Παράλληλα, νέες ρωσικές επιθέσεις έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιφέρεια της Οδησσού. Σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Όλεχ Κίπερ, οι ζημιές στο δίκτυο ηλεκτροδότησης είχαν ως αποτέλεσμα να μείνουν χωρίς ρεύμα περισσότεροι από 1.000 πελάτες της τοπικής εταιρείας ηλεκτρισμού.

Η ανήλικη υπέστη σοβαρά τραύματα και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Ιπποκράτειο ενώ οι αστυνομικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη του οδηγού. Τα ακριβή αίτια του ατυχήματος ερευνώνται.

Ακούστηκαν «πολλαπλές εκρήξεις» στην Τεχεράνη, στην Ταμπρίζ και στην Ισφαχάν, ανέφερε μέσω Telegram η κρατική τηλεόραση της Ισλαμικής Δημοκρατίας IRIB, ενώ σχεδόν ταυτόχρονα ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωνε πως έπληξε «στρατιωτικούς στόχους του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος στο δυτικό και στο κεντρικό Ιράν».

Νωρίτερα, κάνοντας λόγο για «σοβαρό σφάλμα» του Ιράν, ο ισραηλινός στρατός είχε διαμηνύσει πως θα ανταπέδιδε «με δύναμη» την ιρανική επίθεση μόλις λάμβανε «το πράσινο φως». Διαβεβαίωσε εξάλλου πως «όλοι» οι ιρανικοί πύραυλοι αναχαιτίστηκαν.

Ακόμη, έκανε λόγο νωρίς το πρωί για εκτόξευση πυραύλου εναντίον της επικράτειας της χώρας από την Υεμένη, μεγάλο μέρος της οποίας ελέγχεται από το κίνημα των ανταρτών Χούθι, οι οποίοι πρόσκεινται στο Ιράν. Δεν διαπιστώθηκαν ούτε ζημιές ούτε θύματα.

Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις χθεσινές εκτοξεύσεις «προειδοποίηση», σε ανταπόδοση για τον ισραηλινό βομβαρδισμό νοτίων προαστίων της της Βηρυτού, συμπληρώνοντας πως οποιαδήποτε νέα επίθεση στη λιβανική πρωτεύουσα θα οδηγήσει σε «πιο σθεναρή ανταπόδοση».

Στα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου, οχυρό του κινήματος Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, τα ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν δυο ανθρώπους και τραυμάτισαν άλλους είκοσι χθες παρά την κατάπαυση του πυρός που έχει κηρυχτεί αλλά μένει μόνο στη θεωρία.

Ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ λέει πως θέλει το ζήτημα να τεθεί χωριστά, για το Ιράν ο πόλεμος είναι ένας και το ζήτημα του Λιβάνου είναι αδιαχώριστο. «Το τρομοκρατικό ιρανικό καθεστώς διέπραξε σοβαρό λάθος επιλέγοντας για ακόμη μια φορά την οδό της τρομοκρατίας», ανέφερε χθες ο ταξίαρχος Έφι Ντεφρίν, εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων, σε σύντομο τηλεοπτικό διάγγελμά του.

Προοπτική συμφωνίας υπό αμφισβήτηση

Αυτή ήταν η πτώση φορά που το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον του Ισραήλ αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου. Αλλά οι διαπραγματεύσεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης έκτοτε δεν έχουν φέρει καρπούς και οι δυο πλευρές ενεπλάκησαν τις τελευταίες ημέρες σε επανειλημμένες ανταλλαγές πυρών γύρω από το στενό του Ορμούζ — καθώς δεν μοιάζει πιο κοντά ο τερματισμός του πολέμου που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους στην περιοχή κι έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε τον ιστότοπο Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησε τηλεφωνικά χθες βράδυ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον κάλεσε το Ισραήλ να μην προχωρήσει σε αντίποινα, για να μην τεθεί σε κίνδυνο η προοπτική συμφωνίας Ουάσιγκτον-Τεχεράνης.

Δεν υπήρξε καμιά επίσημη ενημέρωση από τις υπηρεσίες ούτε του ενός, ούτε του άλλου. «Είμαστε κοντά στη σύναψη οριστικής συμφωνίας με το Ιράν. Θα είναι καλή συμφωνία. Δεν θέλω να ναυαγήσει εξαιτίας αυτού που συμβαίνει τώρα», είπε, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο του Axios Μπαράκ Ραβίντ. Οι δυο ηγέτες είχαν ήδη τεταμένη συνομιλία πριν από μερικές ημέρες, σύμφωνα με τον κ. Τραμπ, που εμφανίστηκε δυσαρεστημένος για την κλιμάκωση της επίθεσης του Ισραήλ στον Λίβανο.

