Ο γαλλικός όμιλος δεν χρειάζεται συστάσεις στην Άγκυρα. Είναι πολύ γνωστός. Δραστηριοποιείται στην Τουρκία και αναλαμβάνει πολλά έργα, περιλαμβανομένων και κρατικών, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν κανάλια επικοινωνίας. Τούτο μπορεί να θεωρηθεί και θετικό και αρνητικό. Θα διαφανεί στην πράξη. Πολλά εξαρτώνται, λοιπόν, από τη στάση και την εν γένει συμπεριφορά της Άγκυρας. Κι αυτό επειδή, λανθασμένα, η Αθήνα σχεδιάζει λαμβάνοντας υπόψη πρωτίστως την τουρκική αντίδραση. Αυτό καθιστά την Ελλάδα αιχμάλωτη των τουρκικών ορέξεων.

Η Τουρκία σε ρόλο δραγάτη!

Σύμφωνα, πάντως, με τον ανταποκριτή της “Καθημερινής” των Αθηνών στην Τουρκία, Μανώλη Κωστίδη, η Άγκυρα επιμένει πως για να… επιτρέψει τη διεξαγωγή των ερευνών πρέπει να ερωτηθεί και να εγκρίνει! Σύμφωνα με την ανταπόκριση, τουρκικές πηγές ανέφεραν ότι “η Τουρκία δεν αντιτίθεται σε έργα υποθαλάσσιων καλωδίων ούτε επιδιώκει να παρεμποδίσει την ανάπτυξη διεθνών υποδομών συνδεσιμότητας”.

Η θέση της είναι ότι, “όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει και διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει, πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων αυτών, να επικοινωνεί με την Τουρκία μέσω της διπλωματικής οδού, με στόχο να διασφαλίζονται η απαραίτητη συνεργασία, ο συντονισμός και η αποφυγή αλληλοεπικάλυψης ή σύγκρουσης δραστηριοτήτων. Η Τουρκία θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή είναι πλήρως συμβατή με το διεθνές δίκαιο και την κρατική πρακτική”.

Η θέση της Άγκυρας είναι γνωστή και διαχρονική. Θα επιμένει θέλοντας να την επιβάλει. Το ερώτημα είναι το εξής: Εάν η γαλλική εταιρεία δεν απευθυνθεί στην Άγκυρα για άδεια, πώς θα αντιδράσει το καθεστώς Ερντογάν; Η Τουρκία εκβιάζει, προειδοποιεί, εκτοξεύει απειλές θέλοντας να επιβάλει τετελεσμένα, την πολιτική της. Δεν δοκιμάσθηκε, ωστόσο, η Άγκυρα στο άλλο πεδίο. Δηλαδή, να προχωρήσει η Αθήνα χωρίς φοβίες και να υλοποιήσει τους σχεδιασμούς της.

Το 2024 στην Κάσο πέτυχε το στόχο της καθώς οι έρευνες σταμάτησαν. Η Άγκυρα κατάφερε να παγώσει τις έρευνες και να σταματήσει το έργο. Η ελλαδική πλευρά δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο και μόνο στη γαλλική εταιρεία για να προχωρήσει η Ηλεκτρική Διασύνδεση, αλλά στις δικές της δυνάμεις, στη δική της αποφασιστικότητα.

Για τον λόγο αυτό, ειδικά με την κρίση του 2008, εμφανίζονται και διαδίδονται διεθνώς αρκετά αντισυστηματικά κινήματα, μερικές φορές ακόμη και αρνητικά αντισυστηματικά. Γενικότερα ο αντισυστημισμός έγινε μια νέα κριτική τάση. Όμως, το σύστημα επιβιώνει, παράγεται και αναπαράγεται διευρυμένα ή άμεσα, για να παραφράσουμε και τον Λεφέβρ, παρά τα σοβαρά αντισυστηματικά κινήματα τύπου Αγανακτισμένων, Nuit Débout, Κίτρινα Γιλέκα κ.α. που εμφανίστηκαν.

Και όχι μόνον αυτό. Βγαίνει κατά πολύ ισχυρότερο, σε τέτοιο βαθμό που κατορθώνει στη μετεξελιγμένη νέα δομή του πολεμοκρατικού αυταρχικού καπιταλισμού να ελέγχει την όποια αμφισβήτηση ή ενδοσυστηματική αντίθεση. Παρόλα αυτά η αντίθεση στο σύστημα και η ολική άρνησή του, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για όποια αυτόνομη κριτική τάση ή κατάσταση, ακόμη και ύπαρξη, πριν το σύστημα ελέγξει τα πάντα και τους πάντες μέσω της επέλασης του νεοφασισμού που προετοιμάζει μεθοδικά.

Απελευθερωτικά προτάγματα

H κριτική στο σύστημα είναι ολική, αποφασιστική, καθορισμένη. Αρνητικά καθορισμένη, αλλά όχι κριτική για την κριτική. Κριτική για τη διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για την πράξη, και μέσω πάντοτε της πράξης. Μεταπολεμικά το κίνημα είναι αναφορά. Έτσι, δεν σταματάει η συνεχής θεωρητικοποίηση για το κίνημα και πάντοτε την πράξη του κινήματος και γενικότερα την πράξη. Συγχρόνως συνεχίζει και αναπτύσσεται η συζήτηση ακόμη και κατά ομάδες από την χούντα ήδη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι αναγκαία η εναγώνεια προσπάθεια κωδικοποίησης όλων των ερευνών και των ατέλειωτων συζητήσεων. Με άλλα λόγια, η όλη πορεία –ειδικά από την Χούντα και μετά– ήταν η διαρκής θεωρητική αναζήτηση, ακόμη και  η περιπλάνηση (κατά τον Μπένζαμιν) σε θέματα, καταστάσεις, πρακτικές: Συνεχής διερώτηση, συνεχής διάλογος, συνεχής σωκρατική διαλογική φιλοσοφία (ή σωκρατικής τουλάχιστον έμπνευσης) για την αναζήτηση της νέας πάντοτε κριτικής στάσης, κατάστασης, πράξης.

Τα μέγιστα κριτικά-απελευθερωτικά προτάγματα και ειδικότερα τα νεώτερα: Μάης, Άνοιξη της Πράγας, κίνημα εργοστασιακών σωματείων βάσης, αυτοδιαχείρηση κ.τ.λ. μέσα από τη συστηματική, τη βαθειά και την επισταμένη μελέτη και γνώση τους διερευνώνται συστηματικά επισταμένα, υπό το φως πλέον των νεότερων πάντοτε επιστημονικών και θεωρητικών δεδομένων, εξελίξεων, διαφοροποιήσεων, κατακτήσεων. Εξάλλου η παγκοσμιοποίηση επέβαλε νέες αναθεωρήσεις και ανασυγκροτήσεις, έτσι ώστε οι παλιές βεβαιότητες δεν έχουν καμία ισχύ, υπόσταση και νόημα.

Όλα έπρεπε να ανασυγκροτηθούν. Έτσι, με βάση τη γνώση και την πείρα του κινήματος, αν δεν αλλάξει ή τουλάχιστον δεν διαφοροποιηθεί αισθητά η κοινωνική διαίρεση της εργασίας και ο άνθρωπος δεν μπει στο επίκεντρο των σύγχρονων αναζητήσεών μας, δεν έχει νόημα η όποια άλλη υπόθεση ή παραδοχή. Κι αυτό, επειδή θα ήταν πλέον κενές περιεχομένου. Επιβλήθηκε, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μια νέα εκτεταμένη και συστηματική έρευνα, κυρίως σε επίπεδο εποικοδομήματος, ιδεολογικού και πολιτισμικού. Το εποικοδόμημα ήταν πλέον ένα νέο σύστημα, αν όχι το σύστημα.

Η “Ανήμορφη Τέχνη”

Ακόμη και πάνω στην πρωτοπόρα και ριζοσπαστική μοντέρνα τέχνη από το 1980 και εδώ δημιουργήθηκε διεθνώς ένα απίστευτο νέο εποικοδόμημα: Μουσεία, Συλλογές, Κέντρα παντού. Από τη θέση του Μαγιακόφσκι, “Σφαίρες στους τοίχους των μουσείων”, δημιουργήθηκε παγκόσμια ένα απίθανο σύστημα μουσείων μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης. Πλέον μοιάζουν περισσότερο με θεσμοθετημένες σύγχρονες “εκκλησίες” της κουλτούρας όπως πρέπει, γκλάμουρ κ.τ.λ., παρά οργανικές-παιδαγωγικές καταστάσεις  της μοντέρνας τέχνης, όπως τα σκέφτονταν αφετηριακά ο Μαλρώ.

Ο απελευθερωτικός χαρακτήρας, το απελευθερωτικό βάρος της μοντέρνας τέχνης υπερκαλύφθηκε από το διακοσμητικό-ιδεολογικό, που της προέδωσαν οι σύγχρονοι ολιγάρχες. Παρόλα αυτά, με βάση την επαφή και τη συστηματική μελέτη της δομικά αμφισβητησιακής σύγχρονης “Ανήμορφης Τέχνης”, διαμορφώθηκε μια αλληλοεπίδραση με το μοναδικό πνευματικό, ιδεολογικό, πολιτισμικό περιεχόμενό της, υπό την προοπτική της ανάδειξής της. Συγχρόνως, όμως, με στόχο τον εμπλουτισμό και τη διεύρυνση του μοντέλου της σύγχρονης κριτικής θεωρίας, ενσωματώνοντας ακριβώς δημιουργικά τα απελευθερωτικά μοντέλα της ιστορικής και νεώτερης πρωτοπορίας.

