Τις προηγούμενες ημέρες υπήρχαν φόβοι για επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στις εκδηλώσεις που τιμούν την επέτειο της νίκης των Σοβιετικών κατά της ναζιστικής Γερμανίας.

«Το μεγάλο επίτευγμα της νικηφόρας γενιάς κατά του Αδόλφου Χίτλερ αποτελεί σήμερα έμπνευση για τους στρατιώτες που διεξάγουν την ειδική στρατιωτική επιχείρηση (σ.σ. στην Ουκρανία). Βρίσκονται αντιμέτωποι με μια επιθετική δύναμη που είναι οπλισμένη και υποστηρίζεται από το σύνολο του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Πούτιν.

«Είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι ο σκοπός μας είναι δίκαιος. Είμαστε ενωμένοι. Η νίκη ήταν δική μας και θα είναι για πάντα», πρόσθεσε πριν την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της Ρωσίας.

Ο Ρώσος ηγέτης μίλησε ενώπιον αρκετών εκατοντάδων στρατιωτών που βρίσκονταν στη μεγάλη πλατεία της Μόσχας. Συμμετείχαν άνδρες των βορειοκορεατικών δυνάμεων, που πολέμησαν στο πλευρό του ρωσικού στρατού για να εκδιωχθούν τα ουκρανικά στρατεύματα από την περιφέρεια του Κουρσκ.

Η παρέλαση, που ξεκίνησε στις 10.00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας) και ολοκληρώθηκε στις 10:45, διεξήχθη κάτω από αυστηρά μέτρα ασφαλείας.

Η σύνδεση στο διαδίκτυο μέσω κινητών συσκευών δεν ήταν δυνατή στο κέντρο της Μόσχας και οι δρόμοι της πρωτεύουσας ήταν σχεδόν έρημοι, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου. Ο λόγος για την απενεργοποίηση τη σὐνδεσης είναι ότι χρησιμοποιείται για την πλοήγηση ουκρανικών drones.

Σε κανέναν εκ των καταδικασθέντων (ηλικίας 28 έως 31 ετών) δεν αναγνωρίστηκε ελαφρυντικό κι όλοι επέστρεψαν στις φυλακές όπου κρατούνταν ως προσωρινά κρατούμενοι από τον περυσινό Ιανουάριο. Σύμφωνα με την ετυμηγορία του δικαστηρίου, η οποία ανακοινώθηκε αργά χθες το βράδυ (προηγήθηκε πολύμηνη αποδεικτική διαδικασία), ο καταδικασθείς σε ισόβια δεσμά κρίθηκε ένοχος ως φυσικός αυτουργός της ανθρωποκτονίας, καθώς τραυμάτισε θανάσιμα το θύμα με στρατιωτικό μαχαίρι.

Οι υπόλοιποι τρεις καταδικάστηκαν για απλή συνέργεια σε ανθρωποκτονία, καθώς, όπως έκρινε το δικαστήριο, συμμετείχαν στην επίθεση με χτυπήματα, ενώ ένας απ’ αυτούς πυροβόλησε στον αέρα με πιστόλι κρότου. Κατά περίπτωση, στους τρεις συγκεκριμένους επιβλήθηκαν και ποινές για πλημμεληματικές πράξεις, όπως επικίνδυνη σωματική βλάβη, συμπλοκή, άσκοποι πυροβολισμοί και παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.

