Οι συζητήσεις για τις προεδρικές ξεκίνησαν από το 2023, την επομένη των εκλογών. Τώρα, όμως, είναι πιο εμφανές το ενδιαφέρον από εν δυνάμει υποψήφιους, οι οποίοι –μετά τις βουλευτικές- δεν έχουν λόγο να κρατούν τα προσχήματα. Και άρχισαν τα σενάρια, τα οποία τροφοδοτούν και τα ΜΜΕ.

Αποβλέποντας στις προεδρικές

Είναι εδραιωμένο, αν και πολιτικά ανορθόδοξο, ότι κάθε φορά που τελειώνει μια εκλογική διαδικασία, ξεκινά η προετοιμασία για την επόμενη. Από τις προεδρικές εκλογές του 2023, που προκάλεσαν αναταράξεις, ανατροπές, με «γέφυρα» τις ευρωεκλογές, που διενεργήθηκαν ταυτόχρονα με τις εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση, φθάσαμε στις βουλευτικές της 24ης Μαΐου.

Πριν καλά-καλά αξιολογηθεί το αποτέλεσμα των βουλευτικών και μπουν στη ζυγαριά τα συν και τα πλην της εκλογικής μάχης, ξεκίνησε η προεδρολογία. Δεν κρύβεται η βιασύνη. Κι αυτό οδηγεί σε λάθη. Οδηγεί τους ενδιαφερόμενους, πρόσωπα και οργανωμένους φορείς, κόμματα, σε μπαγιάτικες συνταγές – όπερ σημαίνει ότι δεν έχουν διδαχθεί από τα λάθη τους.

Θεώρησαν τον μη καταποντισμό στις εκλογές ως αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών έναντι τους, ωσάν να έχει δια μαγείας αρθεί η απαξίωση των πολιτών έναντι των κομμάτων. Πίστεψαν ότι οι πολίτες είδαν το… φως το αληθινό και επέστρεψαν στα λεγόμενα παραδοσιακά κόμματα. Στο μαντρί, όπως χαρακτηριστικά έλεγαν οι παλαιότεροι. Τούτο, όμως, δεν ισχύει. Οι εκλογές για βουλευτές, δημάρχους, αντιδημάρχους, συμβούλους, κοινοτάρχες, έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από τις προεδρικές.

Οι συνήθεις ύποπτοι

Κάποιοι μνηστήρες δίνουν ήδη το παρών τους. Όχι όλοι. Κάποιοι περιμένουν στη γωνία για να «καούν» μερικοί από εκείνους που εκτίθενται ήδη, για να «καθαρίσει», έστω μερικώς, το τοπίο. Και τότε να εμφανισθούν οι ίδιοι ως σωτήρες. Ενίοτε πρώτοι το χορό σέρνουν οι Συναγερμικοί.

Η δεξιά τα τελευταία χρόνια έχει προβάδισμα, θεωρείται ότι είναι «μαγαζί γωνία». Και γι΄ αυτό υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Μόνο, που το… μαγαζί γωνία, στις τελευταίες προεδρικές, έμεινε εκτός δεύτερου γύρου. Αυτό σημαίνει πως τίποτε δεν είναι δεδομένο, πολύ περισσότερο σε αυτή τη συγκυρία.

Στο ΑΚΕΛ, που παραμένουν εκτός κυβέρνησης από το 2013, φτιάχνουν εναλλακτικά κοστούμια ποντάροντας στον κατακερματισμό των απέναντι δυνάμεων. Ωστόσο, αν και νωρίς, φαίνεται να έχουν έλλειψη ιδεών και προσώπων. Γι’ αυτό και εξετάζουν «σίγουρα μονοπάτια», τα οποία ωστόσο, δοκιμάσθηκαν και απέτυχαν. Εκείνο που προφανώς και προβληματίζει είναι πώς ακόμη και στα χειρότερα του ΔΗΣΥ, το ΑΚΕΛ δεν κατάφερε να πάρει προβάδισμα.

Εκ των παραδοσιακών κομμάτων, το ΔΗΚΟ, «διασώθηκε» στις τελευταίες βουλευτικές και πήρε βαθιές ανάσες για τη συνέχεια. Η στροφή, ωστόσο, προς τα δεξιά, ενός κόμματος κεντρώου, το οποίο στηρίχθηκε πρωτίστως σε παλιούς ψηφοφόρους του, δεν αναμένεται ότι θα το βοηθήσει στη συνέχεια.

Το πόδι στο γκάζι

Είναι σαφές πως με το πέρας του καλοκαιριού τα κόμματα θα «φορτσάρουν» για τις προεδρικές εκλογές. ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ στρέφονται μονίμως κατά της κυβέρνησης ενώ βολική, για τους σχεδιασμούς τους, είναι και η μεταξύ τους σύγκρουση. Γιατί προφανώς θεωρούν πως έτσι συσπειρώνουν την εκλογική τους βάση, η οποία, βέβαια, είναι σε θέση να παρατηρεί πως υπάρχουν υπόγειες και φανερές συνεργασίες.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει ενάμιση χρόνο μπροστά του για υλοποίηση του προγράμματος της πενταετίας. Σε συνθήκες έντονης προεκλογικής αντιπαράθεσης, τοξικού κλίματος, η υλοποίηση πολιτικών δυσκολεύει. Και τούτο φαίνεται και από τις τρικλοποδιές που βάζουν στην κυβέρνηση πτέρυγες της Βουλής.

Η κατανομή ανά σχολές

Τη νέα πτέρυγά του, που είχε προγραμματιστεί από το 1963, αλλά ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1970, την εγκαινίασε στις 12 Απριλίου 1970 ο υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Απριλιανής Κυβέρνησης, Νικήτας Σιώρης (1924-2003), επί πρυτανείας του καθηγητή Βιολογίας, Γεώργιου Π. Πανταζή (1906-1973). Το 1969 είχε χαρακτηριστεί “έτος παιδείας”, καθώς είχε δοθεί το μέχρι σήμερα μυθώδες ποσό των 1.500.000.000 δρχ. για να ανεγερθεί η Πανεπιστημιόπολη Ζωγράφου.

Οι επόμενες πληροφορίες προέρχονται από τον λόγο του πρύτανη, Γ. Π. Πανταζή, στα εγκαίνια της νέας πτέρυγας του Μεγάρου Θεωρητικών Επιστημών του ΕΚΠΑ. Στο υπόγειο του κτηρίου προβλεπόταν χώρος στάθμευσης πενήντα αυτοκινήτων του διδακτικού και του διοικητικού προσωπικού των συγκεκριμένων τεσσάρων σχολών του ΕΚΠΑ. Το ισόγειο θα είχε αμφιθέατρο 700 θέσεων και ο πρώτος όροφος το μεγαλύτερο αμφιθέατρο, με 780 θέσεις.

Στον δεύτερο όροφο δύο αμφιθέατρα 330 θέσεων και γραφεία καθηγητών θα παραχωρούνταν στη Θεολογική Σχολή, στον τρίτο όροφο δύο αμφιθέατρα 330 θέσεων και γραφεία καθηγητών θα τα έπαιρνε η Νομική Σχολή και στον τέταρτο όροφο θα διαμορφώνονταν δεκαοκτώ γραφεία καθηγητών. Το αμφιθέατρο του πρώτου ορόφου, γνωστό ως Αμφιθέατρο Παπαρρηγοπούλου, θα το χρησιμοποιούσαν για τα μαθήματά τους όλες οι σχολές. Τα αμφιθέατρα και οι αίθουσες της νέας πτέρυγας του Μεγάρου Θεωρητικών Επιστημών του ΕΚΠΑ ονομάστηκαν από τα επώνυμα σημαντικών διατελεσάντων καθηγητών των σχολών (Οικονομίδου, Καββαδία, Λάμπρου, Πολίτου).

Η ανακαίνιση του Μεγάρου της Νομικής

Το Μέγαρο Θεωρητικών Επιστημών του ΕΚΠΑ ανακαινίστηκε κατά τις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Αλλοιωμένο ως προς τη σύμφωνη με τη λειτουργικής αντίληψης ρασιοναλιστική αρχιτεκτονική του οπλισμένου σκυροδέματος, που την έχει εφαρμόσει ο Κριεζής και στα κτήρια της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Γουδί, όπως και στη νέα πτέρυγα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (Τοσίτσα και Μπουμπουλίνας), στεγάζει σήμερα τη Σχολή Νομικών, Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών.

Κατά πληροφορίες, οι κατηγορούμενοι αρνούνται την εμπλοκή τους στην υπόθεση ενώ από την πλευρά της υπεράσπισης τους, επισημαίνεται ότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δικογραφία είναι ισχνά.

