Η αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου υπήρξε άμεση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να παρέμβει προσωπικά, ξεκαθαρίζοντας ποιος – προς ώρας – κάνει κουμάντο. Από το προσυνέδριο στο Ναύπλιο αρχικά, και στη συνέχεια πιο θεσμικά από το υπουργικό συμβούλιο, έριξε λάδι στη φωτιά, απαντώντας ουσιαστικά: “Το κόμμα είμαι εγώ”.

«Στη διαβούλευση για τις ορεινές περιοχές και την νησιωτικότητα, έχουν συμμετάσχει ενεργά και οι βουλευτές μας και αυτός είναι η απάντηση στον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβανόμαστε την αναβάθμιση του ρόλου του εκλεγμένου εκπροσώπου της κάθε περιφέρειας», ανέφερε, εξηγώντας ότι στόχος είναι η ουσιαστική συμβολή του βουλευτή στη διαμόρφωση πολιτικών που αφορούν την αναπτυξιακή προοπτική των περιοχών που εκπροσωπεί.

Ο κ. Μητσοτάκης έθεσε ως κεντρικό ζητούμενο «ακριβώς τη συμμετοχή του βουλευτή», όπως είπε, «στο πώς μπορεί να αγωνιστεί για την ανάπτυξη και την προκοπή της περιοχής του», συνδέοντας τη συμμετοχή αυτή με τη διαδικασία σχεδιασμού και ωρίμανσης των σχεδίων πολιτικής.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έννοια του «επιτελικού κράτους», διευκρινίζοντας ότι αφορά στην εκτελεστική εξουσία και όχι τη νομοθετική. «Μιλάμε συχνά για το επιτελικό κράτος, το οποίο αφορά εμάς, την εκτελεστική εξουσία, όχι τη νομοθετική εξουσία», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη θεσμική διάκριση αρμοδιοτήτων.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι υποχρεώσεις κυβέρνησης και Βουλής είναι διακριτές και καθορισμένες. «Άλλες οι υποχρεώσεις της κυβέρνησης, άλλες υποχρεώσεις της Βουλής, αυτά είναι καθορισμένα με απόλυτη σαφήνεια από το Σύνταγμα», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι στην προκειμένη περίπτωση η συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

«Όμως σε αυτή την περίπτωση η στενή συνεργασία μεταξύ των βουλευτών μας και της κεντρικής κυβέρνησης για την εκπόνηση αυτών των σχεδίων αποκτά μια ξεχωριστή σημασία», κατέληξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δίνοντας το στίγμα της θεσμικής συνεργασίας που, όπως περιέγραψε, συνοδεύει τη συγκεκριμένη διαβούλευση, εξαπολύοντας ταυτόχρονα σφοδρή επίθεση στην αντιπολίτευση, την οποία κατηγόρησε ότι επιστρατεύει τα πιο χυδαία συνθήματα του διαδικτύου. Αν και δεν κατονόμασε κόμματα, δεν μοιάζει τυχαίο που η δήλωση ήρθε μετά την αναφορά του Νίκου Ανδρουλάκη σε «συμμορία του Μαξίμου που επηρεάζει την Δικαιοσύνη».

Χάνει τις ισορροπίες ο Μητσοτάκης

Υπενθυμίζεται πως μερικές ημέρες πριν από την έναρξη της συζήτησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, πέντε βουλευτές της ΝΔ παρεμβαίνουν με κοινή δημόσια επιστολή στα ΝΕΑ, θέτοντας ζήτημα αλλαγών στο μοντέλο διακυβέρνησης. Οι Αθανάσιος Ζεμπίλης (βουλευτής Π.Ε. Εύβοιας), Ανδρέας Κατσανιώτης (βουλευτής Π.Ε. Αχαΐας), Ξενοφών Μπαραλιάκος (βουλευτής Π.Ε. Πιερίας), Γιάννης Οικονόμου (βουλευτής Π.Ε. Φθιώτιδας) και Ιωάννης Παππάς ζητούν ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ρόλου και επαναπροσδιορισμό της σχέσης κυβέρνησης και βουλευτών, υπογραμμίζοντας ότι η λειτουργία της εξουσίας πρέπει να φέρνει τα κέντρα λήψης αποφάσεων πιο κοντά στην κοινωνία.

Πάντως η κριτική που άσκησαν οι βουλευτές της ΝΔ δεν ήταν ούτε τυχαία, ούτε αδικαιολόγητη. Αντιθέτως, εξέφρασε μια πραγματική αγωνία: Ότι το κυβερνητικό σχήμα λειτουργεί περισσότερο ως κλειστό σύστημα τεχνοκρατών και λιγότερο ως πολιτικός οργανισμός που αφουγκράζεται τους εκλεγμένους εκπροσώπους της κοινωνίας. Όταν οι βουλευτές αισθάνονται ότι ο ρόλος τους περιορίζεται σε απλή επικύρωση αποφάσεων, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό αλλά βαθιά πολιτικό.

Η απάντηση του πρωθυπουργού κινήθηκε σε γνώριμα μονοπάτια. Από τη μία, αναγνώρισε την ανάγκη «συμμετοχής», από την άλλη όμως έσπευσε να θέσει αυστηρά όρια, υπενθυμίζοντας ότι το «επιτελικό κράτος» αφορά την εκτελεστική εξουσία και όχι τη νομοθετική. Με άλλα λόγια, οι βουλευτές καλούνται να συμμετέχουν, αλλά όχι να επηρεάζουν ουσιαστικά τον πυρήνα των αποφάσεων. Πρόκειται για μια αντίφαση που δύσκολα κρύβεται πίσω από θεσμικές διατυπώσεις.

