Συγκεκριμένα, με εντολή του προέδρου της Αρχής, πρώην αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη, δρομολογείται έλεγχος στα περιουσιακά στοιχεία των εμπλεκομένων, καθώς και στις δηλώσεις περιουσιακής τους κατάστασης (πόθεν έσχες). Στόχος είναι να εξεταστεί η οικονομική τους εικόνα και να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν στοιχεία που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

Την ίδια ώρα, η Αρχή έχει ήδη επεκτείνει τους ελέγχους της στον ευρύτερο χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ποδόσφαιρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αλγόριθμος που χρησιμοποιεί η Αρχή για τον εντοπισμό ύποπτων οικονομικών συναλλαγών έχει καταγράψει σχετικές ειδοποιήσεις, οι οποίες βρίσκονται στο πλαίσιο της ευρύτερης ελεγκτικής διαδικασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος τομέας του επαγγελματικού αθλητισμού δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο συστηματικών ελέγχων εδώ και αρκετά χρόνια, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την ενεργοποίηση των αρμόδιων μηχανισμών.

Η προφυλάκιση Παπαπέτρου

Όταν η απολογία ολοκληρώθηκε, ο Πέτρος Παπαπέτρου κρίθηκε προφυλακιστέος, καθώς ανακριτής και εισαγγελέας δεν πείσθηκαν από τους υπερασπιστικούς του ισχυρισμούς, ότι το ποσό των 820.000 ευρώ που βρέθηκε στο σπίτι του ήταν από νόμιμα εισοδήματα. Κατά τη διάρκεια της απολογίας του ο κατηγορούμενος διαιτητής επιχείρησε να δικαιολογήσει ως νόμιμη την απόκτηση των χρημάτων που βρέθηκαν στο σπίτι του και, παράλληλα, αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη σε χειραγώγηση παιχνιδιών.

Σύμφωνα με πληροφορίες προσκόμισε στοιχεία ότι από το 2001 μέχρι και 2026 έχει εισοδήματα που αγγίζουν το 1,5 εκατ. ευρώ από την εργασία του ως διαιτητής, από το μισθό του από το δασαρχείο καθώς και από οικογενειακά εισοδήματα. Ο κατηγορούμενος, όπως είπε, ζει στην Κατερίνη σε ιδιόκτητο σπίτι, δεν έχει πολλά έξοδα και ήθελε ένας μέρος των χρημάτων αυτών να τα έχει στο σπίτι σε μετρητά. Απολογήθηκε ότι κατά καιρούς έκανε αναλήψεις και συγκέντρωσε αυτό το ποσό που βρέθηκε στο σπίτι του.

Σε ό,τι αφορά τις καταγγελίες σε βάρος του από μάρτυρα που τον εμπλέκει σε στημένα παιχνίδια, τον χαρακτηρίζει αναξιόπιστο. Ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε δωροδοκήθηκε και προσκόμισε στοιχεία ότι το χρονικό διάστημα των φερόμενων συναντήσεων του με τον μάρτυρα που τον καταγγέλλει, ότι τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις βρισκόταν αλλού. Αρνήθηκε κατηγορηματικά την εμπλοκή του και σε άλλες δύο υποθέσεις. Μετά τη σημερινή εξέλιξη η σκυτάλη των απολογιών θα περάσει την Κυριακή το πρωί στο πρόεδρο της ΕΟΚ Βαγγέλη Λιόλιο και έναν επιχειρηματία ο οποίος ήταν στενός συνεργάτης του.

Να σημειωθεί ότι σχολιάστηκε εκτενώς, ότι ο Παπαπέτρου είχε συνοδεύσει τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σε πεζοπορία στον Όλυμπο, στις 2 Οκτωβρίου 2026, δηλαδή 19 ημέρες πριν τη σύλληψή του. Ο Παπαπέτρου, ο οποίος κατάγεται από την περιοχή, συμμετείχε ως εκπρόσωπος φορέων στην εν λόγω πεζοπορία, η οποία έγινε στα πλαίσια της ανάδειξης του Ολύμπου ως μνημείο Πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco. Ο διαιτητής ήταν και υπεύθυνος στη Διεύθυνση Δασών Πιερίας.

Pizza Fan: Πως εξιχνιάστηκε το σκάνδαλο

Στο άλλο πολύκροτο σκάνδαλο, η καταγγελία ενός πολίτη προς τον εισαγγελέα αποτέλεσε την αφετηρία της έρευνας για την υπόθεση φοροδιαφυγής που αφορά το δίκτυο καταστημάτων Pizza Fan. Οι αστυνομικοί χαρτογράφησαν μέσα σε λίγους μήνες τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού, ο οποίος φέρεται να επέτρεπε την καταχώριση παραγγελιών χωρίς την έκδοση νόμιμης φορολογικής απόδειξης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, οι 23 συλληφθέντες αναμένεται να απολογηθούν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο έκδοσης νέων ενταλμάτων. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 109 ταυτοποιημένα άτομα, ενώ η εκτιμώμενη ζημιά για το Δημόσιο από τη φερόμενη δραστηριότητα την περίοδο 2016-2026 ξεπερνά τα 35 εκατ. ευρώ.

Κεντρικό ρόλο στην υπόθεση φέρεται να είχε ένα τηλεφωνικό κέντρο στο Χαλάνδρι, από το οποίο καταγράφονταν και προωθούνταν οι παραγγελίες στα καταστήματα του δικτύου. Το σύστημα διέθετε ειδική επιλογή με την ονομασία «κέρασμα», μέσω της οποίας ορισμένες συναλλαγές ολοκληρώνονταν χωρίς να εκδίδεται φορολογική απόδειξη.

Η συγκεκριμένη δυνατότητα φέρεται να ενεργοποιούνταν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η πληρωμή με μετρητά και η αξία της παραγγελίας να μην ξεπερνά τα 40 ευρώ. Οι συναλλαγές που επιλέγονταν για αυτή τη διαδικασία εξακολουθούσαν να καταγράφονται στο κεντρικό σύστημα, επιτρέποντας, σύμφωνα με την έρευνα, την παρακολούθηση των πραγματικών εσόδων και τον υπολογισμό των ποσών που δεν δηλώνονταν στις φορολογικές αρχές.

Η δυνατότητα αυτή αφορούσε πληρωμές με μετρητά, είτε στο κατάστημα είτε κατά την παράδοση της παραγγελίας. Αντίθετα, στις ηλεκτρονικές πληρωμές η αποφυγή έκδοσης παραστατικού ήταν δυσκολότερη. Όπως ανέφερε στο ΕΡΤnews η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, σε ορισμένες περιπτώσεις πελάτες αντιδρούσαν επειδή δεν λάμβαναν απόδειξη. Παρά τις αντιδράσεις, δεν καταγράφηκαν σχετικές καταγγελίες στην Αστυνομία πέρα από εκείνη που έφτασε στον εισαγγελέα.

Η κρύπτη και οι κατασχέσεις

Στους συλληφθέντες περιλαμβάνεται ο 68χρονος ιδιοκτήτης και διαχειριστής της εταιρείας franchise, ο οποίος φέρεται ως αρχηγικό μέλος της οργάνωσης. Σύμφωνα με τη δικογραφία, άλλα πρόσωπα είχαν αρμοδιότητες στην οικονομική διαχείριση, στη λειτουργία των καταστημάτων και στην τεχνική υποστήριξη του συστήματος.

Η έρευνα εξετάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο διακινούνταν τα χρήματα που φέρονται να προέρχονταν από τη δραστηριότητα, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων και εταιρειών. Παράλληλα, διερευνάται εάν υπήρχε ενημέρωση για επικείμενους φορολογικούς ελέγχους από πρόσωπα που είχαν πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, οι διαχειριστές καταστημάτων φέρονται να είχαν διαφορετικούς ρόλους στον μηχανισμό, ενώ εξετάζεται σε ποιον βαθμό γνώριζαν τη λειτουργία του. Η Κωνσταντία Δημογλίδου διευκρίνισε ότι δεν προκύπτει πως όλοι οι εργαζόμενοι είχαν πρόσβαση στο σύστημα ή γνώριζαν τη συγκεκριμένη διαδικασία.

Κατά τις έρευνες σε χώρους και κατοικίες, οι αστυνομικοί εντόπισαν μετρητά, ηλεκτρονικό εξοπλισμό, πολυτελή οχήματα, ρολόγια και κοσμήματα. Σε κατοικία στην Εκάλη βρέθηκε ειδικά διαμορφωμένος κρυφός χώρος, όπου, σύμφωνα με τις πληροφορίες της υπόθεσης, υπήρχαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο ευρώ σε μετρητά.

Το συνολικό ποσό που αναφέρεται ότι κατασχέθηκε κατά τις έρευνες ανέρχεται σε 1.288.732,60 ευρώ. Παράλληλα, κατασχέθηκαν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, φορολογικός μηχανισμός, κινητά τηλέφωνα, αποθηκευτικά μέσα και άλλα αντικείμενα που εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας.

Η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ. Για τα έτη 2023-2026 συντάχθηκαν 108 εκθέσεις ελέγχου, οι οποίες διαβιβάστηκαν στην ΑΑΔΕ για τον προσδιορισμό των φόρων που φέρεται να μην αποδόθηκαν. Έχουν επίσης κινηθεί διαδικασίες για τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων εμπλεκόμενων φυσικών και νομικών προσώπων.