Κατόπιν, αναφερόμενος στις νέες εχθροπραξίες, ο αμερικανός πρόεδρος είπε στους Financial Times ότι «δεν θα έχουν καμιά επίπτωση» στη διαδικασία με σκοπό τη σύναψη συμφωνίας. Διότι «εγώ αποφασίζω. Δεν αποφασίζει αυτός», όπως τόνισε αναφερόμενος στον ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου. Ως τώρα, ο κ. Νετανιάχου δεν έχει κάνει καμιά δημόσια δήλωση για την αναζωπύρωση της σύγκρουσης. Οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν κατά 2% και πλέον στις αγορές της Ασίας, με τα προθεσμιακά συμβόλαια για τις παραδόσεις Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς, να κλείνονται σε επίπεδο πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι.

«Η επανέναρξη του πολέμου ανάμεσα στο Ιράν και του Ισραήλ δεν είναι προς το συμφέρον κανενός», τόνισε η επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας Ιβέτ Κούπερ μέσω X, καλώντας τα μέρη να επιδείξουν «αυτοσυγκράτηση» και να «αποκλιμακώσουν αμέσως» και να συνεχιστούν οι «διαπραγματεύσεις» ώστε να επιτευχθεί «διαρκής διευθέτηση».

Νωρίτερα το Ιράν απείλησε πως θα βάλει στο στόχαστρο αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα στην περιοχή μετά τους βομβαρδισμούς στη Βηρυτό.

Σχολεία κλειστά

Οι ισραηλινές αρχές ανακοίνωσαν ότι τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά σήμερα. Το Ιράκ ανακοίνωσε χθες βράδυ πως κλείνει τον εναέριο χώρο του. Η Συρία έκανε γνωστό πως κλείνει επίσης μέρος του εναέριου χώρου της.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν «τρομοκρατικές οργανώσεις» στη Σουλεϊμανίγια, στο ιρακινό Κουρδιστάν, σύμφωνα με το ιρανικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Οι ιρανικές αρχές έκαναν γνωστό πως κλείνουν επίσης τον εναέριο χώρο στο δυτικό τμήμα της χώρας. Οι πτήσεις προς και από το διεθνές αεροδρόμιο Ιμάμης Χομεϊνί της Τεχεράνης, το ένα από τα δυο μεγαλύτερα που εξυπηρετούν την ιρανική πρωτεύουσα, «ανεστάλησαν μέχρι νεοτέρας», μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR.

Κατά το ίδιο πρακτορείο, ο σύμβουλος της ιρανικής διπλωματίας Αλί Σαφαρί δήλωσε ότι οι εκτοξεύσεις πυραύλων έγιναν «έπειτα από έναν και πλέον μήνα αυτοσυγκράτησης» παρά «τις επανειλημμένες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός» από πλευράς του Ισραήλ στον Λίβανο.

Σε άλλη συνέντευξή του, στο Fox News, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε πως οι εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν «δεν θα βοηθήσουν στις διαπραγματεύσεις» ωστόσο επέμεινε, όπως επαναλαμβάνει εδώ κι εβδομάδες, ότι τα μέρη είναι «πολύ κοντά» σε συμφωνία.

Τα σημεία όπου υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις παραμένουν ωστόσο πολλά. Για το στενό του Ορμούζ, για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το ουράνιο που έχει εμπλουτίσει κατά υψηλό ποσοστό, όπως και για την τύχη των πόρων του Ιράν που έχουν παγώσει στο εξωτερικό λόγω αμερικανικών και άλλων κυρώσεων, τα χάσματα δεν μοιάζουν να έχουν γεφυρωθεί. Οι προσπάθειες ωστόσο συνεχίζονται.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο πακιστανός υπουργός Εσωτερικών Μόχσιν Νάκβι –που βρισκόταν χθες στην Τεχεράνη– κόμισε «ειδικό γράμμα» με αποδέκτη τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, που περιείχε «πολύ σημαντικό μήνυμα». Το περιεχόμενο δεν διευκρινίστηκε.

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί συζήτησε χθες Κυριακή το βράδυ τις «τελευταίες εξελίξεις» στη Μέση Ανατολή με τους ομολόγους του της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Τουρκίας και της Αιγύπτου, με κορυφαίο αντιπρόσωπο του κυριότερου μεσολαβητή, του Πακιστάν, και με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σύμφωνα με τις υπηρεσίες του.

Μιλώντας στα κεντρικά γραφεία της προεκλογικής εκστρατείας του Πολιτικού Συμβολαίου, του κόμματός του, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν κήρυξε τη νίκη του, λέγοντας ότι το κόμμα του βρίσκεται σε πορεία σχηματισμού μονοκομματικής κυβέρνησης και περιγράφοντας το αποτέλεσμα ως «ιστορική νίκη». Είπε ότι «θα εισακούσει τα αιτήματα των πολιτών για την απαλλαγή της χώρας από το εγκληματικό, ολιγαρχικό σύστημα» και οι ηγέτες αυτών των δυνάμεων θα οδηγηθούν στη δικαιοσύνη.

