Οι Φρουροί της Επανάστασης, ισχυρό στρατιωτικό σώμα του Ιράν, ανέφεραν πως στοχοποίησαν στην περιοχή του Κόλπου δυο αμερικανικά πολεμικά, οκτώ πετρελαιοφόρα και άλλα δέκα εμπορικά πλοία που προσπαθούσαν να περάσουν το στενό του Ορμούζ, το οποίο έκλεισε de facto η Τεχεράνη όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.

Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, αναφέρθηκε σε πλοία στις φλόγες σε διάφορα σημεία, χωρίς να ξεκαθαρίσει αν υπήρξαν θύματα ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Χθες βράδυ, η ιρανική κρατική τηλεόραση αναφέρθηκε σε έκρηξη, τις αιτίες της οποίας δεν εξήγησε, στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στο στενό.

«Νέα κλιμάκωση»

Για τους παράγοντες της αγοράς του μαύρου χρυσού, πρόκειται για «νέα κλιμάκωση», σημείωσε ο Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν, αναλυτής της Global Risk Management. Ενώ η κυκλοφορία στο στενό ήταν ελεύθερη προτού ξεσπάσει ο πόλεμος, το Ιράν απαιτεί πλέον τα πλοία να εξασφαλίζουν άδεια για να το διασχίσουν, κάτι που απορρίπτουν οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και κρατών της περιοχής.

Η Τεχεράνη ανήγγειλε την Κυριακή τη δημιουργία, εντός «μερικών ημερών», νέας «απαγορευμένης ζώνης» κοντά στη θαλάσσια οδό. Οι Φρουροί διευκρίνισαν χθες πως θα εκτείνεται σε μέρος του Κόλπου του Ομάν και της Αραβικής θάλασσας. Οποιοδήποτε πλοίο εισέρχεται στη ζώνη χωρίς άδεια θα εκτίθεται σε κυρώσεις, διεμήνυσαν.

Από την άλλη, ο αμερικανικός στρατός επιβάλλει αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν στον Κόλπο, σε αντίποινα για το κλείσιμο του Ορμούζ. Αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, η κίνηση έχει σχεδόν παραλύσει στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, προκαλώντας μεγάλα προβλήματα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εκτινάσσοντας συχνά στα ύψη τις τιμές του αργού.

Χθες η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κατέγραψε άλμα 3,4% στα 101,21 δολάρια, ξεπερνώντας το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο. Η τιμή της αντίστοιχης αμερικανικής ποικιλίας West Texas Intermediate σημείωσε επίσης αλματώδη άνοδο (3,25%), στα 96,05 δολάρια.

Αξιώσεις

Έξι και πλέον μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προέβλεψε χθες πως θα τελειώσει «αμέσως μετά» τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.

Οι Ιρανοί, οι οποίοι «δεν μπορούν να αντέξουν για πολύ ακόμα», προσπαθούν «απεγνωσμένα» να επηρεάσουν την έκβαση των εκλογών στις ΗΠΑ, υποστήριξε ο ρεπουμπλικάνος. Μερικές ώρες νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης τόνιζαν ότι ο πόλεμος θα τελειώσει όταν η Ουάσιγκτον σταματήσει να απειλεί το Ιράν κι αποδεχτεί βασικές απαιτήσεις του.

Απαρίθμησαν: να «απέχει από οποιαδήποτε νέα απειλή», να «αποσύρει τις δυνάμεις του ισραηλινού στρατού από τον Λίβανο», να «βάλει τέλος στον αποκλεισμό της Υεμένης», να «αποδεσμεύσει τους παγωμένους ιρανικούς πόρους (αξίας) 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων» και να «αποφύγει οποιαδήποτε ανάμιξη στις πυρηνικές και βαλλιστικές δυνατότητες» της χώρας.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο στρατός του οποίου συμμετείχε στην πρώτη φάση του πολέμου από τα τέλη Φεβρουαρίου, διαβεβαίωσε χθες πως η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. «Μένει ακόμη δουλειά να γίνει», πάντως «το κύριο καθήκον είναι να ανατραπεί το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν» και «είμαστε πολύ κοντά» στην εκπλήρωση του στόχου αυτού, δήλωσε — λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες για τη δική του πολιτική επιβίωση βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ.

Ενώ το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας πυροδοτεί για δεκαετίες εντάσεις ανάμεσα στο Ιράν και τη Δύση, το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) ανέφερε πως εντείνονται οι κατασκευαστικές εργασίες τον τελευταίο χρόνο στο όρος Κολάνγκ, στο κεντρικό τμήμα της ιρανικής επικράτειας, όπου οι ΗΠΑ υποπτεύονται ότι θα φιλοξενηθεί υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση — ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει πως μπορεί να βομβαρδιστεί το όρος το προσεχές διάστημα.

Χθες, το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ψήφισε υπέρ της παραπομπής του ιρανικού φακέλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εξαιτίας της «αθέτησης» υποχρεώσεων της Τεχεράνης. Η καταρχήν συμφωνία –το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης– που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν στα μέσα Ιουνίου και στη θεωρία άνοιγε τον δρόμο για να τερματιστεί ο πόλεμος έγινε χίλια κομμάτια τον Ιούλιο. Έκτοτε η διαδικασία των διαπραγματεύσεων παραμένει σε αδιέξοδο.

Ο δήμαρχος Καστελλορίζου, Νικόλαος Ασβέστης, δήλωσε ότι ο Μητσοτάκης θα επισκεφθεί τόσο τη Ρω όσο και τη Στρογγύλη, κατά τη διάρκεια της περιοδείας του. Ο πρωθυπουργός αναμένεται επίσης να αποτίσει φόρο τιμής στην Κυρά της Ρω, τη μορφή που έχει συνδεθεί ιστορικά με το μικρό νησί.

Σύμφωνα με τα ελληνικά δημοσιεύματα, τον Μητσοτάκη αναμένεται να συνοδεύσουν πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι. Η επίσκεψη συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσης του Καστελλορίζου στις 13 Σεπτεμβρίου 1943, όταν το ελληνικό αντιτορπιλικό “Ναύαρχος Κουντουριώτης” εισήλθε στο λιμάνι του νησιού.

Το Καστελλόριζο

Για την Αθήνα, το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου βρίσκεται στον πυρήνα των ελληνικών θέσεων σχετικά με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο, θέσεις που είναι σύμφωνες με το Δίκαιο της Θάλασσας.  Ο Ασβέστης είπε ότι η περιοχή είναι δυνατόν να αποτελέσει θαλάσσια σύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Από γεωγραφική άποψη, το Καστελλόριζο αποτελεί για την Ελλάδα κρίσιμο στοιχείο, σε οποιαδήποτε μελλοντική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.

Η Τουρκία απορρίπτει την έκταση των θαλάσσιων δικαιωμάτων που αποδίδει η Ελλάδα στο μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στις ακτές της Ανατολίας και μακριά από την ηπειρωτική Ελλάδα. Η διαφωνία αυτή έχει επανειλημμένα καταστήσει το Καστελλόριζο επίκεντρο της ευρύτερης ελληνοτουρκικής διαμάχης για τη θαλάσσια δικαιοδοσία. Οι τουρκικοί ισχυρισμοί δεν βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά σε μία πολιτική ερμηνεία που δίνει η Άγκυρα.