Αγωνία για τους εργαζόμενου της Pizza Fan

Από τη μία στιγμή στην άλλη, εκατοντάδες εργαζόμενοι της Pizza Fan βρέθηκαν χωρίς δουλειά, χωρίς σαφείς απαντήσεις και με τα δεδουλευμένα τους στον αέρα. Το αιφνιδιαστικό κλείσιμο των καταστημάτων, μετά την επιχείρηση της ΔΑΟΕ για το κύκλωμα φοροδιαφυγής, άφησε διανομείς, ψήστες και εργαζόμενους κουζίνας αντιμέτωπους με την ανασφάλεια της επόμενης ημέρας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, εξετάζεται να παραλάβουν το επίδομα ανεργίας.

«Πήγα για δουλειά, έφτασα εκεί και μου λένε “φύγε”. Δεν υπάρχει άλλη λύση, ψάχνουμε ήδη όλοι για μεροκάματο. Τα δεδουλευμένα μας πότε θα τα πάρουμε; Ούτε αυτό δεν ξέρουμε. Έχουμε οικογένειες από πίσω, εγώ έχω τρία παιδιά. Και μία μέρα που κάθομαι είναι καθαρή ζημιά για μένα. Οικονομικά δεν με παίρνει». Με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Κώστας, διανομέας επί επτά χρόνια στο κατάστημα της Pizza Fan στον Κεραμεικό, το πώς βρέθηκαν από τη μία στιγμή στην άλλη εκατοντάδες εργαζόμενοι της αλυσίδας.

Χωρίς καμία απολύτως επίσημη ενημέρωση από τη διοίκηση ή τους υπευθύνους, πληροφορήθηκαν από τα δελτία ειδήσεων και τις ιστοσελίδες ότι η εταιρεία στην οποία εργάζονταν επί χρόνια είναι υπό κατάρρευση, λόγω των κακουργηματικών διώξεων, με τα δεδουλευμένα τους να βρίσκονται στον αέρα.

Ο Γιάννης, διανομέας επί έξι χρόνια αρχικά στου Ζωγράφου και πλέον στον Υμηττό, περιγράφει το σοκ: «Δεν είχαμε καμία ενημέρωση, απολύτως καμία. Την Πέμπτη που άνοιξε το μαγαζί, τους συναδέλφους τους περίμεναν αστυνομικοί απ’ έξω. Άνοιξαν δύο άτομα που πάνε για προετοιμασία δύο ώρες νωρίτερα. Τους πήρανε μέσα, κάνανε έλεγχο, κατάσχεσαν κάποια πράγματα. Το πρόβλημά μας είναι ότι αυτή τη στιγμή είμαστε ξεκρέμαστοι. Δεν ξέρουμε πού και πώς θα καταλήξει το θέμα και μας οφείλονται τα δουλεμένα. Αυτή τη στιγμή δεν έχω δουλειά. Ήταν η μοναδική μου απασχόληση. Αν ξανανοίξει η Pizza Fan, δουλεύουμε στην Pizza Fan. Αν δεν ανοίξει, ψάχνουμε για δουλειά».

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Τάνια, ψήστρια επί σειρά ετών στο κατάστημα του Κεραμεικού, τονίζει την έλλειψη εσωτερικής επικοινωνίας: «Πήγαμε εκεί και μαθαίναμε από την τηλεόραση τα περισσότερα νέα. Τώρα είμαστε σε απόλυτη αβεβαιότητα και θέλουμε να μάθουμε τι μας γίνεται. Γι’ αυτό ήρθαμε εδώ».

Ο Μάνος, διανομέας στον Κεραμεικό, επισημαίνει ότι οι εργαζόμενοι της βάσης δεν είχαν και δεν θα μπορούσαν να έχουν καμία σχέση με αλγορίθμους ή κεντρικές παρεμβάσεις: «Με ειδοποίησαν τηλεφωνικά να μην πάω στη δουλειά γιατί δεν είχα αναλάβει βάρδια. Από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς δουλειά. Δεν είχε πέσει κάτι στην αντίληψή μου. Σε ό,τι αφορά τις παραγγελίες, στο δικό μας κατάστημα τουλάχιστον, όλες είχαν κανονικά αποδείξεις. [Ερωτηθείς για πιέσεις ή οδηγίες από τα κεντρικά]… Αυτό δεν μπορούσαμε να το ξέρουμε εμείς. Ίσως οι ιδιοκτήτες του franchise ή οι προϊστάμενοι. Εμείς είμαστε εργαζόμενοι».

Την ίδια εικόνα μεταφέρει και ο Γιάννης: «Δεν είχαμε αντιληφθεί τίποτα περίεργο. Και ειδικά από τη συμπεριφορά των υπευθύνων του καταστήματος δεν είχαμε κανένα παράπονο, κανένα πρόβλημα. Το τι γινόταν, αν γινόταν, ήταν από τα κεντρικά». «Πληρωνόμαστε μία φορά τον μήνα. Μέχρι τις 21-22 του μηνός που έκλεισε η εταιρεία, όλοι μας έχουμε κάνει δεδουλευμένα. Αυτά πρέπει να πληρωθούν. Πώς θα τα πάρουμε; Το ΙΚΑ μας θα το πάρουμε; Κι αν μας απολύσουν, τι αποζημιώσεις θα πάρουμε; Είναι τόσο δύσκολες οι καταστάσεις έξω στον δρόμο. Έχουμε υποχρεώσεις, έξοδα που τρέχουν» λέει σε αγωνιώδη τόνο ο Κώστας.

Και πολιτική κόντρα

Την ίδια στιγμή, έναν νέο τρόπο πολιτικής παρέμβασης φαίνεται ότι εγκαινίασε ο Αλέξης Τσίπρας, που ανακοίνωσε ότι κάθε Σάββατο θα προτείνει μία ταινία, αντί σχολίου της επικαιρότητας. Ξεκίνησε με τον εμβληματικό «Νονό» του Κόπολα, επιχειρώντας να δημιουργήσει συνειρμούς που συνδέονται με κυβερνητικές πρακτικές, καθώς το θρυλικό φιλμ του 1972 μεταξύ άλλων πραγματεύεται την σχέση πολιτικών με το οργανωμένο έγκλημα.

Η κίνηση Τσίπρα προκάλεσε την σαρκαστική απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου, ο οποίος με ανακοίνωσή του ανέφερε ότι αφού ο πρώην πρωθυπουργός αρέσκεται να μπερδεύει τον κινηματογράφο με την πραγματική ζωή, υπάρχουν και άλλες ταινίες να του θυμίζουν τα πολιτικά του πεπραγμένα. Όπως για παράδειγμα το «Υπάρχει και φιλότιμο», την γνωστή ταινία του 1965 με τον αξέχαστο Λάμπρο Κωνσταντάρα στον ρόλο του «Μαυρογιαλούρρου»

Σε βίντεο που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε ότι η επικαιρότητα δίνει «ειδήσεις και γεγονότα που θυμίζουν πλοκή κινηματογραφικής ταινίας». «Οποιαδήποτε ομοιότητα με αληθινά πρόσωπα και καταστάσεις, είναι απολύτως συμπτωματική. Είναι;» διερωτήθηκε.

Στην πρώτη του παρέμβαση με αυτόν τον τρόπο, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα που αφορούν τον βουλευτή Πιερίας της ΝΔ Σπύρο Κουλκουδίνα σχετικά με επιδότηση 200.000 ευρώ σε τουριστική επιχείρηση από ευρωπαϊκά κονδύλια που συνδέονται με την αλιεία. Ο βουλευτής έχει απορρίψει όσα αναφέρονται, λέγοντας ότι ακολούθησε «απολύτως νόμιμα» τις διαδικασίες και προανήγγειλε προσφυγή στη δικαιοσύνη. Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε και στο σκάνδαλο στο μπάσκετ, που ξέσπασε αυτήν την εβδομάδα.

Η απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου ήρθε με τον Κωνσταντάρα και το “Υπάρχει και Φιλότιμο”!

1) Η Δρ. Πόπη Κονιδάρη παρουσίασε μία εμπεριστατωμένη παρουσίαση των επιτευγμάτων και ελλείψεων στην υλοποίηση των επιμέρους στόχων του SDG7, σύμφωνα με τις τελευταίες εκθέσεις του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας τις δηλώσεις του Secretary-General of the United Nations Antonio GUTERRES, ότι : «Η κατεύθυνση που θα επιλέξουμε τώρα θα καθορίσει αν η πρόοδος των περασμένων δεκαετιών θα κρατήσει – ή θα ξετυλιχθεί».

2) Ο καθ. Δημ. Μαυράκης επισήμανε ότι ο σκληρός πυρήνας της «Ατζέντας 2030» είναι το σύνθημα «… Δεσμευόμαστε ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω…», και υπογράμμισε ότι ως UNAI SDG7 Hub Co-Chair υποστηρίζει τις προσπάθειες εξεύρεσης και χρηματοδότησης λύσεων «χαμηλού κόστους» και «μικρής κλίμακας», που σχετίζονται με «καθαρό μαγείρεμα» και «καθαρό πόσιμο νερό».