Μετά την ολοκλήρωση των απολογιών των δύο 42χρονων κατηγορουμένων ανακρίτρια και εισαγγελέας θα αποφασίσουν την περαιτέρω ποινικής τους μεταχείριση.

Για αρκετές δεκαετίες επικράτησε στη θεωρία των διεθνών σχέσεων η εκτίμηση ότι η θρησκεία θα υποχωρούσε σταδιακά από τη δημόσια σφαίρα και θα περιοριζόταν στην ιδιωτική ζωή των πιστών. Η κατάρρευση του διπολικού συστήματος, η επιτάχυνση της παγκοσμιοποίησης και η ενίσχυση της οικονομικής αλληλεξάρτησης δημιούργησαν την εντύπωση ότι οι διεθνείς ανταγωνισμοί θα καθορίζονταν σχεδόν αποκλειστικά από οικονομικούς, στρατιωτικούς και τεχνολογικούς παράγοντες.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών αποδεικνύουν, όμως, ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ανατολική Ευρώπη, η θρησκεία εξακολουθεί να επηρεάζει την πολιτική νομιμοποίηση, τη συλλογική ταυτότητα, τις διεθνείς σχέσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αντιλαμβάνονται την εθνική τους ασφάλεια.

Εκκλησία και γεωπολιτική

Η Ανατολική Ευρώπη αποτελεί ίσως το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εξέλιξης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι πολιτικές εξελίξεις στη Μολδαβία, οι εκκλησιαστικές διεργασίες στα Βαλκάνια και η αυξανόμενη συζήτηση γύρω από τις υβριδικές απειλές κατέδειξαν ότι ζητήματα τα οποία μέχρι πρόσφατα αντιμετωπίζονταν αποκλειστικά ως εκκλησιαστικά ή κανονικά μπορούν να αποκτήσουν ευρύτερες πολιτικές και στρατηγικές προεκτάσεις.

Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ορθόδοξες Εκκλησίες αποτελούν γεωπολιτικούς οργανισμούς ούτε ότι η αποστολή τους ταυτίζεται με τις επιδιώξεις οποιουδήποτε κράτους. Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει πρωτίστως πνευματικό και σωτηριολογικό χαρακτήρα, ενώ η λειτουργία της διέπεται από την κανονική της παράδοση και τη συνοδική αρχή. Παρά ταύτα, η ιστορία αποδεικνύει ότι σε περιόδους έντονου ανταγωνισμού κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες, είναι δυνατόν να επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν ή χρησιμοποιήσουν θρησκευτικούς θεσμούς, ιστορικούς δεσμούς ή εκκλησιαστικές διαφορές προς εξυπηρέτηση ευρύτερων στρατηγικών επιδιώξεων.

Η διαπίστωση αυτή δεν αφορά αποκλειστικά την Ορθοδοξία. Αντίστοιχα φαινόμενα έχουν καταγραφεί σε διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις και γεωγραφικές περιοχές. Στην Ανατολική Ευρώπη, όμως, η ιστορική σχέση μεταξύ Ορθοδοξίας, εθνικής ταυτότητας και συγκρότησης των σύγχρονων κρατών καθιστά τη θρησκευτική διάσταση ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση των σύγχρονων εξελίξεων.

Θρησκεία και υβριδικές απειλές

Η έννοια των υβριδικών απειλών έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη σύγχρονη στρατηγική θεωρία. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μορφές πολέμου, οι υβριδικές επιχειρήσεις συνδυάζουν στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, όπως κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, οικονομική πίεση, επιχειρήσεις επιρροής και αξιοποίηση κοινωνικών ή πολιτισμικών διαιρέσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία εξετάζει κατά πόσο οι θρησκευτικές ταυτότητες και οι εκκλησιαστικοί θεσμοί μπορούν να καταστούν αντικείμενο πολιτικής αξιοποίησης ή στρατηγικής επιρροής. Η προσέγγιση αυτή δεν αντιμετωπίζει τη θρησκεία ως απειλή. Αντιθέτως, διερευνά τον τρόπο με τον οποίο τρίτοι παράγοντες ενδέχεται να επιχειρούν να εκμεταλλευθούν υφιστάμενες θρησκευτικές, ιστορικές ή πολιτισμικές πραγματικότητες.

Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδους σημασίας. Άλλο είναι η ύπαρξη ενός θρησκευτικού θεσμού και άλλο η ενδεχόμενη προσπάθεια χρήσης του από κρατικούς ή μη κρατικούς δρώντες. Η σύγχυση μεταξύ των δύο οδηγεί αναπόφευκτα σε εσφαλμένα συμπεράσματα, τόσο για την Εκκλησία όσο και για την ίδια τη διεθνή πολιτική.

Πολλές οι συνιστώσες

Για τον λόγο αυτό, η μελέτη της σχέσης μεταξύ Ορθοδοξίας και γεωπολιτικής απαιτεί μία διεπιστημονική προσέγγιση, στην οποία συνυπάρχουν η θεολογία, το κανονικό δίκαιο, η πολιτική επιστήμη και οι στρατηγικές σπουδές. Η απομόνωση οποιασδήποτε από αυτές τις διαστάσεις δεν επιτρέπει την πλήρη κατανόηση ενός φαινομένου που εξελίσσεται ταυτόχρονα σε εκκλησιαστικό, κοινωνικό και διεθνές επίπεδο.

Το κανονικό δίκαιο και η γεωπολιτική είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι που συναντώνται. Η Ορθόδοξη Εκκλησία συγκροτείται ως κοινωνία αυτοκεφάλων Εκκλησιών, οι οποίες συνδέονται μεταξύ τους μέσω της κοινής πίστης, της κανονικής τάξης και της ευχαριστιακής κοινωνίας. Η εκκλησιαστική αυτή πραγματικότητα δεν μπορεί να ερμηνευθεί με όρους κρατικής διοίκησης ή διεθνούς πολιτικής.

Ζητήματα όπως η αυτοκεφαλία, η κανονική δικαιοδοσία, η συνοδικότητα και η ευχαριστιακή κοινωνία αποτελούν πρωτίστως αντικείμενο του Κανονικού Δικαίου και της εκκλησιολογίας. Η ενδεχόμενη πολιτική αξιοποίησή τους από τρίτους δεν μεταβάλλει τη φύση των ίδιων των κανονικών θεσμών ούτε αλλοιώνει την πνευματική αποστολή της Εκκλησίας.

Η εκκλησία και οι ερμηνείες τρίτων

Απαιτείται όμως ιδιαίτερη προσοχή κατά την ανάλυση των σύγχρονων εξελίξεων. Ο επιστήμονας οφείλει να διακρίνει με σαφήνεια την εκκλησιαστική πραγματικότητα από τις πολιτικές ερμηνείες που αναπτύσσονται γύρω από αυτήν. Μόνον έτσι αποφεύγεται η πολιτικοποίηση της θεολογίας και, ταυτόχρονα, η θεολογικοποίηση της γεωπολιτικής.

Με αυτό το θεωρητικό πλαίσιο μπορούμε πλέον να εξετάσουμε συγκεκριμένες περιπτώσεις της Ανατολικής Ευρώπης, όπου οι εκκλησιαστικές εξελίξεις διασταυρώθηκαν με ζητήματα κρατικής κυριαρχίας, εθνικής ταυτότητας και διεθνούς ασφάλειας, χωρίς να παραγνωρίζεται ούτε η κανονική τάξη της Εκκλησίας ούτε η πολυπλοκότητα του σύγχρονου γεωπολιτικού περιβάλλοντος.

Η περίπτωση της Ουκρανίας

Εάν υπάρχει μία περίπτωση που ανέδειξε με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τη σύνθετη σχέση μεταξύ θρησκείας, κανονικού δικαίου και γεωπολιτικής, αυτή είναι αναμφίβολα η Ουκρανία. Οι εκκλησιαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών δεν μπορούν να ερμηνευθούν αποκλειστικά ούτε ως αποτέλεσμα θεολογικών διαφορών ούτε ως απλή αντανάκλαση των διεθνών πολιτικών ανταγωνισμών.

Αποτελούν προϊόν της αλληλεπίδρασης ιστορικών, εκκλησιολογικών, πολιτικών και στρατηγικών παραγόντων, γεγονός που καθιστά την ουκρανική εμπειρία αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τις σύγχρονες σπουδές διεθνούς ασφάλειας. Η χορήγηση του Τόμου Αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τον Ιανουάριο του 2019, αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο θεμελίωσε την απόφασή του στη δική του ερμηνεία της κανονικής του ευθύνης και των ιστορικών του προνομίων, ενώ το Πατριαρχείο Μόσχας διατύπωσε διαφορετική κανονική προσέγγιση, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη ενέργεια δεν ήταν σύμφωνη με τη δική του ερμηνεία της εκκλησιαστικής τάξης. Η διαφωνία αυτή επηρέασε τις διορθόδοξες σχέσεις και ανέδειξε ότι ζητήματα κανονικού δικαίου μπορούν να αποκτήσουν ευρύτερη διεθνή απήχηση.

