Υπενθύμισε ότι κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας με την οποία ζητά στοιχεία για τις παραιτήσεις και αποχωρήσεις ανά Κλάδο, την κάλυψη των θέσεων στις σχολές ΑΣΣΥ, τα μέτρα στήριξης των στελεχών και τον σχεδιασμό αντιμετώπισης των αυξανόμενων ελλείψεων προσωπικού. Όπως σημείωσε, η σταδιοδρομία του υπαξιωματικού γίνεται ολοένα και λιγότερο ελκυστική, οι σχολές ΑΣΣΥ δυσκολεύονται να προσελκύσουν νέους, ενώ η κυβέρνηση αναγκάζεται πλέον να καταφεύγει ακόμη και σε διαφημιστικές καμπάνιες για την προσέλκυση προσωπικού.

Παράλληλα, ανέφερε ότι σε πολλές χώρες του ΝΑΤΟ εφαρμόζονται συστηματικές πολιτικές αξιολόγησης των συνθηκών διαβίωσης, των αποδοχών, των προοπτικών εξέλιξης και των αιτιών αποχώρησης προσωπικού, ώστε να λαμβάνονται έγκαιρα βελτιωτικά μέτρα και διερωτήθηκε εάν η κυβέρνηση αξιοποιεί παρόμοια εργαλεία.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ άσκησε επίσης κριτική στην κυβέρνηση για την απουσία ενημέρωσης σχετικά με τη συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE και τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής και ναυπηγικής βιομηχανίας στα σχετικά προγράμματα. Υπογράμμισε ότι άλλες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε συμφωνίες χρηματοδότησης, ενώ η Βουλή εξακολουθεί να μην έχει λάβει ουσιαστική ενημέρωση για τον σχεδιασμό της ελληνικής πλευράς.

Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση για έλλειμμα διαφάνειας στα εξοπλιστικά προγράμματα και αμφισβήτησε την αξιοπιστία των κυβερνητικών εξαγγελιών για συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό 25%, ζητώντας συγκεκριμένα στοιχεία για όσα έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Ο Μιχάλης Κατρίνης αναφέρθηκε ακόμη στις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για εξαγωγές πυροβόλων μέσω Τσεχίας προς την Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι προκύπτουν αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που εμφανίζονται σε διεθνείς καταγραφές και σε εκείνα που είχαν παρουσιαστεί στη Βουλή, ζητώντας σαφείς εξηγήσεις από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Αναφερόμενος στη συμφωνία στρατιωτικής εκπαιδευτικής συνεργασίας Ελλάδας – Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, εκτίμησε ότι είναι θετική, αλλά ζήτησε εξηγήσεις για τη δεκαπενταετή καθυστέρηση της κύρωσής της, τις πρακτικές πτυχές εφαρμογής της και το οικονομικό της σκέλος.

Ειδικότερα, συμμετέχουν οι Αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων:

· από την Αλβανία, ο Αντιστράτηγος Arben Kingji

· από τη Βόρεια Μακεδονία, ο Υποστράτηγος Sashko Lafchiski

· από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη ο Αντιστράτηγος Gojko Knežević

· από τη Βουλγαρία, ο Ναύαρχος Emil Eftimov

· από το Μαυροβούνιο, ο Ταξίαρχος Miodrag Vuksanovic

· από τη Σερβία, ο Στρατηγός Milan Mojsilović

· από την Τουρκία, ο Στρατηγός Selçuk Bayraktaroğlu

Επίσης, συμμετέχουν ως εκπρόσωποι:

· από την Κροατία, ο Αντιστράτηγος Denis Tretinjak

· από τη Ρουμανία, ο Συνταγματάρχης (A) Vasile Stănescu

· από τη Σλοβενία, ο Ταξίαρχος Bostjan Bas.

Επιπλέον, το παρών δίνουν κατόπιν πρόσκλησης, ο Διοικητής της Διακλαδικής Δύναμης του ΝΑΤΟ στη Νάπολη (Allied Joint Force Command Naples – JFC Naples), Ναύαρχος George M. Wikoff, ο επιχειρησιακός Διοικητής της επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, EUNAVFOR ASPIDES Υποναύαρχος ΠΝ Βασίλειος Γρυπάρης και ο Διευθυντής Καινοτομίας του Innovation, Hybrid and Cyber Division του ΝΑΤΟ, Δρ. Νίκος Λούτας.

Στο πρόγραμμα της Συνόδου που εντάσσεται στο πλαίσιο της διαβαλκανικής συνεργασίας στους τομείς της Άμυνας, της Ασφάλειας, της Πολιτικής Προστασίας και της αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών, περιλαμβάνονται εργασίες των αντιπροσωπειών, διμερείς συναντήσεις, καθώς και η υπογραφή Κοινού Ανακοινωθέντος.

Ο Νίκος Δένδιας, στον χαιρετισμό του με τον οποίον άνοιξαν οι εργασίες της Συνόδου, ανέφερε:

«Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή να παρίσταμαι σήμερα στη 19η Διαβαλκανική Σύνοδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

Η πραγματοποίηση 19 συναντήσεων διαλόγου συνιστά επιβεβαίωση μιας βασικής παραδοχής: η ασφάλεια στα Βαλκάνια δεν είναι υπόθεση ενός μόνο κράτους. Αποτελεί συλλογική μας ευθύνη.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις των χωρών που συνυπάρχουν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, παρά τις διαφορετικές ιστορικές τους διαδρομές, καλούνται όπως πάντα να αναζητήσουν κοινό έδαφος απέναντι σε προκλήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά μας σύνορα.

Γνωρίζετε πολύ καλά ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή γρήγορων και εκτεταμένων αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις μεταβάλλουν με ταχύτητα τις παραδοχές της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής, καθώς και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων εθνικών υποδομών.

Η τεχνολογία, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι κυβερνοαπειλές, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων έχουν αλλάξει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αποτροπή και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται πια δεδομένο. Με αυτή ακριβώς την παραδοχή, οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει επίσης να αλλάξουν.

Στην Ελλάδα, με την «Ατζέντα 2030», τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων στη σύγχρονη ιστορία της Χώρας, αλλάζουμε τις δομές, τις δυνατότητες, το επιχειρησιακό δόγμα και , περισσότερο απ’ όλα, τη θεσμική μας αντίληψη. Όλα αυτά γίνονται με ένα σκοπό: Ένοπλες Δυνάμεις ικανές να ανταποκρίνονται στις απειλές της νέας εποχής. Δεν είναι πλέον η αριθμητική υπεροχή σε όπλα και πυρομαχικά αυτό που εξασφαλίζει την κυριαρχία, αλλά μάλλον η γρήγορη ενσωμάτωση και υιοθέτηση της τεχνολογίας αιχμής και της καινοτομίας.

Η ειρήνη απαιτεί δίκαιο και ισχύ, καθώς επίσης ετοιμότητα και ευθύνη. Η έξαρση περιφερειακών κρίσεων και η επανεμφάνιση αναθεωρητικών αντιλήψεων δοκιμάζουν ευθέως τη διεθνή τάξη ασφάλειας. Δοκιμάζουν το Διεθνές Δίκαιο έναντι της λογικής της επιβολής διά της ισχύος. Μας υπενθυμίζουν ότι η κυριαρχία προϋποθέτει την ικανότητα να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας με αξιόπιστο τρόπο.

Για τα Βαλκάνια, για τη Βαλκανική Χερσόνησο, η πραγματικότητα αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Τα Βαλκάνια, η Βαλκανική Χερσόνησος, υπήρξαν ιστορικά η πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης. Η περιοχή μας έχει υποστεί αστάθεια, συγκρούσεις, αναταραχές μεταξύ εθνοτήτων και αλλαγές συνόρων. Γνωρίζει, συνεπώς, ίσως καλύτερα απ’ όλους, από την ίδια της την ιστορική εμπειρία, ότι η ειρήνη δεν είναι δεδομένη.

Ούτε μπορούμε να παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι ανεπίλυτα ζητήματα, όπως το Κοσσυφοπέδιο, ο διάλογος Βελιγραδίου-Πρίστινας και η θεσμική σταθερότητα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, εξακολουθούν να απαιτούν σύνεση, υπευθυνότητα, σεβασμό στη διεθνή νομιμότητα και σταθερή προσήλωση στη σταθερότητα της Βαλκανικής Χερσονήσου, της κοινής μας εστίας.