Μια τέτοια προσέγγιση θα επέτρεπε την κατασκευή και διανομή προσωπικών συσκευών χαμηλού κόστους σε νοικοκυριά που ζουν σε απομακρυσμένες και απομονωμένες περιοχές, όπως το Σαχέλ της Αφρικής, της Αφρικής, της Κεντρικής και Ν.Α Ασίας.

Τέτοιες συσκευές μπορούν να περιλαμβάνουν «Ηλιακούς φούρνους», «Μικρές, οικογενειακές συσκευές ΑΠΕ με μικρές μπαταρίες», «Μικρούς οικογενειακούς συλλέκτες ατμοσφαιρικών υδρατμών», «Μικρές επιφανειακές υδροηλεκτρικές πτερωτές».

Τέλος αναφέρθηκε στην ανάγκη συμμετοχής στην Ενεργειακή Κοινότητα του SDG7 που αποσκοπεί στην αναζήτηση και υλοποίηση λύσεων σε αυτές τις ευάλωτες κοινότητες του πλανήτη.

Ένταση σημειώθηκε έξω από το υπουργείο Παιδείας στα Τίρανα, όπου εκατοντάδες διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων και η αστυνομία έκανε περιορισμένη χρήση χημικών για να απομακρύνει κουκουλοφόρους. Οι φοιτητές έφτασαν στο υπουργείο και έβαλαν φωτιά σε δύο κάδους. Η αστυνομία έκανε χρήση χημικών για να διώξει τους κουκουλοφόρους από το στενό και να σβηστεί η φωτιά.

Οι διαδηλωτές είχαν σπάσει πλακόστρωτα και πλησίαζαν την είσοδο του υπουργείου, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας φαίνεται ότι ενδέχεται να τους αφήσουν να εκτονωθούν για λίγο, καθώς τα τζάμια είναι ήδη κατεστραμμένα από προηγούμενες κινητοποιήσεις μέσα στην εβδομάδα. Οι συγκρούσεις κλιμακώθηκαν και οι αστυνομικοί απάντησαν με δακρυγόνα, υδροβόλα, σπρέι πιπεριού και πλαστικές σφαίρες, επιχειρώντας να διαλύσουν τις συγκεντρώσεις.

Την ίδια ώρα, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα δήλωνε πως «η ειρηνική διαμαρτυρία είναι μια δημοκρατική αξία και μια πολιτική πρόκληση που μεγιστοποιείται με τον διάλογο και τον προβληματισμό», ενώ διαμήνυε για μια ακόμη φορά ότι η βία κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων διαμαρτυρίας αποτελεί εγκληματική πρόκληση κατά του Κράτους, του Νόμου και της Δημόσιας Ασφάλειας, η οποία ούτε είναι ανεκτή ούτε δικαιολογημένη.

Η αστυνομική παρουσία είναι έντονη στην αλβανική πρωτεύουσα, ωστόσο μπλόκα έχουν στηθεί και στην εθνική οδό που συνδέει τα Τίρανα με τον βορρά και τη συνοριακή διάβαση προς τη Βόρεια Μακεδονία, καθώς υπάρχουν πληροφορίες ότι θα μετακινηθούν προς τα Τίρανα πολλοί Αλβανοί όπου ζουν εκεί για να υποστηρίξουν τις διαμαρτυρίες των φοιτητών.

Οι έλεγχοι σε όλα τα αυτοκίνητα που κινούνται είναι εκτεταμένοι, το ίδιο όμως συμβαίνει και σε άλλες εθνικές οδούς της Αλβανίας καθώς πολίτες από την περιοχή της Αυλώνας, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα Μπερίσα, κατευθύνονται προς την πρωτεύουσα. Λίγες ώρες πριν ξεκινήσουν τρεις παράλληλες πορείες διαμαρτυρίας στα Τίρανα, ο Ράμα κάλεσε και πάλι σε διάλογο τους πολίτες.

Για ακόμη μια ημέρα, μπροστά από το πρωθυπουργικό γραφείο προχώρησε σε νέα επικοινωνιακή κίνηση. Σήμερα τοποθέτησε ένα εξάγωνο πέτρινο τραπέζι με καλέσματα για διάλογο και γύρω του, πάνω στο πλακόστρωτο, κόκκινα και πράσινα μαξιλάρια-καθίσματα.

Επεισόδια στην Γαλλία

Καζάνι που βράζει θυμίζει η Γαλλία με τις αρχές να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα καθώς νέες διαδηλώσεις πραγματοποιούνται σε διάφορες πόλεις της χώρας, μία εβδομάδα μετά τα σοβαρά επεισόδια, τους βανδαλισμούς και τις λεηλασίες που είχαν καταγραφεί στις κινητοποιήσεις της 17ης Οκτωβρίου. Στο Παρίσι, η κατάσταση παραμένει μέχρι στιγμής ήρεμη, ωστόσο τα μέτρα ασφαλείας είναι αυστηρά, όπως συμβαίνει και σε πολλές πόλεις της Γαλλίας όπου θα γίνουν διαδηλώσεις.

Τεθωρακισμένα οχήματα της χωροφυλακής και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί σε κομβικά σημεία της πρωτεύουσας. Παράλληλα, το διοικητικό δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή κατά της αλλαγής της διαδρομής της πορείας, επικυρώνοντας την απόφαση των αρχών για τη μεταφορά της από το κέντρο προς τα νοτιοανατολικά.

Η διαδήλωση ξεκίνησε από την Πορτ ντ’ Ιταλί και θα καταλήξει στην Πορτ ντε Βενσέν, μέσω των λεωφόρων των Στραταρχών, μία ώρα νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Τα συνδικάτα αντιδρούν έντονα, υποστηρίζοντας ότι η νέα διαδρομή στερείται συμβολισμού, καθώς η αρχική πορεία προβλεπόταν να συνδέει την πλατεία της Βαστίλης με την πλατεία της Νασιόν. Πάνω από 40 αστυνομικά οχήματα αποχώρησαν από την πλατεία της Βαστίλης και μετακινήθηκαν προς την Πορτ ντ’ Ιταλί. Οι έλεγχοι συνεχίζονται, ενώ οι αρχές έχουν εντοπίσει επικίνδυνα αντικείμενα, όπως φωτοβολίδες και σφυριά.

Επεισόδια σημειώθηκαν και στη Λυών, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να διαλύσει συγκέντρωση περίπου 150 ατόμων, τα οποία επιχείρησαν να αποκλείσουν δρόμο κοντά σε πανεπιστημιακή σχολή και αστυνομικό τμήμα, σε περιοχή όπου απαγορεύονται οι διαδηλώσεις. Την ίδια ώρα, στην Ορλεάνη, χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν με αφορμή το συνέδριο του Εθνικού Συναγερμού της Μαρίν Λεπέν (όπου στην προεδρία επανεκλέχτηκε ο Ζορντάν Μπαρντελά με συντριπτικό ποσοστό). Οι συμμετέχοντες φώναξαν συνθήματα κατά της Λεπέν και του Εμανουέλ Μακρόν και κρατούσαν αντιφασιστικά πανό.

Η κινητοποίηση πραγματοποιείται εν μέσω πολιτικής έντασης, καθώς το κόμμα της Λεπέν επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση του ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών. Για την ασφάλεια της Ορλεάνης έχουν κινητοποιηθεί περίπου 3.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες, λόγω του συνεδρίου και των παράλληλων διαδηλώσεων.

Η αστυνομία έχει εξάλλου επιτρέψει διαδηλώσεις των συνδικάτων σε αρκετές μεγάλες πόλεις της Γαλλίας μεταξύ των οποίων η Μασσαλία, η Τουλούζη, το Στρασβούργο η Λιλ και η Γκρενόμπλ, όχι όμως και στην Λυών όπου ωστόσο από σήμερα το πρωί άρχισαν να συγκεντρώνονται διαδηλωτές τους οποίους η αστυνομία ήδη επιχειρεί να διαλύσει κάνοντας χρήση δακρυγόνων.

Επί ποδός πολέμου η Γαλλία

Ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνέζ ανακοίνωσε ότι επί ποδός πολέμου θα βρίσκονται 70.000 αστυνομικοί, ενώ πάνω από τις πόλεις που θα πραγματοποιηθούν διαδηλώσεις θα πετουν ελικόπτερα και drones. Επίσης ισχυρή αστυνομική δύναμη έχει ήδη αναπτυχθεί στην Ορλεάνη όπου πραγματοποιείται ένα συνέδριο της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης, του κόμματος της Μαρίν Λεπέν, και όπου αναμένεται να συγκεντρωθούν πάνω από 10.000 άτομα τα οποία, με αντιφασιστικά συνθήματα, αντιτίθεται στην πραγματοποίηση του συνεδρίου στην πόλη. Στη διαδήλωση αυτή μετέχουν ηγετικές προσωπικότητες των κομμάτων της αριστεράς και των συνδικάτων.

Με αυτό το κλίμα έντασης ο Γάλλος πρωθυπουργός Λεκορνί ανακοίνωσε ότι συγκαλεί σήμερα μία διυπουργική επιτροπή για τη διαχείριση της κρίσης, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών σε μήνυμα του προς τους αστυνομικούς τους κάλεσε να είναι εξαιρετικά ευέλικτοι και υπερδραστήριοι, λέγοντάς τους ότι «γνωρίζω τις πράξεις βίας με τις οποίες θα βρεθείτε αντιμέτωποι».Ο υπουργός ανέφερε επίσης ότι με βάση τις πληροφορίες που έχουν οι αστυνομικές αρχές ομάδες διαδηλωτών προσκείμενες στην άκρα αριστερά θα διασπαρούν στο Παρίσι επιχειρώντας πράξεις βίας.

