Την ίδια μέρα θα αναμετρηθούν Μάντσεστερ Σίτι και Παρί Σεν Ζερμέν (14/10, 22:00, Magenta Sport 4), με τις δύο ομάδες να έχουν κατακτήσει συνολικά τα τρία από τα τέσσερα πιο πρόσφατα τρόπαια της διοργάνωσης, ενώ ξεχωρίζει και η «μάχη» ανάμεσα σε Ατλέτικο Μαδρίτης και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ (13/10, 22:00, Magenta Sport 2 & 4K). Η δημοσιογραφική ομάδα των καναλιών Magenta Sport θα μεταφέρει όλες τις εξελίξεις μέσα από πλούσιο ρεπορτάζ και ειδικές εκπομπές.

Οι υπόλοιποι αγώνες που ξεχωρίζουν

Την Τρίτη 13/10 η Άρσεναλ θα υποδεχθεί τη Λιλ (22:00, Magenta Sport 3 & Start), η Μπαρτσελόνα θα δοκιμαστεί στην έδρα της Γαλατάσαραϊ (22:00, Magenta Sport 5) και η Νάπολι θα παίξει εκτός με τη Βιγιαρεάλ (22:00, Magenta Sport 8). Την Τετάρτη 14/10, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναμέτρηση Ρόμα-Ρεάλ Μαδρίτης (22:00, Magenta Sport 3 & Start), με τον Ζοσέ Μουρίνιο να τίθεται αντιμέτωπος με την ομάδα που οδήγησε στην κατάκτηση του UEFA Europa Conference League το 2022, ενώ ξεχωρίζουν και τα ματς Μπόντο Γκλιμτ-Ντόρτμουντ (22:00, Magenta Sport 5) και Άστον Βίλα-Φενέρμπαχτσε (22:00, Magenta Sport 7).

Η δημοσιογραφική κάλυψη των καναλιών Magenta Sport

Το διήμερο της αγωνιστικής δράσης, οι τηλεθεατές θα έχουν στη διάθεσή τους την εκπομπή «UEFA Champions League Show» με τους Στέφανο Αβραμίδη και Βασίλη Σαμπράκο, πριν και μετά τη λήξη των αγώνων, με πλούσιο ρεπορτάζ, δηλώσεις των πρωταγωνιστών, αναλύσεις και τα καλύτερα στιγμιότυπα. Επίσης, η εκπομπή «UEFA Champions League Λεπτό προς Λεπτό» (19:45 με τον Γιώργο Μπιτσικώκο & 22:00 με τον Στέφανο Αβραμίδη) θα προσφέρει λεπτό προς λεπτό ενημέρωση από όλα τα ματς της αγωνιστικής.

Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα μεταδόσεων

UEFA Champions League (League Phase, 2η Αγωνιστική)

Τρίτη 13/10

Εκπομπή «UEFA Champions League Show» (19:00, Magenta Sport 1)
Εκπομπή «UEFA Champions League Λεπτό προς Λεπτό» (19:45, Magenta Sport 1)
Λανς-Σπόρτινγκ Λισαβόνας (19:45, Magenta Sport 2)
Σαμπάχ-Σλάβια Πράγας (19:45, Magenta Sport 3)
Εκπομπή «UEFA Champions League Λεπτό προς Λεπτό» (22:00, Magenta Sport 1)
Ατλέτικο Μαδρίτης-Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ (22:00, Magenta Sport 2 & 4K)
Άρσεναλ-Λιλ (22:00, Magenta Sport 3 & Start)
Γαλατάσαραϊ-Μπαρτσελόνα (22:00, Magenta Sport 5)
Ίντερ-Κλαμπ Μπριζ (22:00, Magenta Sport 6)
Βίκινγκ-Μπάγερν Μονάχου (22:00, Magenta Sport 7)
Βιγιαρεάλ-Νάπολι (22:00, Magenta Sport 8)
Λειψία-Αϊντχόφεν (22:00, Magenta Sport 9)
Εκπομπή «UEFA Champions League Show» (Τετάρτη 14/10, 00:05, Magenta Sport 1)

Τετάρτη 14/10

Εκπομπή «UEFA Champions League Show» (19:00, Magenta Sport 1)
Εκπομπή «UEFA Champions League Λεπτό προς Λεπτό» (19:45, Magenta Sport 1)
Λίντσερ-Λίβερπουλ (19:45, Magenta Sport 3)
Φέγενορντ-Κόμο (19:45, Magenta Sport 5)
Εκπομπή «UEFA Champions League Show Pregame Σαχτάρ Ντόνετσκ-ΑΕΚ» (21:00, Magenta Sport 2)
Εκπομπή «UEFA Champions League Λεπτό προς Λεπτό» (22:00, Magenta Sport 1)
Σαχτάρ Ντόνετσκ-ΑΕΚ (22:00, Magenta Sport 2 & 4K)
Ρόμα-Ρεάλ Μαδρίτης (22:00, Magenta Sport 3 & Start)
Μάντσεστερ Σίτι-Παρί Σεν Ζερμέν (22:00, Magenta Sport 4)
Μπόντο Γκλιμτ-Ντόρτμουντ (22:00, Magenta Sport 5)
Μπέτις-Πόρτο (22:00, Magenta Sport 6)
Άστον Βίλα-Φενέρμπαχτσε (22:00, Magenta Sport 7)
Σλόβαν Μπρατισλάβας-Στουτγκάρδη (22:00, Magenta Sport 8)
Εκπομπή «UEFA Champions League Show» (Πέμπτη 15/10, 00:05, Magenta Sport 1)

Ο σίδηρος είναι μέταλλο που βρίσκεται φυσικά σε πολλά τρόφιμα, προστίθεται σε εμπλουτισμένα τρόφιμα και διατίθεται και ως συμπλήρωμα διατροφής. Αποτελεί βασικό συστατικό της αιμοσφαιρίνης και της μυοσφαιρίνης, πρωτεϊνών που μεταφέρουν οξυγόνο στο σώμα. Παράλληλα, συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας, στη σύνθεση του DNA και στην ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού και του νευρικού συστήματος.

Ο οργανισμός δεν έχει ενεργό μηχανισμό απέκκρισης του σιδήρου. Σε αντίθεση με άλλα μέταλλα, τα επίπεδά του ρυθμίζονται κυρίως μέσω της απορρόφησης από το έντερο. Αυτό σημαίνει ότι η ποσότητα σιδήρου που απορροφάται προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, και όχι μέσω αποβολής.

Τι είναι η σιδηροπενική αναιμία

Η σιδηροπενική αναιμία είναι η πιο κοινή μορφή αναιμίας και προκαλείται όταν ο οργανισμός δεν διαθέτει επαρκή ποσότητα σιδήρου για να παράγει υγιή ερυθρά αιμοσφαίρια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ορίζεται ως αιμοσφαιρίνη <13 g/dL για άνδρες και <12 g/dL για γυναίκες.

Τα συχνότερα αίτια περιλαμβάνουν: Κακή διατροφή, έμμηνο ρύση, εγκυμοσύνη, δυσαπορρόφηση (π.χ. κοιλιοκάκη, φλεγμονώδης νόσος εντέρου, βαριατρικό χειρουργείο). Παγκοσμίως, εκτιμάται ότι το 40% των παιδιών 6–59 μηνών, το 37% των εγκύων και το 30% των γυναικών 15–49 ετών πάσχουν από αναιμία. Μερικά από τα πιο συχνά συμπτώματα είναι η κόπωση, η ζάλη, η δύσπνοια, τα κρύα άκρα, τα εύθραυστα νύχια, η αδυναμία συγκέντρωσης, η ταχυπαλμία, πληγές στο στόμα, η τριχόπτωση και η ωχρότητα.

Πώς απορροφάται ο σίδηρος

Η απορρόφηση του σιδήρου πραγματοποιείται κυρίως στο λεπτό έντερο και συγκεκριμένα στο δωδεκαδάκτυλο και τη νήστιδα. Η απορρόφηση αυξάνεται όταν ο οργανισμός παρουσιάζει έλλειψη. Δύο είναι οι τύποι σιδήρου, ο αιμικός και ο μη αιμικός σίδηρος. Ο αιμικός σίδηρος, από ζωικές πηγές (συκώτι, μοσχάρι, κοτόπουλο, μύδια, στρείδια, τόνος σε νερό, σαρδέλες κονσέρβας) απορροφάται πιο εύκολα (15–35%). Ο μη αιμικός σίδηρος, από φυτικές πηγές (φασόλια, ρεβίθια, φακές, σπανάκι, πατάτα με φλούδα, μαύρη σοκολάτα >45%, εμπλουτισμένα δημητριακά) απορροφάται σε ποσοστό 2–20%.

Η απορρόφηση του σιδήρου επηρεάζεται σημαντικά από το είδος των τροφίμων και τη σύστασή τους. Ορισμένα συστατικά σχηματίζουν σύμπλοκα με τον σίδηρο στο έντερο και εμποδίζουν την απορρόφησή του, ενώ άλλα τη διευκολύνουν. Το ασβέστιο (π.χ. από τα γαλακτοκομικά) έχει τεκμηριωθεί ότι μειώνει την απορρόφηση και του αιμικού και του μη αιμικού σιδήρου όταν καταναλώνεται ταυτόχρονα. Η δράση του είναι δοσοεξαρτώμενη. Οσο μεγαλύτερη η ποσότητα ασβεστίου, τόσο μεγαλύτερη η αναστολή.