Ακριβώς γι’ αυτό, το θετικό κλίμα συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί σήμερα πρέπει να αξιοποιηθεί. Φυσικά, με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Με σταθερή βούληση να μειωθούν οι εστίες έντασης και να κινηθούμε προς οριστικές λύσεις στις μακροχρόνιες προκλήσεις της περιοχής και της εποχής μας.

Αυτό, όμως, προϋποθέτει εμπιστοσύνη και, όπως πάντα, ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Εμπιστοσύνη μεταξύ των στρατιωτικών ηγεσιών. Συνεργασία μεταξύ κρατών που γνωρίζουν ότι η σταθερότητα της περιοχής απαιτεί πράξεις ευθύνης. Με αμοιβαία κατανόηση των δυνατοτήτων, των περιορισμών και των υποχρεώσεων κάθε χώρας, με σεβασμό για κάθε χώρα.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η επιχειρησιακή αξία της Διαβαλκανικής Συνόδου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

Η Σύνοδος αυτή αποτελεί πλαίσιο συντονισμού, συνεργασίας και οικοδόμησης κοινής επιχειρησιακής αντίληψης μεταξύ των Γενικών Επιτελείων μας. Δεν είναι μόνο ένα φόρουμ για την απλή ανταλλαγή απόψεων. Στόχος του είναι η διαμόρφωση των πρακτικών θεμελίων για την κοινή πολιτικο-στρατιωτική συνεργασία.

Χωρίς κοινή αξιολόγηση του περιβάλλοντος ασφαλείας και χωρίς σαφή κατανόηση των σύγχρονων υβριδικών απειλών, δεν μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικός συντονισμός.

Οι απειλές είναι συγκεκριμένες. Τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, κυβερνοεπιθέσεις, εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών, πολυεπίπεδες απειλές κατά κρίσιμων υποδομών. Απειλές που δεν περιορίζονται στα σύνορα ενός κράτους και δεν αντιμετωπίζονται μέσω μεμονωμένων εθνικών αντιδράσεων.

Απαιτείται, πάνω από όλα, κοινή αντίληψη της απειλής, ανταλλαγή πληροφοριών, έγκαιρη προειδοποίηση, διαλειτουργικότητα μέσων και διαδικασιών και δυνατότητα συντονισμένης αντίδρασης. Οι Ένοπλες Δυνάμεις των χωρών μας καλούνται να προσαρμοστούν με ταχύτητα και καθαρή αντίληψη των νέων υβριδικών απειλών.

Εμείς, στη χώρα μου την Ελλάδα, έχουμε σαφή αντίληψη του ρόλου μας. Ως ευρωπαϊκό κράτος με βαλκανική ταυτότητα, ιστορική εμπειρία και θεσμική ευθύνη. Ως χώρα που λειτουργεί ως γέφυρα διαλόγου και ως κόμβος περιφερειακής διαλειτουργικότητας. Για εμάς, για την Ελλάδα, η σταθερότητα και η ευημερία των Βαλκανίων συνιστούν ζωτικό εθνικό συμφέρον.

Ό,τι ενισχύει έναν από εμάς, όταν εντάσσεται σε πλαίσιο πραγματικής συνεργασίας, πιστεύουμε ότι ενισχύει το σύνολο. Διότι η ασφάλεια των Βαλκανίων είναι και ευρωπαϊκή υπόθεση.

Η Ελλάδα υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων (το ίδιο ισχύει και για τα Ανατολικά Βαλκάνια, αλλά αυτό έχει ήδη επιτευχθεί), ήδη από το 2003, με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης. Με χαροποιεί το γεγονός ότι και αυτή η Σύνοδος επίσης ξεκίνησε εδώ, στην Θεσσαλονίκη, το 2007 αν δεν κάνω λάθος.

Επιτρέψτε μου να ευχηθώ στη 19η Διαβαλκανική Σύνοδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων γόνιμες διαβουλεύσεις, ανοιχτή και ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων, και αποτελέσματα με απτό επιχειρησιακό αποτύπωμα».

Ακολούθως, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, σε δήλωσή του στους δημοσιογράφους, επισήμανε τα εξής:

«Είχα σήμερα τη μεγάλη χαρά και την τιμή εδώ στη Θεσσαλονίκη να απευθυνθώ στη συνδιάσκεψη των αρχηγών των Γενικών Επιτελείων των βαλκανικών χωρών. Θα ήθελα ξεκινώντας να συγχαρώ τον Αρχηγό του Ελληνικού Γενικού Επιτελείου, τον στρατηγό Χούπη, για την εξαιρετική οργάνωση, κάτι το οποίο επιβεβαιώθηκε και από τα σχόλια όλων των συμμετεχόντων.

Θα ήθελα όμως να κάνω και μια γενικότερη παρατήρηση, ότι τέτοιες συναντήσεις σε εποχές σαν τη σημερινή, όπου οι κρίσεις είναι σκόρπιες στον πλανήτη μας, όπου διαρκώς συμβαίνουν γεγονότα τα οποία δημιουργούν μεγάλα θέματα, είναι απολύτως κρίσιμες σαν δίαυλοι επικοινωνίας, δίαυλοι αποκλιμάκωσης και δίαυλοι συνεργασίας. Ειδικά δε, εδώ στα Βαλκάνια, σε μια γεωπολιτικά κρίσιμη περιοχή, κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη χώρα μας. Επίσης, επιβεβαιώνει τη διαρκή πολιτική κατεύθυνση που έχει η Ελλάδα διαχρονικά, δηλαδή τη συνεργασία και τη συναντίληψη μεταξύ των βαλκανικών χωρών».

Σχολιάζοντας, παράλληλα, τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τόνισε ότι «η ιδιαιτερότητα του 2023 με την πολύ μεγάλη πολιτική ασυμμετρία λόγω της κατάρρευσης της αντιπολίτευσης έχει διαμορφώσει όρους, ώστε το ρεζερβουάρ της κυβέρνησης να μην έχει τελειώσει ακόμα, παρά τις αποτυχίες της στην οικονομική, την κοινωνική πολιτική και τους θεσμούς».

Αναφέρθηκε, δε, στην πολύ μεγάλη αντίφαση μεταξύ δημοσκοπήσεων που κατέδειξε το ΠΑΣΟΚ την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας πως «μία μέτρηση, όταν επικοινωνηθεί, ενδεχομένως να στείλει και ένα μήνυμα και αυτό να μεταφραστεί μετά και σε άλλες δημοσκοπήσεις. Δεν κάνουμε δίκη προθέσεων, όμως υπήρχε μια αντίφαση».

«Το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει έναν δρόμο συνέπειας και αξιοπιστίας. Και η συνέπεια και η αξιοπιστία σε έναν μαραθώνιο, στο τέλος, ανταμείβονται. Δεν επιλέξαμε τον εύκολο δρόμο να τάξουμε τα πάντα στους πάντες, αλλά έχουμε μετρήσιμους στόχους για την αύξηση παραγωγικότητας της εργασίας και της οικονομίας, ώστε αυτό να μπορεί να αποτυπώνεται σε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος», πρόσθεσε ο κ. Τσουκαλάς.

Όσον αφορά στους στόχους των κομμάτων ενόψει των εθνικών εκλογών, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ εκτίμησε ότι το κόμμα «βάζει πολύ πιο ρεαλιστικό στόχο από τη Νέα Δημοκρατία, το ΕΛΑΣ και το κόμμα της κας. Καρυστιανού που βάζουν στόχο τον αυτοδυναμία. Εμείς λέμε να είμαστε πρώτοι με μια ψήφο διαφορά, γιατί μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή, και εκεί να δούμε αν υπάρχει πεδίο συνεργασίας με δυνάμεις που μπορούν να συμφωνήσουν στο πρόγραμμά μας, το οποίο επειδή είναι ριζικά αντιπαραθετικό με αυτό της κυβέρνησης, προφανώς εξαιρεί τη Νέα Δημοκρατία.

