Είναι, συνεπώς, πρόδηλο από τις εξελίξεις στα διάφορα μέτωπα, ότι η κατοχική Τουρκία βρίσκεται συνεχώς σε επιθετική διάταξη και επιχειρεί διά της έντασης να επιβάλει τετελεσμένα. Αυτή η τακτική υιοθετείται με στόχο να ακυρώσει οποιαδήποτε κίνηση και σχεδιασμό άλλων κρατών.

Συνεπώς, η Άγκυρα επιχειρεί πρώτα διά της έντασης να επιβάλει τους σχεδιασμούς της και μετά να επιστρατεύσει τη διπλωματία, για να “κατοχυρώσει” τις επεκτατικές της επιδιώξεις και πολιτικά. Η τακτική της επιβολής των τουρκικών σχεδιασμών θα εξαρτηθεί από τον τρόπο που θα αντιμετωπισθεί η Άγκυρα.

Στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, η μόνη απάντηση στους “λεονταρισμούς” της Άγκυρας είναι να επαναρχίσει το έργο και να προχωρήσει μέχρι τέλους. Η Τουρκία, όπως επανέλαβε προ ημερών ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ζητά γραπτή ενημέρωση, για να δίνει προφανώς η ίδια την άδεια για τις εργασίες. Η Αθήνα δηλώνει κατηγορηματικά ότι το ελληνικό κράτος θα εκδίδει τις NAVTEX – όπως και η Λευκωσία, όταν τα σκάφη θα εκτελούν εργασίες στη δική της θαλάσσια περιοχή.

Τουρκία: Μας ζήτησαν την άδεια

Η γαλλική πλευρά, πάντως, εξ όσων πληροφορούμαστε, υποδεικνύει προς την Αθήνα πως θα πρέπει να πέσουν οι τόνοι με την Τουρκία και να αποφεύγονται οι αναφορές στην Άγκυρα, “για να προχωρήσουν οι εργασίες”. Το Παρίσι προφανώς και συζητά με την Άγκυρα το έργο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γαλλική πλευρά, θα πράξει οτιδήποτε με το οποίο δεν θα συμφωνεί η ελληνική πλευρά.

Το σκάφος KOBI RUEGG, που διεξάγει έρευνες για την πόντιση του τηλεπικοινωνιακού καλωδίου EMC (East to Med Corridor) σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, κινείται σε “τρικυμία” NAVTEX, καθώς εκδίδονται τόσο από την Ελλάδα και την Κύπρο, όταν βρίσκεται στη δική τους θαλάσσια περιοχή, όπως και από την Τουρκία.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο το σκάφος υπέβαλε αίτημα αδειοδότησης ερευνών προς την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα αυτό ισχυρίζεται, ανακοινώνοντας ότι οι «οι έρευνες διεξάγονται με τη συγκατάθεση της Δημοκρατίας της Τουρκίας, εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο». Η Άγκυρα θεωρεί ότι όλη η περιοχή βρίσκεται εντός της “τουρκικής υφαλοκρηπίδας”!

Ενώ όλα αυτά διαδραματίζονται, είμαστε χρονικά πολύ κοντά στο να κριθούν όλοι οι παίκτες σε σχέση, πρωτίστως, με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου. Κατά πόσο, δηλαδή, θα προχωρήσει, όπως έχει εξαγγελθεί, ανεξαρτήτως των τουρκικών ενεργειών. Αυτό θα διαφανεί τις επόμενες ημέρες και θα είναι μια μεγάλη δοκιμή για όλους, οι οποίοι θα κριθούν εκ του αποτελέσματος.

Τουρκική “υπερεξάπλωση”

Είναι ξεκάθαρο ότι η Άγκυρα υιοθετώντας τη στρατηγική της “υπερεξάπλωσης”, η οποία έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όρια της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, θεωρεί ότι πρέπει να προβάλλει συνεχώς το εργαλείο της στρατιωτικής ισχύος. Μόνο έτσι, θεωρεί ότι επιτυγχάνει το στόχο της. Ο τουρκικός σχεδιασμός βρίσκεται σε εξέλιξη. Διάφορες κινήσεις επιβεβαιώνουν ότι η Άγκυρα έχει “οδικό χάρτη”.

Οι εξελίξεις, ωστόσο, ευνοούν την τουρκική πλευρά μερικώς. Δεν “παίζει” μόνη της. Ούτε στην περιοχή (Ισραήλ, Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος) ούτε ευρύτερα (ΗΠΑ, Ρωσία, αραβικές χώρες). Είναι προφανές ότι η κατοχική πλευρά, μετά την πραξικοπηματική ενέργεια με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, που μέσα από ανατροπές επικυρώθηκε από τη λεγόμενη “Βουλή της Λιβύης”, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα δικό της άξονα στην περιοχή, που θα διευκολύνει τη στρατηγική ελέγχου και την κυριαρχία της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Η Συρία είναι ένα δεύτερο πεδίο, στο οποίο ωστόσο υπάρχουν δυσκολίες, παρά τις καλές σχέσεις με το καθεστώς και τη βοήθεια, την οποία του παρέχει η Τουρκία. Και η δυσκολία αφορά την αντίδραση του Ισραήλ, το οποίο δεν θα αφήσει, όπως δηλώνει η κυβέρνησή του, την Τουρκία να ελέγξει τη Συρία. Είναι πρόδηλο ότι η Άγκυρα, επιχειρεί βήμα-βήμα να συμπληρώσει το πάζλ της “Γαλάζιας Πατρίδας”, γι’ αυτό και κάθε ενέργειά της λειτουργεί προς την κατεύθυνση ολοκλήρωσης των επεκτατικών της σχεδιασμών. Μια σειρά από ενέργειες δείχνουν πρόθεση να κινηθεί γρήγορα στις μεθοδεύσεις εδραίωσης της παρουσίας της στην ευρύτερη περιοχή.

ΗΠΑ-Ρωσία

Μια παράμετρος που ενδεχομένως να επηρεάσει τους τουρκικούς σχεδιασμούς να είναι και η επαναπροσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας. Εάν αυτό προχωρήσει, τότε το γεωπολιτικό βάρος της Τουρκίας θα αλλάξει – θα μειωθεί. Είναι σαφές πως εάν αυτή η προσέγγιση προχωρήσει, Ουάσινγκτον και Μόσχα δεν θα έχουν ανάγκη το τουρκικό χαρτί.

Θα πρέπει, συνάμα, να αναφέρουμε ότι από την επανασυγκόλληση των σχέσεων ΗΠΑ-Ρωσίας θα επηρεασθεί αρνητικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που έχει εγκλωβιστεί στο ουκρανικό, χωρίς να έχει δημιουργήσει διαδρομές εξόδου.

Οι εξελίξεις αυτές, αν και δεν μπορεί να γίνει ασφαλής πρόβλεψη, ιδιαίτερα όταν ένας από τους πρωταγωνιστές είναι ο ένοικος του Λευκού Οίκου, μπορεί, στην περίπτωση που γίνουν προληπτικές και έγκαιρα κινήσεις, να ευνοήσουν και τους ελλαδο-κυπριακούς σχεδιασμούς.

Πού θα εκδηλωθούν ισχυρά φαινόμενα τη Δευτέρα

Σύμφωνα με το έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ, ισχυρές βροχές και καταιγίδες αναμένονται από τις πρώτες ώρες της Δευτέρας στην ανατολική Στερεά, κυρίως στη Φθιώτιδα και τη Βοιωτία, έως το πρωί. Στη Θεσσαλία, ιδιαίτερα στη Μαγνησία και τη Λάρισα, τα έντονα φαινόμενα θα διατηρηθούν έως το βράδυ, ενώ ισχυρές καταιγίδες προβλέπονται και στις Σποράδες και την Εύβοια. Η κακοκαιρία θα επηρεάσει και το ανατολικό Αιγαίο, με βροχές και καταιγίδες στα Δωδεκάνησα από τις προμεσημβρινές ώρες έως αργά το βράδυ και στα υπόλοιπα νησιά του ανατολικού Αιγαίου από το μεσημέρι.

Πώς θα εξελιχθεί η κακοκαιρία την Τρίτη

Τα ισχυρά φαινόμενα θα συνεχιστούν και την Τρίτη (27/10), κυρίως στις ανατολικές και νησιωτικές περιοχές. Στις Σποράδες και την Εύβοια οι καταιγίδες αναμένεται να διατηρηθούν έως το μεσημέρι, ενώ στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου έως αργά το απόγευμα. Στα Δωδεκάνησα προβλέπονται ισχυρές βροχές και καταιγίδες από το μεσημέρι, ενώ στην Αττική τα έντονα φαινόμενα αναμένεται να υποχωρήσουν μετά τις πρωινές ώρες. Η ΕΜΥ προειδοποιεί ότι οι καταιγίδες ενδέχεται να συνοδεύονται κατά τόπους από χαλαζοπτώσεις, ενώ η επιδείνωση αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον έως την Τρίτη.

Σε μεγάλης έκτασης άρθρο του στην εφημερίδα «Εστία», ο κ. Σαμαράς σημειώνει ότι η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι προσωπική υπόθεση κανενός υπουργού και κανενός πρωθυπουργού. Αφορά το έθνος και την ιστορική του συνέχεια.

«Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη αποτελούν τον ορισμό της αποτυχίας. Αποτυχία στη γεωπολιτική ανάλυση. Αποτυχία στην πρόβλεψη. Αποτυχία στους χειρισμούς. Αποτυχία στο τελικό αποτέλεσμα. Οι ανοησίες που ψελλίζει δεξιά και αριστερά ο -κατά δήλωσή του -“φιλέλληνας” υπουργός των Εξωτερικών, βαθαίνουν δραματικά τις ανησυχίες και τον προβληματισμό μας», υποστηρίζει ο πρώην πρωθυπουργός. Όπως σημειώνει, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον πρωθυπουργό ο οποίος και τον πιστεύει και τον ανέχεται. «Το δόγμα των ήρεμων νερών και η περιβόητη Συνθήκη περί Φιλίας Ελλάδος και Τουρκίας, είναι το κορυφαίο λάθος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μετά τις συμφωνίες Μαδρίτης και Ελσίνκι, με τις οποίες αναγνωρίστηκαν ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στην περιοχή», προσθέτει.