Το φυτικό οξύ (σε όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης) σχηματίζει σύμπλοκα με τον σίδηρο στο έντερο και εμποδίζει τη βιοδιαθεσιμότητά του. Το μούλιασμα των οσπρίων για αρκετές ώρες (8-12) και η απόρριψη του νερού, βοηθά σημαντικά στη μείωση του φυτικού οξέος. Επίσης οι πολυφαινόλες (σε τσάι, καφέ, κακάο, κόκκινο κρασί, φρούτα και λαχανικά με έντονο χρώμα) παρεμποδίζουν την απορρόφηση μέσω δέσμευσης του σιδήρου στο έντερο. Το αυγό, κυρίως το ασπράδι, περιέχει φωσβιτίνη που δεσμεύει τον μη αιμικό σίδηρο και μειώνει την απορρόφηση.

Μην λαμβάνετε το συμπλήρωμα μαζί με γαλακτοκομικά, καφέ, τσάι ή δημητριακά ολικής. Αποφύγετε ταυτόχρονη λήψη με σκευάσματα που περιέχουν ασβέστιο, μαγνήσιο ή ψευδάργυρο. Προτιμήστε τη λήψη με άδειο στομάχι (αν δεν προκαλεί ενοχλήσεις). Συνδυάστε το με βιταμίνη C (π.χ. με φυσικό χυμό πορτοκάλι, φράουλες).

Τι αυξάνει την απορρόφηση

Η βιταμίνη C (εσπεριδοειδή, πιπεριά, φράουλες) μετατρέπει τον μη αιμικό σίδηρο σε απορροφήσιμη μορφή και μπορεί να αντισταθμίσει την αρνητική επίδραση των πολυφαινολών και του φυτικού οξέος, όταν καταναλώνεται ταυτόχρονα με τρόφιμα πλούσια σε μη αιμικό σίδηρο ή με το συμπλήρωμα. Η βιταμίνη C μπορεί να αντισταθμίσει εν μέρει την αρνητική επίδραση φυτικών παραγόντων (π.χ. φυτικό οξύ, πολυφαινόλες), γι’ αυτό και συστήνεται να καταναλώνεται μαζί με μη αιμικό σίδηρο.

Ζωικά τρόφιμα (“meat factor” – ψάρι, κοτόπουλο, μοσχάρι): Οι πρωτεΐνες και τα πεπτίδια τους διευκολύνουν την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου, ακόμη και όταν προστίθενται σε φυτικά γεύματα όπως όσπρια ή λαχανικά.

Συνδυασμοί τροφίμων που ενισχύουν τη δράση του είναι π.χ. οι φακές + ρύζι + λεμόνι ή 1 πορτοκάλι μετά την κατανάλωση. Επίσης τα ρεβίθια + πιπεριά + ψιλοκομμένο μοσχάρι ή κοτόπουλο ή ψάρι. Άλλος συνδυασμός, το συκώτι + λεμόνι + ρύζι ή πατάτες + σαλάτα με πιπεριά, ντομάτα. άλλος συνδυασμός, είναι το μπριάμ + φέτα + ένα φρούτο με βιταμίνη C όπως π.χ. το ακτινίδιο, οι φράουλες και ο λωτός.

Συχνά λάθη

Είναι λάθος η λήψη συμπληρώματος μετά από γεύμα πλούσιο σε φυτικές ίνες ή ασβέστιο όπως και η κατανάλωση καφέ ή τσαγιού κοντά στη λήψη. Λάθος είναι και η παράλειψη βιταμίνης C από τη διατροφή όπως και η μη τήρηση χρονικών αποστάσεων από άλλα συμπληρώματα.

Προσοχή! Υπάρχουν διαφορετικά σκευάσματα σιδήρου: Δισθενής (Fe2+): πιο απορροφήσιμος, περισσότερες πιθανότητες γαστρεντερικών ενοχλήσεων. Τρισθενής (Fe3+): λιγότερες ενοχλήσεις, χαμηλότερη απορρόφηση. Αιμικός σίδηρος: δεν χρησιμοποιείται ευρέως σε σκευάσματα, καλύτερη ανοχή και απορρόφηση, λιγότερη αλληλεπίδραση με τη διατροφή.

Ρώτησε τον φαρμακοποιό σας ποιο σκεύασμα είναι κατάλληλο για εσάς και συμβουλευθείτε  διαιτολόγο για το πώς θα εφαρμόσετε καλύτερα τις συστάσεις στη δική σας διατροφική ρουτίνα, με στόχο τη μέγιστη απορρόφηση του σιδήρου. Συμπερασματικά, η συνδυαστική υποστήριξη της συμπληρωματικής αγωγής σιδήρου με τη σωστή διατροφή μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την απορρόφησή του και να ενισχύσει τη γενική υγεία.

Η Δανάη Ευλογημένου είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition

Γυναικοκρατία. Αλληλεγγύη. Πελασγικά φιλειρηνικά κοινόβια, μακραίωνα στη λίμνη που λέγεται πλέον Μεσόγειος. Η τσιγγάνα ως σύμβολο ελευθερίας (η νομαδική προϊστορία τού ανθρώπου σε νεορομαντική εξιδανίκευση). Χαρούμενο αισθητικό αποτέλεσμα για χαλαρή απόλαυση, με στοιχεία από τούς «Αθλίους» τού Ουγκώ, με καλλιτεχνική αξιοποίηση των ψιλοπαραβατικών «αγυιοπαίδων» τού Παρισιού (για να θυμηθούμε τον Παπαδιαμάντη, από γλωσσολογικής πλευράς – “les gamins” στα γαλλικά)…

Η χρωματική γκάμα (pal) δίνει μια μετα-ιμπρεσιονιστική χροιά σε όλες τις εικόνες. Ηχητικό τοπίο και «όψις» σε αγαστή σύμπνοια για τη διασκέδαση τού θεατή. Δείτε το. Μην το χάσετε. Δεν ξέρω εάν είναι κατάλληλο για όλη την οικογένεια. Ρωτήστε τα παιδιά σας. Μάλλον αυτά τα ξέρουν όλα και σε πολλά θέματα είναι πιο ενημερωμένα από εμάς.

Ίσως καλόν είναι πλέον να είναι προετοιμασμένος κανείς για παν ενδεχόμενον. Σίγουρα όμως (εκτός από φιλάκια απολύτως σεβαστικά) ουδέν μεμπτόν συμβαίνει σε αυτό το κόμικ. Νοσταλγώ όσο μεγαλώνω τα «Κλασικά εικονογραφημένα» τής μακρινής παιδικής μου ηλικίας.

“Βίβα Κάρμεν” – Ιnfo

ΓΑΛΛΙΑ  | 2026 | ΕΓΧΡΩΜΟ | DCP | 90’ | ΓΑΛΛΙΚΑ

Στα ηλιόλουστα σοκάκια της Σεβίλλης, μια ατίθαση συμμορία παιδιών του δρόμου αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια της για να σώσει την Κάρμεν —μια ελεύθερη και φλογερή γυναίκα— από την τραγική μοίρα που της επιφυλάσσει το πεπρωμένο. Ο Σεμπαστιάν Λοντενμπάχ επανεφευρίσκει την πασίγνωστη όπερα του Ζορζ Μπιζέ, διασκευάζοντας τα θρυλικά της μοτίβα με μια σύγχρονη άποψη και μετατρέποντας το κλασικό δράμα σε μια πολύχρωμη μουσική περιπέτεια. Με μια πανδαισία σχεδίων, ζεστούς ρυθμούς και μια αφοπλιστική αθωότητα, η «Κάρμεν» του αποδομεί το σκοτεινό φινάλε του πρωτοτύπου για να παραδώσει ένα φωτεινό παραμύθι για τη φιλία, την αλληλεγγύη και το ανεκτίμητο δικαίωμα στην ελευθερία. Θοδωρής Καραμανώλης

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Sébastien Laudenbach

ΣΕΝΑΡΙΟ: Santiago Otheguy, Sébastien Laudenbach

ΜΟΥΣΙΚΗ: Amine Bouhafa, Isabelle Laudenbach

ΜΟΝΤΑΖ: Catherine Aladenise

ΜΕ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ: Camélia Jordana, Milo Machado-Graner, Soumaye Bocoum, Carl Malapa, Gaëtan Dupont, Évan Paturel, Paul Minthe, Olga Milshtein, Nadège Beausson Diagne, Maxime Bailleul, Félix Kysyl, Benjamin Cannone, Gaëtan Peau, Suzanne Levy-Aris

ΣΕΜΠΑΣΤΙΕΝ ΛΟΝΤΕΝΜΠΑΧ

Σκηνοθέτης, animator και εικονογράφος, γεννημένος στην Γαλλία το 1973. Από το 2001 διδάσκει στην διάσημη σχολή Καλών Τεχνών ‘EnsAD’ στο Παρίσι. Το ντεμπούτο του τιμήθηκε με Βραβείο Επιτροπής στο Φεστιβάλ Ανεσί, ενώ το «Chicken for Linda» κατέκτησε το Σεζάρ Καλύτερου Animation το 2024. 

