν να παντρευτούν, να δημιουργήσουν οικογένεια και να ενταχθούν στην κοινωνία. Η πραγματικότητα αυτή διαφοροποιεί την οθωμανική εμπειρία από το καθεστώς της ισόβιας φυλετικής δουλείας που επικράτησε στον Νέο Κόσμο, χωρίς όμως να αναιρεί τον εξαναγκαστικό χαρακτήρα της ανθρώπινης εκμετάλλευσης.

Κατά τον 19ο αιώνα, καθώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις άρχισαν να καταργούν σταδιακά το δουλεμπόριο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε αντιμέτωπη με έντονες διπλωματικές πιέσεις, κυρίως από τη Μεγάλη Βρετανία. Η κατάργηση της δουλείας δεν υπήρξε αποτέλεσμα μόνο ανθρωπιστικών ιδεών αλλά και της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, στην οποία οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες επιδίωκαν να ελέγξουν τις εμπορικές οδούς και να περιορίσουν κάθε ανταγωνιστικό σύστημα παραγωγής.

Οι περισσότεροι Αφρικανοί εγκαταστάθηκαν στα παράλια του Αιγαίου, ιδιαίτερα στην Κρήτη, τη Θράκη, τη Σμύρνη, στο Αϊδίνι, στο Ντιντίμ, στην Αττάλεια και στη Μούγλα. Μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας μετακινήθηκαν ή αντηλλάγησαν και αφομοιώθηκαν σταδιακά στον τουρκικό πληθυσμό. Οι μικτοί γάμοι οδήγησαν πολλές οικογένειες στην πλήρη ενσωμάτωση, ενώ η ιδιαίτερη καταγωγή τους άρχισε να ξεχνιέται. Μόλις τις τελευταίες δεκαετίες, χάρη κυρίως στις προσπάθειες του Μουσταφά Ολπάκ και του Συλλόγου Αφροτούρκων της Σμύρνης, ξεκίνησε μία συστηματική προσπάθεια ανάδειξης της ιστορικής τους διαδρομής.

Οι νεότερες γενιές αναζητούν πλέον τις αφρικανικές τους ρίζες, χωρίς να αμφισβητούν την τουρκική τους ταυτότητα. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα μορφή ιστορικής αυτογνωσίας, που συνδυάζει την εθνική ένταξη με τη διατήρηση της μνήμης της καταγωγής.

Λιγότερο γνωστό είναι ότι ίχνη αυτής της ιστορικής διαδρομής υπάρχουν και στην Ελλάδα. Στη Δυτική Θράκη ζει ένας πολύ μικρός αριθμός οικογενειών αφρικανικής καταγωγής, οι οποίες αποτελούν κατάλοιπο της οθωμανικής περιόδου. Πρόκειται για Έλληνες πολίτες, μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας, οι πρόγονοι των οποίων εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τους τελευταίους αιώνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν και έχουν πλήρως ενσωματωθεί στην τοπική κοινωνία, η διαφορετική φυσιογνωμία ορισμένων οικογενειών διατηρεί ζωντανή την ανάμνηση της αφρικανικής τους προέλευσης. Η ύπαρξή τους υπενθυμίζει ότι η οθωμανική πολυεθνοτική πραγματικότητα άφησε αποτυπώματα όχι μόνο στη σύγχρονη Τουρκία αλλά και στον ελληνικό χώρο.

Η παρουσία τους στη Θράκη παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς αποδεικνύει ότι οι μετακινήσεις πληθυσμών κατά την οθωμανική περίοδο δεν περιορίζονταν στις μεγάλες πόλεις της Μικράς Ασίας. Μέσα από τα δίκτυα διοίκησης, στρατού, γεωργικής παραγωγής και εμπορίου, αφρικανικοί πληθυσμοί εγκαταστάθηκαν σε διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας, αφήνοντας μικρές αλλά διακριτές κοινότητες που επιβιώνουν μέχρι σήμερα.

Η Οθωμανική αυτοκρατορία και η περίπλοκη κληρονομιά της

Η ιστορία των Αφροτούρκων δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ούτε για την εξιδανίκευση ούτε για τη δαιμονοποίηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αντιθέτως, αποτελεί μία ακόμη υπενθύμιση ότι η δουλεία υπήρξε παγκόσμιο φαινόμενο, με διαφορετικές μορφές και διαφορετικές κοινωνικές εκφράσεις. Η ιστορική έρευνα οφείλει να εξετάζει κάθε περίπτωση μέσα στο ιστορικό της πλαίσιο, χωρίς αναχρονισμούς αλλά και χωρίς ωραιοποιήσεις.