Επανέλαβε ότι οι ηγέτες των φιλορωσικών  κύριων δυνάμεων της αντιπολίτευσης, Robert Kocharyan , Gagik Tsarukyan  και Samvel Karapetyan (Ισχυρή Αρμενία), θα οδηγηθούν στη δικαιοσύνη και θα πρέπει να φυλακιστούν για προσπάθειες εξαγοράς ψήφων. Τα αντιπολιτευόμενα κόμματα από πλευράς τους κατήγγειλαν πολλές συλλήψεις στελεχών τους το τελευταίο 24ωρο.

Ο Πασινιάν δήλωσε ότι ο λαός της Αρμενίας ψήφισε για την ειρήνη και την περιφερειακή ευημερία και εξέφρασε την ελπίδα ότι το αποτέλεσμα θα γίνει δεκτό με ικανοποίηση τόσο από την Τουρκία όσο και από το Αζερμπαϊτζάν.

Συνέχισε λέγοντας ότι η Αρμενία ελπίζει να συνάψει τελικά διπλωματικές σχέσεις και να έχει πλήρως ανοιχτά σύνορα με την Τουρκία, ενώ η άμεση προτεραιότητα με το Αζερμπαϊτζάν είναι η υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας και η έναρξη του έργου TRIPP (η οδός του Τραμπ) το συντομότερο δυνατό, το οποίο χαρακτήρισε ως κάτι που θα αλλάξει τα δεδομένα, μετατρέποντας την περιοχή από αδιέξοδο σε σταυροδρόμι.

Δήλωσε ότι η Αρμενία θα συνεχίσει την ενταξιακή πορεία της στην ΕΕ και να παραμένει μέλος της Ευρασιατικής Τελωνειακή Ένωσης μέχρι την οριστική ένταξη στην ΕΕ. Είπε ότι η χώρα θα αναπτύξει και δεν θα σταματήσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία και άλλες χώρες της Ευρασιατικής Τελωνειακή Ένωσης. Ο Πασινιάν δήλωσε ότι είχε μιλήσει άτυπα με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον πρωθυπουργό της Γεωργίας μετά το κλείσιμο των καλπών. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι εκλογές δεν θα προκαλέσουν μετεκλογικές αναταραχές και υποστήριξε ότι η αντιπολίτευση εξασφάλισε τις ψήφους της μέσω εξαγοράς ψήφων.

Οι ηττημένοι ποτέ δεν συμβιβάστηκαν και από την πρώτη στιγμή πολέμησαν τον νέο πρόεδρο, συχνά με υβριστικές παρεμβάσεις. Δύο μήνες μετά, οι ομάδες της Έφης και του Ευκλείδη Τσακαλώτου αποχώρησαν και έστησαν νέο κόμμα, τη Νέα Αριστερά.

Η διαδρομή του Κασσελάκη

Ο Κασσελάκης συνέχισε, αλλά λίγες ώρες πριν το συνέδριο κόμματος τον Φεβρουάριο του 2024, έχοντας συμπληρώσει μόλις πέντε μήνες στη θέση του προέδρου, ο Τσίπρας με παρέμβασή που εξέπληξε τους πάντες, πρότεινε με επιστολή του να ξαναγίνουν (!) εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου. Ο Κασσελάκης δεν είχε αποδεχτεί το ρόλο του χρήσιμου μπροστινού. Το συνέδριο μετατράπηκε σε ρινγκ με την πλευρά Τσίπρα να προτείνει υποψήφια για τη θέση του προέδρου την Όλγα Γεροβασίλη! Έγινε τελικά συμβιβασμός και οι νέες εκλογές αποφεύχθηκαν.

Φτάσαμε στις ευρωεκλογές του 2014. Η ΝΔ συγκέντρωσε 28,31% (επτά ευρωβουλευτές), δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ με πρόεδρο τον Κασσελάκη με 14,92% (και τέσσερεις ευρωβουλευτές) ενώ η Νέα Αριστερά ουραγός, με 2,45% χωρίς να εκλέξει ευρωβουλευτή. Ουσιαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ του Κασσελάκη δεν έπεσε κάτω από το 17,83 του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Τσίπρα, αν υπολογίσουμε και το 2,45% της ΝΕΑΡ. Όμως το σχέδιο για την επάνοδο του Τσίπρα σε πρωταγωνιστικό ρόλο παρέμεινε. Είναι νέος για να αποσυρθεί από την πολιτική…

Το πραξικόπημα στο μπουζουξίδικο

Οι υπασπιστές του δεν περίμεναν πολύ. Με απόφαση της παλαιάς εκλεγμένης προ Κασσελάκη Κεντρικής Επιτροπής, καθαίρεσαν το νέο πρόεδρο και στη συνέχεια του απαγόρευσαν (!) να θέσει νέα υποψηφιότητα. Παρόλα αυτά, φαίνεται πως δεν τους έβγαιναν τα κουκιά και θα μπορούσαν οι 4.500 εκλεγμένοι σύνεδροι να επιβάλουν συμμετοχή του Κασσελάκη στις νέες εκλογές.