Πόλεμος και θρησκεία

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 μετατόπισε ακόμη περισσότερο το πλαίσιο της συζήτησης. Υπό συνθήκες πολέμου, η ουκρανική πολιτεία υιοθέτησε μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την επίσημη θέση της, αποσκοπούσαν στην προστασία της εθνικής ασφάλειας και στην αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων που συνδέονται με οργανισμούς διατηρούντες δεσμούς με φορείς εγκατεστημένους στο επιτιθέμενο κράτος. Οι αποφάσεις αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο έντονου δημόσιου διαλόγου τόσο εντός όσο και εκτός Ουκρανίας.

Παράλληλα, διεθνείς οργανισμοί, οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικοί στο διεθνές δίκαιο υπενθύμισαν ότι ακόμη και σε περίοδο ένοπλης σύγκρουσης τα κράτη εξακολουθούν να δεσμεύονται από τις αρχές της θρησκευτικής ελευθερίας, της αναλογικότητας και του κράτους δικαίου. Η διπλή αυτή πραγματικότητα αναδεικνύει ένα κρίσιμο επιστημονικό ερώτημα: Πώς μπορεί ένα δημοκρατικό κράτος να προστατεύει την εθνική του ασφάλεια χωρίς να θίγει αδικαιολόγητα θεμελιώδη δικαιώματα.

Η ουκρανική περίπτωση δεν προσφέρεται για εύκολες απαντήσεις ούτε για απλουστευτικές ερμηνείες. Αντίθετα, υπενθυμίζει ότι σε περιόδους πολέμου ακόμη και θεσμοί με αποκλειστικά πνευματική αποστολή ενδέχεται να βρεθούν στο επίκεντρο ευρύτερων στρατηγικών εξελίξεων. Η διαπίστωση αυτή δεν αλλοιώνει τον εκκλησιαστικό χαρακτήρα των θεσμών, αλλά αναδεικνύει το σύνθετο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν.

Μολδαβία, Δυτικά Βαλκάνια, Γεωργία

Η ουκρανική εμπειρία δεν αποτελεί τη μοναδική περίπτωση όπου εκκλησιαστικά ζητήματα συνδέθηκαν με ζητήματα κρατικής κυριαρχίας και ασφάλειας. Στη Μολδαβία, στη Γεωργία και στα Δυτικά Βαλκάνια παρατηρούνται διαφορετικές ιστορικές και πολιτικές διαδρομές, οι οποίες όμως παρουσιάζουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: η εκκλησιαστική πραγματικότητα συχνά ερμηνεύεται μέσα από το πρίσμα της εθνικής ταυτότητας και των διεθνών εξελίξεων.

Στη Μολδαβία, η συνύπαρξη της Μητρόπολης Κισινάου και πάσης Μολδαβίας, που υπάγεται στο Πατριαρχείο Μόσχας, και της Μητρόπολης Βεσσαραβίας, που υπάγεται στο Πατριαρχείο Ρουμανίας, αντανακλά διαφορετικές ιστορικές και κανονικές διαδρομές. Στον δημόσιο διάλογο της χώρας, η πραγματικότητα αυτή συνδέεται συχνά με ζητήματα εθνικής ταυτότητας, πολιτισμικής συνέχειας και διεθνούς προσανατολισμού. Η παρατήρηση αυτή περιγράφει μια κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα και δεν συνεπάγεται ότι οι ίδιες οι εκκλησιαστικές δομές επιδιώκουν πολιτικό ρόλο.

Από κανονικής απόψεως, η ύπαρξη διαφορετικών εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών αποτελεί ζήτημα που ρυθμίζεται από την κανονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και δεν μπορεί να αξιολογηθεί αποκλειστικά με γεωπολιτικά κριτήρια. Η κανονική τάξη έχει τη δική της εσωτερική λογική, η οποία δεν ταυτίζεται με τις επιδιώξεις των κρατών. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης για κάθε σοβαρή επιστημονική προσέγγιση.

Ανάλογες ιδιαιτερότητες συναντώνται και στα Δυτικά Βαλκάνια. Στη Σερβία, στο Μαυροβούνιο και στη Βόρεια Μακεδονία, οι δημόσιες συζητήσεις γύρω από την εκκλησιαστική οργάνωση συνδέθηκαν κατά καιρούς με ζητήματα ιστορικής συνέχειας, πολιτιστικής κληρονομιάς και κρατικής ταυτότητας. Παράλληλα, η αποκατάσταση της κανονικής κοινωνίας και η αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Βόρειας Μακεδονίας υπενθύμισαν ότι ακόμη και μακροχρόνιες εκκλησιαστικές διαφορές μπορούν να επιλυθούν μέσα από τον διάλογο, τη συνοδικότητα και τον σεβασμό της κανονικής τάξης.

Η Γεωργία παρουσιάζει διαφορετική εικόνα. Η Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας αποτελεί έναν από τους ιστορικότερους θεσμούς της χώρας και απολαμβάνει ιδιαίτερα υψηλό κύρος στην κοινωνία. Οι εξελίξεις στις περιοχές της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας αποδεικνύουν ότι ζητήματα κανονικής δικαιοδοσίας μπορούν να αποκτήσουν αυξημένη σημασία όταν συνδέονται με ανοιχτές εδαφικές διαφορές και παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις. Η ίδια η Εκκλησία, πάντως, εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται τον ρόλο της πρωτίστως ως ποιμαντικό και πνευματικό.

Οι πολιτικοί και διεθνείς ανταγωνισμοί

Η συγκριτική εξέταση των παραπάνω περιπτώσεων οδηγεί σε ένα σημαντικό συμπέρασμα. Οι Ορθόδοξες Εκκλησίες δεν αποτελούν εκ φύσεως παράγοντες γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Εκείνο που παρατηρείται είναι ότι σε περιόδους αυξημένου διεθνούς ανταγωνισμού, οι εκκλησιαστικοί θεσμοί, οι ιστορικές μνήμες και οι κανονικές σχέσεις είναι δυνατόν να αποκτήσουν πολιτική σημασία ή να αποτελέσουν αντικείμενο αξιοποίησης από κρατικούς ή μη κρατικούς δρώντες.

Η διατήρηση της κανονικής αυτονομίας, της πνευματικής αποστολής και της ανεξαρτησίας της εκκλησιαστικής ζωής δεν αποτελεί μόνο εκκλησιολογική αρχή. Συνιστά ταυτόχρονα προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής, θεσμικής σταθερότητας και ειρηνικής συνύπαρξης, ιδίως σε περιοχές όπου η ιστορία, η θρησκεία και η γεωπολιτική εξακολουθούν να αλληλεπιδρούν με ιδιαίτερη ένταση.

Η εκκλησιαστική διπλωματία

Η ανάδειξη της θρησκευτικής διάστασης των σύγχρονων γεωπολιτικών εξελίξεων δεν θα πρέπει να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι Εκκλησίες αποτελούν αναπόφευκτα πεδίο αντιπαράθεσης. Αντίθετα, η ιστορική εμπειρία αποδεικνύει ότι οι εκκλησιαστικοί θεσμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως δίαυλοι επικοινωνίας, ως φορείς κοινωνικής συνοχής και ως παράγοντες αποκλιμάκωσης σε περιόδους κρίσεων.

Η εκκλησιαστική διπλωματία διαφέρει ουσιωδώς από την κρατική διπλωματία. Δεν διαθέτει μέσα καταναγκασμού, ούτε επιδιώκει την εξυπηρέτηση κρατικών συμφερόντων. Η ισχύς της εδράζεται στο ηθικό κύρος, στην ιστορική συνέχεια, στον διάλογο και στην ικανότητα οικοδόμησης σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ λαών, κοινωνιών και θρησκευτικών κοινοτήτων. Πρόκειται για μία μορφή ήπιας ισχύος, η οποία δεν αποσκοπεί στην επιβολή αλλά στη συμφιλίωση.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο

Στην ορθόδοξη εκκλησιολογία, η συνοδικότητα και η κοινωνία των κατά τόπους Εκκλησιών αποτελούν θεμελιώδεις αρχές. Η επίλυση διαφορών μέσω του διαλόγου και του σεβασμού της κανονικής τάξης συνιστά διαχρονικό χαρακτηριστικό της ορθόδοξης παράδοσης. Αν και η εφαρμογή αυτών των αρχών δεν είναι πάντοτε εύκολη, ιδίως σε περιόδους έντονων διεθνών εντάσεων, παραμένει το βασικό θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να αναζητηθούν λύσεις.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ως Πρωτόθρονη Εκκλησία της Ορθοδοξίας, διαδραματίζει ιστορικά ιδιαίτερο ρόλο στην προώθηση του διορθόδοξου διαλόγου και στην καλλιέργεια σχέσεων με άλλες χριστιανικές Εκκλησίες και θρησκευτικές κοινότητες. Παράλληλα, όλες οι κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες, μέσα στο κανονικό τους πλαίσιο και με σεβασμό στην αυτονομία τους, μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας ακόμη και όταν οι πολιτικές σχέσεις μεταξύ κρατών δοκιμάζονται.

Η πραγματικότητα αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από την οπτική της διεθνούς ασφάλειας. Σύγχρονες προσεγγίσεις αναγνωρίζουν ότι η σταθερότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη στρατιωτική ισχύ ή την οικονομική ανάπτυξη. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η κοινωνική συνοχή, η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η θρησκευτική ελευθερία αποτελούν εξίσου κρίσιμους παράγοντες για την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών κοινωνιών απέναντι στις σύγχρονες υβριδικές απειλές.

Η ελληνική διάσταση

Για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ιστορική σχέση του Ελληνισμού με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η παρουσία του Αγίου Όρους, οι δεσμοί με τις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες και η συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ δημιουργούν ένα μοναδικό πεδίο σύνδεσης μεταξύ εκκλησιαστικής παράδοσης και διεθνούς παρουσίας.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί τη θρησκευτική και εκκλησιαστική διπλωματία όχι ως εργαλείο ανταγωνισμού αλλά ως μέσο ενίσχυσης της περιφερειακής σταθερότητας, του διαλόγου και της συνεργασίας. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει πάντοτε τον απόλυτο σεβασμό της αυτονομίας των εκκλησιαστικών θεσμών και την αποφυγή οποιασδήποτε πολιτικής εργαλειοποίησης της εκκλησιαστικής ζωής.

Παράλληλα, η ακαδημαϊκή κοινότητα καλείται να ενισχύσει τη μελέτη της σχέσης μεταξύ Κανονικού Δικαίου, θρησκευτικής διπλωματίας, γεωπολιτικής και διεθνούς ασφάλειας. Η πολυπλοκότητα των σύγχρονων εξελίξεων απαιτεί διεπιστημονικές προσεγγίσεις που θα συνδυάζουν τη θεολογική γνώση με τις στρατηγικές σπουδές και το διεθνές δίκαιο.

Εκκλησία και Γεωπολιτική: Συμπεράσματα

Η Ανατολική Ευρώπη αποδεικνύει ότι η θρησκεία δεν έχει αποσυρθεί από τη διεθνή πολιτική. Αντίθετα, εξακολουθεί να επηρεάζει τις εξελίξεις με τρόπους που δεν μπορούν να εξηγηθούν ούτε αποκλειστικά με θεολογικούς ούτε αποκλειστικά με γεωπολιτικούς όρους.

Οι περιπτώσεις της Ουκρανίας, της Μολδαβίας, της Γεωργίας και των Δυτικών Βαλκανίων καταδεικνύουν ότι εκκλησιαστικοί θεσμοί, κανονικές δικαιοδοσίες και θρησκευτικές ταυτότητες είναι δυνατόν να αποκτήσουν αυξημένη πολιτική και στρατηγική σημασία όταν εντάσσονται σε ένα περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού.

Η διαπίστωση αυτή, όμως, δεν επιτρέπει τη γενίκευση ότι οι Ορθόδοξες Εκκλησίες αποτελούν γεωπολιτικούς δρώντες. Η πνευματική τους αποστολή, η κανονική τους τάξη και η εκκλησιολογική τους ταυτότητα παραμένουν διακριτές από τις επιδιώξεις των κρατών. Εκείνο που αναδεικνύεται είναι η ανάγκη προστασίας της εκκλησιαστικής αυτονομίας από κάθε μορφή εξωτερικής πίεσης ή πολιτικής εργαλειοποίησης.

Η πρόκληση για τα δημοκρατικά κράτη είναι να επιτυγχάνουν τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της εθνικής ασφάλειας και στον πλήρη σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας και του κράτους δικαίου. Αντίστοιχα, η πρόκληση για τις Ορθόδοξες Εκκλησίες είναι να συνεχίσουν να επιτελούν την ποιμαντική και πνευματική τους αποστολή, διατηρώντας την κανονική τους ανεξαρτησία και λειτουργώντας ως φορείς ειρήνης, συμφιλίωσης και κοινωνικής συνοχής.

Η σχέση μεταξύ Ορθοδοξίας, γεωπολιτικής και διεθνούς ασφάλειας θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο έντονου επιστημονικού ενδιαφέροντος. Η μελέτη της, όμως, οφείλει να στηρίζεται στην ιστορική αλήθεια, στην κανονική παράδοση, στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην αντικειμενική ανάλυση των διεθνών εξελίξεων. Μόνον έτσι μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά τόσο στην επιστημονική γνώση όσο και στη διαμόρφωση πολιτικών που υπηρετούν τη σταθερότητα, την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των λαών.

Ο Αρχιμανδρίτης Βαρνάβας Σαράτσης είναι υποψήφιος Διδάκτωρ Κανονικού Δικαίου στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ειδικός αναλυτής Θρησκευτικής και Εκκλησιαστικής Διπλωματίας.

Τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις ακούστηκαν κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Ανάμεσα στους στόχους βρίσκονταν «συστήματα παράκτιας άμυνας, εγκαταστάσεις drones και πυραύλων και θαλάσσια μέσα», σύμφωνα με τη CENTCOM.

«Θα τους χτυπήσουμε δυνατά απόψε, και θα τους χτυπήσουμε δυνατά αύριο», διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξή του. Κατά τον αμερικανό πρόεδρο η ιρανική ηγεσία «δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα» για να εμποδίσει τους βομβαρδισμούς.

Όπως και τα προηγούμενα δυο βράδια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ιδίως εναντίον κτιρίου όπου φιλοξενούνται αμερικανοί στρατιωτικοί στη βάση Τζουφάιρ. Σειρήνες της αεράμυνας ήχησαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πλήγματα σε δυο δεξαμενόπλοια

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την πλευρά τους κατήγγειλαν ιρανικές επιθέσεις εναντίον δυο δεξαμενόπλοιών τους στο στενό του Ορμούζ που είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθεί Ινδός, μέλος του πληρώματος του ενός, και να τραυματιστούν άλλοι οκτώ υπήκοοι Ινδίας και Ουκρανίας. Παρά τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πληγμάτων ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες τον Τύπο ότι παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη.

Νωρίτερα, ανακοίνωνε μέσω Truth Social πως πρόθεση του είναι οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ και ότι θα επανέλθει σε εφαρμογή ο αποκλεισμός των λιμανιών του νότιου Ιράν. Ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ σήμερα στις 23:00 (ώρα Ελλάδας), κατά τον αμερικανικό στρατό.

Και, όπως η Τεχεράνη θέλει να προχωρήσει στην εφαρμογή τέλους για τις παρεχόμενες «υπηρεσίες» στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να εισπράττουν εν είδει «αποζημίωσης» για την υπηρεσία που παρέχουν ως «φρουροί» του στενού ποσό ίσο με το 20% της αξίας του φορτίου κάθε σκάφους που θα το διαπλέει, «άμεσα», κάτι που αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο στη θεωρία εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει

Ο Αμπάς Αραγτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, η χώρα του οποίου πήρε τον έλεγχο του στενού όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αντέτεινε μέσω X πως η Τεχεράνη «ήταν πάντα ο φρουρός του στενού και θα παραμείνει για πάντα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σχολίασε ειρωνικά, «οποιοσδήποτε εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται», προτού παρατηρήσει πως το «20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι». Από την πλευρά τους οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ πως θέτουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο σε κίνδυνο.

Οι τιμές του μαύρου χρυσού απογειώθηκαν χθες — αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, αυξήθηκε κατά 9%. Σήμερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας), συνέχιζε την άνοδό της, κατά 1,32%, στα 84,40 δολάρια.

Έπειτα από σχεδόν 40 ημέρες βομβαρδισμών στον πόλεμο που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, προτού υπογραφτεί, τη 17η Ιουνίου, καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στα μέρη, το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Αλλά έκτοτε, επιθέσεις που έγιναν την Τρίτη εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς να ακολουθήσουν τη μοναδική ρότα που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οδήγησαν στην επανέναρξη των εχθροπραξιών με μεγάλη ένταση και ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε πως η ανακωχή «τέλειωσε».

Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος έστειλε επίσημη ειδοποίηση στο Κογκρέσο –το οποίο, στη θεωρία, είναι αυτό που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη πολέμου, κάτι όμως που καταστρατηγείται για δεκαετίες– για την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, επιβεβαίωσε χθες στο AFP ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία «σε κρίση»

Για τον εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως το μνημόνιο κατανόησης βρίσκεται σε κρίση», αλλά το Ιράν «ποτέ δεν ήταν αυτό που παραβίασε πρώτο τις δεσμεύσεις του», όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου την οποία παρακολούθησε και το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές –το Κατάρ, το Πακιστάν, το Ομάν– συνεχίζονται για να «αποφευχθεί» η περαιτέρω «κλιμάκωση», πρόσθεσε. Η καταρχήν συμφωνία προέβλεπε ότι στο στενό του Ορμούζ θα άνοιγε πλήρως με το Ιράν να στέλνει το μήνυμα προχθές Κυριακή πως το ξανακλείνει μέχρι νεοτέρας.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό είναι «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες» κι η Ισλαμική Δημοκρατία «θα το προστατεύσει», τόνιζε προχθές ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος για τις στρατιωτικές υποθέσεις του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατά το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, οι αμερικανοί βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών είχαν στο στόχαστρο τομείς του δυτικού και του νότιου Ιράν, ιδίως το νησί Κεσμ και τη Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και την επαρχία Χουζεστάν, που γειτονεύει με το Ιράκ.

Συνολικά 25 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο Ιράν, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP βασισμένη σε ανοικτές πηγές, πιο συγκεκριμένα δημοσιεύματα ιρανικών μέσων ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.

Η Ρωσία επιταχύνει τις διαδικασίες που θα εδραιώσουν στην περιοχή τα συμφέροντά της, καθώς η ΕΕ έχει ξεκαθαρίσει με πολλούς τρόπους ότι θέλει να αφομοιώσει τη Μολδαβία – ει δυνατόν και την Υπερδνειστερία ή και την Γκαγκαουζία, όπου επίσης ζουν ρωσόφωνοι και τουρκόφωνοι. Η περιοχή μπορεί τελικά να μεταβληθεί ως πεδίο μάχης σε Ουκρανία No2, είτε μαζί με τον Καύκασο (τον οποίο επίσης έχουν “στο μάτι” Ευρωπαίοι και ΗΠΑ), είτε και μόνη της.

Η ανεξαρτητοποίηση της Υπερδνειστερίας

Η Υπερδνειστερία ανεξαρτητοποιήθηκε μετά από έναν σύντομο εμφύλιο όταν διαλυόταν η Σοβιετική Ένωση, επειδή η Μολδαβία έκανε αμέσως κινήσεις για να ενωθεί με τη Ρουμανία ή να ενταχθεί στην τότε ΕΟΚ, αποστασιοποιούμενη από την Ρωσία, κάτι που ξεσήκωσε όσους είχαν στενούς δεσμούς με τον σοβιετικό κόσμο και που η οικονομική επιβίωσή τους εξηρτάτο από την καλή σχέση μάλλον με την ανατολή παρά με τη δύση. Ο εμφύλιος κράτησε λίγους μήνες και, υπό την απειλή ρωσικής επέμβασης, υπογράφηκε τελικά κατάπαυση πυρός, με το χαρακτηρισμό της περιοχής ως εδάφους “ανεπίλυτης σύγκρουσης” – ή μιας υποβόσκουσας, σιωπηρής (παγωμένης) σύγκρουσης.

Η χώρα δεν αναγνωρίζεται από κανένα κράτος. Είχε αναγνωρισθεί το 2005 και το 2006 μόνον από την μη υπαρκτή πλέον αρμενική κυβέρνηση του Ναγκόρνο Καραμπάχ και από την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία. Η Νότια Οσετία είναι στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας, αλλά η Γεωργία εξακολουθεί να τη θωρεί έδαφός της και για την Αμπχαζία ισχύει ό,τι ακριβώς και με τη Νότια Οσετία.

Οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας σε δημοψήφισμα το 2006 επέλεξαν να μην ανήκουν στη Μολδαβία και μελλοντικά να ενσωματωθούν στη Ρωσική Ομοσπονδία. Όμως το γεγονός ότι η χώρα τους είναι αποκομμένη καθιστά την ενσωμάτωση ιδιαίτερα προβληματική, ενώ απεναντίας η ύπαρξη εκεί Ρώσων πολιτών, τους οποίους η πατρίδα τους θα πρέπει να υπερασπιστεί αν θιγούν τα δικαιώματά τους, είναι πιο κοντά στα διπλωματικά συμφέροντα της Ρωσίας.

Αν η Ρωσία αναγνώριζε την Υπερδνειστερία ως ανεξάρτητο κράτος ή την προσαρτούσε, θα έχανε εξάλλου για πάντα την επιρροή της στην υπόλοιπη Μολδαβία. Διατηρώντας την περιοχή ως “διεθνώς αναγνωρισμένο έδαφος της Μολδαβίας υπό εσωτερική διαμάχη”, η Μόσχα έμμεσα μπορεί να επηρεάζει όλη τη χώρα σε ό,τι αφορά στην πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι οργανισμοί αυτοί αποφεύγουν να δεχτούν χώρες με ενεργές εδαφικές διαφορές.

Η Υπερδνειστερία σήμερα

Μετά το 2022 τα σύνορα με την Ουκρανία ναρκοθετήθηκαν από τους Ουκρανούς, καθώς στην Υπερδνειστερία εδρεύουν 1.200-1.500 Ρώσοι στρατιώτες – η παρουσία τους συμφωνήθηκε το 1992 με την κατάπαυση του πυρός που συνυπέγραψαν Γέλτσιν και Σνέγκουρ, τότε πρόεδρος της Μολδαβίας, και Ιγκόρ Σμιρνόφ, ηγέτης των αυτονομιστών.

Με το κλείσιμο των συνόρων από την Ουκρανία, οι κάτοικοι της περιοχής αναγκαστικά στράφηκαν αποκλειστικά στη Μολδαβία για εξαγωγές και εισαγωγές, κάτι που μπορούν να κάνουν μόνον όσοι έχουν και μολδαβική υπηκοότητα – πέραν των άλλων υπηκοοτήτων που μπορούν να έχουν. Ως ανεξαρτητοποιημένη περιοχή φορολογεί τους κατοίκους και πληρώνει τους δημόσιους υπαλλήλους της, καθώς η Μολδαβία δίνει μόνον συντάξεις και επιδόματα σε όσους κατοίκους της Υπερδνειστερίας έχουν παράλληλα μολδαβική υπηκοότητα.

Η Υπερδνειστερία έχει δικό της στρατό και αστυνομία, δικό της νόμισμα και εκδίδει δικές τις πινακίδες στα ΙΧ. Εκλέγει δική της κυβέρνηση και ορίζει τους υπουργούς της. Μέχρι τον πόλεμο του 2022 η περιοχή ευημερούσε οικονομικά κυρίως με συναλλαγές μέσω της Ουκρανίας, επειδή οι σχέσεις με τη Μολδαβία είχαν διακοπεί, ενώ με την Ουκρανία ήταν σιωπηρά στενότατες.

Σχέσεις με Ουκρανία

Όμως ενώ οι διμερείς σχέσεις Υπερδνειστερίας και Ουκρανίας ήταν επί δύο δεκαετίες πολύ καλές, μετά την κήρυξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας είναι άγνωστο πόσοι Ουκρανοί παρέμειναν στην αυτονομημένη περιοχή. Από τους 450.500 κατοίκους, το υπουργείο Εσωτερικών της Μολδαβίας αναφέρει ως κατόχους μολδαβικής υπηκοότητας 356.833 άτομα στην Υπερδνειστερία, χωρίς να αναφέρει πόσοι έχουν δεύτερη ή τρίτη υπηκοότητα.

Μέχρι να ξεσπάσει ο εμφύλιος στην Ουκρανία με το “μεϊντάν”, η Υπερδνειστερία, αν και τύποις μη αναγνωρισμένη και θεωρητικά απομονωμένη, έπαιρνε φυσικό αέριο από την Ρωσία σε πολύ χαμηλές τιμές και είχε ακμάζουσες συναλλαγές με την Ουκρανία και με τη Ρωσία.

Οι ντόπιοι Ουκρανοί και Ρώσοι δεν επηρεάστηκαν από το “Μεϊντάν” της Ουκρανίας και συνέχισαν να συνυπάρχουν, αλλά με την κήρυξη του πολέμου το 2022 άλλαξαν πολλά, η δε οικονομική κατάσταση της Υπερδνειστερίας δοκιμάστηκε πάρα πολύ, όσο και αν την στήριζε με μετρητά η Ρωσία, η οποία παράλληλα στήριζε οικονομικά και τους τουρκόφωνους, αλλά ορθόδοξους Γκαγκαούζους.