Η πραγματικότητα είναι ότι το μοντέλο διακυβέρνησης που έχει επιλέξει το Μαξίμου λειτουργεί ιεραρχικά και συγκεντρωτικά. Οι αποφάσεις λαμβάνονται σε έναν στενό κύκλο και στη συνέχεια «κατεβαίνουν» προς υλοποίηση. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η επίκληση της συμμετοχής των βουλευτών μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια εκτόνωσης της δυσαρέσκειας παρά με ουσιαστική αλλαγή κατεύθυνσης.

Ακόμη πιο προβληματική είναι η επιλογή να υποβαθμιστεί το ζήτημα ως μεμονωμένο περιστατικό. Η εύκολη ανάγνωση ότι πρόκειται για «παραφωνία» αγνοεί το γεγονός ότι η γκρίνια στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δεν είναι καινούργια. Απλώς σπάνια εκφράζεται δημόσια. Και όταν τελικά εκδηλώνεται, αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα πειθαρχίας και όχι ως πολιτικό μήνυμα που αξίζει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι δυνατόν να μην ενοχλεί και να μην προκαλεί ερωτήματα ο “αμετακίνητος” Άκης Σκέρτσος ο οποίος ανήκει στα πρόσωπα εκείνα που δεν έχει αφήσει ποτέ από το 2019 ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το πλευρό του.

Επεισόδιο Γιογιάκα-Ταχιάου στη Βουλή

Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση κατασκευής του έργου “Οδικός Άξονας Ηγουμενίτσα-Σαγιάδα-Μαυρομμάτι, Παράκαμψη Ηγουμενίτσας, αποτέλεσε σημείο τριβής στη Βουλή, μεταξύ του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Νίκου Ταχιάου και του τοπικού βουλευτή Θεσπρωτίας της ΝΔ, Βασίλη Γιόγιακα, ο οποίος είχε καταθέσει σχετική ερώτηση διαμαρτυρόμενος για την καθυστέρηση ολοκλήρωσης του έργου, το οποίο εδώ και χρόνια είναι ώριμο για δημοπράτηση.

Η απάντηση του κ. Ταχιάου ότι η ερώτηση του βουλευτή “έχει τοπικά χαρακτηριστικά” και ότι είναι απολύτως αδύνατον αυτή τη στιγμή δώσει χρονοδιάγραμμα χρηματοδότησης του έργου για να μη δημιουργηθούν λάθος εντυπώσεις στους εκλογείς του, με υποσχέσεις, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του τελευταίου.

“Ειλικρινά με έχετε εκπλήξει αρνητικά κ. υπουργέ. Λυπάμαι… Εσείς τα ισοπεδώσατε όλα. Η αγωνία κάθε βουλευτή, κύριε Ταχιάο, για την περιοχή του είναι ξεχωριστή. Μη λέμε άλλα λόγια να αγαπιόμαστε”, σχολίασε ο κ. Γιόγιακας. “Δεν θα πέσουμε στον λαϊκισμό τού να πάμε και να υποσχεθούμε σε κάθε τόπο την κάθε ανάγκη του. Δεν είναι εφικτό να γίνει αυτό”, σημείωσε από την πλευρά του ο υφυπουργός Υποδομών.

“Να μην κάνουμε τότε ερωτήσεις” ήταν το σχόλιο του “γαλάζιου” βουλευτή με τον κ. Ταχιάο να απαντά “καλά κάνετε την ερώτηση αλλά κι εγώ καλά σας δίνω την απάντηση που δίνω” και τον προεδρεύοντα του Σώματος, Γιώργο Γεωργαντά να παρεμβαίνει λέγοντας, “ο υπουργός μιλάει για όλη τη χώρα εσείς βεβαίως, πολύ σωστά εκπροσωπείτε τα αιτήματα των Θεσπρωτών”. Το επεισόδιο ήρθα να θυμίσει το χάσμα μεταξύ μεταξύ βουλευτών και των μη εκλεγμένων μελών της κυβέρνησης…

Ο Πούτιν καταδίκασε έντονα την απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ και εξέφρασε την υποστήριξή του σε αυτόν. Είπε ότι είναι σκόπιμη η κατάπαυση του πυρός με το Ιράν. Ο Τραμπ εκτιμά ότι πλησιάζει η μέρα που θα υπογραφεί συμφωνία για να πάρει τέλος η σύγκρουση στην Ουκρανία. Ο Πούτιν είπε στον Τραμπ ότι τα ρωσικά στρατεύματα έχουν την πρωτοβουλία στο μέτωπο και απωθούν τις εχθρικές θέσεις. Η συνομιλία πάντως κράτησε μιάμιση ώρα και σίγουρα ειπώθηκαν πολύ περισσότερα από όσα ανακοινώθηκαν.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Παρά τα νέα στοιχεία, ο διορισμένος από την Κυβέρνηση Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, αντί να διερευνήσει το έγκλημα της κατασκοπείας, αποφάσισε να θέσει στο αρχείο την έρευνα, χωρίς να κάνει ούτε μία ανακριτική πράξη.

Όπως σημείωσε καταληκτικά ο Γ. Μανιάτης «η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί κίνδυνο για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί άλλο να κλείνει τα μάτια».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της παρέμβασης του Γ. Μανιάτη

«Κύριε Πρόεδρε, Πριν δύο μήνες δικαστήριο των Αθηνών με απόφασή του επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στην Ελλάδα είχε στήσει έναν παρακρατικό μηχανισμό παράνομων παρακολουθήσεων στην έδρα της κυβέρνησης, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Οι μισοί υπουργοί, η ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες, βρίσκονταν όλοι υπό παρακολούθηση, τόσο από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών όσο και από το παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό Predator. Το δικαστήριο ζήτησε να ξανανοίξει η έρευνα για κατασκοπεία.