Σύμφωνα με τη δικογραφία, το φονικό επεισόδιο ξεκίνησε έπειτα από καβγά μεταξύ του θύματος και εργαζόμενου στην είσοδο νυχτερινού μαγαζιού, όταν ο 34χρονος ζήτησε να παρακάμψει τη σειρά αναμονής. Λίγη ώρα αργότερα, ο εργαζόμενος μαζί με άλλα άτομα εντόπισαν τον 34χρονο, έξω από ψητοπωλείο, και του επιτέθηκαν με αποτέλεσμα να πέσει νεκρός.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην ιστορία των εκλογικών αναμετρήσεων τέτοια φαινόμενα ήταν συχνά και επαναλαμβανόμενα. Δεν είχαν, όμως, καμία δυνατότητα είτε εκλογής είτε επηρεασμού του αποτελέσματος. Ήταν περιπτώσεις, που ήταν καλοδεχούμενες, γιατί έσπαζαν και τις κουραστικές προεκλογικές εκστρατείες. Ήταν γνωστοί και μεμονωμένοι. Από την άλλη, οι αριθμοί ρεκόρ δείχνουν πως τόσο μεγάλη είναι η απογοήτευση των πολιτών από το πολιτικό, κομματικό, σύστημα που σπεύδουν κάποιοι να συμμετέχουν, θεωρώντας ότι  μπορούν να καλύψουν το κενό. Κινούνται κάποιοι στη λογική πως αφού οι νυν δεν τα… καταφέρνουν, ας δοκιμάσουν οι ίδιοι.

Η κατάσταση αν δεν ήταν σοβαρή, θα μπορούσε να ήταν κωμωδία. Θα περιοριζόμαστε να σχολιάζουμε τις διάφορες ατάκες. Θα ήταν απλά “ιστορίες του χωριού”, όπου κάθε χωριό μπορεί να έχει και τον τρελό του (ή και περισσότερους).  Τα δεδομένα, όπως διαμορφώνονται, αλλά και το κλίμα στην κοινωνία προκαλούν ανησυχία.

Την ίδια ώρα, θα πρέπει να αναφερθεί πως πέραν από τους διάφορους “πονεμένους”, τους… γραφικούς, υπάρχουν και (νέοι) εκλογικοί συνδυασμοί, οι οποίοι φαίνεται από τις έρευνες κοινής γνώμης ότι θα καταγράψουν ποσοστά και θα συμμετέχουν στη νέα Βουλή. Αυτά τα νέα κόμματα τι εκπροσωπούν; Τι θέλουν να εκφράσουν; Είναι σαφές πως στα νέα κόμματα ξεχωρίζει περισσότερο το πρόσωπο των ηγετών/ ιδρυτών και όχι οι πολιτικές θέσεις και οι ιδεολογίες. Σε μερικές περιπτώσεις, η κάθοδος στις εκλογές παραπέμπει σε προσωπικό στοίχημα, παρά σε  μια παρουσία με πολιτικό/ ιδεολογικό περιεχόμενο.

Απέτυχαν τα κόμματα…

Όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της κρίσης στο πολιτικό και κομματικό σύστημα. Ήταν και είναι αναμενόμενο να αναζητείται εναλλακτική επιλογή, εάν η διαπίστωση είναι πως τα κόμματα δεν τα κατάφεραν. Απέτυχαν. Αλλά η εναλλακτική επιλογή θα πρέπει να είναι πολιτική και όχι της πλάκας. Να μην είναι περιστασιακή και φευγαλέα. Αν και είναι λάθος το τσουβάλιασμα, όπως και η ακύρωση όλων όσων προηγήθηκαν, είναι σαφές πως το κομματικό σύστημα έχει ευθύνες. Και οι ευθύνες έχουν κόστος. Στην προκειμένη περίπτωση εκλογικό.

Το να συνδέεται το κομματικό σύστημα με τη διαφθορά έχει βάση, δεν είναι μυστικό, αλλά είναι λάθος η γενίκευση. Η αποτυχία πολιτικών/κομμάτων να αφουγκρασθούν την κοινωνία θα έχει κόστος. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως αυτοί που παρουσιάζονται ως τιμωροί ακούνε την κοινωνία σε ό,τι αφορά τον πυρήνα των προβλημάτων. Δεν μπορεί να θέλει μια κοινωνία να τιμωρήσει όλους, συνολικά και απόλυτα, και να τους αντικαταστήσει με κάποιους που φαντάζουν αδέξιοι, επιφανειακοί, πλακατζήδες. Με αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές. Αυτές, όμως, δεν περνούν μέσα από την ισοπέδωση.