Η ανάδειξη της ιστορίας των Αφροτούρκων αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία. Σε μια εποχή όπου η ταυτότητα, η μνήμη και οι μειονότητες βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, η γνώση αυτής της λησμονημένης κοινότητας συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση της οθωμανικής κληρονομιάς και των δημογραφικών μεταβολών που διαμόρφωσαν την Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Αφροτούρκοι, είτε ζουν σήμερα στα παράλια του Αιγαίου είτε σε λίγες οικογένειες της ελληνικής Θράκης, αποτελούν ζωντανό τεκμήριο ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο από αυτοκρατορίες και πολέμους, αλλά και από ανθρώπους που μετακινήθηκαν βίαια, ενσωματώθηκαν σε νέες κοινωνίες και άφησαν το δικό τους, συχνά αθέατο, αποτύπωμα στον ιστορικό χρόνο.

Απήχθη μάλιστα νωρίς το πρωί, την ώρα που ετοίμαζε τα δύο παιδιά της, 10 και 13 ετών για να πάνε στο σχολείο. Το βίντεο σταματάει μετά την εισβολή των δύο μασκοφόρων στο σπίτι της άτυχης γυναίκας, η οποία από πέρσι διηύθυνε ενημερωτικό ιστότοπο. Είναι ο τρίτος λειτουργός Τύπου που σκοτώνεται στην περιοχή το τελευταίο έτος. Στο βίντεο φαίνεται ο αδελφός της δημοσιογράφου που προσπαθεί να την προστατεύσει και φωνάζει στους απαγωγείς μεταξύ άλλων ότι υπάρχουν παιδιά στο σπίτι. Η ίδια  βιντεοσκοπεί όσα συμβαίνουν. Εντούτοις δεν ξέρουμε πώς διέρρευσε σήμερα το βίντεο. Εικάζουμε ότι άρπαξε το κινητό της δημοσιογράφου ο ένας απαγωγέας και μάλλον βρέθηκε στην κατοχή του όταν αυτός συνελήφθη τέλη Ιουνίου. Ο αδελφός της επέζησε -άρπαξαν τη γυναίκα και έφυγαν.

Las autoridades mexicanas informaron el viernes que encontraron el cuerpo de una periodista secuestrada por dos hombres armados a principios de junio.

El secuestro de Roxana Guzmán en su casa quedó registrado en un espeluznante video. Sus restos fueron hallados hace días en una… pic.twitter.com/pU3tVvh9ej

— Telemetro Reporta (@TReporta) July 3, 2026

Ο κυβερνήτης Αλεξάντερ Μπέγκλοφ δήλωσε: «Η Αγία Πετρούπολη επλήγη από μια μεγάλης κλίμακας επίθεση από μη επανδρωμένα στρατιωτικά οχήματα. Τα συστήματα αεράμυνας είναι ενεργά. Η επίθεση έπληξε έναν τερματικό σταθμό πετρελαίου στην περιοχή Κιρόφσκι. Κανείς δεν τραυματίστηκε».

Η Περιφέρεια του Λένινγκραντ σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Αλεξάντερ Ντροζντένκο, επλήγη από δεκάδες drones και καταρρίφθηκαν 72, τα συντρίμμια των οποίων έπεσαν κοντά στο λιμάνι του Βισότσκ. Δεν υπήρξαν αναφορές για θύματα ή ζημιές.

Η Ουκρανία συνεχίζει με ένταση τον πόλεμο φθοράς, πλήττοντας ενεργειακές υποδομές στα βάθη της Ρωσίας και μεταφέροντας τον πόλεμο στο έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, υποστηρίζοντας ότι τα drones προκαλούν πολλές ζημίες «επειδή οι Ρώσοι θέτουν σε αμυντική προτεραιότητα την προεδρική κατοικία και το κέντρο της Μόσχας, αφήνοντας εκτεθειμένους άλλους στόχους μας».

Εν γένει πολλά ενημερωτικά Μέσα προβάλλουν αυτά τα ουκρανικά πλήγματα, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία είναι πλέον ισχυρότερη και η Ρωσία «θα αναγκαστεί να συνθηκολογήσει». Εντούτοις οι Ρώσοι συνεχίζουν την κατάληψη εδαφών κι έχουν μειώσει αισθητά το έδαφος του Ντονμπάς που απομένει στις ουκρανικές αρχές -ήταν 20% προ έτους αλλά πλέον πρέπει να έχει γίνει 18% και η σχεδόν ολοσχερής πτώση της Κωνσταντίνοφκα έχει στρατηγική σημασία.