Όλο αυτό το διάστημα, ο καταδικασμένος πωλητής του Predator κ. Ντίλιαν εκβιάζει δημόσια τον πρωθυπουργό της χώρας μιλώντας για “Nixon”. Φαίνεται τελικά ότι εκβιασμός έπιασε.

Χθες, με μια απόφαση ντροπή για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ο διορισμένος από την κυβέρνηση εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έθεσε στο αρχείο την έρευνα, χωρίς να κάνει ούτε μία ανακριτική πράξη.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί κίνδυνο για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί άλλο να κλείνει τα μάτια».

Ο δείκτης, ο οποίος συνδυάζει την υποαπασχόληση λόγω χρόνου, το δυνητικό εργατικό δυναμικό και τους ανέργους, αντιστοιχεί σε περίπου 9,9 εκατομμύρια άτομα, αποτυπώνοντας την ευρύτερη πίεση που εξακολουθεί να δέχεται η αγορά εργασίας. Αντίθετα, η τυπική ανεργία υποχώρησε οριακά κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στο 8,1%, με μείωση κατά 96.000 άτομα σε 2,9 εκατομμύρια. Ο δείκτης αυτός αφορά όσους αναζητούν ενεργά εργασία και είναι διαθέσιμοι να ξεκινήσουν μέσα σε δύο εβδομάδες.

Υποαπασχόληση και ώρες εργασίας δείχνουν επιβράδυνση

Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 226.000 άτομα τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 32,4 εκατομμύρια, με το ποσοστό απασχόλησης να ανεβαίνει στο 48,5%. Το εργατικό δυναμικό ενισχύθηκε κατά 129.000 άτομα, στα 35,3 εκατομμύρια, ενώ το ποσοστό συμμετοχής διαμορφώθηκε στο 52,8%.

Η ανεργία καταγράφηκε στο 6,8% για τους άνδρες και στο 10,7% για τις γυναίκες, ενώ η ανεργία των νέων (15–24 ετών) υποχώρησε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 15,3%.

Την ίδια στιγμή, οι μέσες εβδομαδιαίες πραγματικές ώρες εργασίας μειώθηκαν κατά 0,8 ώρες στις 41,7 ώρες, στοιχείο που υποδηλώνει αυξημένες πιέσεις στην αγορά εργασίας. Παράλληλα, το συνδυασμένο ποσοστό υποαπασχόλησης και ανεργίας εκτιμήθηκε στο 21%, ενώ το ποσοστό ανέργων και δυνητικού εργατικού δυναμικού στο 20,4%.

Κυβερνητική ανάγνωση: «Ανθεκτική η αγορά εργασίας»

Ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας υπογράμμισε την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας, σημειώνοντας ότι «παραμένει σταθερή σε μονοψήφια επίπεδα παρά τις περιφερειακές εντάσεις», κάτι που αποτελεί τον 35ο συνεχόμενο μήνα σε αυτά τα επίπεδα.

Παράλληλα, επισήμανε τη μείωση της ανεργίας των νέων κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και της γυναικείας ανεργίας κατά 0,8 μονάδες, τονίζοντας ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η περαιτέρω ενίσχυση της αγοράς εργασίας και η μείωση της ανεργίας.

Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι εφαρμόζονται συντονισμένα μέτρα σε διάφορους τομείς για τον περιορισμό των επιπτώσεων των περιφερειακών εντάσεων, ενώ εξέφρασε προσδοκίες ότι νέα επενδυτικά προγράμματα θα ενισχύσουν την απασχόληση και θα προσελκύσουν διεθνές κεφάλαιο.

Ή σαν να μην είχε επιρροή στο Ιράν, από τη δεκαετία του ’60 με ταυτόχρονο “χειρισμό” του Σάχη και των Αγιατολάχ, και στις διαπραγματεύσεις JCPOA με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα, ως και τον Αύγουστο του 2025. Ή σαν το Παρίσι να μη συνδέεται, από τις ημέρες του Σαντάτ το 1970 και με κορύφωση επί Ελ Σίσι, με στενότατη πολιτική, οικονομική και αμυντική συνεργασία με την Αίγυπτο.

Λίγο ακόμα, και θα μας πουν ότι το Μέγαρο Ελιζέ ζήτησε, επειγόντως και με παρακλήσεις, από το Μέγαρο Μαξίμου συμβουλές σε θέματα επιτελικού κράτους!

Η επιχείρηση στο Ορμούζ

Ως προς την ουσία των εξελίξεων, η πραγματικότητα είναι ότι εντός των επόμενων εβδομάδων, η ελληνική κυβέρνηση δεν θα σύρει πουθενά τον κ. Μακρόν. Αντιθέτως, θα κληθεί να λάβει η ίδια πολύ δύσκολες αποφάσεις ως προς το γαλλο-βρετανικό σχεδιασμό για την αποστολή δύναμης στα Στενά του Ορμούζ.

Απαράβατος όρος, που έθεσε πρώτος ο Γάλλος πρόεδρος από τις αρχές Μαρτίου στις διαβουλεύσεις της Πάφου, είναι ότι η δύναμη της “Συμμαχίας των Προθύμων” θα δράσει μόνον μετά την «παύση» (όχι τον «τερματισμό») των εχθροπραξιών. Ο Μακρόν εμμένει στην «παύση», αλλά η υπηρεσιακή – διπλωματική και στρατιωτική – ενημέρωση, που λαμβάνει η Αθήνα από το Παρίσι και το Λονδίνο, διευκρινίζει ότι «θα εξακολουθήσουν να απαιτούνται στρατιωτικά στοιχεία δεδομένης της αστάθειας του περιβάλλοντος».