Αν το ΠΑΣΟΚ είναι δεύτερο και η Νέα Δημοκρατία πρώτη, εκεί το ΠΑΣΟΚ θα ασκήσει αντιπολίτευση, όπως θα είναι και η εντολή της κοινωνίας. Γιατί, για εμάς, η πολιτική αλλαγή έχει ως προϋπόθεση να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ».

Τόνισε, δε, ότι «η φρασεολογία των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας στο δημόσιο λόγο αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι προτιμούν να έχουν απέναντί τους το νέο κόμμα ΕΛΑΣ, γιατί τους επανασυσπειρώνει».

Αναφορικά με τη Συνταγματική Αναθεώρηση, ο Κώστας Τσουκαλάς επανέλαβε ότι «δεν υπάρχει κεφάλαιο αξιοπιστίας στην κυβέρνηση, προκειμένου να είναι πειστική η πρότασή της» και τόνισε: «Με κάποιες από τις προτάσεις, όπως είναι η άρση της μονιμότητας, έχουμε πλήρη διαφωνία. Διαφωνούμε επίσης με αυτήν που έχει διατυπώσει για το άρθρο 86, γιατί παραμένει το δικαίωμα άσκησης ποινικής δίωξης στη Βουλή, ενώ εμείς θέλουμε να είναι σε ένα όργανο, το οποίο θα είναι πολύ πιο θεσμικά αντιπροσωπευτικό και ανεξάρτητο. Και, βέβαια, και στο ζήτημα της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, εμείς έχουμε μια άλλη πρόταση.

Όσο για τα πανεπιστήμια, εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρξει αναθεώρηση του άρθρου 16 για την ίδρυση μη κρατικών-μη κερδοσκοπικών πανεπιστήμιων, η οποία όμως θα έχει μια διατύπωση που θα οριοθετεί ότι είναι προτεραιότητα η ενίσχυση του δημοσίου πανεπιστήμιου και θα βάζει και τα κριτήρια ώστε να υπάρχει πραγματικά ένα καλό μη κρατικό πανεπιστήμιο και όχι η σημερινή εικόνα ιδιωτικών κολεγίων του ενός ορόφου να μετατρέπονται σε πανεπιστήμια».

Ερωτηθείς για την περιβόητη φωτογραφία που απεικονίζει τον Νίκο Ανδρουλάκη στο ίδιο τραπέζι με τον Άδωνι Γεωργιάδη, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε: «Ο ίδιος ο κ. Γεωργιάδης, με την ανάρτηση του στην ουσία, ομολόγησε ότι πήγε και έκατσε εκεί για να βγει αυτή η φωτογραφία και να γίνει viral. Φαίνεται ότι μόνο έτσι αντιλαμβάνεται την πολιτική ο κ. Γεωργιάδης. Δεν έχω να πω κάτι άλλο, νομίζω ότι τα είπε μόνος του».

Σε ερώτηση των δημοσιογράφων με την οποία κλήθηκε να σχολιάσει δημοσιεύματα που αναφέρονται σε επικείμενη αμφισβήτηση του Νίκου Ανδρουλάκη εντός του ΠΑΣΟΚ, απάντησε «αυτά τα σενάρια είναι εκτός πραγματικότητας. Είναι μύχιοι πόθοι συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων».

Τοποθετούμενος επί της οικονομίας, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι «είναι έβδομος συνεχόμενος μήνας, όπου ο πληθωρισμός μας τρέχει πολύ παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Άρα, είναι ξεκάθαρο ότι, ενώ υπάρχει μια διεθνής κρίση, υπάρχουν στρεβλώσεις στη δική μας αγορά που οδηγούν σε αυτήν την πολύ μεγάλη αποτυχία που φτάνει στις τσέπες όλων μας».
Παρέθεσε, παράλληλα, τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ τις οποίες απορρίπτει συνεχώς η κυβέρνηση:

«Εμείς λέμε να γίνονται έλεγχοι σε κάθε κρίκο της προμηθευτικής αλυσίδας, από το χωράφι στο ράφι. Σήμερα γίνονται μόνο γραφειοκρατικοί έλεγχοι στο ράφι στο τέλος.
Δεύτερον, είχαμε θέσει το ζήτημα του ελέγχου των εσωτερικών υπερτιμολογήσεων στις πολυεθνικές. Σε αυτό πάλι η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα.

Τρίτον, είχαμε πει ότι το πλαφόν δεν αρκεί να είναι μόνο στις τιμές, αλλά πρέπει να είναι και στα διυλιστήρια. Και είδαμε μια υπερκερδοφορία των διυλιστηρίων το τελευταίο διάστημα, ήδη στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Τέταρτον, το ζήτημα της έμμεσης φορολογίας. Στην Ισπανία, ο κ. Σάντσες ανακοίνωσε στις 20 Μαρτίου μια μείωση προσωρινή της έμμεσης φορολογίας και πράγματι τον Απρίλιο η Ισπανία ήταν από τις χώρες όπου μειώθηκε το πληθωρισμός, ενώ πράγματι πάλι ευρωπαϊκά έχει μια αυξητική τάση.

Πέμπτον, το ζήτημα της ενίσχυσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Χρειάζεται διάθεση και πρόθεση σύγκρουσης με οργανωμένα συμφέροντα και πολιτικές που δεν θα είναι μόνο επικοινωνία».

Έκανε λόγο για χαμένη μάχη της κυβέρνησης στο μέτωπο της ακρίβειας, όπως ακριβώς συνέβη και με το στεγαστικό, εξηγώντας: «Τα μέτρα που παίρνει έρχονται πολύ αργά, είναι για τα μάτια του κόσμου και το αποτέλεσμα είναι οι τιμές να αυξάνονται συνεχώς. Και έχουμε το παράδοξο για την οικονομική επιστήμη: ενώ είχαμε ρυθμούς ανάπτυξης, αυτοί δεν διαχύθηκαν στην κοινωνία με αποτέλεσμα η αγοραστική δύναμη να καταβαραθρώνεται. Αυτό το παράδοξο που πέτυχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι και η μεγάλη διάψευση των δικών του δεσμεύσεων το 2019 για κοινωνική κινητικότητα και αυτορρύθμιση της αγοράς με τον παραγόμενο πλούτο να φτάνει παντού. Δεν έγινε αυτό. Είδαμε πράγματι να υπάρχει ένας ρυθμός ανάπτυξης, ένα 20% μέρος της κοινωνίας να ζει πραγματικά καλύτερα και το υπόλοιπο μέρος να ζει πραγματικά καθηλωμένο ή και χειρότερα».

Σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε: «Η άρση ασυλίας είναι η απόλυτη προστασία των πολιτικών προσώπων, ώστε να συνεχίζει η διερεύνηση. Δεν είναι ούτε απόδειξη ενοχής, ούτε άσκηση ποινικής δίωξης. Αφού ήρθε μια δικογραφία από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, θα έπρεπε να αρθεί η ασυλία, να προχωρήσει η διερεύνηση, για εκείνους που θα αποδειχθεί ότι δεν έχουν κάποια ευθύνη στη φάση της προδικασίας η υπόθεση να μπει στο αρχείο, και για εκείνους που θα υπάρξουν οι αποχρώσες ενδείξεις, μπορεί και να ασκηθεί ποινική δίωξη. Άρα δεν βλέπω το παράδοξο.

Εδώ αντιθέτως, το ότι υπήρξε και το πόρισμα της κας. Τυχεροπούλου, δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ήταν αμερόληπτη και αντί να μείνει στην αρχική δικογραφία, έδωσε τη δυνατότητα μιας παράλληλης έρευνας. Άρα, αυτό επιβεβαιώνει ότι η σύγκρουση την οποία έχει επιλέξει η κυβέρνηση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι αποπροσανατολιστική και υποκριτική».