“Αστακός” το Μιλάνο

Στρατός αναπτύχθηκε στο Μιλάνο καθώς η ιταλική πρωτεύουσα βιώνει ένα νέο κύμα διαδηλώσεων το Σάββατο, μία εβδομάδα μετά τα επεισόδια με λεηλασίες και συγκρούσεις με την αστυνομία. Ακόμα περισσότεροι στρατιωτικοί έφτασαν στο Μιλάνο, οι ποινές είναι πιο αυστηρές για τους ανηλίκους ενώ οι αρχές προσπαθούν να «οχυρώσουν» όλες τις μεγάλες πόλεις μετά τα επεισόδια του Σαββάτου με εντολή της κυβέρνησης Μελόνι.

Η πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων την αποστολή επιπλέον 500 στρατιωτών στο Μιλάνο και αυστηρότερες ποινές για ανηλίκους, καθώς η αστυνομία σημειώνει ότι μεγάλη μερίδα των βίαιων διαδηλωτών ήταν νέοι. Οι 500 στρατιώτες που αναπτύχθηκαν στο Μιλάνο προστίθενται στους εκατοντάδες που ήδη βρίσκονται στην πόλη και θα στηρίξουν τις περίπου 5.000 δυνάμεις της αστυνομίας και άλλων υπηρεσιών ασφαλείας.

Οι αρχές πραγματοποιούν επιτήρηση με drone, ελέγχους σε σιδηροδρομικούς σταθμούς, ανάπτυξη μονάδων ταχείας επέμβασης και παρακολούθηση διαδικτυακών προσκλήσεων για βία. Ο δήμαρχος του Μιλάνου, Τζουζέππε Σάλα, εξέφρασε την ανησυχία του για επανάληψη των επεισοδίων και στήριξε την ενίσχυση της παρουσίας του στρατού. Πολλά καταστήματα, κυρίως πολυτελείς μπουτίκ στη συνοικία της μόδας όπως Omega, Tiffany και Gucci, προστάτευσαν τις βιτρίνες τους με ξύλινες σανίδες.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ταραχοποιοί εισέβαλαν σε καταστήματα, σπάζοντας τις εισόδους τους, και έβαλαν στο στόχαστρο αθλητικά παπούτσια, αθλητικά ρούχα και είδη γυμναστικής, σε δρόμους που βρίσκονται γύρω από την κεντρική πλατεία του Ντουόμο, σύμφωνα με το Arab News. Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι τα μέτρα ασφαλείας το Σάββατο θα επεκταθούν και πέρα από το κέντρο της πόλης, λόγω ανησυχιών ότι οι διαδηλωτές θα κινηθούν σε άλλες γειτονιές για να αποφύγουν τις ενισχυμένες αστυνομικές δυνάμεις.

Ο Βάλτερ Ματσέτι, γενικός γραμματέας της ένωσης αστυνομικών Fsp, δήλωσε στο Associated Press ότι οι στρατιώτες μπορούν να παρέχουν άμεση ενίσχυση, αλλά δεν επιλύουν τις ελλείψεις προσωπικού της αστυνομίας, καθώς η διαχείριση διαδηλώσεων απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση.

Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο ανέφερε σε ανάρτησή του ότι οι στρατιώτες δεν διαθέτουν βασικά μέσα για επιχειρήσεις δημόσιας τάξης και μόλις πρόσφατα τους επιτράπηκε η χρήση πλαστικών δεσμών περιορισμού και μόνο σε περιοχές κοντά σε σιδηροδρομικούς σταθμούς. Δεν έχουν άδεια να φέρουν σπρέι πιπεριού ή taser.

Η αστυνομία του Μιλάνου αναφέρει ότι στη βία και τις λεηλασίες της προηγούμενης εβδομάδας συμμετείχαν περίπου 2.000 πολύ νέοι διαδηλωτές, πολλοί από τους οποίους ήταν «πολιτογραφημένοι, δεύτερης γενιάς Ιταλοί» και αλλοδαποί. Σε διάστημα δύο ημερών, συνελήφθησαν 45 άτομα, εκ των οποίων οι 34 ήταν ανήλικοι. Ο αρμόδιος για θέματα πρόνοιας του Μιλάνου, Λαμπέρτο Μπετόλε, δήλωσε ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για να κατανοηθούν τα κίνητρα και το υπόβαθρο των νέων που συμμετείχαν στις λεηλασίες.

Θωρακισμένα προστατευτικά καλύμματα τοποθετήθηκαν στις βιτρίνες της οδού Tornabuoni και σε άλλους δρόμους του ιστορικού κέντρου της Φλωρεντίας, ενώ τα κοσμηματοπωλεία, τα καταστήματα χρυσαφικών και τα πολυτελή ωρολογοποιεία στη γέφυρα Πόντε Βέκιο θα κλείσουν στις 14:30, ενόψει των διαδηλώσεων που έχουν ανακοινωθεί για το απόγευμα. Την απόφαση ανακοίνωσε η Confcommercio Firenze-Arezzo, η οποία βρίσκεται σε επικοινωνία με τη νομαρχία και την αστυνομική διεύθυνση.

Όμως, προς όλους αυτούς που αυτοπροσδιορίζονται ως Ευρωπαίοι συντηρητικοί, θα ήθελα να θέσω την εξής ερώτηση: Ποιον ακριβώς δυτικό πολιτισμό, κυρίες και κύριοι, προτείνετε ότι πρέπει να συντηρήσουμε; Ποια ακριβώς είναι αυτή η πολιτιστική κληρονομιά της οποίας την καταστροφή τόσο παθιασμένα θρηνείτε;

Αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που κάποτε ανήγειρε καθεδρικούς προς τον ουρανό, ή αναφέρεστε σε εκείνον που τους μετατρέπει σε μουσεία για μια χυδαία, φθηνή τουριστική βιομηχανία; Αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που κατανοούσε την οικογένεια ως έναν ιερό θεσμό, ή αναφέρεστε σε εκείνον που θεωρεί την οικογένεια σαν μια άβολη διευθέτηση μεταξύ λεγόμενων ιδιωτικών προτιμήσεων; Αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που τόνιζε την ύπαρξη καθηκόντων πριν από την ύπαρξη δικαιωμάτων, ή αναφέρεστε σε εκείνον του μηδενιστικού ατομικισμού;

Αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που προτάσσει την ανωτερότητα της αλήθειας έναντι της γνώμης (προσωπικής άποψης), ή αναφέρεστε σε έναν μεταμοντέρνο πολιτισμό; Αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που προτάσσει την υπεροχή της αυθεντίας έναντι της όρεξης και του γούστου, ή αναφέρεστε σε έναν πολιτισμό που έχει διακηρύξει την κυριαρχία τού ατομικισμού;

Για ποιον πολιτισμό θρηνείτε τελικά;

Είναι, άραγε, ο πολιτισμός του οποίου υπεραμύνεσθε ο πολιτισμός του Αυγουστίνου Ιππώνος, του Λουδοβίκου της Τουλούζης του Θωμά Ακινάτη, του Richard Hooker, των καθεδρικών, των πανεπιστημίων, του δικαίου, και της ιερότητας κατακόρυφων ιεραρχικών συστημάτων βασισμένων στον λόγο και στην ηθική, ή μήπως είναι ο άλλος, εκείνος ο απείρως παρακμιακός πολιτισμός, του οποίου ναοί είναι οι τράπεζες και τα πλυντήρια χρήματος, του οποίου ιερατείο είναι οι κατεστημένοι οικονομολόγοι, του οποίου ιερουργία είναι η κατανάλωση, του οποίου θεολογία είναι η κερδοσκοπία, ο “προοδευτισμός”, και η “ανοιχτομυαλιά”, και του οποίου η έσχατη υπόσχεση προς την τάλαινα ανθρωπότητα είναι ο καταναλωτισμός και η αγοραστική δύναμη;

Αν το πνεύμα της ιστορίας ή η θεία πρόνοια, ή και ο απλός λόγος αιτίου και αιτιατού, ανέθεσε στους νεαρούς εξεγερμένους Βορειοαφρικανούς μετανάστες μαζί με φοιτητές και εργαζομένους να καταδείξουν, έστω και χωρίς επίγνωση, με την εξέγερσή τους στη Γαλλία, τον προαναφερθέντα διχασμό της σύγχρονης πολιτιστικής ιστορίας της Ευρώπης και την έσωθεν προδοσία και διαστροφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού, τότε…γένοιτο! Τα σύγχρονα δυτικά κατεστημένα αξίζουν όντως καταστροφής, από τη σκοπιά του παραδοσιακού ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Ο πόλεμος ξέσπασε γιατί ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών δεν τιμώρησε πειθαρχικά το μέλος του Ζ.Κ. για το βαρύτατο πειθαρχικό παράπτωμα, να ζητήσει από την Αστυνομία τηλεφωνικά από τα έδρανα των δικηγόρων κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Ποινικού Εφετείου Λαμίας, να προβεί στη σύλληψη ολόκληρης της σύνθεσης του δικαστηρίου και του εισαγγελέα της έδρας.