Γιατί, ακόμα και μετά την «παύση», η ασύμμετρη απειλή (νάρκες, ταχύπλοα, UAVs και οικονομικό κόστος) στο Ορμούζ δεν θα εξαλειφθεί γρήγορα. Αν και ουδείς από τη Συμμαχία των Προθύμων επιθυμεί τη μόνιμη στρατιωτική παρουσία, ή την ευθύνη διαχείρισης των τάνκερ επ’ αόριστον, η εμπλοκή θα συνεχιστεί μέχρι η διεθνής ναυτιλία καταφέρει να λειτουργήσει κανονικά, χωρίς να χρειάζεται συνοδεία πολεμικών πλοίων. Επομένως, η αποστολή στο Ορμούζ δεν θα έχει διάρκεια εβδομάδων ή λίγων μηνών, αλλά πάρα πολλών μηνών. Ίσως και ετών.

Προς το παρόν, η ελληνική θέση συνοψίζεται στο μήνυμα που καταρχήν μεταφέρθηκε, εμπιστευτικά, στο Παρίσι κατά την αρχή των σχετικών διαβουλεύσεων και, τελικά, δημοσιοποιήθηκε από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, στο Delphi Forum. Ότι, δηλαδή, «εάν υπάρξει εκεχειρία και εάν υπάρξει μια επιχείρηση, με πολλές προϋποθέσεις – μας νοιάζει η ασφάλεια των πληρωμάτων μας, μας νοιάζει η ασφάλεια των πλοίων μας και δεν είμαστε εμπόλεμοι – η Ελλάδα θα μπορούσε να συζητήσει μια τέτοια συμμετοχή».

Ωστόσο, γίνεται φανερό ότι ο χρόνος των τελικών αποφάσεων πλησιάζει. Είναι σαφές ότι, είτε προσφερθούν φρεγάτα και άλλα στρατιωτικά μέσα, είτε επιλεγεί η αποχή από την κοινή ευρωπαϊκή δράση, η απόφαση θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ελληνική εξωτερική και αμυντική πολιτική. Ξεπερνούν, κατά πολύ, το όριο της τρέχουσας θητείας του Μητσοτάκη και, υπό άλλες συνθήκες (αυτό είναι σήμερα ανέφικτο), θα απαιτείτο σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών ή κύρωση από τη Βουλή.

Υπερβολές για Μακρόν και Τουρκία

Παράλληλα, το Μαξίμου έσπευσε να δώσει μυθικές διαστάσεις στη δήλωση του Μακρόν ότι «αν η κυριαρχία σας απειλείται, κάντε ό,τι χρειάζεται [και] θα είμαστε εδώ για εσάς». Ο Γάλλος πρόεδρος ήταν, απλώς, καλά διαβασμένος και συνεπής. Επιβεβαίωσε, με λακωνικό τρόπο, την πρόβλεψη του άρθρου 2 της Συμφωνίας του 2021 (που τώρα ανανεώθηκε) ότι «τα Μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στην διάθεσή τους, και εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο».

Επομένως, κακώς τα κυβερνητικά φερέφωνα δίνουν άλλη διάσταση, εννοώντας, άμεσα ή έμμεσα, διαρκή συστράτευση κατά της Τουρκίας και γαλλική παρέμβαση σε περιοχές δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ ή κυριαρχικών δικαιωμάτων. Οι εξωκοινοβουλευτικοί προπαγανδιστές του Μαξίμου δεν συνειδητοποιούν (μάλλον δεν ενδιαφέρονται καν) πόσο κακό κάνουν στην ελληνογαλλική φιλία, δημιουργώντας ψευδείς εντυπώσεις. ‘Όταν – μάλλον σύντομα – η Άγκυρα επιστρέψει στην πολιτική έντασης στο Αιγαίο, η ελληνική κοινή γνώμη θα προσδοκά σχεδόν καθημερινές δηλώσεις από τον Μακρόν κατά της Άγκυρας.

Και όταν αυτές οι δηλώσεις δεν θα γίνονται, υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας αντι-γαλλικού κλίματος. Άλλωστε, υπό μία έννοια, το κακό παράδειγμα έδωσε ο Μητσοτάκης, όταν στη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου 2020 είχε προ-αποδομήσει την αξία της ελληνογαλλικής ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής του 2021! Μόλις τρεις ημέρες μετά από συνάντηση με τον Μακρόν στην Κορσική, δήλωνε πως «θέλω να σας θυμίσω ότι τέτοια ρήτρα υπάρχει σε επίπεδο ΕΕ, είναι το άρθρο 42.7 (…), υπάρχει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Τα εξοπλιστικά 

Σε κάθε περίπτωση, ακόμα μία σημαντική πτυχή της επίσκεψης του Μακρόν ήταν η επιβεβαίωση της συνεργασίας των δύο χωρών στα εξοπλιστικά προγράμματα. Το πρόβλημα είναι ότι, παρά το όντως θετικό κλίμα, δεν λείπουν οι παλινωδίες. Μεταξύ αυτών, η ξαφνική αφαίρεση – από την ελληνική πλευρά – του προγράμματος τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης “Φιλοκτήτης” από τα συνοδευτικά έγγραφα της Συμφωνίας Στρατηγικής Σχέσης. Όπως και οι διαρροές για εξελίξεις στο πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων, αν και δεν υπάρχει πραγματική βούληση για τη λήψη κυβερνητικών αποφάσεων σύντομα.

Πάλι καλά, βέβαια, που ο πρωθυπουργός (σύμφωνα, τουλάχιστον, με τις ως τώρα πληροφορίες) δεν επανέλαβε στον Μακρόν όσα αξίωσε προ μηνών από την υπουργό Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν. Ο Μητσοτάκης φέρεται να της είχε ζητήσει, σαν περίπου αυτονόητη, την ίδρυση βιομηχανικής μονάδας της Dassault στην Ελλάδα (σ.σ.: μακάρι, ασφαλώς, να δημιουργούνταν νέες θέσεις εργασίας).