Όρισαν ως χώρο συνεδρίου το μπουζουξίδικο στο Γκάζι που δεν μπορούσε να φιλοξενήσει πάνω από 800 άτομα. Κλείδωσαν τους μισούς και παραπάνω συνέδρους απέξω (!) και με φαστ τρακ διαδικασίες προκήρυξαν νέες εκλογές. Έτσι ο Φάμελλος αναδείχτηκε πρόεδρος. Ακολούθησε νέα διάσπαση, με την αποχώρηση Κασσελάκη και την ίδρυση νέου κόμματος, Η κατηφόρα του ΣΥΡΙΖΑ είχε αρχίσει.

Από τις πρώτες κιόλας δημοσκοπήσεις μετά το πραξικόπημα, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πέσει κάτω από 6% και η πτώση ήταν συνεχής. Δεν υπήρχε πλέον μέλλον. Και μετά αποκαλύφθηκε επισήμως το σχέδιο. Νέο κόμμα, χωρίς βαρίδια, με ηγέτη τον Αλέξη Τσίπρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πέσει δημοκοπικά κάτω από το κρίσιμο 3% και οι περισσότεροι από τους εναπομείναντες βουλευτές του στην αναζήτηση πιθανότητας να επανεκλεγούν, καθώς οι περισσότεροι δεν θα μπορούσαν να βρουν εργασία στον ιδιωτικό τομέα, είχαν πλέον μία μόνο επιλογή: Να προσχωρήσουν ως άτομα στο νέο κόμμα του Τσίπρα, την ΕΛΑΣ.

Ο Κοτζιάς για την πολιτική ηθική

Όπως μάλιστα τόνισε σε ανάρτηση του ο Νίκος Κοτζιάς: «Τρεις φάσεις ακολούθησαν όσοι πιστεύουν ότι η πολιτική στην αριστερά πρέπει να πάρει διαζύγιο από την ηθική: Πρώτη προσπάθεια: ΔΙΑΛΥΣΗ του ΣΥΡΙΖΑ. Δεύτερη, ΕΛΕΓΧΟΥ του καθότι τα “ασημικά” τους είναι απαραίτητα. Τρίτη ΟΜΗΡΙΑΣ του, ώστε να αποτραπεί η αυτόνομη δράση του.

ΥΓ1: Όλα αυτά ονομάστηκαν ως μη παρέμβαση στα εσωτερικά τρίτου κόμματος. Συμμετείχαν δε στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή του, σειρά από ιδρυτικά μέλη άλλου κόμματος. ΥΓ2: Ουδέποτε υπήρξα μέλος του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ή του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ως αριστερός πάνω από έξι δεκαετίες ενοχλούμαι από αυτές τις πρωτοφανείς ανήθικες πρακτικές».

Στην ουρά κατά μόνας…

Πως όμως θα γίνουν οι προσχωρήσεις όταν στο κόμμα Τσίπρα γίνονται δεκτά, όπως λένε, μόνο άτομα που δεν διαθέτουν βουλευτική έδρα; Η διέξοδος που διαφαίνεται είναι, ότι σε πρώτη φάση θα ανεξαρτητοποιηθούν πριν τις εκλογές και θα ενταχθούν στο κόμμα Τσίπρα. Χωράνε όλοι της πλειοψηφίας Φάμελλου; Μέχρι τότε υπολογίζουν ότι θα έχει κατακάτσει ο κουρνιαχτός και η εμπειρία θα κριθεί χρήσιμη, όπως ανέφερε σε ανάρτηση του ο Γιώργος Σιακαντάρης, εκ των βασικών συνεργατών του Τσίπρα, ο οποίος έσπευσε να χαιρετήσει την εισήγηση του Φάμελλου για αυτοδιάλυση του κόμματος!

Το πρόβλημα όμως προκύπτει με όσους δεν θέλουν να αποχωρήσουν από τον ΣΥΡΙΖΑ και θελήσουν να κρατήσουν το κόμμα και τα περιουσιακά του στοιχεία, όπως για παράδειγμα το κτήριο γραφείων στην Κουμουνδούρου. Φοβάμαι πως στο τελευταίο επεισόδιο της κρίσης, η γελοιοποίηση θα ξεπεράσει και όσα έγιναν στο μπουζουξίδικο.

Ο Τσίπρας ποντάρει στην ανάγκη της κοινωνίας να αναζητήσει εναλλακτική λύση απέναντι στο καταστροφικό καθεστώς Μητσοτάκη. Έχει αβαντάζ απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, σε ότι αφορά ηγεσία Ανδρουλάκη. Και όπως φαίνεται, υπάρχει αντικείμενο. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η ιστορία της σύγχρονης Αριστεράς διαγράφεται. Πως η Δημοκρατία μπορεί να παραβιάζεται και να θεωρείται τριτευούσης σημασίας ζήτημα…

Στις Ηνωμένες Πολιτείες κυριάρχησε ένα πρότυπο καπιταλιστικής αναπτύξεως με ισχυρά κεϋνσιανά στοιχεία και κρατικές παρεμβάσεις, ενώ στη Δυτική Ευρώπη αυτό εκφράστηκε συχνά μέσα από την σοσιαλδημοκρατία και την διεύρυνση του κοινωνικού κράτους. Αυτή η ευημερία δεν ήταν ακόμη “δανεική”. Πατούσε, σε μεγάλο βαθμό, επάνω σε πραγματική παραγωγική ισχύ. Οι κοινωνικές παροχές, η δημόσια υγεία, η παιδεία και η προστασία της εργασίας χρηματοδοτούνταν κυρίως από πλούτο που πράγματι παραγόταν.

Ταυτόχρονα, η Δύση είχε και έναν δεύτερο λόγο να οικοδομήσει αυτό το μοντέλο. Έπρεπε να αποτρέψει τη διείσδυση του σοβιετικού παραδείγματος. Το κράτος πρόνοιας λειτούργησε και ως πολιτικό ανάχωμα. Οι δυτικές κοινωνίες έπρεπε να νιώσουν ότι το καπιταλιστικό σύστημα μπορούσε να προσφέρει ευημερία, ασφάλεια και κοινωνική κινητικότητα.

Αυτή η ισορροπία δεν διήρκεσε επ’ άπειρον. Κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να δαπανούν πολύ περισσότερα χρήματα από όσα μπορούσε να στηρίξει το σύστημα. Ο πόλεμος στο Βιετνάμ, οι εσωτερικές κοινωνικές δαπάνες και η συνεχιζόμενη νομισματική επέκταση υπονόμευσαν τη δυνατότητα διατηρήσεως της συνδέσεως του δολαρίου με τον χρυσό.

Το 1971, ο πρόεδρος Νίξον ανακοίνωσε την παύση της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό. Το Bretton Woods ουσιαστικά κατέρρευσε. Λίγα χρόνια αργότερα, η πετρελαϊκή κρίση του 1973-74 επιτάχυνε ακόμη περισσότερο την αλλαγή εποχής. Ο κόσμος πέρασε σε ένα νέο χρηματοπιστωτικό καθεστώς, όπου το χρήμα αποδεσμεύθηκε από τα προηγούμενα όριά του και το χρέος άρχισε να αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο.

Εδώ συμβαίνει μία μεγάλη ιστορική μεταβολή που συχνά δεν κατανοούμε. Η σοσιαλδημοκρατία δεν καταργήθηκε. Μεταλλάχθηκε. Από κοινωνικό κράτος που στηριζόταν κυρίως σε πραγματική παραγωγική ισχύ, μετατράπηκε σταδιακά σε σύστημα κοινωνικής σταθερότητας που στηριζόταν όλο και περισσότερο στον δανεισμό και στη χρηματοπιστωτική επέκταση.

Η Δύση αγόραζε κοινωνική ειρήνη με δανεικά

Οι κοινωνίες ήθελαν υψηλούς μισθούς, δημόσιες παροχές, αυξανόμενο βιοτικό επίπεδο και πολιτική σταθερότητα. Τα κράτη ήθελαν να αποφεύγουν κοινωνικές εκρήξεις, ταξικές συγκρούσεις και πολιτική αστάθεια. Και το χρηματοπιστωτικό σύστημα προσέφερε τη λύση. Φθηνό χρήμα, πιστωτική επέκταση και χρέος.

Βεβαίως, αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι δυτικές χώρες ακολούθησαν την ίδια πορεία με τον ίδιο τρόπο. Η Γερμανία συνέχισε να διατηρεί ισχυρή βιομηχανική βάση υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η Γαλλία διατήρησε ενεργειακή και παραγωγική αυτονομία. Οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης επένδυσαν στην τεχνολογία, στην εκπαίδευση, στην καινοτομία και στην εξαγωγική τους ισχύ. Ακόμη και όταν αυξανόταν το χρέος τους, σημαντικό μέρος των πόρων επενδυόταν παραγωγικά και μετατρεπόταν σε μακροπρόθεσμη εθνική ισχύ.

Η Ελλάδα, αντίθετα, αξιοποίησε αυτή τη νέα εποχή με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Αντί τα δανεικά να επενδυθούν σε βιομηχανία, τεχνογνωσία, παραγωγική ανασυγκρότηση, αγροτική αναβάθμιση και εξαγωγικό προσανατολισμό, κατευθύνθηκαν προς την κατανάλωση και την πολιτική πελατεία. Δημιουργήθηκε μία οικονομία όπου το κράτος λειτουργούσε όλο και περισσότερο ως μηχανισμός διανομής χρημάτων που δεν είχαν παραχθεί και το κόμμα ως μηχανισμός προσβάσεως σε αυτά.

Οι επιδοτήσεις δεν έγιναν επένδυση, έγιναν κατανάλωση. Ο δημόσιος τομέας διογκώθηκε χωρίς πάντοτε αντίστοιχη παραγωγική αποτελεσματικότητα. Η βιομηχανική βάση της χώρας υποχώρησε, η αγροτική παραγωγή αποδιαρθρώθηκε σε σημαντικό βαθμό και η οικονομία μετατράπηκε ολοένα περισσότερο σε οικονομία εισαγωγών. Η χώρα κατανάλωνε προϊόντα που παρήγαν άλλοι, συχνά με χρήματα που επίσης προέρχονταν από άλλους.

Η σοσιαλδημοκρατία ως ψευδαίσθηση

Εδώ αρχίζει η δεύτερη, βαθύτερη διάσταση του προβλήματος. Η δανεική ευημερία δεν δημιούργησε μόνο οικονομική εξάρτηση. Δημιούργησε και σταδιακή μεταβίβαση κυριαρχίας. Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάστηκε ως ιστορική εγγύηση ασφαλείας και ευημερίας. Όμως η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν ήταν ουδέτερη διαδικασία. Η Ελλάδα εισήλθε σε μία ένωση άνισων οικονομιών, όπου ο βιομηχανικός Βορράς παρήγαγε πλεονάσματα και ο ασθενέστερος Νότος κατανάλωνε μέσω δανεισμού. Οι χώρες του Βορρά εξήγαν προϊόντα, ενώ οι τράπεζές τους χρηματοδοτούσαν την κατανάλωση των χωρών του Νότου.

Ιδίως μετά την είσοδο στο ευρώ, ο δανεισμός έγινε εξαιρετικά φθηνός. Οι αγορές δάνειζαν την Ελλάδα σχεδόν σαν να ήταν γερμανική οικονομία, παρότι οι δομικές της αδυναμίες ήταν εμφανείς. Εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα. Ήταν πράγματι αφέλεια; Δεν γνώριζαν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ότι η Ελλάδα δεν επένδυε επαρκώς στην παραγωγή, ότι απο-βιομηχανοποιείτο σταδιακά και δεν γνώριζαν ότι μεγάλο μέρος των δανειακών ροών διοχετευόταν κυρίως στην κατανάλωση και όχι στην παραγωγική ανασυγκρότηση; Δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο. Όχι μόνο γνώριζαν, αλλά ήταν το ίδιο το ευρωπαϊκό οικονομικό πλαίσιο που υπαγόρευε αυτήν τη διάρθρωση.

Διότι, ας το πούμε όπως είναι. Ο προτεστάντης δεν δανείζει έτσι τα λεφτά του. Δεν δανείζει αφειδώς, επί δεκαετίες, χωρίς να γνωρίζει ότι ο δανειζόμενος δεν επενδύει αλλά καταναλώνει. Το κάνει επειδή γνωρίζει πολύ καλά ότι η σχέση χρέους παράγει και σχέση εξαρτήσεως. Και όταν ήρθε η κρίση, η Ελλάδα ανακάλυψε το πραγματικό κόστος αυτής της επιλογής. Με το ευρώ είχε ήδη παραδώσει το βασικό εργαλείο νομισματικής πολιτικής. Παλαιότερα, μία χώρα μπορούσε, έστω προσωρινά, να χρησιμοποιήσει υποτίμηση του νομίσματος για να ανακτήσει ανταγωνιστικότητα. Με το κοινό νόμισμα, αυτή η δυνατότητα είχε εκλείψει. Η χώρα βρέθηκε με υψηλό χρέος, χαμηλή παραγωγικότητα και χωρίς βασικά εργαλεία οικονομικής προσαρμογής.

Η κρίση του 2010 δεν υπήρξε ιστορικό ατύχημα. Ήταν η αποκάλυψη ενός μοντέλου. Η Ελλάδα μπέρδεψε την ευημερία με την κατανάλωση, την πρόοδο με τον διορισμό και την ανάπτυξη με το δάνειο. Και τελικά παρέδωσε σημαντικούς βαθμούς οικονομικής και πολιτικής αυτονομίας μέσα σε μία ευρωπαϊκή δομή που αποδείχθηκε πολύ λιγότερο αλληλέγγυα απ’ όσο είχε παρουσιαστεί.

Η δανεισμένη σοσιαλδημοκρατία υπήρξε, τελικά, μία μεγάλη ιστορική ψευδαίσθηση. Μία ψευδαίσθηση ευημερίας χωρίς παραγωγικό θεμέλιο, κοινωνικής ειρήνης χωρίς πραγματική ισχύ και πολιτικής αυτονομίας, χωρίς οικονομική ανεξαρτησία.

Σημειωτέον ότι το Πεντάγωνο είχε δημοσιοποιήσει νωρίς σήμερα το πρωί το πρόγραμμα της μετάβασης του Νίκου Δένδια στην Κύπρο, στην Άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Λευκωσία, με ατζέντα τις υφιστάμενες και αναδυόμενες προκλήσεις ασφαλείας, τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την Ουκρανία, καθώς και για θέματα ασφάλειας και ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Παράλληλα, είχε προγραμματιστεί και γεύμα εργασίας, στο οποίο οι υπουργοί Άμυνας θα ανταλλάξουν απόψεις επί των αμυντικών διαστάσεων της υπό κατάρτιση Στρατηγικής Ασφάλειας, εστιάζοντας κυρίως στην προώθηση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην συμβολή της ΕΕ στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μηχανισμών λήψης αποφάσεων και στην επιχειρησιακή εφαρμογή του άρθρου 42 (7) της ΣΕΕ (ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής).

Πηγές του υπουργείου Άμυνας της Κύπρου ανέφεραν πως στις 19:14 υπήρξε ενημέρωση για παρενόχληση των αεροσκαφών των υπουργών Άμυνας Γαλλίας και Ολλανδίας, από τους Τούρκους με παρεμβολές από τον Πύργο Ελέγχου του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου στα κατεχόμενα. Στις 19:5, δέκα λεπτά αργότερα υπήρξε νέα ενημέρωση για το δεύτερο περιστατικό με το αεροσκάφος του υπουργού Εθνικής Άμυνας  Δένδια.

Τα αεροσκάφη συνέχισαν κανονικά την πορεία τους και προσγειώθηκαν με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Λάρνακας. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως υπήρξε και δραστηριότητα τουρκικών F-16 που παρακολουθούσαν χωρίς να προσεγγίσουν τις πτήσεις υπουργών Άμυνας της ΕΕ που έφτασαν στη Κύπρο για την διήμερη άτυπη Σύνοδο αύριο και μεθαύριο. Τη Δευτέρα αναμένεται λεπτομερής ενημέρωση για τα περιστατικά, ενώ θα υπάρξουν διπλωματικά διαβήματα και αναμένεται και επίσημη τοποθέτηση της ΕΕ.

Το δημοσίευμα για την παρενόχληση Δένδια

Την είδηση, που μετέδωσε αρχικά η εφημερίδα “Φιλελεύθερος”, στην ιστοσελίδα της επιβεβαίωσαν πηγές προσκείμενες στο Πεντάγωνο, χωρίς να έχει υπάρξει κάποια άλλη αντίδραση. Σύμφωνα με το philenews, oι Τούρκοι παρενόχλησαν το στρατιωτικό αεροσκάφος, που μετέφερε απόψε στην Κύπρο τον υπουργό Εθνικής Άμυνας της Ελλάδος, Νίκο Δένδια.

Παρενοχλήθηκαν, επίσης, και κρατικά αεροσκάφη, που μετέφεραν υπουργούς Άμυνας κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως της Γαλλίας και της Ολλανδίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρξαν παρεμβολές στην επικοινωνία του αεροσκάφους από το λεγόμενο Πύργο Ελέγχου του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου. Παράλληλα, από την Τύμπου απογειώθηκαν δυο F-16, τα οποία έγιναν αντιληπτά και από τις ελεύθερες περιοχές. Τα δυο τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη παρακολουθούσαν από απόσταση τα κρατικά αεροσκάφη Ευρωπαίων υπουργών, που κατευθύνονταν στην Κύπρο.

Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Άμυνας βρίσκονται στην Κύπρο ενόψει του άτυπου Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων (Άμυνας) που θα φιλοξενηθεί στη Λευκωσία αύριο Δευτέρα, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας στην ΕΕ. Παρόμοιες ενέργειες έγιναν από την κατοχική δύναμη και σε προηγούμενες άτυπες συναντήσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, που φιλοξενήθηκαν στην Κύπρο.

Το Αρχιπέλαγος Τσάγκος (προηγούμενη ονομασία Bassas de Chagas και αργότερα Νησιά του Ελαίου είναι μια συστάδα από επτά ατόλλες με συνολικά 65 τροπικά νησιά, περίπου στο κέντρο του Ινδικού Ωκεανού. Βρίσκονται περίπου 500 χιλιόμετρα νότια από τις Μαλδίβες, την πλησιέστερη χώρα, 1.600 χλμ. νοτιοδυτικά της Ινδίας, στο μισό της απόστασης μεταξύ Τανζανίας και Ιάβας. Τα “διαχχειρίζονταν” τον τελευταίο αιώνα Βρετανοί και Αμερικανοί, που έδιωξαν τους 2.000 ντόπιους σκοτώνοντας τα ζώα τους και τρομοκρατώντας τους, για να οικοδομήσουν εκεί βάσεις. Τώρα ο Τραμπ φέρεται να θέλει να παρακάμψει τις βρετανικές διεκδικήσεις στην περιοχή και να κάνει τα νησιά ιδιοκτησία του και καθαρά αμερικανική βάση.