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

2026 Viva Carmen!

2023 Chicken for Linda

2016 The Girl Without Hands.

Μαζί με τον Βρετανό υπουργό Χάρολντ Μακμίλαν, ο Παπανδρέου και η ελληνική κυβέρνηση πάτησαν την ιερή γη της πατρίδας, ελεύθερη πλέον, την 11η Οκτωβρίου.

Ήταν η ημέρα αυτή η δεύτερη φορά που το βρετανικό ναυτικό απελευθέρωνε συμβολικά την Ελλάδα. Η πρώτη ήταν με τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου το 1827 και η δεύτερη εκείνη, υπό τον εμπειροπόλεμο ταξίαρχο (Major-General) Ρόναλντ Σκόμπι, που έφτασε στον Πειραιά αντί του ναυάρχου Κόρδικτον, επικεφαλής του αγγλογαλλορωσικού στόλου, ο οποίος καταβύθισε τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στη Σφακτηρία το 1827 και άνοιξε τον δρόμο για την «Ενδοξότερη Ελληνική Επανάσταση της εθνικής Ανεξαρτησίας του 1821» (Αριστείδης Χατζής).

Η εντολή που είχε λάβει ο Σκόμπι από τον αρχιστράτηγο Μέσης Ανατολής Μαίτλαντ Γουίλσον ήταν «πρωτίστως η αποκατάσταση της τάξης και ασφάλειας στην περιοχή των Αθηνών και η εγκατάσταση αεροπορικής βάσης στο Χασάνι (νυν Ελληνικό), όπως και η λειτουργία της ελληνικής κυβέρνησης, διά την εξασφάλιση τροφίμων για τον πεινώντα πληθυσμό της Αθήνας» από τον βρετανικό στρατό. Επίσης, η συνεννόηση με τους Έλληνες αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, που είχαν κατέβει από τα βουνά στην πρωτεύουσα «κι ίσως να προκαλούσαν δυσκολίες» (*).

Οι ηγέτες, όμως, των ανταρτικών ομάδων, όπως ο Σαράφης και ο Ζέρβας, είχαν συμφωνήσει προηγουμένως, στην Καζέρτα της Ιταλίας, να τεθούν υπό τις διαταγές του Σκόμπι.

Εν τω μεταξύ, οι Γερμανοί, αποχωρώντας προς βορράν, ανατίναζαν γέφυρες, οδούς και λιμένες, εκτελούσαν ομήρους και άφηναν πίσω τους οπλισμό, για να χρησιμοποιηθεί κατά των Συμμάχων.

Ο Σκόμπι, τα Δεκεμβριανά, η Γερμανία και η αποκατάσταση της τάξης στην Ελλάδα

Το έργο του Σκόμπι, μετά την ανάληψη της στοιχειώδους τάξης στην πρωτεύουσα, έγινε ακόμη δυσκολότερο, όταν, την 3η Δεκεμβρίου 1944, ξέσπασε στην Αθήνα το κομμουνιστικό Κίνημα, που διήρκεσε έως τις 15 Ιανουαρίου 1945, με στόχο την κατάληψη της εξουσίας.

Ο Σκόμπι επέτυχε να καταστείλει την ανταρσία του ΚΚΕ στην Αθήνα και, βραδέως αλλά ασφαλώς, να συμβάλει στην αποκατάσταση της τάξης στη Θεσσαλονίκη και στις μεγάλες επαρχιακές πόλεις, με τη βοήθεια του Εθνικού Στρατού, τον οποίο εκπροσωπούσαν η Ορεινή Ταξιαρχία και ο Ιερός Λόχος, που είχαν έρθει από τη νίκη στο Ρίμινι εναντίον της γερμανικής «Βέρμαχτ».

Ήταν η δεύτερη φορά στο Ρίμινι που οι Γερμανοί παραδόθηκαν στα ελληνικά όπλα, μετά το οχυρό ΛΙΣΕ στο Κάτω Νευροκόπι, όταν εισέβαλαν, την 10η Απριλίου 1941, από τη Βουλγαρία, αλλά «σκάλωσαν» επί τετραήμερον στα οχυρά της «Γραμμής Μεταξά».

Αυτή είναι η σύντομη συνέχεια της Ιστορίας της Απελευθέρωσης των Αθηνών. Συνέβησαν, βεβαίως, κι άλλα πολλά, δυσάρεστα, που δεν λησμονούνται.

Αλήθεια ποια ακριβώς θα είναι η επίπτωση αυτών των ποσοτήτων ντίζελ στην αμερικάνικη και την παγκόσμια αγορά-οικονομία; ΟΙ ΗΠΑ καταναλώνουν 18,3 εκατ. τόνους ντίζελ μηνιαίως (με επίσημα στοιχεία του US Energy Information Administration). Δηλαδή, η ποσότητα των 300.000 τόνων που ο Τραμπ εξασφάλισε σύμφωνα με την προσωπική δήλωσή του, αποτελεί το 1,64% των αναγκών της αμερικάνικης οικονομίας!

Η ΕΕ – μεγαλύτερος καταναλωτής σε ντίζελ απ’ ό,τι οι ΗΠΑ, όπου προτιμούν περισσότερο την βενζίνη ως καύσιμο – έχει συγκεντρωτική κατανάλωση 20,7 εκατ. τόνους ντίζελ (με στοιχεία της Eurostat). Δηλαδή, αν η ποσότητα αυτή, των 300.000 τόνων, κατευθύνονταν αποκλειστικά προς τις χώρες της ΕΕ, θα καλύπτoνταν το 1,45% των μηνιαίων αναγκών της!

Δεν χρειάζεται, νομίζω, να μιλήσουμε για την παγκόσμια οικονομία! Αν διαβάσει όμως κανείς την ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ στο σύνολό της, θα δει παρακάτω καθαρά την αγωνία του – και το που στοχεύει. Τον ενδιαφέρουν όσοι έχουν μεγάλες αγροτικές ιδιοκτησίες (great farmers), οι ράντσερς (ranchers) και οι μεγάλες εταιρείες μεταφοράς (truckers). Αυτές οι ομάδες τον ενδιαφέρουν και τις αναφέρει εξάλλου.

Το ντίζελ, οι εκλογές και η Αλάσκα

Και τούτο γιατί, σε λιγότερο από ένα μήνα υπάρχουν στις ΗΠΑ οι ενδιάμεσες εκλογές. Αυτές οι κοινωνικές κατηγορίες αποτελούσαν κοινωνικές ομάδες στηρίγματα ισχυρά των Ρεπουμπλικάνων. Μαζί δε με τον ευρύ κύκλο επαγγελμάτων, επιχειρήσεων και εργαζομένων που επηρεάζουν – και οι οποίες έχουν σκληρά πιεστεί από την αύξηση των τιμών των καυσίμων και την συνεπαγόμενη αύξηση των τιμών όλων των αγαθών – μπορούν να επιφέρουν μεγάλο, καθοριστικό για την υπόλοιπη θητεία Τραμπ, εκλογικό πλήγμα.

Πέρα απ’ αυτά, σημαντικά – για την συνολικότερη εικόνα – είναι να τονισθούν, από τη μια τα αδιέξοδα στα Στενά και η συμφωνία της Αλάσκα. Το αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ με την πάροδο του χρόνου περιπλέκεται περισσότερο, με την αυξανόμενη ένταση στην περιοχή από τους Χούθι, τις αδυναμίες της Σαουδικής Αραβίας και την αστάθμητη εμπλοκή νέων παικτών (Τουρκία, Πακιστάν), με την σταθερή ανταγωνιστική άνοδο της Κίνας, με τις επικείμενες εκλογές στο Ισραήλ και την πιθανή μετεκλογική αβεβαιότητα.

Από την άλλη είναι οι συμφωνίες στην Αλάσκα, όπως έχω ξαναγράψει, όπου ο πρόεδρος Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν –
στην μόνη προσωπική τους συνάντηση – είχαν μια ευρύτερη συμφωνία, μη γνωστοποιημένη συνολικά και συγκεκριμένα. Διαβάζουμε αποσπασματικά κάποια τμήματά της πάντως. Αναφέρονται συμφωνίες για ενεργειακά ζητήματα και ορυκτές εκμεταλλεύσεις (όχι μόνον ενεργειακές) σε γεωγραφικές ζώνες και διάφορες οικονομικές συνεργασίες, με ανταλλάγματα στην Ουκρανία.

Η τωρινή κίνηση Τραμπ, μολονότι, δεν έχει πρακτικό και πραγματικό αποτέλεσμα για την οικονομία των ΗΠΑ, συνδέεται με κείνες τις συμφωνίες απ’ όπου προέρχεται και η τωρινή δημόσια δήλωση-υπενθύμιση Τραμπ περί αλλαγής του προέδρου της Ουκρανίας…

Στη συνέχεια, ο Τραμπ ανέλαβε τον ρόλο του αυστηρού λογιστή της ουκρανικής τραγωδίας: «Έχεις χάσει το 30% της χώρας σου», είπε, αναφερόμενος στις εδαφικές απώλειες, ενώ μίλησε για περισσότερους από ένα εκατομμύριο νεκρούς και συνολικά για απώλειες που, κατά τον ίδιο, ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια και στις δύο πλευρές. «Είναι ένας πόλεμος που δεν έπρεπε ποτέ να είχε ξεκινήσει», κατέληξε, πριν επαναλάβει την ετυμηγορία του για την ανάγκη αλλαγής προέδρου.