Το σκεπτικό του ήταν ότι, χάρη στο συμβόλαιο αγοράς Rafale από την Πολεμική Αεροπορία το 2021, πείστηκαν να πράξουν το ίδιο η Αίγυπτος και η Ινδία. Κάτι τέτοιο δεν είναι φυσικά ακριβές, αφού το Κάϊρο έγινε ο πρώτος ξένος αγοραστής Rafale το Φεβρουάριο του 2015 και το Νέο Δελχί διαπραγματευόταν από το 2011, υπέγραψε συμφωνία το 2016 και άρχισε παραλαβές το 2019.

Άλλωστε, πώς να αποφασίσει η Dassault ή άλλη μεγάλη ξένη αμυντική βιομηχανία τη λειτουργία μονάδας στην Ελλάδα, όταν είναι γνωστό, διεθνώς, το “ρεζίλι” με την κρατική ΕΑΒ; Προ διμήνου, η αγανακτισμένη Lockheed Martin διαμαρτυρήθηκε, με επίσημη επιστολή στην κυβέρνηση, ότι οι καθυστερήσεις της κρατικής ΕΑΒ, όσον αφορά την κατασκευή τμημάτων F-16 και C-130, επηρεάζουν σοβαρά μέχρι και τη λειτουργία των κατασκευαστικών μονάδων της στην Τζόρτζια και τη Νότια Καρολίνα.

Σχετικά με το Ιράν, ο Πούτιν πρότεινε ιδέες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ εξέφρασε την υποστήριξή του στην απόφαση του Τραμπ να παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν. Πάντως, ο Ρώσος πρόεδρος είπε στον Αμερικανό ομόλογό του ότι προβλέπει «εξαιρετικά καταστροφικές συνέπειες» αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ καταφύγουν ξανά σε στρατιωτικές ενέργειες στη Μέση Ανατολή.

Από την πλευρά του, πάντα σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ο Τραμπ πιστεύει ότι η συμφωνία για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία είναι κοντά. Ο Πούτιν πρότεινε ακόμη κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία για την Ημέρα της Νίκης, στις 8 Μαΐου, με τον Τραμπ να στηρίζει την ιδέα. υπενθυμίζεται ότι κατάπαυση του πυρός διάρκειας 1,5 ημέρας είχε γίνει για το Πάσχα, στις 12 Απριλίου. Ωστόσο, κατηγόρησε την Ουκρανία ότι χρησιμοποιεί «καθαρά τρομοκρατικές μεθόδους» σε επιθέσεις κατά πολιτικών στόχων.

Ενδιαφέρον έχει και η αναφορά του Κρεμλίνου σχετικά «με τη συμπεριφορά της κυβέρνησης υπό τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι», που φέρει τους δύο ηγέτες να εκφράζουν παρόμοιες απόψεις σχετικά με τη στάση του Κιέβου, η οποία, όπως ανέφεραν, παρατείνει τη σύγκρουση. Τέλος ο Πούτιν καταδίκασε έντονα την απόπειρα δολοφονίας κατά του Τραμπ, το περασμένο Σάββατο.

Ο Τραμπ εμμένει στον αποκλεισμό

Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι το Ιράν επιδιώκει επειγόντως την επίτευξη συμφωνίας προκειμένου να αρθεί ο αποκλεισμός, ενώ προειδοποίησε για σοβαρές επιπτώσεις στον ενεργειακό τομέα της χώρας. Όπως δήλωσε, οι ενεργειακές υποδομές της Τεχεράνης ενδέχεται να «καταρρεύσουν σύντομα» εάν δεν καταστεί δυνατή η εξαγωγή πετρελαίου.

Σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο, οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, συνιστούν απόρριψη της ιρανικής πρότασης που διαβιβάστηκε στις ΗΠΑ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα και περιελάμβανε την επίτευξη συμφωνίας για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού πρώτα, αναβάλλοντας παράλληλα τις συνομιλίες για τα πυρηνικά σε μεταγενέστερο στάδιο.

Προηγήθηκε έκτακτη σύσκεψη στον Λευκό Οίκο μεταξύ του Τραμπ και κορυφαίων εκπροσώπων του πετρελαϊκού κλάδου. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ενημέρωσε τους «μεγάλους» του πετρελαίου πως θα συνεχίσει «επ’ αόριστον» τη στρατηγική του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, έως ότου η Τεχεράνη αποδεχτεί τους όρους που θέτει η Ουάσινγκτον για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Το Ιράν προειδοποίησε σήμερα ότι θα αναλάβει «πρωτοφανή στρατιωτική δράση» κατά της συνεχιζόμενης κατάσχεσης από τις ΗΠΑ πλοίων που συνδέονται με την Ισλαμική Δημοκρατία, μετέδωσε το ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV, επικαλούμενο μια υψηλόβαθμη πηγή ασφαλείας.

Πάντως, ο Τραμπ δέχεται εσωτερικές πιέσεις να τερματίσει την εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο, καθώς οι τιμές των καυσίμων διαρκώς αυξάνονται. Η δημοτικότητά του υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο της τρέχουσας θητείας του, σύμφωνα με τελευταία δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, που έδειξε ότι μόλις το 34% των Αμερικανών εγκρίνει την απόδοσή του, έναντι 36% στην προηγούμενη μέτρηση και 47% κατά την έναρξη της θητείας του.

