Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Καρπάθου, Μιχάλης Φελουζής, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία αναφορά για ζημιές στο νησί. Όπως έκανε γνωστό, κλιμάκια της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του δήμου ήδη έχουν πραγματοποιήσει ελέγχους σε διάφορα σημεία της Καρπάθου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχει προκληθεί οποιοδήποτε πρόβλημα από τη σεισμική δόνηση.

Η σεισμική δόνηση σημειώθηκε στις 14:06 στην Κάρπαθο και έγινε αισθητή έως και τη Ρόδο. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ο σεισμός είχε ένταση 5,2 Ρίχτερ, επίκεντρο 4 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Καρπάθου και εστιακό βάθος 10 χιλιομέτρων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όσον αφορά στους ενόρκους είπε: «Για το άρθρο 97, εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να ενισχυθεί η αρμοδιότητα των Μικτών Ορκωτών Δικαστηρίων, όπως ήταν και παλαιότερα. Να αποτελούν δηλαδή τον κανόνα, για να υπάρχει παρουσία του λαϊκού παράγοντα στην απονομή της δικαιοσύνης. Επίσης πρέπει να μειωθεί η δυνατότητα των εξαιρέσεων με τις οποίες υπάγονται στο Εφετείο Κακουργημάτων συγκεκριμένα αδικήματα. Θυμίζω ότι η παρουσία των ενόρκων είναι κατάκτηση της εποχής του Διαφωτισμού”.

Πρόσθεσε ότι είναι ακατανόητη «η αγωνία της ΝΔ να απαλειψει τον όρο πολιτικό έγκλημα. Έχουμε πει επανειλημμένως ότι δεν αρκούν τα κίνητρα για να χαρακτηριστεί κάποιο έγκλημα πολιτικό…Δεν είμαι πεπεισμένος ότι προσφέρει κάτι η απάλειψη αυτού του όρου. Άλλωστε, ευτυχώς, στη μεταπολιτευτική μας δημοκρατία δεν έχουμε την έξαρση των παθών και τις συνθήκες οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ζωτικό χώρο για τέτοιου είδους έκνομες δραστηριότητες».

Όσον αφορά τέλος το άρθρο 100, για το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, σημείωσε ότι αποτελείται από δικαστές των Ανώτατων Δικαστηρίων, έχει συγκεκριμένη αρμοδιότητα και μεγάλη θεσμική βαρύτητα. Θα μπορούσε να εκδικάζει και ένσταση κατά του κύρους της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας ή μέλους του Προεδρείου της Βουλής ή αίτησης ακύρωσης διατάγματος που έχει εκδοθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με την ιδιότητα του ρυθμιστή του για παράβαση του Συντάγματος. “Το σημαντικό είναι να μην υποκαταστήσει, να μην γίνει εκ πλαγίου και δια της διολίσθησης, Συνταγματικό Δικαστήριο” υπογράμμισε, παραπέμποντας στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή ενώ πρότεινε να υπάρχει θητεία για τα μέλη και ειδικός νόμος που θα ορίζει τα της λειτουργίας του.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έπρεπε ακόμα να αποκατασταθεί η δανειοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος. Διότι μια σύγχρονη οικονομία όπου οι τράπεζες δεν δίνουν επαρκή δάνεια, ουσιαστικά είναι μια οικονομία που φυτοζωεί… Και πάντως δεν πρόκειται να αναπτυχθεί. Μένει συνεχώς πίσω σε σύγκριση με τις υπόλοιπες… Κι εδώ έχουμε ένα σύντομο απολογισμό: Το κόστος Εργασίας στην Ελλάδα ελέγχθηκε την εποχή των μνημονίων. Όμως, μετά την εποχή των μνημονίων το κόστος Ενέργειας εκτοξεύθηκε! Και εξουδετέρωσε τα όποια “κέρδη” στην ανταγωνιστικότητα είχαν επιτευχθεί από τη (συγκριτική) μείωση του κόστους εργασίας. Και οι τράπεζες, ενώ εξυγιάνθηκαν, δεν κατάφεραν να αποκαταστήσουν την δανειοδοτική τους ικανότητα.

Έτσι στην Ελλάδα σήμερα έχουμε μιαν οικονομία όπου:

• το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ (έχει υποχωρήσει στην κατάταξη),
• με ανταγωνιστικότητα που πέφτει, όπως φαίνεται από την αύξηση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο.
• και με κόστος ενέργειας που είναι εξαιρετικά υψηλό.

Η Ελλάδα αναπτύσσεται όσο εισρέουν κονδύλια από τα κοινοτικά ταμεία (Ταμείο Ανάκαμψης), αλλά η εσωτερική αναπτυξιακή δυναμική της είναι πολύ αδύναμη… Όταν εξαντληθούν οι “ενέσεις” απ’ έξω, η οικονομία κάθεται! Ακόμα και από την έξωθεν υποκινούμενη ανάπτυξη, τα δύο τρίτα περίπου είναι πληθωριστική (άνοδος τιμών) και το ένα τρίτο πραγματική (αύξηση πραγματικού ΑΕΠ). Και επειδή τελειώνουν πλέον τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης, κάτι πρέπει να γίνει άμεσα, να αλλάξουμε πορεία, γιατί αλλιώς μας έρχονται τα χειρότερα…