Πολιτική πυραμίδα και ντίζελ

Με δυο λόγια, ο Τραμπ δεν αρκείται πλέον να ζητά τον τερματισμό του πολέμου. Φαίνεται να θέλει να υποδείξει και ποιος θα πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της ουκρανικής πολιτικής πυραμίδας. Μια μικρή λεπτομέρεια, βέβαια παραμένει ότι, ο πρόεδρος της Ουκρανίας δεν εκλέγεται στις ΗΠΑ, ούτε η πολιτική νομιμοποίηση μιας χώρας αποτελεί παράρτημα της αμερικανικής προεδρίας.

Όμως αυτά είναι λεπτομέρειες που μάλλον δεν χαλούν τη διάθεση ενός ανθρώπου ο οποίος αντιμετωπίζει τη διεθνή πολιτική σαν διαπραγμάτευση ακινήτου πιέζοντας τον ιδιοκτήτη να ρίξει την τιμή, και ανακοινώνοντας ότι η συμφωνία ήταν εξαρχής δική σου ιδέα.

Κι ενώ ο Ζελένσκι καλείται περίπου να ετοιμάσει τις βαλίτσες του, ο Τραμπ ανοίγει ένα ακόμα μέτωπο. Η ανακοίνωση για συμφωνία προμήθειας ρωσικού ντίζελ, εφόσον επιβεβαιωθεί με τους συγκεκριμένους όρους που παρουσιάζεται, σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή μετατόπιση από τη γραμμή της ενεργειακής απομόνωσης της Ρωσίας.

Για χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους, επιδίωκαν να περιορίσουν τα ρωσικά έσοδα από την ενέργεια, ως απάντηση στην εισβολή στην Ουκρανία. Τώρα, η ανάγκη για φθηνότερα καύσιμα φαίνεται να ξαναβάζει την οικονομική σκοπιμότητα στο τραπέζι.

Η βενζίνη μυρίζει εκλογές

Και εδώ αρχίζει το πραγματικό θέατρο. Ο Τραμπ έχει μπροστά του τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και τις τιμές των καυσίμων, οι οποίες αποτελούν ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Για τον μέσο οδηγό, η γεωπολιτική μπορεί να είναι μια αφηρημένη έννοια. Η τιμή στην αντλία, όμως, είναι απολύτως συγκεκριμένη. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει κανείς τις λεπτομέρειες των κυρώσεων για να αντιληφθεί ότι το γέμισμα του ρεζερβουάρ κοστίζει ακριβά.

Έτσι, η ενεργειακή πολιτική αποκτά προεκλογικό άρωμα. Αν η Ρωσία μπορεί να προσφέρει καύσιμα σε συμφέρουσα τιμή, γιατί να μην κλειστεί συμφωνία; Το ερώτημα είναι τι απομένει από τη στρατηγική πίεσης προς τη Μόσχα, όταν ο ίδιος ο βασικός αντίπαλος της ρωσικής ενεργειακής επιρροής εμφανίζεται πρόθυμος να ξανανοίξει την πόρτα της συνεργασίας.

Η πολιτική τέχνη του détournement

Εδώ ακριβώς εμφανίζεται η πολιτική μέθοδος του détournement, της μεταστροφής, ή της ανατροπής της καθιερωμένης κατεύθυνσης. Ο Τραμπ δεν ακολουθεί απλώς μια διαφορετική πολιτική από εκείνη των προκατόχων του, αλλά αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού, μετακινεί τις κόκκινες γραμμές και αναγκάζει τους συμμάχους και τους αντιπάλους του να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους.

Πρόκειται για μια τακτική που προκαλεί αμηχανία στους συμπαίκτες, εκνευρισμό στους αντιπάλους και πονοκέφαλο στους αναλυτές. Όταν όλοι έχουν συνηθίσει να παίζουν σκάκι και ξαφνικά κάποιος αποφασίζει ότι παίζεται πόκερ, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος έχει καλύτερα χαρτιά αλλά ότι κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποιο παιχνίδι βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο Τραμπ επενδύει ακριβώς σε αυτή την αβεβαιότητα. Μπορεί να πιέζει τον Ζελένσκι για συμβιβασμό, να αφήνει περιθώρια συνεννόησης με τη Μόσχα και ταυτόχρονα να παρουσιάζει τις κινήσεις του ως προσπάθεια να σταματήσει ένας καταστροφικός πόλεμος. Το αν αυτή η μέθοδος θα οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη ή απλώς σε μια συμφωνία με βαρύ τίμημα για την Ουκρανία, είναι διαφορετικό ζήτημα. Για την ώρα, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος καταφέρνει να επιβάλει τη δική του ατζέντα. Και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό; Μα φυσικά η Ευρώπη!

Ο μεγάλος χαμένος της υπόθεσης

Στην όλη ιστορία, ο μεγάλος χαμένος κινδυνεύει να είναι η Ευρώπη. Επειδή για ακόμη μία φορά βρίσκονται μπροστά σε μια αμερικανική στροφή την οποία δεν ελέγχουν. Και φυσικά επειδή ζουν το μεγάλο ρέκβιεμ της μικρόνοιάς τους. Η Ευρώπη έχει επενδύσει πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά στην υποστήριξη της Ουκρανίας και στην αποδυνάμωση της Ρωσίας. Αν η Ουάσινγκτον αρχίσει να αναζητά συμβιβασμούς με τη Μόσχα, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ακολουθήσουν, αν θα διαφοροποιηθούν ή αν θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν μια αυτόνομη στρατηγική.

Βέβαια όλα αυτά χωρίς την πολυτέλεια να γνωρίζουν ποια θα είναι η επόμενη στροφή του Τραμπ. Το ειρωνικό είναι ότι η Ευρώπη συχνά διακηρύσσει την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας, αλλά κάθε φορά που η αμερικανική πολιτική αλλάζει πορεία, ανακαλύπτει ότι εξακολουθεί να βρίσκεται δεμένη στο αμερικανικό άρμα.

Ο Τραμπ, λοιπόν, δεν ζητά απλώς έναν νέο πρόεδρο για την Ουκρανία, αλλά θέτει υπό αμφισβήτηση ολόκληρη την αρχιτεκτονική της δυτικής πολιτικής των τελευταίων ετών. Και οι Ευρωπαίοι; Συνεχίζουν να ακροβατούν στο τεντωμένο σχοινί, προσπαθώντας να διατηρήσουν την ισορροπία, ενώ ο άνθρωπος που κρατά το ένα άκρο του σχοινιού αλλάζει διαρκώς κατεύθυνση.

Στην πολιτική του Τραμπ, άλλωστε, υπάρχει ένας σταθερός κανόνας: η μόνη σταθερά είναι η ανατροπή. Και όποιος δεν προλαβαίνει να προσαρμοστεί, κινδυνεύει να ανακαλύψει ότι το παιχνίδι τελείωσε χωρίς να έχει καταλάβει πότε άλλαξαν οι κανόνες.

Η γενναιοψυχία των νικητριών χωρών κατά τη συνομολόγηση της Συμφωνίας του Λονδίνου το 1953 για τη ρύθμιση των γερμανικών χρεών, εξασφάλισε στη νεαρή τότε Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας τη δυνατότητα μιας ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης που απέβη κατά πολύ υψηλότερη, από αυτήν των πρώην εμπολέμων της, περιλαμβανομένης της Ελλάδας. Προϋπόθεση για αυτήν την ευνοϊκή ρύθμιση των γερμανικών χρεών, ήταν ότι η Γερμανία θα αναλάβει τις ευθύνες της, ευθύς ως ξεπεραστούν οι συνέπειες του πολέμου.

Ως εκ τούτου, έως το 1989 επικρατούσε το γερμανικό επιχείρημα “τώρα είναι πολύ νωρίς”, μετά το 1990 ωστόσο, το επιχείρημα αντεστράφη σε “τώρα είναι πολύ αργά”. Από το 1946, η ελληνική πλευρά επανειλημμένα, ήγειρε τις σχετικές αξιώσεις της. Από αυτές, λιγότερο από ποσοστό 1%, έχει ικανοποιηθεί.

Στις 4 Ιουνίου (2019), επέδωσα, σε συνέχεια ομόφωνης απόφασης της Βουλής των Ελλήνων, ρηματική διακοίνωση στο γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών, με την οποία η ελληνική πλευρά καλούσε εκ νέου, τη γερμανική κυβέρνηση σε συνομιλίες για το ζήτημα των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα. Το γεγονός ότι ο ελληνικός λαός δεν τρέφει αισθήματα μνησικακίας απέναντι στους απογόνους των δραστών, δεν συνεπάγεται ότι οι φρικαλεότητες που διέπραξαν οι τελευταίοι έχουν λησμονηθεί ή συγχωρηθεί. Άλλωστε, «τα εγκλήματα πολέμου δεν παραγράφονται ποτέ».

Αυτό ήταν το περιεχόμενο ενός άρθρου μου που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο 2019, κατόπιν αιτήματος του εκδότη, σε ένα γερμανικό έντυπο, εκθέτοντας συνοπτικά στους Γερμανούς αναγνώστες, το ιστορικό πλαίσιο των ελληνικών διεκδικήσεων. Σε συμπλήρωση των ως άνω αναφορών, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι, πράγματι, οι διαδικασίες της Γερμανικής Ένωσης το 1990 μεθοδεύθηκαν επιμελώς από γερμανικής πλευράς, ομολογημένα, με την προσδοκία και κατά τρόπο που να αποδυναμώνουν κατά το δυνατόν, νομικά την προοπτική καταβολής γερμανικών πολεμικών επανορθώσεων.