Άλμα στο πετρέλαιο

Η άνοδος αυτή συνδέεται με δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει δώσει εντολή στους συνεργάτες του να προετοιμάσουν την επέκταση του υφιστάμενου αποκλεισμού, με στόχο την περαιτέρω πίεση στην οικονομία του Ιράν. Από την πλευρά του, το Ιράν δηλώνει ότι θα συνεχίσει να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ως απάντηση στα μέτρα των ΗΠΑ.

Η σύγκρουση έχει προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου, με το Στενό να παραμένει ουσιαστικά κλειστό εδώ και εβδομάδες. Το Ιράν έχει περιορίσει σημαντικά τη διέλευση πλοίων, αντιδρώντας στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ έχει προειδοποιήσει ότι οποιοδήποτε πλοίο προσεγγίζει την περιοχή μπορεί να αποτελέσει στόχο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, έχουν ανακοινώσει ότι οι δυνάμεις τους θα αναχαιτίζουν ή θα αποτρέπουν πλοία που κατευθύνονται προς ή από τα ιρανικά λιμάνια. Παρά τα μέτρα αυτά, ανάλυση δείχνει ότι ορισμένα πλοία φαίνεται να έχουν διασχίσει τη γραμμή αποκλεισμού.

Στα 115 δολάρια το πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν σημαντική άνοδο, καθώς ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την παράταση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων. Το Brent ανήλθε περίπου στα 115 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη, μετά το κλείσιμο λίγο πάνω από τα 110 δολάρια την προηγούμενη ημέρα, ενώ παρουσίασε μικρή υποχώρηση λίγο πριν το μεσημέρι.

Παρά τις πρόσφατες διακυμάνσεις, η τιμή του πετρελαίου παραμένει σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση. Ενδεικτικά, το Brent είχε υποχωρήσει στα 90 δολάρια το βαρέλι στα μέσα Απριλίου, μετά από ανακοίνωση κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ωστόσο από τότε ακολουθεί ανοδική πορεία.

Ο Tραμπ κάλεσε το Ιράν να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις για συμφωνία, έπειτα από ημέρες αδιεξόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιλογή της παράτασης του αποκλεισμού θεωρείται λιγότερο επικίνδυνη σε σχέση με άλλες εναλλακτικές, όπως η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων ή η πλήρης αποχώρηση από τη σύγκρουση.

Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η χώρα μπορεί να αντέξει τον αποκλεισμό, αξιοποιώντας εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι τιμές ενέργειας ενδέχεται να αυξηθούν κατά 24% το 2026, εφόσον οι πιο έντονες διαταραχές που προκαλεί η σύγκρουση περιοριστούν τους επόμενους μήνες.

Στις αγορές, οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν πτώση, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών και αναμένουν τις αποφάσεις της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας για τα επιτόκια. Την ίδια στιγμή, τα ασιατικά χρηματιστήρια κινήθηκαν κυρίως ανοδικά, συνεχίζοντας την ανάκαμψη μετά το αρχικό σοκ της σύγκρουσης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι αγορές αρχίζουν να προσαρμόζονται σε ένα σενάριο χωρίς άμεση ειρηνευτική λύση και χωρίς γρήγορη επαναλειτουργία των κρίσιμων θαλάσσιων οδών, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών ενέργειας.

Ο Χέγκσεθ για το κόστος του πολέμου

Επίθεση στο Ιράν, στους συμμάχους αλλά και στους «αντιπάλους» στο εσωτερικό της χώρας και του κόμματός του εξαπέλυσε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ από το βήμα του Κογκρέσου, όπου κλήθηκε, την Τετάρτη, 29/4, να απαντήσει σε ερωτήσεις των βουλευτών, για πρώτη φορά από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο κατά της Τεχεράνης, τον οποίο οι Δημοκρατικοί έχουν αμφισβητήσει ως μια δαπανηρή σύγκρουση που επιλέχθηκε και διεξήχθη χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.

Ο επικεφαλής οικονομικός αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε στους βουλευτές ότι το εκτιμώμενο κόστος του πολέμου με το Ιράν ανέρχεται μέχρι στιγμής σε 25 δισεκατομμύρια δολάρια. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, ο Τζουλς Χερστ ΙΙΙ, αναπληρωτής υφυπουργός Άμυνας για οικονομικά θέματα, δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά πυρομαχικά, αλλά ο στρατός έχει επίσης δαπανήσει χρήματα για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων και την αντικατάσταση εξοπλισμού.

Ο Χέγκσεθ είπε ότι το αίτημα του Τραμπ για πολεμικό προϋπολογισμό ύψους 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων «αντανακλά την επείγουσα φύση της παρούσας συγκυρίας». Κατηγόρησε την κυβέρνηση Μπάιντεν για ανεπαρκείς επενδύσεις στην άμυνα και δήλωσε ότι το υπουργείο του «αντιστρέφει αυτή τη συστημική παρακμή» προκειμένου να επανέλθει σε «κατάσταση πολέμου».

Πρόκειται για έναν «ιστορικό» και «πολεμικό» προϋπολογισμό, λέει ο Χέγκσεθ, προσθέτοντας ότι ανυπομονεί να μιλήσει για την «απίστευτη επιτυχία» του πολέμου με το Ιράν. Ο Τραμπ «είχε το θάρρος να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο», σημείωσε.

Τόνισε, ότι ο «μεγαλύτερος αντίπαλος» τώρα είναι οι «ηττοπαθείς δηλώσεις» των Δημοκρατικών του Κογκρέσου και ορισμένων Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι επικρίνουν τη σύγκρουση ενώ έχει περάσει μόλις δύο μήνες: «Η γενιά μου καταλαβαίνει πόσο καιρό ήμασταν στο Ιράκ, πόσο καιρό ήμασταν στο Αφγανιστάν.»