Κλείνοντας, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ τοποθετήθηκε επί της αναφοράς του Κ. Μητσοτάκη για τον εξωδικαστικό μηχανισμό: «Πριν δύο εβδομάδες είχε κάνει μια ανάρτηση ο Πρωθυπουργός που έλεγε ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός πάει καλύτερα γιατί εφαρμόζεται ήδη η διάταξη που προβλέπει ότι μπορείς στον εξωδικαστικό, αν έχεις δύο ακίνητα, το ένα να το παραδώσεις και να βγει το κούρεμα με βάση το ένα ακίνητο. Αυτή η συγκεκριμένη διάταξη, μπήκε σε διαβούλευση σήμερα. Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωνε ως μέτρο που ήδη ισχύει, μέτρο που δεν είχε καν ψηφιστεί και μόλις σήμερα μπήκε σε διαβούλευση. Το λέω για να αντιληφθούμε, ότι είναι μια κυβέρνηση η οποία διακινεί τα fake news. Οι συνεργάτες του δεν προστατεύουν καν τον Πρωθυπουργό της χώρας».

Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική της πλήρους εξάρτησης των κατεχομένων από την Τουρκία, αποτελεί βασικό εργαλείο επιβολής των σχεδιασμών της. Αυτή η προσπάθεια δεν είναι τωρινή, είναι διαχρονική και προωθείται συστηματικά, μεθοδικά και χωρίς -στα κατεχόμενα- να υπάρχουν αντιδράσεις. Κι αυτό επειδή, η εξάρτηση έχει ενταχθεί σε μια λογική επενδύσεων και “διευκόλυνσης” της ζωής, της καθημερινότητας. Καμία αντίδραση δεν υπήρξε και δεν υπάρχει στο επίπεδο των εκάστοτε ηγετών του κατοχικού καθεστώτος, της πολιτικής και κομματικής ελίτ των κατεχομένων.

Αν εξαιρέσει κανείς τον Σενέρ Λεβέντ (που είναι εκδότης/ δημοσιογράφος και όχι πολιτικός) και κάποιους άλλους, που διακινδυνεύοντας τη ζωή τους επιλέγουν να βρίσκονται απέναντι στην κατοχική δύναμη, όπως ο Οζ Καραχάν και συνεργάτες του, η πλειοψηφία επιλέγει το σιωπητήριο. Είτε από φόβο, είτε επειδή στο τέλος -θεωρεί- ότι την εξυπηρετεί η εύκολη οδός της προσαρμογής. Βολεύει η χρηματοδότηση έργων από την Τουρκία και γενικά η ροή κονδυλίων για συντήρηση της αποσχιστικής οντότητας. 

Τί έγραφε ο Κύπρος Χρυσοστομίδης… 

Σε αυτό το πεδίο υπάρχουν τα μεγάλα στρατηγικής, γεωπολιτικής σημασίας έργα, όπως η δρομολόγηση της κατασκευής αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου, από και προς τα κατεχόμενα, καθώς και εκείνου της ηλεκτρικής διασύνδεσης, που βρισκόταν για χρόνια στον “πάγο”. Προηγήθηκε, ως γνωστό, η μεταφορά νερού με υποθαλάσσιους αγωγούς, που θεωρήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα έργα. Είναι σαφές πως πέραν από την οικονομική διάσταση, το πρώτιστο για την κατοχική δύναμη είναι η πλήρης εξάρτηση των κατεχόμενων περιοχών, που δεν θα μπορούν να επιβιώσουν χωρίς “οξυγόνο” από την Τουρκία. Ο ασφυκτικός έλεγχος που ασκεί η Άγκυρα διασυνδέεται βαθμηδόν πλέον και με τον παράγοντα της εδραίωσης των κατοχικών δεδομένων.

Η δημιουργία δεσμών εξάρτησης, η ισχυροποίηση τους, υπονομεύει -σκοπίμως- την όποια προοπτική επίτευξης συμφωνίας στο Κυπριακό. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για ένα σενάριο, που μπορεί να μην προτάσσεται, πλην όμως παραμένει ζωντανό από την Άγκυρα. Πρόκειται γι’ αυτό της ενσωμάτωσης της κατεχόμενης Κύπρου στην Τουρκία, που περνά από την τουρκοποίηση. Το σενάριο της ενσωμάτωσης δεν είναι καθόλου εύκολο για την Τουρκία καθώς γνωρίζει εκ των προτέρων τις αντιδράσεις.

Ο αείμνηστος Κύπρος Χρυσοστομίδης στο βιβλίο του ΑΝΑΛΕΚΤΑ, σημείωνε πως «…η Τουρκία πάντοτε επιδίωκε να πάρει και να κρατήσει μονίμως τον έλεγχο στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου (και φυσικά μέσω του πάνω σε ολόκληρο το νησί) όμως είχε υπόψη τα όσα ισχύουν στο διεθνές δίκαιο για τις βίαιες προσαρτήσεις εδαφών και το κλίμα της διεθνούς πολιτικής στο θέμα αυτό, δε προέβη μέχρι σήμερα σε ρητή προσάρτηση ή ενσωμάτωση του κατεχόμενου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη δική της κυριαρχία. Προσπάθησε έμμεσα…».

Και η προσπάθεια αυτή περνά και μέσα από την ενίσχυση της εξάρτησης, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι ενέργειες για αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας στο διεθνές πεδίο. Η ενίσχυση της εξάρτησης των κατεχομένων από την Τουρκία σε σημαντικούς τομείς (νερό, ενέργεια κλπ) εντάσσεται σε σχεδιασμούς, που είναι γνωστοί και απόλυτα ορατοί. Από την άλλη, ο ρόλος της Λευκωσίας είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αποτροπής και ανατροπής των επεκτατικών βλέψεων της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου. 

Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Περιβάλλοντος και Πρασίνου Γιώργο Π. Αποστολόπουλο, “με την ιδέα αυτή παρεμβαίνουμε τόσο σε πραγματικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο. Ενισχύουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και συγχρόνως επιδιώκουμε τη θέση των ναρκωτικών και της απαξίωσης να πάρουν η ομορφιά και η ελπίδα για μία καλύτερη ποιότητα ζωής. Θα συνεχίσουμε με τον ίδιο δημιουργικό ρυθμό”.

Ο υπουργός εξήρε το έργο της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι πρωτοβουλίες όπως το «Save the Seas» αποδεικνύουν πως η ναυτιλιακή κοινότητα δεν περιορίζεται μόνο στην επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά συμβάλλει ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.

Αναφερόμενος στις δράσεις του υπουργείου, ο κ. Κικίλιας τόνισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η πρόληψη και η ετοιμότητα απέναντι σε πιθανά περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης με σχετικές ασκήσεις και με τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τη συμμετοχή του Λιμενικού Σώματος, εναέριων μέσων και εξειδικευμένου εξοπλισμού.

Παράλληλα, ανέφερε ότι το υπουργείο καταγράφει τις δυνατότητες και τις ανάγκες των λιμενικών αρχών και των λιμένων της χώρας, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας σε περιπτώσεις ρύπανσης, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση των τοπικών κοινωνιών και των νέων γενεών γύρω από την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Ο υπουργός χαρακτήρισε τη θάλασσα αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας, επισημαίνοντας ότι η ναυτιλία, ο τουρισμός, οι νησιωτικές κοινωνίες και η καινοτομία συνθέτουν ένα μοναδικό οικοσύστημα που πρέπει να προστατευθεί.

«Αν υπάρχει ένας πραγματικά ανώτερος σκοπός για τον οποίο αξίζει να αγωνιστούμε, αυτός είναι οι ωκεανοί και οι θάλασσές μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας όλους να συμβάλουν, ώστε οι επόμενες γενιές να παραλάβουν ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο θαλάσσιο περιβάλλον.

-Το «Σπίτι της HELMEPA» ανοίγει νέο κεφάλαιο για τη ναυτική και περιβαλλοντική εκπαίδευση-

Στο μεταξύ ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της HELMEPA σηματοδοτεί η δημιουργία του «Σπιτιού της HELMEPA», ενός μόνιμου χώρου αφιερωμένου στη θάλασσα, τη ναυτική κληρονομιά και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Η πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος κ.Σεμίραμις Παληού, χαρακτήρισε την εξέλιξη ιστορική στιγμή για τον οργανισμό, γνωστοποιώντας ότι η HELMEPA εξασφάλισε χώρο στη Δραπετσώνα, με τη στήριξη του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, όπου θα στεγαστεί η νέα της έδρα.