Για την πράξη εκείνη, η τότε πρόεδρος του Αρείου Πάγου κ. Χλάπα ζήτησε από τον τότε πρόεδρο του ΔΣΑ την άσκηση πειθαρχικής δίωξης κατά της Ζ.Κ., που απάντησε ότι για την άσκηση της απαιτείται η κοινοποίηση  σε αυτόν των σχετικών πρακτικών του δικαστηρίου, τα οποία όμως μπορούσε να τα αναζητήσει οίκοθεν. Έκτοτε ίσως και λόγω του απορρήτου της πειθαρχικής διαδικασίας δεν υπάρχει καμιά ανακοίνωση ούτε καν διαρροή αν ασκήθηκε κατά της Ζ.Κ. πειθαρχική δίωξη και αν ναι, σε ποιο στάδιο βρίσκεται, όπως δεν υπάρχει πληροφορία για τυχόν πειθαρχικές ευθύνες δικαστών.

Εξ αιτίας της σιωπής αυτής δίνεται η εντύπωση, ότι ο ΔΣΑ καλύπτει το μέλος του και έτσι δίνει το δικαίωμα στην ΕΝΔΕ να παραπονιέται δίκαια, ότι οι δικαστές δεν προστατεύονται από τα θεσμικά όργανα για  τις εναντίον τους επιθέσεις των δικηγόρων κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους.

Συνεπώς η άσκηση και η  τάχιστη περαίωση της πειθαρχικής διαδικασίας κατά της δικηγόρου Ζ.Κ. αποτελεί το κυριότερο κομβικό σημείο για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ ΔΣΑ και ΕΝΔΕ και τη λήξη του μεταξύ τους ακήρυκτου πολέμου, που συνεχίζεται με διάφορες φάσεις και προκαλεί μεγάλη φθορά στο κύρος και επίδραση στη λειτουργία της δικαιοσύνης.

ΔΣΑ και ΔΣΘ στα… όπλα

Δεν γνωρίζω την επόμενη κίνηση των εμπολέμων μερών, αλλά ο πόλεμος εξελίσσεται πλέον  σε επίπεδο γοήτρου και όχι στην επίλυση των κομβικών σημείων, που τους χωρίζουν, τα οποία πρέπει να λύνονται έμπρακτα  και όχι μόνο με συνέδρια. Εξάλλου υπάρχει αντιπαράθεση μεταξύ δικηγόρων και δικαστών και σε άλλα δικαστήρια της χώρας, όπως πρόσφατα στα δικαστήρια της Σπάρτης, Καλαμάτας και Γυθείου.

Εκεί οι δικηγόροι απαίτησαν με την αποχή από τα καθήκοντα τους και πέτυχαν με προσωρινή αναστολή του μέτρου να εισέρχονται στο δικαστήριο με ηλεκτρονικό έλεγχο, ενώ στη Θεσσαλονίκη με απόφαση του ΔΣΘ οι δικηγόροι απέχουν από τις δίκες στις οποίες προεδρεύει συγκεκριμένος πρωτοδίκης. Ο λόγος είναι ότι ο πρωτοδίκης δεν κράτησε την εκδίκαση υπόθεσης για να διευκολύνει δικηγόρο, που δίκαζε σε διπλανή αίθουσα.

Η λειτουργία των δικηγορικών συλλογών και των πειθαρχικών συμβουλίων τους εποπτεύεται από τον υπουργό Δικαιοσύνης, που όπως φαίνεται ούτε έχει ζητήσει από τον ΔΣΑ την άσκηση και την τάχιστη περαίωση της πειθαρχικής διαδικασίας κατά της Ζ.Κ., που θα συμβάλει στη λήξη του προαναφερόμενου πολέμου και στη διαφύλαξη του κύρους της δικαιοσύνης. Ούτε προσέφυγε στο ΣτΕ, για να ακυρώσει σωρεία αποφάσεων διαφόρων δικηγορικών συλλόγων.

Οι αποφάσεις αυτές κηρύσσουν αποχή των δικηγόρων από τα δικαστήρια για μη νόμιμη αιτία και μη νόμιμα αιτήματα με αποτέλεσμα να  επιφέρουν μέγιστη ταλαιπωρία στους διαδίκους και μάρτυρες και καθυστερούν την απονομή της δικαιοσύνης. Έτσι όμως με την ανοχή του υπουργού Δικαιοσύνης και των αρμοδιοτήτων που τους παρέχει, οδηγούμεθα αργά αλλά σταθερά σε “κράτος δικηγόρων” και μάλλον αποφύγαμε το “κράτος δικαστών”, ενώ θα έπρεπε με προσπάθεια και συναίνεση όλων να επικρατήσει  η κατά τον Αριστοτέλη μεσότητα.

Ας θυμηθούμε τον Δάντη!

Φοβάμαι, ότι όσο συνεχίζεται ο αδελφοκτόνος πόλεμος και οι δικαστές νοιώθουν ότι απειλείται η λειτουργική τους ανεξαρτησία και ότι είναι απροστάτευτοι από τις εναντίον τους επιθέσεις (των δικηγόρων) θα συσπειρώνονται γύρω από την συνδικαλιστική τους ηγεσία με αντίκτυπο στην ομαλή λειτουργία της δικαιοσύνης. 

Για τους δικηγόρους και δικαστές από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έχει αναπτυχθεί μια τεράστια λογοτεχνία από την οποία, για τη διάσωση της λογοτεχνικής μνήμης, σταχυολογώ δύο χαρακτηριστικές αναφορές από κείμενα των κορυφαίων λογοτεχνών, του Δάντη και του Σαίξπηρ: Στη Θεία Κωμωδία του Δάντη οι ψυχές των επίορκων (διεφθαρμένων) δικαστών και πολιτικών βασανίζονται στον όγδοο κύκλο της Κόλασης.

Ο Δάντης τους κατατάσσει στους barrattieri (δωροδοκούμενους αξιωματούχους/ καταχραστές) κατηγορία στην οποία ανήκουν οι δικαστές και οι πολιτικοί, που χρηματίζονται για να βγάζουν αποφάσεις ή για να πουλούν δημόσια αξιώματα. Ο Σαίξπηρ στο θεατρικό έργο Ερρίκος 6ος μέρος 2ο πράξη 4η σκηνή 2η βάζει τον Ντικ τον χασάπη να λέει: «Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε, είναι να σκοτώσουμε όλους τους δικηγόρους» (The first thing we do, let’s kill all the lawyers). Και  στα δύο κείμενα έχουν αναφερθεί λογοτέχνες, συγγραφείς και πολιτικοί και έχουν δοθεί διάφορες ερμηνείες, που μπορούν εύκολα να αναζητηθούν.

Το περιστατικό σημειώθηκε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες (διενεργείται προανάκριση) στις 2:45 τα ξημερώματα, ενώ ο παθών βρισκόταν σε μεζεδοπωλείο της πόλης. Πάντως οι παρευρισμόμενοι (μεταξύ των οποίων και δημοτικός σύμβουλος) κατέθεσαν ότι «ήταν σίγουρα αυτοτραυματισμός».

Ο κ. Βοϊδονικόλας, που είναι επικεφαλής της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης Πειραιά (ΚΟΔΕΠ) αυτοτραυματίσθηκε με πιστόλι στον προσαγωγό και αρχικά διακομίσθηκε στο σχετικά κοντινό Τζάνειο νοσοκομείο, όπου διασωληνώθηκε, και εν συνεχεία διακομίσθηκε στο Λαϊκό Νοσοκομείο, όπου χειρουργήθηκε. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η επιστροφή του του στη ΜΕΘ του Τζανείου, για να συνεχιστεί η νοσηλεία του. Στο σημείο του περιστατικού εντοπίστηκαν ένας κάλυκας και μία βολίδα.

Ο Γιάννης Βοϊδονικόλας, απόστρατος στρατιωτικός με καταγωγή από τη Μάνη, υπηρέτησε στον Στρατό Ξηράς (Ειδικές Δυνάμεις). Αποφοίτησε από τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών (ΣΜΥ) το 1991, πέρασε από όλα τα σχολεία των Ειδικών Δυνάμεων (Καταδρομών) και έχει λάβει μέρος σε Νατοϊκή αποστολή στη Βοσνία (1996). Αποστρατεύτηκε το 2011.

Ο ξάδελφός του Σταύρος Βοϊδονικόλας είναι επίσης απόστρατος αξιωματικός, αλλά του Λιμενικού Σώματος -υπηρέτησε για 29 χρόνια και διετέλεσε Διοικητής των Κλιμακίων Ειδικών Αποστολών του Λιμενικού (ΚΕΑ/ΛΣ). Και αυτός υπήρξε πρώην αντιδήμαρχος Πειραιά και τώρα νυν αντιπεριφερειάρχης Πειραιά -από το 2025.

Ο Γιάννης Βοϊδονικόλας είναι παντρεμένος και έχει έναν γιο, τον Γιώργο. Ο γιος του ακολουθεί επίσης την πατρική παράδοση και δραστηριοποιείται ενεργά στα κοινά και στη Νέα Δημοκρατία. Η οικογένεια Βοϊδονικόλα έχει βαθιές ρίζες και μεγάλη επιρροή στην περιοχή των Μανιάτικων στον Πειραιά. Στο ευρύτερο σόι ανήκε και ο παλιός γνωστός επιχειρηματίας της νύχτας Ντίνος Βοϊδονικόλας (γνωστός στο παρελθόν και ως ο «Κάπο της Μάνης»), ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις αρχές του 2024.