Νέα διαμάχη για NAVTEX

Η επίσκεψη πραγματοποιείται μετά από μία ακόμη αντιπαράθεση για θαλάσσια περιοχή κοντά στο Καστελλόριζο. Η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για επιστημονικές δραστηριότητες του ερευνητικού σκάφους TÜBİTAK MARMARA από την 1η έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Η Ελλάδα απάντησε με αντι-NAVTEX, αναφέροντες ότι η συγκεκριμένη περιοχή εμπίπτει στην ελληνική δικαιοδοσία και ότι η Άγκυρα θα πρέπει να ζητήσει σχετική άδεια. Η αντιπαράθεση είναι ένα δείγμα της κλιμάκωσης της αντιπαράθεσης των δύο χωρών,

Η Αθήνα έχει επίσης επιχειρήσει να προωθήσει τη θέση της μέσω του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, ενώ η Τουρκία υποστηρίζει ότι «μονομερείς χάρτες δεν μπορούν να καθορίσουν τη δικαιοδοσία σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές».

Ερντογάν: Προειδοποιήσεις προς την Ελλάδα

Η επίσκεψη του Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο πραγματοποιείται επίσης μετά τις προειδοποιήσεις του Τούρκου προέδρου Ερντογάν προς την Αθήνα, σχετικά με περαιτέρω στρατιωτική δραστηριότητα σε νησιά, για τα οποία η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.

«Η Ελλάδα πρέπει να επιστρέψει από αυτόν τον λανθασμένο δρόμο και να σταματήσει να εξοπλίζει τα νησιά που τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης», δήλωσε ο Ερντογάν. «Η Τουρκία δεν εποφθαλμιά τα εδάφη κανενός, αλλά δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να καταπατήσει τα δικαιώματά της», πρόσθεσε. Ο Ερντογάν προειδοποίησε επίσης να μην εκλαμβάνεται η αυτοσυγκράτηση της Άγκυρας ως αδυναμία. «Όποιος εκλαμβάνει την ήρεμη και συνετή στάση της Τουρκίας ως αδυναμία διαπράττει σοβαρό λάθος», ανέφερε.

Τί λέει ο δήμαρχος Καστελλόριζου

Ο δήμαρχος Ασβέστης, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τις πρόσφατες τουρκικές ενέργειες ακόμη μία εκδήλωση πίεσης και δήλωσε ότι οι κάτοικοι είναι συνηθισμένοι σε αυτού του είδους τη ρητορική.

Όπως είπε, δεν υπάρχει φόβος στο νησί στην παρούσα φάση, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι πρέπει να γίνονται σεβαστά το διεθνές δίκαιο και οι καθιερωμένες θαλάσσιες ζώνες. Ο δήμαρχος ανέφερε επίσης ότι το Καστελλόριζο δέχεται περίπου 50.000 επισκέψεις τον χρόνο από τις τουρκικές ακτές, γεγονός που αναδεικνύει την αντίθεση ανάμεσα στην καθημερινή διασυνοριακή κινητικότητα και στον ρόλο του νησιού στην ευρύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση.

Μετά την επικίνδυνη αναταραχή στην αγορά των βρετανικών ομολόγων στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2022, με αφορμή τον ενδιάμεσο προϋπολογισμό της πρώην πρωθυπουργού Liz Truss και την κατάρρευση του Οκτωβρίου με την μεγαλύτερη άνοδο των αποδόσεων των τίτλων του δημοσίου από το 1957, οι επενδυτές εγκαταλείπουν για λόγους ασφαλείας τις βρετανικές αγορές σταθερού εισοδήματος, μετά τις ανακοινώσεις των νέων μέτρων.

Για να αποτρέψει το συντριπτικό πλήγμα στα συνταξιοδοτικά ταμεία της χώρας που διακρατούν ομόλογα συνολικού ύψους £1 τρισεκατομμυρίου, η Κεντρική Τράπεζα Αγγλίας ανακοινώνει τότε παρέμβαση στην αγορά συνολικού ύψους £45 δισεκατομμυρίων (τελικά £72 δισεκατομμύρια), συγκρατώντας προσωρινά τις αποδόσεις.

Το βρετανικό προηγούμενο

Οι αποδόσεις του βρετανικού δεκαετούς εκτοξεύονται κατά 100 μονάδες βάσης σε διάρκεια μηνός, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις δραματικές επιδόσεις του περασμένου φθινοπώρου, ενώ η απόδοση του βρετανικού χρέους διπλασιάζεται σε σχέση με την αντίστοιχη του γερμανικού από τον Φεβρουάριο. Το βρετανικό δεκαετές από μία απόδοση χαμηλότερη κατά 50 μονάδες βάσης σε σχέση με το αντίστοιχο αμερικανικό, φθάνει να διαπραγματεύεται σε επίπεδα υψηλότερα κατά 70 μονάδες βάσης.

Οι αρνητικές εξελίξεις προδίδονται όταν το διετές ομόλογο του δημοσίου, διασπά ανοδικά αποδόσεις ανώτερες του 5% στα μέσα Ιουνίου, δημιουργώντας φοβίες για νέες αναπόφευκτες αυξήσεις επιτοκίων στον αγώνα αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, φθάνοντας στο 5,35% μετά από ένα δίμηνο. Τελικά τα χειρότερα αποφεύγονται με διαδοχικές στηρίξεις, αλλά δυστυχώς η Τράπεζα Αγγλίας ανακαλύπτει πως πρακτικά δεν έχει την δυνατότητα να ελέγξει την αγορά με δεδομένη την μειωμένη αξιοπιστία της, από την στιγμή  που οι διαχειριστές χαρτοφυλακίων πρωταρχικά κινούνται σχεδόν αυτόματα για να αντισταθμίσουν τους κινδύνους και κατόπιν προβληματίζονται για την γενική κατάσταση.

Το ιαπωνικό πρόβλημα

Από τις κερδοσκοπικές κινήσεις (carry trade) στο ιαπωνικό νόμισμα έως τις επαναγορές τίτλων του δημοσίου, οι ανώτατοι νομισματικοί αξιωματούχοι εξαντλούν τα μέσα που διαθέτουν για να περιορίσουν την αναταραχή στην αγορά ομολόγων, όπως και οι Βρετανοί ομόλογοί τους στα τέλη του 2022. Το ιαπωνικό χρέος κινείται στα υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, αποτελώντας την χειρότερη παγκόσμια επίδοση, από την στιγμή που αναρριχάται στο 250% του ΑΕΠ της χώρας, αλλά επί τρείς δεκαετίες δεν απασχολεί κανέναν από την στιγμή που η χώρα δανείζεται με σχεδόν μηδενικό επιτόκιο.

Όμως μετά τα μέσα Αυγούστου οι αποδόσεις του δεκαετούς ιαπωνικού ομολόγου φθάνουν στο 3%, επίπεδο το οποίο το Υπουργείο Οικονομικών δεν έχει συνεκτιμήσει στο πλαίσιο του προϋπολογισμού, με συνέπεια να προκληθεί μεγάλη αναταραχή στην διεθνή αγορά ομολόγων, με απότομες διακυμάνσεις του ιαπωνικού γιέν στις αγορές συναλλάγματος και προοπτική αιφνίδιας αποσταθεροποίησης των χρηματοοικονομικών συστημάτων σε διεθνή κλίμακα.