Σε μια από τις περιπτώσεις, που έχει συναντήσει Κύπριους με διαφορετική προσέγγιση, ήταν εκείνη με τους Τουρκοκύπριους Σενέρ Λεβέντ και Όζ Καραχάν. Ο τελευταίος με άρθρο του (Φιλελεύθερος, Ιανουάριος 2026), σημείωσε ότι η κ.  Ολγκίν, τους ανέφερε πως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι «προσαρμόστηκαν» στην τρέχουσα κατάσταση στην Κύπρο. Η λέξη που χρησιμοποίησε στα αγγλικά ήταν «accommodated».

Με βάση αυτό το σκηνικό, σύμφωνα με το άρθρο του Οζ, η αξιωματούχος του ΟΗΕ είπε ότι η «κοινωνία των πολιτών» στην Κύπρο φαινόταν να έχει μετατραπεί σε βιομηχανία! Αυτά  και πολλά άλλα τους είπε και η δημοσιοποίηση των όσων αναφέρθηκαν στη συνάντηση εκείνη, που ήταν και η μοναδική,  δεν διαψεύσθηκαν. 

Μετά την ολοκλήρωση της πρόσφατης περιοδείας της στην περιοχή, στο καθιερωμένο μήνυμα της, περιορίσθηκε σε ευχολόγια. Παρά το γεγονός ότι, με βάση τις εξαγγελίες, βρισκόμαστε στο παρά πέντε της σύγκλησης νέας άτυπης Πενταμερής Διάσκεψης για το Κυπριακό, ωστόσο, δεν αναφέρθηκε σε οτιδήποτε που να παραπέμπει σε αυτή την εξέλιξη. Η όποια νότα αισιοδοξίας περνά μέσα από ευχολόγια. Και σε υποδείξεις. 

Η Ολγκίν ξεχνά (οποία έκπληξις!) την Τουρκία

Σε αυτή την μακρά αποτίμηση της  κ. Ολγκίν, αναζητείται η Τουρκία, η κατοχική δύναμη. Δεν… εντοπίζεται πουθενά. Κάνει αναφορά «σε Αθήνα και Άγκυρα». Η απόλυτη εξίσωση. Εντοπίζει το πρόβλημα στην έλλειψη εμπιστοσύνης, στην καχυποψία. «Κατανοώ πόσο δύσκολο είναι να πιστέψει κανείς σε μια διαφορετική Κύπρο. Όμως, μην εγκαταλείπετε την προσπάθεια, μην παραμένετε αιχμάλωτοι ενός δύσκολου παρελθόντος», ανέφερε η κ. Ολγκίν.

Τι εννοεί «μια διαφορετική Κύπρο;» Μήπως ελεύθερη και απαλλαγμένη από την κατοχική δύναμη; Μακάρι. Δεν φαίνεται, ωστόσο,  ότι αυτό εννοεί. Η αναφορά σε «αιχμάλωτους του παρελθόντος», εννοεί τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους, που είναι και τα θύματα της κατοχής. Είναι οι αιχμάλωτοι της κατοχής. Και προφανώς, ένας τρίτος, που δεν γνωρίζει το Κυπριακό (όσο η κ. Ολγκίν!!!), θα διερωτηθεί: Γιατί τσακώνονται; Ποιος έκανε εισβολή; Έγινε εισβολή; Μια χαρά βολεύεται η Τουρκία με τις απορίες αυτές.

Η κ. Ολγκίν  αν και διαψεύδει τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας και πιστώθηκαν σε δικές της ιδέες, ωστόσο, παραδέχεται ότι διερευνά προτάσεις. Πρόκειται για ιδέες που περιγράφουν ένα μοντέλο χαλαρής, ξεχαρβαλωμένης, ομοσπονδίας. 

Κύπρος: Προσοχή στους… πανηγυρισμούς

Επειδή ακούει, λοιπόν, διάφορους από τη βιομηχανία της κοινωνίας των πολιτών (δικός της ο χαρακτηρισμός) και επιλεκτικά συναντά κόμματα, για να μην ακούσει άλλη άποψη και χαλάσει η σούπα*, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «χρειάζεται ειλικρινής πολιτική βούληση». Εξισώνοντας τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, που προκάλεσε την κινητικότητα και το διορισμό της, με τον σιωπηρό Έρχιουρμαν. Για τον οποίο αναφέρει πως δεν είναι αυτός που αποφασίζει, αλλά η Τουρκία. Την ίδια ώρα, πανηγυρίζει όταν οι Τούρκοι δεν αναφέρονται σε λύση δυο κρατών ή δεν διαφωνούν σε κινητικότητα. Κι ας  δεν τοποθετούνται επί της ουσίας.

*Παραμονές στο Μπούργκερνστοκ, αξιωματούχος του ΟΗΕ είπε πως δεν θα αξιολογήσει και δεν θα περιλάβει στο σχέδιο τις παρατηρήσεις της Λευκωσίας, επειδή η συμφωνία είχε συνταχθεί κι όλα ήταν έτοιμα. Βέβαια, στο Μπούργερνστον περιλήφθηκαν, στο παρά πέντε, τα δέκα σημεία Ζιγιάλ, που καθόρισαν και το παιχνίδι.

