Το Γράφημα 1 που παρατίθεται μας βοηθά να υποστηριχθεί αυτός ο ισχυρισμός (Πρόκειται για το Γράφημα 6 του κειμένου της μελέτης).

Η πρόσφατη αύξηση των ανακοινωθέντων άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) επικεντρώνεται σε μικρό αριθμό χωρών και έργων. Ενώ η συνολική αξία των ανακοινωθέντων έργων ΑΞΕ (ΑΞΕ) το 2025 υπερβαίνει αυτήν που καταγράφηκε το 2024, η αύξηση είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένη σε ελάχιστες χώρες. Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία του Γραφήματος 1, το 2025, σχεδόν οι μισές από τις ανακοινωθείσες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στις ΗΠΑ προήλθαν από την Ταϊβάν, και από την επιχείρηση TSMC (Taiwan  Semiconductor Manufacturing Company), έναν γνωστό κατασκευαστή μικροτσίπ AI, η οποία αποφάσισε να μεταφέρει μέρος της παραγωγής της στις ΗΠΑ, εν μέρει ως απάντηση στην απειλή δασμών.

Αυτές οι ΑΞΕ αποτελούν τον κύριο παράγοντα της ετήσιας μεταβολής (Γράφημα 1). Μέρος αυτής της αύξησης αντανακλά επίσης τις υψηλότερες επενδύσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ οι ανακοινωθείσες επενδύσεις από την ευρωζώνη και άλλες χώρες της G7 μειώθηκαν. Αλλά πολλές χώρες που παραδοσιακά είναι μεγάλοι επενδυτές στις ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς και η ΕΕ, έχουν μετριάσει τον αρχικό ενθουσιασμό μετά τις προκλητικές δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν μετά την αμερικανική υπαγόρευση. Σύμφωνα με την απόφανση της  μελέτης, «δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν την υπόθεση μιας ισχυρής επέκτασης των επενδύσεων που οφείλεται στους δασμούς». 

Αυτό θα πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε. Ζούμε με φόβους, οι οποίοι δημιουργούν αιχμές στην αστάθεια, αλλά στη συνέχεια, όταν η σκόνη καταλαγιάσει, κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά από αυτά που λέμε κατά τη διάρκεια της στιγμής. Μπορεί να φαίνεται φυσικό, και ίσως να είναι. Αλλά έχει πολύ υψηλό τίμημα όσον αφορά την αξιοπιστία. Δηλαδή, την εμπιστοσύνη, η οποία είναι το καύσιμο που συντηρεί την ευημερία μας. Τα δεδομένα που συνέλεξε η συγκεκριμένη μελέτη δείχνουν ότι η κορύφωση των επενδύσεων στις ΗΠΑ σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2025, όταν ολόκληρος ο κόσμος βρισκόταν σε κατάσταση αναταραχής για την επικείμενη ανακοίνωση δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Αλλά κατά τη γνώμη των αναλυτών της Τράπεζας, η κινητήρια δύναμη ήταν η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως εμφανώς προκύπτει από τα στοιχεία του Γραφήματος 2… και όχι ο φόβος των δασμών. Οι ξένοι επενδυτές, εν ολίγοις, ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο να επενδύσουν στις ΗΠΑ όταν έχουν την προοπτική κέρδους, παρά από φόβο εμπορικών αντιποίνων (δασμών). Αυτό είναι ένα γεγονός που δεν πρέπει να υποτιμάται.

Απλό συμπέρασμα

Όταν οι ΗΠΑ ενεργούν με βάση τη συνήθη καπιταλιστική λογική, με  παράλληλη παροχή πολιτικής, στρατιωτικής και πιστωτικής ασφάλειας -δηλαδή, όταν προσφέρει ευκαιρίες κέρδους με υψηλή χρηματοοικονομική εξασφάλιση- οι επενδύσεις πάσης φύσεως συρρέουν πολύ περισσότερο από όταν συμπεριφέρονται σαν σατράπης που απαιτεί “φόρο υποτέλειας”.  Ίσως μια μέρα ο πρόεδρος το καταλάβει αυτό. Αλλά δεν πρέπει να ελπίζουμε πολύ. Ειδικά επειδή μπορεί να αλλάξει γνώμη την επόμενη μέρα!

Νόμιζαν ότι έχασαν τα πάντα με τη συνθήκη της Λωζάνης που δεν αναφέρει πουθενά τη λέξη Αρμένιος, που έδωσε συγχωροχάρτι στον Κεμάλ για τη γενοκτονία και τους παράτησε στη μοίρα τους σε μια απομονωμένη γωνιά στον Καύκασο, σνομπάροντάς τους ως σοβιετικούς. Όμως με την συντριπτική τους ήττα το 2023 από τους Αζέρους και εν συνεχεία με τις διαρκείς πιέσεις των τελευταίων για όλο και μεγαλύτερες παραχωρήσεις εδαφών, καταλαβαίνουν ότι πάντα μπορείς να χάσεις ακόμη περισσότερα, όσο κι αν υποχωρείς για “ήρεμα νερά”.

Αρμένιοι και Γεωργιανοί αποτελούν δύο πεισματάρικες χριστιανικές σταλιές, με μακραίωνη ιστορία σε ένα μάλλον εχθρικό περιβάλλον. Εντούτοις, τρώγονταν και μεταξύ τους. Στην πορεία, κρατώντας την μοναδική τους γλώσσα, οι Αρμένιοι αναγκαστικά διασπάστηκαν και έγιναν οι μισές περιοχές τους χανάτα της Περσίας και οι άλλες μισές προσπάθησαν να διεκδικήσουν την αυτονομία τους μέσα στο Βυζάντιο. Μετά ξαναμοιράστηκαν βίαια ανάμεσα στους Πέρσες, τους Οθωμανούς και τους Ρώσους. Σήμερα, πολλοί θέλουν να αποσπάσουν από τη ρωσική επιρροή τα απομεινάρια της Αρμενίας: την έχουν στο μάτι (οικονομικά) οι Δυτικοί και (εδαφικά) οι τουρκόφωνοι.

Συλλήψεις και συμφέροντα

Η ένταση στη προεκλογική περίοδο είναι μεγάλη. Οι ευρωπαϊστές, με επικεφαλής τον Νικόλ Πασινιάν, συνέλαβαν το τελευταίο δίμηνο 86 μέλη της αντιπολίτευσης (τα 26 στις 23 Μαΐου) με την κατηγορία της προδοσίας, ή της φοροδιαφυγής, ή της δωροδοκίας για εξαγορά ψήφων και τους προσάπτουν ότι είναι πράκτορες της Ρωσίας, επειδή τάζουν δουλειές σε όποιον τους ψηφίσει. Η Ρωσία εκτιμάται ότι δεν είναι αμέτοχη, αλλά σίγουρα όσοι είναι υπέρ των ισορροπιών με τη Μόσχα ή αντιευρωπαϊστές, δεν είναι μισθωμένοι πράκτορες, καθώς έχουν σαφή οικονομικά, οικογενειακά και προσωπικά κίνητρα.

Για παράδειγμα, πάρα πολλοί Αρμένιοι έχουν συγγενείς στην ρωσική ομοσπονδία – όπου ζουν περίπου 2,5 εκατομμύρια ομογενείς τους και απολαμβάνουν ειδικό καθεστώς. Αυτό τώρα απειλείται, γιατί η Ρωσία ξεκαθαρίζει ότι αν η Αρμενία “γίνει Ευρώπη”, πλέον οι Αρμένιοι θα πρέπει να ζητούν άδεια εργασίας. Παράλληλα οι Αρμένιοι παραγωγοί στηρίζουν την επιβίωσή τους στις εξαγωγές προς την Ρωσία, που απορροφά το 80% έως 90% των προϊόντων τους.

Αυτοί οι άνθρωποι απλά θέλουν να μείνουν στη σφαίρα επιρροής της Μόσχας για λόγους επαγγελματικής επιβίωσης και όχι επειδή είναι μισθωτοί πράκτορες του Κρεμλίνου ή προδότες, εκτός κι αν βεβαίως χαρακτηρίζονται προδότες και πράκτορες των Βρυξελλών όσοι θέλουν την ένταξη στην ΕΕ. Επιπλέον, πολλοί αντικυβερνητικοί αμφιβάλλουν, όχι μόνον για την στήριξη της Δύσης στο εδαφικό ή την οικονομική επιβίωση της δικής τους οικογένειας, αλλά για την γενική οικονομική κατάσταση στην χώρα, άπαξ και η Μόσχα κόψει μαχαίρι όσα παρέχει.

Είναι στο τραπέζι οι χαριστικές τιμές στο αέριο, που ανακοινώθηκε στην ουσία από τη Μόσχα ότι η τιμή του θα τριπλασιαστεί, αλλά και η επιβολή δασμών στα προϊόντα που η χώρα τους ως τώρα εξάγει αδασμολόγητα στη Ρωσική Ομοσπονδία και στους μέχρι πρότινος εταίρους της στην Ευρασιατική Κοινότητα. Η Ευρώπη από πλευράς της υποστηρίζει τον Πασινιάν όσο μπορεί, αλλά στις 7 Ιουνίου θα φανεί αν οι Αρμένιοι πείθονται.

Τα “ήρεμα νερά”

Ο Πασινιάν, ασκώντας μια κατά την εκτίμησή του ρεαλιστική πολιτική, έχει φτάσει στο σημείο να αναγνωρίσει την εδαφική ακεραιότητα του Αζερμπαϊτζάν, να τους δώσει άλλα επτά αρμενικά μεθοριακά χωριά που ζητούσαν πέραν του Ναγκόρνο Καραμπάχ (είπε “δεν είναι σπουδαίο, αφού είναι πλέον σχεδόν ακατοίκητα”), έβγαλε το Αραράτ από την τελωνειακή σφραγίδα (για χάρη της Τουρκίας), δέχθηκε αμερικανικό διάδρομο στα νότια εδάφη του και όσον αφορά στη γενοκτονία, είπε “δεν κερδίζουμε τίποτα με το να αναμασάμε την γενοκτονία των Αρμενίων”.

Όμως οι Τούρκοι παρόλες τις υποχωρήσεις του, δεν πτοούνται, γιατί στόχος τους είναι να ενωθεί το Ναχιτσεβάν με το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκία να έχει άνοιγμα σε όλο το τουρκόφωνο Τουράν. Η νότια Αρμενία πρέπει να περάσει σε αζερικά ή “ουδέτερα” χέρια…

Η Ρωσία, που εξαρχής δυσπιστούσε στην κυβέρνηση Πασινιάν και την “βελούδινη επανάστασή” του, καθώς ήταν δεδηλωμένα αντιρώσος, από το 2010 προσπαθεί να διαχειριστεί την ουκρανική κρίση και μετά το 2014 πλέον εισήλθε σε πλήρη αντιπαράθεση με τη Δύση. Είπε το 2020 χωρίς μισόλογα στους Αρμένιους ότι θα είναι παρούσα για την οικονομική τους επιβίωση, αλλά δεν θα μπορούσε να τους στηρίξει στρατιωτικά, επειδή το Αζερμπαϊτζάν της είναι απαραίτητο, ενώ η Αρμενία δείχνει και αναποφάσιστη και δυτικότροπη.

Δημοσκοπήσεις στην Αρμενία

Καταγράφεται ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό αναποφάσιστων και είναι σίγουρο ότι όλες οι δημοσκοπήσεις πέφτουν έξω, σε πιθανόν μεγάλο βαθμό. Τα ποσοστά που δημοσιεύονται διαφέρουν πολύ, ανάλογα με την πολιτική θέση των μέσων ενημέρωσης. Πάντως, πρώτο κόμμα φέρεται του Πασινιάν. Απόλυτη σύγκριση με τις τελευταίες εκλογές δεν μπορεί να γίνει, για δύο βασικούς λόγους: Ο ένας είναι η δημιουργία άνω των δέκα καινούργιων κομμάτων και ο άλλος είναι η οριστική στροφή του Πασινιάν προς την Ευρώπη, μετά την συντριπτική ήττα του 2023 από τους Αζέρους, την οποία ο ίδιος και πολλοί Αρμένιοι “χρεώνουν” στη Ρωσία, θεωρώντας ότι όφειλε να τους προστατεύσει.

Οι δημοσκοπήσεις των φιλοκυβερνητικών μέσων φέρουν τον ευρωπαϊστή Πασινιάν στο 30%-46% (από 53% το 2021) ενώ οι αντίστοιχες των αντιπολιτευόμενων μέσων, τον φέρουν στο 28%-30%. Οι πρώτες εμφανίζουν τα τρία φιλορωσικά κόμματα να παίρνουν συνολικά το 30% – όσο είχαν λάβει παρόμοιας θέσης κόμματα και στις εκλογές του 2021. Οι δημοσκοπήσεις των αντιπολιτευόμενων μέσων εμφανίζουν απεναντίας τα φιλορωσικά κόμματα στο 41%.

Το γεγονός ότι οι φιλορώσοι κατέρχονται διασπασμένοι, δεν σημαίνει ότι δεν θα συνεργασθούν μετεκλογικά, κι ας φαίνεται να έχουν ισχυρά καπετανάτα. Εξάλλου στις κρίσιμες στιγμές στο παρελθόν και οι τρεις επικεφαλής έδειξαν να αλληλοϋποστηρίζονται. Έχουν δε όλοι τους κεντροδεξιά έως δεξιά πολιτική. Εκτιμάται ότι κατεβαίνουν χωριστά, όχι τόσο επειδή έχουν προσωπικά συμφέροντα ως επιχειρηματίες, αλλά κυρίως επειδή θέλουν οι ψηφοφόροι να έχουν τρεις διαφορετικές επιλογές, με κοινό παρανομαστή το “όχι” στους Δυτικούς.

Η Ρωσία κατέστησε σαφές ότι οι Αρμένιοι θα χάσουν με την ευρωπαϊκή στροφή τους τα αβαντάζ που είχαν. Ήδη έκοψε τις εισαγωγές νερών, ποτών, οπωροκηπευτικών και ανακοίνωσε ότι θα πάψει να τους διαθέτει σε χαριστική τιμή το φυσικό αέριο. Ο Αρμένιος οικονομολόγος Αγκάσι Ταντεβοσιάν  σε συνέντευξή του στην DW εκτιμά ότι «η απώλεια της ρωσικής αγοράς θα ήταν ισχυρό σοκ για τη χώρα».

Επιλογές

Στη χώρα ελλοχεύει και ο κίνδυνος να “γίνουν” Ουκρανία, όπως τους προειδοποίησε και ο Πούτιν – κάτι που ερμηνεύθηκε ως απειλή, αλλά είναι αναμφίβολα μια πραγματική πιθανότητα. Η Αρμενία έχει μια προδιάθεση σε εξεγέρσεις – σε μία από αυτές το 2008 σκοτώθηκαν οκτώ διαδηλωτές και δυο αστυνομικοί. Το 2018 δεν σκοτώθηκε κανείς, αλλά ανατράπηκε η κυβέρνηση. Το 2020 και το 2025 έγιναν πάλι μεγάλες διαδηλώσεις, λόγω των εδαφικών απωλειών και της στροφής του Πασινιάν προς την Δύση. Ακολούθησαν συλλήψεις, φυλακίσεις και δικαστήρια.

Ο Πασινιάν κατηγορεί συλλήβδην τους αντιπολιτευόμενους ως δακτύλους της Ρωσίας και εκείνοι τον κατηγορούν ως δάκτυλο Αμερικανών και Ευρωπαίων. Εκείνος λέει ότι η Ρωσία τους πρόδωσε και εκείνοι λένε ότι πιο ριζικά τους πρόδωσε η Δύση.

Μπορεί ο Πασινιάν να βγει αυτοδύναμος; Οι δημοσκοπήσεις λένε όχι, όμως ο κόσμος έχει εξ ανάγκης μια ρεαλιστική στάση: Όταν προ λίγων μηνών το υπουργείο Παιδείας αποφάσισε να ενταχθεί για διδασκαλία δεύτερη και τρίτη γλώσσα στα σχολεία, τα περισσότερα παιδιά επέλεξαν τα… τουρκικά! Αν λοιπόν η μέση αρμενική οικογένεια βλέπει ότι ο μόνος τρόπος επιβίωσης είναι να “τα βρει” με το λαό που τον εξόντωσε εδαφικά και πληθυσμιακά, τότε ο Πασινιάν μπορεί να βγει στις 7 Ιουνίου, μέχρι και αυτοδύναμος. Αν όμως δεν βγει αυτοδύναμος, δεν υπάρχει ούτε ένα κόμμα με το οποίο να μπορεί να συνεργαστεί.

Ο μάνατζερ, ο πρώην και ο κ. “επιδόματα”

Τα φιλορωσικά κόμματα είναι κυρίως τρία. Φαβορί θεωρείται ο Σαμβέλ Καραπετιάν (Ισχυρή Αρμενία) που έχει Κυπριακή, Αρμενική και Ρωσική υπηκοότητα, είναι ο τρόπον τινά “τεχνοκράτης” των υποψηφίων και θεωρείται από πολλούς “ο εκλεκτός του Κρεμλίνου”. Είναι ζάπλουτος και υπόσχεται ότι θα φέρει εισροή δισεκατομμυρίων από τη Μόσχα, αλλά και από την διασπορά. Είναι τρόπον τινά μάνατζερ και επιμένει ότι θα δώσει οικονομική ανάσα.

Φυλακίσθηκε πέρσι επειδή κατηγορήθηκε ότι συνεργάζεται με την Αποστολική Εκκλησία της Αρμενίας για να ανατραπεί ακόμη και με πραξικόπημα ο Πασινιάν. Στη συνέχεια κατηγορήθηκε για φοροδιαφυγή. Φέρεται να κινείται στο 13% (φιλοκυβερνητικές δημοσκοπήσεις) ή στο 17% (έρευνες αντιπολιτευόμενων μέσων). Έχει πάρα πολλές επιχειρήσεις, με κεντρικό πόλο τον διεθνή κολοσσό “Tashir Group” και με 200 θυγατρικές θεωρείται ο πλουσιότερος Αρμένιος σε όλο τον πλανήτη – αλλά έχει τα περισσότερα χρήματά του στη Μόσχα, κυρίως για να μη ρισκάρει με κυρώσεις.

Στην Ενέργεια κατείχε τα Ηλεκτρικά Δίκτυα της Αρμενίας (ENA) και ήταν ο αποκλειστικός πάροχος ρεύματος στη χώρα, αλλά πέρυσι, αμέσως μετά τη σύλληψή του, ο Πασινιάν κρατικοποίησε την εταιρεία του και υποστηρίζει ότι είναι σε διαπραγματεύσεις για την αποζημίωση του επιχειρηματία, ενώ ο Καραπετιάν κινείται νομικά εναντίον του κράτους, επειδή δεν έχει δει ούτε ένα δολάριο ή ρούβλι.

Ο πρώην πρόεδρος Ρόμπερτ Κοτσαριάν (Συμμαχία Αρμενία) εστιάζει σε πατριωτικά συνθήματα, στον στρατό και σε “μια λογική οικονομική πολιτική”.  Φέρεται στο 9% (φιλοκυβερνητικές δημοσκοπήσεις) ή στο 14% (αντιπολιτευόμενες). Στις τελευταίες εκλογές είχε λάβει 21%. Ο Κοτσαριάν έχει φυλακισθεί τρεις φορές από το 2018 και μετά, για διαφθορά (παραγράφηκε, αλλά και έμεινε αναπόδεικτο) και για το ότι κατέβασε το στρατό στις διαδηλώσεις του 2018 (τέθηκε στο αρχείο ως αντισυνταγματική δίωξη).

Ο Ρόμπερτ Κοτσαριάν φέρεται να είναι στο διοικητικό συμβούλιο του ρωσικού ομίλου Systema που ασχολείται με επενδύσεις, τηλεπικοινωνίες, τεχνολογία και κτηματομεσιτικά, με αντιπροσωπείες οχημάτων και με ξενοδοχεία. Ο Καραπετιάν στήριξε τον Κοτσαριάν όταν φυλακίσθηκε: Το 2020 συνεισέφερε στην εγγύηση 4 εκατομμυρίων δολαρίων για να αποφυλακιστεί ο πρώην πρόεδρος. Με τη σειρά του ο Κοτσαριάν υπερασπίστηκε δημόσια τον Καραπετιάν, όταν ο τελευταίος φυλακίσθηκε, για “ανατρεπτική δράση” το 2025.

Ο Γκάγκικ Τσαρουκιάν (Ευημερούσα Αρμενία) τάζει επιδόματα και τον κατηγορούν για λαϊκισμό, επειδή υπόσχεται διαγραφή χρεών για τους φτωχούς και μειώσεις φόρων. Υψώνει ένα πολύ εντυπωσιακό τεράστιο άγαλμα του Ιησού, με τη φιλοδοξία να ξεπεράσει το παρόμοιο, του Ρίο ντε Ζανέιρο.

Έχει τον όμιλο “Multi Group Concern” και ελέγχει πάρα πολλές επιχειρήσεις μέσα στην Αρμενία, απασχολώντας περί τους 25.000 Αρμενίους. Εστιάζεται στην πώληση τροφίμων και ποτών και παρασκευάζει σε βιομηχανίες του τρία πολύ γνωστά (εκεί) ποτά – κονιάκ, κρασί και μπύρα. Όμως έχει στα κεφάλαιά του και εργοστάσιο τσιμέντου Ararat Cement, που αναλαμβάνει πολλά έργα στη χώρα. Και αυτός ασχολείται με το λιανικό εμπόριο, έχοντας μεγάλο εμπορικό κέντρο, έχει επίσης επιπλοβιομηχανία και έχει ανοίξει και ένα πολυτελές συγκρότημα ψυχαγωγίας, το  “Pharaoh”. Παράλληλα έχει ξενοδοχεία, μεταφορικές εταιρίες στο αεροδρόμιο και αντιπροσωπείες αυτοκινήτων.

Κοτσαριάν, Τσαρουκιάν και Καραπετιάν

Ο Ρόμπερτ Κοτσαριάν και ο Γκάγκικ Τσαρουκιάν γνωρίζονται από χρόνια και ουσιαστικά ο δεύτερος έκανε πολύ μεγάλη περιουσία την περίοδο που ήταν πρόεδρος ο πρώτος (1998-2008), όμως πρόκειται μάλλον για ψυχρή επιχειρηματική σχέση. Ο Κοτσαριάν μέμφεται έμμεσα τον Τσαρουκιάν, χωρίς να τον κατονομάζει, ως λαϊκιστή και άπειρο στα πολιτικά. Αλλά και ο Τσαρουκιάν κρατά αποστάσεις, επιδιώκοντας πιο μετριοπαθείς θέσεις και δεν  θέλει να ταυτίζεται με το “παλιό καθεστώς” του πρώην προέδρου Κοτσαριάν.

Ο Τσαρουκιάν έχει κάνει πολλά λεφτά, αλλά με έδρα την Αρμενία και κοντράρεται φαινομενικά ή όντως με τον Καραπετιάν, επειδή ο δεύτερος έκανε την περιουσία του κυρίως στη Ρωσία και σε άλλες χώρες. Ο Τσαρουκιάν φέρεται να βλέπει έναν “ξένο” (τον Καραπετιάν που ζούσε στη Ρωσία) να έρχεται στην Αρμενία και να του κλέβει την πρωτοκαθεδρία της επιχειρηματικής ελίτ. Στις δημοσκοπήσεις φέρεται μεταξύ 7% και 10%.

Το εκλογικό αποτέλεσμα θα έχει άγνωστες συνέπειες, γιατί όσο απρόβλεπτοι είναι οι δυτικόφιλοι, άλλο τόσο απρόβλεπτοι είναι και οι ρωσόφιλοι. Οι απελπισμένοι άνθρωποι φτάνουν συνήθως στα άκρα, παρότι στην ουσία κανείς τους δεν είναι φίλος ούτε της Ευρώπης ούτε της Ρωσίας, οι δε χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιούμε προς συντομία, αδικούν την βαθιά μοναξιά και απελπισία που νιώθει ο Αρμένιος και κάθε αδύναμο κράτος μεταξύ συμπληγάδων.

Οι υδάτινοι πόροι μετατρέπονται στα πλέον διαφιλονικούμενα αγαθά του πλανήτη, με το τρέχον έτος να εντείνει τις πιέσεις της ζήτησης και τα κενά διακυβέρνησης να διευρύνονται, με συνέπεια να αποτελούν ένα επικίνδυνο όπλο, σε πολλές επικίνδυνα ανταγωνιζόμενες περιοχές. Εξελίσσονται σε μέσα που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον συμφερόντων που δεν ανήκουν σε κράτη και επιζητούν να εκμεταλλευθούν τις αδυναμίες των εθνών, οπότε οι κάποτε ανθρωπιστικές κρίσεις να μετατρέπονται σε απειλές για την εθνική ασφάλεια.

Οι συνθήκες κυοφορούνται επί σειράν ετών, από την στιγμή που σχεδόν οι μισοί άνθρωποι του πλανήτη προσπαθούν να επιβιώσουν τουλάχιστον επί έναν μήνα σε συνθήκες έλλειψης νερού, ενώ 1,8 δισεκατομμύρια δεν διαθέτουν καν πρόσβαση σε κάποια πόσιμη πηγή. Η αύξηση των πληθυσμών και η ταχύτατη άνοδος της αστικοποίησης, με πόλεις μεγαθήρια, από το Chennai στην Ινδία έως την Πόλη του Μεξικού και την Τεχεράνη, αντιμετωπίζουν κυριολεκτικά την κρίση της “Ημέρας Μηδέν”. Οι μετατοπίσεις πληθυσμών λόγω ακραίας λειψυδρίας πολλαπλασιάζονται και τα γιγαντιαία κύματα των αυξήσεων στην ζήτηση ενέργειας εξωθούν τις χώρες να κατασκευάζουν υδροηλεκτρικά έργα, ακόμα και όταν οι υδάτινοι πόροι από τους οποίους εξαρτώνται αρχίζουν να μειώνονται.

Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες που προκαλούν τα φαινόμενα El Niño και El Niña της περιόδου 2023-2024 πιέζουν ακόμα περισσότερο τις καταστάσεις, με τους μουσσώνες να εκδηλώνονται χωρίς την συνηθισμένη τους περιοδικότητα και τις ξηρασίες να επιδεινώνονται στην Νότιο Ασία και την περιοχή του Sahel στην Δυτική Αφρική. Δεν υπάρχει κάποια αρχιτεκτονική δομή για την διακυβέρνηση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων που απομένουν μεταξύ χωρών που κατά κανόνα τους διαμοιράζονται. Σχεδόν τα δύο τρίτα των πόσιμων διασχίζουν εθνικά σύνορα όμορων κρατών, αλλά τα τρία πέμπτα των 310 διεθνών υδάτινων λεκανών δεν εντάσσονται σε κάποιο πλαίσιο για την διαχείριση των διαφορών.

Ποιοι δεν υπέγραψαν την Σύμβαση 

Χώρες με μεγάλο ειδικό βάρος, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα δεν υπογράφουν το 1997 την σύμβαση του ΟΗΕ για τους υδάτινους πόρους (Watercourses Convention). Σε αντίθεση με τις κλιματολογικές συνθήκες, την βιοποικιλότητα ή την ερημοποίηση, οι υδάτινοι πόροι δεν υπόκεινται σε κάποιες ισοδύναμες διαδικασίες, από την στιγμή που δεν υπάρχει ετήσια Διάσκεψη των Μερών του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), όπου χώρες συναντώνται για να αντιμετωπίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, δεσμευτικοί στόχοι, αλλά και ούτε μηχανισμοί επιβολής κανόνων. Από το 1997 υλοποιείται μόνον ακόμα μία διάσκεψη για το ζήτημα των όρων, με την επόμενη να προγραμματίζεται για τον προσεχή Δεκέμβριο στα Εμιράτα. 

Επιπλέον, η λαϊκή πολιτική δηλητηριάζει τις ελάχιστες προσπάθειες εθελοντικής συνεργασίας, ενώ οι υψηλές θερινές θερμοκρασίες και η οργή της κοινής γνώμης καθιστούν τις συναινέσεις ιδιαίτερα δυσχερείς σε καίρια ζητήματα. Οι κίνδυνοι αναδύονται πλέον όπου ιδιωτικά συμφέροντα και κρατικοί μηχανισμοί μετατρέπουν τις ελλείψεις και τις πιέσεις τους με εστία το ζήτημα των πόρων σε μόχλευση, αν και ίσως δεν θα προκαλέσουν μία μεγάλη κρίση το 2026.

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι

Αφρική: Η Αφρική διατρέχει θανάσιμους κινδύνους, από την στιγμή που πολλά κράτη της ηπείρου, δεν διαθέτουν την απαιτούμενη ισχύ για να διαχειρισθούν τους υδάτινους πόρους της, ενώ στη περιοχή του Sahel, ένοπλες ομάδες με δεσμούς με την Al Qaeda και το Ισλαμικό Κράτος, αντιλαμβάνονται ότι ο έλεγχος των υδάτινων πόρων συνεπάγεται και έλεγχο του πληθυσμού. Καταλαμβάνουν γεωτρήσεις, καταστρέφουν υποδομές, τακτοποιούν διαφορές τις οποίες οι κυβερνήσεις εμφανίζονται ανίκανες να διευθετήσουν και στρατολογούν ενόπλους από κοινότητες που αισθάνονται εγκαταλελειμμένες.

Η μη διαχειρίσιμη λειψυδρία δεν αποτελεί το κύριο αίτιο που κλιμακώνει την απειλή των ακραίων ισλαμιστών, αλλά οξύνει τις τοπικές οδύνες και προσφέρει στις ένοπλες ομάδες ευκαιρίες για αξιοποίηση ειδικά στο Μάλι, τον Νίγηρα και την Μπουρκίνα Φάσο. Περιοδικά εκατοντάδες συγκρούσεις εκρήγνυνται μεταξύ αγροτών και κτηνοτρόφων για τα θέματα της χρήσης υδάτινων πόρων, ειδικά στην κεντρική περιοχή του Sahel κατά την διάρκεια των τελευταίων ετών. Η μείωση του υδάτινου όγκου της λίμνης Τσαντ οξύνει τις διασυνοριακές διαμάχες, επιδεινώνει τις σχέσεις μεταξύ Τσαντ, Καμερούν, Νίγηρα και Νιγηρίας και ενισχύει την οικονομική κατάρρευση, αλλά και την στρατολόγηση νέων σε ακραίες ένοπλες ομάδες. 

Με τις συνθήκες ξηρασίας να οξύνονται και τα κράτη να εξασθενούν, η βία εντείνεται και οι ακραίες ομάδες σπεύδουν για να αξιοποιήσουν κάθε κενό, με τους υδάτινους πόρους να εξελίσσονται σε ένα πανίσχυρο όπλο στις διακρατικές διαμάχες. Η διαμάχη της Αιγύπτου με την Αιθιοπία για τον Νείλο, ήδη διασπά την περιφερειακή συνεργασία σε θέματα ασφαλείας, με τους Αιθίοπες να εγκαινιάζουν το Φράγμα Μεγάλης Αναγέννησης, μετά από μία δεκαετία αποτυχημένων διαπραγματεύσεων για μία δεσμευτική συμφωνία, με αντικείμενο τον υδάτινο όγκο του ποταμού. 

Η διαμάχη Αιγύπτου-Αιθιοπίας για το νερό

Το νέο υδροηλεκτρικό έργο επιτρέπει στην Αιθιοπία να ελέγχει τον ποταμό που αποδίδει όμως το 90% του πόσιμου νερού στην Αίγυπτο, με το Κάϊρο να αντιλαμβάνεται με την απώλεια της μόχλευσης για να διακοπεί το έργο πως αντιμετωπίζει, κατά την άποψή του, μία υπαρξιακή απειλή. Σπεύδει να ευθυγραμμισθεί με το Μογκαντίσιου στην Σομαλία, που έχει επίσης διαφορές με την Αιθιοπία για τις λιμενικές εγκαταστάσεις στην αποσχισθείσα Σομαλιλάνδη, οπότε αποστέλλει στρατιωτικές μονάδες για την ενίσχυση των αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων, ελπίζοντας σε παραχωρήσεις, ή τουλάχιστον να περιορίσει την επιρροή της Αιθιοπίας. 

Από την πλευρά της η Αιθιοπία θεωρεί πως οι συγκεκριμένες κινήσεις συνιστούν απόπειρα περικύκλωσής της, με την Αίγυπτο να έχει να επιλέξει μεταξύ του να εντείνει τις πιέσεις διακινδυνεύοντας μία περιφερειακή σύγκρουση, ή να αποδεχθεί τα τετελεσμένα, ελπίζοντας πως η Αιθιοπία δεν θα μετατρέψει το φράγμα σε όπλο σε περιόδους ξηρασίας ή κρίσεων. Καμία επιλογή δεν οδηγεί στην ασφάλεια των υδάτινων πόρων και επιπλέον και οι δύο εκθέτουν το Κέρας της Αφρικής σε μεγαλύτερες αναφλέξεις και περιφερειακές συγκρούσεις. 

Προς τα βορειοδυτικά το Μαρόκο κατασκευάζει μία σειρά φραγμάτων, που συμπεριλαμβάνουν και το Φράγμα Kheng Grou, στην παραμεθόριο ζώνη με την Αλγερία, με προβλεπόμενη ολοκλήρωση κατά την θερινή περίοδο του 2026, στερώντας όμως από εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους της Αλγερίας έναν ζωτικό για την επιβίωσή τους υδάτινο πόρο. Η Αλγερία, η χώρα με τις μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες στην Αφρική εκφράζει προς το παρόν τις ανησυχίες της, αλλά οι σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών κρίνονται ήδη εχθρικές και οι υδάτινοι πόροι ίσως μετατραπούν σε ένα αίτιο σοβαρής ανάφλεξης.

Ασία

Στην Νοτιοανατολική Ασία, Ινδία και Πακιστάν αποδεικνύουν πως οι υδάτινοι πόροι μετατρέπονται ταχύτατα σε όπλο, όταν πυροδοτούνται ευρύτερες εντάσεις. Η Συμφωνία Υδάτων του Ινδού επιβιώνει τριών πολέμων μεταξύ των δύο χωρών επί 65 έτη, έως ότου τον Απρίλιο του 2025 η Ινδία την αναστέλλει μονομερώς μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Pahalgam του Κασμίρ και διακόπτει την ενημέρωση του Πακιστάν σε υδρολογικά δεδομένα. Μετά τις αεροπορικές επιδρομές και σκληρές αερομαχίες του Μαΐου, οι ΗΠΑ αποσοβούν τα χειρότερα, αλλά η συμφωνία παραμένει σε καθεστώς αναστολής και η Ινδία προτίθεται να την διατηρήσει με μορφή απειλής. 

Όμως, σε ποσοστό ανώτερο του 80% οι αγροτικές καλλιέργειες του Πακιστάν εξαρτώνται από τους υδάτινους όγκους της λεκάνης του Ινδού, με τους Ινδούς να ελέγχουν τις ροές από τα βορειοανατολικά, με συνέπεια τις προειδοποιήσεις του Ισλαμαμπάντ, για το γεγονός ότι κάθε εκτροπή θα θεωρηθεί “πράξη πολέμου”. Οι υδάτινοι πόροι μετατρέπονται σε ένα νέο όπλο στην σύγκρουση της Ινδίας με το Πακιστάν, ένα όπλο που αυξάνει τους κινδύνους, με δεδομένο ότι πρόκειται επιπλέον για δύο αντίπαλες πυρηνικές δυνάμεις.

Η Κίνα πάντως διατηρεί μία σοβαρή μόχλευση έναντι των δύο χωρών και το 2025 το Πεκίνο εγκαινιάζει με προϋπολογισμό $137 δισεκατομμυρίων την κατασκευή ενός θηριώδους φράγματος στον ποταμό Βραχμαπούτρα στις υπώρειες των Ιμαλαΐων στο Θιβέτ, με στόχο την δημιουργία του μεγαλύτερου υδροηλεκτρικού έργου στον κόσμο. Δεν υπογράφει καμία συμφωνία με την Ινδία και το Μπαγκλαντές για τις ροές των παραποτάμων προς τον νότο, με συνέπεια το Νέο Δελχί να απαντήσει με ένα πρόγραμμα ύψους $77 δισεκατομμυρίων για την κατασκευή περισσότερων από 200 φραγμάτων, που θα περιορίσουν τις συνέπειες το κινεζικού έργου. 

Οι δύο πλευρές κατασκευάζουν τις αναγκαίες υποδομές για να μετατρέψουν τους υδάτινους πόρους των Ιμαλαΐων σε όπλα, με το έκτακτο πρόγραμμα της Ινδίας να σηματοδοτεί πως το Νέο Δελχί αναμένει από το Πεκίνο να το αξιοποιήσει για να καταλήξει σε κάποιο συμβιβασμό. Όμως, και η θέση της Κίνας, λόγω της κατοχής μεγάλου μέρους του όγκου των Ιμαλαΐων, της παρέχουν τον έλεγχο των πηγών του Ινδού και των παραποτάμων του, οπότε αποκτά μόχλευση και έναντι του Πακιστάν. Χωρίς κάποιο πλαίσιο συμφωνιών για την κατανομή των υδάτινων πόρων, η οποιαδήποτε μεθοριακή αντιπαράθεση της Ινδίας με την Κίνα ή μία αιφνίδια αρνητική μεταβολή των σχέσεων της Κίνας με το Πακιστάν, απειλεί να πυροδοτήσει  εκρήξεις στην περιοχή. 

Το νερό ως όπλο

Σε έναν κόσμο όπου οι σχηματισμοί τύπου G-Zero (G7, G20) εμφανίζονται διατεθειμένοι να επιλύσουν μεγάλα διεθνή προβλήματα, αποδεικνύεται τελικά πως καμία δύναμη ή ομάδες δυνάμεων, δεν επιδεικνύουν την απαιτούμενη προθυμία και αποφασιστικότητα να δημιουργήσουν μία παγκόσμια υποδομή. Απαιτούνται δεσμευτικές διαπραγματεύσεις, συμμετοχή σε κοινές βάσεις δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, συμφωνίες που τηρούνται, ειδάλλως, η έλλειψη υδάτινων πόρων μετατρέπεται σε όπλο. 

Οι χώρες που οφείλουν να συνεργάζονται σε θέματα αντιτρομοκρατίας ή στις καταστροφές, λόγω κλιματολογικών συνθηκών, παραμένουν εγκλωβισμένες σε παιγνίδια μηδενικού αποτελέσματος, με επίκεντρο τα ζητήματα των ποταμών. Όταν κάποιες δυνάμεις ελέγχουν τις περιοχές των πηγών, για τις χώρες που έχουν την ανάγκη των ποταμών τους υπάρχουν ελάχιστες βιάσιμες επιλογές, με εξαίρεση την κλιμάκωση. Αλλά και όταν τα κράτη εμφανίζονται εξαιρετικά ανίσχυρες να ελέγξουν τις ροές, τότε θα υπάρξουν κάποια άλλα συμφέροντα έτοιμα να αδράξουν την ευκαιρία.

Φυσιολογικά δεν αναμένονται κάποιες εκρήξεις κατά το 2026, αλλά τα όπλα υπάρχουν και όταν οι οποιοιδήποτε ενδοιασμοί και φραγμοί καταρρεύσουν, τότε με το επόμενο πλήγμα, όπως μία ξηρασία, μία μεθοριακή σύγκρουση, μία τρομοκρατική επίθεση, το πρόβλημα των υδάτινων πόρων θα επιδεινώσει απότομα την έκρυθμη κατάσταση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Γενικός Γραμματέας κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», να αποφύγουν κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να υποκινήσει περαιτέρω βία και να επιλύσουν τις πολιτικές τους διαφορές «μέσω διαλόγου».

Η Μεταβατική Αποστολή Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών στη Σομαλία (UNTMIS) σημείωσε ότι η αποστολή αυτή και οι διεθνείς εταίροι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει, τόσο με δηλώσεις όσο και μέσω επαφών με τους εμπλεκόμενους φορείς, για τον κίνδυνο επανάληψης της κρίσης που είχε προκύψει το 2021 λόγω διαφορών σχετικά με τον εκλογικό οδικό χάρτη.

Σύμφωνα με την UNTMIS, οι προειδοποιήσεις αυτές «δυστυχώς» δεν εισακούστηκαν.

Η αποστολή αυτή του ΟΗΕ κάλεσε όλους τους Σομαλούς ηγέτες να θέσουν ως προτεραιότητα «το εθνικό συμφέρον» και να επαναλάβουν τις συνομιλίες που ολοκληρώθηκαν στις 15 Μαΐου.

Όπως επισημαίνεται, οι διεθνείς εταίροι της Σομαλίας είναι έτοιμοι να διευκολύνουν έναν τέτοιο διάλογο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε σήμερα ότι ο Αμερικανός ομόλογός του, στη συνάντηση κορυφής που είχαν στην Αλάσκα, ζήτησε από τη Μόσχα να κάνει κάποιους συμβιβασμούς ώστε να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία.

«Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε συμφωνία και η Ουκρανία θα πρέπει επίσης να κάνει συμβιβασμούς. Και τότε η σύγκρουση θα τελειώσει γρήγορα», είπε ο Ρώσος πρόεδρος μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Αγία Πετρούπολη, αλλά τόνισε ότι «η Ρωσία διαθέτει όλους τους πόρους για να επιτύχει τους στρατιωτικούς στόχους που έθεσε εξαρχής και οι δυνάμεις της προωθούνται στην Ουκρανία».

«Το να έχει η Ρωσία τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς δεν αποκλείει τη συμφωνία και την ειρήνη με το Κίεβο. Η Ουκρανία με την τακτική της να επιμένει να μη διαπραγματεύεται, στην πράξη χάνει εδάφη και η Ρωσία κατέλαβε πρόσφατα 2.440 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η Ρωσία ελέγχει το 100% του Λουχάνσκ, το 85% του Ντονέτσκ και το 80% της Ζαπορίζια», είπε ο Πούτιν.

«Η Ουκρανία», συνέχισε, δεν διαθέτει πυραύλους τύπου κρουζ και άλλα οπλικά συστήματα, όπως αυτά που έχει η Ρωσία. «Δυστυχώς, κάποια ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη περνούν στη Ρωσία», παραδέχτηκε, λέγοντας ότι η αεράμυνα της χώρας του είναι πολύ καλή, αλλά θα πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο.

Για τους υπερηχητικούς πυραύλους Oreshnik, ο Ρώσος πρόεδρος είπε ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμη σε πραγματικές συνθήκες μάχης εναντίον της Ουκρανίας, αλλά απλώς η Μόσχα «τους δοκίμασε για να παρατηρήσει τα αποτελέσματα». Όπως είπε «αυτό ήταν σημαντικό προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για τη μελλοντική χρήση τους, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης τους εναντίον αστικών στόχων.»

Μεσολαβητής

Στην ερώτηση ποιον θα ήθελε για μεσολαβητή με την Ουκρανία, απάντησε:

«Ποιος άλλος, αν όχι ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ θα μπορούσε να είναι ο μεσολαβητής για τις συνομιλίες μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρώπης; Ο Σρέντερ είναι αξιόπιστος, έχει τις δικές του απόψεις και είναι έτοιμος να τις υποστηρίξει. Λένε ότι είναι φίλος της Ρωσίας. Δεν είναι φίλος μου, είναι Γερμανός αξιωματούχος», είπε ο Ρώσος πρόεδρος. «Παρ’ όλ’ αυτά, η Μόσχα δεν προσπαθεί να υπαγορεύσει στην Ευρώπη ποιον θα επιλέξει για να συνομιλεί με τη Ρωσία», κατέληξε επ΄αυτού ο Ρώσος πρόεδρος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε ανακοίνωσή της, η αεροπορική εταιρεία εκτιμά ότι ενδεχόμενη σημαντική αύξηση των τελών στην Καλαμάτα θα μπορούσε να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα του αεροδρομίου και να έχει συνέπειες στην επιβατική κίνηση, ιδιαίτερα εκτός της θερινής περιόδου.

Η Ryanair καλεί την ελληνική κυβέρνηση να εξετάσει τις επιπτώσεις των συμβάσεων παραχώρησης και της τιμολογιακής πολιτικής στα περιφερειακά αεροδρόμια, οι οποίες βλάπτουν την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και λειτουργούν αποκλειστικά προς όφελος του διαχειριστή.

Ο Εμπορικός Διευθυντής της Ryanair, Jason McGuinness, σε δήλωση του χαρακτήρισε «απίστευτο» το ενδεχόμενο τετραπλασιασμού των τελών στην Καλαμάτα, θεωρεί τις προτεινόμενες αυξήσεις «υπερβολικές» και εκτιμά ότι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμό της αεροπορικής κίνησης και των διαθέσιμων επιλογών για τους επιβάτες.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Καλαμάτα και άλλα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας έχουν τη δυνατότητα να προσελκύσουν σημαντική κίνηση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να περιορίσουν την έντονη εποχικότητα. Ωστόσο, όπως ανέφερε, αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφόσον η Fraport Greece παγώσει τις αυξήσεις των αεροδρομιακών τελών και μεταφέρει στο σύνολό της στους επιβάτες τη μείωση κατά 75% του Τέλους Ανάπτυξης Αεροδρομίων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένα «οδοιπορικό» στη Μεσόγειο του σήμερα

Η φετινή θεματική των masterclasses ξεδίπλωσε στη σκηνή του Gastronomy Festival συναρπαστικές γευστικές διαδρομές: από το σεμινάριο «Mediterranean Cuisine» και την πεμπτουσία της μεσογειακής διατροφής στο πλαίσιο της zero waste φιλοσοφίας, μέχρι το “4 Hands Menu – Amalfi vibes” με αύρα Ιταλικής Ριβιέρας και θέμα την παρασκευή φρέσκων ζυμαρικών με τη χρήση εσπεριδοειδών, όπως υπαγορεύει η τάση του “fine casual” στα κορυφαία resorts. Και από το “Modern Plated Desserts“, τη σύνθεση πολλαπλών στοιχείων και την εναλλαγή υφών — από το τραγανό στο κρεμώδες και το αέρινο — στη διεθνή ζαχαροπλαστική σκηνή, έως τo “Μεσογειακή Δημιουργική Κουζίνα“, όπου προηγμένες τεχνικές, όπως το sous-vide και οι μέθοδοι φυσικής ζύμωσης ανέδειξαν το fine-dining και πώς οι κλασικές γεύσεις μπορούν να μετεξελιχθούν σε ένα μοντέρνο, καλλιτεχνικό γαστρονομικό αποτέλεσμα.

Κορυφαίος θεσμός στις σπουδές Μαγειρικής Τέχνης

Το AKMI Gastronomy Festival αποτελεί κορυφαίο θεσμό της μεγαλύτερης Σχολής Γαστρονομίας στην Ελλάδα και διοργανώνεται στις βραβευμένες εγκαταστάσεις της Ανώτερης Σχολής ΑΚΜΗ στη Θεσσαλονίκη. Απευθύνεται σε σπουδαστές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής τέχνης, επαγγελματίες του χώρου, food bloggers και influencers, αλλά και στους λάτρεις της σύγχρονης και δημιουργικής κουζίνας, σε Θεσσαλονίκη και Βόρεια Ελλάδα. Στόχος του Φεστιβάλ παραμένει η ανάδειξη της γαστρονομικής μας παράδοσης, των εκλεκτών πρώτων υλών, των νέων τεχνικών και των διεθνών τάσεων.

^{Σχετικά με την Alphabet Education:}

^{H Αlphabet Education, μέλος της κορυφαίας διεθνούς επενδυτικής εταιρείας BC Partners, είναι ο μεγαλύτερος εκπαιδευτικός Όμιλος στην Ελλάδα. Μέσω των ηγέτιδων δυνάμεών του στις διεθνείς πανεπιστημιακές σπουδές και την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, Mητροπολιτικό Κολλέγιο και Ανώτερη Σχολή ΑΚΜΗ αντίστοιχα, ο Όμιλος έχει επιτύχει αδιάκοπη ανάπτυξη στα 53 χρόνια από την ίδρυσή του, διαθέτοντας σήμερα ένα ισχυρά επενδυμένο δίκτυο υπερσύγχρονων campuses σε 11 πόλεις σε όλη την  Ελλάδα. Έχοντας εντάξει στο δυναμικό του διακεκριμένο ακαδημαϊκό προσωπικό και καταξιωμένους ενεργούς επαγγελματίες της αγοράς, ο Όμιλος παρέχει καινοτόμο εκπαίδευση σε περισσότερους από 25.000 φοιτητές σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών και επαγγελματικών πεδίων, εξοπλίζοντάς τους με τις απαραίτητες δεξιότητες για το μέλλον.}

^{Σχετικά με τη ΣΑΕΚ ΑΚΜΗ:}

^{Έχοντας προβεί στη μεγαλύτερη επένδυση εκπαιδευτικού ομίλου στη χώρα σε προγράμματα σπουδών, εκπαιδευτικό προσωπικό, κτιριακές υποδομές και εγκαταστάσεις, η ΣΑΕΚ ΑΚΜΗ αποτελεί τον μεγαλύτερο Διεθνή Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στην Ελλάδα. Έχει ανακηρυχθεί ως «Η πιο Καινοτόμος ΣΑΕΚ της Ευρώπης» στα «Βραβεία Αριστείας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης & Κατάρτισης» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ έχει βραβευτεί για τη Βιωματική Εκπαίδευση  και τη Διασύνδεση με την Αγορά, στα Education Leaders Awards γεγονός που αποτελεί εχέγγυο για την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων της. Με 17 διεθνείς διακρίσεις ποιότητας και υπεροχής και πανελλαδική παρουσία σε 9 πόλεις, στην Αθήνα, τον Πειραιά, το Ελληνικό, τη Χαλκίδα, τη Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη, το Ηράκλειο Κρήτης, τη Λάρισα και τη Ρόδο, η ΣΑΕΚ ΑΚΜΗ, προσφέρει περισσότερες από 100 δυναμικές ειδικότητες που καλύπτουν όλο το φάσμα της αγορά εργασίας. Διαθέτει το πρώτο Interactive Career Office, ένα ισχυρό πανελλαδικά δίκτυο 5.500 συνεργαζόμενων επιχειρήσεων που αποτελεί τη γέφυρα των αποφοίτων του με την αγορά εργασίας.}  

Σε συνέχεια του πρώτου κύκλου, κατά τον οποίο νέοι επιστήμονες εντάχθηκαν στον Όμιλο και ήδη συμβάλουν ενεργά σε κρίσιμα πεδία δραστηριότητας, η HELLENiQ ENERGY συνεχίζει δυναμικά την επένδυσή της στη νέα γενιά και στα στελέχη του αύριο.

Το Πρόγραμμα προσφέρει διετή επαγγελματική εμπειρία σε στρατηγικούς τομείς της ενέργειας, συμμετοχή σε μεγάλα διεθνή και απαιτητικά projects και συνεχή καθοδήγηση από έμπειρα στελέχη του Ομίλου.

Το «Empowering Future Leaders» απευθύνεται σε αποφοίτους Πανεπιστημίων της Ελλάδας και του εξωτερικού, με έως δύο χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας, που επιθυμούν να εξελιχθούν σε ένα δυναμικό και διεθνές περιβάλλον εργασίας και να συμβάλουν ενεργά στον ενεργειακό μετασχηματισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά έως τις 15 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση: https://www.helleniqenergy.com/kariera/empowering-future-leaders

Οι συμμετέχοντες μπορούν να επιλέξουν μία από τις τέσσερις κατευθύνσεις του Προγράμματος,  Engineering, Corporate, Commercial και Digital/IT και, ακολούθως, να εργαστούν με σαφή παραδοτέα αποτελέσματα, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία σε όλο το εύρος του ενεργειακού κλάδου.

Μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάπτυξης δεξιοτήτων, οι νέοι επαγγελματίες ενισχύουν τόσο τις τεχνικές τους γνώσεις όσο και κρίσιμες επαγγελματικές δεξιότητες, έχοντας πρόσβαση στο ευρύ επιχειρηματικό οικοσύστημα της HELLENiQ ENERGY και των εταιρειών του Ομίλου, όπως οι ΕΚΟ, Enerwave, HELLENiQ Petroleum και HELLENiQ Renewables.

Ο Γενικός Διευθυντής HR & Διοικητικών Υπηρεσιών της HELLENiQ ENERGY κ. Αλέξανδρος Τζαδήμας, δήλωσε: «Με το πρόγραμμα “Empowering Future Leaders” αναζητούμε νέους ανθρώπους με όρεξη για μάθηση και ηγετική προοπτική. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε τις επόμενες γενιές στελεχών που θα ξεχωρίζουν για τις γνώσεις, τις εμπειρίες και τις δεξιότητές τους. Τα αποτελέσματα του πρώτου κύκλου επιβεβαίωσαν τη δυναμική του προγράμματος, καθώς ήδη οι νέοι απασχολούμενοι συμμετέχουν ενεργά στην αναπτυξιακή πορεία της HELLENiQ ENERGY.»

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY
Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.
Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.
Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.
Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs).
www.helleniqenergy.com}

Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, και παρά την υψηλή μεταβλητότητα στο οικονομικό περιβάλλον, ο Όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ συνέχισε να επικεντρώνεται με συνέπεια στην υλοποίηση του στρατηγικού του πλάνου, παρουσιάζοντας παράλληλα αύξηση των  μεγεθών του. Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα του Ομίλου ανήλθαν σε 992,6 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, η λειτουργική κερδοφορία (adj. EBITDA) του Ομίλου αυξήθηκε κατά 22,4%, φθάνοντας τα 165,9 εκατ. ευρώ, με το αντίστοιχο περιθώριο να διαμορφώνεται στο 16,7% από 13,7% το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Τέλος, τα Προσαρμοσμένα Καθαρά Κέρδη των μετόχων ανήλθαν σε € 34,6 εκατ., αυξημένα κατά 33,2%.

Κύρια πηγές αύξησης των ανωτέρω μεγεθών αποτέλεσε ο τομέας των Παραχωρήσεων, του οποίου τα έσοδα και η λειτουργική κερδοφορία διαμορφώθηκαν σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα (αύξηση κατά 33,6% και 45,0% αντίστοιχα), αντιπροσωπεύοντας το 65% της συνολικής λειτουργικής κερδοφορίας του Ομίλου. Ο τομέας της Κατασκευής, παρουσίασε αύξηση εσόδων κατά 8,0% και λειτουργικής κερδοφορίας κατά 9,7%, επωφελούμενος από τα σταθερά και υγιή περιθώρια που εξασφαλίζει το μείγμα των έργων και η εκτελεστική ικανότητα του Ομίλου. Στον δε τομέα Ηλεκτρισμού από θερμικές πηγές ενέργειας, εμπορίας ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου στην Ελλάδα και το Εξωτερικό, προχωρούν οι διαδικασίες για την συγχώνευση με την αντίστοιχη εταιρεία της Motor Oil με την ολοκλήρωση να αναμένεται εντός του έτους. Σε λειτουργικό επίπεδο συνεχίστηκε η μεταβλητότητα της αγοράς, με τον Όμιλο να επιτυγχάνει ικανοποιητική κερδοφορία, εκμεταλλευόμενος και την συνεισφορά της νέας μονάδας φυσικού αερίου στην Κομοτηνή.

Τα κέρδη προ φόρων για το Α’ Τρίμηνο του 2026 ανήλθαν σε € 46,5 εκατ. έναντι € 28,9  εκατ. την προηγούμενη συγκριτική περίοδο, ως συνέπεια των αυξημένων λειτουργικών κερδών αλλά και της συνεισφοράς δραστηριοτήτων ενοποιούμενων με την μέθοδο της καθαρής θέσης (equity consolidation), όπως το αεροδρόμιο στο Καστέλι, η μονάδα της Κομοτηνής και η Ολυμπία Οδός. Τα Καθαρά Κέρδη μετά από φόρους, του Ομίλου για τη περίοδο Q1 2026, ανέρχονται σε € 32,4 εκατ. εκ των οποίων το ποσό των € 34,7 εκατ. αναλογεί στους Μετόχους της Μητρικής εταιρείας ήτοι κέρδος ανά μετοχή € 0,34  έναντι των κερδών € 21,1 εκατ. της προηγούμενης περιόδου.

Λειτουργική επίδοση ανά τομέα δραστηριότητας

Τομέας Παραχωρήσεων

Ο τομέας των παραχωρήσεων συνέχισε να αυξάνει τα μεγέθη του και συνολικά το αποτύπωμα του στην κερδοφορία του Ομίλου. Τα έσοδα του τομέα παραχωρήσεων παρουσίασαν αύξηση κατά 33,6%, σε συνέχεια των αυξημένων διελεύσεων στους αυτοκινητοδρόμους, των συμβατικά προβλεπόμενων αναπροσαρμογών στις τιμές των διοδίων, αλλά και λόγω της έναρξής της περιόδου παραχώρησης και ενοποίησης για πρώτη φορά του έργου της Εγνατίας Οδού. Τα έσοδα της Εγνατίας Οδού  ανήλθαν  σε 35,6 εκατ. για το Α’ Τρίμηνο του έτους με την κίνηση να αυξάνεται κατά 4,5%. Η συνεισφορά του έργου της Εγνατίας οδού αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά με την σταδιακή ολοκλήρωση των εργασιών ανάταξης του αυτοκινητοδρόμου, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι το πρώτο τρίμηνο παρουσιάζει παραδοσιακά τον χαμηλότερο κυκλοφοριακό φόρτο στο σύνολο του  έτους. Όσον αφορά την Αττική Οδό, τα έσοδα παρουσίασαν αύξηση 3,8%, με την κίνηση να ενισχύεται κατά 2,6% και  την λειτουργική κερδοφορία (adj.EBITDA) να σημειώνει αύξηση κατά 8,9% ως απόρροια της λειτουργικής μόχλευσης (operating leverage) που επιτυγχάνουν τα έργα παραχωρήσεων. Σημειώνεται ότι η κίνηση στην Αττική Οδό  παρέμεινε σε θετικά επίπεδα και κατά τους πρώτους δύο μήνες του Β’ Τριμήνου, παρουσιάζοντας αύξηση τον Απρίλιο και τον Μάιο. Τέλος στους αυτοκινητοδρόμους της Νέας και Κεντρικής Οδού, η συνολική κίνηση μειώθηκε κατά 2,2%, κυρίως λόγω των αγροτικών κινητοποιήσεων στις αρχές του έτους. Στα κέρδη της χρήσης του τομέα, έχουν συμπεριληφθεί και κέρδη από τη συμμετοχή του Ομίλου με ποσοστό 32,46% στην εταιρεία ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, σε εφαρμογή της υπάρχουσας σύμβασης παραχώρησης και σύμφωνα με τις προβλέψεις των σχετικών άρθρων.

Τομέας Κατασκευών

Η δραστηριότητα στον Κατασκευαστικό τομέα κινήθηκε σε υψηλότερα επίπεδα, καθώς επιταχύνθηκε η υλοποίηση έργων που βρίσκονταν υπό κατασκευή, ενώ  νέα έργα ξεκίνησαν να κατασκευάζονται. Επίσης, τα περιθώρια κέρδους συνέχισαν να κινούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα, ως αποτέλεσμα του μείγματος των έργων,  της εκτελεστικής ικανότητας και της προσήλωσης του Ομίλου. Όσον αφορά το υπογεγραμμένο ανεκτέλεστο στις 31.03.2026, ανήλθε σε € 7,2 δισ. (€ 6,6 δισ. την 31.12.2025), ενώ τα προς υπογραφή έργα ανέρχονται σε € 1,6 δισ., με το συνολικό ανεκτέλεστο να ανέρχεται σε € 8,8 δισ. Ποσοστό περίπου 76% του ανεκτέλεστου αντιστοιχεί σε έργα ιδίων επενδύσεων του Ομίλου (51%) και ιδιωτικών επενδύσεων τρίτων (25%), διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερα ποιοτικό και χαμηλού ρίσκου χαρτοφυλάκιο, με το 88% των έργων να βρίσκεται στην Ελλάδα.

Τομέας Παραγωγής και Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργεια και Φυσικού Αερίου

Στον τομέα της Ηλεκτρικής Ενέργειας, η Ελληνική αγορά παρουσίασε  μικρή αύξηση της ζήτησης κατά 1,3%,  όμως η συνολική ζήτηση αυξήθηκε σημαντικά κατά 20,3%, λόγω των ισχυρών εξαγωγών, οι οποίες στο πρώτο τρίμηνο του έτους ανήλθαν σε 3,4 TWh σε καθαρή βάση. Η τιμή ενέργειας στην χονδρεμπορική αγορά υποχώρησε κατά 28,6%. Όσον αφορά τον Όμιλο, η παραγωγή από την μονάδα του Ηρων παρέμεινε σχεδόν σταθερή στις 0,4 TWh ενώ η μονάδα την Κομοτηνής παρήγαγε 0,75 TWh. Στον τομέα Προμήθειας Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου σε τελικούς καταναλωτές, η εταιρεία ΗΡΩΝ διατήρησε το μερίδιο αγοράς της στο 10%, αυξάνοντας τον αριθμό των πελατών της, τόσο στον τομέα της Ηλεκτρικής Ενέργειας όσο και του Φυσικού Αερίου. Οι συνολικές πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας για το 2025 ανήλθαν σε 1,1 ΤWh, παρουσιάζοντας μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, εξαιτίας των μειωμένων πωλήσεων σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς πελάτες από το Β Τρίμηνο του 2025. Παρά το γεγονός ότι η λειτουργική κερδοφορία του τομέα παρουσίασε  μείωση, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεισφορά της μονάδας της Κομοτηνής (ενοποιούμενη με την μέθοδο της καθαρής θέσης) τόσο η πρό-φόρων όσο  και η καθαρή κερδοφορία του τομέα παρουσίασαν αύξηση.

Επενδύσεις – Δανεισμός

Οι συνολικές επενδύσεις ανήλθαν σε περίπου € 268 εκατ.  στην αρχή του έτους και κατευθύνθηκαν  στα υπό εκτέλεση έργα (Εγνατία, ΒΟΑΚ, IRC, Νέστος),  καθώς και  στην  εξαγορά του 12,8% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΥΔΑΠ έναντι περίπου € 134 εκατ. , στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού του Ομίλου.

Ο καθαρός δανεισμός, εξαιρουμένων των συμβάσεων Project Finance, διαμορφώθηκε σε € 402 εκατ., έναντι € 211 εκατ. την 31.12.2025, με την αύξηση να αποδίδεται εξ ολοκλήρου στην εκτέλεση του επενδυτικού προγράμματος. Το Συνολικό Προσαρμοσμένο Καθαρό Χρέος² του Ομίλου ανήλθε σε € 4.519 εκατ. (~91% αφορά δανεισμό χωρίς αναγωγή στην μητρική, non-recourse debt), έναντι € 4,297 εκατ. την 31.12.2025.

Τα Συνολικά Ταμειακά Διαθέσιμα του Ομίλου (εξαιρουμένων των δεσμευμένων καταθέσεων ύψους € 76 εκατ.) διαμορφώθηκαν σε € 1,573 εκατ., εκ των οποίων € 619 εκατ. σε επίπεδο Μητρικής Εταιρείας.

Βασικά Οικονομικά Στοιχεία Α’ Τριμήνου

[1] Καθαρά κέρδη προς μετόχους εξαιρουμένων μη λειτουργικών αποτελεσμάτων. Πιο συγκεκριμένα: α) της ζημίας ποσού 3,3 εκ. € από την αποτίμηση των παραγώγων, β) του κέρδους ποσού 3,4 εκ. € από την αποτίμηση προθεσμιακών συμβολαίων αγοραπωλησίας Ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού αερίου, γ) του κέρδους 2,2 εκ. € από τις αποτιμήσεις λοιπών συμμετοχών, και δ) της ζημιάς 2,2 εκ. € από πρόβλεψη κόστους για το πρόγραμμα διανομής δωρεάν μετοχών για τις χρήσεις 2024 2027 σε Στελέχη του Ομίλου

[2] Οι εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης ΕΔΜΑ προσδιορίζονται στην ενότητα ΣΤ της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, στην Ετήσια Οικονομική Έκθεση της χρήσης που έληξε την 31.12.2025.

[3] Λεπτομέρειες και ορισμοί για τα συγκεκριμένα μεγέθη στο σχετικό IR Report για τα αποτελέσματα 1Q 2026

^{ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Ο κορυφαίος Όμιλος Υποδομών στη Ν.Α. Ευρώπη}

^{Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποτελεί τον κορυφαίο όμιλο υποδομών και παραχωρήσεων της Ελλάδας, με πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη, λειτουργία και διαχείριση στρατηγικών έργων στις μεταφορές, την ενέργεια και το περιβάλλον.}

^{Διαθέτοντας τεχνογνωσία δεκαετιών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεγάλων και σύνθετων υποδομών, ο Όμιλος αναλαμβάνει τη μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία και συντήρηση εγκαταστάσεων και μονάδων μεγάλης κλίμακας. Το χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνει αυτοκινητοδρόμους, αεροδρόμια, ενεργειακές υποδομές μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων, καθώς και σημαντικές Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στην Ελλάδα και την Ευρώπη.}

^{Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ισχυροποιεί διαρκώς το χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων μέσω στοχευμένων επενδύσεων που ενισχύουν τη συνδεσιμότητα, θωρακίζουν την ενεργειακή ασφάλεια και προωθούν τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, δημιουργώντας μακροπρόθεσμη αξία για την κοινωνία, τους πολίτες και τους μετόχους της.}

^{Είναι εισηγμένη στο Euronext Athens, με χρηματιστηριακή αξία περίπου 4,4 δισ. ευρώ.}