Η πλοκή περιπλέκεται, από την στιγμή που και οι αμερικανικοί τίτλοι ακολουθούν την ιαπωνική αναρρίχηση με το τριακονταετές των ΗΠΑ να εκτινάσσεται στο 5,3%, επίπεδο που αποτελεί το υψηλότερο δύο δεκαετιών. Η φοβία του πληθωρισμού ευθύνεται και για τις δύο επικίνδυνες ανοδικές τάσεις, από την στιγμή που οι συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο δεν διαφαίνεται να τερματίζονται άμεσα, το αργό πετρέλαιο κινείται στα επίπεδα των $95 ανά βαρέλι, οπότε οι διαχειριστές των χαρτοφυλακίων ομολόγων αισθάνονται ούριο άνεμο να ωθεί τις πωλήσεις τους. Επιπλέον υπάρχει και ένα ισχυρό κίνητρο, που τροφοδοτείται από την αποτελματωμένη χρηματοοικονομική πολιτική και το γεγονός ότι οι κεντρικές τράπεζες στρέφονται προς την πλευρά της Πιστωτικής Συρρίκνωσης (QT).

Η γενική εικόνα προδίδει πως κάποιος οφείλει να αναλάβει τον λογαριασμό, με συνέπεια η αμερικανική κυβέρνηση να προχωρήσει αθόρυβα στην διάσωση της Ιαπωνίας στα τέλη Αυγούστου. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών παρεμβαίνει στην αγορά συναλλάγματος για να αποτρέψει περαιτέρω υποτίμηση του ιαπωνικού νομίσματος και πρόκειται για την πρώτη φορά μετά το 1998, όταν με την τότε παρέμβασή του, σε περίοδο βαθύτατης χρηματοοικονομικής κρίσης της ανατολικής και της νοτιοανατολικής Ασίας για να αποτρέψει καταρρεύσεις.

Η παρέμβαση πάντως αποτελεί σύμπτωμα μίας νέας κρίσης που εξελίσσεται σε αργή κίνηση, που δεν εξελίσσεται μόνον στην Ιαπωνία, αλλά σε ολόκληρο το χρηματοοικονομικό σύστημα με βάση το αμερικανικό δολάριο. Ανακλά τις διευρυνόμενες ρωγμές στο δολαριακό σύστημα και την σταδιακή παρακμή της παγκόσμιας ηγεμονίας του αμερικανικού δολαρίου.

Αιτιάσεις και δικαιολογίες

Κατά το γνωστό οικονομικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, η παρέμβαση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών στην αγορά συναλλάγματος αποτελεί μία “ασυνήθιστη επιχείρηση”. Πρόκειται για μία μάλλον επιπόλαια και ίσως απερίσκεπτη ερμηνεία, που προβάλλει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αποτελούν στενό σύμμαχο της Ιαπωνίας και η ταχύτατη υποτίμηση του νομίσματός της, προκαλεί τρομακτικές ανησυχίες στο Τόκυο. Τον Ιανουάριο του  2021 η ισοτιμία του αμερικανικού δολαρίου προς το ιαπωνικό γιέν κινείται στο 1:100, αλλά τον Ιούλιο του 2026 αναρριχάται στο 1:160, οπότε η κίνηση της παρέμβασης δεν στοχεύει απλώς στην ανακοπή της έντονης υποτιμητικής τάσης του ιαπωνικού νομίσματος, αλλά στην αποτροπή μίας ευρύτερης κρίσης στο δολαριακό σύστημα.

Όμως δεν πρόκειται για το  μοναδικό βασικό κίνητρο της παρέμβασης, από την στιγμή που ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent δηλώνει για την Ιαπωνία “πως οι ΗΠΑ θα πράξουν τα πάντα για να την υποστηρίξουν, ώστε να προστατεύσουν την αμερικανική οικονομία, τον Αμερικανό φορολογούμενο και να σταθεροποιήσουν την παγκόσμια οικονομία”. Πάντως με την έκφραση “παγκόσμια οικονομία”, ο υπουργός εννοεί στην πραγματικότητα το διεθνές δολαριακό χρηματοοικονομικό σύστημα, το οποίο προτίθεται να υποστηρίξει με κάθε μέσον.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Scott Bessent αποτελεί κατά το παρελθόν διευθυντή διαχειριστών κεφαλαίων αντιμετώπισης κινδύνων (hedge funds) της Wall Street και επί σειράν ετών εργάζεται για λογαριασμό του γνωστού δισεκατομμυριούχου George Soros, εξειδικευμένος στις κερδοσκοπικές κινήσεις στο συνάλλαγμα. Από κοινού οργανώνουν την κερδοσκοπική επίθεση κατά της Τράπεζας Αγγλίας με ανοικτές πωλήσεις (short) στην βρετανική στερλίνα, αποκομίζοντας κέρδη μεγαλύτερα του $1 δισεκατομμυρίου. Την ίδια εποχή το δίδυμο Soros-Bessent καταγγέλλεται για την πρόκληση καταρρεύσεων στα νομίσματα του Χόνγκ-Κόνγκ και της Μαλαισίας κατά την διάρκεια της ασιατικής χρηματοοικονομικής κρίσης του 1998.

Αναμφίβολα το ένστικτο του Bessent στην αγορά δοκιμάζεται σε πραγματικό χρόνο, αν και η χρηματοοικονομική του διαχείριση δεν εμπνέει απόλυτη εμπιστοσύνη στο δολάριο, όταν το αμερικανικό ομοσπονδιακό χρέος υπερβαίνει τα $40 τρισεκατομμύρια, επιβαρύνοντας τον κάθε Αμερικανό με $117.000 επιπλέον χρέωση.

Ο Bessent ανήκει σε μία μικρή τάξη πλουτοκρατών χωρίς να προσδιορίζεται με ακρίβεια ο πλούτος του και αν και συχνά χαρακτηρίζεται δισεκατομμυριούχος, κατέχει τουλάχιστον περιουσιακά στοιχεία αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Πέραν όλων των συγκεκριμένων δεδομένων καθίσταται προφανές ότι έχει κάθε οικονομικό συμφέρον να υποστηρίξει το βασισμένο στο δολάριο χρηματοοικονομικό σύστημα που συσσωρεύει πλούτο για τους ολιγάρχες του είδους του, με την Ιαπωνία να αποτελεί βασικό αρωγό στην απρόσκοπτη συντήρηση του συστήματος.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι απλώς η ανίχνευση ενός drone. Σε μια επίθεση με δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες drones, το κρίσιμο ζήτημα είναι η ταυτόχρονη παρακολούθηση, αναγνώριση, αξιολόγηση και ιεράρχηση των στόχων, καθώς και η επιλογή του κατάλληλου μέσου αντιμετώπισης για κάθε απειλή.

Η αποτελεσματική άμυνα βασίζεται σε μια πολυεπίπεδη και δικτυωμένη αρχιτεκτονική αισθητήρων. Αντί ένα μεγάλο ραντάρ να αποτελεί το μοναδικό μέσο επιτήρησης μιας περιοχής, διαφορετικά συστήματα μπορούν να τοποθετούνται σε διαφορετικές θέσεις και ύψη, δημιουργώντας αλληλοεπικαλυπτόμενες ζώνες κάλυψης. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται τα “τυφλά σημεία”, ιδιαίτερα σε περιοχές με σύνθετο ανάγλυφο, κτίρια, κοιλάδες ή φυσικά εμπόδια.

Ο συνδυασμός διαφορετικών αισθητήρων

Κανένας αισθητήρας δεν είναι ιδανικός για όλες τις συνθήκες. Για τον λόγο αυτό, η σύγχρονη προσέγγιση βασίζεται στη συνεργασία διαφορετικών τεχνολογιών. Τα τακτικά ραντάρ μπορούν να εντοπίζουν και να παρακολουθούν αντικείμενα στον εναέριο χώρο, ενώ ηλεκτροοπτικά και υπέρυθρα συστήματα μπορούν να παρέχουν συμπληρωματικές πληροφορίες για την αναγνώριση ενός στόχου. Σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα μπορούν επίσης να αξιοποιούνται ακουστικοί αισθητήρες και αισθητήρες ηλεκτρονικού πολέμου, ανάλογα με την επιχειρησιακή απαίτηση.