Η επικοινωνία εντάσσεται στις τακτικές επαφές Αθήνας και Καΐρου για τον συντονισμό των δύο χωρών σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Άγκυρα θεωρεί ότι η πρόοδος που έχει σημειώσει η τουρκική αμυντική βιομηχανία μπορεί, μέσω του ΝΑΤΟ, να αντισταθμίσει το έλλειμμα στις σχέσεις της με την ΕΕ σε ζητήματα δημοκρατίας-ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ενσωμάτωση, ακόμη και χωρίς πλήρη ένταξη. Ωστόσο, ενώ επιδιώκονται νέα σχέδια στην άμυνα, οι εξελίξεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας προκαλούν έντονη ανησυχία.

Ο “Νόμος Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκίνητων (European Automobile Manufacturers’ Association) δημοσίευσε έγγραφο θέσεων σχετικά με τον προτεινόμενο “Νόμο Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας” της ΕΕ. Η πρόταση, που παρουσιάστηκε αρχές 2026, αποσκοπεί στην ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής σε στρατηγικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, με στόχο την αύξηση του μεριδίου της μεταποίησης στο ΑΕΠ της ΕΕ στο 20% έως το 2035.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η προώθηση του σήματος “Made in EU” (Κατασκευασμένο στην ΕΕ), γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην Τουρκία. Σύμφωνα με τον Τούρκο αρθρογράφο Μουράτ Γετκίν, η πρωτοβουλία αυτή δεν συνδέεται μόνο με την πράσινη μετάβαση, αλλά και με τις πιέσεις που δέχονται οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ, μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, ο οποίος ζήτησε από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της άμυνάς τους.

Τουρκία: Ανησυχία στην αυτοκινητοβιομηχανία

Όταν η πρόταση παρουσιάστηκε, ο υπουργός Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ είχε δηλώσει ότι η Τουρκία θα συμπεριληφθεί ουσιαστικά στο σύστημα “Ευρωπαϊκό Προϊόν”. Ωστόσο, στις λεπτομέρειες της πρότασης αναφέρεται ότι η κύρια παραγωγή και η τελική συναρμολόγηση πρέπει να πραγματοποιούνται εντός της ΕΕ. Αν και ο αρχικός στόχος ήταν να προστατευθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον ανταγωνισμό της Κίνας, οι κινεζικές εταιρείες προσαρμόστηκαν γρήγορα.

Η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία BYD, αντί να επενδύσει στην Τουρκία, επέλεξε να κατασκευάσει εργοστάσιο στην Ουγγαρία και εξετάζει δεύτερη επένδυση στην Ισπανία. Το έγγραφο της ACEA μειώνει το όριο ευρωπαϊκού περιεχομένου από 85% σε 70%, κάτι που θεωρητικά δίνει μεγαλύτερη ευελιξία σε χώρες όπως η Τουρκία και το Μαρόκο.

Ωστόσο, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να ενταχθεί ουσιαστικά στο σύστημα “Ευρωπαϊκό Προϊόν”, η Τουρκία προβλέπεται να λάβει μόνο περιορισμένες εξαιρέσεις. Αυτό, σύμφωνα με τον Γετκίν, ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή υποχώρηση των τουρκικών εξαγωγών αυτοκινήτων προς την ΕΕ, οι οποίες σήμερα φθάνουν περίπου τα 40 δισ. δολάρια ετησίως.

Το πραγματικό πρόβλημα

Πηγή της τουρκικής βιομηχανίας, που μίλησε ανώνυμα, χαρακτήρισε τα όρια αυτά «γυάλινο ταβάνι», σημειώνοντας ότι «η προσδοκία των επιχειρήσεων είναι να αρθούν οι προκαταλήψεις απέναντι στην Τουρκία και να αξιοποιήσει πλήρως τα δικαιώματα που απορρέουν από την Τελωνειακή Ένωση με την ΕΕ».

Παράλληλα, το Συμβούλιο Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων της Τουρκίας ασκεί πιέσεις από το 2025 ώστε η Τουρκία να συμπεριληφθεί στο καθεστώς του σήματος “Made in Europe”, αποστέλλοντας επιστολές στους Ευρωπαίους ηγέτες, δημοσιεύοντας διαφημίσεις στον ευρωπαϊκό Τύπο και πραγματοποιώντας επαφές με βιομηχανικούς και κυβερνητικούς φορείς. Ωστόσο, ακόμη και οι ίδιοι οι Τούρκοι βιομήχανοι αναγνωρίζουν ότι το πρόβλημα δεν οφείλεται μόνο στον ευρωπαϊκό προστατευτισμό, ή «στις προκαταλήψεις κατά της Τουρκίας». Επισημαίνουν επίσης ζητήματα όπως το κράτος δικαίου και το Κυπριακό.

Ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι το διακύβευμα δεν είναι μόνο η συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ούτε μόνο η διατήρηση της θέσης της στην αυτοκινητοβιομηχανία. Κατά την άποψή του, η τουρκική ηγεσία γνωρίζει πολύ καλά ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα. Αν η Τουρκία αναγνωρίσει ότι η δύναμή της βρίσκεται στον πλουραλισμό, τον ελεύθερο ανταγωνισμό και το κράτος δικαίου, τότε οι σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσαν να αλλάξουν ουσιαστικά, καταλήγει ο Γετκίν.

Όπως τονίζει, «σε άλλες χώρες με σοβαρή κυβέρνηση για ένα τόσο σοβαρό περιστατικό ασφαλείας, θα δινόταν αμέσως εντολή για έρευνα, που θα οδηγούσε σε πόρισμα. Αντιθέτως, το Πρωθυπουργικό Γραφείο εξέδωσε μια “άτυπη ενημέρωση”, στην οποία μάλιστα η “επιτελική” κυβέρνηση αναφέρει μετά βεβαιότητας πως δεν υπήρξε καμία διαρροή εμπιστευτικών ή απόρρητων πληροφοριών. Πώς το γνωρίζουν αφού δεν έγινε έρευνα και δεν συντάχθηκε πόρισμα;».

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ σημειώνει ότι «για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που επικαλέστηκε “υψηλό απόρρητο εθνικής ασφάλειας” για να συγκαλύψει το σκάνδαλο των υποκλοπών και για να κρύψει τη δυσωδία της αυλής του Μαξίμου εμποδίζοντας συνάμα την συγκρότηση της εξεταστικής επιτροπής, είναι θεμιτό ο στενός σύμβουλος του Πρωθυπουργού να αποκαλύπτει σε Ρώσους φαρσέρ σε ποια χώρα ταξιδεύει και με ποιους συνομιλεί ο διοικητής της ΕΥΠ ή πότε προγραμματίζει τις εκλογές ο Πρωθυπουργός ενός κράτους ή πώς θα χειριστεί διπλωματικά η χώρα μας το ζήτημα του ουκρανικού drone και σε τι επίπεδο συνομιλιών είναι με την Ουκρανία;»

Προσθέτει δε, ότι «στις σοβαρές κυβερνήσεις και στους διεθνείς οργανισμούς, εφαρμόζονται διαδικασίες αυστηρής επαλήθευσης ταυτότητας πριν από συνομιλίες υψηλού επιπέδου. Αντίθετα, εγείρονται πολύ σοβαρά ερωτήματα για το Μέγαρο Μαξίμου, όταν οι φαρσέρ σε νέα τους ανάρτηση ανέφεραν ότι επικοινώνησαν με το γραφείο του Γ. Γ. Εθνικής Ασφάλειας μέσω ενός απλού email, το οποίο απαντήθηκε αμέσως! Άραγε, ο κ.Ντόκος ενημέρωσε κατόπιν τον Πρωθυπουργό και εσωτερικά το Μέγαρο Μαξίμου, για τις συνομιλίες που είχε με δήθεν Ουκρανούς αξιωματούχους, οι οποίοι στην πραγματικότητα ήταν Ρώσοι φαρσέρ;»

Πρόκειται για επικίνδυνο, δημόσιο πολιτικό λόγο από το πολιτικό προσωπικό της κυβερνώσας παράταξης, που χαρακτηρίζεται από επιφανειακότητα και πολιτική υποκρισία.  Αυτές οι εξελίξεις σε συνδυασμό με την διόγκωση της βίας και της εγκληματικότητας, που οξύνονται τον τελευταίο καιρό αποτελούν αναμφισβήτητα ένα εκρηκτικό και απειλητικό συνδυασμό για την Ελλάδα.

Μετά την εξάρθρωση της 17Ν και του ΕΛΑ, που υπήρξαν οι κύριες εκφράσεις του φαινομένου της τρομοκρατίας καθόλη την Μεταπολίτευση, μια νέα φουρνιά παραμένει στο παρασκήνιο, έτοιμη να επαναλάβει τον προηγούμενο αιματηρό κύκλο. Όλα, δε, αυτά συμβαίνουν στο πλαίσιο μιας βαθιάς και γενικευμένης κοινωνικής και πολιτικής παρακμής της χώρας, που κινείται στον αυτόματο πιλότο της «μεταμνημονιακής ψευδοκανονικότητας» και της γιγάντωσης του νοσηρού και παρασιτικού πολιτικού – οικονομικού εποικοδομήματος. 