Οι Γερμανοί άρπαξαν μέχρι και «κορδόνια παπουτσιών»!

Επιπροσθέτως, θα είχα να επισημάνω ότι η συνεχιζόμενη έρευνα για τα γερμανικά εγκλήματα την περίοδο της Κατοχής αποκαλύπτει διαρκώς νέα στοιχεία: Οι Αρχές Κατοχής δεν καθήμαξαν απλώς την ελληνική οικονομία, αλλά έφθασαν σε σημείο να υφαρπάξουν με τη μεθοδική σύμπραξη Γερμανών επιστημόνων, ακόμη και φυτογενετικούς σπόρους, με ιδιαίτερη έμφαση επίσης στους μεταξοσκώληκες, οι οποίοι κρίθηκαν απαραίτητοι για την κατασκευή αλεξίπτωτων για στρατιωτικές ανάγκες, όπως αποκαλύπτει πρόσφατη ειδική έρευνα του διαπρεπούς γεωπόνου ερευνητή Ροίκου Θανόπουλου.

Η λεηλασία πολιτιστικών θησαυρών δεν περιορίσθηκε απλώς σε αρχαιολογικούς θησαυρούς και βυζαντινά κειμήλια κάθε λογής, αλλά επεκτάθηκε ακόμη και σε “ταπεινά” όργανα λαϊκής μουσικής. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου στο Βερολίνο, βρέθηκα μάρτυς περιστατικών παράδοσης στην ελληνική Πρεσβεία, αγγείων ή θραυσμάτων αγγείων, από Γερμανούς πολίτες που ανακάλυπταν τα ευρήματα αυτά στο κελάρι του σπιτιού τους, αποθηκευμένα και λησμονημένα από προγόνους τους που είχαν υπηρετήσει στην Ελλάδα την περίοδο της Κατοχής. Ορθώς, άλλωστε, μάς θυμίζει τακτικά ο Σταύρος Λυγερός, τη ρήση του Μουσολίνι «ο Χίτλερ πήρε από τους Έλληνες ακόμη και τα κορδόνια των παπουτσιών τους».

Η οικεία βιβλιογραφία στην Ελλάδα είναι αρκούντως μεγάλη, ξεχωριστής σημασίας είναι το βιβλίο του Άρη Ραδιόπουλου “Γερμανικές αποζημιώσεις” (εκδόσεις “Νεφέλη”, 2019), βασισμένο σε εξονυχιστική έρευνα των αρχείων των εμπλεκομένων ελληνικών Υπηρεσιών. Μεταξύ άλλων, σε αυτήν τη μελέτη, η οποία με τη στήριξη του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, μεταφράσθηκε και εκδόθηκε στη Γερμανία, καταδεικνύεται με ενάργεια η διαχρονική συμβολή υπηρεσιακών παραγόντων (κυρίως του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Οικονομικών) στην ανάδειξη και προώθηση του ζητήματος, συχνά αυτενεργώντας και ενίοτε επέκεινα των προδιαθέσεων των εκάστοτε πολιτικών ηγεσιών.

Σκανδαλώδης η στάση της Γερμανίας

Είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι οι επιπτώσεις της γερμανικής Κατοχής διαμόρφωσαν σε καθοριστικό βαθμό την οικονομική και κοινωνική πορεία της Ελλάδας κατά τη μεταπολεμική περίοδο και εντεύθεν. Την επαύριο της γερμανικής οικονομικής καταλήστευσης, οι ελληνικές κυβερνήσεις εκλήθησαν να αναλάβουν την ανόρθωση της χώρας εκ του μηδενός, από καταστροφές που δεν προκάλεσαν οι ίδιες.

Ασφαλώς μπορεί κανείς να ασκήσει κριτική σε κυβερνητικούς χειρισμούς ή παραλείψεις στο ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, είναι πάντως, απολύτως σαφές ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν παραιτήθηκε ποτέ των σχετικών αξιώσεων. Τούτο επιβεβαιώνεται και από πρόσφατες δηλώσεις της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας.

Η στάση της γερμανικής πλευράς υπήρξε ανέκαθεν σκανδαλωδώς στρεψόδικη και σταθερά απορριπτική. Διαθέτει τεράστια εμπειρία στο θέμα και γνωρίζει πολύ καλά τι θέλει να αποφύγει, επιστρατεύοντας πλειάδα πολιτικών και νομικών παραγόντων στην απορριπτική της στάση. Έχει αποδειχθεί ωστόσο ότι δεν είναι αδιάφορη σε πολιτικές πιέσεις.

Ενδεικτικό είναι ότι, όταν την περίοδο 2010-13, είχε ωριμάσει η σχετική συζήτηση στον τόπο μας, θέσπισε το 2014 το λεγόμενο «Γερμανο-ελληνικό Ταμείο του Μέλλοντος» (μια παρόμοια εισήγηση μερίδας Γερμανών πολιτικών το 2000, είχε απορριφθεί κατηγορηματικά από την τότε γερμανική κυβέρνηση). Επισήμως, η γερμανική πλευρά, διακηρύσσει ότι το εν λόγω «Ταμείο» (ο τίτλος είναι ψευδεπίγραφος και αυθαίρετος, καθώς υπαινίσσεται ελληνική σύμπραξη, ενώ πρόκειται για μονομερή γερμανική πρωτοβουλία) δεν αποτελεί υποκατάστατο των αποζημιώσεων, ζήτημα το οποίο κατ’ αυτήν, έχει επιλυθεί οριστικά και τελεσίδικα.

Πολύ συχνή είναι ωστόσο η επωδός των Γερμανών ιθυνόντων σε συμπλήρωση της απορριπτικής τοποθέτησής τους στο ζήτημα των αποζημιώσεων, «ότι, αντ’ αυτού, οι δυο πλευρές οφείλουν να προσανατολίζονται συνεργατικά προς το μέλλον, κάνοντας χρήση οικείων θεσμών, όπως, λ.χ, του Ταμείου του Μέλλοντος». Πρόσφατα, οι πόροι του Ταμείου τείνουν να μειώνονται δραστικά και εν πάση περιπτώσει, οι δράσεις του συνιστούν ελεημοσύνες προς πρώην θύματα και νυν αναξιοπαθούντες, αποδεικνύεται δε ένα χρήσιμο εργαλείο για την εξαγορά συνειδήσεων.

Σε ό,τι αφορά χρηματοδοτήσεις προγραμμάτων του Ταμείου στη Γερμανία, αυτές μπορεί να θεωρηθεί ότι εντάσσονται στη γενικότερη πολιτική καλλιέργειας της ιστορικής μνήμης, για την οποία τις τελευταίες δεκαετίες έχει δεσμευθεί η γερμανική πολιτική τάξη (αγνοώ πάντως κατά πόσον τα πεπραγμένα της γερμανικής Κατοχής έχουν εισαχθεί στη σχολική ύλη της γερμανικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπως έχει ζητήσει η ελληνική πλευρά).

Γερμανικές αποζημιώσεις: Τα χρόνια των Μνημονίων 

Κατά τις συνομιλίες της Καγκελαρίου Merkel στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2019, ο τότε Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αποσαφήνισε κατηγορηματικά στη Γερμανίδα Καγκελάριο ότι η ελληνική πλευρά δεν αποδέχεται το «Γερμανο-ελληνικό Ταμείο του Μέλλοντος», εγείροντας, «αντ’ αυτού», το ζήτημα της εκκρεμότητας των γερμανικών αποζημιώσεων. Η τοποθέτησή του (διορθωτική προηγούμενης που χαρακτήριζε το θέμα ως «κατά βάση, ηθικής τάξεως») είναι δεσμευτική για κάθε μελλοντική ελληνική κυβέρνηση, προφανώς και για τον ίδιο, εάν κάποτε επανεκλεγεί Πρωθυπουργός.

Σε διάστημα οκτώ δεκαετιών (1940-2020), ο γερμανικός παράγων υπήρξε δυο φορές πρόξενος (εν πολλοίς, ανεπούλωτων) δεινών στη χώρα μας. Επιτέλους, μια έγκαιρη εξόφληση των γερμανικών οφειλών, θα μπορούσε να είχε απαλλάξει τη χώρα μας από τα δεσμά της μνημονιακής περιόδου (το εκτιμώμενο συνολικό ποσόν των 270-332 δισ. ευρώ, δεν απέχει σημαντικά από το ποσόν των 340 δις ευρώ του ελληνικού δημόσιου χρέους το 2010).

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επαναλάβω για πολλοστή φορά την εισήγησή μου, να μην παραγραφεί από τη θεσμική μας μνήμη, η μεθοδική, πολιτικά υποκινούμενη, με εμφανή τα στοιχεία του πολιτισμικού ρατσισμού, συστηματική, συκοφαντική εκστρατεία της πλειονότητας των γερμανικών ΜΜΕ εναντίον της Ελλάδας (2010-2016). Εν πάση περιπτώσει, κατά την τρέχουσα συγκυρία, η γερμανική διπλωματία δεν φαίνεται να εντάσσει την προώθηση των σχέσεων με την Ελλάδα στις προτεραιότητές της.