Η αξία αυτής της προσέγγισης βρίσκεται κυρίως στη συγχώνευση των δεδομένων. Ένα drone που εντοπίζεται από έναν αισθητήρα μπορεί να παρακολουθείται παράλληλα από άλλους, αυξάνοντας την αξιοπιστία της εικόνας και μειώνοντας την πιθανότητα απώλειας του ίχνους.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η κατανεμημένη ανάπτυξη των αισθητήρων. Αν όλα τα μέσα βρίσκονται συγκεντρωμένα σε μία θέση, η απώλεια αυτού του σημείου μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό κενό στην άμυνα. Αντίθετα, η διασπορά των αισθητήρων αυξάνει την ανθεκτικότητα του συστήματος και επιτρέπει την παρατήρηση των απειλών από διαφορετικές γωνίες.

Το πραγματικό πρόβλημα των σμηνών

Στην περίπτωση ενός σμήνους, η απλή ανίχνευση των drones είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το μεγαλύτερο επιχειρησιακό πρόβλημα είναι η διαχείριση μεγάλου αριθμού ταυτόχρονων ιχνών. Εάν, για παράδειγμα, δεκάδες drones κατευθύνονται προς μία προστατευόμενη περιοχή, το σύστημα πρέπει να μπορεί να προσδιορίσει ποια από αυτά αποτελούν την πιο άμεση απειλή, ποια κατεύθυνση ακολουθούν και πώς πρέπει να κατανεμηθούν τα διαθέσιμα μέσα αντιμετώπισης.

Επομένως, η αντιμετώπιση ενός σμήνους δεν σημαίνει απλώς ότι απαιτούνται “τόσα όπλα όσα και drones”. Απαιτείται ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2) που θα συγκεντρώνει τα δεδομένα από τους αισθητήρες, θα δημιουργεί μία ενιαία επιχειρησιακή εικόνα και θα συντονίζει την αντίδραση. Η διαδικασία μπορεί να περιγραφεί σχηματικά ως:

1. Εντοπισμός
2. Παρακολούθηση
3. Αναγνώριση
4. Αξιολόγηση απειλής
5. Ιεράρχηση
6. Επιλογή μέσου αντιμετώπισης
7. Εμπλοκή
8. Επιβεβαίωση αποτελέσματος

Το σύστημα συνεχίζει παράλληλα να παρακολουθεί τον εναέριο χώρο, καθώς ένα drone μπορεί να αλλάξει πορεία ή να παραμείνει ενεργό μετά την αρχική εμπλοκή.

Η σημασία του χρόνου και της ανίχνευσης

Σε μια επίθεση με drones, ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί μία απειλή, τόσο περισσότερες επιλογές έχει ο αμυνόμενος. Γι’ αυτό η ανάπτυξη αισθητήρων σε διαφορετικά σημεία και η δικτύωσή τους μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο αντίδρασης.

Ένας αισθητήρας σε μεγαλύτερο υψόμετρο μπορεί να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση, ενώ ένας άλλος σε διαφορετική θέση μπορεί να καλύπτει περιοχές που βρίσκονται στη “σκιά” του πρώτου. Η λογική αυτή δημιουργεί βάθος στην αεράμυνα: Ακόμη και αν ένας αισθητήρας δεν μπορεί να εντοπίσει μια απειλή λόγω γεωγραφικών ή επιχειρησιακών περιορισμών, ένας άλλος μπορεί να αναλάβει την παρακολούθησή της.

Η τελευταία και ίσως πιο δύσκολη φάση είναι η επιλογή του κατάλληλου μέσου αντιμετώπισης. Ένα σύγχρονο counter-UAS σύστημα μπορεί να συνδυάζει διαφορετικούς τρόπους εμπλοκής, ανάλογα με την απειλή και τις διαθέσιμες δυνατότητες. Η βασική αρχή είναι ότι ο αισθητήρας δεν χρειάζεται απαραίτητα να βρίσκεται μαζί με το μέσο εμπλοκής.

Οι πληροφορίες μπορούν να μεταδίδονται μέσω δικτυωμένης αρχιτεκτονικής σε ένα κέντρο διοίκησης και από εκεί να κατευθύνονται προς το κατάλληλο σύστημα αντιμετώπισης. Αυτό επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία, καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων και μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα της συνολικής αρχιτεκτονικής.

Το μέλλον της άμυνας απέναντι στα drones

Η ταχεία εξέλιξη των drones, η μείωση του κόστους παραγωγής τους και η δυνατότητα κατασκευής ακόμη και μικρών μη επανδρωμένων αεροσκαφών με σχετικά απλά μέσα, δημιουργούν μία νέα πραγματικότητα για την αεράμυνα. Η απάντηση δεν φαίνεται να είναι ένα μεμονωμένο “υπερόπλο”, αλλά ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο και δικτυωμένο σύστημα. Ραντάρ, ηλεκτροοπτικοί και υπέρυθροι αισθητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και μέσα εμπλοκής πρέπει να λειτουργούν ως μία ενιαία ομάδα.

Στην περίπτωση των σμηνών, η επιτυχία θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από την ικανότητα ενός συστήματος να βλέπει, να κατανοεί και να διαχειρίζεται πολλαπλές απειλές ταυτόχρονα, διατηρώντας παράλληλα επαρκή χρόνο αντίδρασης και εναλλακτικές επιλογές, ακόμη και όταν κάποιο τμήμα της άμυνας υποστεί απώλειες ή παρεμβολές.

Με άλλα λόγια, η σύγχρονη αντιμετώπιση των σμηνών drones μετατοπίζεται από την απλή λογική “εντοπίζω και καταρρίπτω” σε μια πολύ ευρύτερη λογική “εντοπίζω, συνδυάζω δεδομένα, αξιολογώ, ιεραρχώ και συντονίζω”. Αυτή η μετάβαση αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της σύγχρονης πολυεπίπεδης αεράμυνας.

Το My Wave Student+ αποτελεί την έξυπνη επιλογή για οικονομία στο φοιτητικό σπίτι. Με το νέο προϊόν, οι φοιτητές απολαμβάνουν χαμηλή σταθερή τιμή για 12 μήνες και εξασφαλίζουν ρεύμα με μόλις 20,99€ τον μήνα.

Με κάθε νέα σύνδεση, οι φοιτητές επωφελούνται από επιπλέον δώρα συνολικής αξίας 100€ από κορυφαίους συνεργάτες της Enerwave, που καλύπτουν βασικές ανάγκες της φοιτητικής καθημερινότητας:

• 50€ δωροεπιταγές καυσίμων ΕΚΟ
• 25€ κέρδος σε Go For More πόντους με τις κάρτες της Εθνικής Τράπεζας
• 25€ από την ΑΒ Βασιλόπουλος σε πόντους ΑΒ Plus

Επιπλέον, οι φοιτητές απολαμβάνουν δωρεάν την υπηρεσία home repair της Enerwave, η οποία προσφέρει άμεση τεχνική βοήθεια 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, για κάθε επείγουσα βλάβη που θα παρουσιαστεί στο φοιτητικό σπίτι.

Επίσης, όλοι οι φοιτητές που επιλέγουν το πρόγραμμα My Wave Student+, συμμετέχουν αυτόματα στον διαγωνισμό με έπαθλο ένα iPhone 17 Pro Max.