Σημειώνει ταυτοχρόνως πως για μεγάλο χρονικό διάστημα η κυβερνητική προπαγάνδα επιχείρησε να βαφτίσει το κρέας ψάρι. Θέλησε να πιστέψουμε πως τα δήθεν “ήρεμα νερά” και αυτή η Συνθήκη είναι απλά ένας … συνήθης διάλογος. «Κι όταν δύο πρώην πρωθυπουργοί αντιδράσαμε υποστηρίζοντας ότι η χώρα διολισθαίνει σε ντε φάκτο αποδοχή τετελεσμένων και ότι με αυτήν την πολιτική ξεπλένεται η Άγκυρα, δεχθήκαμε ειρωνείες και επιθέσεις», προσθέτει ο κ. Σαμαράς, τονίζοντας ότι δεν τον πειράζει αυτό, αλλά τον ενοχλεί ότι εθελοτυφλούν κι ότι ο κομματικός φανατισμός ορισμένων, εμποδίζει την ανάγνωση της εθνικής πραγματικότητας. Μιας πραγματικότητας που αποτυπώνεται και στο μείζον εθνικό θέμα της Μονής Σινά.

Σύμφωνα τον πρώην πρωθυπουργό, πυκνώνουν τα σύννεφα κι εκεί. Πρέπει το υπουργείο των Εξωτερικών να δώσει στη δημοσιότητα το συμφωνητικό που προτείνουμε ως χώρα για το μέλλον της Μονής. Και μένω εδώ, προς το παρόν.

Τουρκολυβικό και το καλώδιο

Αναφορικά με το Τουρκολυβικό, ο κ. Σαμαράς σημειώνει: “Στις 24 Αυγούστου 2026, ο κ.Γεραπετρίτης διαβεβαίωνε δημοσίως πως η Ελλάδα διασφάλισε ότι δεν θα έχουμε από τη Λιβύη την κύρωση του ανυπόστατου και παράνομου τουρκολιβυκού. Με ποια στοιχεία μιλούσε με τέτοια βεβαιότητα; Ποιες δεσμεύσεις είχε εξασφαλίσει; Πώς αξιολόγησε την τουρκική προσέγγιση προς την ανατολική Λιβύη; Και τι ακριβώς απέγινε η δήθεν κατοχυρωμένη επιτυχία που παρουσίαζε στους Έλληνες;

Μάλιστα, μόλις χθες, ο ίδιος άνθρωπος δήλωσε, πως δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να αποτρέψει την κύρωση του Τουρκολιβυκού!!

Ή μας κορόϊδευε επομένως τον Αυγουστο, ή δημόσια ομολογεί πως είμαστε ανήμποροι να επηρεάσουμε τη Λιβύη…

Και ο φίλτατος Χάφταρ; Από την ώρα που τον συνάντησε ο ίδιος ο πρωθυπουργός τον περασμένο Ιούνιο στο Μέγαρο Μαξίμου, όχι μόνον έχουμε την κύρωση του Τουρκολιβυκού αλλά δεχόμαστε και χιλιάδες λαθρομετανάστες στην Κρήτη! Και όμως. Εχει η κυβέρνηση το πολιτικό θράσος να ζητάει και τα ρέστα. Και να μας κατηγορεί συλλήβδην για “εχθροπάθεια”. Τη δική μου βαθιά αγωνία μάλιστα, την βάφτισαν “βαθιά μισαλλοδοξία”, τέτοια αναισθησία…

Η κυβέρνηση διατυμπανίζει πως το μνημόνιο παραμένει παράνομο και ότι η λιβυκή απόφαση δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα του. Προφανώς! Νομικά είναι απολύτως έτσι. Η Τουρκία λειτουργεί ως πειρατής του Διεθνούς Δικαίου και στο Τουρκολιβυκό. Οσα λένε είναι παράνομα και παράλογα.

Αλλά αυτήν την Τουρκία όρισε διεθνώς ως “φίλη”, και μάλιστα με Συνθήκη, ο κ.Μητσοτάκης. Για αυτά τα “ήρεμα νερά” -που αποδείχτηκαν φουρτουνιασμένη θάλασσα- είπε “ας με πουν και μειοδότη” ο κ.Γεραπετρίτης.

Κι έρχομαι στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης. Διότι, αυτά που ακούγονται δημοσίως είναι επιεικώς πολιτικά και νομικά παράλογα.

Εξηγούμαι:

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε προχθές: «Για το καλώδιο δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις υπό την προϋπόθεση όμως η Τουρκία να ενημερώνεται γραπτώς για τις εργασίες και με τις σχετικές συντεταγμένες».

Γιατί, λέει, δεν θέλει να διαταραχθεί το “status quo” στην περιοχή. Και ως status quo, προφανώς εννοεί το τουρκολυβικο μνημόνιο…

Και τι απάντησε ο Ελληνας υπουργός των Εξωτερικών; Επί λέξει, το εξής: “η ενημέρωση σχετικά με την έρευνα και την πόντιση είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι δυνατόν, με την σαφή αναφορά ότι δεν πρόκειται για αδειοδοτική διαδικασία”…

Όταν λοιπόν ο κ.Γεραπετρίτης μας λέει ότι δεν έχει αντίρρηση να ενημερωθεί η Τουρκία, στην πραγματικότητα αναγνωρίζει, εμμέσως πλην σαφώς, δικαιοδοσία της Τουρκίας. Όμως η Τουρκία δεν αδειοδοτεί το καλώδιο! Και κανείς δεν υποχρεούται να της ζητήσει άδεια για να περάσει καλώδιο. Η ενημέρωση γίνεται από τη χώρα που έχει δικαιοδοσία, δηλαδή την Ελλάδα στη συγκεκριμένη περίπτωση, μέσω έκδοσης Navtex. Κι αυτό αρκεί. Εάν εμείς δεχθούμε οτιδήποτε παραπάνω παίζουμε το παιχνίδι της Τουρκίας. Και μάλιστα πάνω σε θαλάσσια περιοχή που είναι ήδη διακηρυγμένη (με την Αίγυπτο) ελληνική ΑΟΖ!

Ακολούθως, ο κ. Σαμαράς καταλήγει:

“Επιτέλους, σκέφτονται τι λένε και τι πρόκειται να κάνουν; Δεν αποτελεί αυτό απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων; Ποιος έδωσε τέτοιο δικαίωμα στην κυβέρνηση; Κανείς!

Ο κ.Μητσοτάκης έχει τεράστια εθνική ευθύνη. Έχω υπάρξει πρωθυπουργός και γνωρίζω το βάρος της Ιστορίας. Γι αυτό και λέω στην κυβέρνηση να μην παίζει άλλο με τη φωτιά.

Η αλλαγή της εξωτερικής μας πολιτικής, με την αυτονόητη αποπομπή Γεραπετρίτη, είναι μονόδρομος.

Η Ελλάδα μπορεί να πετύχει τους εθνικούς στόχους της– όχι όμως έτσι.

Δεν αξίζει ούτε στην ιστορία της χώρας, ούτε στην ιστορία της Παράταξης αλλά ούτε και στην αξιοπρέπεια του λαού μας, η πολιτική των υποκλίσεων”.

Κοινή εμφάνιση με Καραμανλή

Η ένταση μεταφέρθηκε και στην Ισπανία, όπου στη Βαρκελώνη περίπου 100 άνθρωποι συνελήφθησαν, περισσότεροι από 30 εμπρησμοί σημειώθηκαν σε αντικείμενα στους δρόμους και 14 καταστήματα υπέστησαν ζημιές ή λεηλατήθηκαν. Στην Ιταλία, διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στη Ρώμη, στο Μιλάνο και στο Τορίνο, με συγκρούσεις μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών στην ιταλική πρωτεύουσα, όπου ομάδα συγκεντρωμένων κατάφερε ακόμη και να εισβάλει στο Κολοσσαίο.

Στην Αλβανία, νέες συγκρούσεις σημειώθηκαν στα Τίρανα, όπου διαδηλωτές ζήτησαν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Σύμφωνα με τις αναφορές, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες, ενώ κατά τη διάρκεια των επεισοδίων εκδηλώθηκε φωτιά στην είσοδο του υπουργείου Περιβάλλοντος. Κινητοποιήσεις καταγράφηκαν επίσης στο Βέλγιο, ενώ στην Πορτογαλία έχουν πραγματοποιηθεί διαμαρτυρίες νέων με οικονομικά και πολιτικά αιτήματα.

Οι ευρωπαϊκές αρχές παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή για νέες συγκεντρώσεις την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, καθώς η δυσαρέσκεια που ξεκίνησε από τις σχολικές αίθουσες της Γαλλίας έχει αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις.

Χάος στην Γαλλία

Στη γαλλική πρωτεύουσα πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη συγκέντρωση της ημέρας, με περίπου 110.000 διαδηλωτές σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ενώ τα συνδικάτα υποστήριξαν ότι η συμμετοχή έφτασε τους 250.000. Σε εθνικό επίπεδο, οι αρχές ανακοίνωσαν 410.000 συμμετέχοντες, με τα συνδικάτα να υπολογίζουν τον αριθμό σε περίπου 800.000.

WATCH: Large crowds marched through Paris today in a second national day of protests against the rising cost of living, as authorities deployed heavy security following last weekend’s riots.

The police prefecture put turnout in Paris at about 110,000, while the CGT union claimed around 250,000.

Nationwide, the Interior Ministry counted roughly 410,000 protesters, compared with up to 800,000 claimed by the CGT. https://t.co/zaogkGKwyY

— Clash Report (@clashreport) October 24, 2026

Η πορεία στο Παρίσι σημαδεύτηκε από συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, με εκτόξευση αντικειμένων και πυροτεχνημάτων. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα και εκτοξευτήρες νερού, ενώ σε ορισμένες περιοχές σημειώθηκαν φωτιές και απόπειρες λεηλασιών.

Πολλά καταστήματα είχαν προστατεύσει τις βιτρίνες τους με ξύλινες κατασκευές, ενώ μουσεία παρέμειναν κλειστά υπό τον φόβο επεισοδίων. Ανάλογες εικόνες καταγράφηκαν και στη Μασσαλία, όπου οι αρχές είχαν ενισχύσει σημαντικά τα μέτρα ασφαλείας.

Σφοδρές συγκρούσεις στα Τίρανα

Ιδιαίτερα σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν στα Τίρανα, όπου οι μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν σε ευρύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με αίτημα την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου έξω από το υπουργείο Παιδείας, με τους συγκεντρωμένους να ζητούν μείωση των διδάκτρων, μεγαλύτερη κρατική χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και αντιμετώπιση της διαφθοράς. Σταδιακά, η ένταση μεταφέρθηκε στην πλατεία Σκεντέρμπεη, στο πρωθυπουργικό γραφείο και σε άλλες περιοχές της πρωτεύουσας.

🚨 Footage from today’s protest in Tirana, Albania https://t.co/g0JtlwAEXy

— Tirana Report (@Tirana_Report) October 24, 2026

Φωτιές εκδηλώθηκαν στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στις εισόδους του υπουργείου Γεωργίας και του δημαρχείου Τιράνων, ενώ ζημιές προκλήθηκαν σε τράπεζες, στάσεις λεωφορείων και άλλες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την αλβανική δημόσια ραδιοτηλεόραση, ένας αστυνομικός τυλίχθηκε στις φλόγες κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων και συνάδελφοί του έσπευσαν να τον βοηθήσουν.

Οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα, εκτοξευτήρες νερού και πλαστικές σφαίρες, ενώ περίπου 2.500 αστυνομικοί είχαν αναπτυχθεί στους δρόμους της πρωτεύουσας.

Οι κινητοποιήσεις συνδέονται με τη δυσαρέσκεια για την ανεργία, τη διαφθορά, την κατάσταση στην εκπαίδευση και την κυβερνητική πολιτική, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον Έντι Ράμα, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2013.

Εισβολή στο Κολοσσαίο και συγκρούσεις στη Ρώμη

Στη Ρώμη, η ένταση κορυφώθηκε όταν ομάδα διαδηλωτών παραβίασε την περίμετρο ασφαλείας του Κολοσσαίου και εισήλθε στην αρχαία αρένα, προτού απομακρυνθεί από τις αρχές.

Συγκρούσεις σημειώθηκαν κοντά στην Piazza della Repubblica, όπου αστυνομικοί με ασπίδες και γκλομπ επιχείρησαν να συγκρατήσουν διαδηλωτές, χρησιμοποιώντας και εκτοξευτήρα νερού.

Οι αρχές ενίσχυσαν τα μέτρα ασφαλείας γύρω από το Circus Maximus, την Piazza del Popolo και κεντρικούς εμπορικούς δρόμους με καταστήματα πολυτελών ειδών. Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στο Μιλάνο και στο Τορίνο, ενώ εκατοντάδες μαθητές και φοιτητές συμμετείχαν ειρηνικά, διαχωρίζοντας τη θέση τους από τις ομάδες που προκαλούσαν επεισόδια.

Φωτιές και λεηλασίες στη Βαρκελώνη

Στη Βαρκελώνη, περίπου 100 άνθρωποι συνελήφθησαν μετά από συγκρούσεις, εμπρησμούς και λεηλασίες καταστημάτων.

Σύμφωνα με την υπουργό Εσωτερικών της Καταλονίας, Νούρια Παρλόν, το 25% των συλληφθέντων ήταν ανήλικοι, ενώ περισσότερες από 30 φωτιές εκδηλώθηκαν στους δρόμους και 14 καταστήματα υπέστησαν ζημιές ή λεηλατήθηκαν.

Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πελάτες εμφανίζονται εγκλωβισμένοι στο πολυκατάστημα El Corte Inglés, όταν κατέβηκαν τα προστατευτικά ρολά για να εμποδιστεί η είσοδος ομάδων που επιχειρούσαν λεηλασίες.

Στα κοινωνικά δίκτυα, ορισμένοι διοργανωτές χαρακτήρισαν το κίνημα «αντισυστημικό», χρησιμοποιώντας το σύνθημα «Institut Indignats», εμπνευσμένο από το γαλλικό μαθητικό κίνημα «Lycées Indignes».

Πηγή: protothema.gr / in.gr / skai.gr

«Δεν θέλω να το σχολιάσω, είτε τηλεφώνησα εγώ είτε τηλεφώνησε κάποιος άλλος, δεν έχει καμία σημασία. Υποθέτω ότι η ουσία είναι πως το επανέφερε». (“I don’t want to comment on it, whether I called, or whether somebody else called, doesn’t make any difference. I guess the bottom line, he put it back.”).

Την ίδια στιγμή, ο Έλον Μασκ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της Ουκρανίας, θεωρώντας ότι το Κίεβο παραβίασε τους όρους χρήσης του συστήματος χρησιμοποιώντας το για χτυπήματα εναντίον ρωσικών στόχων με drones «με σκοπό τη θανάτωση ανθρώπων». Σε ανάρτησή του έγραψε: «Ο ουκρανικός στρατός παραβίασε τους όρους χρήσης του Starlink, χρησιμοποιώντας το για επιθετικά πλήγματα με drones με σκοπό τη θανάτωση ανθρώπων». Διευκρινιζε πάντως ότι δεν ήταν δική του απόφαση ο περιορισμός των ταχυτήτων:

«Το Starshield, ένα διαφορετικό σύστημα, ελέγχεται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Το τι θα αποφασίσουν να κάνουν με αυτό, είναι δική τους υπόθεση», ανέφερε και πρόσθετε: «Το Starlink παραμένει ζωτικής σημασίας για την άμυνα της Ουκρανίας, καθώς είναι το μοναδικό σύστημα που δεν μπορεί να υποστεί παρεμβολές ή να καταστραφεί από έκρηξη –  τουλάχιστον προς το παρόν. Αν το Starlink απενεργοποιούνταν, το ουκρανικό μέτωπο θα κατέρρεε αμέσως. Αυτό ΔΕΝ αποτελεί απειλή, είναι απλώς μια διαπίστωση γεγονότων».

Μάλιστα, στην ίδια ανάρτηση, ο Μασκ τονίζει ότι «το Starlink υπήρξε καθοριστικό στο να εμποδίσει τη Ρωσία να καταλάβει την Ουκρανία κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου, καθώς όλα τα άλλα μέσα επικοινωνίας είχαν καταστραφεί ή υποστεί παρεμβολές από τη ρωσική πλευρά».

“Με έχετε ανάγκη όλοι σας”

Πάντως, η αλλαγή στάσης του Τραμπ (καθώς όλοι αποκλείουν να μείωσε τις ταχύτητες ο Μασκ, χωρίς συνεννόηση με τον πρόεδρο της χώρας) αποδίδεται κυρίως σε τρεις παράγοντες. Ο πρώτος είναι ότι δέχθηκε πιέσεις από γερουσιαστές των Ρεπουμπλικανών για το θέμα αυτό και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, ενώ το κόμμα απέχει πολύ λίγο από τις εκλογές. Τον πίεσαν, ειδικότερα, 23 βουλευτές (οι 7 Ρεπουμπλικανοί) από την Βουλή των Αντιπροσώπων και τρεις Ρεπουμπλικανοί από την Γερουσία – οι τελευταίοι ζήτησαν έρευνα στο Πεντάγωνο για το ποιος διέταξε την μείωση της ταχύτητας του Starlink.

Ο άλλος πιθανότατος λόγος για τον οποίο επανήλθε το σύστημα, είναι ότι εξαρχής ο Τραμπ είχε την πρόθεση να χρησιμοποιήσει τις δυσλειτουργίες του Starlink μόνον προσωρινά, για επίδειξη δύναμης και εκβιαστικά, ώστε να κάμψει τον Ζελένσκι ως προς τις ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά και τους Ευρωπαίους, δείχνοντάς σε όλους πόσο ανάγκη έχουν τις ΗΠΑ.

Ο τρίτος παράγοντας είναι ότι ίσως θεώρησε πως οι Ρώσοι κατέλαβαν αρκετά εδάφη σε αυτό το διάστημα των περίπου δέκα ημερών και ότι αφού ήρε κυρώσεις εναντίον τους μέχρι την άνοιξη, ήταν κατά τη γνώμη του ώρα να ξαναγύρει η ζυγαριά, και να επαναφέρει σε πλήρη λειτουργία το σύστημα για τους Ουκρανούς.

Σημειωτέον ότι χωρίς το Starlink τα ουκρανικά drones χάνουν και σε επιθετικές κινήσεις, αλλά κυρίως σε αμυντικές – χρειάζονται υψηλές ταχύτητες των 400 χλμ/ώρα, ενώ επί περίπου δέκα ημέρες είχε μπει “κόφτης” στα 50-160 χλμ/ώρα. Παρασκευή πρωί το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι το Starshield λειτουργεί πλήρως και χωρίς διακοπές στα 400 χλμ/ώρα.

Τα ρωσικά μέσα για το Starlink

Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις αναφέρουν ότι στο διάστημα από τις 13/14 Οκτωβρίου μέχρι την Παρασκευή κατέλαβαν 18 οικισμούς. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης (όπως το Kommersant και το Interfax) αναπαρήγαγαν εκτενώς τις πληροφορίες της Wall Street Journal και εστίασαν στο τι σημαίνει το Starlink για το μέτωπο, αφού ο περιορισμός της ταχύτητας το πολύ στα 161 χλμ./ώρα (100 μίλια/ώρα) που είχε επιβληθεί, εκμηδένισε την αποτελεσματικότητα των ουκρανικών drones – ειδικά των αναχαιτιστικών.

Αυτό, σύμφωνα με τις αναφορές τους, επέτρεψε στα ρωσικά αεριωθούμενα (jet) drones (όπως τα τροποποιημένα Shahed) να παρακάμπτουν πολύ πιο εύκολα την ουκρανική αεράμυνα. Εκτιμούν ότι ο Τραμπ άλλαξε στάση λόγω της ευρύτερης πολιτικής πίεσης που ασκήθηκε στον Λευκό Οίκο από το Κογκρέσο, αλλά και σε διπλωματικές εντάσεις.

Μεταδίδουν ότι μετά την επικοινωνία Τραμπ και Μασκ η ταχύτητα αυξήθηκε, αλλά όχι άμεσα ούτε πλήρως, κάτι που πάντως σήμερα φαίνεται να έχει λυθεί. Πιθανόν να το αναφέρουν αυτό, επειδή πολλά ρωσόφωνα μέσα επιμένουν να παρουσιάζουν τον Τραμπ ως σχεδόν φίλα προσκείμενο στη Ρωσία και συχνά ωραιοποιούν τα πισωγυρίσματά του.

Η προέλαση των Ρώσων

Αν και οι ουκρανικές αρχές επιμένουν ότι υπέστησαν στο διάστημα αυτό πολλές ζημίες, αλλά δεν έχασαν εδάφη, και απεναντίας μάλιστα υποστηρίζουν ότι «προέλασαν στην Κωνσταντίνιφκα και στο Βοβτσάνσκ» (νότια), οι ρωσικές ανακοίνωσαν ότι κατέλαβαν τρεις οικισμούς στα δυτικά του Ντονιέτσκ (Ντομπροπόλιε, Περβομάισκογιε, Σεργκέεφκα), έξι οικισμούς στην Ζαπορίζια (Μίροφκα, Ομέλνικ, Τιμοσέφκα, Τσερβόνι Γιαρ, Μαλοκατερίνοφκα, και Γιούλιεφκα) και στο Ντνιπροπετρόφσκ τον οικισμό Βελικομιχαϊλοφκ.

Επίσης ανακοίνωσαν ότι ελέγχουν πλέον στο Χάρκοβο τα χωριά Νεφέντοφκα και Τσέρνογιε, Βαρβαρόεφκα και Νικολάεφκα, καθώς και τους οικισμούς Παλαμάρεφκα και Κοβάλκεφκα. Αναφέρονται δυο επιπλέον οικισμοί στο Χάρκοβο, αλλά δεν γνωρίζουμε τις ονομασίες. Οι ουκρανικές αρχές διαψεύδουν τις καταλήψεις σταθερά από την έναρξη του πολέμου και συνεχίζουν να το κάνουν κάθε μέρα, όμως όσο και αν οι Ρώσοι μπορεί προπαγανδιστικά να “μεγαλοποιούν” την προέλασή τους και να παρουσιάζουν ότι καταλαμβάνουν δυο οικισμούς την ημέρα, ακόμα κι αν αληθεύουν μόνοι οι μισές νίκες, οι ουκρανικές δυνάμεις χάνουν πάνω από έναν οικισμό την ημέρα.

Πόσοι άνθρωποι σκοτώθηκαν; Δεν θα κάνουμε προσθαφαιρέσεις και διαιρέσεις για να βρούμε πόσο αίμα χύθηκε και πόσοι άνθρωποι μαυροντύθηκαν για ένα τετραγωνικό μέτρο. Θα χαθούν και άλλοι για τα εναπομείναντα τετραγωνικά. Και άμα αυτή πληγή κλείσει τυπικά με κάποια συνθήκη, μία μάνα ή πατέρας στο Κίεβο ή στη Σιβηρία δεν θα μάθουν ποτέ αν ο γιος τους ήταν ο τελευταίος που σκοτώθηκε…

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή την υποστήριξή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, έπειτα από εβδομάδες δισταγμών, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι ενδεχόμενη εκλογική ήττα του θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ. Ωστόσο, η δημόσια στήριξη του Αμερικανού προέδρου δεν αντανακλά απαραίτητα τις απόψεις των στενότερων συνεργατών του.

Σύμφωνα με τις πηγές του Axios, οι περισσότεροι από αυτούς είχαν αντιταχθεί στην απόφαση να πάρει θέση υπέρ του Νετανιάχου, εκτιμώντας ότι η Ουάσιγκτον δεν θα έπρεπε να εμπλακεί στις ισραηλινές εκλογές.

Το δίλημμα του Τραμπ και η σχέση με τον Νετανιάχου

Ο Τραμπ δεν έχει συνεργαστεί με άλλον Ισραηλινό πρωθυπουργό πέραν του Νετανιάχου, ενώ δεν γνωρίζει προσωπικά τους υπόλοιπους υποψηφίους. Η σχέση των δύο ηγετών είναι στενή, αλλά έχει σημαδευτεί επανειλημμένα από εντάσεις. Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή που αποδίδεται σε έναν από τους συμβούλους του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «τον διάβολο που γνωρίζει».

Αμερικανός αξιωματούχος εκτιμά, πάντως, ότι η απόφαση του Τραμπ να στηρίξει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία ο ίδιος μπορεί να αποκομίσει πολιτικά οφέλη ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Εάν ο Νετανιάχου κερδίσει τις εκλογές ή παραμείνει προσωρινά στην εξουσία, ο Τραμπ θα μπορεί να υποστηρίξει ότι συνέβαλε στην πολιτική του επιβίωση και να αξιοποιήσει την επιρροή του για να εξασφαλίσει ισραηλινές παραχωρήσεις.

Αντίθετα, σε περίπτωση ήττας του Νετανιάχου και σχηματισμού κυβέρνησης από τους αντιπάλους του, η νέα ηγεσία του Ισραήλ θα έχει ισχυρά κίνητρα να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Λευκό Οίκο. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η στήριξη που είχε προσφέρει ο Τραμπ στον Νετανιάχου θα μπορούσε γρήγορα να περάσει σε δεύτερη μοίρα.

Η απογοήτευση από τον πόλεμο με το Ιράν

Σύμφωνα με το Axios, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συγκαταλέγεται στους υψηλόβαθμους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ που απογοητεύτηκαν από τον Νετανιάχου κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Ο Βανς απέφυγε να ταχθεί δημόσια υπέρ ή κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, δηλώνοντας: «Δεν επιτίθεμαι στον Νετανιάχου, δεν υποστηρίζω τον Νετανιάχου. Τελικά, θεωρώ ότι αυτό που έχει σημασία είναι η υποστήριξη του προέδρου».

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, ο οποίος τον Απρίλιο είχε μεταβεί στην Ουγγαρία για να υποστηρίξει τον τότε πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, λίγες ημέρες πριν από την εκλογική του ήττα, δηλώνει πλέον ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί σε εκλογικές αναμετρήσεις άλλων χωρών.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι ο Βανς και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης θεωρούν πως οι εκτιμήσεις που είχε παρουσιάσει ο Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο πριν από τον πόλεμο με το Ιράν ήταν λανθασμένες.

Η εκτίμηση αυτή ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην επίτευξη των περιφερειακών στόχων του Τραμπ.

Στο επίκεντρο της αμερικανικής δυσαρέσκειας… 

Η δυσαρέσκεια στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου αφορά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα ευρύτερο φάσμα ζητημάτων της Μέσης Ανατολής. Στη Γάζα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, έχουν εκφράσει την ενόχλησή τους για την απροθυμία του Νετανιάχου να προωθήσει την εφαρμογή του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου.

Στη Συρία, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, εμφανίζεται να συμμερίζεται τις ανησυχίες σχετικά με τη στάση της ισραηλινής κυβέρνησης απέναντι στη Δαμασκό και τη συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη συριακή επικράτεια.
Στον Λίβανο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και οι συνεργάτες του θεωρούν ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να κάνει περισσότερα για την ενίσχυση της λιβανικής κυβέρνησης.

Παράλληλα, η ομάδα Ρούμπιο εμφανίζεται δυσαρεστημένη από την απουσία επαρκών μέτρων της ισραηλινής κυβέρνησης για την αποτροπή επιθέσεων εποίκων εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν, ως εκ τούτου, ότι η συνεργασία με μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση, χωρίς τη συμμετοχή των ακροδεξιών συμμάχων του Νετανιάχου, θα μπορούσε να αποδειχθεί ευκολότερη για την Ουάσιγκτον.

Το σχέδιο Τραμπ για τη Μέση Ανατολή

Μετά την ολοκλήρωση των ισραηλινών εκλογών και των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια κρίσιμη απόφαση: Εάν θα προχωρήσει, σε συνεργασία με τον Νετανιάχου, σε νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με το Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίζεται πρόθυμος να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το εκλογικό αποτέλεσμα, ωστόσο, θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο την απόφαση του Αμερικανού προέδρου όσο και τον χρόνο ενδεχόμενης επανέναρξης των εκτεταμένων συγκρούσεων.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ επιδιώκει να αφήσει πίσω του τον πόλεμο με το Ιράν και να επικεντρωθεί σε μια ευρύτερη διπλωματική ατζέντα. Σε αυτήν περιλαμβάνονται η εφαρμογή του σχεδίου για τη Γάζα, η επίτευξη συμφωνιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, καθώς και μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, και τελικά η σύναψη μιας ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας. Η προώθηση αυτών των στόχων θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το ποιος θα αναλάβει την ηγεσία του Ισραήλ και από τη σύνθεση του κυβερνητικού συνασπισμού που θα προκύψει από τις εκλογές.

Τι δείχνουν δημοσκοπήσεις

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των τριών μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων του Ισραήλ, οι οποίες δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή, δείχνουν ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου ενδέχεται να χάσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και οι τρεις δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το μπλοκ του Ισραηλινού πρωθυπουργού θα εξασφαλίσει μόλις 50 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, δηλαδή 17 λιγότερες από όσες διαθέτει σήμερα. Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου, που έχει σήμερα 32 έδρες, προβλέπεται να περιοριστεί στις 20.

Αντίθετα, το αντιπολιτευτικό μπλοκ του πρώην στρατιωτικού αξιωματούχου Γκάντι Άιζενκοτ προβλέπεται να συγκεντρώσει 52 έως 56 έδρες. Τα δύο αραβικά ισραηλινά κόμματα εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσουν συνολικά 14 έως 16 έδρες. Η δημοσκόπηση του Channel 11 προβλέπει επίσης τέσσερις έδρες για το κόμμα των εφέδρων, το οποίο δεν συνδέεται με κανένα από τα δύο μπλοκ.

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει το φιλοκυβερνητικό Channel 14, το οποίο σε δημοσκόπηση που δημοσίευσε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα έδινε 60 έδρες στο μπλοκ του Νετανιάχου και 30 στο Λικούντ.

Το ενδεχόμενο νέων εκλογών

Παρά τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων, δεν είναι σαφές εάν κάποια από τις δύο πλευρές θα καταφέρει να συγκεντρώσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Για να αναλάβει την εξουσία, ο Άιζενκοτ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των αραβικών ισραηλινών κομμάτων στον συνασπισμό του, ενδεχόμενο που έχει απορρίψει στο παρελθόν. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας με την εξωτερική στήριξή τους, επιλογή στην οποία αντιτίθενται ορισμένοι από τους πιθανούς συμμάχους του.

Την ίδια ώρα, η συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας μεταξύ του Νετανιάχου και των αντιπάλων του θεωρείται εξαιρετικά απίθανη.
Εάν καμία πλευρά δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο μεταξύ στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι εκλογές της Τρίτης δεν θα εξασφάλιζαν στον Τραμπ μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση περισσότερο πρόθυμη να προωθήσει την αμερικανική ατζέντα. Αντίθετα, θα μπορούσαν να τον αφήσουν να συνεργάζεται με έναν πολιτικά αποδυναμωμένο Νετανιάχου, ενώ η ισραηλινή πολιτική σκηνή θα εισερχόταν σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.

«Η Ιστορία μάς διδάσκει τα πάντα, ακόμα και το μέλλον. Σ’ αυτή τη διδαχή, η Δημοτική Αρχή ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΠΟΤΕ να μετονομάσει την οδό Μάρκου Μπότσαρη σε οδό Γιώργου Μαζωνάκη. Ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν ένας άνθρωπος που συνδέθηκε με τη Νίκαια. Η αναγνώριση αυτού του δεσμού, δεν θα μπορούσε ποτέ να παραβλεφθεί. Γι’ αυτό, λοιπόν, η τιμή του αντιμετωπίζεται με σεβασμό και υπευθυνότητα.

»Το τελευταίο διάστημα έχουν κατατεθεί πολλές προτάσεις – και πολλά περισσότερα έχουν γραφτεί – για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να τιμηθεί η μνήμη του Γιώργου της Νίκαιας, του δικού μας Γιώργου. Όλες εξετάζονται με προσοχή, με γνώμονα τόσο τον σεβασμό προς τον ίδιο όσο και προς την πόλη μας. Αλλά κυρίως με σεβασμό ως προς την ΙΣΤΟΡΙΑ! Θέλω να διευκρινίσω, λοιπόν ότι, δεν θα μετονομαστεί η Μάρκου Μπότσαρη σε οδό Γιώργου Μαζωνάκη. Για κάθε νεότερη εξέλιξη θα υπάρξει επίσημη ενημέρωση».

Ο δήμαρχος Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη Κώστας Μαραγκάκης, μιλώντας στον ΑΝΤ1 είχε πει: «Το πιο πιθανό είναι να δοθεί το όνομά του εκεί που γεννήθηκε, στον δρόμο, στο σπίτι που γεννήθηκε, το πατρικό του». Τόνισε ότι η μετονομασία δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς εκκρεμεί η έγκριση από την αρμόδια επιτροπή του δήμου, ενώ ξεκαθάρισε ότι λόγω των αντιδράσεων εξετάζονται και εναλλακτικές προτάσεις (όπως η ονοματοδοσία κάποιου άλλου, ανώνυμου δρόμου ή δημοτικού χώρου).

🚨 Νίκαια: Αντιδράσεις για την πρόταση μετονομασίας της οδού Μάρκου Μπότσαρη σε Γιώργου Μαζωνάκη, με αφορμή την πρόθεση να τιμηθεί ο γνωστός τραγουδιστής. 🏛️ Ο Πατριωτικός Όμιλος Απογόνων Αγωνιστών 1821 και Ιστορικών Γενών της Ελλάδος παρενέβη προς τον Δήμο Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην αντικατάσταση της ιστορικής ονομασίας και επικαλούμενος τη σημασία της διατήρησης της μνήμης του ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης. 📍 Παράλληλα, πρότεινε να τιμηθεί ο Γιώργος Μαζωνάκης με την ονομασία μιας ανώνυμης οδού ή άλλου δημοτικού χώρου, ώστε να αναγνωριστεί η προσφορά του καλλιτέχνη χωρίς να αλλάξει η ονομασία της οδού Μάρκου Μπότσαρη. #Nikaia #GiorgosMazonakis #GreekHistory #Greece #tanea

— TA NEA (@ta_nea) October 23, 2026

Μεταξύ εκείνων που αντέδρασαν για το αυτονόητο, ήταν και Πατριωτικός Όμιλος Απογόνων Αγωνιστών που σε ανάρτησή του αναφέρει:

«Ο Πατριωτικός Όμιλος Απογόνων Αγωνιστών 1821 και Ιστορικών Γενών της Ελλάδος ανέλαβε θεσμική πρωτοβουλία προς τον Δήμο Νίκαιας, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην πρόθεση μετονομασίας της οδού Μάρκου Μπότσαρη σε οδό του γνωστού καλλιτέχνη Γιώργου Μαζωνάκη. Ο Όμιλος παρενέβη με ιστορικά και νομικά επιχειρήματα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής ονομασίας και της τιμής που οφείλεται στον Μάρκο Μπότσαρη, μία από τις σημαντικότερες μορφές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

»Η παρέμβαση αποσκοπούσε στην ανάδειξη της ιστορικής βαρύτητας του ζητήματος και στην προστασία της συλλογικής μνήμης από ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην υποβάθμιση της προσφοράς των αγωνιστών της εθνικής μας ανεξαρτησίας.

»Παράλληλα, ο Όμιλος, επιδιώκοντας να διατηρήσει εποικοδομητικό χαρακτήρα στην παρέμβασή του, πρότεινε ως εναλλακτική λύση να τιμηθεί ο Γιώργος Μαζωνάκης με την ονομασία μιας ανώνυμης οδού ή άλλου δημοτικού χώρου, χωρίς να θιγεί η ιστορική τιμή του Μάρκου Μπότσαρη. Με τον τρόπο αυτό, επιχείρησε να συμβάλει σε μια δίκαιη και συναινετική αντιμετώπιση του ζητήματος, που θα επέτρεπε στον Δήμο Νίκαιας να αποδώσει την επιθυμητή τιμή στον καλλιτέχνη, διατηρώντας παράλληλα ζωντανή την ιστορική μνήμη. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί έμπρακτη έκφραση του ενδιαφέροντος του Ομίλου για την προάσπιση της εθνικής μας κληρονομιάς και της ευθύνης του απέναντι στην ιστορία και στις επόμενες γενιές.»

Η Άγκυρα από το 2019, με την υπογραφή του τουρκολιβυκού Μνημονίου και τη στρατιωτική της παρέμβαση υπέρ της κυβέρνησης της Τρίπολης, έχει επενδύσει συστηματικά στην απόκτηση στρατηγικού βάθους στη Βόρεια Αφρική. Η μόνιμη σημαντική τουρκική στρατιωτική παρουσία, οι συμφωνίες συνεργασίας, η εκπαίδευση και η υποστήριξη των δυνάμεων της δυτικής Λιβύης, δημιούργησαν ένα πλέγμα επιρροής, το οποίο η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει σε μακροπρόθεσμο πολιτικό και στρατηγικό κεφάλαιο.

Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη ιστορική διάσταση που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται: Η Τουρκία ήταν εκείνη που συνέβαλε αποφασιστικά στην ανακοπή της προέλασης του Χαλίφα Χαφτάρ προς την Τρίπολη, το 2019-2020. Με τη στρατιωτική της υποστήριξη προς τις δυνάμεις της δυτικής Λιβύης, η Άγκυρα άλλαξε τον συσχετισμό στο πεδίο των επιχειρήσεων, υποχρεώνοντας τον Χαφτάρ να εγκαταλείψει την προσπάθεια κατάληψης της πρωτεύουσας και να υποχωρήσει από σημαντικές θέσεις στη δυτική Λιβύη.

Αυτή η εξέλιξη είχε βαθύτερες πολιτικές συνέπειες. Για τις δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης, η Τουρκία δεν ήταν απλώς ένας ξένος παράγοντας που υποστήριζε την αντίπαλη κυβέρνηση. Ήταν η δύναμη που είχε ανατρέψει τα στρατιωτικά τους σχέδια και είχε αποτρέψει την επικράτησή τους στην Τρίπολη.

Η Τουρκία αρχιτέκτονας της νέας Λιβύης 

Η σημερινή προσπάθεια προσέγγισης, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτονόητη συμφιλίωση. Αποτελεί μια εντυπωσιακή ανατροπή συσχετισμών, η οποία αποκαλύπτει πόσο αποφασισμένη είναι η Άγκυρα να μετατρέψει την προηγούμενη στρατιωτική της επικράτηση σε μακροχρόνια πολιτική επιρροή σε ολόκληρη την Λιβύη, κάτι που πολλοί αναλυτές είχαμε επισημάνει.

Εάν σήμερα η Τουρκία είναι ο αρχιτέκτονας της προσέγγισης μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης, αυτό δεν αποτελεί απλώς διπλωματική επιτυχία. Αποτελεί ένδειξη ότι η στρατιωτική επιρροή μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική διαμεσολάβηση και, τελικά, στην ενοποίηση και των κρατικών θεσμών των δύο κέντρων εξουσίας στην Λιβύη, στην Τριπολίτιδα και στην Κυρηναϊκή. Όλα δείχνουν ότι η Άγκυρα κερδίζει το στρατηγικό στοίχημα.

Κυρηναϊκή-Τουρκία: Από την εχθρότητα στην προσέγγιση 

Η ενδεχόμενη συμφωνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστεί μέσα από το ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο της ανατολικής Λιβύης. Στην Κυρηναϊκή, σημαντικά φυλετικά και πολιτικά κέντρα εξουσίας διατηρούσαν επί χρόνια έντονη καχυποψία απέναντι στην Τουρκία. Η στρατιωτική παρέμβαση της Άγκυρας υπέρ της Τρίπολης, κατά την προέλαση του Χαφτάρ, ενίσχυσε αυτή την αντιπαλότητα.

Παράλληλα, υπήρχε ιστορική και πολιτική δυσπιστία απέναντι στα διοικητικά κέντρα της δυτικής χώρας, κυρίως στην Τρίπολη και τη Μισράτα. Η δυσπιστία αυτή συνδεόταν, μεταξύ άλλων, με την αντίληψη ότι οι πολιτικές και στρατιωτικές ελίτ της δυτικής Λιβύης διατηρούσαν, λόγω οθωμανικής καταγωγής των ελίτ, ισχυρούς δεσμούς με την Τουρκία!

Ενίοτε σε κάποιους κύκλους η αντι-τουρκική στάση εκφραζόταν μάλιστα με ιστορικούς και πολιτισμικούς όρους, μέσα από αναφορές στην οθωμανική περίοδο και στην αντίθεση προς όσους θεωρούνταν πολιτικοί ή ιδεολογικοί συνεχιστές της οθωμανικής επιρροής στη δυτική χώρα. Αν και οι αντιλήψεις αυτές δεν εκφράζουν ομοιόμορφα όλες τις φυλές, ή όλους τους κατοίκους της Κυρηναϊκής, αποτελούν, σημαντικό στοιχείο του πλαισίου μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Γι’ αυτό και η σημερινή προσέγγιση της Άγκυρας με την οικογένεια Χαφτάρ και παράγοντες στην Βεγγάζη είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη. Η Τουρκία επιχειρεί να ξεπεράσει, όχι μόνο μια στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά και μια βαθιά πολιτική καχυποψία. Το ερώτημα είναι εάν αυτή η προσέγγιση βασίζεται σε πραγματική στρατηγική σύγκλιση, ή εάν αποτελεί μια τακτική συμφωνία που εξυπηρετεί τις ανάγκες των εμπλεκομένων πλευρών.

Τα Εμιράτα και ο Χαφτάρ

Η προσέγγιση της Άγκυρας με την πλευρά της Βεγγάζης δεν μπορεί να εξεταστεί χωρίς τον ρόλο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Τα ΗΑΕ διατηρούν επί χρόνια σημαντικές σχέσεις με τον Χαλίφα Χαφτάρ και το στρατιωτικό περιβάλλον της ανατολικής Λιβύης. Η επιρροή τους συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού ισλαμιστικών πολιτικών δικτύων, την ασφάλεια της Βόρειας Αφρικής και την ευρύτερη αντιπαράθεση με την Τουρκία σε περιφερειακά μέτωπα.

Η πιθανή σύγκλιση του Σαντάμ Χαφτάρ με την Άγκυρα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η ανατολική Λιβύη εγκαταλείπει τις παραδοσιακές της σχέσεις. Ούτε ότι τα Εμιράτα αποδέχονται χωρίς όρους, μια νέα τουρκική πρωτοκαθεδρία. Ίσως να πρόκειται για μία… ανταγωνιστική συνεννόηση. Η Τουρκία αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο στη στρατιωτική ενοποίηση, ενώ τα Εμιράτα θα διατηρήσουν την επιρροή τους μέσα από τις πολιτικές και στρατιωτικές δομές της ανατολικής Λιβύης.

Ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης της Τρίπολης, Αμπντουλχαμίντ Νταμπέιμπα, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δύσκολη επιλογή. Εάν επιδιώξει να εμποδίσει την επιτάχυνση της διαδικασίας ενοποίησης, κινδυνεύει να απομονωθεί από μια νέα περιφερειακή δυναμική, στην οποία η Τουρκία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Εάν, από την άλλη πλευρά, αποδεχθεί μια συμφωνία που θα περιορίζει τον δικό του έλεγχο στις στρατιωτικές δομές της δυτικής Λιβύης, μπορεί να υπονομεύσει τη βάση εξουσίας του.

Κίνδυνοι για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η πιθανή ενοποίηση του λιβυκού στρατού αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του τουρκολιβυκού Μνημονίου. Αυτό χρησιμοποιείται από την Άγκυρα και την κυβέρνηση της Τρίπολης για να προβάλλονται διεκδικήσεις θαλάσσιας δικαιοδοσίας που δεν λαμβάνουν υπόψη τα ελληνικά νησιά, κατά τον τρόπο που επιβάλλει το Διεθνές Δίκαιο!

Η δημιουργία ενός ενιαίου Λιβυκού Στρατού δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την περαιτέρω ισχυροποίηση του Μνημονίου! Όμως, μετά και από την επικύρωση του από την Βουλή των Αντιπροσώπων στο Τομπρούκ, θα μπορούσε να προσφέρει στην Τουρκία πρόσθετο πολιτικό επιχείρημα, ότι οι θεσμοί της χώρας έχουν πλέον κοινή κατεύθυνση και ότι οι συμφωνίες με την Άγκυρα αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εθνικής στρατηγικής.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να περιορίζεται στην επανάληψη ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο ή παράνομο. Οφείλει να αποτρέψει την πολιτική και θεσμική του κανονικοποίηση μέσα από τη νέα λιβυκή πραγματικότητα, χωρίς περαιτέρω διπλωματική αδράνεια.

Διαπιστώσεις – Συμπεράσματα

Η επιχείρηση ενοποίησης των στρατιωτικών θεσμών της Λιβύης δεν είναι απλώς μια προσπάθεια αποκατάστασης της κρατικής συνοχής. Είναι μια γεωπολιτική αναμέτρηση για τον έλεγχο των στρατηγικών επιλογών της χώρας, με την Τουρκία να πρωτοστατεί και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να διεκδικούν τον δικό τους ρόλο.

Η Λιβύη έχει ανάγκη από σταθερούς θεσμούς, ενιαίες ένοπλες δυνάμεις και μια πολιτική διαδικασία που θα τερματίσει τον κατακερματισμό της εξουσίας. Αυτό είναι αναμφισβήτητο. Ο τρόπος όμως με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η ενοποίηση, οι εξωτερικές δυνάμεις που θα την υποστηρίξουν και οι στρατηγικές σχέσεις που θα δημιουργηθούν θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας.

Η Τουρκία φαίνεται να επιδιώκει να μετατρέψει τη στρατιωτική της παρουσία σε μακροχρόνια θεσμική επιρροή. Τα Εμιράτα, από την πλευρά τους, θα επιχειρήσουν να διατηρήσουν τη δική τους θέση μέσα σε μια νέα ισορροπία. Το χειρότερο σενάριο για εμάς στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μια ισχυρότερη Τουρκία στη Λιβύη. Είναι μια Λιβύη που, έχοντας αποκτήσει ενιαίες στρατιωτικές δομές, θα χρησιμοποιεί αυτές τις δομές για να υποστηρίζει τις στρατηγικές επιλογές της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα οφείλει να κινηθεί πριν η νέα πραγματικότητα παγιωθεί. Γιατί, εάν η στρατιωτική ενοποίηση εξελιχθεί σε πολιτική και στρατηγική ενοποίηση υπό τουρκική επιρροή, τότε η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα και πολύ δυσκολότερη γεωπολιτική εξίσωση.

Με χιλιάδες ανά τους αιώνες “έγκλειστους” σιναΐτες ασκητές του πνεύματος, με αμέτρητους αναχωρητές νοσταλγούς του παραδείσου και μάρτυρες της χριστιανικής πίστης, άλλα και με μυριάδες ταπεινούς προσκυνητές. Άπαντες «τοις ερημικοίς, μακαρία ζωή, θείω ερώτι, πτερουμένοις». Μάρτυρες, Όσιοι, Άγιοι και Προσκυνητές. Γιατί, όπως γράφει στο οδοιπορικό του στο Σινά ο Νίκος Καζαντζάκης, εδώ «ο Θεός φαντάζει ειρηνικός, ολιγαρκής, χαρούμενος σαν καλός άνθρωπος», αναφέροντας και τα λόγια του ασκητή: «Θεός εστί σκιρτημός και ήπιον δάκρυ».

Εδώ, υπάρχει όμως, συσσωρευμένος ανά τους αιώνες, και ένας μοναδικός πολιτισμός που αναγορεύει τη Μονή σε πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο και θησαυροφυλάκιο Ιερών Βιβλίων. Μια βιβλιοθήκη διεθνούς ακτινοβολίας με χιλιάδες χειρόγραφα (πολλά εικονογραφημένα) και έντυπα σε πολλές γλώσσες, με βυζαντινές, από την προεικονομαχική περίοδο, και μεταβυζαντινές εικόνες (“Κρητική Σχολή”) που συγκροτούν την σημαντικότερη πινακοθήκη του Ορθόδοξου Κόσμου, με αριστουργήματα αργυροχοΐας και μεταλλοτεχνίας από τον 6ο έως τον 18ο αιώνα που αποτελούν και μοναδικά ιστορικά τεκμήρια, με λαμπρά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες από την εποχή του Ιουστινιανού. Για αυτό και το 2003 η Μονή αναγορεύτηκε από την UNESCO σε Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Για αιώνες το Μοναστήρι δεν άλλαξε, παρότι από τον 7ο αιώνα οι μαχητές του Ισλάμ το πήραν από τους Βυζαντινούς. Όλοι όμως την σεβάστηκαν και προστάτευσαν προνομιακά και την ελληνική παρουσία. Με πρώτο τον Μωάμεθ και την διαθήκη του, την περίφημη «Αχτιμανές», τον «ευαγγελικό λόγο» που αντί για υπογραφή φέρει το αποτύπωμα της παλάμης του ιδρυτή της μουσουλμανικής θρησκείας και κατακτητή του Σινά. Ακολούθησαν ο Σουλτάνος Σελήμ Α΄, που αναγνώρισε την παλιά «Αχτιμανές», ο Πάπας Ονώριος, μέχρι και ο Ναπολέοντας.

Μονή Σινά: Σεβασμός επί αιώνες

Όλα έμειναν “ακίνητα”, σαν να μην πέρασαν οι 15 αιώνες, με την πνευματική-μοναστική ζωή της Μονής πάντα σε ησυχαστική κατάσταση, χωρίς ποτέ να μιλά κανείς για τα περιουσιακά της “τεκμήρια”, πολύ περισσότερο δε να τα αμφισβητεί. Μέχρι που πέρυσι ήρθε η ώρα των αιγυπτιακών “δικαστηρίων” και των αμφισβητήσεων των «ιδιοκτησιών» της ιστορικής Μονής, αλλά και ο καιρός της ελληνικής διπλωματίας των “διευθετήσεων”, των ενταγμένων προφανώς στις νέες πραγματικότητες των ελληνοαιγυπτιακών “φιλικών” σχέσεων.

«Διευθετήσεων», όπως αναφέρουν έγκυρα δημοσιεύματα (“Corriere della Sera”), που έγιναν στο πλαίσιο της αιγυπτιακής «έννομης τάξης» για την «νομική κατοχύρωση» της Μονής. Και μάλιστα κατόπιν «συμφωνιών», εν είδη «σιωπηρών ανταλλαγμάτων» για το περίφημο «υποβρύχιο καλώδιο» και τα ελληνοτουρκικά.

Και όλα, όπως είθισται, έπρεπε να διευθετηθούν υπό τη “σκέπη” των Ελληνορθόδοξων Πατριαρχείων και των Εκκλησιών Ελλάδος και Κύπρου, με τις “ευλογίες” της ελληνικής κυβέρνησης και με την «μετά βασάνων» συγκατάθεση του νέου Αρχιεπισκόπου της Μονής Συμεών για μια ουσιαστικά “εξωδικαστική” συμφωνία. Με τον προσφάτως “αποπεμφθέντα” πρώην Αρχιεπίσκοπο Σινά Δαμιανό να κατηγορεί ευθέως την ελληνική κυβέρνηση πως «παρέδωσε τη Μονή στην αιγυπτιακή πλευρά» και ικετεύοντας παράλληλα τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο να μη κηλιδώσει το όνομά του με μια «προδοσία».

Η ακανθώδης αυτή υπόθεση προφανώς έχει ακόμα πολλά “διαδικαστικά” ως προς τα «αμφισβητούμενα» και τα «υπό διαπραγμάτευση» πλέον “ακίνητα” της Μονής, τα οποία πρέπει να επιλυθούν, ώστε να μπουν και οι υπογραφές της «συμφωνίας» μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού δημοσίου. Αυτό που ήδη διαφαίνεται όμως είναι πως η «αρχή του τέλους» της «θεοφύλακτης» Μονής, όπως υπήρξε εδώ και 15 αιώνες έχει ξεκινήσει.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης πάντως πανηγυρίζει για την επικείμενη «νομική κατοχύρωση» της Μονής, θεωρώντας την άλλη μια μεγάλη επιτυχία της Ελλάδας! Μια ακόμη “εκκρεμότητα” μεταξύ “φίλων” έκλεισε. Δεν είναι η πρώτη φορά άλλωστε που ο υπουργός των εξωτερικών δεν θα είχε πρόβλημα αν κάποιοι τον χαρακτήριζαν «μειοδότη», όπως δήλωσε ο ίδιος ευθαρσώς!

Ταυτόχρονα, μια εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την ανατροπή της προέλασης των Χούθι, θα μπορούσε να εκθέσει το σαουδαραβικό έδαφος σε περαιτέρω επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), πυροδοτώντας έναν παρατεταμένο πόλεμο, τον οποίο το βασίλειο προσπαθούσε απεγνωσμένα να αποφύγει.

Το πρόβλημα περιπλέκεται περαιτέρω από την έλλειψη ενός αξιόπιστου εταίρου στην Υεμένη – μιας μάχιμης δύναμης ικανής να ανακαταλάβει και να διατηρήσει τον έλεγχο σημαντικών εδαφών. Παρά τις εντυπωσιακές δυνατότητες της σαουδαραβικής πολεμικής αεροπορίας να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στους Χούθι, η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί για να επιβάλει μόνιμο πολιτικό έλεγχο. Μια ενδεχόμενη χερσαία επιχείρηση μεγάλης κλίμακας, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, ενέχει σοβαρούς στρατιωτικούς και πολιτικούς κινδύνους.

Οι Χούθι αντιλαμβάνονται αυτόν τον περιορισμό. Ο στρατηγικός τους στόχος ενδέχεται να μην απαιτεί απεριόριστη εδαφική επέκταση. Εδραιώνοντας τα κέρδη τους, μπορούν να αξιώσουν τον τερματισμό του σαουδαραβικού αποκλεισμού, μεγαλύτερο μερίδιο από τα έσοδα του πετρελαίου, πολιτική αναγνώριση, καθώς και καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των μελλοντικών πολιτικών διευθετήσεων και των ρυθμίσεων ασφαλείας στην Υεμένη. Με άλλα λόγια, ο έλεγχος εδαφών μετατρέπεται σε διαπραγματευτικό χαρτί.

Για το Ριάντ, αυτό δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα. Η αποδοχή της νέας πραγματικότητας θα μπορούσε να μετατρέψει μια προσωρινή στρατιωτική επιτυχία σε μόνιμο μοχλό στρατηγικής πίεσης. Αντιθέτως, μια προσπάθεια ανατροπής της κατάστασης μέσω ενός γενικευμένου πολέμου θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες επιθέσεις κατά των σαουδαραβικών υποδομών και να πυροδοτήσει μια σύγκρουση, ο έλεγχος της οποίας θα καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολος.

Η διαφοροποιημένη στάση των ΗΠΑ

Η αμερικανική στάση αποτελεί έναν ακόμη βασικό παράγοντα αβεβαιότητας. Υπάρχουν αναφορές για συναντήσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και ηγετών των Χούθι στο Μουσκάτ, καθώς και για την επακόλουθη απόφαση της Ουάσιγκτον να μην παρέμβει άμεσα στις επιχειρήσεις της Σαουδικής Αραβίας. Επίσης, γίνεται λόγος για μια φερόμενη αμοιβαία συνεννόηση που επιτρέπει την ασφαλή διέλευση αμερικανικών πλοίων από την Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και για μια προγενέστερη απόφαση ακύρωσης σχεδιασμένων πληγμάτων κατά στόχων των Χούθι.

Αν και οι λεπτομέρειες αυτών των ρυθμίσεων ενδέχεται να χρήζουν επαλήθευσης, η ευρύτερη σημασία τους έγκειται στη σαφή διάκριση που θέτει η Ουάσιγκτον μεταξύ της προστασίας των αμερικανικών συμφερόντων και της άμεσης υποστήριξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων της Σαουδικής Αραβίας.

Επί δεκαετίες, η ασφάλεια στον Κόλπο βασιζόταν, εν μέρει, στην προσδοκία αμερικανικής προστασίας. Μια πιο επιλεκτική αμερικανική δέσμευση δεν συνεπάγεται απαραίτητα την αποχώρηση της Ουάσιγκτον από την περιοχή. Δημιουργεί, ωστόσο, μεγαλύτερη αβεβαιότητα ως προς τις συνθήκες υπό τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ για λογαριασμό των εταίρων τους. Αυτή η αβεβαιότητα είναι πιθανό να ωθήσει τα κράτη της περιοχής σε στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου (hedging).

Τα κράτη του Κόλπου ενδέχεται να διαφοροποιήσουν τους προμηθευτές αμυντικού υλικού, να αναπτύξουν νέες διευθετήσεις ασφαλείας και να εμβαθύνουν τις σχέσεις τους με την Τουρκία, το Πακιστάν, την Κίνα, τη Γαλλία και άλλες εξωτερικές δυνάμεις. Η αρχιτεκτονική που θα προκύψει θα είναι πιο περίπλοκη από το παραδοσιακό σύστημα που επικεντρωνόταν στις ΗΠΑ και, ενδεχομένως, πιο δύσκολη στη διαχείριση κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.

Η Συμφωνία της Μέκκας 

Η ενεργοποίηση της Κοινής Συμφωνίας Άμυνας της Μέκκας από τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία και το Πακιστάν αντιπροσωπεύει μια προσπάθεια αντιμετώπισης ακριβώς αυτού του προβλήματος. Η συμφωνία συνδυάζει τους οικονομικούς πόρους της Σαουδικής Αραβίας και τη θρησκευτική νομιμότητα, την αμυντική-βιομηχανική ικανότητα και τη στρατιωτική εμπειρία της Τουρκίας, καθώς και τη συμβατική στρατιωτική ισχύ και την πυρηνική αποτροπή του Πακιστάν.

Η αδυναμία της είναι ότι η πολιτική αλληλεγγύη δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε αποδεδειγμένη επιχειρησιακή ικανότητα. Η Τουρκία και το Πακιστάν διστάζουν να δεσμεύσουν χερσαίες δυνάμεις στην Υεμένη, ενώ και οι δύο έχουν ευρύτερα διπλωματικά συμφέροντα που περιορίζουν την ελευθερία δράσης τους. Το Πακιστάν πρέπει επίσης να εξισορροπήσει τις δεσμεύσεις του προς τη Σαουδική Αραβία με την κυρίαρχη στρατηγική του εστίαση στην Ινδία και την ευαίσθητη θέση του στην ευρύτερη αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν.

Η αναφερόμενη προσπάθεια των Χούθι να χτυπήσουν τη Μέκκα έχει κατά συνέπεια γίνει μια σημαντική δοκιμασία. Το Πακιστάν έχει δηλώσει δημόσια την ετοιμότητά του να απαντήσει εάν χρειαστεί, αλλά το Ισλαμαμπάντ φέρεται επίσης να χαρακτήρισε τη σύγκρουση στην Υεμένη ως μια προϋπάρχουσα σύγκρουση που μπορεί να εμπίπτει στο επιδιωκόμενο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας. Η αξιοπιστία της συμφωνίας θα εξαρτηθεί τελικά από το τι θα συμβεί πριν από την επόμενη μεγάλη κρίση, όχι κατά τη διάρκειά της.

Η κοινή χρήση πληροφοριών, η ολοκληρωμένη αεράμυνα, οι κοινές ασκήσεις, οι ρυθμίσεις διοίκησης και οι σαφείς ορισμοί των περιστάσεων ενεργοποίησης θα έδιναν στο σύμφωνο σημαντικά μεγαλύτερο πρακτικό νόημα από τις δηλώσεις αλληλεγγύης από μόνες τους.

Η ισραηλινή παράμετρος

Το Ισραήλ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο απόκτησης ερείσματος – για ναυτικές δραστηριότητες και συλλογή πληροφοριών – στο λιμάνι της Μπερμπέρα (Berbera), στη Σομαλιλάνδη(Somaliland). Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προσφέρει επιχειρησιακή πρόσβαση στα υποβρύχια κλάσης Dolphin του Ισραήλ, σηματοδοτώντας μια ασταθή μεταβολή στη στρατιωτική δυναμική της Ερυθράς Θάλασσας.

Η εγκαθίδρυση μιας βάσης σε αυτή την τοποθεσία – περίπου 160 μίλια νότια των στενών Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και απέναντι από την Υεμένη, η οποία ελέγχεται από τους Χούθι – θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά, να περιπλέξει και να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες επιχειρήσεις των Χούθι. Κάτι τέτοιο θα είχε τη δυναμική να αναδιαμορφώσει ριζικά το τοπίο ασφαλείας στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν.

Η Μπερμπέρα, λόγω της εγγύτητάς της στα στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και της θέσης της απέναντι από την ελεγχόμενη από τους Χούθι Υεμένη, θα μπορούσε να παρέχει στο Ισραήλ δυνατότητες στρατηγικής επιτήρησης, διεξαγωγής υποβρύχιων επιχειρήσεων, καθώς και ενισχυμένα μέσα για την παρεμπόδιση των ιρανικών δικτύων λαθρεμπορίου όπλων, που τροφοδοτούν τις δυνάμεις των Χούθι.

Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται επίσης να προκαλέσει αντίποινα από την πλευρά των Χούθι κατά του λιμανιού και του αεροδρομίου της Μπερμπέρα, καθώς και κατά της ναυτιλίας στην ευρύτερη περιοχή, διευρύνοντας ενδεχομένως τη σύγκρουση και αυξάνοντας τους κινδύνους για την ασφάλεια της εμπορικής ναυτιλίας. Τελικά, αυτό θα μπορούσε να εμπλέξει το Ισραήλ στο σενάριο της σύγκρουσης, οδηγώντας σε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της κατάστασης.

Από την τρέχουσα σκοπιά, διακρίνονται διάφορες πιθανές πορείες εξέλιξης. Καμία δεν αποκλείει τις άλλες· στοιχεία ελεγχόμενης κλιμάκωσης, συγκρούσεων σε στρατηγικά σημεία διέλευσης (chokepoints) και αναζήτησης διπλωματικής διεξόδου ενδέχεται να συνυπάρχουν ταυτόχρονα σε διαφορετικά πεδία. Παράλληλα, η αξιοπιστία του “Συμφώνου της Μέκκας” παραμένει ένας αστάθμητος παράγοντας, ο οποίος – εάν ενεργοποιηθεί – θα μπορούσε να εκτινάξει το διακύβευμα.

Τα δύο σενάρια

Μια εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας με στόχο να εμποδίσει τους Χούθι να αποκτήσουν περαιτέρω εδάφη στις ακτές και να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές, χωρίς ωστόσο να επιχειρήσει την ανακατάληψη της Σαναά – την πρωτεύουσα της Υεμένης που ελέγχουν οι Χούθι – μοιάζει ως το πιθανότερο σενάριο για το άμεσο μέλλον.

Αυτό συνάδει με τη στρατηγική που ακολουθεί το Ριάντ εδώ και μία δεκαετία – να διαχειρίζεται τους Χούθι, αντί να επιδιώκει την ήττα τους – καθώς και με την εμφανή διστακτικότητα του βασιλείου (όπως επιβεβαιώνεται από αναφορές του Soufan Center για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Ριάντ) να εμπλακεί σε χερσαίες επιχειρήσεις αόριστης διάρκειας, ελλείψει εγγυημένης εξωτερικής υποστήριξης.

Από την πλευρά τους, οι Χούθι φαίνεται να ικανοποιούνται, μετατρέποντας τα εδαφικά τους κέρδη σε διαπραγματευτικό χαρτί: Επιδιώκουν τον τερματισμό του σαουδαραβικού αποκλεισμού στα λιμάνια και τον εναέριο χώρο της Υεμένης, μεγαλύτερο μερίδιο στα έσοδα από το πετρέλαιο και de facto αναγνώριση ως η κυρίαρχη αρχή στην Υεμένη. Προτιμούν αυτή την οδό, αντί για μια ανεξέλεγκτη επέκταση, η οποία θα ενείχε τον κίνδυνο να προκαλέσει μια ισχυρή απάντηση από έναν συνασπισμό δυνάμεων, ικανή να ανατρέψει τα κέρδη τους.

Όμως, υπάρχει και το σενάριο υψηλότερου κινδύνου: Σε αυτή την περίπτωση, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά της ναυτιλίας και των υποδομών συνδέουν επιχειρησιακά το μέτωπο της Υεμένης με την ευρύτερη κρίση στα Στενά του Ορμούζ, δημιουργώντας έναν ενιαίο διάδρομο θαλάσσιας σύγκρουσης, από τον Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα.

Οι αγορές ενέργειας έχουν ήδη αρχίσει να συνυπολογίζουν, εν μέρει, αυτό το ενδεχόμενο. Εάν το σενάριο αυτό υλοποιηθεί πλήρως, η τιμή του πετρελαίου Brent (Dated Brent) ενδέχεται να σταθεροποιηθεί πάνω από τα 130 δολάρια το βαρέλι – μια κατάσταση που δεν θα είναι παροδική, αλλά διαρκής – με άμεσες επιπτώσεις στον πληθωρισμό στην Ευρώπη και στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων στην Ασία.

Η αμυντική Συμφωνία της Μέκκας

Το σύμφωνο αυτό – το οποίο επί του παρόντος “υπόσχεται πολλά, αλλά προσφέρει λίγα” – επιβεβαιώνεται στην πράξη από τις εξελίξεις στο πεδίο: Παρά την υποτιθέμενη απόπειρα των Χούθι να πλήξουν τη Μέκκα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), το Πακιστάν και η Τουρκία μέχρι στιγμής έχουν περιορίσει την αντίδρασή τους σε δηλώσεις ετοιμότητος, αντί για ανάπτυξη δυνάμεων.

Το Ισλαμαμπάντ έχει χαρακτηρίσει τη σύγκρουση στην Υεμένη ως «προϋπάρχουσα» και, ως εκ τούτου, εκτός του πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας – μια ερμηνεία η οποία, εάν διατηρηθεί, θα επιβεβαιώσει τα όρια της συμφωνίας ακριβώς, τη στιγμή που η αποτρεπτική της αξία δοκιμάζεται.

Η Συμφωνία Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας (SMDA)

Η επιτυχία τύπου Blitzkrieg των Χούθι κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, φέρεται να οφείλεται στην επιτυχημένη υποστήριξη πληροφοριών που παρείχε ένας συνδυασμός ρωσικών δορυφορικών πληροφοριών και ενσωμάτωσης της ιρανικής διοίκησης. Ωστόσο, οι δυνάμεις υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας φέρονται τώρα να υποβαθμίζουν αυτό το δίκτυο πληροφοριών και διοίκησης μέσω επιθέσεων, αντικατασκοπείας, βελτιωμένων επικοινωνιών και επαλήθευσης πεδίου μάχης.

Οι συνδυασμένες ομάδες Κοινού Ελεγκτή Τερματικών Επιθέσεων (JTAC) Σαουδικής-Υεμενικής και Σαουδικής-Πακιστανικής Ένωσης, φαινομενικά ενσωματωμένες σε σημαντικές δυνάμεις κατά των Χούθι, έχουν προφανώς αρχίσει να είναι αποτελεσματικές. Η προκύπτουσα διαταραχή μειώνει την ικανότητα των Χούθι να διατηρούν συντονισμένη επιχειρησιακή δυναμική.

Προσφέρει μια νέα διάσταση μέσω της Συμφωνίας Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας Σαουδικής-Πακιστανικής Ένωσης (SMDA), αν όχι του Συμφώνου της Μέκκας. Εάν αξιοποιηθούν και συνεχιστούν αποτελεσματικά, τέτοιες επιχειρήσεις JTAC μπορεί τελικά να ανατρέψουν ακόμη και την κατάσταση εναντίον των Χούθι.