Όπως ανέφερε, το «HELMEPA Home» θα αποτελέσει ένα κέντρο ωκεάνιας παιδείας και ευαισθητοποίησης, ανοιχτό σε μαθητές, οικογένειες, ναυτικούς, δόκιμους και επισκέπτες κάθε ηλικίας.

Περιγράφοντας το όραμα του εγχειρήματος, η πρόεδρος της HELMEPA σημείωσε ότι οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσμο της θάλασσας μέσα από διαδραστικές εκθέσεις, εκπαιδευτικές δραστηριότητες και προσομοιώσεις, ενώ θα έρχονται σε επαφή με την ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας και την αξία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Τόνισε, επίσης, ότι η HELMEPA παραμένει πιστή στις αρχές που ενέπνευσαν την ίδρυσή της το 1982, προωθώντας τη συνεργασία, την εκπαίδευση και την εθελοντική δράση για την προστασία των θαλασσών. Σήμερα, όπως ανέφερε, η Ένωση αριθμεί 387 εταιρείες-μέλη και έχει κινητοποιήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο εθελοντές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Παράλληλα, κ.Παληού ανέδειξε την έννοια της «ωκεάνιας νοημοσύνης», τονίζοντας ότι η βιώσιμη διαχείριση των θαλασσών απαιτεί τη σύνδεση της περιβαλλοντικής γνώσης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και του ανθρώπινου παράγοντα.

Τόνισε ότι η HELMEPA, από την ίδρυσή της το 1982 από Έλληνες εφοπλιστές και ναυτικούς, δεν περιορίστηκε μόνο στην περιβαλλοντική προστασία, αλλά εξελίχθηκε σε έναν οργανισμό που προωθεί την εκπαίδευση, τη συνεργασία και τη διάδοση της ναυτικής γνώσης στην κοινωνία.

Όπως ανέφερε, η ναυτιλία καλείται σήμερα να λάβει κρίσιμες αποφάσεις για τους ανθρώπους, τα καύσιμα, την τεχνολογία και τις επενδύσεις, σε ένα περιβάλλον όπου όλες οι παράμετροι είναι αλληλένδετες.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι κάνουμε, αλλά πώς σκεφτόμαστε», σημείωσε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την έννοια της «ωκεάνιας νοημοσύνης» (Ocean Intelligence) ως οδηγό για το μέλλον.

Όπως τόνισε, η βιώσιμη ανάπτυξη της ναυτιλίας προϋποθέτει τη σύνθεση διαφορετικών μορφών γνώσης – οικολογικής, ανθρώπινης, τεχνολογικής και οικονομικής – ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με ολιστική προσέγγιση.

«Η θάλασσα πρέπει να γίνει κατανοητή, να προστατευθεί και να μοιραστεί», ανέφερε η πρόεδρος της HELMEPA, συνοψίζοντας το όραμα ενός οργανισμού που συνεχίζει να επενδύει στη γνώση, την εκπαίδευση και τη συλλογική δράση για ένα βιώσιμο θαλάσσιο μέλλον.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όντας πολίτες της ελεύθερης πλην ξεχασμένης Θράκης, οι περισσότεροι καταγόμενοι από προγόνους Ανατολικοθρακιώτες, Μικρασιάτες καί Πόντιους επιζήσαντες από διωγμούς, εθνοκαθάρσεις και γενοκτονίες, ανησυχούμε και εξεγειρόμαστε. Ανησυχούμε και εξεγειρόμαστε, κυρίως όσον αφορά στη στάση της Αθήνας, η οποία σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές περί άλλων τυρβάζει.

Απαιτούμε από την Κυβέρνηση και όλο το πολιτικό σύστημα να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να πράξουν ό,τι είναι αναγκαίο για την υπεράσπιση της χώρας. Να καταγγείλουν, πρωτίστως, παντού με δριμύτητα τις επεκτατικές ενέργειες της Τουρκίας και να προχωρήσουν αμέσως σε ενέργειες που θα ανασχέσουν τον τουρκικό αναθεωρητισμό.

Η υποχωρητικότητα δεν παράγει ειρήνη. Η απραξία φέρνει πόλεμο.

1. Αγγελώνιας Θεόδωρος, γεωλόγος, Αλεξανδρούπολη
2. Αμανατίδης Δημήτρης, γεωπόνος, Κομοτηνή
3. Αμπατζόγλου Γιάννης, Ιατρική Φυσική ΠΓΝΑ, Αλεξανδρούπολη
4. Αντωνιάδης Γαβριήλ, κτηνοτρόφος, Ξάνθη
5. Ασημακόπουλος Βύρων, καθ. Ιατρικής, Αλεξανδρούπολη
6. Αχμέτ Τζεμ, εργάτης, Ολλανδία/Κομοτηνή
7. Βαμβακίδης Μιχάλης, συνταξιούχος, Ξάνθη
8. Βαρσάμης Γιάννης, δημ. υπάλληλος, Ξάνθη
9. Βραχιώλιας Στράτος, ψυχολόγος, Αλεξανδρούπολη
10. Γεωργαντά Αναστασία, συνταξιούχος, Κομοτηνή
11. Γιαλαντζή Έλσα, εκπαιδευτικός, Κομοτηνή
12. Γκαζίνος Κώστας, κτηνίατρος, Ξάνθη
13. Γκοτζαρίδης Κώστας, πολιτικός μηχανικός, Κομοτηνή
14. Γκουργκούνης Χρήστος, πυροσβέστης, Αλεξανδρούπολη
15. Γκουρλίτσας Γιώργος, συνταξιούχος, Ξάνθη
16. Δάγκα Γεωργία, δημ. υπάλληλος, Κομοτηνή
17. Δαργινίδης Δημήτρης, ιδ. υπάλληλος, Βιέννη/Ξάνθη
18. Δωρόπουλος Βαγγέλης, δάσκαλος/μουσικός, Ξάνθη
19. Ζαφειρίδης Γιώργος, ελ. επαγγελματίας, Κομοτηνή
20. Ζησίδου Ματίνα, ελ. επαγγελματίας, Αλεξανδρούπολη
21. Θάνου Δέσποινα, β. βρεφονηπιοκόμος, Κομοτηνή
22. Θεοδωρίδης Χρήστος, γυμναστής, Ξάνθη
23. Καλοδημίδης Πάρις, γεωλόγος, Κομοτηνή
24. Καραΐσκος Κοσμάς, δημοσιογράφος, Κομοτηνή
25. Καραΐσκος Κώστας, συνταξιούχος, Κομοτηνή
26. Καρακολίδης Παναγιώτης, εκπαιδευτικός, Κομοτηνή
27. Καραμπατζάκης Βασίλης, συνταξιούχος, Αλεξανδρούπολη
28. Καρκάνης Γιώργος, συνταξιούχος, Ξάνθη
29. Κελέσης Γιώργος, αναισθησιολόγος, Κομοτηνή
30. Κουρτούμα Μαρία, υγειονομικός, Κομοτηνή
31. Κουσινίδης Χάρης, εκπαιδευτικός, Ν. Ορεστιάδα
32. Κουτσομιχάλη Ζωή, ιδ. υπάλληλος, Ξάνθη
33. Μαγγίνας Νίκος, δικηγόρος, Σουφλί
34. Μεμεταλή Ιρφάν, ελ. επαγγελματίας, Ξάνθη
35. Μεχμέτ Ζεκριέ, καθαρίστρια, Κομοτηνή
36. Μήτσιου Δημήτριος, δικηγόρος, Κομοτηνή
37. Μπαλακτσής Χρήστος, σωφρονιστικός υπάλληλος, Ξάνθη
38. Ναθαναηλίδης Σταύρος, δημ. υπάλληλος, Ξάνθη
39. Νεραντζάκη Ελένη, ιδ. υπάλληλος, Αλεξανδρούπολη
40. Νικηφορίδης Δημήτρης, νευρολόγος, Ξάνθη
41. Ξανθού Χρύσα, εκπαιδευτικός, Κομοτηνή
42. Πανοσκάλτσης Βασίλης, καθ. Πολυτεχνείου ΔΠΘ, Ξάνθη
43. Πάντσογλου Παναγιώτης, ελ. επαγγελματίας, Ξάνθη
44. Παπαράδης Θανάσης, ελ. επαγγελματίας, Αλεξανδρούπολη
45. Παπαβασιλείου Σταυρούλα, δικηγόρος, Κομοτηνή
46. Παπαγιάννης Γρηγόρης, καθ. ΔΠΘ, Κομοτηνή
47. Πασχαλίδου Αναστασία, ιδ. υπάλληλος, Αλεξανδρούπολη
48. Πάφης Γιώργος, καθ. ΤΕΦΑΑ, Κομοτηνή
49. Ροδιάτη Αναστασία, εκπαιδευτικός, Κομοτηνή
50. Σαρίδου Αριστέα, ελ. επαγγελματίας, Κομοτηνή
51. Σελησίου Κωνσταντία, δημ. υπάλληλος, Αλεξανδρούπολη
52. Σιμσίρης Γιώργος, ελ.επαγγελματίας, Αλεξανδρούπολη
53. Σταυρακίδης Άγγελος, ελ. επαγγελματίας, Αλεξανδρούπολη
54. Σταυρίδης Θωμάς, απόστρατος, Κομοτηνή
55. Στεργίου Σάββας, απόστρατος, Αλεξανδρούπολη
56. Στόικου Στέλλα, δημ. υπάλληλος, Κομοτηνή
57. Τερζανίδης Δημήτριος, ελ. επαγγελματίας, Ξάνθη
58. Τερζανίδης Κώστας, εκπαιδευτικός, Ξάνθη
59. Τζουβάρας Θανάσης, ελ. επαγγελματίας, Αλεξανδρούπολη
60. Τσαγκούδης Δήμος, συνταξιούχος, Διδυμότειχο
61. Τσάμογλου Δέσποινα, δικηγόρος, Βιέννη/Ξάνθη
62. Τσαφαρίδης Αλέξης, τραυματιοφορέας, Κομοτηνή
63. Τσιλιγγίρη Δώρα, συνταξιούχος, Κομοτηνή
64. Φωλιάς Δημήτρης, εκπαιδευτικός, Κομοτηνή
65. Χαλκιά Δάφνη, επισκέπτης υγείας, Σαμοθράκη
66. Χατζηδημητρίου Γιώργος, συνταξιούχος, Ξάνθη