Η ευρωπαϊκή πορεία της Μολδαβίας

Η απόφαση της ΕΕ να προωθήσει προς ένταξη χώρα με σοβαρά εσωτερικά ζητήματα είναι ουσιαστικά κίνηση παρενόχλησης προς την Ρωσία και κάτι σαν θεωρητική “επίδειξη δύναμης”, διότι όλοι ξέρουν ότι η Τουρκία για παράδειγμα είναι “υπό ένταξη” από το 1999, τα Σκόπια από το 2005 και η Σερβία από το 2012. Δεν είναι δηλαδή κάτι που θα γίνει άμεσα.

Στις 15 Ιουνίου 2026, η ΕΕ άνοιξε για τη Μολδαβία επίσημα το Cluster 1 (Θεμελιώδη Ζητήματα), το οποίο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Λίγες εβδομάδες αργότερα, συμφωνήθηκε το άνοιγμα του Cluster 6. Σύμφωνα με δηλώσεις της Κομισιόν, η Μολδαβία έχει ήδη ολοκληρώσει το 93% των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάπτυξης. Η δε Κομισιόν παρέχει πρωτοφανή οικονομική στήριξη με το Σχέδιο Ανάπτυξης για τη Μολδαβία (2025–2027), ύψους 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, «για να ενσωματωθεί ταχύτερα η χώρα στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά».

Εν τω μεταξύ αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ διατηρούν επιφυλάξεις για το πώς μπορούν να προχωρήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, με δεδομένη την αυτονόμηση της Υπερδνειστερίας και της Γκαγκαουζίας που αντιτίθενται κάθετα στην ένταξη στην ΕΕ.

Το δημοψήφισμα και οι εκλογές

Στη Μολδαβία η ένταξη στην ΕΕ αποφασίσθηκε με δημοψήφισμα που το “ναι” απέσπασε μόλις το 50,46%, χωρίς να έχουν συμμετάσχει σε αυτό οι περίπου 500.000 κάτοικοι της Υπερδνειστερίας και οι μισοί κάτοικοι της Γκαγκαουζίας. Υπενθυμίζεται ότι οι κάτοικοι της κυρίως Μολδαβίας είναι μόλις 1.952.000 και στο δημοψήφισμα ψήφισαν 1,25 εκατομμύρια, συν άλλοι 235.000 απόδημοι.

Όμως στη Ρωσία όπου ζουν 155.000 Μολδαβοί άνοιξαν μόλις δύο εκλογικά κέντρα ενώ στην Ιταλία όπου ζουν 130.000 Μολδαβοί άνοιξαν εξήντα! Ευλόγως οι λεγόμενοι “ρωσόφιλοι” καταγγέλλουν ότι παραβιάσθηκαν εκλογικά δικαιώματα για να μη “βγει” το “όχι”. Στις εκλογές στη Μολδαβία κανονικά μπορούν να ψηφίσουν πάνω από 300.000 κάτοικοι της Υπερδνειστερίας που έχουν μολδαβική υπηκοότητα και δικαίωμα ψήφου, αλλά αυτό ουσιαστικά στάθηκε αδύνατο λόγω των χειρισμών τόσο της μολδαβικής κυβέρνησης όσο και της δικής τους, με αποτέλεσμα να ψηφίσουν μόλις οι 16.000 από αυτούς.

Το “ναι” στην ΕΕ τελικά πήρε το οριακό 50,4%, που σημαίνει ότι οι μισοί Μολδαβοί δεν επιδιώκουν την ένταξη. Εάν ψήφιζαν και οι κάτοικοι των αυτονομημένων περιοχών, το πιθανότερο είναι ότι το αποτέλεσμα θα ήταν “όχι”.

Η στρατηγική ντόπιων και Μόσχας

Προ ημερών ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα για απλοποίηση της απόδοσης ρωσικής υπηκοότητας σε αιτούντες από την Υπερδνειστερία. «Οι αιτούντες θα εγγράφονται ηλεκτρονικά. Αυτή τη στιγμή, 36.076 κάτοικοι της Υπερδνειστερίας βρίσκονται στον κατάλογο των ατόμων που επιθυμούν να γίνουν Ρώσοι πολίτες», ανακοίνωσε προ εβδομάδος το γραφείο Τύπου του επικεφαλής της Υπερδνειστερίας.

Ανέφερε επίσης ότι το υπουργείο Εξωτερικών της Υπερδνειστερίας βρίσκεται σε συνεχή επαφή με την πρεσβεία και το προξενείο της Ρωσίας για το θέμα της υπηκοότητας. Η Ρωσία έχει στην περιοχή ένα “κινητό” προξενικό γραφείο της ρωσικής πρεσβείας στην Τυράσπολη (το τοπωνύμιο αποτελείται από δύο ελληνικές λέξεις, την λέξη πόλη και την αρχαιοελληνική αποικία των Μιλησίων Τύρας, καθώς το 600 π.Χ. η ελληνική ονομασία του Δνείστερου ήταν “Τύρας”). Στην αυτονομημένη περιοχή, που έχει ζητήσει, χωρίς αποτέλεσμα, να γίνει έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, κυριαρχεί πυρετός για να ενισχυθούν οι δεσμοί με τη Ρωσία, ενώ στην υπόλοιπη Μολδαβία ασκούνται πιέσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Σε συνέντευξη του στα Παραπολιτικά 90,1 ανέφερε ο Γεωργιάδης: «Με τον κ. Ανδρουλάκη βεβαίως θα μπορούσε να γίνει συνεργασία, αλλά πήγε και ψήφισε στο συνέδριό του αυτό το βλακώδες άρθρο ότι δεν μπορεί να κάνει συγκυβέρνηση μαζί μας, άρα πως;». Ενδιαφέρον, όμως, έχει η απάντηση του για το ενδεχόμενο συνεργασίας με το κόμμα του Σαμαρά. Είπε: «Εφόσον ο ελληνικός λαός επιλέξει το κόμμα του κ. Σαμαρά να είναι στη Βουλή, προφανώς θα μιλάγαμε και με τον Σαμαρά για πιθανή μετεκλογική συνεργασία, αλλά εάν ο όρος είναι “με άλλον πρωθυπουργό” αυτό δεν μπορεί να γίνει». 

Στρατηγική δεύτερης κάλπης

Ίσως έχει περισσότερο ενδιαφέρον ότι εμμέσως καταλήγει στην στρατηγική της δεύτερης κάλπης, που σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες είναι η επιλογή του Μητσοτάκη. Σε ερώτηση για το τι θα γίνει εάν επιβεβαιωθούν στη κάλπη τα τωρινά δημοσκοπικά ποσοστά απάντησε: «Εκλογές ως ότου υπάρξει κυβέρνηση, αυτό που λέει το Σύνταγμα».

Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες ο Κυριάκος, παρότι μιλά για μία εκλογική αναμέτρηση – προκειμένου να περιορίσει την ψήφο διαμαρτυρίας που θα είναι καταστροφική για τη ΝΔ – εντούτοις καταστρώνει σχεδιασμό επαναληπτικών εκλογών. Το σενάριο προϋποθέτει ότι στις πρώτες εκλογές θα πάρει πάνω από 25% και κοντά στο ποσοστό των ευρωεκλογών. Εφόσον δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, τότε θα προκαλέσει δεύτερες εκλογές (με την ανάγκη σταθερότητας, αποτροπής ακυβερνησίας, κλπ) ευελπιστώντας ότι θα περάσει το 30% ώστε να σχηματίσει κυβέρνηση, είτε με το ΠΑΣΟΚ ή με ένα τμήμα του, ή με την Ελληνική Λύση, παρότι τώρα όλοι την βγάζουν από την εξίσωση. 

Η ηγεσία του Μεγάρου Μαξίμου αποτάσσεται την προοπτική να πιεστεί ο Μητσοτάκης να αποχωρήσει από την ηγεσία, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας δύο ή και περισσότερων κομμάτων. Ένα από τα σενάρια στα πολιτικά και δημοσιογραφικά παρασκήνια είναι για μία κυβέρνηση συνεργασίας, στην οποία θα συμμετέχει η ΝΔ, το κόμμα Σαμαρά και το ΠΑΣΟΚ. Εκ των ων ουκ άνευ βέβαια είναι ότι δεν θα είναι πρωθυπουργός ο Κυριάκος. Ο Σαμαράς πρόσφατα θύμισε ότι ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός που είχε ηγηθεί τρικομματικής κυβέρνησης.

Εάν όμως η ΝΔ πέσει κάτω από το 25% τότε το σενάριο να παραμερίσει για να σχηματιστεί κυβέρνηση αυτομάτως θα μπει στο τραπέζι και εκείνος που θα δέχεται τις πιέσεις εντός και εκτός ΝΔ θα είναι ο Κυριάκος. Βέβαια από φιλικούς κύκλους διαρρέει ότι και στην “ακραία περίπτωση” που (που δεν είναι και τόσο “ακραία”), η ΝΔ να είναι πιο κοντά στο 20% παρά στο 25% και πάλι ο Μητσοτάκης δεν θα αφήσει την ηγεσία του κόμματος.