Γιατί, παρά την τραυματική χρεωκοπία της χώρας το 2010 και τον δεκαετή «μνημονιακό χειμώνα», επί της ουσίας τίποτα δεν άλλαξε ως προς το εύθραυστο της οικονομίας, με κίνδυνο στην πρώτη σοβαρή κρίση να πέσει η χώρα ξανά στα βράχια. Ενώ η κεντρική στόχευση της πολιτικής εξουσίας, του Κράτους και των ενδιάμεσων θεσμών θα έπρεπε να είναι η θεμελίωση με κάθε τρόπο μιας σοβαρής ενδογενούς ανάπτυξης και ενός ανταγωνιστικού παραγωγικού μοντέλου, αντιθέτως από το 2019 έως σήμερα ενισχύεται αδιάκοπα ο παρασιτικός χαρακτήρας της οικονομίας και η παρασιτική ολιγαρχία με τις μεγάλες ρίζες της διαπλοκής της με την εξουσία και το πελατειακό κράτος. 

Η κοινωνία σε αδιέξοδο

Αυτό έχει ως βαθύτερο αποτέλεσμα την απώλεια της ελπίδας σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, όπου έχουν διογκωθεί με δραματικό τρόπο οι ανισότητες, επιφέροντας αντιστροφή του μοντέλου των 2/3, που κυριαρχεί στις δυτικές καπιταλιστικές χώρες, όπου το 1/3 βρίσκεται στο περιθώριο και στα όρια της φτώχειας, «συντηρούμενο» από δομές κράτους πρόνοιας. Στην Ελλάδα αντιστρόφως σταδιακά μόνο το 1/3, γύρω από την παρασιτική οικονομική ολιγαρχία, τη θεραπαινίδα αυτής, που είναι το πολιτικό προσωπικό και οι κομματικοί χρυσοκάνθαρες γύρω από την εξουσία, καθώς και τα κοινωνικά στρώματα που ευνοούνται από τις πελατειακές δομές, ζει άνετα, σπουδάζει επαρκώς και έχει πρόσβαση στην υγεία-παιδεία κλπ, με επαρκείς και αξιοπρεπείς όρους.

Αντίθετα τα υπόλοιπα 2/3 με τη συνεχιζόμενη συντριβή των μεσαίων στρωμάτων συνωστίζονται στα όρια της φτώχειας και του περιθωρίου και ζουν με το άγχος της καθημερινής επιβίωσης αποτελώντας την ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας, αφού άμεσος αποδέκτης της κατάστασης αυτής είναι η νέα γενιά, στην οποία σε μεγάλο τμήμα της κυριαρχεί το πνεύμα αβεβαιότητας και ψυχικού αδιεξόδου. 

Συνέπεια αυτών είναι η επικράτηση ενός ιδιότυπου μηδενισμού και της βαθιάς απονομιμοποίησης της πολιτικής, της διανόησης, του κράτους δικαίου και η κυριαρχία του κυνισμού. Η ανυπαρξία, δε, συλλογικών οραμάτων οδηγεί αργά και σταθερά στη δημιουργία μιας «δυστοπικής» κοινωνίας με αποδόμηση της ζωής, αλλά και των ηθικών αξιών. Η έλλειψη προτύπων, αλλά και της απαραίτητης πολιτικής ηγεσίας στη χώρα, που είναι δραματικά κατώτερη των περιστάσεων τα τελευταία επτά χρόνια, όπου η μετριότητα έχει μετατραπεί σε ενδημικό φαινόμενο, συνιστούν πηγές ανατροφοδότησης του μηδενισμού για τη νέα γενιά, που πρωταγωνιστεί στα σοβαρά επεισόδια στα γήπεδα, αλλά και στα σχολεία. 

Τα «τυφλά» τρομοκρατικά χτυπήματα, ανεξαρτήτως ιδεολογικών επικλήσεων ή επικαλύψεων, που τα συνοδεύουν, είναι βέβαιον ότι επιβαρύνουν δραματικά το, ήδη, βαριά τραυματισμένο δημοκρατικό πολίτευμά μας. Ως εκ τούτου, το φαινόμενο αυτό θα πρέπει να αναλυθεί ενδελεχώς, να τονισθούν οι μύθοι και οι αλήθειες, που το συνοδεύουν ως «σκοτεινό είδωλο» και να αναδειχθούν οι διαχρονικές αλήθειες περί αυτού και του δίδυμου ειδώλου, που είναι η εργαλειοποίηση του τρομοκρατικού φαινομένου και η ανάπτυξη της τρομολαγνείας.

Η τρομοκρατία στην Ευρώπη

Το φαινόμενο της τρομοκρατίας στις Δυτικές Χώρες, παρά την λεκτική αριστερίστικη φρασεολογία, που συνήθως χρησιμοποιείται (πολλές φορές και ως «προκάλυμμα»), δεν έχει καμία σχέση ιδεολογική ή οργανική με το Αριστερό Κίνημα και τους αγώνες των λαϊκών στρωμάτων απέναντι στο καπιταλιστικό σύστημα. Ως προς το θέμα αυτό, απαντήσεις έδωσε με επαρκή τρόπο, ο μαρξιστής Ιταλός Καθηγητής Λουίτζι Φεραγιόλι στο βιβλίο του «Βία και Πολιτική», όπου εξηγεί, ότι το φαινόμενο της ατομικής τρομοκρατίας δεν έχει καμία ιδεολογική σχέση με την μαρξιστική θεωρία και το αριστερό κίνημα και τον αγώνα των λαϊκών στρωμάτων για θεμελίωση της σοσιαλιστικής κοινωνίας απέναντι στο Αστικό Κράτος και το καπιταλιστικό σύστημα, αφού εντάσσεται στο «λεύκωμα» της αστικής θεωρίας και πολιτικής.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι: «Ο πολιτικός γιακωβινισμός και η ηθικοϊστορική τελεολογία, που αποτελούν αντικειμενικά τον κοινωνιολογικό χαρακτήρα της τρομοκρατίας, αντιστοιχούν εξίσου σε ακλόνητα αρχέτυπα της αστικής πολιτικής σκέψης και ακριβέστερα του αυταρχικού ανελεύθερου ρεύματός της.

Το πρώτο απ’ αυτά είναι παράδοση του πολιτικού ρεαλισμού και του πραγματιστικού βολονταρισμού από τον Μακιαβέλλι μέχρι τον Carl Schmitt: Η ιδεολογία, δηλαδή, της αυτονομίας της πολιτικής σαν επιστήμη και σαν τεχνική εξουσία, ξεχωριστή από την ηθική και πιστή μόνο στη λογική της ιστορικό – πρακτικής επιτυχίας, καθώς και η ενσάρκωσή της σε ένα «πολιτικό υποκείμενο», κράτος, κόμμα, ηγεμόνα, η ελίτ στην εξουσία, ως «εκτελεστή», για λογαριασμό και αντιπροσώπευση της κοινωνίας. Το δεύτερο, είναι η αστική ηθική της θυσίας (στις δύο παραλλαγές της Χριστιανο-Ιδεαλιστικής Ηθικής και ωφεληματικής και υστερόβουλης), που όμως, και στις δύο περιπτώσεις, χαρακτηρίζεται από το γεγονός, ότι αναβάλλει την άμεση ηδονή, εν όψει της πραγματοποίησης των ιστορικών ή μετα-ιστορικών σκοπών και της ακόμα μεγαλύτερης ηδονής στο μέλλον». 

Τρομοκρατία και τρομολαγνεία

Η σύζευξη αυτών των δύο παραδόσεων γέννησε την μοντέρνα αστική πολιτική σαν τεχνική της μεσολάβησης και, συγχρόνως, της διαφοροποίησης των σκοπών από τα μέσα, ακριβώς γιατί είναι υποτελή από ιδεολογική άποψη στους σκοπούς, που δεν επιδέχονται ούτε αξιολόγηση, ούτε πραγματικό έλεγχο.

Η πολιτική βία, συνεπώς, ηθικού και ψυχρού ορθολογικού τύπου, όπως εμφανίζεται στις ακραίες μορφές της τρομοκρατίας των ενόπλων ομάδων, με κυρίαρχο ιδεολογικό στοιχείο τους την αντίληψη της βίας ως «μέσου – εργαλείου» για το σκοπό τους, τοποθετείται μέσα σε αυτό το αλλοτριωμένο σύμπαν της αστικής πολιτικής.

Ανεξαρτήτως, όμως, της ιδεολογικής προσέγγισης και ερμηνείας, η ιστορική εμπειρία δείχνει, ότι αυτά τα χτυπήματα, όχι μόνο δεν αποσταθεροποιούν το καπιταλιστικό σύστημα, αλλά, αντίθετα, λειτουργούν ως ισχυρός νομιμοποιητικός παράγοντας για την λήψη και ενίσχυση των πιο σκληρών κατασταλτικών μηχανισμών και λειτουργιών, μέσα από την προώθηση και νομιμοποίηση του αυταρχισμού και της κρατικής τρομοκρατίας, στο όνομα της κοινωνικής ασφάλειας.