Κονταίνουμε (οι γυναίκες περισσότερο), κρεμάει η μύτη, αλλάζουν σχήμα ακόμη και τα οστά του κρανίου, πέφτουν χαμηλότερα τα φρύδια, βαθουλώνουν τα μάτια επειδή χάνεται το λίπος της περιοχής, αλλά παράλληλα συρρικνώνονται λίγο και τα γύρω οστά, χάνουμε τα έντονα ζυγωματικά,  αντί να αποθηκεύουμε λίπος κάτω από το δέρμα  παντού, αυτό συγκεντρώνεται στα σπλάχνα και η επιβράδυνση του μεταβολισμού κάνει τους πιο πολλούς να παχαίνουν, ώσπου στα σχετικά βαθιά γεράματα αρχίζουν σχεδόν όλοι να αδυνατίζουν έντονα. Το δέρμα γίνεται πιο λεπτό, και ο ηλικιωμένος κρυώνει πιο πολύ από τον νέο. Σχεδόν όλα τα όργανα μικραίνουν περίπου κατά 25% μέχρι τα 65 μας (εκτός από την καρδιά) και το σώμα μας τα βγάζει πέρα με όλο και λιγότερα “μέσα”.

Η ηλικία και το μυαλό μας

Κάθε χρόνο μετά την ενηλικίωση χάνουμε όλοι πάνω-κάτω το 1% από τα πάντα στον οργανισμό μας: Από την ελαστίνη στο δέρμα μέχρι τους οστεοβλάστες στα κόκαλα, όχι όμως και  τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου μας. Τα τελευταία συρρικνώνονται κάπως και διαφοροποιούνται, αλλά επαρκούν μέχρι τα βαθιά γεράματα, εκτός κι αν κάποιος πάσχει από άνοια ή έχει υποστεί βαρύ εγκεφαλικό. Toυλάχιστον το 40% από εμάς μετά τη μέση ηλικία αρχίζει να ξεχνάει διάφορα, όμως το ότι δεν θυμάται κάποιος που έβαλε τα κλειδιά του δεν σημαίνει Αλτσχάιμερ -το ανησυχητικό είναι να κοιτάζει τα κλειδιά και να μην ξέρει σε τι χρησιμεύουν.

Ο ανδρικός εγκέφαλος συρρικνώνεται σταδιακά περισσότερο από των γυναικών, αλλά αυτός έχει εξαρχής 15% περισσότερο όγκο. Η Οπίσθια Κεντρική Έλικα του φλοιού, που είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία της αφής, του πόνου και της θερμοκρασίας, καθώς και της αντίληψης θέσης μας και των κινήσεων του σώματος μας, μειώνεται κατά 2,0% ετησίως στους άνδρες και κατά 1,2% ετησίως στις γυναίκες -άγνωστη η αιτία της διαφοράς. Πιθανόν η διαφορά να οφείλεται στο ότι οι άνδρες έχουν σε όλο τον πλανήτη μικρότερη διάρκεια ζωής και γεννιώνται με διαφορετικό προγραμματισμό. Παράλληλα, όσοι έχουν ανώτατη εκπαίδευση φαίνεται να έχουν λιγότερες απώλειες από τους άλλους, όμως η διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών, παραμένει. Επίσης, δεν συνδέεται με το βιοτικό επίπεδο.

Ο εγκέφαλος και των δύο διαρκώς παλεύει να αντισταθμίσει τις απώλειες, που είναι μοιραίες λόγω ηλικίας, και δημιουργεί νέες συνδέσεις με όσα υλικά έχει στη διάθεσή του -πολύ λιγότερα απ’ όσα είχε στα νιάτα του ο ίδιος άνθρωπος. Αν μάλιστα κάποιος προσπαθεί να μάθει μια νέα γλώσσα (που μάλλον δεν θα την μάθει καλά πλέον, αλλά ως άσκηση και ίσως χόμπι), αυτή η προσπάθεια αναγκάζει τον εγκέφαλο να δημιουργεί νέες συνδέσεις και να καταπολεμά την φυσική λόγω ηλικίας (ή και λόγω μίνι εγκεφαλικών) “ατροφία”. Στον εγκέφαλό μας όταν γεννιόμαστε, είναι προγραμματισμένο να υπάρχει και ένα είδος πλεονάσματος, ακριβώς για ώρες (ή ηλικίες) ανάγκης.

Κατάποση και φωνή

Με τα χρόνια αλλάζουν πολλά στα οστά, περιλαμβανομένων και των σπονδύλων, που “κάθονται”. Η φθορά στην κορυφή της σπονδυλικής στήλης, συχνά προκαλεί κλίση της κεφαλής προς τα εμπρός, συμπιέζοντας τον λαιμό. Ως αποτέλεσμα, η κατάποση είναι πιο δύσκολη και η πιθανότητα πνιγμού, μεγαλύτερη. Εν τω μεταξύ αλλάζει γύρω στα 60-65 και η δομή του λάρυγγα και του φάρυγγα, δυσκολεύοντας επίσης την κατάποση (πρεσβυφωνία, πρεσβυλάρυγγας και πρεσβυφαγία).

Το ότι ο λάρυγγας βρίσκεται χαμηλότερα συμβάλλει στο να αποκτούν σταδιακά χαμηλότερη συχνότητα φωνής οι γυναίκες, ενώ οι άνδρες, αντιστρόφως, αποκτούν σταδιακά λίγο υψηλότερο τόνο. Γερνώντας, η μεν ανδρική φωνή “λεπταίνει” ή “ψιλαίνει”, ενώ η γυναικεία αντιθέτως γίνεται πιο χαμηλής συχνότητας. Άνδρες και γυναίκες μεγάλης ηλικίας καταλήγουν να έχουν αντίστοιχα φωνές στα 140-160 Hz οι πρώτοι και στα 165-195 Hz οι δεύτερες.

Πέρα από το θέμα της φωνής, οι ανατομικές αλλαγές στο ανώτερο αναπνευστικό και στο φάρυγγα, καθιστούν ευκολότερο το στραβοκατάπημα και αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού και για τους δυό. Ως προς την φωνή, χάνεται μυική μάζα λόγω ηλικίας από παντού, περιλαμβανομένων και των φωνητικών χορδών, που αποτελούνται κυρίως από μυς. Μειώνεται εκεί και μια ουσία σαν ζελατίνη, αλλά και το πλακώδες επιθήλιο, οι δε λαρυγγικοί χόνδροι σταδιακά ασβεστοποιούνται. Ταυτόχρονα γίνονται πιο άκαμπτες οι τρόπον τινά αρθρώσεις που ρυθμίζουν την κίνηση των χορδών.

Ακοή

Όλες οι αισθήσεις “χαλαρώνουν” σταδιακά στη ζωή μας, ακόμα και η αφή  και η όσφρηση. Η ακοή μειώνεται και αυξάνονται τα βουητά και τα σφυρίγματα. Η ακοή αμβλύνεται συχνά λόγω συσσώρευσης κυψελίδας ή κεριού του αυτιού, που γίνεται λίγο πιο σκληρό, επειδή δεν λιπαίνεται όσο στα νιάτα μας. Μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα, αλλά από ωτορινολαρυγγολόγο. Όσο μεγαλώνουμε, αρχίζουμε να μην ακούμε καλά τις υψηλές συχνότητες όπως του βιολιού.

Οι ηλικιωμένοι ακούν καλύτερα τους άνδρες, επειδή όπως προαναφέραμε η ανδρική φωνή έχει χαμηλότερη συχνότητα σε σύγκριση με των γυναικών και των παιδιών. Η ανδρική στις μικρές και μεσαίες ηλικίες κυμαίνεται μεταξύ 85 και 180 Hz, ενώ η γυναικεία μεταξύ 165 και 255 Hz, οι δε παιδικές φωνές είναι στα 250 έως 400 Hz. Ειδικά στις πολύ μεγάλες ηλικίες οι άνθρωποι δεν ακούν καλά τι τους λένε οι άλλοι, επειδή πολλά σύμφωνα έχουν υψηλή συχνότητα, οπότε ο άνθρωπος ακούει κυρίως τα φωνήεντα που έχουν χαμηλή συχνότητα και δεν καταλαβαίνει τη λέξη -τα σύμφωνα είναι απαραίτητα για να γίνει κατανοητή κάθε λέξη με πάνω από μία συλλαβή.

Η δύναμη στη τρίτη ηλικία

Η μυϊκή μάζα και η δύναμη μειώνονται ήδη από την ηλικία των 30 ετών και αυτή η φθορά συνεχίζεται, για να γίνει πιο αισθητή στη μέση ηλικία και πολύ πιο αισθητή μετά τα 60. Κάποια μείωση μπορεί να αντιμετωπισθεί με την ήπια άσκηση, όμως γενικά η μείωση οφείλεται και στο ότι  ο οργανισμός δεν παράγει πλέον υψηλά επίπεδα αυξητικής ορμόνης και τεστοστερόνης, οι οποίες διεγείρουν την ανάπτυξη των μυών. Αυτή η μείωση είναι της τάξης μόλις του 15% σε πολλούς ανθρώπους, αλλά σημαντικά μεγαλύτερη σε όσους κάνουν καθιστική ζωή και δεν κάνουν τίποτα χειρωνακτικό, οπότε η απώλεια της δύναμης φτάνει και ξεπερνά το 45%.

Το επιπλέον πρόβλημα είναι ότι όσο πιο πολύ ξεκουράζεται ο ηλικιωμένος, τόσο πιο πολλή μάζα χάνει και τόσο δυσκολότερα την ανακτά. Έχει υπολογιστεί ότι αν κάποιος ηλικιωμένος μείνει ξαπλωμένος δύο μέρες, π.χ. λόγω τραύματος ή ίωσης, για να αναπληρώσει τη μάζα που έχασε μπορεί να χρειαστεί να ασκηθεί (αν μπορεί) για 15 μέρες. Κατά τη διάρκεια περιόδων αδράνειας, π.χ. από μια ασθένεια που ρίχνει τον άνθρωπο στο κρεβάτι, ο ηλικιωμένος χάνει μυϊκή μάζα πολύ πιο γρήγορα από ό,τι οι νεότεροι και την αναπληρώνει με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.

Τα μάτια

Η κόρη αντιδρά πιο αργά στις αλλαγές φωτισμού, ο φακός σκληραίνει και κιτρινίζει, αλλάζοντας τον τρόπο που γίνονται αντιληπτά και τα χρώματα. Δεν διαβάζονται εύκολα μπλε γράμματα σε μαύρο φόντο ή αντιστρόφως. Πολλοί δυσκολεύονται και στην αντίληψη του βάθους. Τα μάτια παράγουν λιγότερα υγρά και δάκρυα, οπότε είναι στο “πρόγραμμα” οι ξηροφθαλμίες, στις οποίες συμβάλλει το ότι χάνονται ή βουλώνουν αδένες στα βλέφαρα, ενώ παράλληλα αυτά “πέφτουν” δυσχεραίνοντας ακόμα περισσότερο την λίπανση του ματιού.

Μεγαλώνοντας, έχουμε ανάγκη από πιο δυνατό φωτισμό. Κατά μέσο όρο, οι 60χρονοι χρειάζονται τρεις φορές περισσότερο φως για να διαβάσουν από τους 20χρονους. Οι ηλικιωμένοι ενήλικες μπορεί να βλέπουν περισσότερες μικροσκοπικές μαύρες κηλίδες, που κινούνται στο οπτικό τους πεδίο. Εμφανίζεται και ένας δακτύλιος (arcus senilis) στην επιφάνεια του ματιού. Ο δακτύλιος αποτελείται από άλατα ασβεστίου και χοληστερόλης.

Τρίχες και νύχια

Γερνώντας το μαλλί αλλάζει σιγά σιγά χρώμα ώσπου λευκαίνει, και οι τρίχες γίνονται πιο αραιές σε όλο το σώμα ενώ γίνονται -ειδικά στα μαλλιά- κατά τουλάχιστον 20% πιο λεπτές. Συχνά χάνονται οι τρίχες από την ηβική περιοχή, ενώ ξαφνικά φυτρώνουν… όπου θέλουν. Στις γυναίκες βγαίνουν τρίχες και μάλιστα σκληρές στο πηγούνι, ενώ στους άνδρες προτιμούν τα ρουθούνια. Δεν πρέπει να ξεριζώνονται πάντως.

Οι θύλακες των τριχών ήδη από τα 30 αρχίζουν να παράγουν λιγότερη “χρωστική”. Οι πρώτες αλλαγές σημειώνονται γύρω από το πρόσωπο και κυρίως στους κροτάφους, μάλλον επειδή αυτές οι περιοχές είναι πιο εκτεθειμένες και ο κύκλος της ζωής των θυλάκων τους είναι εκ γενετής μικρότερος (ώστε να ανανεώνονται συχνότερα λόγω της συγκριτικά μεγαλύτερης έκθεσης), οπότε “κουράζονται” τρόπον τινά πιο γρήγορα και εξαντλούνται πρώτες. Τα νύχια γίνονται πιο θαμπά, κίτρινα και εύθραυστα. Των ποδιών, μπορεί να γίνουν σκληρά και παχιά και να μεγαλώνουν προς τα μέσα. Ειδικά στους καπνιστές τα νύχτα παραμορφώνονται πιο γρήγορα.

Έντερο, ήπαρ και νεφρά

Το πεπτικό σύστημα επηρεάζεται λιγότερο από άλλα συστήματα από τη γήρανση, όμως οι διαδικασίες γίνονται πιο αργές ως προς την προώθηση των τροφών. Σε πολλούς, το πεπτικό σύστημα μπορεί πλέον να παράγει λιγότερη λακτάση, ένα ένζυμο που χρειάζεται το σώμα για να χωνέψει το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, οπότε έχουν φουσκώματα που δεν είχαν νεότεροι. Το ήπαρ τείνει να γίνεται μικρότερο επειδή μειώνεται και σε αυτό ο αριθμός των κυττάρων. Επειδή εν τω μεταξύ μπορεί να έχει γίνει λιπώδες, ο όγκος μοιάζει ίδιος, χωρίς όμως να είναι. Τα ηπατικά ένζυμα που βοηθούν το σώμα να επεξεργάζεται φάρμακα και άλλες ουσίες λειτουργεί κάπως λιγότερο αποτελεσματικά, αλλά τηρουμένων των αναλογιών, επαρκώς. Η δόση πάντως ενός φαρμάκου που έπαιρνε κάποιος στα 55 δεν είναι η ίδια με εκείνην που πρέπει να παίρνει στα 75.

Μικραίνουν και τα νεφρά. Ήδη από τα 30 φιλτράρουν λιγότερο αίμα από όσο στην ηλικία των 20. Καθώς περνούν τα χρόνια, απομακρύνουν τα απόβλητα από το αίμα όλο και δυσκολότερα, λειτουργώντας πάντως κατά κανόνα κι αυτά επαρκώς στην τρίτη ηλικία. Οι άνδρες πηγαίνουν για ούρηση τετραπλάσιες φορές απ΄ ό,τι πήγαιναν νεότεροι -συχνότερα πάνε και οι γυναίκες. Ένας λόγος είναι ότι στα 60 μας ο μέγιστος όγκος ούρων που μπορεί να συγκρατήσει η κύστη μειώνεται από τα περίπου 500-600 ml στα 300-400.

Μερικές φορές οι μύες της ουροδόχου κύστεως συστέλλονται απρόβλεπτα, παρότι ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να ουρήσει και άλλοτε αποδυναμώνονται, οπότε η κύστη δεν αδειάζει πλήρως. Ο μυς που ελέγχει την έξοδο των ούρων από το σώμα σε πολλούς παύει να κλείνει αρκετά σφιχτά και σημειώνονται διαρροές. Παίζουν ρόλο η αλλαγή στο μήκος του ουροσωλήνα και στη μήτρα (γυναίκα), αλλά και στον προστάτη (άνδρες).

Οστά και δέρμα

Άνδρες και γυναίκες χάνουν περίπου το 1% της οστικής τους μάζας κάθε χρόνο, όμως οι άνδρες δεν υφίστανται την κάθετη μείωση που συμβαίνει στις γυναίκες μετά τη εμμηνόπαυση και που προσθέτει ένα 20% απωλειών στις ήδη συσσωρευμένες απώλειες του 1% ετησίως, οπότε πολλές γυναίκες φθάνουν να αθροίζουν απώλειες της τάξης του 50%. Συνολικά κατά τη διάρκεια της ζωής τους, οι άνδρες χάνουν περίπου το 20%  το μέγιστο, το 30% της οστικής τους μάζας και όλοι χάνουμε πάνω από ένα εκατοστό σε ύψος ανά δεκαετία, με τις γυναίκες να χάνουν πάνω από 6 εκατοστά μετά την εμμηνόπαυση.

Το δέρμα χάνει κατά μέσο όρο 10% έως 20% της ελαστικότητάς του ανά δεκαετία μετά τα 20-25. Ο οργανισμός συνεχίζει να παράγει, έστω και σε μειωμένους ρυθμούς, κολλαγόνο (σταθεροποιητικός παράγοντας), αλλά όχι πλέον ελαστίνη (ουσία που παρέχει ελαστικότητα). Αυτό γίνεται επειδή η ελαστίνη είναι μια από τις πιο ανθεκτικές και μακρόβιες πρωτεΐνες, με διάρκεια ζωής περίπου 74 έτη, γι΄αυτό η παραγωγή της σταματά στην εφηβεία. Όλοι έχουμε δηλαδή μια δεξαμενή ελαστίνης που θεωρητικά αντέχει μέχρι τέλους.

Χάνουμε όμως ανά δεκαετία το 10% από αυτήν -οι καπνιστές και όσοι εκτίθενται στον ήλιο, χάνουν περισσότερη. Στα 40 οι περισσότεροι έχουμε ήδη χάσει το 20% έως 30% της δεξαμενής. Παράλληλα, ενώ οι άνδρες χάνουν σταθερά μέχρι τα γεράματά τους 1% του κολλαγόνου τους, οι γυναίκες μετά τα 50 χάνουν μέσα σε μια πενταετία το 30% αυτής της πρωτεΐνης. Το ανδρικό δέρμα είναι εκ φύσεως περίπου 25% παχύτερο από το γυναικείο και έχει μεγαλύτερη πυκνότητα κολλαγόνου και ελαστικών ινών εξαρχής. Έτσι, παρόλο που ένας άνδρας μετά τα 50 χάνει σταθερά ελαστίνη, οι συνέπειες (όπως η έντονη χαλάρωση) αργούν να γίνουν ορατές στην επιφάνεια. Η απώλεια ελαστίνης και κολλαγόνου γίνεται στον άνδρα έντονη γύρω στα 60.

Οι γυναίκες έχουν την προστατευτική δράστη των οιστρογόνων μέχρι την εμμηνόπαυση, αλλά και οι άνδρες διαθέτουν πολλή τεστοστερόνη που συντηρεί έμμεσα την ελαστίνη. Η τεστοστερόνη μειώνεται κατά 1% έως 2% κατ΄έτος. Χάνουν και οι γυναίκες τις υποστηρικτικές προς την ελαστίνη δράσεις του οργανισμού κατά 1%-2% το χρόνο μέχρι τα 40 τους, αλλά μετά τα 50 έχουν οι περισσότερες απότομη επιτάχυνση στις απώλειες. Όσον αφορά την σεξουαλική επιθυμία, στις γυναίκες μειώνεται πιο κάθετα, γιατί με την εμμηνόπαυση χάνουν και την λίγη τεστοστερόνη που είχαν και που προκαλούσε ερωτική επιθυμία.

Από την πρώτη στιγμή έσπευσαν στον τόπο της πυρκαγιάς δυνάμεις πυρόσβεσης, οι οποίες ενισχύθηκαν στην πορεία και αυτή τη στιγμή επιχειρούν συνολικά 108 πυροσβέστες με 32 οχήματα, 6 ομάδες πεζοπόρων της 1ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές, ενώ από αέρος επιχειρούν πέντε ελικόπτερα, εκ των οποίων το ένα για το συντονισμό των δυνάμεων.

Όπως έγινε γνωστό από την Πυροσβεστική, μέχρι στιγμής δεν απειλείται κατοικημένη περιοχή, αλλά η κινητοποίηση ήταν μεγάλη για να τεθεί υπό έλεγχο η πυρκαγιά, πριν προλάβει να πάρει διαστάσεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Κλείνει, έτσι, ένα αρνητικό κεφάλαιο που άνοιξε πριν από 16 χρόνια, με τη χώρα μας να αποκαθιστά πλήρως την κανονικότητα στην οικονομία της. Και, μάλιστα, σε μία στιγμή που 10 άλλα κράτη-μέλη τίθενται σε καθεστώς εποπτείας λόγω υπερβολικών ελλειμμάτων», σημειώνει ο Πρωθυπουργός.

Και τονίζει: «Η εξέλιξη αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Αντίθετα, συμπυκνώνει τη σκληρή προσπάθεια πολιτών και Πολιτείας. Και δεν είναι μία τεχνοκρατική διαπίστωση. Αλλά το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομείται μία καλύτερη ζωή. Επιτρέποντας στα πλεονάσματα να γίνονται καλύτεροι μισθοί και συντάξεις. Οι μεταρρυθμίσεις να δημιουργούν νέες δουλειές. Το δημόσιο χρέος να υποχωρεί, απαλλάσσοντας από παλαιά βάρη τη νέα γενιά. Και τη συλλογική ανάπτυξη να μετατρέπεται, σταδιακά, σε ατομική ευημερία.

Με τη σφραγίδα και της Ευρώπης, λοιπόν, από σήμερα αφήνουμε πίσω την επώδυνη παρένθεση που άνοιξε με το ξέσπασμα της κρίσης. Όχι, απλώς, με ανακούφιση. Αλλά με την αυτοπεποίθηση μιας πατρίδας που θυμάται από πού ξεκίνησε και γνωρίζει, πλέον, πού πηγαίνει. Γιατί, παρά τις δυσκολίες, το ταξίδι δεν σταματά εδώ, καθώς υπάρχουν ακόμη πολλές νίκες να κατακτήσουμε. Βαδίζοντας με σταθερό βήμα στον δρόμο της δυναμικής προόδου. Με σιγουριά και με προοπτική».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