Φυσικά αυτό αντανακλά τις προθέσεις του Μητσοτάκη, αλλά όσοι το υποστηρίζουν παραβλέπουν ότι μετά τις πρώτες εκλογές δεν θα είναι πρωθυπουργός. Επίσης, αντί να είναι αυτός που εξασφαλίζει την εξουσία στο κόμμα, θα είναι εκείνος που εμποδίζει το κόμμα να παραμείνει, έστω και συμμετοχικά στην κυβέρνηση. Θα αντιμετωπίζεται από όλο το πολιτικό σύστημα, από επιχειρηματικούς παράγοντες (όσους δεν ευνοήθηκαν σκανδαλωδώς) και από την κοινωνία, σαν το πρόβλημα. 

Αμηχανία από την δήλωση Άδωνι για Σαμαρά

Ο Παύλος Μαρινάκης είπε για την μετεκλογική συνεργασία με τον Σαμαρά: «Αυτά έχουν απαντηθεί. Ο στόχος μας είναι η αυτοδυναμία και θεωρώ ότι είναι εφικτή». Είπε ακόμη: «Είναι πολλαπλώς υποθετική η ερώτηση. Πρώτον, να δούμε ποια θα είναι η ετυμηγορία του λαού. Δεύτερον να δούμε αν θα κάνει κόμμα τελικά ο κ. Σαμαράς. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι διαπραγματεύσιμο το ποιος θα είναι ο πρωθυπουργός. Θα είναι αυτός που θα αποφασίσει ο ελληνικός λαός. Δεν χρειάζεται να βάλουμε σε διαπραγμάτευση τα αυτονόητα».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στην γραμμή του πρωθυπουργού προσπαθεί να μετατρέψει ένα πολιτικό επιχείρημα που βολεύει τον Μητσοτάκη (ο λαός εκλέγει πρωθυπουργό, τον αρχηγό του πρώτου κόμματος) σε θεσμικό. Φυσικά και μπορεί να υπάρξει κυβέρνηση συνεργασίας, με πρωθυπουργό διαφορετικό από τον αρχηγό του πρώτου κόμματος. 

Είναι σαφές ότι το ηγετικό επιτελείο της κυβέρνησης προσπαθεί να μεταθέσει την ευθύνη, τόσο για την διάσπαση της ΝΔ που είναι σε εξέλιξη, όσο και για την απώλεια της εξουσίας στον Σαμαρά και να τον εκθέσει προκαταβολικά στα μάτια των δεξιών ψηφοφόρων. Με το να προβάλλει όμως ο Άδωνις ότι φταίνε όλοι οι άλλοι για το μελλοντικό κυβερνητικό αδιέξοδο, γιατί κανείς δεν συνεργάζεται με τον Μητσοτάκη, είναι ερώτημα τι στόχο εξυπηρετεί. 

Ο αντιπρόεδρος της ΝΔ λειτουργεί πλέον σαν loose gun που κανείς δεν ξέρει τι και για ποιο λόγο σημαδεύει. Είναι δε επιπέδου παιδικού καυγά το επιχείρημά του ότι δικαιώνεται για την ανοίκεια επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα, γιατί δεν του έκανε μήνυση και δεν του έστειλε λουλούδια, όπως είχε πει ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ…

Όντως υπήρξε αρκετό ενδιαφέρον, λόγω και της μείωσης των εισιτηρίων στο μισό της αρχικής τους τιμής. Μόνο που οι θεατές δεν ήταν Αλβανοί! Το αυτοσχέδιο στάδιο που στήθηκε στα προάστια των Τιράνων γέμισε από νέους, κυρίως από Ιταλία και Ελλάδα… Στο μεταξύ οι διαδηλωτές βρήκαν ένα ακόμα επιχείρημα στην φαρέτρα των καταγγελιών τους, με την συναυλία: Την αδιαφάνεια στην χρήση του δημοσίου χρήματος, το οποίο αποτελεί το κύριο αίτημα των διαδηλώσεων.

Χαρακτηριστική δε η αμηχανία του Ράμα και του κύκλου του. Η αρχική του αντιμετώπιση, άκρως ενδεικτική του αιφνιδιασμού του. Ο Ράμα αρχικά κατήγγειλε ξένο δάκτυλο – Ιρανών, Ρώσων κακόβουλων διαδικτυακών μέσων, Ελλήνων που ζηλεύουν την τουριστική ανάπτυξη στην Αλβανία, κ.α. Όμως, αυτή την φορά τα προπαγανδιστικά του κόλπα δεν απέδωσαν. Παρά το ετερόκλητο των κινήτρων και των ιδεολογικο-πολιτικών αποχρώσεων των μετεχόντων στις διαδηλώσεις, αυτό που σαφώς προκύπτει είναι η ανθεκτικότητα τους, με τους διαδηλωτές να είναι διατεθειμένοι μάλιστα να συνεχίσουν.

Σχεδόν καθημερινές είναι οι αναφορές ξένων ΜΜΕ στις κινητοποιήσεις και βρίσκεις εκτεταμένα ρεπορτάζ στον παγκόσμιο Τύπο για τους λόγους που έχουν οδηγήσει σε αυτές. Η εικόνα του Ράμα δεν είναι πια η εξωραϊσμένη που ήταν μέχρι πρόσφατα: Του σύγχρονου εικαστικού που κατορθώνει να κυριαρχεί την εσωτερική πολιτική σκηνή, πως έχει όραμα και δυνατότητες για την εξέλιξη της χώρας του, κτλ. Και μόνο το γεγονός ότι στην χώρα ζει λιγότερο από τον μισό της πληθυσμό, με τους ρυθμούς εγκατάλειψης να ανεβαίνουν από όταν εκείνος ανέλαβε την εξουσία, το 2013, νομίζουμε αρκεί…

Ο Ράμα στο κυνήγι των social!

Μαζί με τα θεάματα (άρτος ίσως είναι ένα έκτακτο θερινό δώρο στους συνταξιούχους – η μέση σύνταξη στην Αλβανία υπολογίζεται στα 180 Ευρώ – των 52 περίπου ευρώ), ο Ράμα προσφεύγει σε μέτρα καταστολής και ελέγχου των social media. Στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, ο Γενικός Διευθυντής της Αστυνομίας δήλωνε ότι οι Αρχές αναλαμβάνουν να ελέγξουν τους λογαριασμούς που προχώρησαν σε… κακή αξιολόγηση στις επιχειρήσεις που ανήκουν στον κύκλο εκλεκτών του Ράμα!

Σύμφωνα με υποστηρικτές της αλβανικής κυβέρνησης, χρειάζονται μέτρα ελέγχου στην γνωστή διαδικασία των review, προκειμένου… να μην γίνει ζημιά στην εικόνα της χώρας και την τουριστική κίνηση! Με την ευκαιρία αυτή, να αναφέρουμε ότι υπάρχει μεγάλη ανησυχία για τον τουρισμό, καθώς εμφανίζει μεγάλη κάμψη και οι ίδιοι οι Αλβανοί φαίνεται να προτιμούν τις ελληνικές παραλίες για τις θερινές τους διακοπές – ενδεικτική είναι η κίνηση σε όλες τις μεθοριακές διαβάσεις.

Σύμφωνα με πληθώρα αλβανικών ΜΜΕ, ο Ράμα κάνει πλέον εκκαθάριση των σχολίων των ακολούθων του στους λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διαχειρίζεται! Μάλιστα, κυκλοφόρησε και έκτακτο μήνυμα συνεργάτη του προς τους Δήμους που ελέγχει το κυβερνών κόμμα, ώστε να αυξήσουν τους λογαριασμούς τους σε μέσα εναλλακτικής επικοινωνίας, προκειμένου να αντισταθμίσουν τον «αρνητικό πόλεμο» που δέχονται, τον οποίο «ενορχηστρώνει» η αντιπολίτευση!

Η σταδιακή διολίσθηση σε μέτρα καταστολής της κοινωνικής αντίδρασης, δεν αποδεικνύει απλά την αδυναμία του καθεστώτος να αντιληφθεί την δυναμική των αντιδράσεων. Είναι αποκαλυπτική και της διολίσθησης σε πολιτικές ελέγχου και καταστολής, με τρόπους και μεθόδους που θυμίζουν την ανάλογη χειραγώγηση που σχετίζεται με το πρόσφατο παρελθόν της κομουνιστικής δικτατορίας στη γείτονα.

Διακεκριμένοι διανοούμενοι και ακτιβιστές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου εδώ και καιρό. Η Der Standard είχε Σάββατο ανάλυση με τίτλο “Τα παλιά φαντάσματα της δικτατορίας παραμένουν ακόμη στην Αλβανία” και κλείνει ως εξής: «… τον πρωθυπουργό, που θέλησε να μείνει στην ιστορία ως μεταρρυθμιστής, φαίνεται να τον κατατρέχει το παρελθόν του…».

Μία μικρογραφία και για την Εθνική Μειονότητα 

Κι ενώ βασικά ζητήματα που αφορούν άμεσα τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό συνολικά – με κύρια αυτά της ακινήτου περιουσίας και την αυθαίρετη κρατικοποίηση της (ιδιωτικές, κοινοτικές, ενοριακές, μοναστηριακές κ.α.) δια των Νόμων “Περί Πακέτου των Βουνών” και “Περί Στρατηγικών Επενδυτών” – αποτελούν τον κορμό των εξεγερμένων διαδηλωτών, μηχανισμοί του κράτους στους αρμόδιους δήμους της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, “μεριμνούν” για το θέαμα.

Μοιάζει δε η στήριξη των ομογενών από τους αρμόδιους φορείς άνευ ουσίας, καθώς περιορίζεται στις επαναλήψεις εκδηλώσεων χορού και τραγουδιού, σαν να είναι το μοναδικό μέσο για να “εξορκιστεί” το κακό! Εξάλλου, η κατάσταση αυτή θυμίζει την αντίστοιχη προσπάθεια του καθεστώτος Χότζα, οσάκις τις περιοχές επισκέπτονταν ελληνικές αποστολές, ή όταν υπήρχε αντίδραση της Αθήνας για τις απάνθρωπες παραβιάσεις των ελευθεριών της ελληνικής μειονότητας…

Και τότε σκηνοθετούνταν ανάλογου περιεχομένου δραστηριότητες, για να εμφανιστεί “ευτυχισμένη η μειονότητα” στην αγκαλιά του κόμματος! Μόνο που η πραγματικότητα είναι γυμνή και απαιτεί εντελώς διαφορετικά μέτρα και τρόπους διαχείρισης. Κυρίως απαιτεί την καλώς νοούμενη εξυγίανση του πολιτικού κλίματος στο χώρο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας….

«Είναι προφανές ότι θα κληθεί να αποδείξει στο δικαστήριο τον ισχυρισμό του», τονίζει το ΠΑΣΟΚ και υπογραμμίζει ότι «ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου οφείλει να παρέμβει. Να ζητήσει δικαστική συνδρομή και να λάβει τα έγγραφα, που επικαλείται ο κ. Ντίλιαν ως συμφωνητικά πώλησης. Να καλέσει τον κ. Ντίλιαν να καταθέσει».

Το ΠΑΣΟΚ σχολιάζει ότι «σε μια ευνομούμενη κοινωνία απαιτείται φως, έρευνα και αλήθεια, όταν το δεξί χέρι του Κυριάκου Μητσοτάκη τον στοχοποιεί ως ενορχηστρωτή του σκανδάλου παράνομης παρακολούθησης της μισής κυβέρνησης και της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, δηλώνοντας ότι θυσιάστηκε για να μην τον εμπλέξει, ή ένας πολίτης τρίτης χώρας εκβιάζει δημόσια τον Πρωθυπουργό».

Η ανάρτηση Κεσσέ για Ντίλιαν

Ο δικηγόρος Ζαχαρίας Κεσσές, σε ανάρτησή του υποστηρίζει ότι ο ιδρυτής της Intellexa, Ταλ Ντίλιαν, παραδέχεται για πρώτη φορά σε επίσημο δικαστικό έγγραφο ότι πούλησε το λογισμικό Predator σε κρατικές αρχές στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο κ. Κεσσές, ο Ταλ Ντίλιαν έχει καταθέσει αγωγή σε βάρος θύματος του Predator ενώπιον δικαστηρίου στο Ισραήλ, ζητώντας αποζημίωση για συκοφαντική δυσφήμιση. Ωστόσο, στο ίδιο δικόγραφο, όπως υποστηρίζει, ο επιχειρηματίας δεν αρνείται ότι το Predator διατέθηκε στην Ελλάδα, αλλά ισχυρίζεται ότι η πώλησή του προς κρατικές αρχές ήταν απολύτως νόμιμη. Η αγωγή εκκρεμεί ενώπιον ισραηλινού δικαστηρίου και, σύμφωνα με τον κ. Κεσσέ η εκδίκασή της αναμένεται να πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση της σχετικής προδικαστικής διαδικασίας τους επόμενους μήνες. Όπως σημειώνει, στο πλαίσιο της δίκης ο Ταλ Ντίλιαν θα κληθεί να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνει στο δικόγραφό του.

Μάλιστα, ο κ.Κεσσές καλεί τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου να προχωρήσει άμεσα στις προβλεπόμενες ενέργειες, όπως η αναζήτηση των σχετικών εγγράφων μέσω διεθνούς δικαστικής συνδρομής, η αξιολόγηση του περιεχομένου τους και η εξέταση μαρτύρων που, όπως υποστηρίζει, δεν έχουν μέχρι σήμερα καταθέσει στις ελληνικές αρχές. Όπως σημειώνει «Κάθε νέο επίσημο αποδεικτικό στοιχείο οφείλει να αξιοποιείται άμεσα από τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, ιδίως από τη στιγμή που τα πρόσωπα που κατείχαν δημόσιες θέσεις και έφεραν το Predator στην Ελλάδα, επιλέγουν τη σιωπή και την αλαζονεία αντί για τη λογοδοσία».

Το Samsung Wallet αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες ασφάλειας, όπως το Samsung Knox και την τεχνολογία tokenization, διασφαλίζοντας ότι τα πραγματικά στοιχεία της κάρτας δεν αποθηκεύονται στη συσκευή ούτε κοινοποιούνται κατά τη διάρκεια των συναλλαγών. Επιπλέον, κάθε πληρωμή προστατεύεται μέσω βιομετρικής ταυτοποίησης ή του κωδικού της συσκευής, προσφέροντας ένα επιπλέον επίπεδο ασφάλειας στους χρήστες.

Η προσθήκη μιας κάρτας της Πειραιώς στο Samsung Wallet ολοκληρώνεται εύκολα μέσα από την εφαρμογή, επιτρέποντας στους πελάτες να ξεκινήσουν άμεσα τις πληρωμές τους και να συνεχίσουν να απολαμβάνουν όλα τα προνόμια, τις ανταμοιβές και τα οφέλη που προσφέρουν οι κάρτες της Τράπεζας.

Η υποστήριξη του Samsung Wallet εντάσσεται στη στρατηγική της Πειραιώς για τη συνεχή αναβάθμιση της ψηφιακής τραπεζικής εμπειρίας, προσφέροντας καινοτόμες λύσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των πελατών της και συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη των ψηφιακών πληρωμών στην Ελλάδα.

Η Μαγδαληνή Σουρέλη, Head of Retail Payments, Retail Banking and Distribution Network της Πειραιώς, υπογράμμισε: «Η Πειραιώς καινοτομεί για μια ακόμη φορά στις πληρωμές, με τη συμμετοχή της στο Samsung Wallet. Με γνώμονα την καλύτερη δυνατή εμπειρία των πελατών μας, διαμορφώνουμε μαζί με τη Samsung Electrronics Ελλάδας ένα νέο, ασφαλές, αξιόπιστο και τεχνολογικά αναβαθμισμένο οικοσύστημα πληρωμών. Είμαστε ενθουσιασμένοι με αυτή τη συνεργασία».

Ο Άρης Παρασκευόπουλος, Επικεφαλής του τμήματος της διεύθυνσης Mobile eXperience στη Samsung Electronics για τις αγορές της Ελλάδας και της Κύπρου δήλωσε: «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που η Πειραιώς συγκαταλέγεται στους πρώτους τραπεζικούς οργανισμούς που υποστηρίζουν την υπηρεσία, προσφέροντας στους κατόχους συμβατών Galaxy συσκευών τη δυνατότητα να πραγματοποιούν τις καθημερινές τους συναλλαγές με μεγαλύτερη ευκολία και ασφάλεια. Η συνεργασία μας αντικατοπτρίζει τη κοινή μας δέσμευση να αξιοποιούμε την καινοτομία προς όφελος των καταναλωτών και να συμβάλλουμε στην εξέλιξη των ψηφιακών υπηρεσιών στην ελληνική αγορά».

Η εφαρμογή Samsung Wallet είναι διαθέσιμη για λήψη από το Galaxy Store και από το Google Play. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υπηρεσία Samsung Pay: Samsung Pay: Οι κάρτες της Πειραιώς στο Samsung Wallet | Τράπεζα Πειραιώς