Διαχρονικά, σε σχέση με το ζήτημα αυτό, η μπάλα βρίσκεται μονίμως στο γήπεδο της Αθήνας, η οποία αποφεύγει κάθε συζήτηση. Σε αυτή τη φάση, η προοπτική αυτή επανέρχεται στο προσκήνιο, πλην όμως, δεν φαίνεται να υπάρχουν ενδείξεις για διαφοροποίηση της ελλαδικής πλευράς. Μακάρι, βέβαια, να υπάρξει αλλαγή στάσης και να προχωρήσει. Θα είναι πολύ σημαντικό.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα  τελευταία χρόνια υπήρξαν ευκαιρίες και η Τουρκία πρόσφερε αφορμές για να προχωρήσει η ανακήρυξη ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου. Η πρώτη ευκαιρία ήταν όταν ανακοινώθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η δεύτερη τώρα, με την κύρωσή του. Στο ενδιάμεσο υπήρξαν και κάποιες κινήσεις της Άγκυρας με άλλες γειτονικές χώρες, όπως την Συρία, οι οποίες δεν προχώρησαν μετά την παρέμβαση της κυπριακής πλευράς και της ΕΕ.

Η ταλαιπωρημένη υπόθεση ΑΟΖ

Υπενθυμίζεται ότι, μετά το μνημόνιο Τουρκίας και Λιβύης, το 2019, η Αθήνα προχώρησε σε συμφωνία με το Κάϊρο (2020). Ήταν μια κίνηση με το στανιό. Η επιλογή της τμηματικής οριοθέτησης μεταξύ 27ου και 28ου μεσημβρινού άφηνε ανατολικότερα πεδίο δράσης στην Τουρκία. Παράλληλα, η Λευκωσία, το 2019, είχε προχωρήσει στην κατάθεση συντεταγμένων για καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης για τη θάλασσα απέναντι από τις ακτές της κατοχικής Τουρκίας. Είχε δε προτείνει στην Άγκυρα να αρχίσουν συζητήσεις επί του θέματος. Όπως είχε σημειωθεί τότε, επρόκειτο για μια κίνηση άσκησης κυριαρχικού δικαιώματος. Η κίνηση αυτή προετοιμάσθηκε πλήρως. Τεχνικά με σχέδια από το Κτηματολόγιο κι άλλες υπηρεσίες, και νομικά από τη Νομική Υπηρεσία. Η κατάθεση έγινε στη “Διεύθυνση Ωκεανικών Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών”.

Υπενθυμίζεται περαιτέρω ότι, μετά την κατάθεση των συντεταγμένων, που έγινε επί Νίκου Χριστοδουλίδη στο υπουργείο Εξωτερικών, στάλθηκε ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία με πρόταση για έναρξη διαπραγματεύσεων οριοθέτησης διά συμφωνίας ή με απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Η ρηματική διακοίνωση επιδόθηκε στην πρεσβεία της Τουρκίας στην Αθήνα.  Η κατοχική δύναμη απέρριψε κάθε συζήτηση.

Ισοδύναμα τετελεσμένα

Η κίνηση εκείνη της Κυπριακής Δημοκρατίας θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι… έκλεινε το μάτι στην Αθήνα για να ανακηρύξουν τα δυο κράτη ΑΟΖ. Το θέμα, όμως, πέρασε κάτω από τα ραντάρ της Αθήνας. Οι λόγοι είναι γνωστοί. Και επειδή είναι γνωστοί, η κατοχική πλευρά συνεχίζει να επενδύει σε αυτή τη στάση και να προχωρά στην υλοποίηση των δικών της σχεδιασμών.

Η Αθήνα και η Λευκωσία μπορούν σήμερα υπό το φως των εξελίξεων που σημειώνονται να ανακοινώσουν την έναρξη συζητήσεων για καθορισμό θαλάσσιων ζωνών. Να εξαγγείλουν και να δρομολογήσουν τις συζητήσεις. Η αποτροπή περνά μέσα και από τη λογική του “ισοδύναμου τετελεσμένου”.  Αυτή η πολιτική δεν ανακαλύφθηκε τώρα. Είναι ένα εργαλείο που προσφέρεται για αποτροπή και δίνει δυνατότητες διαχείρισης στο διπλωματικό πεδίο.

Η ανακοίνωση αναφέρει ότι ο θεσμός της Μουφτείας αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος της θρησκευτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας της μειονότητας». Παράλληλα, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι «η μη αναγνώριση των μουφτήδων που εκλέγονται από τη μειονότητα παραβλέπει τη βούλησή της και τη θρησκευτική της ελευθερία». Η Άγκυρα καλεί τις ελληνικές αρχές να αναγνωρίσουν τους εκλεγμένους και να εγκαταλείψουν την πρακτική διορισμού τους από το κράτος.

Ποιοι διορίστηκαν

Σύμφωνα με τον τουρκικό τύπο, ο Μπιλάλ Καρά Χαλίλ, πρώην αναπληρωτής διορισμένος μουφτής Ξάνθης, τοποθετήθηκε στη Μουφτεία Κομοτηνής. Στη Μουφτεία Ξάνθης διορίστηκε ο Σουκρού Σερίφ Νταμάτογλου, ο οποίος εργαζόταν ως θρησκευτικός λειτουργός στην Κω. Η θητεία και των δύο ορίστηκε σε πέντε χρόνια.

Η διαμάχη για τον τρόπο ανάδειξης των μουφτήδων στη Δυτική Θράκη ανάγεται στο 1985, μετά τον θάνατο του μουφτή Κομοτηνής Χουσεΐν Μουσταφά Εφέντη, όταν η ελληνική διοίκηση άρχισε να εφαρμόζει το σύστημα των διορισμών. Το 1991, νομοθετική ρύθμιση κατήργησε τις διατάξεις που προέβλεπαν την εκλογή των μουφτήδων, παγιώνοντας το σύστημα διορισμού από το κράτος. Έκτοτε, στην περιοχή διαμορφώθηκε ένα διπλό καθεστώς, με τους διορισμένους από την ελληνική πολιτεία μουφτήδες και τους θρησκευτικούς ηγέτες που εκλέγονται από μέρος της μειονότητας.

Στην Κομοτηνή, ο Ιμπραήμ Σερίφ και στην Ξάνθη, ο Μουσταφά Τράμπα αναγνωρίζονται από μέρος της μειονότητας ως εκλεγμένοι μουφτήδες, χωρίς να αναγνωρίζονται επισήμως από τις ελληνικές αρχές. Εκπρόσωποι της μειονότητας επικαλούνται τη Συνθήκη των Αθηνών του 1913, τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τον νόμο 2345 του 1920, υποστηρίζοντας ότι κατοχυρώνουν το δικαίωμα εκλογής των μουφτήδων. Ζητούν τον τερματισμό των κρατικών διορισμών και την επίσημη αναγνώριση των εκλεγμένων θρησκευτικών ηγετών.

Η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει τους μουφτήδες ως δημόσιους λειτουργούς και διατηρεί το σύστημα διορισμού τους, θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της διαφωνίας με την Τουρκία και τους εκπροσώπους της μειονότητας που την υποστηρίζουν. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία μιλά «για τουρκική μειονότητα», κατά παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης που προβλέπει αποκλειστικά και μόνο μειονότητα με θρησκευτικό προσδιορισμό.

Για τη συμφωνία επί της Μονής της Αγίας Αικατερίνης του όρους Σινά με την Αίγυπτο τοποθετήθηκε σε δήλωσή του ο Γιώργος Γεραπτετρίτης που κάνει λόγο για «ιστορική μέρα για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία», επισημαίνοντας ότι πλέον η Μονή αποκτά «στέρεο νομικό θεμέλιο» εξασφαλίζοντας τον αναλλοίωτο θρησκευτικό χαρακτήρα της Μονής και των εκκλησιαστικών κτημάτων, καθώς επίσης και τη συνέχειά της με την απονομή αδειών παραμονής μακράς χρήσης στους μοναχούς.

Παράλληλα, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επισημαίνει ότι «η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί κι ένα μήνυμα ενότητας της Ορθοδοξίας» και προσθέτει ότι η ελληνική κυβέρνηση «στάθηκε και θα συνεχίσει να στέκεται δίπλα στα Πρεσβυγενή Πατριαρχεία μας και στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης, με έργα τα οποία σπάνε την αδράνεια αιώνων και όχι με ανέξοδα λόγια».

Η ΕΛΑΣ

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) ζητά από την κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει το πλήρες κείμενο της συμφωνίας για τη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, θέτοντας ερωτήματα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων και τις εγγυήσεις για τη μελλοντική λειτουργία της. Σε ανακοίνωσή του, ο Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ αποδίδει ευθύνες στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για τους χειρισμούς της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις, το ζήτημα έφτασε σε οριακό σημείο.

Παράλληλα, ζητά από την κυβέρνηση να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ο συμβιβασμός με τις αιγυπτιακές Αρχές φέρεται να αναγνωρίζει την κυριότητα των ακινήτων στο αιγυπτιακό Δημόσιο, περιορίζοντας τη Μονή σε δικαιώματα κατοχής και χρήσης.