Ο τραπεζικός τομέας

Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η “ακτινογραφία” της σημερινής κατάστασης. Να δούμε τώρα πιο συγκεκριμένα τι συμβαίνει στον τραπεζικό τομέα: Το 2012 έγινε στην Ελλάδα το κούρεμα δημόσιου χρέους, που έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα, όπως ομολόγησε αργότερα το ίδιο το ΔΝΤ, χαρακτηρίζοντας το πρώτο Μνημόνιο ως “λάθος” – το ομολόγησε δημόσια τότε, ο κορυφαίος οικονομολόγος του ΔΝΤ Olivier Blanchard, ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε. Με το κούρεμα χρέους οι Τράπεζες (που ήταν φορτωμένες ελληνικά ομόλογα) έχασαν γύρω στα 37-38 δισ. Και έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθούν για να μη καταρρεύσει το σύστημα και να μη κουρευτούν οι καταθέσεις.

Έτσι το ελληνικό δημόσιο ανακεφαλαιοποίησε τις ελληνικές τράπεζες τότε με 39 δισ. και πήρε μετοχές των τραπεζών στα χέρια του. Οι καταθέσεις σώθηκαν. Και ο έλεγχος πάνω στις τράπεζες από το δημόσιο που είχε δανειστεί για να τις σώσει, διασώθηκε επίσης. Στο μεταξύ, όμως, η ύφεση που είχε ήδη προκληθεί από το πρώτο μνημόνιο ήταν πολύ μεγαλύτερη (και μεγαλύτερης διαρκείας) απ’ ό,τι την υπολόγιζαν αρχικά. Κι έτσι οι τράπεζες υπέστησαν και πρόσθετες απώλειες: Πάσης φύσεως δάνεια είχαν “κοκκινίσει”, δηλαδή γίνονταν μη εξυπηρετούμενα. Οι τράπεζες είχαν σωθεί από τα κρατικά ομόλογα που κουρεύτηκαν και κινδύνευαν τώρα από τα ιδιωτικά δάνεια που κοκκίνιζαν!

Το 2014 (επί κυβέρνησης Σαμαρά) όταν η οικονομία άρχιζε να ανακάμπτει πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι την υπολόγιζαν, το ΔΝΤ είπε ότι έπρεπε να γίνει νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών. Για να αντιμετωπιστούν πλέον και τα κόκκινα δάνεια. Στο μεταξύ, όμως, οι ίδιες οι μετοχές των τραπεζών είχαν εκτοξευθεί και το ίδιο το ΔΝΤ πιθανολογούσε ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα ανέβαιναν κι άλλο. Τότε, η κυβέρνηση πρότεινε ότι αντί να προχωρήσουμε σε νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών και να φορτώσουμε πρόσθετο χρέος στον ελληνικό λαό, θα μπορούσαμε να απαλλάξουμε τις τράπεζες από το να καταβάλλουν φόρους για κάποια χρόνια. Κι έτσι να αποφεύγαμε νέο χρέος εκείνη τη στιγμή, με αντάλλαγμα παραίτηση από μελλοντικά έσοδα για κάποια χρόνια στο μέλλον. Αυτός ήταν ο αναβαλλόμενος φόρος των τραπεζών.

Το ΔΝΤ μίλαγε τότε για 10-20 δισ., που όμως λόγω της ανάκαμψης που είχε ξεκινήσει, κατέβαζαν τους υπολογισμούς τους σε 7 δισ. περίπου. Τελική λύση, όμως, δεν δόθηκε τότε. Γιατί κάποιοι περίμεναν ότι από την άνοδο της τιμής των τραπεζικών μετοχών στο χρηματιστήριο και νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που μπορούσαν να γίνουν μελλοντικά, μπορούσε να αποφευχθεί αυτό το μέτρο. Ή να μειωθεί πολύ ακόμα. Η πρόβλεψη τότε (2014) ήταν ότι η οικονομία ήδη είχε βγει στην ανάκαμψη, μπροστά από τις περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ πλέον, κι έτσι το επόμενο διάστημα η ανάκαμψη θα “ξεκοκκίνιζε” πολλά κόκκινα δάνεια.

Η κυβέρνηση Τσίπρα

Πλην ήλθε ο ΣΥΡΙΖΑ και τα ανέτρεψε όλα! Μας πήγε σε κλείσιμο των τραπεζών, μηδενίστηκαν οι μετοχές των τραπεζών, εξαερώθηκαν τα κεφάλαια της προηγούμενης ανακεφαλαίωσης, χρειάστηκε και πρόσθετη ανακεφαλαίωση 5 δισ. περίπου κι αυτή τη φορά χάθηκε και ο έλεγχος την τραπεζών από το ελληνικό δημόσιο, που είχε ήδη δανειστεί 44 δισ. για να τις σώσει και δεν τις έλεγχε πια… Το κλείσιμο των τραπεζών κόστισε απευθείας –και πέραν όλων των άλλων– στον Έλληνα φορολογούμενο 25 δισ. Τα 20 δισ. των τραπεζικών μετοχών που είχε στα χέρια του το ελληνικό δημόσιο τον Ιούλιο του 2014 και μηδενίστηκαν τον Ιούνιο του 2015. Συν τα πρόσθετα 5 δισ. που δανείστηκε για να τις κεφαλαιοποιήσει ξανά, χάνοντας και τον έλεγχό τους!

Τότε υπήρξε, όμως, και ένα πρόσθετο πλήγμα. Το κλείσιμο των τραπεζών, τα capital controls που μπήκαν και η επιστροφή στην ύφεση για άλλα τρία χρόνια περίπου, αύξησαν το κόκκινα δάνεια ακόμα περισσότερο. Εκεί που είχαν αρχίσει να συγκρατούνται και να μειώνονται, εκτοξεύθηκαν και πάλι.  Και έτσι τέλη 2015, αφού υπογράφηκε το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, ενώ ένα χρόνο πριν βγαίναμε από το δεύτερο με ομόφωνη απόφαση του Eurogroup, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε και στη θέσπιση του “αναβαλλόμενου φόρου” κατά ποσό διπλάσιο απ’ όσο συζητιόταν πριν. Γύρω στα 15-16 δισ. Αυτά ήταν επί πλέον των 25 δισ, που μας είχε ήδη στοιχίσει ο ΣΥΡΙΖΑ με το που έκλεισε τις τράπεζες.

Το 2019, λίγο πριν εγκαταλείψει ο ΣΥΡΙΖΑ την διακυβέρνηση ήλθε και η τελική πράξη: Ψήφισε το Σχέδιο “Ηρακλής”, δηλαδή την μεταφορά πολλών κόκκινων δανείων σε ιδιωτικά funds με ελάχιστο τίμημα σε σύγκριση με τον ονομαστική τους αξία. Ο αναβαλλόμενος φόρος και η έλευση των funds ήταν και τα δύο αποτελέσματα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, έγιναν επί των ημερών του και σε μεγάλο βαθμό εξ αιτίας του! Για να έχετε μια εικόνα των μεγεθών προσεγγιστικά και στρογγυλεμένα:

Πριν την κρίση, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είχε πιστωτική επέκταση πάνω από το 100% της συνολικής οικονομίας (ΑΕΠ), όσο περίπου και οι υπόλοιπες οικονομίες της ΕΕ. Την πιο κρίσιμη στιγμή (Ιούνιος 2015) βρέθηκε με κόκκινα δάνεια ύψους 50% του συνόλου, ύψους 100-107 δισ. Μετά το 2016 όπου τα πράγματα είχαν εξομαλυνθεί κάπως, οι τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν τα κόκκινα δάνεια από 107 σε 70 δισ. περίπου. Τα περισσότερα είτε κατάφεραν να τα ξεκοκκινίσουν είτε τα ξέγραψαν ως “προβλέψεις”. Τελικά τα funds αγόρασαν και “διαχειρίζονται” πλέον γύρω στα 70 δισ. κόκκινα δάνεια, καταβάλλοντας στις τράπεζες γύρω στα 15-16 δισ., πληρώνοντας δηλαδή το 10-30% της ονομαστικής αξίας τους.

Οικονομία με υποτονική τραπεζική λειτουργία

Έτσι οι τράπεζες συνολικά, έσβησαν οι ίδιες δάνεια ύψος 25-26 δισ, πήραν 15 με 16 δισ. από τα funds, έγραψαν ως “κεφάλαιο” και 15-16 από τον αναβαλλόμενο φόρο, πούλησαν και διάφορες θυγατρικές τους στη χώρα και στο εξωτερικό (όχι πάντα με τους καλύτερους όρους) και έτσι συνολικά εξυγιάνθηκαν πλήρως! Ήδη από το 2023 καταγράφουν και κέρδη και μοιράζουν και μερίσματα, ενώ δεν πληρώνουν φόρους! Μόνο που ενώ είναι πλέον “υγιείς”, υπολειτουργούν πια ως τράπεζες.

Τα δάνεια τους αντιστοιχούν πια στο 50% περίπου του συνολικού ΑΕΠ, ενώ πριν την κρίση αντιστοιχούσαν πάνω από 100%, ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι σήμερα 110%. Ισχυρές χώρες όπως η Γερμανία βρίσκονται στο 130% και οι ΗΠΑ πλησιάζουν το 200%! Άρα ουσιαστικά το τραπεζικό μας σύστημα υπολειτουργεί. Κι αυτό ακυρώνει κάθε αναπτυξιακή δυναμική! Σώσαμε τις τράπεζες. αλλά χάσαμε την τραπεζική λειτουργία! Σύγχρονη οικονομία χωρίς τραπεζικό δανεισμό δεν υφίσταται.

Όσο μας σπρώχνουν εισροές ευρωπαϊκών κονδυλίων, προχωράμε. Όταν σταματήσουν, “καθόμαστε”! Και τώρα πια σταματάνε οι μεγάλες εισροές του Ταμείου Ανάκαμψης. Εκεί βρισκόμαστε σήμερα. Και παρεμπιπτόντως, στο επόμενο μεγάλο σκέλος της Ενέργειας, η Ευρώπη βρίσκεται μιάμιση με δύο φορές πιο πάνω από τις ΗΠΑ και η Ελλάδα κινείται πια προς τις ακριβότερες χώρες της ήδη πανάκριβης ΕΕ –λόγω βεβιασμένης πράσινης μετάβασης και υψηλής φορολόγησης των καυσίμων– κι όχι απλώς λόγω διεθνών τιμών. Οι διεθνείς τιμές ισχύουν για όλους, αλλά εμείς επιλέξαμε να πάμε σταθερά με τους ακριβότερους!

Το ενεργειακό κόστος είναι απαγορευτικό, οι τράπεζες μας υπολειτουργούν (αν και είναι υγιέστατες πια), τα funds συνεχίζουν τις ασφυκτικές πιέσεις πάνω σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προσπαθώντας να ξεπληρωθούν στο 100%, για δάνεια τα οποία τα ίδια αγόρασαν στο 20% μεσοσταθμικά. Και η κυβέρνηση πανηγυρίζει και μοιράζει επιδόματα… Είναι προφανές ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Τώρα, όχι αργότερα. Και συνολικά, όχι αποσπασματικά…

«Οι φόβοι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να εγκαταλείψουν την ομπρέλα ασφαλείας τους πάνω από την Ευρώπη επιβάλλουν μια αυστηρή επανεκτίμηση της κατάστασης. Η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον μόνο ως ένας άβολος Ευρωπαίος σύμμαχος – τώρα θεωρείται ταυτόχρονα ως κρίσιμος στρατηγικός εταίρος» γράφουν οι Financial Times.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αμυντική βιομηχανία της Άγκυρας διαθέτει την απαραίτητη κλίμακα για τη μαζική παραγωγή δρόνων, την οποία τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ χρειάζονται επειγόντως. «Η Τουρκία διαθέτει ισχυρό επιχειρηματικό δυναμικό, υψηλή μηχανική ικανότητα και βιομηχανικό δυναμικό, με το οποίο μόνο η Γερμανία μπορεί να συγκριθεί στην Ευρώπη», δήλωσε στους  FT στέλεχος του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, σημειώνεται ότι η παραγωγή στη Γερμανία είναι ακριβή, ενώ «οι τουρκικές αμυντικές εταιρείες αναπτύσσονται πολύ γρήγορα και ανταποκρίνονται στη ζήτηση της αγοράς σε λογικές τιμές». Το δημοσίευμα τονίζει ότι η Τουρκία μπορεί να επιτύχει υψηλό βαθμό αυτάρκειας στην παραγωγή όπλων που πληρούν τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την γνώμη μου, είναι ότι στην Ελλάδα σε αρκετά προϊόντα, οι τιμές ξεπερνούν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά με αισθητά χαμηλότερους μέσους μισθούς. Και αυτό κάνει την ακρίβεια πολύ πιο επώδυνη στο μέσο πολίτη. Αν δεν αποκλιμακωθούν οι τιμές της ενέργειας διεθνώς και δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, ώστε να στηρίξει υψηλότερους μισθούς, η πίεση στα νοικοκυριά ενδεχομένως θα συνεχιστεί, ακόμη και αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει. Αυτό θα συμβεί γιατί με χαμηλότερο πληθωρισμό συνήθως αυξάνονται οι τιμές σταδιακά και δεν επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Είδαμε πρόσφατα κυβερνητική σύσκεψη με θέμα την ακρίβεια. Τι προέκυψε; Συμφωνία κυρίων με τους εκπροσώπους των μεγάλων σούπερ μάρκετ και των παραγωγών της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό τι αποδεικνύει; Ότι στο προηγούμενο διάστημα με μέτρα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, άφησαν τους αρμόδιους της αγοράς να καθορίζουν τις τιμές με περιθώριο κέρδους υψηλό, και αντίθετο με τις αμοιβές του μέσου ελληνικού νοικοκυριού.

Δεν άκουσα σε περίπτωση διαπιστωμένης αισχροκέρδειας: Υψηλά πρόστιμα με ταυτόχρονη δημοσιοποίηση, επιστροφή παράνομων κερδών όπου προβλέπεται, διοικητικές κυρώσεις, ακόμη και προσωρινή αναστολή λειτουργίας μιας επιχείρησης για σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις αισχροκέρδειας σύμφωνα με την νομοθεσία. Ας εφαρμόσει επιτέλους η κυβέρνηση ένα σύστημα αυστηρών ελέγχων από σοβαρά άτομα, προκειμένου να διαπιστωθεί το μέγεθος της αισχροκέρδειας ή την περίπτωση οργανωμένης αισχροκέρδειας, και να εφαρμόσει άμεσα πολύ αυστηρές κυρώσεις με ό,τι αυτό συνεπάγεται, από όσα μνημόνευσα προηγουμένως.

Να μην ακούω όμως για συμφωνίες κυρίων, που όλα αυτά τα χρόνια αυτοί οι κύριοι συνεργαζόμενοι ενδεχομένως με κάποια κυβερνητικά στελέχη με οικονομικά αμοιβαία συμφέροντα, προσπαθούν με διάφορα μέσα να μειώσουν το εισόδημα της μέσης οικογένειας, υπέρ των δικών τους οικονομικών συμφερόντων.

Το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και οι τιμές

Όπως πιθανόν γνωρίζετε κύριος παράγοντας που καθορίζει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, είναι η τιμή του ευρωπαϊκού δείκτη φυσικού αερίου TTF, ο οποίος κινείται αυτή την χρονική περίοδο κοντά στα 41,6 ευρώ την Mwh. Είναι σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν είχε ξεπεράσει τα 300 ευρώ την Mwh. Ωστόσο παραμένει υψηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα, όταν κυμαίνονταν κοντά στα 15- 25 ευρώ την Mwh.

Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι το γεγονός ότι ανεξάρτητα με την διαμόρφωση της TTF , η βασική τιμή παραμένει η ίδια, και ας εξετάσουμε την ΔΕΗ που διαθέτει τα περισσότερα συμβόλαια. (Η τελική τιμή προκύπτει από την βασική τιμή, γίνεται μία έκπτωση x %, λαμβάνεται υπόψη ο μηχανισμός διακύμανσης θετικά ή αρνητικά και προκύπτει η τελική χρέωση)
Αν κάνουμε μία διερεύνηση της τιμής της TTF σε συνάρτηση με την βασική τιμή της ΔΕΗ, θα δούμε:

Παρατηρούμε ότι ενώ η τιμή της TTF έχει μεταβληθεί αρκετά, η βασική τιμή της ΔΕΗ παραμένει στα ίδια επίπεδα. Πριν βγάλουμε οποιαδήποτε συμπέρασμα θα πρέπει να εκτιμήσουμε και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την βασική τιμή, όπως: την χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τις τιμές των δικαιωμάτων του διοξειδίου του άνθρακος (CO2), το ποσοστό συμμετοχής των μονάδων φυσικού αερίου, το κόστος αντιστάθμισης κινδύνου, και τέλος την εμπορική πολιτική της ΔΕΗ.

Ωστόσο, όταν η τιμή αγοράς ΤΕΑ (t-1) τον μήνα Μάιο ήταν στα 8.9 λεπτά την Kwh, δεν δικαιολογείται η βασική τιμή της ΔΕΗ να είναι στο επίπεδο των 15,5 λεπτών την Kwh. Ακόμη και αν υπολογίσουμε το κόστος εξισορρόπησης. Επομένως αν λάβουμε υπόψη μας όλες τις παραμέτρους που καθορίζουν το κόστος που μεταβάλλονται κάθε μήνα, ενώ η βασική τιμή παραμένει η ίδια, αυτό κάτι μας λέει.

Και για μένα, η τελική χρέωση έχει την εμπορική λογική της εταιρείας, ως προς το περιθώριο του αυξημένου κέρδος ανάλογα τις μεταβλητές που καθορίζονται κάθε μήνα. Δεν είμαι αντίθετος με την λογική του κέρδους, είμαι όμως αντίθετος με το μη επιτρεπόμενο περιθώριο του κέρδους, και ακόμη περισσότερο, όταν αυτό δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στην καθημερινή ζωή των νοικοκυριών. Συνεπώς, για να μην τρελαθούμε, ας μην μιλάμε για συμφωνία κυρίων, αφού μέχρι σήμερα δεν έχουμε διαπιστώσει ουσιαστικό αποτέλεσμα συγκράτησης με τάσεις μείωσης των τιμών.

Νέο σύστημα πληρωμών του ηλεκτρικού ρεύματος

Πρόσφατα μας ανακοινώθηκε ότι από το 2028 θα διαχωριστούν οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος από τα τέλη του Δήμου και ενδεχομένως και για της ΕΡΤ ή τα δύο τελευταία θα πάνε μαζί, θα δούμε… Από ένα υπολογισμό που έκανα διαφαίνεται ότι στον λογαριασμό του ρεύματος που μας έρχεται κάθε μήνα, το 83,4% είναι το κόστος για το ρεύμα μαζί με το ΦΠΑ, και το 16,6 % είναι τα τέλη του Δήμου και της ΕΡΤ. Αυτό ως βήμα κρίνεται λογικό, όπως ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες με εξαίρεση την Ελλάδα.

Ωστόσο αυτό που φοβάμαι είναι η ελληνική εφευρετικότητα του εύκολου κέρδους. Ποια είναι αυτή: Οι πάροχοι να αυξήσουν τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, παρότι ο μηνιαίος λογαριασμός θα είναι φθηνότερος, και οι Δήμοι να αυξήσουν τις απαιτήσεις τους σε συνάρτηση με τα έξοδά τους και τυχόν οικονομικές ατασθαλίες. Οπότε συνολικά θα πληρώνουμε περισσότερα. Γι’ αυτό πριν φτάσουμε στο νέο σύστημα, θα πρέπει οι προδιαγραφές τιμολόγησης του νέου κοστολογίου να είναι σταθερές και με τάσεις μείωσης των παραμέτρων που καθορίζουν το κόστος.

Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις με το Ιράν απέδειξαν πόσο κρίσιμες είναι οι μεταφορικές και εμπορικές διαδρομές. Όπως είπε: «Οι διάδρομοι μεταφορών και οι οδοί διασύνδεσης αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.» Παράλληλα χαρακτήρισε τον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών ως τη θεσμική έκφραση της κοινής βούλησης του τουρκικού κόσμου.

Οι σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης

«Η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί έναν από τους στρατηγικούς μας στόχους». Χαρακτήρισε σημαντική την πρόσφατη επίσκεψη στην Άγκυρα τριών Ευρωπαίων Επιτρόπων, καθώς δόθηκε η δυνατότητα να εξεταστούν πολλά ζητήματα.

Σύμφωνα με τον ίδιο: οι σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ κινούνται σε πιο εποικοδομητική τροχιά,
– επανεκκίνησαν οι διάλογοι υψηλού επιπέδου σε οικονομία, εμπόριο, ασφάλεια, επιστήμη και τεχνολογία,
– η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επαναδραστηριοποιείται σταδιακά στην Τουρκία,
– συνεχίζονται οι τεχνικές εργασίες για πιθανή ένταξη της Τουρκίας στο SEPA (Ενιαίος Χώρος Πληρωμών σε Ευρώ).

Η ΕΕ βλέπει τον ρόλο της Τουρκίας στη διασυνδεσιμότητα

Ο Φιντάν δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν: τη σημασία των τουρκικών υποδομών μεταφορών, τον γεωγραφικό ρόλο της Τουρκίας ως κόμβου μεταξύ Ανατολής και Δύσης, καθώς και το όραμα της τουρκικής ηγεσίας για τους διεθνείς διαδρόμους μεταφορών.

Συζητήθηκαν επίσης: η ενέργεια, οι μεταφορές, η μετανάστευση, οι θεωρήσεις εισόδου (βίζες), η εξωτερική πολιτική, οι εξελίξεις στην Ουκρανία, στο Ιράν και στο Ορμούζ.

Η Τελωνειακή Ένωση

Ο Φιντάν υποστήριξε ότι: η συντριπτική πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ επιθυμεί την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, όμως το εγχείρημα μπλοκάρεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Εκτίμησε ότι η αναβάθμιση θα μπορούσε να διπλασιάσει ή ακόμη και να τριπλασιάσει τον σημερινό όγκο εμπορίου, που προσεγγίζει τα 250 δισ. δολάρια.

Βίζες και ελεύθερη μετακίνηση

Ο Φιντάν σημείωσε ότι: η Τουρκία ζητά μεγαλύτερη διευκόλυνση στη χορήγηση θεωρήσεων για επιχειρηματίες, φοιτητές, καλλιτέχνες και τουρίστες, επιθυμεί περαιτέρω απλοποίηση του συστήματος πολλαπλών θεωρήσεων (Cascade),
ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες για την απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων, εφόσον εκπληρωθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις.

Τόνισε επίσης ότι οι διμερείς σχέσεις της Τουρκίας με σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι πολύ καλές, αλλά αυτό δεν αντικατοπτρίζεται πάντοτε στις αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών.

Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία

Ο Φιντάν υπενθύμισε ότι, 22 χρόνια μετά τη Σύνοδο του 2004, η Τουρκία θα φιλοξενήσει ξανά Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Στην ατζέντα θα βρίσκονται: η κατανομή των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων, το νέο στρατηγικό δόγμα «NATO 3.0», η ευρωπαϊκή αποτροπή, οι πόλεμοι και οι απειλές ασφαλείας στην Ευρώπη, η αμυντική βιομηχανία.

Ο Φιντάν δήλωσε ότι «το γεγονός ότι η Σύνοδος πραγματοποιείται στην Τουρκία αποδεικνύει για ακόμη μία φορά τη στρατηγική σημασία της χώρας μας και τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ».

Υποστήριξε επίσης ότι η δυνατότητα της Τουρκίας να φιλοξενεί τόσο σημαντικές διεθνείς συνόδους αποτελεί αποτέλεσμα της μακροχρόνιας ηγεσίας του Προέδρου Ερντογάν και της διεθνούς επιρροής που, κατά την τουρκική κυβέρνηση, έχει αποκτήσει η χώρα.

Κατά τις έρευνες που ακολούθησαν στην ευρύτερη περιοχή από στελέχη του Λιμενικού και της Ελληνικής Αστυνομίας, εντοπίστηκαν συνολικά 54 αλλοδαποί. Όλοι ήταν καλά στην υγεία τους και μεταφέρθηκαν στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) της Κω. Αν και οι αρχικές πληροφορίες έκαναν λόγο για περίπου 50 επιβαίνοντες στο ιστιοφόρο, από την καταμέτρηση προέκυψε ότι στο σκάφος επέβαιναν συνολικά 54 άτομα. Για την υπόθεση διενεργείται προανάκριση από το Λιμεναρχείο Κω.

Σύμφωνα με την υπουργό Εργασίας «αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, και στην περίπτωση της σώρευσης θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση του νόμου Κατρούγκαλου, θα δουν τη σύνταξή τους να ανεβαίνει στο 70%, ενώ όσοι αγωνιούσαν ότι θα μειωθεί η σύνταξη χηρείας το επόμενο διάστημα, δεν θα μειωθεί καθόλου, θα παραμείνει στο 70%».

Την ίδια στιγμή υπενθύμισε στο Σώμα ότι η υπεραπόδοση που πέτυχε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης πέρυσι, σε σχέση με τους στόχους του μεσοπρόθεσμου, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 800 εκ. περίπου, επέτρεψε να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος του μερίσματος στη μεγάλη μείωση των φορολογικών συντελεστών από 1/1/26 και στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στους συνταξιούχους, ένα αίτημα πολλών χρόνων.

«Φέτος, από την μέχρι τώρα παρακολούθηση της πορείας εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων για το διάστημα Ιανουάριο – Απρίλιο 2026 προκύπτει ότι μόλις από τους 4 πρώτους μήνες υπερβαίνουμε ήδη τον στόχο του μεσοπρόθεσμου κατά 517 εκατ. χάρη κυρίως στην τολμηρή εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε 2,5 πλέον εκ. εργαζομένους. Αυτές οι επιδόσεις μας επιτρέπουν σήμερα να προχωρήσουμε σε μία ακόμη σημαντική κοινωνική παρέμβαση» τόνισε η υπουργός Εργασίας και συμπλήρωσε ότι «με τη ρύθμιση αυτή κλείνει οριστικά μία εκκρεμότητα πολλών ετών. Χιλιάδες δικαιούχοι σύνταξης χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ομηρίας, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και ενισχύεται η προστασία των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους. Και όλα αυτά γίνονται χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, γιατί αποτελούν καρπό της ανάπτυξης, της αύξησης της νόμιμης απασχόλησης και της αποτελεσματικότερης λειτουργίας του ασφαλιστικού μας συστήματος».

Όπως σημειώνεται από την αστυνομία, οι συλληφθέντες έχουν κατηγορηθεί στο παρελθόν -κατά περίπτωση- για εγκληματική οργάνωση, απειλή, σωματική βλάβη, φθορά ξένης ιδιοκτησίας, καθώς και παραβάσεις της νομοθεσίας για τα ναρκωτικά και τα όπλα, ενώ σε δύο από αυτούς έχουν επιβληθεί και περιοριστικοί όροι. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Το έργο αυτό απαντά εν μέρει σε αντίστοιχο συνεργατικό έργο που εκδόθηκε 15 έτη νωρίτερα (1972) από την Λέσχη της Ρώμης (The Club of Rome) με τίτλο “Τα Όρια στην Μεγέθυνση” (The Limits to Growth), που ήταν ιδιαίτερα απαισιόδοξο, προβλέποντας την αναπόφευκτη κατάρρευση των οικονομικών συστημάτων εξαιτίας της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων του πλανήτη.

Μεταξύ 5-6 Ιουνίου 1972, ένα έτος πριν την Πρώτη Πετρελαϊκή Κρίση, πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη η Πρώτη Διάσκεψη Κορυφής για την Γη στην ιστορία της ανθρωπότητας, με συμμετοχή της συντριπτικής πλειονότητας των εθνών του κόσμου.

Η άγνωστη Σύμβαση ENMOD

Παρόλο που η δεκαετία του ‘70 συνιστά ορόσημο της έναρξης της διεθνούς εναρμόνισης των εθνικών πολιτικών για το πλανητικό φυσικό κεφάλαιο, μια από τις πλέον άγνωστες διεθνείς συμβάσεις ακόμη και σήμερα, είναι η Σύμβαση ENMOD για την Απαγόρευση της Χρήσης του Φυσικού Περιβάλλοντος για Στρατιωτικούς κι Άλλους Εχθρικούς Σκοπούς που υπογράφηκε στις 10 Δεκεμβρίου 1946 (Convention on the prohibition of military or any other hostile use of environmental modification techniques), εισερχόμενη σε ισχύ στις 5 Οκτωβρίου 1978.

Η Σύμβαση ENMOD απαρτίζεται από μόλις 10 Άρθρα κι ένα Παράρτημα, έχοντας 78 κράτη μέλη που την έχουν επικυρώσει – μεταξύ αυτών και η Ελλάδα από τις 23 Αυγούστου 1983 και η Κύπρος από τις 12 Απριλίου 1978 – ενώ 48 κράτη την έχουν μόνον υπογράψει – μεταξύ αυτών και η Τουρκία.

Το Άρθρο 2 της ENMOD οριοθετεί την τεχνολογική τροποποίηση του φυσικού περιβάλλοντος για στρατιωτικούς και γενικότερα εχθρικούς σκοπούς, αναφέροντας «...κάθε τεχνική για την αλλαγή -μέσω της εσκεμμένης τροποποίησης των φυσικών διεργασιών- της δυναμικής, της σύνθεσης ή της δομής της Γης, συμπεριλαμβάνοντας τον βιόκοσμο, την λιθόσφαιρα, την υδρόσφαιρα, την ατμόσφαιρα ή και το εξώτερο διάστημα…» (“...any technique for changing -through the deliberate manipulation of natural processes- the dynamics, composition or structure of the earth, including its biota, lithosphere, hydrosphere and atmosphere, or of outer space…”).

Εθνικές γεωστρατηγικές διαστάσεις

Παρόλο που η Σύμβαση μετρά ήδη σχεδόν μισό αιώνα σε ισχύ -έχοντας ιδιαίτερα τολμηρό περιεχόμενο για την εποχή της- παραμένει από τις πλέον άγνωστες διεθνείς συμβάσεις. Κατά μέρος, αυτό εξηγείται από το ότι αφορούσε σε μια απόπειρα ρύθμισης και ελέγχου του πυρετώδους τεχνολογικού ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και τότε ΕΣΣΔ κατά την περίοδο 1950-70. Ωστόσο η ύπαρξή της καθιστά μια άρρητη διεθνή παραδοχή είτε ήδη υφιστάμενων τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής κλίμακας ή της άμεσης προοπτικής ανάπτυξης αυτών.

Πέρα από τις πιο γνωστές μορφές τροποποιήσεις του φυσικού περιβάλλοντος για στρατιωτικούς σκοπούς που στοχεύουν στην κάμψη της θέλησης του αντιπάλου -όπως ήταν η απόπειρα τροποποίησης της ατμόσφαιρας κατά την απόβαση στην Νορμανδία το 1944, η εκτροπή των ποταμών, η δέσμευση υδάτων σε φράγματα που τα στερούν από κατάντη χώρες, ο συστηματικός εμπρησμός ή ψεκασμός δασών και η δηλητηρίαση των πηγαδιών- η ENMOD έχει επίκαιρες προεκτάσεις.

Οι πιο άμεσες και με γεωστρατηγικό περιεχόμενο για την Ελλάδα είναι η Πολιτική των 4 Ποταμών της Τουρκίας -ως χώρας που απλώς την έχει υπογράψει- και η διαφαινόμενη στρατιωτικοποίηση των υδατικών πόρων του Τίγρη και του Ευφράτη έναντι της Συρίας, του Ιράκ και των Κούρδων αυτών των περιοχών. Ωστόσο, ακόμη και οι περιπτώσεις συγκρούσεων που δεν υπάγονται ευθέως στην ENMOD -όπως η Υδρολογική Λεκάνη του Νείλου κι ο υδατικός έλεγχος της κατεχόμενης Κύπρου- συνιστούν για την Ελλάδα σημεία ανάσχεσης του εν εξελίξει τουρκικού Pax Aquarium στην περιοχή.

Η αναδυόμενη εποχή του Ανθρωπόκαινου

Στην διεθνή κλίμακα, η τεχνολογική ιστορία της ανθρωπότητας θεωρείται ως ένα εξελικτικό ταξίδι επινόησης κι ανάπτυξης τεχνολογιών για την πρόσβαση και χαλιναγώγηση μορφών ενέργειας υψηλότερης ισχύος και πυκνότητας. Σήμερα, αναδεικνύεται η τεχνολογία των πυρηνικών αντιδραστήρων πυρηνικής σχάσης Γενεάς 4 (nuclear fission Gen IV Reactors) ως βάση του επερχόμενου 4ου Ενεργειακού Παραδείγματος της ανθρωπότητας μετά το 2050, με ισχύ και πυκνότητα ενέργειας που ξεπερνούν κατά τάξεις μεγέθους αυτές των ορυκτών καυσίμων.

Ακόμη κι αυτή η κλίμακα ωστόσο υστερεί κατά πολύ της ενέργειας που παράγεται από τις φυσικές διεργασίες πυρηνικής σύντηξης (nuclear fusion) στον Ήλιο, κάτι που σε τεχνολογικό επίπεδο βρίσκεται προς το παρόν σε ερευνητικό στάδιο, με τους βιομηχανικούς κλάδους της ωστόσο να έχουν εξασφαλίσει σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια υψηλού κινδύνου (venture capital).

Η παραπάνω προοπτική συνδέεται άμεσα με τις προτάσεις γεωλόγων για την καθιέρωση της νέας εποχής του κλάδου της Στρωματογραφίας (Stratigraphy) Ανθρωπόκαινου (Anthropocene), καθώς η ενέργεια τέτοιας κλίμακας καθιερώνει στην Κλίμακα Kardashev (Kardashev Scale) την -έστω και θεωρητική- δυνατότητα υπερνίκησης του ενεργειακού ορίου των καθημερινών φυσικών διεργασιών της φωτοσυνθετικής Βιόσφαιρας που έχουν καθιερωθεί εδώ και 3.8 δισ. έτη. Αυτό από μόνο του θέτει την ανθρωπότητα σε μια άνευ ιστορικού προηγουμένου ευθύνη της ως “μαθητευόμενου τεχνολογικού μάγου”.

Η νέα διεθνής Πολιτική Οικονομία της Ενέργειας

Εάν η διαθεσιμότητα ενέργειας συνιστά την αναγκαία συνθήκη για την δομική πολυπλοκότητα των ανθρώπινων κοινωνιών και παράλληλα η αποφυγή της διατάραξης της ενεργειακής ισορροπίας της Βιόσφαιρας συνιστά ικανή συνθήκη της εξέλιξης τους, αναδεικνύεται η σημασία των αποκεντρωμένων δομών, σε μια οικονομία που ήδη που ήδη βασίζει τις προστιθέμενες αξίες της ολοένα και περισσότερο στην ροή της πληροφορίας και στην παραγωγή γνώσης.

Με αφορμή την πρόσφατη δήλωση του Sam Altman -ιδρυτή της OpenAI- για την επερχόμενη σύγκλιση του κόστους της πληροφορίας και της ενέργειας, θα πρέπει να θεωρηθεί αναμενόμενη η σύγκρουση των δυνάμεων που επωφελούνται από την διατήρηση ενός συγκεντρωτικού διεθνούς συστήματος παραγωγής τεχνολογιών ενέργειας και πληροφορίας, με τις δυνάμεις που έχουν συμφέρον από την αντικατάστασή του με αποκεντρωμένες δομές που παρακάμπτουν τα κράτη και τις πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Όσο βέβαια η βιομηχανική γνώση και η νομική κατοχύρωσή της χαρακτηρίζονται από συγκεντρωτικές δομές, η τεχνολογική μετάβαση αναγκαστικά περνά μέσα από μια νέα συμφωνία που θα συνθέτει τα παλιά με τα νέα συμφέροντα. Αυτά φυσικά δεν μειώνουν τη σημασία της εκκολαπτόμενης τεχνολογικής επανάστασης. Απλώς υπενθυμίζουν ότι καμία επιστημονική ή τεχνολογική τομή δεν αναιρεί την πρωταρχική ευθύνη της πολιτικής σχετικά με τις επιλογές που θα διαμορφώσουν το μέλλον του πλανήτη.