Ο Χέγκσεθ διεμήνυσε ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν τους συμμάχους που ενισχύουν την άμυνά τους, αλλά θα επιβάλουν κυρώσεις στους εταίρους που δεν το πράττουν. «Οι σύμμαχοι-πρότυπα που θα αναλάβουν δράση, όπως το Ισραήλ, η Νότια Κορέα, η Πολωνία, η Φινλανδία, οι χώρες της Βαλτικής και άλλες, θα λάβουν την ιδιαίτερη εύνοιά μας» τόνισε ο Χέγκσεθ ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής. «Οι σύμμαχοι που δεν το κάνουν – σύμμαχοι που εξακολουθούν να μην καταφέρνουν να κάνουν το καθήκον τους για τη συλλογική άμυνα – θα αντιμετωπίσουν συνέπειες» απείλησε.

Μένει η Ρωσία στον ΟΠΕΚ

Το Κρεμλίνο δήλωσε σήμερα ότι η Ρωσία θα παραμείνει στον ΟΠΕΚ+ παρά την απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν και εξέφρασε την ελπίδα ότι η ομάδα των χωρών που εξάγουν το περισσότερο πετρέλαιο στον κόσμο θα συνεχίσει να λειτουργεί.

Τα ΗΑΕ δήλωσαν χθες, Τρίτη, ότι αποχωρούν από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ/OPEC), επιφέροντας πλήγμα στην ομάδα σε μια περίοδο όπου μια άνευ προηγουμένου ενεργειακή κρίση, που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, έχει φέρει στο φως διαφωνίες μεταξύ χωρών του Κόλπου. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επεσήμανε ότι ο ΟΠΕΚ+ είναι ένας σημαντικός οργανισμός, ιδιαίτερα στη διάρκεια της παρούσας αναταραχής στις παγκόσμιες αγορές.

«Αυτό το σχήμα βοηθάει ουσιαστικά να ελαχιστοποιηθούν οι διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές και καθιστά δυνατό να σταθεροποιηθούν αυτές», είπε ο Πεσκόφ στην καθημερινή τηλεδιάσκεψη με τους δημοσιογράφους. Ο Πεσκόφ ανέφερε ότι Ρωσία σέβεται την απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν και εξέφρασε την ελπίδα ότι ο ενεργειακός διάλογος της Μόσχας με τη χώρα του Κόλπου θα συνεχιστεί.

Η Ρωσία αποφάσισε να ενταχθεί στον ΟΠΕΚ+ το 2016. Η ομάδα παρήγαγε πέρυσι σχεδόν το 50% του πετρελαίου και των υγρών πετρελαιοειδών σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Τα ΗΑΕ ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ+, ενώ η Ρωσία είναι δεύτερη, μετά τη Σαουδική Αραβία. Η πρώτη αντίδραση για τη Μόσχα είχε έρθει από τον υπουργό Οικονομικών της χώρας.

Ο Άντον Σιλουάνοφ ανέφερε την Τετάρτη ότι η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ σημαίνει πως οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες θα αυξήσουν την παραγωγή τους, οδηγώντας σε μείωση των παγκόσμιων τιμών στο μέλλον. Η Ρωσία θεωρείται ο βασικός ωφελημένος από την άνοδο των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Σήμερα ακούμε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι η χώρα μπορεί να παράγει όσο πετρέλαιο επιτρέπουν οι παραγωγικές της δυνατότητες και να το διοχετεύει στην αγορά», δήλωσε ο Σιλουάνοφ. Η Ρωσία διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τα ΗΑΕ όσο και με τη Σαουδική Αραβία, η οποία ηγείται του ΟΠΕΚ.

Επίθεση σε εβραϊκή συνοικία στο Λονδίνο

Η επίθεση με μαχαίρι κατά δύο ανδρών στο βόρειο Λονδίνο αντιμετωπίζεται ως «τρομοκρατική ενέργεια» και οι Αρχές ερευνούν αν η επίθεση είχε σκοπίμως στόχο την εβραϊκή κοινότητα, ανακοίνωσε η αστυνομία της Βρετανίας. Υπενθυμίζεται πως δύο Εβραίοι, ηλικίας 30 ετών και 70 ετών, τραυματίστηκαν σήμερα το μεσημέρι στο βόρειο Λονδίνο από έναν άνδρα που τους επιτέθηκε με μαχαίρι, στο Γκόλντερς Γκριν, μια περιοχή με μεγάλη εβραϊκή κοινότητα στην τελευταία μιας σειράς αντισημιτικών επιθέσεων και αποπειρών εμπρησμού.

Ένας 45χρονος άνδρας συνελήφθη ως ύποπτος για απόπειρα ανθρωποκτονίας και βρίσκεται υπό κράτηση, τόνισε νωρίτερα η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου. Πρόσθεσε πως οι δύο άνδρες που δέχθηκαν επίθεση με μαχαίρι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο και η κατάσταση της υγείας τους είναι σταθερή. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε «εντελώς αποκρουστική» την επίθεση. Το Ισραήλ αντέδρασε έντονα, με το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι η ισραηλινή κυβέρνηση απαιτεί και αναμένει δράση από τη βρετανική κυβέρνηση για την προστασία Εβραίων.

Ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ δήλωσε ότι απαιτείται επείγουσα δράση αφότου έχει γίνει «επικίνδυνο να περπατάει κανείς ανοιχτά στους δρόμους ως Εβραίος» στο Λονδίνο και το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσαν επίσης τη βρετανική κυβέρνηση να λάβει αποφασιστικά μέτρα Ο Εφραίμ Μίρβις ανώτατος ραβίνος της Βρετανίας, ανέφερε επίσης η χρειάζεται από την βρετανική κυβέρνηση κάτι παραπάνω από λόγια για να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο «μίσος»,

Καμπανάκι από ντερ Λάιεν

Οι Βρυξέλλες ζητούν «να τηρηθούν οι εκεχειρίες στο Ιράν και στον Λίβανο» και τονίζουν την ανάγκη για «επανασχεδιασμό» της ειρήνης και της σταθερότητας μέσω διπλωματικών μέσων. Η ΕΕ προειδοποιεί ότι η ήπειρος ενδέχεται να περάσει χρόνια αντιμετωπίζοντας τις επιπτώσεις του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν, υποδεικνύοντας πως η άνοδος των τιμών ενέργειας δεν πρόκειται να υποχωρήσει σύντομα.

«Υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα που καλούμαστε όλοι να διαχειριστούμε: οι συνέπειες αυτής της σύγκρουσης μπορεί να επιμείνουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο Στρασβούργο την Τετάρτη.

Το ζοφερό μήνυμα έρχεται καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή και εφοδιαστική κρίση ως αποτέλεσμα του πολέμου, ο οποίος οδήγησε στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Η ήπειρος επιβαρύνεται πλέον από τις υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου και φοβάται έλλειψη βασικών προϊόντων όπως καύσιμα αεροπορίας και λιπάσματα.

«Αυτή είναι η δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια και το μάθημα θα πρέπει να είναι πολύ σαφές. Η υπερβολική μας εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μας καθιστά ευάλωτους… Πρέπει να μειώσουμε την υπερβολική μας εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να ενισχύσουμε την εγχώρια προσφορά καθαρής ενέργειας. Από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως την πυρηνική ενέργεια, με πλήρη σεβασμό στην τεχνολογική ουδετερότητα».

Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 27 δισ. ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ το think tank Bruegel εκτιμά πως οι χώρες της ΕΕ έχουν δεσμεύσει πάνω από 10 δισ. ευρώ για να προστατεύσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις από την αύξηση των τιμών ενέργειας.

Την περασμένη εβδομάδα, η Κομισιόν πρότεινε την πρώτη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της επερχόμενης ενεργειακής κρίσης, αλλά οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν πιο επιθετικά βήματα κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής την Παρασκευή – αν και εμφανίστηκαν διχασμένοι ως προς τον ρυθμό της στήριξης. Ορισμένοι τάσσονται υπέρ μιας σταδιακής προσέγγισης, ενώ άλλοι θέλουν εξαρχής ένα μεγαλύτερο πακέτο μέτρων.

Η συμφωνία που εγκρίθηκε δεν παρέχει επαρκείς εγγυήσεις για την προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών απέναντι στις μαζικές εισαγωγές ρυζιού από τρίτες χώρες με μηδενικούς ή εξαιρετικά χαμηλούς δασμούς. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα καθεστώς άνισου ανταγωνισμού, το οποίο πιέζει ασφυκτικά τους παραγωγούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα εκείνους του ευρωπαϊκού Νότου.

Οι τρεις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είχαν ήδη κινητοποιήσει Σοσιαλιστές ευρωβουλευτές από χώρες με σημαντική παραγωγή ρυζιού – όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία – ζητώντας την ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς. Σε κοινή παρέμβασή τους προς τη διαπραγματευτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχαν προειδοποιήσει ότι η συνεχής αύξηση των εισαγωγών από τρίτες χώρες απειλεί να οδηγήσει ολόκληρους παραγωγικούς τομείς σε εγκατάλειψη.

Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ υπερψήφισαν συγκεκριμένες τροπολογίες που ενίσχυαν την προστασία του ευρωπαϊκού τομέα ρυζιού. Οι τροπολογίες αυτές προέβλεπαν την ενεργοποίηση αυτόματου μηχανισμού διασφάλισης, ώστε όταν οι εισαγωγές ρυζιού από συγκεκριμένες χώρες υπερβαίνουν τα καθορισμένα επίπεδα αναφοράς κατά 20%, να αναστέλλονται προσωρινά οι δασμολογικές προτιμήσεις και να επιβάλλονται ποσοστώσεις εισαγωγών για την επόμενη περίοδο. Στόχος των προτάσεων αυτών ήταν να δημιουργηθεί ένα προληπτικό και σταθεροποιητικό εργαλείο για την ευρωπαϊκή αγορά, που θα προστατεύει τη βιωσιμότητα του κλάδου χωρίς να αναιρεί τον αναπτυξιακό χαρακτήρα του συστήματος εμπορικών προτιμήσεων.

Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις αυτές αγνοήθηκαν στην τελική συμφωνία. «Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε μια ευρωπαϊκή πολιτική που μιλά για επισιτιστική ασφάλεια, αλλά την ίδια στιγμή αφήνει εκτεθειμένους τους αγρότες της Ευρώπης», τονίζουν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Και προσθέτουν: «Η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, διαθέτει έναν δυναμικό αλλά ευάλωτο τομέα παραγωγής ρυζιού. Περισσότεροι από 4.000 Έλληνες παραγωγοί και χιλιάδες ακόμη Ευρωπαίοι καλλιεργητές βλέπουν την ανταγωνιστικότητά τους να υπονομεύεται από εισαγωγές που συχνά πραγματοποιούνται σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προστατεύσει τη δική της παραγωγή και τις αγροτικές κοινότητες που τη στηρίζουν.»

Η αντιπροσωπεία του ΠΑΣΟΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για τη δημιουργία ενός δίκαιου και ισορροπημένου εμπορικού πλαισίου, το οποίο θα προστατεύει τους Ευρωπαίους παραγωγούς, θα αποτρέπει στρεβλώσεις στην αγορά και θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας.