Αντίθετα, μελλοντικώς θα αναπτυχθεί ειδικός Πηγαίος Κώδικας, υπό στρατιωτικό Ελληνικό έλεγχο, κατόπιν συνεργασίας και μεταφοράς Ισραηλινής τεχνογνωσίας με Ελληνικές πιστοποιημένες εταιρίες.

Η Ελλάδα απομακρύνεται από το ΝΑΤΟΪΚΟ σύστημα δικτύων ραντάρ, διοίκησης κι ελέγχου, με την αγορά της Ασπίδας του Αχιλλέα και εντάσσεται στο Ισραηλινό πλέγμα αεράμυνας. Η Τουρκία ακολουθεί, με τον ιδικό της βηματισμό. Το ζήτημα είναι ποία χώρα θ’ αναπτύξει πιο γρήγορα και το πιο αξιόπιστο σύστημα αεραμύνης. Εδώ θα κριθή η ικανότητα και ο πατριωτισμός των εργολάβων και η εντιμότης των προμηθευτών.

Οι αγώνες που θα μεταδίδει τη φετινή σεζόν η MagentaTV για τη Stoiximan Super League και για τη LaLiga EA Sports, θα προβάλλονται αποκλειστικά στα νέα κανάλια Magenta Sport 1 League, Magenta Sport 2 League, Magenta Sport 3 League & Magenta Sport 4 League, τα οποία έρχονται να προστεθούν στα υπάρχοντα κανάλια Magenta Sport.

Τι άλλο ξεχωρίζει στα κανάλια Magenta Sport

Από το πρόγραμμα της 5ης αγωνιστικής της Serie A ξεχωρίζουν τα ματς Ρόμα-Ίντερ (19/9, 19:00, Magenta Sport 1 & 4K), Φιορεντίνα-Νάπολι (20/9, 13:30, Magenta Sport 1), Γιουβέντους-Αταλάντα (20/9, 19:00, Magenta Sport 1) και Μίλαν-Λέτσε (20/9, 21:45, Magenta Sport 1). Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, η «μάχη» ανάμεσα στην Πόρτο και την Μπενφίκα για τη Liga Portugal Betclic (20/9, 22:30, Magenta Sport 2), καθώς και το ντέρμπι «Old Firm» μεταξύ Σέλτικ και Ρέιντζερς για τη William Hill Scottish Premiership (20/9, 14:00, Magenta Sport 3 & Start).

Οι φίλοι του μηχανοκίνητου αθλητισμού θα έχουν στη διάθεσή τους όλη τη δράση από το MotoGP Αυστρίας. Από τις ελεύθερες δοκιμές έως και τον μεγάλο αγώνα της Κυριακής (20/9, 14:30), το αγωνιστικό τριήμερο 18-20/9 θα μεταδοθεί από το Magenta Sport 5. Στο τένις, η Εθνική Ομάδα αντιμετωπίζει εκτός έδρας τη Σλοβακία για το World Group I του Davis Cup. Οι αγώνες μονού και διπλού θα διεξαχθούν το Σαββατοκύριακο 19-20/9, σε ζωντανή μετάδοση από το Magenta Sport 6.

Τον παλμό των εξελίξεων από τα πιο σημαντικά αθλητικά γεγονότα της εβδομάδας θα μεταφέρει η δημοσιογραφική ομάδα των καναλιών Magenta Sport, μέσα από ειδικές εκπομπές και πλούσια ρεπορτάζ.

Οι αγώνες που ξεχωρίζουν στα κανάλια Novasports

Από το πρόγραμμα των καναλιών Novasports ξεχωρίζουν οι αναμετρήσεις Μπρέντφορντ-Τσέλσι (18/9, 22:00), Τότεναμ-Άστον Βίλα (19/9, 14Q30), Μπράιτον-Άρσεναλ (19/9, 17:00), Μάντσεστερ Σίτι-Σάντερλαντ (20/9, 16:00), Μπόρνμουθ-Λίβερπουλ (20/9, 16:00) και Φούλαμ-Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ (20/9, 18:30) για την Premier League, καθώς και τα ματς Μπάγερν-Ουνιόν Βερολίνου (18/9, 21:30), Στουτγκάρδη-Ντόρτμουντ (19/9, 19:30) και Λεβερκούζεν-Λειψία (20/9, 16:30) για την Bundesliga.

Σήμερα (Παρασκευή 18/9) θα διεξαχθούν οι δύο ημιτελικοί του EuroLeague Super Cup με τα ματς Ολυμπιακός-Φενέρμπαχτσε (17:00) και Ντουμπάι-Ρεάλ Μαδρίτης (20:00), ενώ το Σάββατο 19/9 στις 20:00 θα ακολουθήσει ο τελικός. Η EuroLeague ανοίγει αυλαία για τη νέα σεζόν την Πέμπτη 24/9, με τον Παναθηναϊκό AKTOR να υποδέχεται την Παρί (21:15) και τον Ολυμπιακό να παίζει εκτός έδρας με την Μπασκόνια (21:30).

Ακολουθεί αναλυτικά η λίστα μεταδόσεων των καναλιών Magenta Sport για την εβδομάδα 18-24/9:

Λίστα Μεταδόσεων 18.09

Παρασκευή 18.09.26
14:10 Moto3 Γκραν Πρι Αυστρίας, Δοκιμές, Magenta Sport 5
15:00 Moto2 Γκραν Πρι Αυστρίας, Δοκιμές, Magenta Sport 5
15:55 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, Δοκιμές, Magenta Sport 5
20:00 ΑΛΣ Ομόνοια 29Μ-ΑΕΚ Λάρνακας, Cyprus League By Stoiximan, 4η Αγωνιστική, Magenta Sport 7
21:45 Μόντσα-Σασουόλο, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
22:00 Εσπανιόλ-Έλτσε, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
22:00 Μπρίστολ Σίτι-Γουότφορντ, Sky Bet EFL Championship, 8η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 & Start
22:30 Εκπομπή «Game R1», Magenta Sport 1

Σάββατο 19.09.26
09:35 Moto3 Γκραν Πρι Αυστρίας, 2ες Ελεύθερες Δοκιμές, Magenta Sport 5
10:20 Moto2 Γκραν Πρι Αυστρίας, 2ες Ελεύθερες Δοκιμές, Magenta Sport 5
11:05 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, 2ες Ελεύθερες Δοκιμές, Magenta Sport 5
11:45 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, Κατατακτήριες Δοκιμές, Magenta Sport 5
13:00 Σλοβακία-Ελλάδα, Davis Cup, World Group I, Αγώνας Μονού, Magenta Sport 6
13:30 Ρεάλ Μαδρίτης-Σαντιάγκο Γουόντερερς, UEFA-Conmebol U-20 Intercontinental Cup, Magenta Sport 4
13:40 Moto3 Γκραν Πρι Αυστρίας, Κατατακτήριες Δοκιμές, Magenta Sport 5
14:30 Μίλγουολ-Γουέστ Χαμ, Sky Bet EFL Championship, 8η Αγωνιστική, Magenta Sport 3
14:35 Moto2 Γκραν Πρι Αυστρίας, Κατατακτήριες Δοκιμές, Magenta Sport 5
15:00 Οσασούνα-Ράγιο Βαγεκάνο, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
15:00 Σλοβακία-Ελλάδα, Davis Cup, World Group I, Αγώνας Μονού, Magenta Sport 6
15:45 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, Tissot Sprint, Magenta Sport 5 & YouTube
16:00 Μπολόνια-Τορίνο, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
16:00 Ουντινέζε-Κάλιαρι, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
17:00 Ρέξαμ-Σαουθάμπτον, Sky Bet EFL Championship, 8η Αγωνιστική, Magenta Sport 3
17:00 Harley-Davidson Bagger World Cup Αυστρία, 1ος Αγώνας, Magenta Sport 5
17:15 Μπιλμπάο-Αλαβές, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 4 League
17:50 Red Bull MotoGP Rookies Cup Αυστρία, Σπίλμπεργκ, 1ος Αγώνας, Magenta Sport 5
19:00 Ρόμα-Ίντερ, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1 & 4K
19:00 Μπανταλόνα-Μπασκόνια, ACB Supercoppa Endesa, 1ος Ημιτελικός, Magenta Sport 4
19:00 Απόλλων Λεμεσού-ΑΠΟΕΛ, Cyprus League By Stoiximan, 4η Αγωνιστική, Magenta Sport 7
19:30 Θέλτα-Ρασίνγκ Σανταντέρ, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
19:45 Κιλμάρνοκ-Χαρτς, William Hill Scottish Premiership, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3
20:00 Αλβέρκα-Ρίο Άβε, Liga Portugal Betclic, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
21:45 Βενέτσια-Λάτσιο, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
22:00 Σεβίλλη-Μπαρτσελόνα, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
22:00 Βαλένθια-Μπαρτσελόνα, ACB Supercoppa Endesa, 2ος Ημιτελικός, Magenta Sport 4 & Start
22:30 Σπόρτινγκ Λισαβόνας-Αρούκα, Liga Portugal Betclic, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 2