Όπως αναλύθηκε εύστοχα από τον Καρλ Μαρξ και άλλους θεωρητικούς, αλλά και αποδείχθηκε διαχρονικά στην πράξη τα αποτελέσματα της ατομικής τρομοκρατίας είναι η μεγέθυνση της αυταρχικοποίησης των κατασταλτικών μηχανισμών του κράτους. Τόσο στην Γερμανία, όσο και στην Ιταλία, όπου στις δεκαετίες ’70 και ’80 γιγαντώθηκε το φαινόμενο αυτό με τις οργανώσεις Μπάαντερ – Μάινχοφ και Ερυθρές Ταξιαρχίες, για την αντιμετώπισή του ανασύρθηκαν οι πιο αντιδραστικοί νόμοι από το ναζιστικό και φασιστικό ποινικό «οπλοστάσιο» των Χωρών αυτών, προς όφελος του Αστικού Κράτους και των ιδεολογικών και κατασταλτικών μηχανισμών του.

Θα πρέπει, τέλος, να επισημανθεί, ότι η μορφή του «τρομοκρατικού φαινομένου» στην Ελλάδα έχει διαφοροποιηθεί πλήρως. Από τον πολιτικό συμβολισμό και την στοχοποίηση «εκπροσώπων» της εκμεταλλευτικής «ελίτ» στις δεκαετίες 1970-2000, έχει διολισθήσει στα μαζικά «τυφλά» χτυπήματα. Αυτό παραπέμπει περισσότερο σε στοιχεία της τρομοκρατικής δράσης των φασιστικών οργανώσεων στην Ιταλία την δεκαετία του ’90 (που εντάσσονται και αυτά στο φαινόμενο της ατομικής τρομοκρατίας) ενισχύοντας, έτσι, περισσότερο την αντίληψη, ότι μπορεί να αποτελούν χρήσιμο «εργαλείο» στα χέρια διαφόρων κέντρων – παρακέντρων, μυστικών υπηρεσιών και μη. 

Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, απαιτείται κριτικός λόγος και σκέψη απέναντι, τόσο, στο φαινόμενο της τρομοκρατίας, όσο και της τρομολαγνείας και η προσέγγισή τους με ιδεολογικούς και πολιτικούς όρους, για την απομυθοποίησή τους, καθώς και αποκάλυψη του ρόλου των φορέων αυτής, που είναι οι αυτοαποκαλούμενοι «σωτήρες» της Χώρας, μέσα από το σύνθημα της «τάξης και ασφάλειας».

Γιατί, είναι το ίδιο επικίνδυνη για τους δημοκρατικούς θεσμούς της και την προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών του Λαού, τόσο η τρομοκρατία, όπως αυτή εμφανίζεται σήμερα, όσο και η εκμετάλλευση και η εργαλειοποίηση αυτής, μέσω κλίματος τρομολαγνείας, για ανομολόγητους σκοπούς από διάφορα στεγανοποιημένα κέντρα του σκληρού πυρήνα του Κράτους και των ξένων κέντρων, δεδομένου ότι αποτελούν τις δύο όψεις του ιδίου κίβδηλου νομίσματος του φαινομένου της ατομικής τρομοκρατίας.

Στο μεταξύ οι αρχές της Αγίας Πετρούπολης, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Ρωσίας, και της περιφέρειας Λένινγκραντ δήλωσαν σήμερα Σάββατο ότι έγιναν στόχος μεγάλης ουκρανικής επίθεσης με drones στη διάρκεια της νύκτας, ενώ φέρεται να επλήγη και λιμάνι στη Βαλτική Θάλασσα από το οποίο γίνονται εξαγωγές πετρελαίου.

Ο κυβερνήτης της Αγίας Πετρούπολης Αλεξάντερ Μπεγκλόφ επεσήμανε ότι η πόλη των 6 εκατομμυρίων κατοίκων έγινε στόχος «μεγάλης κλίμακας» επίθεσης με drones. Δεν έδωσε διευκρινίσεις για τους στόχους της επίθεσης, αλλά το τοπικό μέσο ενημέρωσης Bumaga έκανε λόγο για πυρκαγιά στον τερματικό σταθμό πετρελαίου της πόλης.

Από την πλευρά του ο κυβερνήτης της περιφέρειας Λένινινγκραντ, ο Αλεξάντερ Ντροζντένκο, δήλωσε ότι drones έπληξαν το λιμάνι Βισότσκ, που απέχει περίπου 170 χιλιόμετρα από την Αγία Πετρούπολη και βρίσκεται στον κόλπο της Φινλανδίας. Από το λιμάνι αυτό γίνονται εξαγωγές πετρελαίου, σιτηρών, άνθρακα και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο Ντροζντένκο διευκρίνισε ότι 72 drones καταρρίφθηκαν πάνω από την περιφέρεια Λένινγκραντ.