Με το My Wave Student+, η Enerwave προσφέρει ένα πρόγραμμα ειδικά σχεδιασμένο για τις ανάγκες των φοιτητών, συνδυάζοντας οικονομία στο ρεύμα με μοναδικά προνόμια που διευκολύνουν τη φοιτητική ζωή.

Με τέτοια προσφορά, αξίζει να είσαι φοιτητής!

Περισσότερες πληροφορίες για το My Wave Student+ μπορείτε να βρείτε εδώ.

Σχετικά με την Enerwave

Η Enerwave είναι η νέα, σύγχρονη εταιρεία ενέργειας της HELLENiQ ENERGY. Με όχημα την τεχνογνωσία και εμπειρία μας, όπως και τη δυναμική στήριξη της HELLENiQ ENERGY, η Enerwave επαναπροσδιορίζει την ενεργειακή εμπειρία, προσφέροντας καινοτόμες, βιώσιμες και εύκολα προσβάσιμες λύσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο, για οικιακούς και επιχειρησιακούς πελάτες.

Με δύο ιδιόκτητες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής στη Θεσσαλονίκη και τη Θίσβη Βοιωτίας, ένα διαρκώς αναπτυσσόμενο χαρτοφυλάκιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ισχυρή παρουσία στην αγορά φυσικού αερίου, η Enerwave συμβάλλει ουσιαστικά στην ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της χώρας. Παράλληλα, φιλοδοξεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας, συμβάλλοντας σε ένα πιο βιώσιμο, αξιόπιστο και ανθρωποκεντρικό ενεργειακό μέλλον.

www.enerwave.gr

Από την έναρξη της λειτουργίας της μέχρι σήμερα, η εταιρεία έχει επενδύσει  περίπου 455 εκατ. € σε πάγιο εξοπλισμό και λειτουργικές δαπάνες, διασφαλίζοντας ότι το Σύστημά της μπορεί να ανταποκριθεί και να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τις ανάγκες του 99% του πληθυσμού της χώρας. Η επιχειρησιακή λειτουργία του Συστήματος υποστηρίζεται από 185.000 Μπλε Κάδους και 10.900 Μπλε Κώδωνες για τη συλλογή γυάλινων συσκευασιών, με κύριο προσανατολισμό τον κλάδο HoReCa, εξυπηρετώντας περισσότερες από 23.400 επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, ο στόλος των οχημάτων συλλογής που έχει παραδοθεί στους Δήμους ανέρχεται σε 557 οχήματα, τα οποία πραγματοποίησαν το 2025 περισσότερα από 123.000 δρομολόγια συλλογής που κατέληξαν στα 35 συνεργαζόμενα Κέντρα Διαλογής (ΚΔΑΥ), εξασφαλίζοντας την αποτελεσματική εξυπηρέτηση των αναγκών ανακύκλωσης σε όλη τη χώρα.

Συγχρόνως, με σταθερό προσανατολισμό στο μέλλον, η ΕΕΑΑ συνεχίζει να επενδύει στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για τη διαρκή αναβάθμιση της αποδοτικότητας και της αξιοπιστίας του Συστήματός της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ΚΔΑΥ Θέρμης, όπου η ενσωμάτωση προηγμένων λύσεων, όπως η ρομποτική διαλογή, έχει ήδη συμβάλει στη βελτίωση των διαδικασιών ανάκτησης και διαλογής των ανακυκλώσιμων υλικών. Στόχος της ΕΕΑΑ είναι η σταδιακή επέκταση και αξιοποίηση αντίστοιχων τεχνολογικών εφαρμογών στο σύνολο του δικτύου των συνεργαζόμενων ΚΔΑΥ.

Ωστόσο, παρά τη θετική της πορεία, η ΕΕΑΑ αναπτύσσει τη λειτουργία της σε ένα σύνθετο περιβάλλον με αρκετές προκλήσεις, όπως η εισφοροδιαφυγή, η οποία εξακολουθεί να περιορίζει σοβαρά τις δυνατότητες του Συστήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), το ποσοστό εισφοροδιαφυγής ανέρχεται σε 45% και αφορά ποσότητες Αποβλήτων Συσκευασίας που δεν δηλώνονται και δεν διαχειρίζονται μέσω των προβλεπόμενων Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης, με αποτέλεσμα να μην καταβάλλονται οι αντίστοιχες εισφορές και να μην εκπληρώνονται οι υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμάται ότι, έχουν στερηθεί από τον τομέα της Ανακύκλωσης Συσκευασιών πόροι που υπερβαίνουν τα 500 εκατ. ευρώ, οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση των υποδομών.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ), κ. Μιχάλης H. Οικονομάκης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αυτή η χρονιά αποτελεί ορόσημο για την ΕΕΑΑ, καθώς σηματοδοτεί τη συμπλήρωση 25 ετών επιτυχημένης και αδιάλειπτης πορείας στην Ανακύκλωση Συσκευασιών. Αυτή η διαδρομή δεν αποτελεί μόνο μια ιστορία επιτευγμάτων, αλλά την έμπρακτη επιβεβαίωση της ουσιαστικής συμβολής μας στην κυκλική οικονομία. Τα ισχυρά αυτά αποτελέσματα είναι το επιστέγασμα μιας εκτεταμένης αλυσίδας συνεργασίας που έχει οικοδομηθεί, η οποία περιλαμβάνει περισσότερες από 4.100 Συμβεβλημένες Επιχειρήσεις, τη συνεργασία με το 94% των Δήμων της χώρας, την επιχειρησιακή υποστήριξη των 35 Κέντρων Διαλογής και, πάνω από όλα, την ενεργή συμμετοχή εκατομμυρίων πολιτών που επιλέγουν καθημερινά την Ανακύκλωση Συσκευασιών μέσω των Μπλε Κάδων και Μπλε Κωδώνων».

Τέλος, η ΕΕΑΑ δίνει έμφαση στην ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στα έργα του Μπλε Κάδου και του Μπλε Κώδωνα, αναγνωρίζοντας ότι η επιτυχία της Ανακύκλωσης Συσκευασιών προϋποθέτει τη συλλογική προσπάθεια και τη διαμόρφωση μίας σταθερής περιβαλλοντικής κουλτούρας. Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόζει μια στοχευμένη στρατηγική που συνδυάζει βιωματικά εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία για τη νέα γενιά, δυναμική παρουσία σε μεγάλα κοινωνικά και αθλητικά γεγονότα για το ευρύ κοινό, καθώς και πανελλαδικές εκστρατείες ενημέρωσης.

Συλλογική δράση για την Ε.Ε.

Για τον λόγο αυτό προέβλεψε ότι έστω και την ύστατη στιγμή, η Ευρώπη θα πάρει την απόφαση να εκδώσει ευρωομόλογο (ή να προχωρήσει σε κάποια παρεμφερή δράση, όπως ένα νέο Ταμείο Ανάκαμψης) ώστε να αντιμετωπίσει συλλογικά τη νέα κατάσταση, σχολιάζοντας, ωστόσο, ότι θα πρόκειται για μία μεταβατική λύση που δεν θα λύσει οριστικά το πρόβλημα.

Νέο παραγωγικό μοντέλο με ιδιωτικά κεφάλαια

Ο κ. Εξάρχου εξήρε το παράδειγμα της Ελλάδας, η οποία χρησιμοποίησε την κατανάλωση που τονώθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης ώστε να αποκτήσει η οικονομία πιο γερή βάση της και να προσελκύσει υγιή ιδιωτικά κεφάλαια, σημειώνοντας ότι πλέον γίνονται σημαντικές ξένες επενδύσεις, με ίδια κεφάλαια που τοποθετούνται στη χώρα και αναλαμβάνουν επιχειρηματικό κίνδυνο. Και εάν αυτό συνεχιστεί, τόνισε, θα υπάρξει αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, με μία οικονομία, η οποία θα στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις και δεν θα κινδυνεύει από έκτακτα διεθνή ή τοπικά γεγονότα.