Απέτυχε το κομματικό σύστημα; Αν και τούτο είναι μια μεγάλη συζήτηση, ωστόσο, αυτό προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι ο σκληρός τους πυρήνας μειώνεται, τα ποσοστά “ταξιδεύουν” για αλλού ή στην αποχή. Έχουν χάσει κατά κράτος από τους οπαδούς του καναπέ και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Είναι σαφές πως και τα απολιτίκ φαινόμενα είναι πολιτική. Και η απουσία ιδεολογίας είναι ιδεολογία. Το ζητούμενο είναι η επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας αλλά και τα μεγάλα. Είναι το Κυπριακό, που προφανώς δεν μπορεί να τύχει διαχείρισης με ομιχλώδεις θέσεις ή χωρίς θέσεις.

Παρά την εκεχειρία που έχει τεθεί σε ισχύ από τις 17 Απριλίου, οι ισραηλινές δυνάμεις και η Χεζμπολάχ ανταλλάσσουν καθημερινά πυρά, κυρίως στον νότιο Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει επιβάλει τον έλεγχό του σε μια λωρίδα στα σύνορα.

Σε προηγούμενη ανακοίνωση, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι έπληξε περισσότερους από 85 στόχους της Χεζμπολάχ στη διάρκεια των τελευταίων 24 ωρών. Διευκρίνισε ότι οι στόχοι περιελάμβαναν αποθήκες όπλων, εκτοξευτές και δομές που χρησιμοποιούνταν από τη λιβανική σιιτική οργάνωση για να «πραγματοποιηθούν τρομοκρατικές ενέργειες κατά Ισραηλινών αμάχων και στρατιωτών».

Ο στρατός δήλωσε επίσης ότι έπληξε υπόγεια εγκατάσταση κατασκευής όπλων της Χεζμπολάχ στην κοιλάδα της Μπεκαά, στον ανατολικό Λίβανο, καθώς και μαχητές που δρούσαν «κατά στρατιωτών» του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο κ. Δένδιας ανέφερε και τα εξής για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Είναι ένα μοναδικό για την Ιστορία της ανθρωπότητας εγχείρημα διακρατικής συνεργασίας, που γεννήθηκε μέσα από τα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και δημιούργησε έναν ενιαίο χώρο Δημοκρατίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η Ελλάδα, υπερήφανο μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας από το 1981, αποτελεί πυλώνα ασφάλειας στα νοτιοανατολικά σύνορα της ΕΕ και στηρίζει ενεργά το εγχείρημα δημιουργίας ενιαίου αμυντικού βραχίονα και την ενδυνάμωση του γεωπολιτικού της ρόλου».

Σε αυτό το σκηνικό, η όποια “Κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής” οφείλει να απαντήσει σε ένα απλό, αλλά σκληρό ερώτημα: τι έκανε όταν είχε την εξουσία, για να αλλάξει αυτήν τη γλάστρα και όχι απλώς τα φυτά που μπαίνουν μέσα της;

Διαχρονική διαφθορά και χαμένες ευκαιρίες

Σε κείμενα και συνεντεύξεις μου έχω τονίσει ότι η διαφθορά στην Ελλάδα είναι συστημική: δεν εξαντλείται στο φακελάκι, αλλά περιλαμβάνει τη σύγκρουση συμφερόντων, τις στρεβλές ρυθμίσεις, την υπονόμευση της δικαιοσύνης, τη λεηλασία του δημόσιου χώρου από ιδιωτικά και κομματικά δίκτυα. Η Ελλάδα έγινε κρατικά διεφθαρμένο κράτος μέσα από ιστορικές επιλογές: εξάρτηση από εξωτερικούς δανειστές, νεοαποικιακές πρακτικές, ιδιωτικοποιήσεις χωρίς σοβαρή εποπτεία, πελατειακή διοίκηση, διαβρωμένη δικαιοσύνη.

Η κρίση δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα μνημονίων, αλλά και μιας νομιμοποιημένης παραβατικότητας: νομικά επιτρεπτές ρυθμίσεις που επιβραβεύουν τους λίγους εις βάρος των πολλών, αυτό που έχω περιγράψει ως “νόμιμα ανομήματα”. Σε αυτό το περιβάλλον, η διακυβέρνηση Τσίπρα είχε μια ιστορική ευκαιρία – και ευθύνη – να μετατρέψει την οργή για την αδικία σε δομικές αλλαγές κατά της διαφθοράς και της αναξιοκρατίας. Αντί γι’ αυτό, είδαμε:

• αποσπασματικές παρεμβάσεις χωρίς συνεκτική εθνική στρατηγική κατά της διαφθοράς, με σαφείς στόχους, δείκτες και ανεξάρτητη παρακολούθηση·
• συνέχιση πελατειακών λογικών σε διορισμούς και δημόσιες επιχειρήσεις, αντί για αξιοκρατία και επαγγελματική διοίκηση·
• μερική, συχνά επιλεκτική, αξιοποίηση σκανδάλων (π.χ. στον χώρο της υγείας) χωρίς συνολική αλλαγή των θεσμικών κανόνων που γεννούν τα ίδια φαινόμενα.

Παλαιότερα είχα πει ότι “το πρόβλημα δεν είναι ο σπόρος αλλά η γλάστρα” και ότι δεν αρκεί να αλλάζουμε τα πρόσωπα ή τα κόμματα στην κορυφή, αν οι θεσμοί παραμένουν ίδιοι και ανενημέρωτοι. Η τότε κυβέρνηση είχε τη λαϊκή νομιμοποίηση να αλλάξει τη γλάστρα – να συγκρουστεί με τη διαπλοκή, να θωρακίσει τη δικαιοσύνη, να εγκαθιδρύσει σοβαρούς, ανεξάρτητους μηχανισμούς ελέγχου. Δεν το έκανε στον βαθμό που απαιτούσε η ιστορική συγκυρία.

Ευνομία, όχι απλώς “προοδευτική διακυβέρνηση”

Η “ευνομία” είναι ελληνική έννοια αλλά δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα. Η ευνομία δεν είναι αριστερή, δεξιά ή κεντρώα· είναι η στοιχειώδης προϋπόθεση για να λειτουργήσει μια δημοκρατία, μια οικονομία, ένα εκπαιδευτικό ή υγειονομικό σύστημα. Στα κείμενά μου έχω ορίσει τη διαφθορά ως την κατάχρηση της εξουσίας ή των δικαιωμάτων που μας έχουν ανατεθεί, όταν αντί να εξυπηρετούμε συλλογικούς στόχους υπηρετούμε ιδιωτικά συμφέροντα.

Αν το μανιφέστο της “Κυβερνώσας Αριστεράς” θέλει να είναι κάτι παραπάνω από μια ακόμη ωραία διακήρυξη, οφείλει να μιλήσει συγκεκριμένα για ευνομία:

• πλήρως ανεξάρτητη δικαιοσύνη, με ουσιαστική θωράκιση έναντι κυβερνητικών παρεμβάσεων και αξιολόγηση βάσει επιδόσεων·
• ανεξάρτητα παρατηρητήρια και μηχανισμούς μελέτης και αξιολόγησης της διαφθοράς και των δικών, που θα τροφοδοτούν τον δημόσιο διάλογο με δεδομένα, όχι με συνθήματα·
• ενιαία, διακομματική στρατηγική κατά της διαφθοράς, με μακροχρόνια δέσμευση πέρα από κυβερνητικές εναλλαγές·
• θεσμική αντιμετώπιση της ζήτησης διαφθοράς: τη νοοτροπία του “βρες άνθρωπο” του ρουσφετιού, της “παρέας” που λύνει τα πάντα.

Σε συνέντευξή μου είπα ότι «η ευνομία είναι λέξη ελληνική – ας αρχίσουμε να την εφαρμόζουμε» και ότι απαιτούνται θεσμικές, δομικές αλλαγές που θα περιορίσουν όχι μόνο την προσφορά, αλλά και τη ζήτηση της διαφθοράς. Το μανιφέστο μιλά γενικά για κράτος δικαίου, αλλά δεν περιγράφει τον δρόμο προς μια πραγματικά ευνομούμενη πολιτεία, με σαφή βήματα, χρονοδιαγράμματα και λογοδοσία.

Από τη στροφή στην αλήθεια και την ευθύνη

Στο άρθρο “Η Ελλάδα σε στροφή” περιέγραψα πώς τα Τέμπη αποκάλυψαν μια κρίση εμπιστοσύνης σε οριακό σημείο, με πολίτες που νιώθουν ότι επιβιώνουν “από τύχη” και νέους που φεύγουν γιατί δεν αντέχουν άλλο την αναξιοκρατία και τη διαφθορά. Παράλληλα, υποστήριξα ότι μετά τη “στροφή” ήρθε η ώρα για αλήθεια και ευθύνη – για ηθική ηγεσία που δεν κρύβεται πίσω από επικοινωνιακές τακτικές και κομματικές γραμμές. Η αλήθεια, στο συγκεκριμένο ζήτημα, έχει τουλάχιστον τρεις διαστάσεις:

1. Η διαφθορά είναι διαχρονική και διακομματική· κανένα κόμμα δεν είναι αθώο, άρα κανένα δεν δικαιούται ηθικό πλεονέκτημα χωρίς αυτοκριτική.
2. Η προηγούμενη διακυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπόρεσε – ή δεν θέλησε επαρκώς – να σπάσει τον φαύλο κύκλο πελατειακών πρακτικών, ιδιωτικοποιήσεων χωρίς ρύθμιση, αδύναμων ελεγκτικών μηχανισμών.
3. Η σημερινή εικόνα, από τα Τέμπη μέχρι την αξιολόγηση της δικαιοσύνης στις ευρωπαϊκές εκθέσεις, δείχνει ότι η Ελλάδα παραμένει ουραγός σε αποτελεσματικότητα και εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Χωρίς αναγνώριση αυτών των αληθειών, η επίκληση μιας «νέας εποχής» για την κυβερνώσα Αριστερά κινδυνεύει να είναι κενό γράμμα. Η ευθύνη δεν είναι αφηρημένη έννοια· σημαίνει να ονοματίζεις λάθη, να δέχεσαι το πολιτικό κόστος, να δεσμεύεσαι ότι δεν θα επαναλάβεις πρακτικές που σε έφεραν μέχρι εδώ.

Από το μανιφέστο στο “σοκ εντιμότητας”

Σε πρόσφατο κείμενό μου αναφέρθηκα στην αναγγελία ενός “σοκ εντιμότητας” και μίλησα για το “παλιό διαβατήριο της εξουσίας”, δηλαδή για την διαχρονική κουλτούρα βολέματος, αδιαφάνειας και αλαζονείας που πρέπει επιτέλους να λήξει . Ακεραιότητα σημαίνει κάτι πολύ πιο απαιτητικό από ένα ακόμη μανιφέστο:

• επιλογή προσώπων πρώτα με βάση ήθος και ικανότητα και όχι με βάση εσωκομματικές ισορροπίες·
•  δημόσια αποδοχή λαθών της προηγούμενης διακυβέρνησης, όχι γενικές αναφορές σε “αντικειμενικές δυσκολίες”·
•  δέσμευση ότι κρίσιμες υποδομές, όπως οι σιδηρόδρομοι και τηλεπικοινωνίες, δεν θα ξαναγίνουν πεδίο νεοαποικιακών ιδιωτικοποιήσεων και κακοδιαχείρισης, αλλά θα λειτουργούν υπό αυστηρή, διαφανή, αξιοκρατική διοίκηση.

Η ελληνική κοινωνία, ιδίως μετά τα Τέμπη, τις υποκλοπές, το “Ελεγχόμενο” Ελεγκτικό Συνέδριο, την Πύλο, τη Χίο, τον ΟΠΕΚΕΠΕ κλπ, δεν ανέχεται άλλες κούφιες υποσχέσεις και επικοινωνιακά τεχνάσματα. Ένα μανιφέστο που φιλοδοξεί να μιλήσει για «νέα εποχή» οφείλει να αποδείξει ότι κατανοεί το βάθος της κρίσης εμπιστοσύνης και ότι είναι διατεθειμένο να συγκρουστεί πρώτα με τις δικές του βολικές συνήθειες.