Η ΕΛΑΣ καλεί την κυβέρνηση να δώσει στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, μαζί με τυχόν συνοδευτικές δεσμεύσεις, θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα για τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται, τις διεκδικήσεις που εγκαταλείπονται, τα ακίνητα που καλύπτονται και τις εγγυήσεις απέναντι σε νέες αμφισβητήσεις.

Στην ανακοίνωση εκφράζονται, επίσης, ανησυχίες για την προστασία των ιστορικών περιουσιακών δικαιωμάτων της Μονής, την τύχη των ακινήτων και των κήπων εκτός των τειχών, που συμβάλλουν στην επιβίωσή της, καθώς και τους όρους για τη συνέχιση της λειτουργίας της.

Τέλος, ο Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ τονίζει ότι πρέπει να γίνουν απολύτως σεβαστές η αυτονομία της Μονής, οι αποφάσεις της αδελφότητας και το εκκλησιαστικό σκέλος της συμφωνίας, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι αυτά δεν απαλλάσσουν την ελληνική κυβέρνηση από την ευθύνη για τους χειρισμούς της.

Η ανακοίνωση του Αρχιεπισκόπου Συμεών

Η Ελληνορθόδοξη Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά (Αγίας Αικατερίνης), προ έτους, μετά την εκλογή της ελαχιστότητός μου ως νέου Αρχιεπισκόπου Σινά και ενώ η από 28ης Μαΐου 2025 (ήτοι προ της εκλογής μου) απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας δημιούργησε συγκεκριμένα τετελεσμένα στην αιγυπτιακή έννομη τάξη , έλαβε από την σεβαστή Αιγυπτιακή Κυβέρνηση σχέδιο συμφωνίας μεταξύ του κράτους της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου και της Ιεράς Μονής. Με την ως άνω προταθείσα συμφωνία επιδιώχθηκε να διευκρινισθούν περαιτέρω πτυχές της δικαστικής αποφάσεως και του τρόπου υλοποιήσεώς της, κατά τρόπο σύμφωνο με τα από αιώνων ισχύοντα, ώστε να εξασφαλισθεί απρόσκοπτα ο μοναστικός βίος της Μονής και να διευκρινισθεί η θέση και λειτουργία της στο πλαίσιο της σύγχρονης έννομης τάξεως της Αιγύπτου.

Η Μονή Σινά εισήλθε στον διάλογο δεσμευόμενη από την αιγυπτιακή νομοθεσία και τις αποφάσεις των αιγυπτιακών δικαστηρίων και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην μακραίωνη πνευματική της παρακαταθήκη, αλλά και υπευθυνότητος έναντι των Αρχών της Αιγύπτου, της χώρας του Νείλου εντός της οποίας ακμάζει εδώ και δεκαπέντε αιώνες.

Παράλληλα ζήτησε να της δοθεί άνεση χρόνου, προκειμένου να μελετήσει διεξοδικώς την πρόταση, να καταθέσει αντιπροτάσεις βελτιώσεως σημείων της συμφωνίας επί της πρακτικής εφαρμογής της (προς τούτο συμπληρώθηκε και με άλλα επεξηγητικά συνοδευτικά έγγραφα), αλλά και να συγκροτήσει με επιστημονικό τρόπο τον φάκελο που αφορά το status quo της και την τεκμηρίωση των υπό συζήτηση ακινήτων, φάκελος ο οποίος καταρτίστηκε ως επιστημονική πλέον μελέτη.

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση επιθυμούμε να καταθέσουμε εμφατικώς ότι στο σημείο αυτό η Μονή είχε την κατανόηση της σεβαστής Αιγυπτιακής Κυβερνήσεως και του Εξοχωτάτου Προέδρου αυτής Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, με αποτέλεσμα ο διάλογος να έχει παραταθεί ήδη πέραν του ενός έτους, κάτι στο οποίο συνέβαλε και η πρόσφατη περιπέτεια υγείας της ελαχιστότητός μου.

Συναντιλήπτορες και βοηθούς στην προσπάθεια αυτή είχαμε την Ελληνική Πολιτεία, αλλά και πολλούς άλλους φιλικούς κύκλους της Μονής ανά τον κόσμο. Είναι γνωστόν, ότι η Μονή Σινά απολαμβάνει ιστορικώς ιδιαίτερου καθεστώτος εκκλησιαστικής αυτονομίας. Παράλληλα όμως αποτελεί Κιβωτό της οικουμενικής Ορθοδοξίας και τα θέματα που την αφορούν αναδεικνύονται δυνητικώς σε μείζονα θέματα των ανά τον κόσμο Χριστιανών και ιδιαιτέρως των Ορθοδόξων πιστών. Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι κατά το διαρρεύσαν διάστημα η Σιναϊτική Αδελφότητα έγινε αποδέκτης ποικίλων αντιφατικών εισηγήσεων και πληροφοριών από αρμοδίους και αναρμοδίους, από επαΐοντες και από καλοπροαιρέτως αγνοούντες.

Παρά ταύτα, χωρίς να αγνοεί ή να υποτιμά οποιαδήποτε τεκμηριωμένη γνώμη, η Αδελφότητα έκρινε ότι πρωτίστως είχε να ωφεληθεί τα μέγιστα από την μακραίωνη και αδιάκοπη εμπειρία των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, και μάλιστα των Πατριαρχών της καθ΄ ημάς Ανατολής.

Στο πλαίσιο αυτό απευθυνθήκαμε στο νομοκανονικώς οικείο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, προκειμένου, μετά από λεπτομερή ενημέρωση περί του ως άνω σχεδίου συμφωνίας και των περί αυτήν, να λάβουμε την υπεύθυνη γνώμη της Σιωνίτιδος Εκκλησίας επί του θέματος. Ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, διακρίνοντας ότι το θέμα χρήζει μείζονος θεωρήσεως, κατόπιν και δικής μας θελήσεως απευθύνθηκε περαιτέρω προς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρο, και προς τις Αυτοκέφαλες Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος.

Σήμερα μετά μεγάλης συγκινήσεως δυνάμεθα να καταθέσουμε ότι όλες οι ως άνω Εκκλησίες, έχοντας ενημερωθεί λεπτομερώς, χαιρετίζουν διά πατριαρχικών και Συνοδικών Γραμμάτων, τα οποία καταχωρήθηκαν στο αρχείο της Μονής, και εκφράζουν την αμέριστη αδελφική τους συμπαράσταση για την υπογραφή της προαναφερόμενης συμφωνίας, με την ευχή και προσδοκία να συμβάλει στην ασφαλή διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων και την διασφάλιση των ιστορικών και νομίμων δικαίων της Μονής.

Η εξέλιξη αυτή δίδει, βεβαίως, στην Σιναϊτική Αδελφότητα και εις εμέ προσωπικώς τον επιστηριγμό να προχωρήσουμε στην υπογραφή της Συμφωνίας στο εγγύς μέλλον μόλις η κατάσταση της υγείας μου το επιτρέψει, οπότε θα οριστεί μετά των Πατέρων και της αιγυπτιακής κυβερνήσεως η συγκεκριμένη ημερομηνία υπογραφής.

Η ως άνω, όμως, εξέλιξη αποτελεί πρωτίστως έκφραση της ενότητος των Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ανατολής. Το Θεοβάδιστο Όρος Σινά χαίρει διότι δια των τιμίων Πατριαρχικών και Συνοδικών Γραμμάτων, αποδέκτης των οποίων έγινε, στάθηκε αφορμή να επαναβεβαιωθεί η ενότητα αυτή για μία ακόμη φορά, και διότι η ευρισκομένη «ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ» Μονή του Σινά απολαμβάνει της αγάπης και του εμπράκτου επιστηριγμού τους εν απολύτω ομοφωνία.

Μέσα στο κλίμα αυτό της πλέον εμπεδωμένης εμπιστοσύνης μεταξύ Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου και Μονής Σινά, είμεθα βέβαιοι ότι μετά τη σημερινή ανακοίνωση περί της ως άνω συμφωνίας εκλείπει πλέον ο λόγος έκδοσης της απόφασης
του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου.

Είμαστε βέβαιοι ότι κατά την περίοδο εφαρμογής της Συμφωνίας, το κλίμα εμπεδωμένης εμπιστοσύνης μεταξύ Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου και Μονής Σινά θα μας επιτρέψει να οριστικοποιήσουμε συγκεκριμένες εκκρεμότητες που τυχόν ανακύψουν επί της Συμφωνίας και των συνοδευτικών της εγγράφων.

Ευχαριστούντες θερμώς τους Σεπτούς Προκαθημένους και τας περί αυτούς Ιεράς Συνόδους, αναπέμπομεν δοξολογίαν στον Παντοκράτορα Κύριον και ταπεινώς φρονούμε ότι η μεσιτεία της πολιούχου αγίας μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης έφερε ἐν θαυμαστῇ ἑνότητι το σύνολο της εν τη καθ’ ημάς Ανατολή Ορθοδοξίας παρά το πλευρόν της Μονής Σινά, στον θεσμό της οποίας επαναβεβαιώνεται η μακραίωνη, βαθειά και αδελφική σχέση δύο κρατών και μεγάλων πολιτισμών, της Αιγύπτου και της Ελλάδος. Τέλος, απευθυνόμενοι προς πάντας διαβεβαιώνουμε ότι το Θεοβάδιστο Όρος Σινά είναι Χάριτι Θεού «στην θέση του», με τους Πατέρες να το διακονούν, να αγωνίζονται και να υποδέχονται κάθε προσκυνητή, επισκέπτη και περιηγητή.

Με την αλλαγή στο χρώμα των φύλλων, τη σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας και την ετήσια επιστροφή του ζεστού καφέ, η μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο μπορεί να κάνει την αναδρομή στο παρελθόν ιδιαίτερα ελκυστική, ανεξάρτητα από τον ενθουσιασμό μας για τη νέα εποχή. Οι μεταβάσεις συνεπάγονται αλλαγή, και η αλλαγή εμπεριέχει από τη φύση της την έννοια της απώλειας· έτσι, αυτά τα “τέλη” —όσο μικρά κι αν είναι— τα βιώνουμε ως μια μορφή απώλειας, εξηγεί η ψυχολογία.

Η αναδρομή σε κάτι οικείο μας προσφέρει ένα αίσθημα συνέχειας και σταθερότητας, το οποίο αναζητούμε όταν νιώθουμε ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια μας μετατοπίζεται. Αυτές οι απώλειες μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Για κάποιους, το τέλος του καλοκαιριού σηματοδοτεί το κλείσιμο μιας πιο ξέγνοιαστης περιόδου.

Η έναρξη της νέας σχολικής ή ακαδημαϊκής χρονιάς μπορεί επίσης να φέρει μαζί της την επιστροφή στις υποχρεώσεις. Για τους μαθητές, αυτό παίρνει τη μορφή νέων προκλήσεων ή άγνωστων περιβαλλόντων. Και για τους γονείς, η περίοδος της επιστροφής στο σχολείο σηματοδοτεί το πέρασμα του χρόνου ή το σταδιακό άδειασμα της οικογενειακής εστίας. Τέλος, όπως και η Πρωτοχρονιά, το φθινόπωρο φέρνει μαζί του το βάρος των προσδοκιών για ένα νέο ξεκίνημα ή για έναν “νέο εαυτό”.

Το φθινόπωρο είναι γεμάτο ερεθίσματα

Το φθινόπωρο είναι επίσης γεμάτο αισθητηριακά ερεθίσματα που μπορούν να ανασύρουν σωματικές αναμνήσεις, προτού καν συνδέσουμε συνειδητά το ερέθισμα με μια συγκεκριμένη ανάμνηση. Ακόμη και πριν καταλάβουμε τι μας θυμίζουν αυτά τα ερεθίσματα, παρασυρόμαστε σε αναμνήσεις που είναι εγγεγραμμένες στο σώμα ή στο νευρικό μας σύστημα. Αυτός ο τύπος μνήμης είναι “σιωπηρός” – δηλαδή πρόκειται περισσότερο για μια σωματική αίσθηση παρά για κάτι που μπορούμε εύκολα να περιγράψουμε με λόγια.

Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για το ίδιο τμήμα του συστήματος μνήμης που καταγράφει τραύματα τα οποία συνέβησαν πριν αποκτήσουμε τη δυνατότητα ομιλίας, όταν ήμασταν ακόμη βρέφη. Αν και οι μυρωδιές τείνουν να αποτελούν τα πιο ισχυρά ερεθίσματα για την ανάκληση αναμνήσεων, οποιοδήποτε από τα δίκτυα αισθητηριακής μνήμης μας —είτε οπτικό είτε ακουστικό— μπορεί να έχει παρόμοια επίδραση.

Και το φθινόπωρο προσφέρει πλήθος πιθανών ερεθισμάτων: την πρώτη μυρωδιά καπνού από ξύλα που αναμειγνύεται με τον δροσερό αέρα, τη μυρωδιά των υγρών ή ξερών φύλλων, ή εκείνο το κερί με άρωμα φθινοπώρου που βγάζετε κάθε χρόνο. Η αλλαγή στα χρώματα των φύλλων, το ενωρίτερο ηλιοβασίλεμα και το ιδιαίτερο χρυσαφένιο φως του φθινοπώρου μπορούν [επίσης] να κάνουν μια συνηθισμένη στιγμή να φαντάζει οικεία. Οι μεταβολές στο κελάηδημα των πουλιών και η γνώριμη φωνή ενός σχολιαστή αγώνων ποδοσφαίρου την Κυριακή μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως ισχυρά ερεθίσματα φθινοπωρινών αναμνήσεων.

Σταθερά σημεία αναφοράς

Το αίσθημα νοσταλγίας μπορεί να αποκαλύψει τι είναι αυτό που ίσως χρειαζόμαστε καθώς μεταβαίνουμε σε μια νέα εποχή. Η τάση προς τη νοσταλγία συχνά υποδηλώνει ότι αναζητούμε κάτι που προσφέρει ασφάλεια. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την αντιμετώπιση νέων κεφαλαίων στη ζωή μας, τα οποία ενδέχεται να φαντάζουν ξένα, απειλητικά ή υπερβολικά δύσκολα για να τα διαχειριστούμε.

Αυτή η επιθυμία ίσως εξηγεί γιατί τείνουμε να επιστρέφουμε σε γνώριμες τηλεοπτικές σειρές, ταινίες ή βιβλία —όπου ορισμένοι χαρακτήρες φαντάζουν σαν παλιοί φίλοι και γνωρίζουμε ήδη την κατάληξη της ιστορίας— αντί να ξεκινάμε κάτι εντελώς καινούργιο.

Ο εγκέφαλός μας τείνει να προτιμά το προβλέψιμο έναντι του απρόβλεπτου, επισημαίνουν οι ψυχολόγοι, προσθέτοντας ότι συνδέουμε το άγνωστο με έναν βαθμό κινδύνου και απειλής για την ασφάλειά μας, καταστάσεις που ίσως δεν είμαστε πάντα πρόθυμοι να αντιμετωπίσουμε.

Έτσι, καθώς αλλάζουν οι εποχές και ερχόμαστε αντιμέτωποι —συνειδητά ή ασυνείδητα— με την αβεβαιότητα για το τι μέλλει γενέσθαι (είτε πρόκειται για αλλαγές στον καιρό είτε για αλλαγές στη ζωή μας με την έναρξη της νέας περιόδου), το να βρίσκουμε σταθερά σημεία αναφοράς σε οικεία και απολύτως προβλέψιμα πράγματα λειτουργεί εξαιρετικά καθησυχαστικά για το νευρικό μας σύστημα.

Η επιστροφή σε γνώριμες εμπειρίες κατά τη διάρκεια της ζωής μας —όπως η παρακολούθηση μιας οικείας σειράς ή η ανάγνωση ενός αγαπημένου βιβλίου— μπορεί να μας επανασυνδέσει με τον παλιό μας εαυτό και με την εικόνα της ζωής μας την εποχή που βιώναμε αυτές τις εμπειρίες για πρώτη φορά.

Πώς να αξιοποιήσουμε τις θετικές πτυχές της νοσταλγίας

Αντί να μας αφήνει απλώς με μια αίσθηση μελαγχολίας για το παρελθόν, η νοσταλγία μπορεί, στην πραγματικότητα, να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την ενίσχυση της συναισθηματικής μας ευεξίας. Η νοσταλγία λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη για θετικά συναισθήματα και οι έρευνες δείχνουν πως αντλούμε αίσθημα ευεξίας προσμένοντας το μέλλον, απολαμβάνοντας το παρόν και αναπολώντας το παρελθόν. Το να αφιερώνουμε χρόνο για να βυθιστούμε σε μια ανάμνηση με ευγνωμοσύνη και εκτίμηση μπορεί να μας βοηθήσει να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε καθοριστικές στιγμές χαράς, σύνδεσης και βαθιού νοήματος.

Η νοσταλγία μπορεί επίσης να μας δώσει τον χώρο να θρηνήσουμε και να αποχαιρετήσουμε το παρελθόν με υγιή τρόπο, καθώς καλούμαστε να διαχειριστούμε τις προκλήσεις ενός άγνωστου μέλλοντος. Αυτό μπορεί να εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους: ένας νέος αναπολεί τα σχολικά χρόνια του λυκείου ενώ ετοιμάζει τις αποσκευές του για το πανεπιστήμιο, ένας γονιός αναθυμάται με συγκίνηση την πρώτη μέρα του παιδιού του στο νηπιαγωγείο καθώς εκείνο ετοιμάζεται για το Γυμνάσιο, ή αναμνήσεις από παλιές γιορτές έρχονται στην επιφάνεια καθώς πλησιάζουμε σε αυτές τις ίδιες περιστάσεις χωρίς τα αγαπημένα μας πρόσωπα για πρώτη φορά.

Η αναδρομή στο παρελθόν, αν και ενίοτε δύσκολη, μας βοηθά να ενσωματώσουμε τα βιώματά μας και να δώσουμε νόημα στη ζωή. Με αυτόν τον τρόπο, αντλούμε όφελος από τους ανθρώπους, τα μέρη και τις εμπειρίες που διαμόρφωσαν τη ζωή μας, αναγνωρίζοντας τι παραμένει κομμάτι του εαυτού μας καθώς προχωράμε μπροστά.

Σε συνεργασία με το womanidol