Στρατηγικής σημασίας ο Κάθετος Διάδρομος

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR χαιρέτισε τη διεύρυνση του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου και τον χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας και πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Και εξήγησε ότι αποτελεί μονόδρομο για την Ευρώπη να προμηθευτεί LNG από τις ΗΠΑ, τονίζοντας ότι μόνο οι μακροχρόνιες συμφωνίες μπορούν να φέρουν σταθερότητα και προβλεψιμότητα τιμών. Ενώ σχολίασε ότι η Ε.Ε. θα πληρώσει βαρύ τίμημα για την καθυστέρησή της να εξασφαλίσει εγκαίρως τέτοιες συμφωνίες σε καλύτερες τιμές – όπως είχε κάνει τον Νοέμβριο του 2025 η Atlantic SEE LNG Trade – οι οποίες σήμερα δεν είναι πλέον διαθέσιμες στη διεθνή αγορά λόγω της υψηλής ζήτησης και της ελλιπούς προσφοράς φυσικού αερίου.

Διχογνωμία και ενεργειακή εξάρτηση

Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να πάρει το μάθημά της και να μην ξαναβρεθεί εκτεθειμένη στο μέλλον απέναντι στην εξάρτηση, προβλέποντας ότι θα υπάρξει ισορροπία τιμών όταν αποκτηθεί παράλληλη πρόσβαση σε περισσότερους προμηθευτές. Και επισήμανε ότι στην Ε.Ε. δεν υπάρχει ακόμη και σήμερα ενιαία στάση στο ζήτημα, καθώς κάποια κράτη – μέλη στηρίζουν την απόφαση για απαγόρευση του ρωσικού αερίου και άλλα την υπονομεύουν, αγνοώντας τον κίνδυνο της επανάληψης της ρωσικής εξάρτησης και καλλιεργώντας το έδαφος ουσιαστικά για χρηματοδότηση της Ρωσίας για τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, την οποία κατά τα άλλα στηρίζει οικονομικά η Ευρώπη ώστε να συνεχίσει να υπερασπίζεται την κυριαρχία της.

Στρατηγική χαμηλού δανεισμού

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR τοποθετήθηκε και για την πρόσφατη επιτυχημένη άντληση κεφαλαίων ύψους €1 δισ. από τον Όμιλο, τα οποία θα χρηματοδοτήσουν επενδύσεις ύψους €3 δισ. σε νέες δραστηριότητες, τα επόμενα χρόνια. Ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι κεντρικός πυρήνας της στρατηγικής του Ομίλου είναι η διατήρηση χαμηλού δανεισμού και υψηλών ίδιων κεφαλαίων, ώστε να υπάρχουν υγιείς βάσεις για τις επικείμενες μεγάλες επενδύσεις της AKTOR, με στόχο η σχέση δανεισμού προς EBITDA να μην ξεπεράσει ποτέ το 4x.

Και επισήμανε ότι για την άντληση των κεφαλαίων αυτών καταβλήθηκε επίπονη προσπάθεια που έπεισε την διεθνή επενδυτική κοινότητα για την χρηματοοικονομική υγεία, την ορθότητα και τις προσδοκίες του επενδυτικού σχεδιασμού του Ομίλου. Ενώ επανέλαβε ότι στόχος του Ομίλου AKTOR είναι, υπό αυτές τις προϋποθέσεις, να ανοιχτεί σε νέες δραστηριότητες, με στόχο να επιτύχει κέρδη EBITDA της τάξης των €600 – €700 εκατ. έως το 2031.

Η αξία των έργων ΣΔΙΤ – Παραχώρησης

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι ο Όμιλος κινείται κατά προτεραιότητα στον τομέα των έργων ΣΔΙΤ και Παραχώρησης, τα οποία εγγυώνται την ταχύτερη αποπεράτωση των έργων και την υψηλότερη ποιότητά τους. Και επισήμανε ότι ποτέ οι καθυστερήσεις – που παρατηρούνται στα παραδοσιακά δημόσια έργα – δεν ευνοούν τον εργολήπτη, αλλά αντιθέτως τον ζημιώνουν, χαρακτηρίζοντας το μεγάλο έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης ως παράδειγμα για το τι δεν πρέπει και το τι πρέπει να γίνεται ώστε να ολοκληρώνεται ένα έργο χωρίς εκατέρωθεν ζημιές. Ενώ υπογράμμισε ότι δεν είναι δυνατόν να δημοπρατούνται έργα χωρίς μελετητική και τεχνική ωριμότητα, χρηματοδότηση και απαλλοτριώσεις.

• ΝΔ — 25,8%
• ΣΥΡΙΖΑ — 1,1%
• ΠΑΣΟΚ — 10,8%
• Ελληνική Λύση — 7,6%
• ΚΚΕ — 7,4%
• Νίκη — 1,0%
• Πλεύση Ελευθερίας — 4,1%
• Φωνή Λογικής — 3,1%
• ΜέΡΑ25 — 1,8%
• Νέα Αριστερά — 1,2%
• ΕΛΑΣ — 13,5%
• Ελπίδα — 3,0%
• Άλλο — 4,0%
• Λευκό/Άκυρο: 1,1%
• Δεν ξέρω/Δεν έχω αποφασίσει: 14,5%

Η δημοσκόπηση της GPO για το Star καταγράφει επίσης ποιος από τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς έπεισε περισσότερο τους πολίτες. Ειδικότερα, στο ερώτημα «με βάση αυτά που ακούσατε την προηγούμενη εβδομάδα από τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς ποιος σας έπεισε περισσότερο» καταγράφονται τα εξής:

• Ο Κυριάκος Μητσοτάκης: 25,9%
• Ο Αλέξης Τσίπρας: 15,5%
• Ο Νίκος Ανδρουλάκης: 10,6%
• Κανένας από τους 3 (αυθόρμητα): 45,9%
• Δεν ξέρω / Δεν απαντώ: 2,1%

Στο ερώτημα πιστεύετε ότι το πρόγραμμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό οι ερωτηθέντες απαντούν:

• ΝΑΙ/ΜΑΛΛΟΝ ΝΑΙ 44,6%
• ΟΧΙ/ΜΑΛΛΟΝ ΟΧΙ 50,9%

Στο ερώτημα: «Πιστεύετε ότι το πρόγραμμα που παρουσίασε ο κ. Τσίπρας είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό;» καταγράφονται τα εξής:

• Ναι: 7,5%
• Μάλλον ναι: 12,9%
• Μάλλον όχι: 25,2%
• Όχι: 43,2%
• Δεν ξέρω / Δεν απαντώ: 11,2%
• Στο σύνολο: Ναι & Μάλλον ναι: 20,4%
• Όχι & Μάλλον όχι: 68,4%

Στο ερώτημα «Πιστεύετε ότι το πρόγραμμα που έχει παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ είναι κοστολογημένο και ρεαλιστικό;» καταγράφονται τα εξής:

• Ναι: 7,8%
• Μάλλον ναι: 17,1%
• Μάλλον όχι: 29,1%
• Όχι: 29,5%
• Δεν ξέρω / Δεν απαντώ: 16,5%
• Στο σύνολο: Ναι & Μάλλον ναι: 24,9%
• Όχι & Μάλλον όχι: 58,6%