Μόνιμη αναφορά πάντα ο εικαστικός Σκλάβος, που έκλεισε τραγικά μια περίοδο έντονων και παρατεταμένων αναζητήσεων της μεταπολεμικής μοντέρνας τέχνης από το 1946 μέχρι το 1967, που πέθανε τραγικά, και ο οποίος εισήγαγε νέα ανοιχτά και γενικότερα σύγχρονα σύνθετα μοντέλα σκέψης και πράξης, και έτσι δημιούργησε, μέσω και του έντονα αμφισβητησιακού πνεύματός του, τις βάσεις για νέες και σημαντικές ανοιχτές και πάντα αδογμάτιστες, και βέβαια αμφισβητησιακές έρευνες, δομές, μορφές και αναζητήσεις.

Από το σύστημα σε ένα νέο μοντέλο

Έτσι σιγά-σιγά αναβαθμίστηκε το επίπεδο της όλης θεωρητικής ανασυγκρότησης του μοντέλου, με κέντρο-αναφορά τις διαφοροποιήσεις που επέφερε η αυτονόμηση του εποικοδομήματος. Αυτό, αν και σε περίοδο έντονης, βαθιάς και παρατεταμένης κρίσης, είχε αρχίσει να μετατρέπει σε εξουσία και σε ιδεολογία κυριάρχησης (όχι σε ηγεμονία) το όλο και μεγαλύτερο υπερπλεόνασμα που πήγαινε στην τσέπη των νέων ολιγαρχών. Έχοντας συνειδητοποιήσει τις επερχόμενες βαθύτερες αλλαγές, η Νέα Κριτική Θεωρία άρχισε μια σχετική θεωρητική αυτονόμηση, κατά τα πρότυπα πάντοτε του Χάμπερμπας-Πουλαντζά.

Έτσι τέθηκαν ήδη από τότε οι βάσεις της επέκτασης της όλης έρευνας για την ιδεολογία, την κουλτούρα, την τέχνη και βέβαια για το σοσιαλισμό. Το περιεχόμενο και η μέθοδος που έπρεπε να ακολουθηθεί ήταν πάντα τα μεγάλα ζητούμενα, αν δεν θέλουμε να απομακρυνθούμε από το σοσιαλιστικό σκοπό. Αυτός ήταν η μέγιστη ίσως κατάκτηση – θεωρητική και ιδεολογική – του ιστορικού και νεώτερου ριζοσπαστικού κινήματος, και η οποία καθορίζει και διαπερνά σκέψεις και πράξεις.

Για να φτάσουμε στο σημείο να υποδεχόμαστε αυτή την επέκταση σήμερα, χρειάστηκε να περάσουν 40 χρόνια, καθώς το Μετρό Θεσσαλονίκης ήταν συνώνυμο με την πολιτική αδιαφορία. Το Μετρό Θεσσαλονίκης είναι ένα πλήρως αυτοματοποιημένο, ένα από τα ομορφότερα στην Ευρώπη, με ένα από τα πιο φθηνά εισιτήρια και προσβάσιμο σε ανθρώπους με αναπηρία, για να μπορούμε να πούμε με αυτοπεποίθηση: “Το είπαμε και το κάναμε”», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Δεν σταματάμε εδώ. Η πολιτική απόφαση της κυβέρνησης είναι σαφής και διαπραγμάτευση. Τώρα που ολοκληρώθηκε η βασική γραμμή του μετρό ξεκινάει με πολύ γρήγορους ρυθμούς ο σχεδιασμός και υλοποίηση της επέκτασης του μετρό στις βορειοδυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

«Κάθε έργο το οποίο εγκαινιάζουμε είναι μία σφραγίδα σε ένα διαβατήριο αξιοπιστίας. Διότι σήμερα όταν θα δεσμευτούμε για τα έργα τα οποία θα κάνουμε στο μέλλον στη Θεσσαλονίκη, οι Θεσσαλονικείς θα γνωρίζουν ότι πριν από κάποια χρόνια τους μιλήσαμε για τα έργα τα οποία ολοκληρώνουμε σήμερα και καταφέραμε και τα ολοκληρώσαμε. Άρα έχουν κάθε λόγο να μας περιβάλλουν την εμπιστοσύνη τους και πιστεύω σε ένα περιβάλλον γενικότερα μειωμένης εμπιστοσύνης, όπου είμαι ανέξοδες υποσχέσεις δεν κοστίζουν άλλωστε τίποτε, οι σχέσεις εμπιστοσύνης χτίζονται μόνο μέσα από τη συνέπεια λόγω έργων. Και εδώ στη Θεσσαλονίκη έχουμε κάθε λόγο να είμαστε υπερήφανοι για τηρήσαμε τις βασικές μας δεσμεύσεις προς την πόλη», κατέληξε ο πρωθυπουργός.

Νωρίτερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει και την πρώτη του διαδρομή με το Μετρό προς την Καλαμαριά, πριν την τελετή παράδοσης της επέκτασης. Ο πρωθυπουργός επιβιβάστηκε σε συρμό και περιηγήθηκε στη νέα γραμμή, συνομιλώντας με στελέχη και εργαζόμενους του Μετρό.

Το συγκεκριμένο απόθεμα, όμως, έχει και ένα κόστος. Τα χρήματα αυτά δεν αξιοποιούνται παραγωγικά. Δεν επενδύονται, δεν μειώνουν φόρους και δεν αποδίδουν ιδιαίτερο οικονομικό όφελος. Παράγουν κυρίως ασφάλεια. Και όπως κάθε ασφάλεια, έχουν ένα τίμημα.

Εδώ ακριβώς ξεκινά η σημερινή διαφωνία. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέγεθος του αποθέματος παραμένει μεγαλύτερο από όσο απαιτείται. Εκτιμά ότι ένα μέρος του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόωρη αποπληρωμή χρέους, μειώνοντας τις μελλοντικές δαπάνες για τόκους και βελτιώνοντας τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, το όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την επόμενη επταετία.

Εναλλακτικές στην πρόωρη αποπληρωμή

Η αντιπολίτευση δεν αμφισβητεί κατ’ ανάγκη τους αριθμούς, αλλά τη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα κεφάλαια θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καλύτερα είτε μέσω επενδύσεων είτε μέσω παρεμβάσεων που θα ενίσχυαν την πραγματική οικονομία. Υπάρχουν επίσης φωνές που επισημαίνουν πως η χώρα εξακολουθεί να δανείζεται με υψηλότερα επιτόκια από αυτά που ίσχυαν πριν λίγα χρόνια και συνεπώς το καθαρό όφελος δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο παρουσιάζεται.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση αντιτείνει ότι το εναπομείναν μαξιλάρι παραμένει επαρκές και ότι η μείωση του χρέους στέλνει θετικό μήνυμα στις αγορές και στους επενδυτές. Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι η ενίσχυση της αξιοπιστίας μιας χώρας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον, δημιουργώντας οφέλη που δύσκολα αποτυπώνονται άμεσα σε έναν λογιστικό πίνακα.

Υπάρχει, τέλος, και μια τρίτη άποψη. Σύμφωνα με αυτήν, εφόσον μειώνεται το ποσό του αποθέματος ασφαλείας, το αντίστοιχο όφελος θα έπρεπε να μεταφερθεί στους πολίτες μέσω χαμηλότερων φόρων. Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή που έχει τη δική της λογική, αλλά και τους δικούς της κινδύνους.

Το πραγματικό ζήτημα, ωστόσο, βρίσκεται αλλού. Όλες οι πλευρές παρουσιάζουν την άποψή τους σαν να πρόκειται για μια εξίσωση με μία σωστή λύση. Δεν είναι έτσι. Το ύψος του αποθέματος ασφαλείας δεν καθορίζεται μόνο από οικονομικούς υπολογισμούς αλλά και από την εκτίμηση του κινδύνου. Και ο κίνδυνος δεν μετριέται με ακρίβεια.

Σε αχαρτογράφητα νερά

Ποιος μπορεί να προβλέψει σήμερα μια νέα ενεργειακή κρίση, μια γεωπολιτική αναταραχή, μια ύφεση στις μεγάλες οικονομίες ή μια ξαφνική μεταβολή των διεθνών επιτοκίων; Η πρόσφατη ιστορία απέδειξε πολλές φορές ότι τα γεγονότα που ανατρέπουν τους σχεδιασμούς είναι συνήθως εκείνα που κανείς δεν είχε προβλέψει.

Γι’ αυτό φοβάμαι ότι η σημερινή συζήτηση αγνοεί τον σημαντικότερο παράγοντα: τη διεθνή αβεβαιότητα. Αν οι συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές, η κυβέρνηση πιθανότατα θα δικαιωθεί. Αν όμως επιδεινωθούν, οι επικριτές της θα ισχυριστούν ότι το μαξιλάρι μειώθηκε υπερβολικά.

Μέχρι τότε, πάντως, ο πραγματικός αντίπαλος δεν είναι ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση. Είναι η αβεβαιότητα. Και αυτή δεν ψηφίζει, δεν αρθρογραφεί και δεν προειδοποιεί πριν εμφανιστεί.

Η αστυνομία του Νεπάλ στο νεότερο απολογισμό αναφέρει ότι έχουν ανασυρθεί πλέον 270 σοροί από τις περιοχές που επλήγησαν από τις πλημμύρες της Τετάρτης (26/8), ενώ οι αγνοούμενοι, ανάμεσά τους και πολλοί ξένοι ανέρχονται σε 1.500.

Ο Μπασάντα Ραζ Αντικάρι, διευθυντής του Κέντρου Μελετών για τις Καταστροφές στο Πανεπιστήμιο Tribhuvan του Νεπάλ, δήλωσε στο BBC ότι υπάρχει κίνδυνος για «δεύτερο και τρίτο κύμα» στις επόμενες ώρες.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη», λέει, προσθέτοντας ότι συνεχίζει να συζητά την κατάσταση με συναδέλφους στην Κίνα που παρακολουθούν τις εξελίξεις. «Δεν σημειώνονται έντονες βροχοπτώσεις, αλλά ενδέχεται να συμβεί κατολίσθηση».

Προσθέτει ότι παρακολουθούν τους κινδύνους στην οροσειρά των Ιμαλαΐων. «Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα εδώ», εξηγεί.

«Παρακολουθούμε την κατάσταση, αλλά δεν γνωρίζαμε ότι αυτό θα συνέβαινε τη συγκεκριμένη ημέρα» σημείωσε.

Τα αίτια της τραγωδίας

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν τα ακριβή αίτια των καταστροφικών πλημμυρών στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας.

Αυτό που ξέρουμε είναι ότι ένα τεράστιο τμήμα παγετώνα αποκολλήθηκε από την πλαγιά του βουνού και κατέπεσε από ύψος περίπου ενός χιλιομέτρου στην κοιλάδα που βρισκόταν από κάτω, σύμφωνα με μια ομάδα διεθνών επιστημόνων που αναλύει δορυφορικές εικόνες και άλλα δεδομένα.

Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) αναφέρει ότι το συμβάν παρήγαγε ενέργεια αντίστοιχη με εκείνη ενός σεισμού μεγέθους 5,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Η κατάρρευση του παγετώνα από μόνη της δεν θα αρκούσε για να παραχθεί τόσο τεράστια ποσότητα ενέργειας, «επομένως πρέπει να υπήρξε και κάποιος άλλος παράγοντας», δήλωσε ο Ντάνιελ Σουγκάρ, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά και μέλος της επιστημονικής ομάδας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα σημειώθηκε ταυτόχρονα και κατολίσθηση.

Η ορμή με την οποία κατρακύλησαν ο πάγος και τα βράχια θα πρέπει να προκάλεσε την τήξη του πάγου, σημείωσε . Καθώς ο χείμαρρος κατηφόριζε, θα πρέπει επίσης να παρέσυρε ιζήματα κορεσμένα με υγρασία, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά ισχυρό τείχος νερού ικανό να σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη και τι κατέστησε τις πλημμύρες τόσο φονικές. Πρόκειται για «μια ασύλληπτα τεράστια ποσότητα νερού», πρόσθεσε. «Το να προσδιορίσουμε από πού προήλθε αυτό το νερό είναι, στην πραγματικότητα, ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι όλης αυτής της υπόθεσης», κατέληξε.

Μπορεί να υπάρχει σοβαρός Έλληνας πολιτικός ή/και διπλωμάτης, ο οποίος να θεωρεί ότι από το 1974 – τότε για πρώτη φορά η Τουρκία επισημοποιεί την αμφισβήτησή της για την ελληνική υφαλοκρηπίδα και διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες που εκτείνονται έως τον 25ο μεσημβρινό – έως σήμερα η Τουρκία έχει επιδείξει την παραμικρή διάθεση να εγκαταλείψει τους άκρως αναθεωρητικούς σχεδιασμούς της εις βάρος της Ελλάδος; Ασφαλώς και όχι! Ωστόσο, κατά την τρέχουσα επίσημη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα “ήρεμα νερά του Αιγαίου είναι το μέσο για να μπορέσουμε να έχουμε μία λειτουργική σχέση με την Τουρκία”.

Δεδομένου ότι η Τουρκία παραμένει απολύτως προσηλωμένη στο σύνολο των αναθεωρητικών της σχεδιασμών, εργάζεται σκληρά για την πλέον ευφάνταστη “νομική τεκμηρίωσή” τους και διευρύνει διαρκώς το φάσμα των παράνομων και παράλογων απαιτήσεών της από την Ελλάδα, πώς γίνεται η επίσημη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να είναι ότι “οφείλουμε να συνομιλούμε με την Τουρκία” και ότι αυτό μπορούμε να το πράττουμε χωρίς να σημαίνει “σε καμία περίπτωση ότι έχουμε οποιαδήποτε υπαναχώρηση από τις βασικές εθνικές μας θέσεις και ότι θα συνεχίσουμε τις πρωτοβουλίες μας”;

Γιατί η Ελλάδα αδρανεί;

Πώς νοείται “λειτουργική” μία σχέση, όταν για να “λειτουργεί” απαιτείται και αρκεί να επιδεικνύει αγαθή διάθεση η μία μόνο πλευρά, ενώ η άλλη διατηρεί εν ισχύι στο τραπέζι του “πολιτικού διαλόγου” το casus belli και επί του πεδίου προκαλεί εμμέσως και ευθέως εκ του ασφαλούς σε κάθε ευκαιρία, ακριβώς επειδή πιστεύει ότι δεν θα υπάρξει ουσιαστική αντίδραση;

Γιατί άραγε “οφείλουμε” εμείς να συνομιλούμε με την Τουρκία, όταν το πλαίσιο και το κλίμα του “διαλόγου” το καθορίζει αποκλειστικά και μόνον η Τουρκία και όταν από τις δύο “διαλεγόμενες” πλευρές αξιώσεις – και μάλιστα βαρύτατες και απολύτως ασύμβατες με το Διεθνές Δίκαιο και με τις Διεθνείς Συνθήκες – επί της άλλης έχει μόνον η Τουρκία; Τι είδους “πρωτοβουλίες” θα συνεχίσει να λαμβάνει η Ελλάδα σε έναν “διάλογο” με τέτοια χαρακτηριστικά;

Πόσο βάσιμη μπορεί να θεωρηθεί η άποψη ότι “για πρώτη φορά η Ελλάδα της τελευταίες δεκαετίες έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων”, όταν στην πραγματικότητα -σύμφωνα με επίσημες καταγγελίες αλιευτικών σωματείων και του τοπικού Τύπου- τουρκικά αλιευτικά σκάφη “αλωνίζουν” ανενόχλητα και καταστρέφουν το οικοσύστημα του Αιγαίου αλιεύοντας “σαν να μην υπάρχει αύριο” σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων από τις ακτές των νησιών μας, ακόμα και εντός των θαλασσίων πάρκων που με τυμπανοκρουσίες καθόρισε η Ελλάδα;

Γιατί η Ελλάδα δεν συλλαμβάνει τα πληρώματα και δεν κατασχέτει τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη που παραβιάζουν τα χωρικά μας ύδατα και, πολύ περισσότερο, καταλύουν το καθεστώς των θαλασσίων πάρκων; Το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό επιχειρησιακά, το γνωρίζουν άριστα τα στελέχη του ικανότατου Λιμενικού Σώματος που διαθέτει η χώρα μας και, επιπλέον, υπάρχουν αρκετά ανάλογα παραδείγματα από άλλες χώρες, οι οποίες δεν ανέχονται τέτοιου είδους συμπεριφορές εις βάρος των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων (π.χ. η Αυστραλία, η Ινδονησία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Γαλλία, η Νότια Αφρική, αλλά και η Ρουμανία η οποία επανειλημμένως έχει κατασχέσει τουρκικά αλιευτικά σκάφη που αλίευαν παρανόμως στη Μαύρη Θάλασσα και στη ρουμανική ΑΟΖ).

Συνιστά επίτευγμα για την Ελλάδα το οικονομικό όφελος που προέκυψε από το καθεστώς της τουριστικής visa στους Τούρκους πολίτες τη στιγμή που για να επισκεφτεί ένας Έλληνας πολίτης την Ίμβρο και την Τένεδο πρέπει να «περάσει από σαράντα κύματα»; Πέραν τούτου, εγγυώνται οι εμπνευστές της πολιτικής αυτής ότι μεταξύ των πολλών χιλιάδων Τούρκων πολιτών που έκαναν χρήση της τουριστικής visa και επισκέφτηκαν τα νησιά μας δεν παρεισέφρησαν και Τούρκοι πράκτορες ή/και αξιωματικοί των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων με μοναδικό σκοπό την αναγνώριση του χώρου και τη συλλογή πληροφοριών;

Τα “ήρεμα νερά”

Τα γεγονότα της Κάσου (στις 22-24 Ιουλίου 2024 και τον Νοέμβριο του ιδίου έτους) δεν ισοδυναμούν με μείζονα κρίση, η οποία δεν κορυφώθηκε ακριβώς επειδή η Ελλάδα υποχώρησε στις τουρκικές πιέσεις και “πάγωσε” το έργο;  Κατά το χρονικό διάστημα των λεγόμενων “ήρεμων νερών του Αιγαίου” και του Ελληνοτουρκικού “διαλόγου σε καλό κλίμα” μόνο οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ενισχύθηκαν; Η Τουρκία δεν απέκτησε – χάρη και στις διακηρύξεις της Ελλάδος ότι έχει εξομαλυνθεί το κλίμα μεταξύ των δύο γειτονικών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ – τεράστια αποθέματα από τα πολυπόθητα ανταλλακτικά και από τον οπλισμό υψηλής τεχνολογίας που διακαώς επιθυμούσε για τα μαχητικά αεροσκάφη της;

Επίσης, στο χρονικό αυτό διάστημα δεν συνήψε η Τουρκία συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας με κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία) και με τη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες και την τουρκική οικονομία θα ωφελήσουν πολλαπλά και τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα ενισχύσουν σημαντικότατα (βλ. π.χ. την απόκτηση των μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter με όλον τον επιθυμητό από την τουρκική πολεμική αεροπορία οπλισμό); Τέλος, κατά τον επίμαχο χρόνο η ομολογουμένως σημαντική αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας δεν παρήγαγε πλήθος συστημάτων, τα οποία πολλαπλασιάζουν την ισχύ και των τριών όπλων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων;

Μπορούμε σοβαρά να θεωρούμε ότι “η Ελλάδα αναπτύχθηκε διπλωματικά και σήμερα βρίσκεται στο απόγειο της ισχύος της”, όταν ο Τούρκος πρόεδρος μπορεί χωρίς καμία δυσκολία να έχει καθημερινή προσωπική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο και όταν από φίλα προσκείμενους στη σημερινή ελληνική κυβέρνηση πολιτικούς και γεωπολιτικούς αναλυτές (ακόμα και από κυβερνητικούς βουλευτές) έχει εκφραστεί η άποψη ότι συμφέρει την Ελλάδα στην παρούσα φάση να “βρίσκεται κάτω από τα ραντάρ του Αμερικανού προέδρου”;

Επίσης, αντανακλά το “απόγειο της διπλωματικής ισχύος της Ελλάδος” η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στη “Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας”, και μάλιστα ενόσω από το 2021 έως και σήμερα ελληνικά συστήματα Patriot προστατεύουν με απόλυτη επιτυχία κρισιμότατες ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας από πυραυλικές και αεροπορικές επιθέσεις του Ιράν;

Εκτός πραγματικότητας

“Η επανεκκίνηση των άτυπων συζητήσεων για το Κυπριακό” συνιστούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο και σε οιονδήποτε βαθμό υπαναχώρηση της Τουρκίας από την απαίτησή της για αναγνώριση από τη Διεθνή Κοινότητα δύο ανεξάρτητων και ισότιμων κρατών στη μαρτυρική Κύπρο μας (δηλ. αφενός της Κυπριακής Δημοκρατίας και αφετέρου της παράνομης πολιτικής οντότητας που σχηματίστηκε στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της νήσου μετά την εισβολή του 1974 και ανακηρύχθηκε μονομερώς το 1983); 

«Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και το πρόγραμμα αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου μας κατοχυρώνουν στην πράξη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», όταν επί του πεδίου δεν επιδεικνύουμε την απαιτούμενη αποφασιστικότητα (βλ. π.χ. τα επεισόδια της Κάσου και τις παραβιάσεις του ελληνικών θαλασσίων πάρκων από Τούρκους επαγγελματίες αλιείς);

Μπορούμε να πιστεύουμε βάσιμα και να δηλώνουμε ρητώς ότι «εξυπηρετήσαμε τους εθνικούς μας στόχους με την πολιτική των ήρεμων νερών του Αιγαίου μετά από μία περίοδο παρατεταμένης και κλιμακούμενης έντασης με την Τουρκία, η οποία απειλούσε έμπρακτα την ειρήνη στην περιοχή μας και μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε σύρραξη»;

Υπάρχει άραγε Έλληνας, ο οποίος φοβάται τη σύρραξη με την Τουρκία, όταν το διακύβευμα είναι η προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδας μας; Εντέλει, ποιο είναι χειρότερο για κάθε Έλληνα πολίτη που προκρίνει το καλό της πατρίδας του; Η πάση θυσία αποφυγή της σύρραξης με την Τουρκία ή η προάσπιση της εθνικής μας κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων;

Υπάρχει σοβαρός Έλληνας πολιτικός ή διπλωμάτης, ο οποίος να θεωρεί ότι η “Διακήρυξη των Αθηνών” συνέβαλε στο να “αποδεχθεί ρητώς η Τουρκία τις παγκοσμίως αναγνωρισμένες αρχές του Διεθνούς Δικαίου” κατά τον τρόπο, με τον οποίον τις αποδέχεται και τις ερμηνεύει η Ελλάδα και το σύνολο των κρατών παγκοσμίως; Εάν και εφόσον συνέβαινε κάτι τέτοιο, δεν θα είχε επιλυθεί ως δια μαγείας η μοναδική πραγματικά υφιστάμενη διαφορά μεταξύ της Ελλάδος και της Τουρκίας (δηλ. ο καθορισμός υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ);

Όταν από τα πλέον επίσημα χείλη της Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής και Διπλωματίας λέγεται ότι “η παρουσία της Τουρκίας σε χώρες όπως η Λιβύη και η Συρία δεν είναι πάντα ωφέλιμη”, δεν πρέπει να διασαφηνιστεί ταυτοχρόνως στους Έλληνες πολίτες που σε μερικούς μήνες θα κληθούν να εκλέξουν την επόμενη κυβέρνηση της χώρας ποιες ακριβώς ήταν και οι περιπτώσεις εκείνες της τουρκικής παρουσίας στη Λιβύη και στη Συρία που υπήρξαν ωφέλιμες και ποιον ακριβώς ωφέλησαν;

Τι μήνυμα στέλνει η Αθήνα

Το γεγονός ότι τριάντα χρόνια μετά την “Κρίση των Ιμίων” δεν έχει ανεγερθεί επί των βραχονησίδων των Ιμίων ηρώο αφιερωμένο στη μνήμη των τριών ηρωικών αξιωματικών του Πολεμικού μας Ναυτικού (Χριστόδουλου Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκου και Έκτορα Γιαλοψού) και δεν επιτρέπεται σε οποιονδήποτε Έλληνα πολίτη να προσδέσει τη βάρκα αναψυχής του στις βραχονησίδες αυτές και να διανυκτερεύσει στο αντίσκηνό του για να απολαύσει τον έναστρο ουρανό του Αιγαίου, δεν συνιστά “τετελεσμένο που παρήχθη μονομερώς” και επιβλήθηκε στη χώρα μας;

Μπορούμε να πιστεύουμε ειλικρινά ότι «τα τελευταία χρόνια η χώρα μας όχι μόνο δεν στηρίζεται σε αλλότριες πλάτες αλλά μάλλον βάζει πλάτη σε άλλα κράτη» τη στιγμή που αισθανόμαστε πανευτυχείς για την εμπλοκή γαλλικής εταιρείας στο έργο της ενεργειακής σύνδεσης της Ελλάδος με την Κύπρου, η οποία συνιστά τη μεγάλη μας ελπίδα για το ότι ίσως η Τουρκία “το σκεφτεί δύο φορές” πριν αποφασίσει να προκαλέσει ένταση επί του πεδίου;

Η επιλογή της Ελληνικής Κυβέρνησης να περιορίσει “την επέκταση των χωρικών υδάτων μας στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο” αλλά να μην πράξει το ίδιο και στο Αιγαίο, καθώς και “η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με τις συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο” αλλά όχι και με την Κυπριακή Δημοκρατία ποιο ακριβώς “μήνυμα” στέλνει στο πολιτικό-στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας, αλλά και στις πρωτεύουσες των εταίρων και συμμάχων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ αντιστοίχως αναφορικά με την αποφασιστικότητά μας να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τις Διεθνείς Συνθήκες;

Που βρισκόμαστε;

Αναμφίβολα, στους λίγους και εύλογους αυτούς προβληματισμούς ένας νηφάλιος και αντικειμενικός Έλληνας πολίτης / ψηφοφόρος, πέρα και μακριά από κομματικές προκαταλήψεις και σκοπιμότητες, θα μπορούσε να προσθέσει πολλούς ακόμα. Κάποια στιγμή οι όροι του πολιτικού παιχνιδιού στην πατρίδα μας θα πρέπει να αλλάξουν. Οι Έλληνες πολίτες δεν μπορούν πλέον να ανέχονται τη “διγλωσσία” εκ μέρους των πολιτικών που κρατούν στα χέρια τους την τύχη της Πατρίδας.

Ό, τι ακριβώς λέγεται στο εσωτερικό ακροατήριο της Ελλάδος (σε προεκλογική και μη περίοδο) θα πρέπει να λέγεται και κατά τον “διάλογο” με τους γείτονές μας. Η ειλικρινής αυτοκριτική των πολιτικών προσώπων που κρατούν στα χέρια τους την τύχη της χώρας, καθώς και η θέαση της πραγματικότητας εκ μέρους τους χωρίς τις παραμορφωτικές διόπτρες της προσωπικής πολιτικής επιβίωσης και της κομματικής σκοπιμότητας συνιστούν πλέον προϋποθέσεις εκ των ων ουκ άνευ για την επιβίωση της Πατρίδας.

Ο Κέλογκ, στρατηγός ε.α. ο ίδιος, είπε κατά την παραμονή του στο Κίεβο σε συνέντευξή του στο κανάλι Naspravdi MAX στο YouTube ότι «οι γυναίκες πρέπει να υπηρετούν θητεία, επειδή δεν πολεμούν χειρότερα από τους άνδρες». Ο Κέλογκ πρόσθεσε ότι είναι «πολύ σημαντικό για τις γυναίκες, ως μέρος της κοινωνίας, να υπηρετούν» και ότι ο ίδιος δεν βλέπει «κανένα πρόβλημα με την ιδέα προσωπικά ή επαγγελματικά».

Η κυβέρνηση διαψεύδει

Ώρες αφότου τα σχόλια του Κέλογκ τράβηξαν την προσοχή στην Ουκρανία, η επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας της Βουλής εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση, διότι πολλές είχαν θορυβηθεί. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι «υποχρεωτική στράτευση γυναικών δεν πραγματοποιείται, δεν προετοιμάζεται και δεν εξετάζεται. Δεν υπάρχουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, σχέδια νόμων ή εσωτερικές συζητήσεις σχετικά με την στράτευση γυναικών και οι γυναίκες εντάσσονται επί του παρόντος στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας αποκλειστικά σε εθελοντική βάση».

«Οι δηλώσεις μεμονωμένων ομιλητών που κάνουν δημόσιες εικασίες για αυτό το θέμα δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό νομοθετικό έργο ή τη θέση της επιτροπής», καταλήγει η ανακοίνωση της επιτροπής, που προτρέπει τους Ουκρανούς να μην πέφτουν θύματα εικασιών και να βασίζονται σε επίσημες πηγές πληροφόρησης. Το “καρφί” δεν ήταν τόσο για τον Κέλογκ, όσο για έναν από τους πρώην υπουργούς Άμυνας που έκανε παρόμοιες δηλώσεις με τον Αμερικανό απόστρατο.

Ο Κέλογκ, που ο Τραμπ τον απομάκρυνε στα τέλη του 2025, επειδή τότε του χαλούσε το θεωρητικό προφίλ “προσέγγισης με τη Ρωσία”,  αναφέρθηκε και στην στρατιωτική θητεία γυναικών της οικογένειάς του, καθώς η κόρη του αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Ακαδημία των ΗΠΑ και υπηρέτησε στο Αφγανιστάν, ενώ η σύζυγός του υπηρέτησε ως αλεξιπτωτίστρια στη Γρενάδα.

Με ποιους συναντήθηκε

Ο απόστρατος στρατηγός Κιθ Κέλογκ επισκέφθηκε την Ουκρανία (Οδησσό και Κίεβο) με την ιδιότητα του ιδιώτη / πρώην Ειδικού Απεσταλμένου των ΗΠΑ, καθώς έχει “αποχωρήσει” επίσημα από την κυβέρνηση Τραμπ. Η επίσκεψή του πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο Διεθνές Φόρουμ Βετεράνων (Veterans Forum) στο Κίεβο, αλλά ταυτόχρονα συστήθηκε και ως εκπρόσωπος της αμερικανικής “δεξαμενής σκέψης” First Policy Institute. Είχε συναντήσεις με διάφορους παράγοντες, στρατιωτικούς και πολιτικούς. Ίσως στο επίκεντρο για εκείνον να ήταν οι αμερικανικές επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Στη συνάντησή του με τον Ζελένσκι, το κεντρικό θέμα συζήτησης ήταν η κρίσιμη έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα Patriot. Ο Ζελένσκι του ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να αγοράσει άμεσα αυτούς τους πυραύλους για να βγάλει τον χειμώνα, αλλά οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει ότι σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει περίπτωση να διαθέσουν Patriot και ο Κέλογκ μάλλον δεν ασκεί καμία επιρροή πλέον επ’ αυτού.

Επισκέφθηκε και το λιμάνι της Οδησσού και είχε συζήτηση με πολλούς βετεράνους, αλλά και με τον υπουργό Υποδομών της Ουκρανίας για τη λειτουργία του θαλάσσιου διαδρόμου εξαγωγών, καθώς και για επενδυτικά έργα ανεφοδιασμού με τη συμμετοχή αμερικανικών επιχειρήσεων.

Προβληματισμοί για επιστράτευση

Οι δηλώσεις Κέλογκ ήρθαν εν μέσω μιας ευρύτερης δημόσιας συζήτησης σχετικά με το πώς η Ουκρανία μπορεί να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου. Ο πρώην υπουργός Άμυνας Ολεξέι Ρέζνικοφ δήλωσε πρόσφατα ότι η Ουκρανία θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να καταστήσει τη στρατιωτική θητεία υποχρεωτική για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως φύλου.

«Αν θέλουμε πραγματικά να λύσουμε αυτό το πρόβλημα, πρέπει να εξετάσουμε την επιτυχημένη εμπειρία των χωρών που το αντιμετωπίζουν. Η χώρα που βρίσκεται πιο κοντά μας σήμερα όσον αφορά το επίπεδο απειλής είναι το Ισραήλ, όπου οι γυναίκες υπηρετούν στον στρατό όπως ακριβώς και οι άνδρες», δήλωσε ο Ρέζνικοφ στο Radio Free Europe/Radio Liberty πριν από μερικές ημέρες.

Πρόσθεσε ότι αυτό θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το σύνολο των ατόμων που είναι διαθέσιμα για στρατιωτική θητεία. Πρότεινε οι γυναίκες να υπηρετούν μακριά από το μέτωπο, ώστε να μην υπάρχουν τόσο πολλοί άνδρες στρατιώτες στα γραφεία. Παραδέχθηκε ότι μια τέτοια αλλαγή θα απαιτούσε από το Κοινοβούλιο να τροποποιήσει την ουκρανική νομοθεσία.

Η δήλωση της κοινοβουλευτικής επιτροπής πάντως καθιστά σαφές, ότι οι προτάσεις που διατύπωσαν ο Κέλογκ και ο Ρέζνικοφ ή «άλλα δημόσια πρόσωπα δεν έχουν πάρει το δρόμο για τη Βουλή και ότι η υποχρεωτική στράτευση γυναικών δεν βρίσκεται επί του παρόντος στα υπ΄όψιν.» Ο  επικεφαλής της επιτροπής διέψευσε επίσης αναφορές ότι εξετάζεται να επιστρατεύονται και πολύτεκνοι – άνδρες με τρία ή περισσότερα παιδιά – λέγοντας ότι δεν υπάρχουν τέτοιες νομοθετικές πρωτοβουλίες υπό εξέταση.

Επιστράτευση: Fake news λέει το Κρεμλίνο

Καθώς η σύγκρουση εισήλθε στο πέμπτο έτος της, η επιστράτευση έχει γίνει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα εσωτερικά ζητήματα στη χώρα. Ο στρατός της Ουκρανίας δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να αναπληρώσει τις μάχιμες μονάδες, να δημιουργεί εφεδρείες και να επιτρέπει στους υπηρετούντες στρατιώτες να εναλλάσσονται και να μη μένουν διαρκώς στην πρώτη γραμμή.

Η Ουκρανία εντείνει τις προσπάθειες επιστράτευσης και τα γραφεία επιστράτευσης συχνά κατηγορούνται για βίαιη και αναγκαστική επιστράτευση και για κακομεταχείριση των στρατευσίμων. Σύμφωνα με τον στρατιωτικό νόμο, οι Ουκρανοί άνδρες ηλικίας 25 έως 60 ετών υπόκεινται επί του παρόντος σε επιστράτευση και απαγορεύεται να εγκαταλείψουν τη χώρα, εκτός από ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία φέρεται να σχεδιάζει να κινητοποιήσει περίπου 300.000 άνδρες μετά τις εκλογές της Κρατικής Δούμας τον Σεπτέμβριο, αλλά θα το κάνει χωρίς να αγγίξει τις μεγάλες πόλεις της χώρας, σε μια προσπάθεια να ελαχιστοποιήσει τις αντιδράσεις της κοινωνίας, δήλωσε ο Ζελένσκι σε δημοσιογράφους στις 23 Αυγούστου. Η ρωσική κυβέρνηση αυτό το έχει διαψεύσει χαρακτηρίζοντάς το «προπαγάνδα του Κιέβου και τη Δύσης που προσπαθούν να παρέμβουν στις ρωσικές εκλογές επηρεάζοντας τος ψηφοφόρους αρνητικά», όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντιμίτρι Πεσκόφ.

Τα ουκρανικά αλλά και ορισμένα αντιπολιτεύομενα ρωσικά μέσα αναφέρουν ως “κακό προηγούμενο” ότι το Κρεμλίνο είχε ξαναδιαψεύσει επιστράτευση, όμως αναφέρονται στις παραμονές του πολέμου, όταν η ρωσική κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να παραδεχθεί ότι ετοιμάζεται για εισβολή στην Ουκρανία.

Από το 2022 έως σήμερα (Αύγουστος 2026), στη Ρωσία έχει πραγματοποιηθεί μόνο μία επίσημη κύρια επιστράτευση. Πρόκειται για την αρχική επιστράτευση το Σεπτέμβριο του 2022 για τον πόλεμο που άρχισε λίγους μήνες αργότερα, οπότε επιστρατεύθηκαν περίπου 300.000 έφεδροι. Εν συνεχεία βάσει προεδρικών διαταγμάτων καλούνται άνδρες να υπηρετήσουν την δωδεκάμηνη θητεία τους δύο φορές το χρόνο, κάτι που δεν θεωρείται όμως επιστράτευση.

Το 2023 υπηρέτησαν 277.000 άνδρες, το 2024 κλήθηκαν 283.000 και άλλοι τόσοι το 2025 στο πλαίσιο της θητείας. Παράλληλα πάντως με την αρχική δύναμη των 300.000 εφέδρων του 2022 και όσους υπηρετούν την θητεία τους, περίπου 300.000 άνδρες κατατάσσονται κάθε χρόνο ως συμβασιούχοι για ένα έως πέντε χρόνια (ένα χρόνο, αν πάνε στο μέτωπο). Αυτοί οι 300.000 άνδρες όμως είναι εθελοντές με ειδικές συμβάσεις και όχι επιστρατευόμενοι.

Παγωμάρα με τον Φεντόροφ

Η απόφαση του πρώην υπουργού Άμυνας να ανακινήσει θέμα εκλογών εν καιρώ πολέμου, φέρεται να λειτούργησε αρνητικά για τον Μιχαήλ Φεντόροφ που παύθηκε από υπουργός επειδή ήρθε σε κόντρα με τη στρατιωτική ηγεσία, ή ίσως και με τον Ζελένσκι. Οι καθημερινές διαδηλώσεις που γίνονταν υπέρ αυτού, κόπηκαν μαχαίρι. Μάλιστα μετά και τη συνέντευξή του στο Reuters όπου είπε ότι η Ουκρανία «χάνει σιγά-σιγά τον πόλεμο» και έχει «περιθώριο μόνον λίγων μηνών για να κάνει τις αναγκαίες κινήσεις», η παγωμάρα απλώθηκε ακόμα περισσότερο.

Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν μεν την συνέντευξή του στο Reuters αλλά εν συνεχεία επικράτησε σιγή ασυρμάτου, καθώς το επίσημο αφήγημα είναι ότι «το Κίεβο θα νικήσει». Αυτό το αφήγημα στηρίζεται στα υπολογίσιμα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας τους τελευταίους μήνες, όμως οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν έστω και με αργούς ρυθμούς να καταλαμβάνουν χωριά και οικισμούς – δηλαδή οι επιθέσεις του Κιέβου στο εσωτερικό της Ρωσίας και σε πλοία της, δεν άλλαξαν την δυναμική στο μέτωπο.

Τα δυτικά μέσα αντιμετώπισαν το “πρόβλημα Φεντόροφ” με μισόλογα. Δεν τον “άδειασαν” ως προδότη ή υπηρέτη ξένων δυνάμεων, όπως τον κατηγόρησε ο Ζελένσκι μετά τα περί νίκης της Ρωσίας, αλλά παρουσιάζουν το ζήτημα ως «εσωτερικές πολιτικές διαμάχες που αποδυναμώνουν την Ουκρανία». Τα περισσότερα μέσα δηλαδή δεν δέχονται ως πραγματική την κατάσταση στο μέτωπο έτσι όπως την παρουσιάζει ο πρώην υπουργός Άμυνας και αποδίδουν έμμεσα τις δηλώσεις του σε πολιτικές κόντρες.

Δυτικά μέσα και ουκρανικά παρουσιάζουν παράλληλα δημοσκοπήσεις που φέρουν τους Ουκρανούς να μην θέλουν εκλογές εν καιρώ πολέμου, όμως δεν ξέρουμε πόσο ευσταθούν αυτές. Εξάλλου η Ρωσία αρχίζει εν καιρώ πολέμου εκλογές σε λίγες μέρες στο μέτωπο του Ντονμπάς (θα ψηφίσουν και οι στρατιώτες) και στις 18 Σεπτεμβρίου σε όλη τη Ρωσική Ομοσπονδία. Αυτό αποδυναμώνει σημαντικά το επιχείρημα του Ζελένσκι ότι «δεν γίνονται εκλογές εν καιρώ πολέμου»…

Πως ασκεί εξουσία το σύστημα Μητσοτάκη; Στην αφετηρία του το εν λόγω σύστημα ξεκινάει με τη διαρκή αρπαγή και τη νομιμοφανή χρήση τεράστιου όγκου δημόσιου χρήματος, ελληνικού και ευρωπαϊκού. Αυτό το χρήμα (εκτός από τα πορτοφόλια των επιτελών και των ημετέρων τους) κατευθύνεται προς τη μαζική και επαναλαμβανόμενη εξαγορά συνειδήσεων, με ένα νέφος έκτακτων και σταθερών επιδομάτων για τους ταπεινούς, με απευθείας αναθέσεις πλασματικών έργων, ή και αρπαγές τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ για τους κομματικούς τοπάρχες και τους φίλους της οικογένειας και του κόμματος. 

Όμως ο στρατηγικός στόχος ήταν και παραμένει η συμμαχία με τους ολιγάρχες. Για αυτούς τα ανταλλάγματα είναι μεγάλης κλίμακας (τα 2/3 του Ταμείου ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ, συν έκτακτα ποσά τύπου λίστες Πέτσα, Πλεύρη κ.ά.). Στις χρηματικές απολαβές προστίθενται οι θεσμικές παροχές διεύρυνσης της ασυδοσίας τους, που φτάνουν έως και την άσκηση επιρροής στην εξωτερική πολιτική – ιδίως τις υφέρπουσες παραχωρήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων προς την Τουρκία. Σε αντάλλαγμα των παροχών αυτών, όλα σχεδόν τα μέσα ενημέρωσης ασκούν μονοφωνική προπαγάνδα υπέρ της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, κλείνοντας έτσι τον κύκλο της εξαγοράς συνειδήσεων με την επιδίωξη του εκμαυλισμού τους. 

ΟΠΕΚΕΠΕ και ΕΥΠ

Το σχέδιο αυτό έχει συνταχθεί πριν τις εκλογές του Ιουλίου του 2019. Για παράδειγμα, η αρπαγή των ευρωπαϊκών πόρων για τον πρωτογενή τομέα μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ ξεκίνησε αμέσως μόλις η ΝΔ ανέλαβε τη διακυβέρνηση τον Ιούλιο του 2019. Ωστόσο, το άμεσο μείζον ζητούμενο τότε ήταν να εκκαθαριστεί ο θεσμικός χώρος για την εφαρμογή του σχεδίου και τα σχετικά νομοσχέδια ήταν έτοιμα.

Έτσι, αμέσως, τον Αύγουστο του 2019 ψηφίστηκε το επιτελικό κράτος, προφανώς ως πολιτικό και οργανωτικό κέντρο εφαρμογής του σχεδίου. Ταυτοχρόνως καταργήθηκαν σχεδόν όλοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους για να συγχωνευτούν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, την οποία έλεγχε εξαρχής το επιτελικό κράτος με διορισμούς διοικήσεων. 

Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) πέρασε απευθείας στη δικαιοδοσία του πρωθυπουργού, με διοικητή έναν σωματοφύλακα διορισμένο με χαριστικό νόμο. Οι υποκλοπές ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως, μετατρέποντας την ΕΥΠ σε προσωπικό παρακρατικό θεσμό του Μητσοτάκη. Η επέκταση της επιρροής στους ανώτατους δικαστικούς ήταν εύκολη υπόθεση καθότι οι πρόθυμοι υπήρξαν πολλοί, ενώ ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ήταν δεδομένος εξαρχής, κτλ…     

Το σύστημα Μητσοτάκη

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, από το καλοκαίρι του 2020, το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη με την εθνική δημοσιονομική χαλάρωση και τα έκτακτα ευρωπαϊκά κονδύλια, είχε μια ανέλπιστη ευκαιρία. Δοκίμασε την εφαρμογή των στόχων του, σε πολύ μεγάλη χρηματική κλίμακα της τάξης των πενήντα δισεκατομμυρίων. Μέσα στον πανικό της πανδημίας και με την τύφλωση που προκαλούσε η διανομή τέτοιων ποσών, εδραιώθηκαν τα καρτέλ που ελέγχουν σήμερα την ελληνική οικονομία. Και από το 2021, στην κορύφωση της πανδημίας, ξεκίνησε η άνοδος των τιμών των αγαθών, που συνεχίζεται ανεξέλεγκτα. 

Σε χρόνο μηδέν κυριάρχησε ένας άγριος και παρασιτικός καπιταλισμός, κλεπτοκρατικού τύπου οργανωμένος σε καρτέλ. Η αίσθηση παντοδυναμίας του αναδυόμενου καθεστώτος ήταν τέτοια ώστε ένα έκτακτο γεγονός, όπως το δυστύχημα στα Τέμπη, αντιμετωπίστηκε με τη συγκρότηση μιας κυβερνητικής επιτροπής, όπου συμμετείχαν και δικαστικοί – κυβερνητική επιτροπή η οποία, ωστόσο, έδρασε ευθέως ως εγκληματική οργάνωση, καταστρέφοντας τα στοιχεία του δυστυχήματος.

Στην πραγματικότητα ο Μητσοτάκης και το επιτελείο του εφάρμοσαν την ίδια μέθοδο διαχείρισης για κάθε ζήτημα: Συγκρότηση ειδικών ομάδων από κυβερνητικούς, κομματικούς, κρατικούς και δικαστικούς παράγοντες σε διάφορες συνθέσεις που αναλάμβαναν άλλες να φέρουν σε πέρας τις υποκλοπές, την δικαστική συγκάλυψή τους, άλλες να υφαρπάξουν τις αγροτικές επιδοτήσεις, να σπρώξουν επωφελώς απευθείας αναθέσεις, κ.ά. 

Η λεηλασία της Ελλάδας

Πρόκειται για λεηλασία. Ωστόσο, στις εκλογές τον Μάιο του 2023 σχεδόν 2,4 εκατομμύρια ψηφοφόροι επικύρωσαν το σχέδιο Μητσοτάκη, διαλύοντας ταυτοχρόνως την αντιπολίτευση. Μάλιστα η ΝΔ επέτυχε την πρώτη εκλογική της εισπήδηση σε κοινωνικές ομάδες λαϊκών περιοχών – και μάλιστα με χαμηλό κόστος, μόλις λίγα κατοστάρικα ετησίως κατά κεφαλή.

Όλα αυτά συντελέστηκαν εντός μιας αδρανοποιημένης κοινωνίας, όπου πολλοί άπλωναν το χέρι. Από το 2024, ωστόσο, όταν ξεκίνησαν αρχικά οι κινητοποιήσεις για τα Τέμπη και ακολούθως εκείνες των αγροτών, σε συνδυασμό με την καλπάζουσα ακρίβεια, ο πρωθυπουργός και το κόμμα του άρχισαν να βυθίζονται.

Στα χρόνια διακυβέρνησης του Μητσοτάκη η προϋπάρχουσα διαφθορά οργανώθηκε με όρους “εγκληματικών οργανώσεων”, κυκλώματα συγκροτημένες από το κόμμα της ΝΔ – στην οποία εμπλέκονταν στελέχη του κράτους και πολλοί ιδιώτες. Ο νυν πρωθυπουργός φρόντισε ειδικότερα να εδραιώσει το καθεστώς λεηλασίας πρώτα από όλα υπέρ του κάθε είδους κεφαλαίου, αλλά και υπέρ χιλιάδων Ελληνίδων και Ελλήνων που, λίγο πολύ, μπόρεσαν να πλουτίσουν με κλεμμένο ή χαρισμένο δημόσιο χρήμα. 

Ο ίδιος εκτός από την απελευθέρωση της ευθείας αρπαγής, έχει παραχωρήσει φοροαπαλλαγές που ανέρχονται σε 18 δισεκατομμύρια ετησίως, με το αποτέλεσμα να αποτυπώνεται στο γεγονός ότι το 79% των άμεσων φόρων προέρχεται από μισθούς, σε μία χώρα όπου ο μέσος μισθός (τον οποίο η ίδια κυβέρνηση επιβάλει) είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή ωστόσο, η κυβέρνηση, που στηρίζει ενεργητικά τη λεηλατική πολιτική των καρτέλ, εισπράττει από την κοινωνία περισσότερους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ, κ.ά.). 

Δεν καταρρέει το σύστημα Μητσοτάκη

Σήμερα το σχέδιο καταρρέει, διότι οι αντινομίες που γέννησε είναι πολλές και δυνητικά εκρηκτικές. Η ΝΔ του Μητσοτάκη κυριαρχείται πλέον από σχέσεις αλληλοεκβιαζόμενων διεφθαρμένων, λούμπεν αρπακτικών κομματαρχών, πανικόβλητων βουλευτών – αν και όλοι ψηφίζουν τα πάντα όντας την ίδια στιγμή έτοιμοι να αλληλοκαταγγελθούν… Πλην όμως το σύστημα Μητσοτάκη συρρικνώνεται, αλλά δεν καταρρέει.

Ο λόγος είναι ότι διαθέτει μια βουβή δύναμη. Πρόκειται για τους ωφελούμενους από το γενικευμένο καθεστώς ανομίας και λεηλασίας, το οποίο φτάνει σχεδόν σε βαθμό αυτονόμησης τόσο του κεφαλαίου, όσο και ενός τμήματος του πληθυσμού – αυτονόμηση όχι από τα οφέλη, αλλά από τις υποχρεώσεις προς το κράτος και τους νόμους. Και η δύναμη αυτή ενισχύεται εκ των πραγμάτων χάρη στη σιωπή και την αδράνεια της πλειονότητας των αντικειμενικά χαμένων.

Συνεπώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να υπολογίζει ότι παραμένει αρχηγός σημαντικών τμημάτων του ελληνικού πληθυσμού, τα οποία βρίσκονται σε κατάσταση πολύπλευρης εξαχρείωσης, με τους ολιγάρχες και τις εξαρτημένες επαγγελματικές τους ομάδες στην κοινωνική κορυφή.

Οι πολίτες θα ζητήσουν τον λογαριασμό από τα κόμματα που βρεθούν στην επόμενη κυβέρνηση και που τώρα υπόσχονται πολλά. Ως γνωστόν οι ψηφοφόροι πότε δεν αναγνωρίζουν τις δικές τους ευθύνες (πχ για το διπλό “41 τακατό”) και φταίει πάντα το πολιτικό σύστημα στο σύνολο του γενικώς και αορίστως. 

Η προοπτική για την χώρα γίνεται περισσότερο δυσοίωνη, καθώς ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος συνδέεται και ακολουθείται από έναν πόλεμο όλων εναντίον όλων, δυσχεραίνοντας τις προγραμματικές συγκλίσεις και τον σχηματισμό κυβέρνησης την επόμενη ημέρα των εκλογών. 

Μητσοτάκης εναντίον όλων 

Το σύστημα Μητσοτάκη βάλλει πλέον εναντίον της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο αντιμετωπίζει σαν βασικό αντίπαλο. Το εάν είναι και “βολικός” αντίπαλος μένει να αποδειχθεί. Η έντονη αντίδραση όμως στην αντισυμβατική κίνηση του Τσίπρα να ανέβει στην ΔΕΘ πριν τον πρωθυπουργό δείχνει ότι τον αντιμετωπίζει και σαν δυνάμει απειλή. Δευτερευόντως και κατά περιόδους και κατά θέμα το Μαξίμου στρέφεται κατά του ΠΑΣΟΚ, το οποίο όμως αντιμετωπίζει και σαν παρακολούθημα και πιθανό εταίρο. Ή τουλάχιστον ένα τμήμα του – πχ την Άννα Διαμαντοπούλου – ενισχύοντας έτσι τις φυγόκεντρες στο κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη. 

Το σύστημα Μητσοτάκη όμως αντιμετωπίζει σαν την βασική απειλή το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά. Ήδη προσαρμόζει την πολιτική του στην κριτική που ασκεί, ή που πιθανολογεί ότι θα του ασκήσει ο πρώην πρωθυπουργός – εξωτερικά θέματα, μεταναστευτικό, υποχώρηση από την δικαιωματιστική ατζέντα. Παρότι είναι σαφές ότι αυτή η προσαρμογή περιορίζεται στο επικοινωνιακό πεδίο και δεν αφορά βαθύτερες αλλαγές στην ασκούμενη πολιτική, είναι εμφανής η επιρροή.

Παράλληλα μαίνεται ένας υπόγειος και παρασκηνιακός εμφύλιος πόλεμος στην ευρύτερη Δεξιά, αλλά και στο εσωτερικό της ΝΔ. Η απομάκρυνση με ευθύνη του Κυριάκου, όταν ένιωθε παντοδύναμος, των δύο πρώην προέδρων και πρωθυπουργών, Αντώνη Σαμάρα και Κώστα Καραμανλή και η αποστασιοποίηση πλειάδας στελεχών, δημιουργούν συνθήκες οιωνεί διάσπασης, που θα γίνει και τυπική με την ανακοίνωση του κόμματος. Ήδη οι κραδασμοί είναι εμφανείς στον κομματικό μηχανισμό, όπου αρκετά από τα μικρομεσαία κομματικά στελέχη κινούνται ανάμεσα στην μητσοτακική ΝΔ και στο υπό ίδρυση κόμμα. 

Ο Σαμαράς πάλι πέρα από την σκληρή και αποδομητική κριτική στον Μητσοτάκη και στην μεταλλαγμένη ΝΔ επιτίθεται στον Τσίπρα, εμφανίζοντάς τους ως τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος εστιάζοντας στα κοινά σημεία της πολιτικής τους. Φυσικά θέλει να αποτρέψει μία πόλωση της πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από το δίδυμο Μητσοτάκης-Τσίπρας. Ο Τσίπρας, παρότι προκλήθηκε από τον Σαμαρά, δεν απάντησε.

Όμως τόσο ο Τσίπρας όσο και ο Ανδρουλάκης εκ των πραγμάτων θα ασχοληθούν με τον  Σαμαρά όταν θα κατέβει στο πεδίο. Άλλωστε Τσίπρας και Σαμαράς υπήρξαν εχθροί. Ο Σαμαράς θεωρεί ότι ο Τσίπρας τον έριξε από την κυβέρνηση το 2015. Από την πλευρά του, παρότι αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την ηγεσία της ΝΔ, οργάνωσε το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο – σε συνεργασία με το ακραίο κέντρο – δίνοντας την εξουσία στον Μητσοτάκη. 

Οι αντιθέσεις της Κεντροαριστεράς 

Η ΕΛΑΣ του Τσίπρα διεκδικεί την πρώτη θέση στην κεντροαριστερά. Παράλληλα όμως με την αντιπολίτευση στον Μητσοτάκη επιτίθεται και στο ΠΑΣΟΚ. Η θέση του για κόμμα υποθηκευμένο στις τράπεζες και η απάντηση του ΠΑΣΟΚ ότι «τον συντηρεί η διαπλοκή» μετέτρεψε την αντιπαλότητα σε έχθρα. Εκ των πραγμάτων έχει ανοιχτό μέτωπο με τον Ανδρουλάκη, με τον οποίο αλιεύουν από την ίδια ευρύτερη δεξαμενή.

Στην εξίσωση αυτή μπαίνουν και τα μικρότερα κόμματα του χώρου ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, Μέρα 25 που πλέον αντιμετωπίζουν κριτικά έως εχθρικά και το ΠΑΣΟΚ και ακόμη περισσότερο την ΕΛΑΣ. Η ένταση θα αυξηθεί, καθώς η δική τους κοινοβουλευτική επιβίωση συναρτάται με τα περιθώρια που θα αφήσουν τα δύο μεγαλύτερα κόμματα και κυρίως η ΕΛΑΣ. Η αντιπαλότητα εντείνεται από τα απωθημένα των πρώην συντρόφων. 

Στην όλη πολιτική εξίσωση – αλλά από την άλλη πλευρά, στον χώρο της Δεξιάς – αργά ή γρήγορα θα μπει και ο Κυριάκος Βελόπουλος, καθώς είναι βέβαιο ότι η ενίσχυση του λόγω των απωλειών της ΝΔ, θα αντιστραφεί με την εμφάνιση του κόμματος Σαμαρά. Με τον Μητσοτάκη τον ενώνει πλέον ο κοινός εχθρός, όσο και αν αμφότεροι διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει περίπτωση συνεργασίας τους για κυβέρνηση. 

Η Ελπίδα για την Δημοκρατία, της Μαρίας Καρυστιανού, κινείται αλλοπρόσαλλα και φθίνει ως αποτέλεσμα της έλλειψης πολιτικότητας και της μανίας καταδίωξης της αρχηγού του. Προς το παρόν πάντως, ενώ ξεκίνησε με την υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ – απέναντι στην κυβέρνηση που έχει την ευθύνη για το δυστύχημα των Τεμπών και την συγκάλυψη – κινείται στο δεξιό φάσμα του πολιτικού συστήματος και δείχνει ότι αντιμετωπίζει σαν βασικό αντίπαλο τον Τσίπρα. 

Διπλές εκλογές για κυβέρνηση 

Μέσα σε αυτόν τον κατακερματισμό είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποιος μπορεί να συνεργαστεί με ποιον. Σε μία ομαλή πολιτική περίοδο θα μπορούσε να είναι μία άσκηση συσχετισμών μεταξύ συγγενών πολιτικών δυνάμεων για την επίτευξη κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Ωστόσο τα συσσωρευμένα προβλήματα – από την παραγωγική υστέρηση της οικονομίας, και την ακρίβεια που πλέον εξαγριώνει κοινωνικά στρώματα, μέχρι τον ενδοτισμό στα ελληνοτουρκικά, την πρωτοφανούς έκτασης διαφθορά, την υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους που εντείνει το δημογραφικό πρόβλημα και την πλήρη απαξίωση του θεσμικού πλαισίου της Δημοκρατίας – κάνει το σταυρόλεξο του σχηματισμού κυβέρνησης ακόμη πιο δύσκολο. 

Πέρα από άσκηση αριθμητικής θα πρέπει να υπάρξουν προσεγγίσεις στο προγραμματικό πλαίσιο των κομμάτων που θα συνεργαστούν.  Το κομβικό πρόβλημα είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με τον οποίο δεν συνεργάζεται κανείς για σχηματισμό κυβέρνησης. Σε μία ανώμαλη πολιτική εξέλιξη μπορεί να συνεργαστεί μαζί του ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ, υπό την Διαμαντοπούλου και η Ελληνική Λύση – θα “θυσιαστούν” για να μην μείνει η χώρα ακυβέρνητη. Τα έχουμε δει και στο παρελθόν…

Ο Σαμαράς όπως θύμισε πρόσφατα είναι ο μόνος που υπήρξε πρωθυπουργός τρικομματικής κυβέρνησης, θα μπορούσε να το επαναλάβει, εφόσον το κόμμα του αποσπάσει ένα σημαντικό ποσοστό. Αλλά σε κάθε περίπτωση με μία ΝΔ δίχως τον Κυριάκο και υπό διαδικασία ανασυγκρότησης και “απομητσοτακοποίησης”. 

Η ΕΛΑΣ εκ των πραγμάτων μπορεί να συνεργαστεί μόνο με το τμήμα εκείνο του ΠΑΣΟΚ – πχ που εκφράζει ο Χάρης Δούκας – και ο ΣΥΡΙΖΑ ή ένα αριστερό σχήμα υπό κοινό ψηφοδέλτιο, εάν τελικά μπει στην Βουλή, στο πλαίσιο «προγραμματικής συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων». 

Ωστόσο – εάν οι δημοσκοπήσεις αντανακλούν έστω και λίγο τις τάσεις του εκλογικού σώματος για τον σχηματισμό κυβέρνησης – θα χρειαστούν περισσότερα από δύο κόμματα. Το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει δεύτερη εκλογική αναμέτρηση στην οποία το εκλογικό σώμα θα δώσει την λύση, ενισχύοντας τα τρία ή τέσσερα κόμματα που στην συνέχεια θα συνεργαστούν εξ ανάγκης. 

Αυτό το παιδί δεν μπορεί να στεριώσει! Τον πήρε ο Ανδρουλάκης σαν σύμβουλο για κάποιους μήνες, αλλά συνειδητοποίησε ότι στο ΠΑΣΟΚ δεν έχει κυβερνητικό μέλλον και την έκανε για Μητσοτάκη μεριά…

Ο Κυριάκος τον έβαλε στο ευρωψηφοδέλτιο και μετά τον έκανε σύμβουλό του για την εξωτερική πολιτική! Είναι γνωστό ότι έχει μια αδυναμία στους πασόκους αυτής της κατηγορίας!

Για να φανταστείτε, κάθε βράδυ χτυπάει το κεφάλι του στον τοίχο που δεν έδωσε στην Αννούλα τη Διαμαντοπούλου ένα υπουργείο να έχει κι αυτό το κορίτσι να παίζει…

Τον έπιασαν οι μητσοτακικές τσιγγουνιές και έχασε την ογκόλιθο της πολιτικής, την αρχιέρεια του σημιτικού εκσυγχρονισμού!

Ρε Κυριάκο, μη χτυπάς το κεφάλι σου, χτύπα της την πόρτα! Δεν είναι μόνο εσύ που κάθε νύχτα υποφέρεις για την απώλεια της Αννούλας και κείνη κλαίει με μαύρο δάκρυ που δεν είναι μαζί σου σ’ αυτή τη λαμπρή κυβέρνηση που κάνει την Ελλάδα πολιτικά και οικονομικά… υπερδύναμη!

Μ’ έπιασε πάλι ο οίστρος! Το ομολογώ, όταν πέφτω πάνω στην Αννούλα, παρασύρομαι… Αρκετά, λοιπόν κι ας γυρίσουμε στον Σέρμπο!

Καθηγητής ο Σωτηράκης είχε μάθει να βγαίνει στα κανάλια και να λέει την παρόλα του. Έτσι, λοιπόν, τον περασμένο Απρίλιο δήλωσε βαρύγδουπα ότι ο Τραμπ για Βενεζουέλα πήγαινε, στο Ιράν κατέληξε, αλλά κινδυνεύει να του σκάσει Βόρεια Κορέα!

Εκεί έφαγε την πατσαβούρα από τον εκπρόσωπο, που δήλωσε ότι αυτά είναι προσωπικές απόψεις! Βλέπετε τότε ακόμα στο Μαξίμου προσδοκούσαν ότι οι Τραμπ και Νετανιάχου θα… απελευθέρωναν το Ιράν, φυτεύοντας στη θέση των αγιατολάχ τον γιο του Σάχη!

Έλα, όμως, που ο Σέρμπος δεν το πήρε το μήνυμα με το μέσα μυαλό και τον περασμένο Ιούνιο είπε ότι η Τουρκία επιδιώκει τετελεσμένα στο Αιγαίο, χαλώντας το αφήγημα των ήρεμων νερών…

Σιγά την ανακάλυψη, αλλά φαίνεται ότι το γυαλί είχε ραγίσει και τότε το ράγισμα δεν διορθωνόταν! Κάπως έτσι μας προέκυψε σε ουδέτερο τάιμιν η παραίτηση ή αποπομπή…

Για να πω την αλήθεια, δεν αποκλείω και το ενδεχόμενο ο Σωτηράκης να είδε ότι ο Μητσοτάκης πάει για γκρεμό και είπε ας την κάνω, μιας και το κλίμα έχει χαλάσει, μήπως βρω άλλο κόμμα να το παίξω σύμβουλος…

Να πω την αλήθεια, δεν ξέρω και τα χούγια του! Μπορεί ο άνθρωπος να κάνει συλλογή από… κόμματα, να έχει να λέει στα γεράματα: ξέρετε ρε σε πόσα κόμματα ήμουνα σύμβουλος!

Εγώ δεν θα εκπλαγώ, να τον δω και σύμβουλο του Τσίπρα, ή μάλλον να την πέσει στο Σαμαρά, αφού το παίζει και κόντρα στα ήρεμα ύδατα!