Κυριακή 20.09.26
04:00 UFC 331: Joshua Van vs Alexandre Pantoja, ΗΠΑ, Λος Άντζελες, Magenta Sport 6
09:45 Harley-Davidson Bagger World Cup Αυστρία, 2ος Αγώνας, Magenta Sport 5
10:35 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, Warm Up, Magenta Sport 5
11:00 Σλοβακία-Ελλάδα, Davis Cup, World Group I, Αγώνας Διπλού, Magenta Sport 6
11:45 Moto3 Γκραν Πρι Αυστρίας, Αγώνας, Magenta Sport 5
13:00 Moto2 Γκραν Πρι Αυστρίας, Αγώνας, Magenta Sport 5
13:00 Σλοβακία-Ελλάδα, Davis Cup, World Group I, Αγώνας Διπλού, Magenta Sport 6
13:30 Φιορεντίνα-Νάπολι, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
14:00 Σέλτικ-Ρέιντζερς, William Hill Scottish Premiership, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 & Start
14:00 Γουλβς-Γουέστ Μπρομ, Sky Bet EFL Championship, 8η Αγωνιστική, Magenta Sport 7
14:30 MotoGP Γκραν Πρι Αυστρίας, Αγώνας, Magenta Sport 5
15:00 Χετάφε-Μάλαγα, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 4 League
15:00 Σλοβακία-Ελλάδα, Davis Cup, World Group I, Αγώνας Μονού, Magenta Sport 6
16:00 Φροζινόνε-Κόμο, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
16:00 Πάρμα-Τζένοα, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
16:20 Red Bull MotoGP Rookies Cup Αυστρία, Σπίλμπεργκ, 2ος Αγώνας, Magenta Sport 5
17:00 Εκπομπή «Sportshow», Magenta Sport 1 League
17:15 Ατλέτικο Μαδρίτης-Ρεάλ Μαδρίτης, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
17:30 Βιτόρια Γκιμαράες-Μορεϊρένσε, Liga Portugal Betclic, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3
18:00 Βόλος Elabet-ΑΕΚ, Stoiximan Super League, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1 League
18:30 Εκπομπή «Pregame ΟΦΗ-Αστέρας Aktor», Magenta Sport 2 League
19:00 Γιουβέντους-Αταλάντα, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
19:00 ΟΦΗ-Αστέρας Aktor, Stoiximan Super League, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 2 League
19:30 Ντεπορτίβο Λα Κορούνια-Μπέτις, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
19:30 Βιγιαρεάλ-Λεβάντε, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 4 League
20:00 Σάντα Κλάρα-Μπράγκα, Liga Portugal Betclic, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
20:00 ACB Supercopa Endesa, Τελικός, Magenta Sport 4
20:00 New England Patriots-Pittsburgh Steelers, NFL Regular Season, 2η Αγωνιστική, Magenta Sport 9
20:10 Εκπομπή «Sportshow», Magenta Sport 1 League
21:00 Παναιτωλικός-ΠΑΟΚ, Stoiximan Super League, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1 League
21:45 Μίλαν-Λέτσε, Serie A, 5η Αγωνιστική, Magenta Sport 1
22:00 Βαλένθια-Ρεάλ Σοσιεδάδ, LaLiga EA Sports, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 3 League
22:30 Πόρτο-Μπενφίκα, Liga Portugal Betclic, 7η Αγωνιστική, Magenta Sport 2
23:00 Indiana Fever-Washington Mystics, WNBA Regular Season, Magenta Sport 5
23:15 Εκπομπή «Sportshow», Magenta Sport 1 League
23:25 Arizona Cardinals-Seattle Seahawks, NFL Regular Season, 2η Αγωνιστική, Magenta Sport 9

Δευτέρα 21.09.26
03:20 Kansas City Chiefs-Indianapolis Colts, NFL Regular Season, 2η Αγωνιστική, Magenta Sport 9
19:00 Εκπομπή «Topspin», Magenta Sport 6
21:00 Εκπομπή «Grand Prix», Magenta Sport 5 & Start

Τρίτη 22.09.26
03:15 Los Angeles Rams-New York Giants, NFL Regular Season, 2η Αγωνιστική, Magenta Sport 9
10:30 Ρίτας Βίλνιους-RSSB Τάιγκερς, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4
14:30 Ρόγιαλ Φάιτερς-Μπόκα Τζούνιορς, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4

Τετάρτη 23.09.26
08:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6 & Start
10:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6
10:30 Σανγκάη Σαρκς-RSSB Τάιγκερς, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4
12:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6
14:30 Ρόγιαλ Φάιτερς-NBA G League Γιουνάιτεντ, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4

Πέμπτη 24.09.26
08:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6
10:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6
10:30 Ρίτας Βίλνιους-Σανγκάη Σαρκς, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4 & Start
12:00 ATP 250 Τσενγκντού, Κυρίως Ταμπλό, Magenta Sport 6
14:30 Μπόκα Τζούνιορς-NBA G League Γιουνάιτεντ, FIBA Intercontinental Cup, Φάση Ομίλων, Magenta Sport 4

Η δήλωση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Νίκου Ανδρουλάκη: «Έχετε περάσει από το “Μητσοτάκης ή χάος” στο “Μητσοτάκης ή Ερντογάν”». Κατηγόρησε, μάλιστα, τον πρωθυπουργό ότι αντιμετωπίζει τις εκλογές σαν παιχνίδι που υπονομεύει τα εθνικά συμφέροντα. Από την πλευρά του ο Μητσοτάκης κάλεσε τον πολιτικό του αντίπαλο να μην εμπλέκει ζητήματα εξωτερικής πολιτικής στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση. «Αυτό δείχνει βαθιά ανευθυνότητα. Οφείλω να σας ζητήσω να το αποσύρετε» δήλωσε, χωρίς ωστόσο να αποδοκιμάσει τις δηλώσεις του δικού του υπουργού, Φλωρίδη.

Η ελληνοτουρκική διένεξη συχνά οδηγεί σε σκληρή ρητορική. Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις οξύνονται κατά τις προεκλογικές περιόδους. «Όταν πλησιάζουν οι εκλογές, οι εντάσεις τείνουν να αυξάνονται και στη συνέχεια υποχωρούν ξανά. Το έχουμε δει και στο παρελθόν», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Εγκεμέν Μπαγίς. Το προεκλογικό ρολόι, άλλωστε, έχει αρχίσει να χτυπά και στην Τουρκία.

Οι τουρκικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2028 και το τουρκικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει τρίτη προεδρική θητεία στον Ταγίπ Ερντογάν. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει μόνο εάν προκηρύσσονταν πρόωρες εκλογές. «Έρχονται εκλογές και εύχομαι κάθε επιτυχία», δήλωσε πρόσφατα ο Ερντογάν, προαναγγέλλοντας –σύμφωνα με ερμηνείες– πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Περί “στρατηγικής περικύκλωσης”

Είναι ενδεικτικό ότι αυτή την περίοδο τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ στην Τουρκία έχουν αυξήσει σημαντικά τη ρητορική τους περί “στρατηγικής περικύκλωσης” της Τουρκίας από την ενισχυμένη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ. Η αντίληψη περί “περικύκλωσης” δεν περιορίζεται μόνο στα τουρκικά ΜΜΕ. Ο ίδιος ο Χακάν Φιντάν έχει αναφερθεί δημοσίως στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και στην τουρκική ανησυχία για μια εξέλιξη που –κατά την Άγκυρα– μπορεί να δημιουργεί εικόνα περικύκλωσης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αναφερόμενος στο Ισραήλ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών προειδοποίησε την Ελλάδα να μην καταστεί εργαλείο για «εκείνους που επιθυμούν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να τη βυθίσουν στο χάος». Και κάπου εδώ αρχίζει το δεύτερο, ίσως πιο ενδιαφέρον, σκέλος της ιστορίας. Αναφερόμαστε στο ρόλο ορισμένων ΜΜΕ, που μετατρέπουν τον φόβο σε καθημερινή ενημέρωση.

Στην Ελλάδα και την Τουρκία, η ένταση στις διμερείς σχέσεις δεν υπάρχει μόνο στο επίπεδο των πραγματικών διπλωματικών ή στρατιωτικών εξελίξεων. Αναπαράγεται, μεγεθύνεται και αποκτά υπόσταση και μέσα από τα ΜΜΕ. Στην Ελλάδα, η δήλωση Φλωρίδη για το ενδεχόμενο τουρκικής εισβολής μετατράπηκε αμέσως σε πολιτικό γεγονός, αλλά αυτό έγινε με κριτική διάθεση για την προεκλογική σκοπιμότητα του υπουργού Δικαιοσύνης κι όχι για να οξύνουν τις διμερείς σχέσεις.

Στην Τουρκία, η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ παρουσιάζεται από φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής περικύκλωσης. Έτσι δημιουργείται ένας γνώριμος μηχανισμός. Η πολιτική ρητορική τροφοδοτεί τα ΜΜΕ. Τα ΜΜΕ αναπαράγουν και ενισχύουν τη ρητορική. Η ένταση επιστρέφει στην πολιτική συζήτηση και ο κύκλος συνεχίζεται. Η απειλή αποκτά υπόσταση μέσα από τίτλους, τηλεοπτικά παράθυρα, αναλύσεις, χάρτες, σενάρια, μίλια, εξοπλιστικά προγράμματα και δηλώσεις.

Τα ίδια και τα ίδια

Αλήθεια, πόσο οι πολίτες παίρνουν στα σοβαρά όλες αυτές τις αναλύσεις, την κινδυνολογία και τα σενάρια που ανακυκλώνονται καθημερινά; Στην Ελλάδα ανησυχούν, αλλά είναι άλλα πιο άμεσα προβλήματα που τους απασχολούν. Η καθημερινότητα των πολιτών βρίσκεται αλλού. Ασφαλώς υπάρχει η ελληνοτουρκική διένεξη. Υπάρχουν στρατιωτικές συνεργασίες, διαφορετικές στρατηγικές επιλογές και δηλώσεις που προκαλούν ένταση. Άλλο αυτό, όμως, κι άλλο η καθημερινή καλλιέργεια ενός κλίματος όπου ο πόλεμος εμφανίζεται σαν διαρκώς επικείμενος.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι οι πολίτες στις δύο χώρες κοιμούνται και ξυπνούν κολλημένοι στις οθόνες, με τις απειλές, τους χάρτες, τα μίλια, τα εξοπλιστικά προγράμματα και όλα τα συμπαρομαρτούντα που κατακλύζουν καθημερινά την επικαιρότητα. Η καθημερινότητα των πολιτών είναι αλλού. Πολύ πιο σύνθετη, πολύ πιο πραγματική και, για εκατομμύρια ανθρώπους, πολύ πιο πιεστική. Η ακρίβεια, η οικονομία, τα καύσιμα, οι μισθοί, οι συντάξεις, τα ενοίκια, οι λογαριασμοί, το κόστος του σούπερ μάρκετ, τα σχολεία και τα παιδιά. Και ένας δύσκολος χειμώνας που βρίσκεται προ των πυλών.

Αυτά είναι που καθορίζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων. Ο πολίτης ζει καθημερινά μετρώντας το εισόδημά του και τα έξοδα του μήνα. Μετρά αν ο μισθός ή η σύνταξη θα φτάσει μέχρι το τέλος. Και όταν η πολιτική και μιντιακή συζήτηση μετακινείται διαρκώς από αυτά τα προβλήματα στα σενάρια πολέμου που εμφανίζονται με αξιοσημείωτη συχνότητα παραμονές εκλογών, η απόσταση από την πραγματικότητα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Ο κόσμος έχει μια διαφορετική καθημερινότητα να διαχειριστεί. Και, τελικά, πολύ πιο ενδιαφέροντα πράγματα να ζήσει. Έχει τη ζωή του έξω από την τηλεόραση, έχει την οικογένειά του, τους φίλους του, τη δουλειά του, τις χαρές και τις αγωνίες του. Ίσως γι’ αυτό και η κόπωση απέναντι σε αυτή την αδιάκοπη αναπαραγωγή σεναρίων να γίνεται ολοένα πιο εμφανής. Ο κόσμος βαρέθηκε την υπερβολή, την κινδυνολογία και τον διαρκή φόβο. Και τα χαμηλά ποσοστά τηλεθέασης, όπου καταγράφονται, θέτουν τουλάχιστον ένα ερώτημα για το κατά πόσο το τηλεοπτικό και μιντιακό περιεχόμενο εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στο ενδιαφέρον του κοινού. Γιατί ο πολίτης δεν είναι υποχρεωμένος να ζει τη ζωή που του σερβίρουν οι τηλεοπτικές οθόνες. Έχει τη δική του.