Τούτο δεν σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά δεν θα πρέπει να συνεχίζει σε όλους τους τόνους, σε όλα τα επίπεδα και σε κάθε ευκαιρία, να εγείρει το ζήτημα των αποζημιώσεων, τονίζοντας στους συνομιλητές της (Γερμανούς και μη) ότι οι ελληνο-γερμανικές σχέσεις δεν πρόκειται ποτέ να γνωρίσουν την πλήρη αποκατάστασή τους, ενόσω εκκρεμεί η ρύθμιση του ζητήματος.

Εξυπακούεται ότι η τελική ρύθμιση δεν μπορεί να περιστέλλεται αποκλειστικά στην αποπληρωμή του καταναγκαστικού δανείου. Μόνον μια ικανοποιητική ρύθμιση των ελληνικών αξιώσεων θα κατοχυρώσει μεταξύ των δυο χωρών αμετάκλητα και σε στέρεες βάσεις μια έντιμη διμερή φιλική σχέση για το μέλλον, αντάξια του κοινού ευρωπαϊκού τους πεπρωμένου. Κατά την προσέγγιση του ζητήματος, η ελληνική πλευρά δεν έχει κανένα λόγο να αντιμετωπίζει με δέος τη Γερμανία, η οποία έχει αρκετές αδυναμίες και ανεπάρκειες. Δέος οφείλει να αισθάνεται μόνον απέναντι στην ιστορία και στη δικαιοσύνη, αλλά και ευρύτερα στη διεθνή κοινότητα.

Οι γερμανικές αποζημιώσεις στην σημερινή συγκυρία

Το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων επαυξάνει τη σημασία του, κατ’ εξοχήν στη σημερινή συγκυρία που πλεονάζουν ανησυχητικά τα φαινόμενα κλονισμού των αρχών και του συστήματος της διεθνούς δικαιοσύνης, απίσχνασης κάθε λογοδοσίας και κατίσχυσης της παραβατικότητας, της αυθαιρεσίας και του αυταρχισμού, καθώς η ελληνική πλευρά καλείται να υπενθυμίσει ότι τα εγκλήματα πολέμου δεν επιτρέπεται επ’ ουδενί να παραμένουν ατιμώρητα και δεν παραγράφονται. Στην προσπάθεια αποκατάστασης του κύρους των αξιών της διεθνούς δικαιοσύνης, πιθανόν να βρει και αξιόλογους πολύτιμους Γερμανούς υποστηρικτές (τα σχετικά ποσοστά παραμένουν ακόμη, μειοψηφικά).

Στον ενδεχόμενο προβληματισμό, κατά πόσον θα ήταν συνετό η ελληνική πλευρά να επανέρχεται στο ζήτημα κατά τη σημερινή συγκυρία επέλασης της γερμανικής Ακροδεξιάς, η οποία, αν μη τι άλλο, αντιμάχεται ρητά την όποια καλλιέργεια της ιστορικής μνήμης (η απήχηση της οποίας, κατά τη γνώμη ορισμένων Γερμανών συνομιλητών μου έχει, κατά βάση περιορισθεί στο επίπεδο των λεγόμενων ελίτ και ουδείς γνωρίζει το τι γίνεται στο βαθύτερο γερμανικό κοινωνικό υπόβαθρο), δεν έχει κανείς παρά να υπερθεματίσει υπέρ της συνέχισης έγερσης του ζητήματος.

Η άνοδος του AfD επιβεβαιώνει το γνωστό ρητό του Ουίλιαμ Φώκνερ ότι «το παρελθόν δεν είναι νεκρό, στην πραγματικότητα δεν έχει παρέλθει καν». Ας μη λησμονείται ότι το 1945 η Γερμανία απελευθερώθηκε από τον ναζισμό χάρη στις νίκες των αντιπάλων της, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, της πρώτης χώρας που πρόβαλε παλλαϊκή αντίσταση στην εθνικοσοσιαλιστική λαίλαπα, ενώ το κατέβασμα της σβάστικα από την Ακρόπολη χαιρετίσθηκε τότε από τον ελεύθερο κόσμο ως η πρώτη πράξη αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Μόνη της δεν μπόρεσε να απελευθερωθεί. Στους πρώην εμπολέμους της – όπως, μεταξύ άλλων, έχει παραδεχθεί δημοσία ο πρώην ηγέτης του SPD, Sigmar Gabriel – οφείλει η Γερμανία τη σημερινή δημοκρατική υπόσταση και ευημερία της. Στην υπόμνηση αυτής της ιστορικής παραδοχής οφείλει να συμβάλει με αυτοπεποίθηση η ελληνική πλευρά, εξηγώντας στους συνομιλητές της ότι η ικανοποίηση των δίκαιων αιτημάτων της καταδεικνύει στους Γερμανούς πολίτες ότι η επιλογή του ναζισμού και των λογής παραλλαγών του, δεν είναι χωρίς τίμημα (έστω εξοφλημένο μετά παρέλευση πολλών δεκαετιών), εφ’ όσον η χώρα τους δεν επιθυμεί να διολισθήσει εκ νέου στον μηδενισμό και στον όλεθρο.

Ο Θοδωρής Δασκαρόλης είναι πρέσβης επί τιμή. Έχει διατελέσει πρέσβης της Ελλάδας στο Βερολίνο.

Τώρα, όμως, καθώς η ανακοίνωση της ίδρυσης του νέου πολιτικού φορέα αναμένεται σύντομα, το πραγματικό ερώτημα αλλάζει. Δεν είναι πλέον εάν ο Σαμαράς θα προχωρήσει, αλλά ποιες πολιτικές συνέπειες θα έχει η απόφασή του για την κυβερνητική πλειοψηφία, την ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας και συνολικά το ελληνικό πολιτικό σύστημα.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης ακολούθησε μια αξιοπρόσεκτη διαδρομή. Αρχικά έλεγαν ότι ο Αντώνης Σαμαράς δεν πρόκειται να προκαλέσει ουσιαστική ζημιά στην παράταξη. Μόνο που γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: Ποια παράταξη; Εκείνη που οικοδομήθηκε πάνω σε συγκεκριμένες ιδεολογικές αρχές, ή το σημερινό πολιτικό μόρφωμα που διαμορφώθηκε γύρω από την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη;

Ακολούθησε η φήμη ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα τολμούσε να προχωρήσει, επειδή δεν θα εξασφάλιζε ούτε το 3%, με αποτέλεσμα να υποστεί πολιτικό διασυρμό. Και τώρα, καθώς η αναγγελία ίδρυσης νέου φορέα επίκειται, εμφανίζονται δύο καινούργια ευτελή σενάρια! Ο Σαμαράς θα καταλήξει τελικά σε κάποια συμφωνία με τον Μητσοτάκη και θα εγκαταλείψει το εγχείρημα, ή ότι όταν τον αποκαθηλώσει θα αποχωρήσει.

Αρχικά η πρωτοβουλία Σαμαρά παρουσιαζόταν ως καταδικασμένη. Όταν, όμως, η υλοποίησή της πλησιάζει, αναζητούνται εναλλακτικά σενάρια για να μειώσουν την πολιτική της σημασία. Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν διαμορφώνεται με ευσεβείς πόθους, ούτε οι πολιτικές εξελίξεις ακυρώνονται με επικοινωνιακούς εξυπνακισμούς και… ψιθύρους!

Τι ανησυχεί το Μαξίμου

Από την στιγμή που αυτός ο πολιτικός φορέας αποκτήσει σαφή ιδεολογική ταυτότητα, οργανωτική συγκρότηση και διακριτό πολιτικό πρόγραμμα, είναι βέβαιο ότι θα αμφισβητήσει την αντίληψη ότι η σημερινή ηγεσία της ΝΔ αποτελεί τον αυτονόητο και αποκλειστικό εκφραστή της Κεντροδεξιάς, όπως διατείνεται ο Μητσοτάκης.

Ο Αντώνης Σαμαράς δεν είναι ένας… άγνωστος! Έχει διατελέσει πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ. Διαθέτει πολιτική ιστορία, προσωπικές αναφορές και συγκεκριμένες θέσεις σε ζητήματα εθνικής στρατηγικής, εξωτερικής πολιτικής και ιδεολογικής φυσιογνωμίας της παράταξης. Ο πατριωτισμός του δεν αμφισβητείται.

Όταν οι δημοσκοπήσεις θα καταγράφουν υποχώρηση της κυβερνητικής επιρροής και σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων προς την νέα πολιτική έκφραση, το πρόβλημα του Μαξίμου θα είναι πρωτίστως πολιτικό. Η συζήτηση για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν μπορεί να περιορίζεται στην πρωτιά ενός κόμματος. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης και η πολιτική νομιμοποίηση που θα προκύψει από την κάλπη. Και ο Σαμαράς απέναντι στο μητσοτακικό “Μητσοτάκης η χάος” έχει δηλώσει ότι θα παράξει κυβερνήσιμο σχήμα.

Μία αξιοσημείωτη εκλογική υποχώρηση του κυβερνώντος κόμματος θα παράγει αμφισβήτηση της στρατηγικής του Μητσοτάκη και την ικανότητα της σημερινής ηγεσίας να διατηρήσει τη συνοχή του πολιτικού της χώρου. Σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η δημόσια συζήτηση για το ενδεχόμενο να τεθεί ζήτημα ηγεσίας σε περίπτωση εκλογικής αποτυχίας, όπως ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε σε πρόσφατη ραδιοφωνική του συνέντευξη. Η ηγεσία συνδέεται με την πολιτική εμπιστοσύνη, την εκλογική αποδοχή και την ικανότητα να εκφράζει ένα ευρύτερο συλλογικό σχέδιο.

ΝΔ ή μητσοτακικό σύστημα εξουσίας;

Εδώ βρίσκεται η βαθύτερη ιδεολογική διάσταση. Η Νέα Δημοκρατία ιδρύθηκε ως μια ευρεία κεντροδεξιά παράταξη, με αναφορές στον κοινοβουλευτισμό, στον πατριωτισμό, στην κοινωνική συνοχή, στην οικονομική ελευθερία και στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Η ιστορική της φυσιογνωμία δεν εξαντλείται σε ένα πρόσωπο, όσο ισχυρό και αν είναι αυτό.

Η πολιτική ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει δώσει στη ΝΔ συγκεκριμένο προσανατολισμό. Το ερώτημα, όμως, είναι εάν αυτός ο προσανατολισμός εξακολουθεί να εκφράζει ολόκληρο το εύρος της παραδοσιακής της βάσης. Οι διαφωνίες γύρω από την εξωτερική πολιτική, τα εθνικά ζητήματα, τη λειτουργία των θεσμών, την κοινωνική πολιτική και την ιδεολογική ταυτότητα, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται απλώς ως προσωπικές αντιπαραθέσεις ή ως ενοχλητικές διαφοροποιήσεις.

Η καθεστωτική αντίληψη της εξουσίας από τον Μητσοτάκη και την ομάδα του, κάθε πολιτική αμφισβήτηση εκλαμβάνεται ως απειλή που πρέπει να εξουδετερωθεί, ενώ αυτή είναι φυσιολογικό στοιχείο της δημοκρατίας. Η εξουσία δεν ταυτίζεται με την παράταξη. Και η παράταξη δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ιδιοκτησία κανενός.

Επικοινωνία και Πολιτική

Τα βιντεοσκοπημένα μηνύματα, οι δημόσιες παρεμβάσεις και οι προσεκτικά σχεδιασμένες εμφανίσεις του πρωθυπουργού σε φιλικά ΜΜΕ, αποτελούν μέρος της σύγχρονης πολιτικής επικοινωνίας. Όμως η επικοινωνιακή διαχείριση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική ουσία.

Μια καλοστημένη εικόνα δεν απαντά από μόνη της στα ερωτήματα της κοινωνίας. Ένα βίντεο δεν συνιστά στρατηγική. Μια ομιλία δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει όραμα εάν οι διακηρύξεις δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένες επιλογές και αποτελέσματα. Η πολιτική επικοινωνία χάνει την αξιοπιστία της όταν χρησιμοποιείται για να διαμορφώνει προκαταβολικά την εικόνα ενός αντιπάλου, αντί να αντιπαρατίθεται με τις θέσεις του.

Η δημόσια παρουσία του Αντώνη Σαμαρά και οι παρεμβάσεις του σε ζητήματα πολιτικής και ιδεολογίας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία μέσα σε αυτό το περιβάλλον. Η ομιλία του στο συνέδριο του “Βήματος” στην Ακαδημία Αθηνών, όπως και άλλες δημόσιες τοποθετήσεις του, μπορούν να αξιολογηθούν όχι μόνο ως παρεμβάσεις ενός πρώην πρωθυπουργού, αλλά και ως ενδείξεις του πολιτικού προβληματισμού που επιδιώκει να αναπτύξει.

Η Ελλάδα χρειάζεται στρατηγική σκέψη, σαφή ιδεολογικό προσανατολισμό και πολιτική που να αντιμετωπίζει τις μεγάλες προκλήσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Χρειάζεται ουσιαστική συζήτηση για την εθνική ασφάλεια, τη θέση της χώρας στο διεθνές σύστημα, την οικονομική της ανθεκτικότητα, τη δημογραφική κατάρρευση και την κοινωνική συνοχή. Να τονίσουμε ότι η ιδεολογία δεν είναι σύνθημα. Είναι η πυξίδα που καθορίζει τις πολιτικές αποφάσεις.

Με την επικείμενη ανακοίνωση της ίδρυσης του νέου πολιτικού φορέα, η συζήτηση περνά πλέον από το επίπεδο των σεναρίων σε εκείνο της πολιτικής αξιολόγησης. Το πρώτο ζητούμενο θα είναι η σαφής διατύπωση της ιδεολογικής του ταυτότητας. Το δεύτερο, η παρουσίαση ενός συνεκτικού προγράμματος. Το τρίτο, η συγκρότηση μιας αξιόπιστης ομάδας στελεχών που θα μπορεί να υποστηρίξει στην πράξη τις διακηρύξεις του. Θα πρόκειται για μία πολιτική πρωτοβουλία με ευρύτερες φιλοδοξίες πολιτικής παρέμβασης και θεσμικής ευθύνης!

Ο Αντώνης Σαμαράς θα κληθεί να αποδείξει ότι αυτό το σημαντικό πολιτικό βήμα δεν περιορίζεται στην αμφισβήτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά επιδιώκει να προσφέρει μια διαφορετική απάντηση στα προβλήματα της χώρας. Και η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας θα κληθεί να αντιμετωπίσει την εξέλιξη αυτή με πολιτικά επιχειρήματα και όχι με επικοινωνιακά ευφυολογήματα και γκεμπελικού ύφους ψιθύρους.

Η επικείμενη ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα από τον Σαμαρά ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική ζωή της χώρας. Ο βαθμός επίδρασής του θα φανεί στην πράξη με την ανάδειξη ανάγκης να επανέλθει η πολιτική ουσία στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Έχουμε ανάγκη από πολιτικές προτάσεις και όχι από ευτελείς ατάκες, από ιδεολογική σαφήνεια, θεσμική λογοδοσία και ένα όραμα που να υπερβαίνει τον ορίζοντα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Μητσοτάκη δεν είναι ότι ένας πρώην πρωθυπουργός αποφασίζει να δημιουργήσει νέα πολιτική κίνηση. Είναι ότι η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει το ερώτημα εάν ο ίδιος και η ηγετική του ομάδα εξακολουθούν να εκφράζουν το σύνολο των πολιτικών και ιδεολογικών αναφορών της παράταξης από την οποία προήλθε.

Και η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Σαμαρά είναι να μετατρέψει την αμφισβήτηση σε μια σοβαρή, συνεκτική και εφαρμόσιμη πολιτική πρόταση κάτι στο οποίο ευελπιστούμε. Η ανάγκη πολιτικής ανασύνθεσης είναι ένα πραγματικό ζήτημα για το μέλλον της δημοκρατίας και της χώρας. Και η πολιτική ανασύνθεση αρχίζει όταν τελειώνουν τα επικοινωνιακά άλλοθι. Όταν οι πολίτες ζητούν ουσία και όχι σκηνοθετημένες εντυπώσεις. Όταν η ιδεολογία επανέρχεται στο προσκήνιο και η εξουσία παύει να θεωρείται αυτοσκοπός…

Στο μεταξύ, ο υπουργός Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας προειδοποίησε σήμερα ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί πως έχει επιτευχθεί ενεργειακή ασφάλεια στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος αυτός θέτει σε δοκιμασία τις υποδομές και προηγούμενες αποφάσεις του βασιλείου, που τις τελευταίες ημέρες δέχεται πυρά από τους Χούθι. «Δεν μπορεί να θεωρηθεί πως έχει επιτευχθεί ενεργειακή ασφάλεια», δήλωσε ο υπουργός στη διάρκεια διάσκεψης για την ενέργεια στο Ριάντ.

«Για τη Σαουδική Αραβία, οι συνθήκες αυτές έθεσαν σε δοκιμασία τις υποδομές μας, τους θεσμούς μας, τις ομάδες μας και την ανθεκτικότητά μας. Έθεσαν επίσης σε δοκιμασία αποφάσεις που είχαν ληφθεί πολύ πριν από τις σημερινές κρίσεις, επειδή η ανθεκτικότητα οικοδομείται πριν συμβούν οι κρίσεις», δήλωσε ο υπουργός Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν. Ο υπουργός δήλωσε επίσης ότι τα πρόσφατα «γεγονότα» απαιτούν μια σθεναρή απάντηση. «Τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων είναι σοβαρά, η απάντησή μας πρέπει να είναι εξίσου», τόνισε.

Επικοινωνία με Τεχεράνη

Το Ιράν κάλεσε την αντίπαλό του Σαουδική Αραβία να επιδιώξει διπλωματική λύση στην κλιμακούμενη σύγκρουσή της με την πολιτοφυλακή των Χούθι στην Υεμένη, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση της στρατιωτικής δράσης το μόνο που θα επιτύχει είναι να επιδεινώσει την κατάσταση.