Ειδικοτερα, το 1965, οι Βρετανοί απέσπασαν το αρχιπέλαγος από τον Μαυρίκιο (προτού ο τελευταίος ανεξαρτητοποιηθεί) δημιουργώντας μια νέα αποικία, το Βρετανικό Έδαφος Ινδικού Ωκεανού. Για να αποφύγουν τον έλεγχο του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα των πληθυσμών, οι Βρετανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι στα νησιά δεν υπήρχαν μόνιμοι κάτοικοι, παρά μόνο «εποχικοί συμβασιούχοι εργάτες».

Αρχικά, απαγόρευσαν σε όσους νησιώτες είχαν ταξιδέψει στον Μαυρίκιο για ιατρικούς λόγους να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Στη συνέχεια, διέκοψαν την τροφοδοσία σε τρόφιμα και φάρμακα, έκλεισαν τις φυτείες καρύδας και θανάτωσαν όλα τα κατοικίδια ζώα και τους σκύλους των ντόπιων για να τους τρομοκρατήσουν και να τους αναγκάσουν να καταφύγουν στον Μαυρίκιο, όπου οι περισσότεροι περιορίστηκαν σε άθλια κατάσταση σε φτωχογειτονιές. Τους απαγορεύθηκε δια παντός να ξαναγυρίσουν στον τόπο τους.

Οι λίγοι που επέμειναν να μείνουν το 1973 στον τόπο τους, στοιβάχτηκαν δια της βίας σε φορτηγά πλοία και εγκαταλείφθηκαν στις παραγκουπόλεις του Μαυρικίου και των Σεϋχελλών, όπου έζησαν για δεκαετίες σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Έκτοτε, η βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία (την μεγαλύτερη ατόλλη)  κατοικείται αποκλειστικά από στρατιώτες, περίπου 3.000 Αμερικανούς και Βρετανούς στρατιώτες. Οι ντόπιοι δεν βρήκαν ποτέ το δίκιο τους παρά διάφορες δικαστικές μάχες και διεθνείς καταδίκες κατά της Βρετανίας για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».

Στη χώρα ισχύει το σύστημα της λεγόμενης “Σταθερής Πλειοψηφίας”. Σύμφωνα με αυτό, αν ένα κόμμα λάβει μεν 50% αλλά λιγότερο από το ποσοστό που απαιτείται για να κυβερνήσει αυτόνομα, του απονέμονται επιπλέον έδρες (ώστε να φτάσει το 52%) και να σχηματίσει μόνο του κυβέρνηση. Εάν κανένα κόμμα δεν εξασφαλίσει αυτοδυναμία, τότε τα κόμματα που εισήλθαν στο Κοινοβούλιο έχουν περιθώριο λίγων ημερών να διαπραγματευθούν και να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού.

Εάν αποτύχουν όλες οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, τότε προβλέπεται η διεξαγωγή δεύτερου γύρου εκλογών. Σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση συμμετέχουν μόνο οι δύο κορυφαίες πολιτικές δυνάμεις από τον πρώτο γύρο, οι οποίες δικαιούνται πάντως να σχηματίσουν νέες συμμαχίες με κόμματα που είχαν συμμετάσχει στον πρώτο γύρο. Ο νικητής του δεύτερου γύρου λαμβάνει τις απαραίτητες πρόσθετες έδρες για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ειδικότερα, στον δεύτερο γύρο νικήτρια ανακηρύσσεται όποια από τις δύο παρατάξεις λάβει έστω και μια ψήφο παραπάνω από την άλλη ακόμα κι αν έχει πάρει το 40% -αν υπάρχουν πολλά άκυρα και λευκά, μπορεί κανείς να μην λάβει την απόλυτη πλειοψηφία. Για όποιον έχει έστω και μία ψήφο παραπάνω, ενεργοποιείται αυτομάτως ο μηχανισμός που αποδίδει στο πρώτο κόμμα τις έδρες που του χρειάζονται για αυτοδυναμία. Οι επιπλέον έδρες προστίθενται με σκοπό να φτάσει τεχνητά στο 52% έως 54% του συνόλου των βουλευτών. Με αυτόν τον τρόπο, ο νικητής έστω και του 40% αποκτά την απόλυτη πλειοψηφία που χρειάζεται για να διορίσει Πρωθυπουργό και να σχηματίσει κυβέρνηση μόνος του, χωρίς να χρειάζεται πλέον τη συνεργασία άλλων κομμάτων.