Η προεκλογική περίοδος στις δύο χώρες

Υπάρχει, ασφαλώς, μια εξήγηση για την επανεμφάνιση της πολεμικής ρητορικής. Η Ελλάδα οδηγείται προς τις εκλογές του 2027. Η Τουρκία έχει μπροστά της τις εκλογές του 2028, με το ζήτημα της τρίτης θητείας του Ερντογάν να καθιστά το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες πολύ πιθανό. Και η ιστορία των δύο χωρών έχει δείξει ότι στις προεκλογικές περιόδους μπορεί να αυξηθεί η θερμοκρασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ένταση είναι κατασκευασμένη, ή ότι δεν υπάρχουν πραγματικές διαφωνίες. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται διάκριση ανάμεσα στην πραγματικότητα και στον τρόπο με τον οποίο αυτή παρουσιάζεται στο εσωτερικό πολιτικό και μιντιακό πεδίο. Γιατί όταν μια προεκλογική συζήτηση φτάνει στο σημείο να παρουσιάζει σαν “αναπόφευκτη” μια εισβολή σε περίπτωση πολιτικής αστάθειας, η συζήτηση παύει να αφορά μόνο την εξωτερική πολιτική και τη διπλωματία. Γίνεται και μέρος της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ελλάδα και Τουρκία παραμένουν δύο χώρες που, παρά τις σοβαρές διαφωνίες τους, είναι ταυτόχρονα γείτονες και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Κι όμως, συχνά σε προεκλογική περίοδο, ο ίδιος κύκλος επαναλαμβάνεται: Μια δήλωση στην Άγκυρα, μια απάντηση στην Αθήνα. Ένας τίτλος στην Τουρκία, αναπαραγωγή στην Ελλάδα. Ένα νέο σενάριο, μια νέα προειδοποίηση και ο κύκλος αναπαράγεται… Μόνο που όπως προαναφέραμε, η ζωή των πολιτών βρίσκεται κυρίως στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Η ακρίβεια δεν είναι σενάριο. Οι μισθοί και οι συντάξεις δεν είναι προεκλογικό σύνθημα.

Το Καστελλόριζο

Στην Τουρκία δεν υπάρχουν μόνο όσοι προσπαθούν να προκαλέσουν προβλήματα. Υπάρχουν και ψύχραιμες φωνές. Ιδού ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Σε μια χώρα όπου όλοι έχουν άποψη για τα πάντα, μιλούν για τα πάντα και κάθε κουβέντα γίνεται είδηση, άλλη μία μέρα στη χώρα ξημερώνει…». Έτσι η δημοσιογράφος Μπαρτσίν Γινάντς σχολίασε την τοποθέτηση του Μουράτ Μπαρντακτσί για το Καστελλόριζο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ο Μπαρντακτσί είχε γράψει: «Πρέπει να τελειώσει η εποχή των υποχωρήσεων»!. Υποστηρίζει ότι η Τουρκία, ακολουθώντας το παράδειγμα της Κίνας, θα μπορούσε να ξεκινήσει την κατασκευή τεχνητών νησιών, όχι μόνο γύρω από το Καστελλόριζο, αλλά και στις αμφισβητούμενες περιοχές του Αιγαίου. «Ποιος ξέρει σε τι κατάσταση θα έφερνε αυτό την Ελλάδα, η οποία το τελευταίο διάστημα γίνεται ολοένα και πιο προκλητική», έγραψε.

Και συνέχισε με μια ακόμη πιο προκλητική πρόταση, αναφερόμενος στα λύματα και τα απορρίμματα των πλοίων: «Φανταστείτε τα λύματα των πλοίων, τα απορρίμματα των φορτηγών πλοίων και των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από την περιοχή να καταλήγουν “κατά λάθος” γύρω από το νησί…»! Ο Μπαρντακτσί υπενθύμισε ότι το Καστελλόριζο δεν διαθέτει νερό και ότι οι ανάγκες του καλύπτονται από μονάδες αφαλάτωσης θαλασσινού νερού για να καταλήξει: Η μόλυνση της θάλασσας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην Ελλάδα και να αποτελέσει «ένα εξαιρετικό διαπραγματευτικό χαρτί» στα χέρια της Τουρκίας!

Το ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζει προκλητικό το να πανηγυρίζει ο πρωθυπουργός για «νησίδες σταθερότητας», όταν αρνείται πεισματικά να  μειώσει τον ΦΠΑ και να φορολογήσει τα υπερκέρδη των τραπεζών και των διυλιστηρίων για να ανακουφίσει ουσιαστικά τα νοικοκυριά από το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος

Τελικά ποιος επιβάλει τον ΦΠΑ;

Παράλληλα  ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ κ. Κώστας Τσουκαλάς θέτει και το ζήτημα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για όσο διαρκεί η έκτακτη κατάσταση «όπως κάνουν άλλες χώρες». Το έθεσε λόγω της τοποθέτησης του πρωθυπουργού στην καθιερωμένη συνάντηση του με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον ρωτά “ποιος του απαγορεύει να το κάνει”.

Αναλυτικά ο Κώστας Τσουκαλάς αναφέρει στη σχετική δήλωση του ότι «ο Πρωθυπουργός μέχρι χθες επέκρινε ως ‘λαϊκιστές’ όσους έθεταν το ζήτημα της μείωσης έστω και προσωρινά του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης επιχειρηματολογώντας ότι «ακόμη και αν εφαρμοστεί, δεν θα περάσει στον καταναλωτή». Ο κ. Τσουκαλάς προσθέτει ότι «χθες κατά την καθιερωμένη μηνιαία συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε έτοιμος να θέσει μετ’ επιτάσεως στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και στο πετρέλαιο θέρμανσης».

Υπό το παραπάνω πρίσμα ο κ. Τσουκαλάς ρωτά: «Τώρα είναι αναγκαίο, δημοσιονομικά συνετό και θα φτάσει στον καταναλωτή, ενώ όταν το ΠΑΣΟΚ το προτείνει είναι λαϊκισμός, κύριε Πρωθυπουργέ;». Και συμπληρώνει: «Ποιος σας απαγορεύει να μειώσετε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης όσο διαρκεί η έκτακτη κατάσταση όπως κάνουν άλλες χώρες;»

Τα ίδια καταγγέλλει και ο επικεφαλής της “Ελληνικής Λύσης”, που αναφέρει: «Ο πρωθυπουργός ψεύδεται, όπως αποκάλυψε η Ελληνική Λύση, και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τρέχει τώρα να τα μαζέψει, καθώς ο Κ. Μητσοτάκης εκτέθηκε ανεπανόρθωτα: Καμία “άδεια” της ΕΕ δεν χρειάζεται για να μειώσεις τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης ο οποίος εξαθλιώνει τους Έλληνες. Με απλά λόγια, η “αφαίμαξη” των Ελλήνων είναι συνειδητή επιλογή της επικίνδυνης κυβέρνησης».

Αναβάθμιση των ολίγων

Ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι οι οίκοι αξιολόγησης και οι αριθμοί ευημερούν, αλλά την ίδια ώρα οι πολίτες αδυνατούν να βγάλουν τον μήνα λόγω της συνεχιζόμενης ακρίβειας, της αισχροκέρδειας και των νεοφιλελεύθερων επιλογών της κυβέρνησης.

Το ΚΚΕ σε σχετική ανακοίνωση, τονίζει ότι οι αναβαθμίσεις αυτές αφορούν τα κέρδη του μεγάλου κεφαλαίου και των επιχειρηματικών ομίλων, τα οποία στηρίζονται στις πλάτες των εργαζομένων. Σχολιάζει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να κρύψει πίσω από τους επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς τη μείωση της αγοραστικής δύναμης και εμπαίζει με επιδόματα.

Η Νέα Αριστερά υπογραμμίζει το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην κυβερνητική ρητορική και την πραγματικότητα, φέρνοντας ως παράδειγμα ότι ανεξαρτήτως της αναβάθμισης, το πετρέλαιο θέρμανσης θα ξεκινήσει φέτος με αυξήσεις πάνω από 50% και καταγγέλλει την προσπάθεια μείωσης των επιδομάτων ανεργίας.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη αναφέρεται σε «επικοινωνιακή αριθμητική» και προσπάθεια αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από τα πραγματικά προβλήματα, όπως η στεγαστική κρίση και η αποτυχία συγκράτησης των τιμών στα βασικά αγαθά.

Τι ανέφερε ο πρωθυπουργός

Στην σημερινή του ανάρτηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρει τα εξής:

«Η νέα διπλή αναβάθμιση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας από τη Moody’s και, παράλληλα, της πιστοληπτικής βαθμίδας της χώρας από τον οίκο Scope, μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο, επιβεβαιώνει την ορθότητα της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής μαζί με τη σταθερή και συνεχή πρόοδο της οικονομίας μας.

»Μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αναταράξεων και αβεβαιότητας, η Ελλάδα αποτελεί πλέον για τους ίδιους διεθνείς οίκους αξιολόγησης που λίγα χρόνια πριν χαρακτήριζαν τα ελληνικά ομόλογα “σκουπίδια”, παράδειγμα ανθεκτικότητας, ανάπτυξης, μεταρρυθμίσεων και ταχείας μείωσης του δημόσιου χρέους. Οι χθεσινές αναβαθμίσεις επιβεβαιώνουν την εικόνα της Ελλάδας ως νησίδας πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας και αποτελούν μία ακόμα ψηφίδα σε μια εθνική επιτυχία.

»Όσοι επιμένουν να τη μηδενίζουν ή να την ακυρώνουν δεν αδικούν την κυβέρνηση αλλά τους πρωταγωνιστές αυτής της συλλογικής προσπάθειας που είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Και αυτή η αξιοπιστία και η σταθερότητα είναι η βάση για ένα καλύτερο μέλλον με λιγότερα βάρη για τα παιδιά μας, ώστε να αυξάνονται οι μισθοί και τα εισοδήματα, να δημιουργούνται περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και να ενισχύεται η δυνατότητα της Πολιτείας να στηρίζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις όταν αυτό είναι αναγκαίο.»

«Μια αποστροφή μου σε ένα σημείο της συνέντευξης μου στο “One” ήταν άστοχη και την ανακαλώ. Το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, επιλέγει να απομονώσει τη συγκεκριμένη φράση από το σύνολο της απάντησής μου, δημιουργώντας μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται ούτε στο περιεχόμενο της συνέντευξης, ούτε στις θέσεις που διαχρονικά έχω εκφράσει», αναφέρει, και συνεχίζει:

«Η συνολική τοποθέτησή μου ήταν απολύτως σαφής: δεν έχω καμία σχέση με τον κ. Κασιδιάρη και όσα εκπροσωπεί. Αντιθέτως, όσα είπα αποτελούν έκφραση της σταθερής προσήλωσής μου στη δημοκρατία, στους θεσμούς και στο κράτος δικαίου. Αυτή είναι και η διαχρονική στάση μου: να στέκομαι απέναντι σε αντιλήψεις και πρακτικές που υπονομεύουν τις δημοκρατικές αξίες και να δίνω μάχες ώστε οι συμπολίτες μας να μην παρασύρονται σε επικίνδυνα μονοπάτια.

»Σε κάθε περίπτωση, είμαι υπερήφανος που ανήκω σε μια παράταξη που επί των ημερών διακυβέρνησής της συγκεντρώθηκαν όλες οι δικογραφίες και κατατέθηκαν στη δικαιοσύνη, βρέθηκε αίθουσα για να δικαστεί η Χρυσή Αυγή και άλλαξε το νομοθετικό πλαίσιο με αποτέλεσμα να μπορεί η δικαιοσύνη να λαμβάνει αποφάσεις που προστατεύουν τη Δημοκρατία μας από εγκληματικές οργανώσεις. Η θέση μου ήταν και παραμένει ξεκάθαρη», καταλήγει στην ανάρτησή του.

Τι ανέφερε το ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ, εκτός του θέματος Μπελέρη-Κασιδιάρη, επικαλούμενο δημοσιογραφικές πληροφορίες, ρώτα και «για ποιο λόγο ο διευθυντής του γραφείου του Πρωθυπουργού και με ποιες εντολές κάνει συναντήσεις με στελέχη της Ακροδεξιάς», και συγκεκριμένα «με τον δημοτικό σύμβουλο, στέλεχος του Εθνικού Μετώπου και συνομιλητή του Κασιδιάρη, Γιάννη Κουργιανίδη», και, αφετέρου, αν ο πρωθυπουργός είναι ενήμερος.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ αναφέρει τα εξής:

«Ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Φ. Μπελέρης, στη διάρκεια συνέντευξής του στον τηλεοπτικό σταθμό ΟΝΕ εκθειάζει τον καταδικασμένο εγκληματία Ηλία Κασιδιάρη ως “έναν από τους λίγους Έλληνες που έκανε μέχρι την τελευταία μέρα της φυλακής του (!)” και αναγνωρίζει σε έναν υμνητή του ναζισμού, που ονειρεύεται την κατάλυση της δημοκρατίας, το δικαίωμα να είναι στην πολιτική σκηνή.

»Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος οφείλει να αποδοκιμάσει άμεσα τον ευρωβουλευτή του κόμματος του για τις επικίνδυνες απόψεις του. Και να του θυμίσει ότι οι εγκληματίες για βαριά ποινικά αδικήματα, όπως η δολοφονία ανθρώπων, δεν κάνουν ‘ανδραγάθημα’ εκτίοντας την ποινή τους.

»Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες της ‘Θεσσαλονίκης’ ο διευθυντής του γραφείου του Πρωθυπουργού στην Βουλή, κ. Μπεκίρης, συναντήθηκε με τον δημοτικό σύμβουλο, στέλεχος του Εθνικού Μετώπου και συνομιλητή του Κασιδιάρη, Γιάννη Κουργιανίδη. Ο τελευταίος μάλιστα επιβεβαιώνει τη συνάντηση.

» Για ποιο λόγο ο διευθυντής του γραφείου του Πρωθυπουργού και με ποιες εντολές κάνει συναντήσεις με στελέχη της Ακροδεξιάς; Ο Πρωθυπουργός είναι ενήμερος;».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο στόχαστρο βρέθηκε και το κτίριο διακίνησης εμπορευμάτων του αεροδρομίου, ενώ βίντεο αποδίδουν τα πλήγματα στην Ansar Allah, όπως αποκαλούνται επίσημα οι Χούθι. Δημοσιογράφος του AFP που βρέθηκε στην περιοχή ανέφερε ότι είδε κατεστραμμένη δεξαμενή καυσίμων με το λογότυπο της Aramco, ενώ πυροσβέστες επιχειρούσαν για την κατάσβεση της φωτιάς. Οι φιλοϊρανοί μαχητές Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους κατά της Σαουδικής Αραβίας.

Μέχρι πρόσφατα, οι επιθέσεις είχαν επικεντρωθεί κυρίως σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις που βρίσκονται στα νότια της χώρας ή κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας. Οι συγκεκριμένες περιοχές βρίσκονται μακριά από την πρωτεύουσα, με αποτέλεσμα το Ριάντ να μην είχε βρεθεί μέχρι πρόσφατα στο επίκεντρο της νέας φάσης των εχθροπραξιών, οι οποίες έχουν αναζωπυρωθεί από τον Ιούλιο.

Στο μεταξύ ο ιστότοπος FlightRadar24 αναφέρει ότι υπάρχουν “μεγάλα προβλήματα” στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Ο ιστότοπος κατατάσσει το αεροδρόμιο στο ύψιστο επίπεδο σε ό,τι αφορά τα προβλήματα στη λειτουργία του, με πτήσεις να ακυρώνονται ή να καθυστερούν. Οι κάτοικοι της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων που προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο αεροπορικής επίθεσης, ενώ λίγη ώρα αργότερα ακούστηκαν δύο ισχυρές εκρήξεις.

Κλιμακώνουν οι Χούθι

Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης πραγματοποιούσαν προηγουμένως συνεχείς επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, αφού ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό έναντι του βασιλείου. Οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις και κατά του Ισραήλ, όχι όμως κατά αμερικανικών στόχων. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μείνει μέχρι στιγμής εκτός της αντιπαράθεσης με τους Χούθι, τους οποίος είχε βομβαρδίσει με σφοδρότητα στην δεύτερη θητεία του, αν και αργότερα κατέληξε σε μονομερή εκεχειρία μαζί τους.

Σύμφωνα με πληθώρα διεθνών δημοσιευμάτων, οι Αμερικανοί έχουν παρασκηνιακές επαφές με τους Χούθι, έχοντας ως προτεραιότητα πρωτίστως να μην επιτεθούν σε αμερικανικά πλοία και στόχους, με τους σιίτες αντάρτες να δηλώνουν ότι στόχος τους είναι μόνο η Σαουδική Αραβία. Οι Χούθι σε μία από τις πιο θεαματικές τους επιθέσεις, σκότωσαν δεκάδες μαχητές των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης που στηρίζει το Ριάντ, αν και ουσιαστικά πρόκειται περισσότερο για μία κυβέρνηση “φάντασμα”, χωρίς ευρεία λαϊκή αποδοχή.

Στις 4 Δεκεμβρίου του 2017, οι Χούθι σκότωσαν τον επί χρόνια πρόεδρο της Υεμένης, Άλι Αμπντάλα Σάλεχ (Ali Abdullah Saleh), έναν άλλοτε σύμμαχο τους, που πήγε να επαναπροσεγγίσει την Σαουδική Αραβία.  Να σημειωθεί ότι η Νότια Υεμένη υπήρξε Λαϊκή Δημοκρατία, από το 1967 έως το 1990 και ήταν το μοναδικό κομμουνιστικό κράτος στον αραβικό κόσμο! Αυτός που επανένωσε την χώρα το 1990 ήταν ο πρόεδρος Σάλεχ, που σκότωσαν σχεδόν 30 χρόνια μετά οι Χούθι.

Η Aramco

Η Σαουδική Αραβία με την Aramco καλύπτει μηνιαίως περίπου το 7% των ευρωπαϊκών εισαγωγών. Αυτό τώρα οι Βρυξέλλες (και κυρίως η Ιταλία και Ισπανία που στηρίζονταν περισσότερο στην Αραβία) το ψάχνουν λαχανιαστά από τις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο πλέον εταίρο τους στο πετρέλαιο (15,1%) και αυξάνουν τις εισαγωγές, αν και με σημαντικά υψηλότερο κόστος. Το ψάχνουν επίσης από Νορβηγία, Λιβύη, Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν και λίγο ίσως από Νιγηρία και Αλγερία.

Οι ΗΠΑ από την μέρα που επλήγη ο αγωγός και δυσχεραίνονται πάρα πολύ οι εξαγωγές της Σ. Αραβίας, προσπαθούν να υποβιβάσουν το όλο πρόβλημα και υποστήριζαν μέχρι χτες ότι “το πρόβλημα σχεδόν λύθηκε”, ο δε Τραμπ έχει ισχυρισθεί ότι η έλλειψη καυσίμων οφείλεται στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και όχι στην επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν. Αυτά τα λέει κυρίως για να μη χάσουν οι Ρεπουμπλικάνοι τις εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Aramco ενημέρωσε τους Ευρωπαίους πελάτες που είχαν συμβόλαια μακροχρόνιας προμήθειας ότι δεν θα λάβουν σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο τον Οκτώβριο, παρόλο που το βασίλειο φέρεται να διοχετεύει εκ νέου περίπου 60 εκατομμύρια βαρέλια μέσω του Περσικού Κόλπου, απλά επιλέγει να μην τα διοχετεύσει στην ΕΕ. Να υπενθυμίσουμε ότι οι μεγαλύτεροι πελάτες της Σαουδικής Αραβίας είναι η Ινδία, η Κίνα και η Ιαπωνία, προς τις οποίες όμως λόγω της προέλασης των Χούθι η πετρελαιοπαραγωγός χώρα αδυνατεί να κάνει κανονικές εξαγωγές, διότι έχει αποκλειστεί πλέον η θαλάσσια οδός προς ανατολάς η έξοδος από την Ερυθρά.

Τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενημερώθηκαν ότι οι ποσότητες που τους αναλογούν για τον Οκτώβριο θα είναι μηδενικές, όπως μεταδίδει σήμερα το Bloomberg. Πηγές  που έλαβαν γνώση της απόφασης της κρατικής Aramco, ανέφεραν ότι αυτή αφορά όλους τους Ευρωπαίους αγοραστές που δεσμεύονται με συμβόλαια προμήθειας και όχι μόνον μερικούς.

Οι ακροβασίες και οι “μεταγγίσεις”

Η Aramco φαίνεται να βρήκε τρόπο να διακινήσει μέρος του αργού πετρελαίου τους παρά την βλάβη στον αγωγό, αλλά η Ευρώπη δεν θα ωφεληθεί. Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης μετέφερε 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως διασχίζοντας τη Σαουδική Αραβία με κατεύθυνση το Γιανμπού (Yanbu), λιμάνι της στα μισά περίπου των ακτών της στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το αργό από το Γιανμπού μεταφερόταν μέσω του αιγυπτιακού συστήματος SUMED στο Σίντι Κερίρ (Sidi Kerir) στη Μεσόγειο (δυτικά της Αλεξάνδρειας), παρέχοντας στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια πρόσβαση σε σαουδαραβικό πετρέλαιο χωρίς να απαιτείται διέλευση από τον Περσικό Κόλπο. Η επίθεση στον αγωγό διέκοψε αυτή τη ροή.

Έκτοτε, η Aramco όμως έχει πωλήσει περίπου 60 εκατομμύρια βαρέλια σε πιο βασικούς πελάτες της. Από τον τερματικό σταθμό εξαγωγών της στον Περσικό Κόλπο, το Ρας Τανουρά (Ras Tanura), τα βαρέλια αυτά μεταφέρονται με πολύ μικρά τάνκερ (που πλέουν κοντά στις ακτές), με κλειστούς τους αναμεταδότες εντοπισμού και φροντίζοντας να μένουν στα χωρικά ύδατα του Ομάν.

Άπαξ και φτάσουν στο λιμάνι Σοχάρ του Ομάν, έξω πλέον από τον Περσικό Κόλπο, το πετρέλαιο των μικρών τάνκερ μεταγγίζεται σε τεράστια δεξαμενόπλοια για να καταλήξει στην Κίνα, τη Νότια Κορέα, την Ινδία και την Ιαπωνία (πάντως όχι στην Ευρώπη). Η Aramco έχει ήδη προγραμματίσει τη μεταφορά περίπου 60 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου με αυτή ακριβώς τη μέθοδο μέσω Ομάν, για τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο.

Και το θέμα δεν είναι μόνο ότι οι εσωκομματικές έριδες παραμένουν, το κόμμα παρουσιάζεται διχασμένο, αλλά μετέωρο παραμένει το επόμενο βήμα. Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών του περασμένου Μαΐου, μπορεί να  έδωσε… ανάσες, αλλά όπως φαίνεται δεν επούλωσε πληγές. Γι’ αυτό και οι δημόσιες και μη κόντρες.

Η Αννίτα Δημητρίου, αν και νέα πολιτικός, χαρακτηρίζεται από νοοτροπίες του παλιού. Αυτή η τακτική να δημιουργήσει αυλή, να “δέσει” στελέχη διά διορισμών, είναι πρακτικές παλιάς κοπής. Δεν πρόκειται για αξιοποίηση του στελεχιακού δυναμικού, αλλά δημιουργία προσωπικού στρατού ενόψει προεδρικών. Από όσους παρελαύνουν υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι, με προσωπική σφραγίδα στην κοινωνία, αλλά το ζήτημα δεν είναι οι διοριζόμενοι, αλλά οι στοχεύσεις εκείνων που αποφασίζουν τους διορισμούς. 

Σε όλα αυτά μπαίνει στην εξίσωση και το γεγονός ότι ο ΔΗΣΥ τα “πήγε καλά” στις τελευταίες εκλογές. Η Πρόεδρος του κόμματος το θεώρησε “προσωπική επιτυχία”. Και επειδή, όπως πιστεύει, οφείλεται στην ίδια, σχεδιάζει το επόμενο της βήμα. Εάν δεν τα κατάφερνε στις βουλευτικές θα επικαλείτο “την εκ των έσω υπονόμευση”, “τη στάση του Προέδρου Χριστοδουλίδη” κλπ.

Και στα δυο σενάρια, της νίκης και της ήττας, δεν φαίνεται να υπάρχει διάθεση να αγγίξουν τα ζητήματα της συνεχιζόμενης εσωκομματικής κρίσης. Γι’ αυτό και συνεχίζονται οι αντιπαραθέσεις και τα συναγωνιστικά μαχαιρώματα.  Ότι το κόμμα σύρεται από τα λάθη των τελευταίων προεδρικών εκλογών, τη  στάση μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου, δεν απασχολεί. ‘Ή καλύτερα δεν φαίνεται να θέλουν στην Πινδάρου να αγγίξουν το θέμα.

Το 27%  των βουλευτικών εκλογών μπορεί να θεωρείται υπό τις περιστάσεις νίκη, αλλά η μεγάλη εικόνα δείχνει πως υπάρχει συρρίκνωση του κόμματος της δεξιάς. Όπως και των υπολοίπων λεγόμενων παραδοσιακών κομμάτων. Το “πήγε καλά”, μπορεί να εξηγηθεί. Η Λευκωσία, για παράδειγμα, τράβηξε το κουπί λόγω και υποψηφίων που έχουν δημοφιλία. 

Η κρίση ταυτότητας στον ΔΗΣΥ

Η Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, πάντως, παρουσιάζεται αποφασισμένη να εξαργυρώσει το γεγονός ότι απέφυγε την ήττα στις βουλευτικές διά της δικής της αναβάθμισης. Έστω κι εάν, το γνωρίζει προφανώς, ότι η πρώτη εκλογή της στην Προεδρία της Βουλής ήταν συγκυριακή και ευνοήθηκε από τα δεδομένα. Λόγω του σκηνικού που έστησε ο κ. Αβέρωφ και του ιστορικού σινιάλου προς την γαλαρία! 

Προφανώς και είναι νωρίς για τις προεδρικές εκλογές. Ημερολογιακά απέχουμε αρκετά. Ωστόσο, είναι πρόδηλο ότι στήνεται από τώρα ένα σκηνικό, κυρίως στο χώρο του ΔΗΣΥ. Επειδή, όμως, είναι νωρίς, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι το σκηνικό και οι ενδιαφερόμενοι θα είναι οι ίδιοι μέχρι τέλους. Πολλά γεγονότα μπορούν να διαφοροποιήσουν τα σημερινά δεδομένα και τις εξαγγελθείσες προθέσεις. 

Οι προεδρικές εκλογές του 2023 έχουν φέρει μεγάλες ανατροπές καθώς ο Νίκος Χριστοδουλίδης κέρδισε παρά το γεγονός ότι δεν υποστηρίχθηκε από κανένα από τα δυο μεγαλύτερα κόμματα. Έκτοτε η “συναγερμική”, ας την χαρακτηρίσουμε, αντιπολίτευση, παλεύει με το παρελθόν της και ομφαλοσκοπεί. Υπερασπίζεται τη δεκαετία Αναστασιάδη (κάποτε θερμά, κάποτε χλιαρά), αλλά ταυτόχρονα  δυσκολεύεται να αρθρώσει πολιτικό λόγο. 

Την  ίδια ώρα, τόσο ο ΔΗΣΥ όσο και το ΑΚΕΛ δεν φαίνεται να  έχουν βρει τα πατήματα τους. Δεν κατάφεραν, από τη στιγμή που δηλώνουν απέναντι στην κυβέρνηση, να προβάλουν μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Το σίγουρο είναι πως δεν μπορεί να υπάρξει, όπως στο παρελθόν, ένας ανταγωνιστικός διπολισμός. Αυτό τελείωσε. Και λόγω αποτελεσμάτων των προεδρικών και επειδή υπήρξε και η άτυπη συνεργασία τους, μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου. Σήμερα, με βάση τον τρόπο που πολιτεύονται, τους ταιριάζει καλύτερα ο χαρακτηρισμός των καθολικά διαμαρτυρομένων. 

Χαρακτηριστικές είναι οι τελευταίες για το ελεγκτικό κενό που υπάρχει στον χώρο της υγείας μετά την κατάργηση, στο πλαίσιο του “επιτελικού κράτους” με τον νόμο 4622/2019, του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) και τη μεταφορά των  αρμοδιοτήτων του στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο δείχνει τα κενά

Δεν ευσταθεί η καταγγελία της ΕΛΑΣ ότι «ο δημόσιος έλεγχος έχει στην πράξη αποσυρθεί ακόμη και από κρίσιμες λειτουργίες που αφορούν τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των πολιτών» και ότι «αποκλείστηκε κάθε πιθανότητα ανεπιθύμητου ελέγχου στις απευθείας αναθέσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και τις δημόσιες συμβάσεις «πίσω από κλειστές πόρτες».

Δεν είναι αληθές, διότι οι ετήσιες και ειδικές εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τα απίστευτα ευρήματα για κράτος δικαίου με τα οποία συμφωνεί και η Εθνικής Αρχή Διαφάνειας (με επιστολή της στον πρόεδρο του ανωτάτου δημοσιονομικού δικαστηρίου) καταδεικνύουν ότι ελεγκτικοί μηχανισμοί υπάρχουν σε ανώτατο επίπεδο και απουσιάζουν εντός των νοσοκομείων. Παράλληλα δεν χρησιμοποιούνται για ευρεία δημόσια συζήτηση και ενημέρωση των πολιτών και φορολογουμένων μέσω του Τύπου, ούτε αξιοποιούνται από τη Βουλή, τα κόμματα, τους βουλευτές και τους άλλους δύο ανεξάρτητους δημοσιονομικούς θεσμούς.

Γιατί δεν κατήγγειλε ο Τσίπρας τα κενά;

Έτσι,  είναι αλλήθωρη η συνοδευτική καταγγελία ότι «σχεδόν καμία από τις μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς δεν αποκαλύφθηκε από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας» και είναι υποκριτικό το “μάθημα” ότι «η καταπολέμηση της διαφθοράς και της κακοδιοίκησης δεν είναι μόνο αξιακό ζήτημα: αφορά στην ίδια τη ζωή και την ασφάλεια των πολιτών, αλλά έχει και ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα: κάθε ευρώ που χάνεται στις μαύρες τρύπες της διαφθοράς, αφαιρείται από το κοινωνικό κράτος, από το δημόσιο νοσοκομείο, το δημόσιο σχολείο, την ασφάλεια του πολίτη».

Είναι αλλήθωρη, διότι ως πρώην πρωθυπουργός, πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, από  τον Ιούλιο του 2019 έως τον Ιούνιο του 2023 δεν έφερε στη Βουλή και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης τα απίστευτα ευρήματα των παραπάνω ετήσιων και ειδικών εκθέσεων, ακόμα  και της τελευταίας (Φεβρουάριος 2026) για τους εσωτερικούς ελέγχους στον δημόσιο τομέα (και, φυσικά, στα νοσοκομεία) οι οποίοι «αποτελούν κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και για την πρόληψη φαινομένων απάτης, διαφθοράς και κακοδιοίκησης», όπως τονίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Υπάρχουν, λοιπόν, θεσμοί, υπάρχουν αποτελεσματικές επιστημονικές ελεγκτικές δικλίδες, τις οποίες παρέχει επιμόνως με τις εκθέσεις του το Ελεγκτικό Συνέδριο με την απίστευτη για ευνομούμενη πολιτεία και κράτος δικαίου διαπίστωση ότι επαναλαμβάνονται σε κάθε επόμενη έκθεση τα ίδια ευρήματα για κακοδιαχείριση και κακοδιοίκηση, δηλαδή χωρίς καμία διάθεση για συμμόρφωση.

Ευρήματα για τα νοσοκομεία

Στη συνέχεια παραθέτω μερικά (η αναλυτική παρουσίασή τους χρειάζεται … τόμο!) χαρακτηριστικά  ευρήματα (με την ελπίδα ότι, επιτέλους, έχει γίνει συμμόρφωση προς τις συστάσεις του ανωτάτου δημοσιονομικού δικαστηρίου) ετήσιων και ειδικών εκθέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον χώρο της δημόσιας υγείας, τα νοσοκομεία. Σημειώνεται ότι στην  Εθνική Αρχή Διαφάνειας δεν μεταφέρθηκαν μόνο οι αρμοδιότητες του ΣΕΥΥΠ που αφορούν τον έλεγχο της αγοράς υγείας, αλλά και εκείνες που αφορούν την οικονομική διαχείριση  των επιχορηγήσεων των νοσοκομείων από τους φορολογουμένους:

• Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας  (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) δεν έχει συντάξει Ισολογισμό από της ιδρύσεώς του (έτος 2012) έως και σήμερα.
• Σε ό,τι αφορά τον απολογισμό, διαπιστώθηκε ότι εκκρεμεί η έγκριση από την εποπτεύουσα αρχή των απολογισμών όλων των ετών, πλην του έτους 2012 (έτος σύστασης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) μέχρι το έτος 202.
• Διαπιστώθηκε παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων εκ μέρους του  ΕΟΠΥΥ.
• Τα Νοσοκομεία (μαζί με ΝΠΔΔ και τα ΝΠΙΔ),  δεν έχουν προβεί σε καμία ενέργεια για την συγκρότηση των Επιτροπών Ελέγχου.
• Το 25% των νοσοκομείων τείνουν σε μεγαλύτερο βαθμό να συστήνουν, αλλά να μην στελεχώνουν καθόλου τις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου (ΜΕΕ), ακολουθώντας μια λογική κατ΄ επίφαση συμμόρφωσης.
• Η πλειονότητα των νοσοκομείων εξακολουθεί, τέσσερα  έτη μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4795/2021, να στηρίζεται στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών, είτε για την υποστήριξη της ΜΕΕ τους, είτε για την ανάθεση της λειτουργίας του εσωτερικού ελέγχου.
• Τα νοσοκομεία, όπου δεν  υπάρχει Επιτροπή Ελέγχου, δεν έχουν προβεί σε καμία ενέργεια για τη συγκρότησής τους.
• Περίπου το 40% των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου στα Νοσοκομεία παραμένει χωρίς στελέχωση.
• Δεν υφίσταται θεσμοθετημένη διαδικασία υποβολής και εξέτασης των αιτημάτων των ιατρών για την εισαγωγή νέων υλικών.
• Η κατανομή των αρμοδιοτήτων αποσυνδέει την κρίση για την ιατρική αναγκαιότητα της προμήθειας ορισμένου υλικού από τη διενέργεια οικονομικών σταθμίσεων.
• Διαπιστώθηκε ότι στο πληροφοριακό σύστημα νοσοκομείων δεν καταγράφεται η πορεία εξέλιξης των υποβληθέντων από τους ιατρούς αιτημάτων.
• Διαπιστώθηκε σε πολλές περιπτώσεις ότι τα αιτήματα των ιατρών για την εισαγωγή υλικών δεν αιτιολογούνται επαρκώς ως προς το κόστος και το όφελος από την εισαγωγή του προτεινόμενου προς προμήθεια υλικού.
• Δεν προκύπτει ότι ο έλεγχος των επιστημονικών συμβουλίων επί των αιτημάτων είναι επαρκής.
• Τα διοικητικά και τα οικονομικά όργανα των νοσοκομείων κρίνουν επί των αιτημάτων των ιατρών, χωρίς να έχουν αναγκαίως τις σχετικές γνώσεις.
• Πρακτικές ανάγκες έχουν οδηγήσει τα νοσοκομεία στην τήρηση άτυπων διαδικασιών προμηθειών.
• Στα περισσότερα νοσοκομεία χρησιμοποιείται ευρέως η παρακαταθήκη, η οποία συνιστά θεσμό του ιδιωτικού δικαίου και δεν προβλέπεται στις διατάξεις για την ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων.
• Διαπιστώθηκε ότι δεν υφίσταται μηχανισμός διασφάλισης ότι τα υλικά που τίθενται σε παρακαταθήκη αποτελούν είδη τα οποία τα νοσοκομεία δεν μπορούσαν να έχουν προμηθευθεί κατόπιν προγραμματισμού με τη συνήθη διαδικασία προμήθειας.
• Ένα εκ των ελεγχθέντων νοσοκομείων προμηθεύτηκε το ίδιο είδος υλικού από διαφορετικούς προμηθευτές που επιλέχθηκαν από διαφορετικούς ιατρούς σε διαφορετικές μεταξύ τους τιμές.
• Σε πολλές περιπτώσεις, διαπιστώθηκε ότι το τιμολόγιο για την προμήθεια ορισμένων υλικών εκδόθηκε κατά το οικονομικό έτος που έπεται του χρόνου διενέργειας της προμήθειας!
• Η ανάγκη ικανοποίησης των αναγκών των νοσοκομείων τελικώς καταλήγει να εξαρτάται από την καλή διάθεση των προμηθευτών που αποδέχονται την προμήθεια χωρίς εξασφάλιση ή με σημαντική καθυστέρηση της πληρωμής τους.
• Ο προγραμματισμός των προμηθειών στηρίζεται στις αναλώσεις των προηγούμενων ετών και όχι σε επίκαιρα στοιχεία.
• Ο προγραμματισμός των προμηθειών δεν διενεργείται με βάση τις καταγραφόμενες ετήσιες ανάγκες για την αποτελεσματική εξυπηρέτηση των ασθενών, αλλά αποκλειστικά με βάση τις αναλώσεις των τελευταίων ετών.
• Μη ρεαλιστικοί και μη ειλικρινείς προϋπολογισμοί
• Οι πιστώσεις εξαντλούνται κατά τη διάρκεια του έτους και οι προϋπολογισμοί υπόκεινται σε συνεχείς αναμορφώσεις, συχνά χωρίς ιδιαίτερη αιτιολογία.
• Στην πράξη η λειτουργία του Παρατηρητηρίου Τιμών έχει εγκαταλειφθεί από την Εθνικής Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), χωρίς να έχει μέχρι σήμερα αντικατασταθεί από άλλο μηχανισμό ελέγχου των τιμών, ενώ επιτελεί με βάση τις σχετικές διατάξεις σημαίνοντα ρόλο στον έλεγχο των τιμών κατακύρωσης των προμηθειών.
• Τα νοσοκομεία προσφεύγουν κατά κανόνα σε απευθείας αναθέσεις για την κάλυψη των αναγκών τους.
• Έχουν παρέλθει σχεδόν επτά έτη από την πρόβλεψη των σχετικών διατάξεων για υλοποίηση μητρώων, αλλά μητρώα δεν έχουν μέχρι σήμερα δημιουργηθεί.
• Έτσι, κατά το μεταβατικό στάδιο μέχρι τη δημιουργία των μητρώων, δεν υφίστανται αξιόπιστοι εναλλακτικοί τρόποι άντλησης των στοιχείων που είναι αναγκαία για τον προγραμματισμό και τη διενέργεια προμηθειών ιατροτεχνολογικού και υγειονομικού υλικού.
• Διαπιστώθηκε ότι δεν υφίσταται ενιαία κωδικοποίηση των υγειονομικών ειδών, μολονότι αιυξ αποτελεί προϋπόθεση κάθε σχεδιασμού.
• Η έλλειψη στοιχείων κόστους και αναλώσεων υποχρεώνει την ΕΚΑΠΥ (Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας) όταν διενεργεί κεντρικούς διαγωνισμούς για λογαριασμό των νοσοκομείων, να αναζητά στοιχεία από τα νοσοκομεία για τις αναλώσεις τους σε μορφή υπολογιστικών φύλλων (excel).

Λείπουν οι εσωτερικοί έλεγχοι, “χορεύουν τα ποντίκια”

Τα αίτια αυτής της απογοητευτικής διαδικασίας προμήθειας ιατροτεχνολογικού και υγειονομικού υλικού αναζητούνται στην σε μεγάλο βαθμό ελλιπή και ανομοιογενή εφαρμογή του συστήματος εσωτερικού ελέγχου σε όλο τον δημόσιο τομέα και, φυσικά, και στα νοσοκομεία.

Αυτό συμβαίνει παρότι θεσμοθετήθηκε το 2021 και αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και για την πρόληψη φαινομένων απάτης, διαφθοράς και κακοδιοίκησης. Παραθέτω μερικά σχετικά ευρήματα της τελευταίας έκθεσης (Φεβρουάριος 2026) του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορούν τα νοσοκομεία:

• Η πλειονότητα των νοσοκομείων εξακολουθεί, τέσσερα  έτη μετά τη θέση σε ισχύ του Ν. 4795/2021 για εφαρμογή συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, να προσφεύγει στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών για την υποστήριξη της λειτουργίας τους.
• Τα Νοσοκομεία (μαζί με άλλα ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ), για τα οποία έχει παρέλθει διάστημα 18 μηνών από τη συγκρότηση των Μονάδων Εσωτερικού Ελέχου τους, δεν έχουν προβεί σε καμία ενέργεια για την συγκρότηση των Επιτροπών Ελέγχου
• Στην πλειονότητα των στελεχωμένων τέτοιων μονάδων νοσοκομείων υπηρετεί μόλις ένας υπάλληλος.
• Τα νοσοκομεία (25%) παρουσιάζουν υψηλή συχνότητα μη  στελέχωσης, «γεγονός που υποδηλώνει την υιοθέτηση μιας κατ’ επίφαση συμμόρφωσης χωρίς την απαιτούμενη λειτουργική υποστήριξη», σχολιάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο.
• Ακόμα και η προαναφερθείσα Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ, η οποία ιδρύθηκε το 2017 (Ν. 4472/2017) ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και το 2021 (Ν. 4865) με τον ίδιο τίτλο ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με κεντρικές  αρμοδιότητες  σχετικά με τη διενέργεια των προμηθειών υγείας, διαπιστώνεται ότι δεν έχει συνταχθεί ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της  (άρθρο 15 ν. 4865/2021) και δεν έχει συσταθεί η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου (άρθρο 16 του ν. 4865/2021) ούτε το συμβούλιο εμπειρογνωμόνων (άρθρο 14).

Πρόβλημα για νοσοκομείο η αναντιστοιχία για 0,40 ευρώ

Στην έκθεση του το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ένα περιστατικό που θυμίζει την «περί όνου σκιά», δηλαδή  την περίπτωση κατά την οποία για ένα ασήμαντο ζήτημα πήγαν στα δικαστήρια ένας αγωγιάτης και ένας Αθηναίος, αλλά και την κυβέρνηση Τσίπρα:

Το υπουργείο Υγείας εντόπισε διαφορά μόλις 40 λεπτών του ευρώ κατά τον έλεγχο των απολογιστικών στοιχείων έτους 2016 που εγκαίρως υπέβαλε σε αυτό το νοσοκομείο. Η διαφορά των 40 λεπτών τακτοποιήθηκε τελικά το έτος 2023. Η μη έγκριση από το υπουργείο Υγείας του απολογισμού έτους 2016 λόγω της προαναφερόμενης διαφοράς συμπαρέσυρε και τους απολογισμούς των επόμενων ετών 2017-2021, καθώς η οικεία Υγειονομική Περιφέρεια δεν δέχθηκε να τους ελέγξει, χωρίς να έχει κλείσει και εγκριθεί η οικονομική χρήση του 2016.

Επίσης, οι απολογισμοί νοσοκομείου ετών 2014 έως και 2022 βρίσκονται στο στάδιο της κατάρτισης γιατί εκκρεμεί ο προσδιορισμός του ταμειακού υπολοίπου του απολογισμού του 2013 από το υπουργείο Υγείας, λόγω της υπεξαίρεσης που διαπιστώθηκε στο ταμείο του νοσοκομείου το έτος αυτό. Διαπιστώθηκε, για παράδειγμα, μη υποβολή των απολογισμών εσόδων – εξόδων ενός νοσοκομείου, για τα οικονομικά έτη 2013-2021, από το Οικονομικό Τμήμα προς το Διοικητικό Συμβούλιο, σε αναμονή της απόφασης έγκρισης του απολογισμού οικονομικού έτους 2012 από την εποπτεύουσα Υγειονομική Περιφέρεια.

Ο ίδιος ο όρος “Γαλάζια Πατρίδα” (Mavi Vatan) διατυπώθηκε επισήμως το 2006, αλλά ο χάρτης με τίτλο «Εκδίκηση» (Intikam) του 1916 αποδεικνύει ότι το ιδεολογικό και ψυχολογικό υπόβαθρο αυτών των διεκδικήσεων ξεπερνά τον έναν αιώνα ζωής. Αυτή η ιστορική πηγή φωτίζει τη βαθύτερη ρίζα του ζητήματος με πολύ συγκεκριμένο τρόπο.

Η “Μαύρη” Χαρτογράφηση (1916) και η Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922)

Ο χάρτης αυτός δημιουργήθηκε από το καθεστώς των Νεότουρκων κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αποτυπώνοντας με μαύρο, πένθιμο χρώμα τα εδάφη (Βαλκάνια και νησιά του Αιγαίου) που έχασε η Οθωμανική Αυτοκρατορία στους Βαλκανικούς Πολέμους. Ο τίτλος “Εκδίκηση” δείχνει ότι η απώλεια του Αιγαίου και των ευρωπαϊκών εδαφών δεν έγινε ποτέ αποδεκτή ως οριστική. Καλλιεργούσε συστηματικά στο εσωτερικό της Τουρκίας ένα αίσθημα “ανολοκλήρωτου καθήκοντος” και γεωπολιτικού ακρωτηριασμού.

Η Τουρκία δεν επέτυχε τους στόχους της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά η νίκη του Κεμάλ το 1922 (αυτό που η Τουρκία γιορτάζει ως Πόλεμο της Ανεξαρτησίας» βασίστηκε στην απόλυτη δαιμονοποίηση του ελληνικού στοιχείου. Η Μικρασιατική Εκστρατεία εμβάθυνε το μίσος γιατί έφερε τον πόλεμο μέσα στα σπίτια των Τούρκων. Αυτή η νίκη αποτελεί το θεμέλιο του σύγχρονου τουρκικού κράτους και διδάσκεται στα σχολεία με τέτοιο τρόπο, ώστε η Ελλάδα να παρουσιάζεται πάντα ως ο “ύπουλος, αιώνιος εχθρός” που περιμένει την ευκαιρία να ξαναμπεί στη Μικρά Ασία.

“Χαμένη” Πατρίδα (1916) – “Γαλάζια” Πατρίδα (2006)

Υπάρχει μια ευθεία γραμμή που συνδέει τον χάρτη του 1916 με το σήμερα. Η ψυχολογία της “Εκδίκησης” για τις χαμένες θάλασσες και τα νησιά του 1912-1913 μετατράπηκε, 90 χρόνια μετά, στο επίσημο δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Η γεωγραφική εμμονή παραμένει η ίδια: η Άγκυρα θεωρεί ότι η φυσική της επιρροή και τα σύνορά της πρέπει να εκτείνονται δυτικά, εκεί που τελείωνε κάποτε η αυτοκρατορία. 

Στον 21ο αιώνα, η γεωγραφική αυτή εμμονή αποκτά πλέον έναν ωμό οικονομικό ρεαλισμό: το ιστορικό απωθημένο μετατρέπεται σε μια επιθετική στρατηγική για τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών της Ανατολικής Μεσογείου, ώστε η Άγκυρα να αποτρέψει τον ενεργειακό της αποκλεισμό.

Συνεπώς, η σύγχρονη “Γαλάζια Πατρίδα” δεν γεννήθηκε στο κενό το 2006. Είναι η σύγχρονη, ψηφιοποιημένη και προσεχώς νομικοποιημένη εκδοχή ενός οθωμανικού συνδρόμου απώλειας που κρατά τουλάχιστον από το 1916. Είναι η γεωπολιτική απάντηση σε αυτόν ακριβώς τον φόβο που γεννήθηκε το 1919: η Άγκυρα θεωρεί ότι αν δεν ελέγξει το μισό Αιγαίο, η Ελλάδα θα έχει πάντα τη δυνατότητα να την απειλήσει ξανά. 

Αυτή η επιχειρούμενη “νομικοποιημένη” εκδοχή του δόγματος περνά μέσα από την ευθεία και συνειδητή αμφισβήτηση της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), με την Τουρκία να μετασκευάζει τις αυθαίρετες θεωρίες της σε έωλα νομικοφανή προσχήματα που ακρωτηριάζουν το δικαίωμα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Για να κατανοήσουμε πώς το τραύμα του 1922 και ο χάρτης του 1916 “κουμπώνουν” απόλυτα στο σήμερα, αρκεί να δούμε πώς ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το τουρκικό κατεστημένο χρησιμοποιούν αυτή την ιστορική μνήμη. Δεν πρόκειται για απλή ρητορική, αλλά για μια συστηματική, ψυχολογική επιχείρηση που μετατρέπει το παρελθόν σε σύγχρονη απειλή.

Ένα σχέδιο με βαθιές ρίζες

Η ιστορική αναδρομή που κάναμε αποδεικνύει ότι η “Γαλάζια Πατρίδα” είναι το σύγχρονο όνομα ενός παλαιού οράματος. Όσοι, λοιπόν, πιστεύουν ότι το ζήτημα θα λυθεί εύκολα, εθελοτυφλούν μπροστά σε μια στρατηγική που μετρά πάνω από έναν αιώνα συστηματικής καλλιέργειας.

Αν ο χάρτης του 1916 ήταν το εργαλείο προπαγάνδας των Νεότουρκων για να κρατήσουν ζωντανό το μίσος και την επιθυμία ανακατάληψης, η σημερινή τουρκική κυβέρνηση πέτυχε κάτι πολύ πιο μόνιμο: έβαλε τη “Γαλάζια Πατρίδα” στα σχολικά βιβλία επίσημα το 2024. 

Η εισαγωγή της “Γαλάζιας Πατρίδας” στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα (Ο Αιώνας της Τουρκίας) κλείνει τον κύκλο που άνοιξε ο χάρτης της “Εκδίκησης” το 1916, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις επόμενες γενιές…

Ο Ιωάννης Ε. Τράτσης είναι Πλοίαρχος Α΄ Τάξεως Εμπορικού Ναυτικού.

«Συνεργαστήκαμε με εκπροσώπους της Δανίας και της Γροιλανδίας ώστε να διασφαλίσουμε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν για πάντα κάθε δυνατότητα να κάνουν ό,τι απαιτείται στη Γροιλανδία προκειμένου να διαφυλάξουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας, καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», έγραψε ο Τραμπ.

«Στο εξής, κανείς αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορέσει ουδέποτε να έχει βάση στη Γροιλανδία, να έχει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιήσει επενδύσεις ευαίσθητου χαρακτήρα στη Γροιλανδία, χωρίς τη ρητή γραπτή έγκρισή μας», δήλωσε ο Τραμπ.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ακολούθως ότι «αυτή η συμφωνία διασφαλίζει πως η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να διαθέτουν βάση στη Γροιλανδία, ότι δεν μπορούν να στείλουν στρατεύματα εκεί και ότι υφίστανται οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτροπή οποιασδήποτε επένδυσης σε ευαίσθητους τομείς».

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν χαιρέτισε τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, διαβεβαιώνοντας πως θα είναι «καλή για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη». Μια συμφωνία που «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση», επισημαίνει η Φρεντέρικσεν. Η υπογραφή της συμφωνίας αναμένεται την επόμενη εβδομάδα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Tι περιλαμβάνει η συμφωνία

Ο Τραμπ εμφανίζεται να εξασφαλίζει μέσω της νέας συμφωνίας με τη Δανία και τη Γροιλανδία μεγάλο μέρος εκείνου που η Ουάσινγκτον θεωρούσε στρατηγικά αναγκαίο: Μόνιμη αμερικανική παρουσία στο κρίσιμο νησί της Αρκτικής, δυνατότητα ενίσχυσης των στρατιωτικών υποδομών και ένα πλαίσιο που θα εμποδίζει τη Ρωσία και την Κίνα να αποκτήσουν στρατιωτικό ή ευαίσθητο οικονομικό αποτύπωμα στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, η συμφωνία φαίνεται να έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να ικανοποιεί τη βασική “κόκκινη γραμμή” της Κοπεγχάγης και του Νουούκ: Η κυριαρχία της Γροιλανδίας δεν περνά στις Ηνωμένες Πολιτείες και το δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση παραμένει ανέπαφο.

Κάπως έτσι, έπειτα από μήνες κατά τους οποίους οι απειλές ακόμη και για χρήση βίας είχαν προκαλέσει πρωτοφανή ένταση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, η αντιπαράθεση οδηγείται σε έναν συμβιβασμό που επιτρέπει στον Τραμπ να μιλά για “νίκη”, χωρίς η Δανία να παραδίδει το έδαφός της.

Το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας αποτελεί μυστήριο. Οι κυβερνήσεις Δανίας και Γροιλανδίας αναφέρουν ότι αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και στη συνέχεια θα πρέπει να περάσει από τις προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Δύο διαφορετικές αναγνώσεις 

Ο Τραμπ επέλεξε να παρουσιάσει το deal με τους πιο απόλυτους όρους. «Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής κατέληξαν σε συμφωνία με το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία, η οποία δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών στη Γροιλανδία», ανέφερε στο Truth Social.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ θα έχουν «για πάντα» τη δυνατότητα να κάνουν ό,τι θεωρούν αναγκαίο για την άμυνα της Γροιλανδίας και της αμερικανικής επικράτειας. Χαρακτήρισε μάλιστα τη συμφωνία “Infinite Life”, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει ημερομηνία λήξης. Η εικόνα που δίνουν, ωστόσο, Δανία και Γροιλανδία είναι προσεκτικότερη.

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν τόνισε ότι η συμφωνία ενισχύει την κοινή ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό, αλλά ταυτόχρονα «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση». Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν σημείωσε από την πλευρά του ότι το deal αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση της στη διεθνή συνεργασία.

Τι φαίνεται να πήραν οι ΗΠΑ

Η ουσία της συμφωνίας βρίσκεται κυρίως στην ασφάλεια και στη μακροχρόνια στρατηγική θέση της Γροιλανδίας. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις και μίλησαν στη Washington Post, το πλαίσιο προβλέπει ότι μόνο κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ θα μπορούν να εγκαθιστούν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, ενώ ευαίσθητες επενδύσεις θα επιτρέπονται σε χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρακτικά, το μέτρο στοχεύει κατά κύριο λόγο στο να αποκλείσει μια μελλοντική στρατιωτική ή στρατηγικής σημασίας οικονομική παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας. Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η συμφωνία διασφαλίζει πως η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να αποκτήσουν βάση ή να στείλουν στρατεύματα στη Γροιλανδία και ότι προβλέπονται μηχανισμοί για την αποτροπή επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς.

Ο Τραμπ πήγε ακόμη μακρύτερα, υποστηρίζοντας ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί «ποτέ» να διαθέτει στρατιωτική βάση, παρουσία ή ευαίσθητη επένδυση στη Γροιλανδία χωρίς «ρητή γραπτή έγκριση» της Ουάσιγκτον. Ωστόσο, πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν στη Washington Post ότι η συμφωνία δεν δίνει στις ΗΠΑ γενικό δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις της Γροιλανδίας, παρά την ευρύτερη διατύπωση που χρησιμοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Το κρίσιμο σημείο

Ίσως το σημαντικότερο μακροπρόθεσμο στοιχείο του deal αφορά ένα σενάριο που δεν σχετίζεται άμεσα με τη σημερινή σχέση Γροιλανδίας και Δανίας, αλλά απασχολεί εδώ και καιρό την Ουάσινγκτον: τι θα συμβεί εάν κάποια στιγμή η Γροιλανδία αποκτήσει πλήρη ανεξαρτησία. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν εκφράσει ανησυχίες ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο οι υφιστάμενες συμφωνίες για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία θα μπορούσαν να τεθούν εκ νέου υπό διαπραγμάτευση ή ακόμη και να καταργηθούν.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Washington Post και του Reuters, το νέο πλαίσιο έχει σχεδιαστεί ώστε να εξακολουθήσει να ισχύει ακόμη και σε περίπτωση που η Γροιλανδία αποχωρήσει κάποτε από το Βασίλειο της Δανίας. Αυτό εξηγεί και την ιδιαίτερη επιμονή του Τραμπ στη λέξη «μόνιμος».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Γροιλανδία θα παραμείνει «για πάντα μέρος της στρατηγικής αμυντικής περιοχής της Βόρειας Αμερικής», υποστηρίζοντας ότι το deal αντιμετωπίζει σε μόνιμη βάση τις αμερικανικές ανησυχίες ασφαλείας.

Υπάρχει, πάντως, μία σημαντική παράμετρος: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποκτούν τώρα για πρώτη φορά στρατιωτική πρόσβαση στη Γροιλανδία. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί χρονολογείται από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η αμυντική συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας του 1951 παραχώρησε ήδη στην Ουάσινγκτον ευρείες δυνατότητες για εγκαταστάσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η συμφωνία τροποποιήθηκε το 2004 και σήμερα η βάση Πιτουφίκ αποτελεί την κύρια αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στη Γροιλανδία. Η υφιστάμενη συμφωνία προβλέπει επίσης διαδικασία για τη δημιουργία νέων αμυντικών περιοχών, ενώ για σημαντικές αλλαγές στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις προβλέπεται ενημέρωση και διαβούλευση με τη Δανία και τη Γροιλανδία.

Επομένως, το νέο deal φαίνεται να αφορά λιγότερο την απόκτηση μιας δυνατότητας που δεν υπήρχε και περισσότερο την κατοχύρωση και επέκταση της αμερικανικής στρατηγικής παρουσίας σε βάθος χρόνου, αλλά και τον αποκλεισμό τρίτων δυνάμεων από κρίσιμες υποδομές και επενδύσεις.

Διεθνή μέσα έχουν αναφέρει ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει ακόμη και τη δημιουργία τριών νέων βάσεων στη νότια Γροιλανδία, πέρα από την Πιτουφίκ, χωρίς ωστόσο κάτι τέτοιο να έχει επιβεβαιωθεί στο δημοσιοποιημένο πλαίσιο της συμφωνίας.

Από την απειλή προσάρτησης στον συμβιβασμό

Η απόσταση από το σημείο στο οποίο είχαν φτάσει οι σχέσεις των δύο πλευρών στις αρχές του έτους είναι μεγάλη. Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να αποκτήσουν τη Γροιλανδία και δεν είχε αποκλείσει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής δύναμης.

Η στάση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Δανία και στην Ευρώπη, καθώς θα επρόκειτο για πρωτοφανές ενδεχόμενο: το ισχυρότερο στρατιωτικά μέλος του ΝΑΤΟ να απειλεί την εδαφική ακεραιότητα άλλου κράτους-μέλους. Τον Ιανουάριο, η Φρεντέρικσεν είχε δηλώσει δημοσίως ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη ευρεία πρόσβαση στη Γροιλανδία βάσει της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας και είχε καλέσει την Ουάσιγκτον να σταματήσει τις απειλές περί προσάρτησης.

Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, από έναν μικρό κύκλο υψηλόβαθμων Αμερικανών και Δανών αξιωματούχων. Σύμφωνα με τη Washington Post, στόχος ήταν να αποφευχθούν δημόσιες τοποθετήσεις που θα μπορούσαν να τινάξουν τις συνομιλίες στον αέρα.

Χαρακτηριστικό του κλίματος ήταν το επεισόδιο στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όταν, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που μίλησαν στην εφημερίδα, η Φρεντέρικσεν πλησίασε τον Τραμπ και του είπε: «Ντόναλντ, δεν πρόκειται να πάρεις τη Γροιλανδία». «Εντάξει, θα δούμε», φέρεται να απάντησε εκείνος.

Η συμφωνία έρχεται την ώρα που η Αρκτική αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Η υποχώρηση των πάγων δημιουργεί νέες θαλάσσιες οδούς και αυξάνει το ενδιαφέρον για φυσικούς πόρους και κρίσιμα ορυκτά, ενώ η στρατιωτική δραστηριότητα της Ρωσίας και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Κίνας έχουν μετατρέψει την περιοχή σε πεδίο εντονότερου ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων. Ευρωπαίοι ηγέτες τόνισαν μόλις αυτή την εβδομάδα ότι η Αρκτική αποτελεί πλέον κρίσιμο πεδίο για την ευρωπαϊκή και διατλαντική ασφάλεια.

Για την Ουάσινγκτον, επομένως, το ζητούμενο δεν περιορίζεται στην κατοχή της Γροιλανδίας. Το σημαντικότερο είναι ποιος θα έχει στρατιωτική πρόσβαση στο νησί, ποιος θα ελέγχει κρίσιμες υποδομές και επενδύσεις και εάν η Γροιλανδία θα παραμείνει σταθερά ενταγμένη στο δυτικό σύστημα ασφαλείας τις επόμενες δεκαετίες. Και εκεί φαίνεται να βρίσκεται η ουσία του νέου deal: ο Τραμπ δεν απέκτησε τη Γροιλανδία, αλλά η Ουάσινγκτον επιχειρεί να εξασφαλίσει ότι, ανεξάρτητα από το πολιτικό μέλλον του νησιού, δεν θα την αποκτήσει στρατηγικά ούτε η Μόσχα ούτε το Πεκίνο.