«Η επιμονή σε μια στρατιωτική προσέγγιση και η απόρριψη μιας πολιτικής λύσης απλώς θα περιπλέξει περαιτέρω την κατάσταση», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί στον Σαουδάραβα ομόλογό του Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας τους, σύμφωνα με ανακοίνωση από την Τεχεράνη. Το Ιράν είναι έτοιμο «να παράσχει οποιαδήποτε μορφή υποστήριξης» για να βοηθήσει στην έναρξη συνομιλιών, πρόσθεσε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Καταδίκη από την “ομάδα R4”

Η ομάδα των περιφερειακών δυνάμεων (αποκαλείται η R4, είναι η “τριανδρία της Μέκκας” μαζί με την Αίγυπτο) επανέλαβε την αλληλεγγύη της και την υποστήριξη της προς τη Σαουδική Αραβία, περιλαμβανομένης της πλήρους υποστήριξής της σε κάθε «θεμιτό μέτρο και βήμα» που θα μπορούσε να αναλάβει για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις, να αποτρέψει τις απειλές και να εμποδίσει να συμβούν ξανά.

Η Τουρκία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία καταδίκασαν τις επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών Χούθι της Υεμένης εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου του Ριάντ λέγοντας ότι αποτελούν «επικίνδυνη κλιμάκωση που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ούτε να γίνει αποδεκτή με οποιοδήποτε πρόσχημα».

Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και 11 τραυματίσθηκαν σε μια νέα επίθεση χθες, Κυριακή, στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, ανακοίνωσαν οι σαουδαραβικές αρχές, μία ημέρα αφότου ένα πλήγμα, την ευθύνη για το οποίο ανέλαβαν οι Χούθι, σκότωσε 13 ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από 300.

Η ομάδα των περιφερειακών δυνάμεων επανέλαβε την αλληλεγγύη της και την υποστήριξη της προς τη Σαουδική Αραβία, περιλαμβανομένης της πλήρους υποστήριξής της σε κάθε «θεμιτό μέτρο και βήμα» που θα μπορούσε να αναλάβει για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις, να αποτρέψει τις απειλές και να εμποδίσει να συμβούν ξανά.

«Η Ομάδα θεωρεί την πολιτοφυλακή Χούθι πλήρως υπεύθυνη για τα αποτελέσματα αυτών των επιθέσεων και για οποιονδήποτε αντίκτυπο που θα δημιουργήσουν και θα απειλήσει την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και ζητούν τον άμεσο και άνευ όρων τερματισμό αυτών των επιθέσεων», αναφέρουν σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν χθες, Κυριακή.

Η τουρκική υποστήριξη στην Σαουδική Αραβία

Η Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, και το Πακιστάν, χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα, υπέγραψαν τον Αύγουστο με τη Σαουδική Αραβία σύμφωνο κοινής άμυνας, βάσει του οποίου μια επίθεση σε ένα μέλος αποτελεί επίθεση εναντίον όλων. Την περασμένη εβδομάδα οι χώρες ανακοίνωσαν ότι συμφώνησαν να θέσουν σε εφαρμογή τις δεσμεύσεις τους για συλλογική άμυνα και να εξασφαλίσουν την «ταχεία ανάπτυξη» δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία εν μέσω των επιθέσεων των Χούθι.

Την Πέμπτη, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε πως η Τουρκία εξετάζει το πώς μπορεί να βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία, όμως απέκλεισε ενδεχόμενη ανάπτυξη στρατευμάτων και συμμετοχή της Τουρκίας σε επιθετικές επιχειρήσεις. Μία ημέρα νωρίτερα, αξιωματούχοι είχαν πει στο Ρόιτερς ότι η Άγκυρα στέλνει στο Ριάντ κυρίως αμυντική και τεχνική υποστήριξη.

Η τουρκική υποστήριξη προς τη Σαουδική Αραβία γίνεται σε μεγάλο βαθμό μέχρι στιγμής διμερώς, καθώς το κοινοβούλιο της Τουρκίας δεν έχει ακόμα επικυρώσει επισήμως το σύμφωνο κοινής άμυνας. Η συμφωνία αναμένεται να υποβληθεί στο κοινοβούλιο μέσα στις ερχόμενες ημέρες. Η Τουρκία έχει παράσχει στη Σαουδική Αραβία αμυντικό εξοπλισμό και έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει σε έναν συνασπισμό υπό το Ριάντ για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Στα πλαίσια του “Συμφώνου της Μέκκας”, φέρεται να έχουν αναπτυχθεί στην Σαουδική Αραβία και πακιστανικά στρατεύματα.

Μπαράζ επιθέσεων στην Σαουδική Αραβία

Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη και προειδοποίησαν πως τα αεροδρόμια και ο εναέριος χώρος της Σαουδικής Αραβίας είναι «θεμιτοί στόχοι». Η πολιτοφυλακή ανακοίνωσε επίσης πως εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και drones εναντίον αεροδρομίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων, περιλαμβανομένων εγκαταστάσεων της γιγάντιας κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Aramco. Οι Χούθι κατηγόρησαν επίσης τη Σαουδική Αραβία ότι μέσα σε 24 ώρες πραγματοποίησε περισσότερες από 120 αεροπορικές επιδρομές στη Σαναά, την πρωτεύουσα της Υεμένης, και σε επαρχίες της.

Περίπου το 60% των προγραμματισμένων πτήσεων στο αεροδρόμιο του Ριάντ στη Σαουδική Αραβία αναμένεται σήμερα να ακυρωθούν, σύμφωνα με στοιχεία από την εταιρία αναλύσεων δεδομένων για τον τομέα της αεροπορίας Cirium, μετά τις αιματηρές επιθέσεις από τους φιλοϊρανούς Χούθι το σαββατοκύριακο. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ «Βασιλιάς Χαλίντ» ακύρωσε χθες το 99,7% όλων των προγραμματισμένων πτήσεων, σύμφωνα με τη Cirium.

Όπως είναι γνωστό, η Κυπριακή Δημοκρατία εδώ και χρόνια είχε αποφασίσει την αναβάθμιση της Βάσης για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς, αλλά και για να προσφέρει τη δυνατότητα αξιοποίησής της και από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι για τη βάση υπήρξε στο παρελθόν έντονο ενδιαφέρον από τη Γαλλία, που είχε δηλώσει πως θα ήθελε να υπάρξει συμφωνία για αξιοποίηση της από το γαλλικό πολεμικό ναυτικό. Η Γαλλία είναι από τις χώρες που θα χρησιμοποιεί, ως στρατηγικός εταίρος, τη Βάση. Το έργο υπολογίζεται ότι θα στοιχήσει 205 εκατομμύρια ευρώ.

Στη Βάση θα ελλιμενίζονται πολεμικά πλοία τρίτων χωρών, όπως ασφαλώς και ελληνικά. Θα ελλιμενίζονται, επίσης και πλοία, που θα μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτή τη στιγμή οι δυνατότητες είναι περιορισμένες καθώς δεν μπορούν να προσεγγίσουν μεγάλα πλοία. Αναφορικά με την αεροπορική Βάση “Ανδρέας Παπανδρέου” στην Πάφο, την μελέτη ανέλαβαν να κάνουν οι Αμερικανοί, οι οποίοι θα συνδράμουν τεχνικά και οικονομικά για την αναβάθμισή της.

Με βάση τους σχεδιασμούς, θα επεκταθεί ο δίαυλος του αεροδρομίου, με στόχο να μπορεί να χρησιμοποιείται από περισσότερα στρατιωτικά αεροσκάφη. Σημειώνεται ότι η χρήση της Βάσης συνδέεται με ανθρωπιστικές αποστολές, μεταφορά αμάχων, καθιστώντας την και ως διαμετακομιστικό σταθμό. Περαιτέρω, η αναβάθμιση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την κατασκευή μεγάλου υπόστεγου και δημιουργία σύγχρονου κέντρου επικοινωνίας.

Έχει καταστεί ξεκάθαρο ότι αμφότερες οι βάσεις δεν αλλάζουν καθεστώς. Ήταν και θα είναι κυπριακής ιδιοκτησίας. Οι τρίτοι θα συμβάλουν σε τεχνογνωσία και οικονομικά.

Και στα κατεχόμενα

Στην αντίπερα όχθη, η κατοχική πλευρά ενισχύουν τις στρατιωτικές υποδομές και αναβαθμίζουν την επιχειρηματική τους ικανότητα. Σημειώνεται ότι η ναυτική βάση στα κατεχόμενα ξεκίνησε να συζητείται από τον Αύγουστο του 2018, όταν το Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκίας εισηγήθηκε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών την κατασκευή «επειγόντως ναυτικής βάσης» στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου.

Η πρόθεση αυτή επιβεβαιώθηκε επίσημα τον Νοέμβριο του 2023 από τον Αρχηγό του Πολεμικού Ναυτικού της Τουρκίας, ναύαρχο Ερτζουμέντ Τατλίογλου. Όπως είναι γνωστό, η βάση σχεδιάζεται και κατασκευάζεται στο κατεχόμενο Μπογάζι. Η κατασκευή φαίνεται να καθυστερεί, κυρίως για οικονομικούς λόγους. Μέχρι στιγμής έγιναν βυθομετρήσεις.

Την ίδια ώρα στο παράνομο αεροδρόμιο Λευκονοίκου, από το 2019, κυρίως από το 2021, η Τουρκία ανέπτυξε στρατιωτικά drones τύπου Bayraktar και άλλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Περαιτέρω, σημειώνεται και το Σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου “VURAL”, που έχει εγκατασταθεί από τις κατοχικές δυνάμεις στον Πενταδάκτυλο. Σύστημα που έχει δυνατότητες, μεταξύ άλλων, να “τυφλώνει” συστήματα αντιπάλων.