Πώς κρίνουν οι πολίτες τα προγράμματα 

Στο ερώτημα «πως κρίνετε τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στη ΔΕΘ» οι ερωτηθέντες απαντούν:

• ΘΕΤΙΚΑ/ΜΑΛΛΟΝ ΘΕΤΙΚΑ 36,2%
• ΑΡΝΗΤΙΚΑ/ΜΑΛΛΟΝ ΑΡΝΗΤΙΚΑ 61,4%

Στο ερώτημα «πως κρίνετε το πρόγραμμα που έχει παρουσιάσει ο Ν. Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ» οι ερωτηθέντες απαντούν:

• ΘΕΤΙΚΑ/ΜΑΛΛΟΝ ΘΕΤΙΚΑ 26,6%
• ΑΡΝΗΤΙΚΑ/ΜΑΛΛΟΝ ΑΡΝΗΤΙΚΑ 56,4%

Η δημοσκόπηση της GPO για το Star καταγράφει πώς αξιολογούν οι πολίτες το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας. Τα αποτελέσματα:

• Θετικά: 6,4%
• Μάλλον θετικά: 18,2%
• Μάλλον αρνητικά: 24,6%
• Αρνητικά: 38,8%
• Δεν ξέρω / Δεν απαντώ: 12,0%

Δημοσκόπηση: Ανησυχία για τα Ελληνοτουρκικά

Η δημοσκόπηση της GPO για το Star καταγράφει τον βαθμό ανησυχίας των πολιτών για το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου με την Τουρκία το επόμενο διάστημα. Τα αποτελέσματα:

• Πολύ: 23,2%
• Αρκετά: 28,0%
• Λίγο: 26,5%
• Καθόλου: 21,7%
• Δεν ξέρω / Δεν απαντώ: 0,6%

Στην εκτίμηση ψήφου καταγράφονται τα εξής ποσοστά:

• Νέα Δημοκρατία — 30,6%
• ΣΥΡΙΖΑ — 1,3%
• ΠΑΣΟΚ — 12,8%
• Ελληνική Λύση — 9,0%
• ΚΚΕ — 8,8%
• Νίκη — 1,2%
• Πλεύση Ελευθερίας — 4,9%
• Φωνή Λογικής — 3,7%
• ΜέΡΑ25 — 2,1%
• Νέα Αριστερά — 1,4%
• ΕΛΑΣ — 16,0%
• Ελπίδα — 3,6%
• Άλλο — 4,6%

Με την προσθήκη των δύο νέων μελών, ο Κάθετος Διάδρομος συγκεντρώνει πλέον:

• Ελλάδα: DESFA, Gastrade
• Βουλγαρία: ICGB, Bulgartransgaz
• Ρουμανία: Transgaz
• Ουγγαρία: FGSZ
• Σλοβακία: Eustream
• Ουκρανία: GTSOU
• Μολδαβία: Vestmoldtransgaz
• Βόρεια Μακεδονία: NOMAGAS
• Σερβία: Transportgas Serbia

Η επέκταση αντικατοπτρίζει τη συνεχή συνεργασία μεταξύ των εταιρειών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, με την υποστήριξη των Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού και την ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.

Μέσω του νέου Μνημονίου, οι συμμετέχουσες εταιρείες θα συντονίσουν περαιτέρω την ανάπτυξη και λειτουργία των διασυνδεδεμένων συστημάτων μεταφοράς τους, εστιάζοντας στη βελτιστοποίηση της χρήσης των υφιστάμενων υποδομών, στον εντοπισμό πρόσθετων αναγκών υποδομής, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων αμφίδρομης ροής φυσικού αερίου και στην επέκταση της διασυνοριακής δυναμικότητας. Η συνεργασία θα συνεχιστεί επίσης σε ρυθμιστικό, τεχνικό και εμπορικό επίπεδο, με στόχο να καταστεί ο Κάθετος Διάδρομος πιο ευέλικτος, ανταγωνιστικός και ελκυστικός για την αγορά.

Με τη συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, ο Κάθετος Διάδρομος επεκτείνεται περαιτέρω στα Δυτικά Βαλκάνια, ενισχύοντας τον βασικό του ρόλο ως περιφερειακής ενεργειακής οδού που συνδέει διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού με αγορές σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Ο Κωνσταντίνος Σιφναίος, Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, δήλωσε:

«Η σημερινή υπογραφή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, ο οποίος προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς προς την πλήρη υλοποίησή του, διευρύνοντας ουσιαστικά την εμβέλεια και το αποτύπωμά του. Η συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας ενισχύει περαιτέρω τη δυναμική της πρωτοβουλίας, εδραιώνοντας τον Κάθετο Διάδρομο ως αξιόπιστη και στρατηγικής σημασίας ενεργειακή οδό που συνδέει τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου της περιοχής.

Η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αναβάθμισης, με τον Τερματικό Σταθμό LNG Αλεξανδρούπολης να αποτελεί βασική υποδομή και κρίσιμη πύλη εισόδου στον Κάθετο Διάδρομο. Η Gastrade είναι υπερήφανη που συμβάλλει ενεργά σε αυτή τη στρατηγική προσπάθεια για τη διαμόρφωση ενός πιο διασυνδεδεμένου και ανθεκτικού ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.»

^{Σχετικά με τη Gastrade Α.Ε.}

^{Με στρατηγική εστίαση στην ασφάλεια εφοδιασμού, τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τη διασυνοριακή διασυνδεσιμότητα, η Gastrade S.A. συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού ενεργειακού τοπίου για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η εταιρεία ανέπτυξε και, από τον Οκτώβριο του 2024, λειτουργεί το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα υποδομής της περιοχής. Παράλληλα, αποτελεί βασικό εταίρο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, προωθώντας την αδιάλειπτη ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιφερειακή ολοκλήρωση.}

^{Η Gastrade A.E. αναπτύσσει σήμερα το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Θράκης, ένα έργο το οποίο θα ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.}

^{Περισσότερες πληροφορίες για την Gastrade Α.Ε. είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα www.gastrade.gr.}

Με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κορυφαίων στελεχών της αγοράς και της ακαδημαϊκής κοινότητας, η συζήτηση κάλυψε το σύνολο της ενεργειακής αλυσίδας: από τις διεθνείς ροές φυσικού αερίου και το LNG μέχρι την ηλεκτροπαραγωγή, τις ΑΠΕ και τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Την εκδήλωση άνοιξαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Δέσποινα Παληαρούτα και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνος Ξιφαράς. Τον συντονισμό της εκδήλωσης και των θεματικών συζητήσεων είχε ο δημοσιογράφος Νίκος Φιλιππίδης.

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για τον ρόλο της ΔΕΠΑ

Στις τοποθετήσεις τους, ο Υπουργός, ο Υφυπουργός και η Γενική Γραμματέας αναφέρθηκαν ιδιαίτερα στη συμβολή της ΔΕΠΑ Εμπορίας στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, στην ενίσχυση των διεθνών ενεργειακών διασυνδέσεων και στη διεύρυνση του ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον μετασχηματισμό που έχει πραγματοποιήσει η εταιρεία τα τελευταία χρόνια και στη συμβολή της διοίκησης του Κωνσταντίνου Ξιφαρά στην εξέλιξη της ΔΕΠΑ από μια εταιρεία με επίκεντρο κυρίως την προμήθεια φυσικού αερίου σε έναν σύγχρονο, καθετοποιημένο και εξωστρεφή ενεργειακό όμιλο, με δραστηριότητα στις διεθνείς προμήθειες και το εμπόριο, στις υποδομές, στην ηλεκτροπαραγωγή, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στη λιανική.

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ υπογράμμισε ακόμη τη σημασία των επενδυτικών και εμπορικών πρωτοβουλιών της εταιρείας για την ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας ως πύλης εισόδου και διαμετακόμισης ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Κ. Ξιφαράς: Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι διαχείριση κρίσης αλλά μακροχρόνια στρατηγική

Από την πλευρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνος Ξιφαράς σημείωσε ότι οι σημερινές ανακατατάξεις στην ευρωπαϊκή αγορά δικαιώνουν επιλογές και επενδύσεις που έγιναν με ορίζοντα πολλών ετών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ενεργό ρόλο που έχει αναλάβει η σημερινή πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και συνολικά η κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν παρακολουθεί απλώς τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις, αλλά συμβάλλει στη διαμόρφωση των πολιτικών τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον. Όπως υπογράμμισε, η χώρα χτίζει νέες γέφυρες και στρατηγικές συνεργασίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και άλλους σημαντικούς διεθνείς εταίρους, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη γεωπολιτική και ενεργειακή της θέση.

«Η ενεργειακή ασφάλεια δεν οικοδομείται τη στιγμή που ξεσπά μια κρίση. Χτίζεται χρόνια νωρίτερα, με στρατηγικό σχεδιασμό, υποδομές, δίκτυα, διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας και μακροχρόνιες συμφωνίες», τόνισε.

Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στον Διασυνδετήριο Αγωγό Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB) και στο FSRU Αλεξανδρούπολης, έργα που ενίσχυσαν τις δυνατότητες διαφοροποίησης των πηγών και των οδεύσεων εφοδιασμού και αναβάθμισαν τη θέση της χώρας στις ενεργειακές ροές της περιοχής.

Όπως επισήμανε, ο μετασχηματισμός της ΔΕΠΑ συνεχίζεται. Η εταιρεία διαμορφώνει πλέον ένα ισχυρό και διαφοροποιημένο παραγωγικό χαρτοφυλάκιο, το οποίο προσεγγίζει το 1,5 GW σε σύγχρονες θερμοηλεκτρικές μονάδες, ενώ παράλληλα στοχεύει σε πάνω από 1 GW σε έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας έως το τέλος του 2027.

Ταυτόχρονα, μέσω της ATLANTIC SEE LNG TRADE, η ΔΕΠΑ Εμπορίας ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις διεθνείς της δραστηριότητες, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μακροχρόνιες προμήθειες LNG μετά το 2030 και για τα επόμενα 20 χρόνια. Πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση που συνδέει την ασφάλεια εφοδιασμού της ελληνικής αγοράς με την ανάδειξη της χώρας σε ευρύτερο ενεργειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Ξιφαράς υπογράμμισε ότι τέτοιες επενδυτικές αποφάσεις υπερβαίνουν συχνά τα αμιγώς εμπορικά κριτήρια και αποτελούν ζήτημα εθνικής ευθύνης, καθώς καμία οικονομία και καμία κοινωνία δεν μπορεί να αντέξει τις συνέπειες μιας διακοπής του ενεργειακού εφοδιασμού.

Στάθηκε ιδιαίτερα και στον ανθρώπινο παράγοντα πίσω από αυτή την πορεία. Αναφέρθηκε στην τεχνογνωσία και την αξιοπιστία των στελεχών της ΔΕΠΑ, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία διαθέτει σήμερα τη γνώση της αγοράς και τα δεδομένα που της επιτρέπουν όχι μόνο να λαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις, αλλά και να παρέχει στην Πολιτεία αξιόπιστη και τεκμηριωμένη εικόνα για κρίσιμες ενεργειακές επιλογές.

LNG και Κάθετος Διάδρομος: η νέα γεωγραφία των ενεργειακών ροών

Στο πρώτο θεματικό πάνελ, με αντικείμενο τους νέους ενεργειακούς διαδρόμους φυσικού αερίου, συμμετείχαν η Maria Rita Galli, Διευθύνουσα Σύμβουλος της AKTOR LNG, ο Πιέρρος Χατζηγιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος του ICGB, ο Γεράσιμος Αυλωνίτης, Senior Director Ανάπτυξης Αγοράς & Συστήματος του ΔΕΣΦΑ, και ο Χρήστος Μπασδέκης, Συντονιστής Διευθυντής Δραστηριοτήτων Εμπορίας της ΔΕΠΑ Εμπορίας.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αυξανόμενη σημασία του LNG, τις δυνατότητες του Κάθετου Διαδρόμου και τη σταδιακή αναδιάταξη των ροών φυσικού αερίου στην περιοχή. Κοινός τόπος ήταν ότι η αξία των ελληνικών υποδομών δεν περιορίζεται πλέον στην κάλυψη των εγχώριων αναγκών: συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια εφοδιασμού μιας πολύ ευρύτερης γεωγραφικής ζώνης.

Η ηλεκτρική αγορά μπροστά σε μια νέα εξίσωση

Στο πάνελ για την ηλεκτρική ενέργεια, ο Παντελής Μπίσκας, Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο Κωνσταντίνος Μπασλής, Διευθυντής Διαχείρισης Ενέργειας της ΗΡΩΝ, και ο Γιάννης Παπαμικρουλέας, Διευθυντής Δραστηριοτήτων Εμπορίας Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΔΕΠΑ Εμπορίας, συζήτησαν τις μεγάλες αλλαγές που φέρνει η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος, η ανάπτυξη της αποθήκευσης, η σημασία των σύγχρονων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και οι νέες συνθήκες που δημιουργούνται από τη στενότερη διασύνδεση των περιφερειακών αγορών.

Λιανική αγορά: ανταγωνισμός που πρέπει να λειτουργεί για τον καταναλωτή

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη συζήτηση για τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη συμμετοχή της Ζαΐρας Τριβυζά, Διευθύντριας Ρυθμιστικών Υποθέσεων & Προμήθειας Ενέργειας της ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας, και του Κώστα Παπαμιχαήλ, Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή του ΕΣΠΕΝ.

Η συζήτηση ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά προμήθειας σε ένα περιβάλλον έντονων διακυμάνσεων, αυξημένων απαιτήσεων για τους προμηθευτές και διαρκούς ανάγκης για μεγαλύτερη διαφάνεια, λειτουργικό ανταγωνισμό και καλύτερα προϊόντα για τον καταναλωτή.

Από την ενεργειακή ασφάλεια στον νέο περιφερειακό ρόλο της Ελλάδας

Το νήμα που συνέδεσε όλες τις συζητήσεις της εκδήλωσης ήταν κοινό: η επόμενη ημέρα της ενέργειας δεν μπορεί να στηριχθεί σε αποσπασματικές λύσεις. Χρειάζεται έγκαιρος σχεδιασμός, επαρκείς και διασυνδεδεμένες υποδομές, διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας, παραγωγικό δυναμικό, λειτουργικές αγορές και σταθερές διεθνείς συνεργασίες.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ΔΕΠΑ Εμπορίας διευρύνει συστηματικά το αποτύπωμά της. Από το φυσικό αέριο και το LNG έως την ηλεκτροπαραγωγή, τις ΑΠΕ και τη λιανική, επενδύει σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα και ενισχύει την παρουσία της πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Με σταθερή κατεύθυνση την ασφάλεια εφοδιασμού, την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή μετάβαση, η εταιρεία φιλοδοξεί να βρίσκεται στον πυρήνα της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής που διαμορφώνεται στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.