Η “κυβερνώσα Αριστερά”

Αν η “Κυβερνώσα Αριστερά της Νέας Εποχής” θέλει να είναι κάτι παραπάνω από μια ακόμη κενολόγα υπόσχεση, πρέπει να γίνει Κυβερνώσα Ευνομία της Νέας Εποχής: μια πολιτική και θεσμική κουλτούρα όπου ο κανόνας δεν είναι πια η παράκαμψη των κανόνων, αλλά η υπηρεσία του κοινού οφέλους. Και αυτό δεν απαιτεί ένα στιγμιαίο “σοκ”, αλλά κανονικοποίηση της εντιμότητας – να γίνει δηλαδή η ακεραιότητα αυτονόητος κανόνας και όχι η εξαίρεση. Χωρίς ευνομία, χωρίς κανονικοποίηση της εντιμότητας, χωρίς αλήθεια και ευθύνη, καμία νέα αφήγηση – όσο αριστερή κι αν αυτοπροσδιορίζεται – δεν θα μπορέσει να αλλάξει την Ελλάδα που μας πληγώνει.

Ίσως ακούγονται ρομαντικά όλα αυτά είναι, αν “όλοι ίδιοι είναι” και δεν αξίζει να πιστεύουμε σε κανέναν. Ο κυνισμός όμως είναι το πιο πολύτιμο δώρο στο υπάρχον σύστημα: το τρέφει, γιατί το απαλλάσσει από κάθε πίεση να αλλάξει. Η ευνομία, η αλήθεια και η ευθύνη δεν θα προκύψουν επειδή το υποσχέθηκε ένα μανιφέστο, αλλά μόνο αν οι πολίτες απαιτήσουν, με επιμονή, επίγνωση και εμπειρικά θεμελιωμένη ελπίδα, θεσμούς που δεν θα μπορούν πια να λειτουργούν ως λάφυρο. Αν αυτό μοιάζει ρομαντικό, είναι ίσως γιατί έχουμε συνηθίσει τόσο στη δυσνομία, ώστε η στοιχειώδης κανονικότητα να μας φαίνεται ουτοπία.

Ο Νίκος Πασσάς είναι καθηγητής Εγκληματολογίας και Ποινικής Δικαιοσύνης στο Πανεπιστήμιο Northeastern της Βοστώνης

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Πολεμική εισβολή – Το οπλισμένο σκάφος στο Ιόνιο

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: Ραβασάκια για ιδιοκτήτες ακινήτων Airbnb

ΕΣΤΙΑ: Νομικός μανδύας από την Εθνοσυνέλευση στις διεκδικήσεις της Τουρκίας

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ Σαββατοκύριακο: Φάκελος Δημοσκοπήσεις – Καταγραφή τάσεων ή χειραγώγηση;

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Κάνουν νόμο τις διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο

Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ: Σε ομηρία από τον υψηλό πληθωρισμό

ΚONTRA: Φονικά θαλάσσια παιχνίδια του Ζελένσκι στην Ελλάδα

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ του Σαββατοκύριακου: Ο λαός πληρώνει, το κεφάλαιο κερδίζει

ΤA NEA Σαββατοκύριακο: Ενα drone αυτοκτονίας made in Kiev

Στο Καρφί του Σαββατοκύριακου: Ο τελευταίος πειρασμός

Στο πρώτο μέρος του προσυνεδρίου θα μιλήσουν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου. Θα ακολουθήσει ομιλία του Ευρωπαίου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολου Τζιτζικώστα.

Το προσυνέδριο θα ολοκληρωθεί με ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Με το προσυνέδριο της Θεσσαλονίκης ολοκληρώνονται οι προσυνεδριακές διαδικασίες στην πορεία προς το 16ο Τακτικό Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο θα γίνει από τις 15-17 Μαΐου στην Αθήνα.

Έτσι επιλέγουν τη βία για την επίλυση των διαφορών τους, κάτι που καταδεικνύει ότι η πολιτεία απέτυχε να εκπαιδεύσει τους πολίτες της στην νομιμότητα και στην προσφυγή στους θεσμούς και τη δικαιοσύνη, για τις προσωπικές ή άλλες διενέξεις που ανακύπτουν.

Η εγκαθιδρυθείσα νοοτροπία έχει βέβαια και βαθιές κοινωνιολογικές, πολιτισμικές και ψυχολογικές ρίζες. Σε κάθε περίπτωση όμως αυτή η λογική της αυτοδικίας σήμερα δεν έχει να κάνει με καμία παράδοση, με καμία αντίσταση, με κανέναν “αντρισμό” και καμία παλληκαριά, αλλά πρωτίστως με τα ελλείμματα, τις αστοχίες και την αναποτελεσματικότητα της Πολιτείας.

Η Κρήτη θέλει λύσεις, όχι εξαγγελίες

Έτσι, η Κυβέρνηση και ο αρμόδιος υπουργός με ένα ακόμα επικοινωνιακό τρυκ μετά από ακόμα ένα έγκλημα, με ανακοινώσεις χωρίς πρακτικό αντίκρισμα και αποτέλεσμα, προσπαθεί να διαχειριστεί επικοινωνιακά κι αυτό το τραγικό συμβάν, με συνέπεια οι συγγενείς των θυμάτων να στραφούν κατά των εκπροσώπων της Αστυνομίας που ήθελαν να παρασταθούν στην κηδεία του παιδιού.

Η Κρήτη δεν αντέχει άλλη εγκατάλειψη, ούτε άλλη διαχείριση της ασφάλειας με όρους επικοινωνίας και πρόσκαιρων εντυπώσεων. Αυτά τα φαινόμενα βίας δεν αντιμετωπίζονται με αποσπασματικές εξαγγελίες κάθε φορά που χάνεται μια ανθρώπινη ζωή. Χρειάζονται σταθερή, συνεπή και συνετή παρουσία του κράτους, σοβαρή πρόληψη, επιχειρησιακή συνέπεια και ουσιαστική αστυνόμευση με διάρκεια.

Αμέσως μετά την τραγωδία στα Βορίζια, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη ανακοίνωσε την ίδρυση τμήματος Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων, ενώ παράλληλα, ανακοίνωσε την ενίσχυση του ΤΑΕ με 40 νέους αστυνομικούς και σύγχρονο εξοπλισμό. Σήμερα μετά από ένα ακόμα έγκλημα που ίσως θα μπορούσε να αποφευχθεί ή να προβλεφθεί, ανακοίνωσε ότι θα ενισχυθεί η αστυνομική παρουσία στην Κρήτη, με τη δημιουργία νέων υπηρεσιών και σύντομα θα λειτουργήσει υπηρεσία στην περιοχή του δήμου Φαιστού, ενώ προχωρά το “FBI της Κρήτης”, με συνολικά 130 στελέχη.

Για να μη θρηνήσουμε νέα θύματα

Η κυβέρνηση δηλαδή, ανακοινώνει ξανά “νέες δομές”, “ειδικά τμήματα” και “ενισχύσεις”, λες και ανακαλύπτει κάθε φορά από την αρχή το πρόβλημα. Όμως η κοινωνία της Κρήτης γνωρίζει καλά ότι παρόμοιες εξαγγελίες έχουν ακουστεί πολλές φορές, χωρίς ουσιαστική εφαρμογή και χωρίς μετρήσιμο αποτέλεσμα.  Το προφανές πια, πέρα από μεγαλοστομίες, είναι ότι απαιτείται (μετά από διαβούλευση με φορείς και ειδικούς) η εκπόνηση ενός σύγχρονου και προσαρμοσμένου στην ειδική αυτή περίπτωση στρατηγικού σχεδίου μακράς πνοής, αλλά και άμεσα μέτρα με αξιόπιστες- στοχευμένες παρεμβάσεις πριν θρηνήσουμε ξανά θύματα.

Αν η εφαρμογή των εξαγγελιών ήταν τόσο άμεση όσο και οι ταχείες ανακοινώσεις μετά από εγκλήματα για λήψη “νέων μέτρων”, τότε τα πράγματα θα ήταν μάλλον καλύτερα και δεν θα είχαμε αυτές τις συνεχείς τραγωδίες με την απώλεια νέων  ανθρώπων.

Το άλμα στις επενδύσεις από το εξωτερικό, οι οποίες έχουν σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη της οικονομίας, σημειώθηκε σε μία περίοδο που οι γεωπολιτικές αναταράξεις και ο εμπορικός πόλεμος των ΗΠΑ είχαν αυξήσει έντονα την αβεβαιότητα.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώθηκε μείωση των ΞΑΕ κατά 6% το 2025, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο αυξήθηκαν κατά 15% σε 1,66 τρισ. δολάρια, αλλά ουσιαστικά η αύξηση ήταν 6%, αν εξαιρεθούν μεγάλες διακυμάνσεις που σημειώθηκαν σε ορισμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Η ανάλυση των στοιχείων του ΟΟΣΑ δείχνει ότι οι ΞΑΕ πραγματοποιήθηκαν κυρίως με απόκτηση μετοχικού κεφαλαίου. Οι επενδύσεις αυτού του τύπου ανήλθαν σε 10,5 δισ. δολάρια ή περίπου στο 82% όλων των εισροών, ενώ οι επανεπενδύσεις κερδών ανήλθαν σε 2 δις. δολάρια ή στο 15,5% και οι επενδύσεις με τη μορφή δανεισμού από τη μητρική επιχείρηση σε μόλις 321 εκατ. δολάρια ή το 2,5%.

Όσον αφορά τους κλάδους στους οποίους κατευθύνονται οι ΞΑΕ, κυριαρχούν οι υπηρεσίες και έπεται με μικρότερα ποσοστά η μεταποίηση, ενώ οι εισροές στον αγροτικό τομέα είναι ελάχιστες.

Στην τριετία 2022-2024, για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα σχετικά στοιχεία, οι επενδύσεις στον τομέα των υπηρεσιών αφορούσαν από το 59% έως το 85% των συνολικών, ενώ στον τομέα της μεταποίησης κυμάνθηκαν από 7% έως 19%. Τη μερίδα του λέοντος στον τομέα των υπηρεσιών είχαν ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων, με εισροές πάνω από 2,5 δισ. δολάρια το 2022 και το 2024 καθώς και ο κλάδος των δραστηριοτήτων real estate με εισροές από 973 εκατ. δολάρια το 2022 έως 2,1 δισ. δολάρια το 2024. Παράλληλα, υπήρξαν υψηλές εισροές, από 855 εκατ. δολάρια έως 1 δισ. δολάρια, για ιδιωτικές δραστηριότητες real estate στο διάστημα αυτό. O κλάδος πληροφορικής-επικοινωνιών προσέλκυσε επίσης σημαντικά κεφάλαια, από 320 έως 500 εκατ. δολάρια στην τριετία. Oι επενδύσεις στον τομέα των υπηρεσιών έγιναν με αγορά μετοχικού κεφαλαίου σε ποσοστό 58% για το 2024 και το 2023.

Στη μεταποίηση, οι επενδύσεις σε μετοχικό κεφάλαιο ήταν πολύ μικρές, ενώ οι κλάδοι, στους οποίους πραγματοποιήθηκαν το 2024 ήταν κυρίως των τροφίμων (206 εκατ.) και των μετάλλων και μηχανολογικού εξοπλισμού (επίσης 206 εκατ.).

Οι αυξημένες εισροές ξένων επενδύσεων τα τελευταία χρόνια είχαν ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά και το απόθεμά τους, αν και παραμένει ακόμη σχετικά χαμηλό σε διεθνή σύγκριση. Το απόθεμα των ΞΑΕ ήταν διπλάσιο το 2024 σε σχέση με το 2018 και τριπλάσιο σε σχέση με το 2016. Ειδικότερα, το 2024 διαμορφώθηκε κοντά στα 72 δισ. δολάρια ή στο 28% του ΑΕΠ έναντι 35,7 δισ. το 2018 και 24,6 δισ. το 2016. Μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ και των χωρών της G20, την πρώτη θέση σε απόθεμα ΞΑΕ είχε το Λουξεμβούργο με 300% του ΑΕΠ και ακολουθούσαν η Ολλανδία και η Ιρλανδία με ποσοστά πάνω από 200%.

Αναφορικά με το ποσοστό απόδοσης των ΞΑΕ στην Ελλάδα, το 2023 ήταν μεγαλύτερο από το 6%, όσο περίπου και στη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία.