Πριν λίγες μέρες ξέθαψε το εσωκομματικό τσεκούρι του πολέμου, και την έπεσε στο Δένδια, χτυπώντας το σαμάρι, τον διευθυντή του! Από τις γίδες, δηλαδή, στον Περδίκη!

Τι να κάνει κι ο Μακάριος! Είχε εικόνισμα τον Κυριάκο, προσευχόταν να τον κάνει υφυπουργό και με τα πολλά έγινε το θαύμα και τον έκανε…

Αλλά πριν προλάβει να το χαρεί έσκασε το σκάνδαλο με το πτυχίο και τον ξαπόστειλαν! Και από τότε, τι να κάνει ο φουκαράς, κλαίει έξω από το Μαξίμου! Νοιώθει εκπεσών από τον… παράδεισο άγγελος!

Και για να δείξει ότι παραμένει κυριακίστας, ο Μακάριος την έπεσε στο Δένδια! Και τώρα παραπονιέται πως… δεν του σήκωναν το τηλέφωνο! Ούτε καν να του απαντήσουν στα μηνύματα!

Α ρε Μακάριε τι φτύσιμο τρως και συ! Και με πληγωμένη την περηφάνειά του, αποφάσισε να ξεφωνίσει δημόσια… το γραφείο του Κερκυραίου!

Άστραψε και βρόντηξε, λοιπόν, αυτός ο γίγαντας της επιστήμης και της πολιτικής και κατέληξε παραφράζοντας το άσμα της Βανδή: “Να τον χαίρεστε κύριε Δένδια”!

Και το χειρότερο; Αντί να εισπράξει έπαινο από το Μαξίμου, ο άκαρδος Κυριάκος έδωσε εντολή και τον… αντικατέστησαν με τον Αμυρά!

Α ρε φουκαρά Μακάριε, δεν προλαβαίνεις να δεις από που σου έρχονται! Πώς λέγεται αυτό; Στεγνό καθάρισμα!

Από το απόγευμα της Κυριακής, η σορός του Γ. Μαζωνάκη είχε τεθεί σε λαϊκή αγρύπνια στον Ναό όπου θα τελεσθεί η εξόδιος ακολουθία κι ήταν η εκκλησία της γειτονιάς όπου μεγάλωσε ο αδόκητα χαμένος τραγουδιστής. Πολύ πριν την άφιξη της σορού και την εκκίνηση της αγρύπνιας, το απόγευμα της Κυριακής, πλήθος κόσμου είχε συρρεύσει και περίμενε υπομονετικά κι υπό τους ήχους τραγουδιών του ερμηνευτή, προκειμένου να δώσει το στερνό κατευόδιο στο μουσικό ίνδαλμά του και κατά τη μακρά διάρκεια της αναμονής περίσσεψαν τα σχόλια θαυμαστών του Μαζωνάκη τόσο για τη σημασία του στο λαϊκό τραγούδι, όσο και για τις συνθήκες της απώλειάς του.

Αρκετοί από τους θαυμαστές του είχαν φθάσει και αναμένεται να φθάσουν και σήμερα στην εκκλησία για να αποχαιρετήσουν τον Γ. Μαζωνάκη από περιοχές εκτός Αθηνών, με πούλμαν ειδικά ναυλωμένα για την περίσταση.

Η αστυνομία από την Κυριακή έχει λάβει μέτρα στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τον ΙΝ, ώστε να αποφευχθεί συνωστισμός, ενώ για να τηλεοπτικά συνεργεία έχει χωροθετηθεί ειδικό σημείο για την κάλυψη της τελετής και παράλληλα υπάρχει και ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ.

Την ώρα που θα τελείται η κηδεία του τραγουδιστή θα οδηγηθούν οι δυο κατηγορούμενοι γιατροί στον ανακριτή. Σύμφωνα με πληροφορίες ενδέχεται να τους δοθεί νέα προθεσμία για να απολογηθούν αύριο καθώς εξετάζεται από τις δικαστικές αρχές, το ενδεχόμενο αναβαθμισης του κατηγορητηρίου σε βάρος τους από θανατηφόρα έκθεση σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο ανακριτής αναμένει νέα στοιχεία από την αστυνομία (ψηφιακά ευρήματα) τα οποία ενδεχομένως οδηγήσουν στην αναβάθμιση της κατηγορίας.

Εξελίξεις αναμένονται εντός της ημέρας. Σε βάρος του ζευγαριού έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για θανατηφόρα έκθεση κατά συναυτουργία, ενώ η οικογένεια του Γιώργου Μαζωνάκη, σύμφωνα με τον δικηγόρο της, Χαράλαμπο Λυκούδη, έχει ζητήσει την αναβάθμιση της κατηγορίας σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο. «Σε αυτό το γραφείο δεν λειτουργούσε καν ο απινιδωτής. Με όλες αυτές τις ελλείψεις και πολλά άλλα επιχειρήματα έχουμε ζητήσει την αναβάθμιση της κατηγορίας σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο», έχει αναφέρει ο κ. Λυκούδης σε δηλώσεις του.

Οι δύο κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν ενώπιον του ανακριτή μετά την άσκηση της δίωξης σε βάρος τους την περασμένη Παρασκευή και έλαβαν προθεσμία προκειμένου να προετοιμάσουν τις απολογίες τους. Σύμφωνα με όσα έχει υποστηρίξει η 55χρονη κατηγορούμενη γιατρός, είχε συναντήσει τον Γιώργο Μαζωνάκη μία ημέρα πριν από το περιστατικό και, όπως αναφέρει, διαπίστωσε ότι η κατάσταση της υγείας του ήταν επιβαρυμένη. Όπως φέρεται να έχει καταθέσει, ο τραγουδιστής είχε έναν παράξενο βήχα, ήταν άυπνος και ανήσυχος και δεν μπορούσε να σταθεί για πολλή ώρα. Η ίδια υποστηρίζει ότι συμφώνησαν να συναντηθούν την επόμενη ημέρα προκειμένου να υποβληθεί στη συγκεκριμένη θεραπεία.

«Του έκανα ηλεκτροφυσιολογικό έλεγχο με τα μηχανήματα που έχω στο ιατρείο μου και διαπίστωσα ότι ήταν πάρα πολύ επιβαρυμένος», έχει αναφέρει. Η κατηγορούμενη υποστηρίζει ακόμη ότι όταν ο Γιώργος Μαζωνάκης έφτασε στο ιατρείο, ξεκίνησε η προετοιμασία για τη θεραπεία, χωρίς ωστόσο, όπως ισχυρίζεται, να έχει αρχίσει η ίδια η διαδικασία όταν συνέβη το περιστατικό. Όπως έχει πει, ο τραγουδιστής τής ανέφερε ότι ήταν άυπνος και ανήσυχος, χωρίς να της αναφέρει κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας. Για τη συγκατάθεση, η ίδια έχει υποστηρίξει ότι δεν ζήτησε έγγραφη συναίνεση, καθώς, όπως ανέφερε, εφόσον ο ασθενής είχε προσέλθει στο ιατρείο για τη συγκεκριμένη θεραπεία, θεωρούσε ότι επιθυμούσε να την πραγματοποιήσει.

Ένα από τα βασικά σημεία που εξετάζουν οι Αρχές είναι και η ακριβής ώρα κατά την οποία ο Γιώργος Μαζωνάκης έφτασε στο ιατρείο. Η κατηγορούμενη γιατρός φέρεται να υποστηρίζει ότι ο τραγουδιστής έφτασε περίπου στις 16:00. Ωστόσο, καταθέσεις εργαζομένων στο ιατρείο φέρονται να δίνουν διαφορετική ώρα. Σύμφωνα με γραμματέα του ιατρείου, το ραντεβού ήταν προγραμματισμένο για τις 13:00 και ο Γιώργος Μαζωνάκης προσήλθε με καθυστέρηση, περίπου στις 14:00 με 14:30. Η συγκεκριμένη ώρα φέρεται να προκύπτει και από βιντεοληπτικό υλικό, στο οποίο καταγράφεται η άφιξή του με ταξί στο ιατρείο του Κολωνακίου.

Ερωτήματα υπάρχουν και για τη διάρκεια της παραμονής του στον χώρο που πραγματοποιούνταν η θεραπεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Γιώργος Μαζωνάκης παρέμεινε στον χώρο για περίπου 42 λεπτά, ενώ σχετική αναφορά φέρεται να υπάρχει και στο ιστορικό.

Ερωτηματικά για την προσπάθεια ανάνηψης

Ομιχλώδεις είναι και οι συνθήκες υπό τις οποίες έγινε προσπάθεια ανάνηψης του Γιώργου Μαζωνάκη στο ιατρείο. Η κατηγορούμενη γιατρός έχει υποστηρίξει ότι ο σύζυγός της, επίσης κατηγορούμενος, χρησιμοποίησε τον απινιδωτή, χωρίς αποτέλεσμα. Ο ίδιος, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που έχουν γίνει γνωστοί, φέρεται να αρνείται ότι έκανε χρήση του συγκεκριμένου μηχανήματος. Κατά τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στο ιατρείο, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, απινιδωτής υπήρχε, ωστόσο φέρεται να βρισκόταν μέσα στη θήκη του.

Ερωτήματα έχουν προκύψει και σχετικά με την ποσότητα αδρεναλίνης που χορηγήθηκε στον Γιώργο Μαζωνάκη. Ο 58χρονος παθολόγος φέρεται να ενημέρωσε τους διασώστες του ΕΚΑΒ για χορήγηση ενός milligram, ενώ η κατηγορούμενη γιατρός έχει αναφέρει ότι χορηγήθηκαν σταδιακά συνολικά πέντε milligram. Από την πλευρά του ο σύζυγος της κατηγορούμενης γιατρού, παθολόγος, φέρεται να υποστηρίζει ότι δεν είχε προηγούμενη εμπλοκή με τον Γιώργο Μαζωνάκη, καθώς, όπως αναφέρει, επρόκειτο για ασθενή της συζύγου του.

Όσα είπε ο 58χρονος παθολόγος

Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, την επίμαχη ημέρα είχε άλλα τρία ραντεβού και στη συνέχεια αποχώρησε από το ιατρείο προκειμένου να πάει για φαγητό. Όπως υποστηρίζει, ενημερώθηκε για το περιστατικό από τη σύζυγό του και επέστρεψε, προκειμένου να πραγματοποιήσει ΚΑΡΠΑ στον τραγουδιστή μέχρι την άφιξη των διασωστών του ΕΚΑΒ. «Του έκανα ΚΑΡΠΑ μέχρι την προσέλευση των διασωστών του ΕΚΑΒ», φέρεται να έχει υποστηρίξει.

Οι δύο κατηγορούμενοι φέρονται, πάντως, να επιμένουν ότι τα μηχανήματα που υπήρχαν στο ιατρείο είχαν γνωστοποιηθεί στον Ιατρικό Σύλλογο. Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στις απολογίες των κατηγορουμένων, για την κατηγορία της θανατηφόρας έκθεσης κατά συναυτουργία και την απόφαση των δικαστικών Αρχών για την ποινική τους μεταχείριση.

Δήλωση Γεωργιάδη

Στο Γ’ Νεκροταφείο στη Νίκαια προκειμένου να εκφράσει τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια του Γιώργου Μαζωνάκη και τη συγγνώμη του για τα λάθη του «συστήματος» βρέθηκε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

«Με την αυτοπρόσωπη παρουσία μου θέλω να εκφράσω τα συλλυπητήριά μου στην οικογένεια του Γιώργου Μαζωνάκη τη συγγνώμη που το σύστημα δεν μπόρεσε να τον προστατεύσει από κάτι άσχημο» είπε ο υπουργός Υγείας.

«Τα υπόλοιπα θα τα βρούμε τις επόμενες ημέρες. Σίγουρα πρέπει να βρούμε τα κενά του συστήματος. Πρέπει να βρούμε τι έχει πάει στραβά» κατέληξε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Στα θρανία των σχολείων της ιστορικά μαρτυρούμενης Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας δεν θα καθίσουν πλέον των 500 μαθητών – στις επτά σχολικές μονάδες που λειτουργούν με ειδικά προγράμματα για τα παιδιά των μελών της Μειονότητας από πλευράς του αλβανικού υπουργείου Παιδείας. Ας προστεθούν ακόμη 700 που παρακολουθούν σε προσαρμοσμένα δίγλωσσα ιδρύματα, τα οποία δραστηριοποιούνται χάρη πρωτοβουλιών που ελήφθησαν εγκαίρως – να σημειωθεί τούτο γιατί οι λεπτομέρειες έχουν ειδικό ενδιαφέρον – από πλευράς του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αναστασίου και του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, με υπουργό Εξωτερικών τον αείμνηστο Πέτρο Μολυβιάτη.

Αυτά είναι τα δεδομένα τα οποία αν μη τι άλλο αποτελούν απόδειξη της πτωτικής προοπτικής. Είναι προφανές ότι τούτο είναι συνέπεια της συνεχούς δημογραφικής αιμορραγίας των γηγενών Ελλήνων και της υποκριτικής αντιμετώπισης τους από πλευράς του αλβανικού κράτους. Εν πολλοίς, είναι δικαιολογημένη και η αντίδραση πολλών νέων γονέων που φεύγουν από τις εστίες τους κι εγκαθίστανται στην Ελλάδα, αναζητώντας καλύτερη προοπτική παιδείας για τα παιδιά τους.

Εδώ, όμως, έγκειται και η πρόκληση. Πρωτίστως για τους αρμοδίους φορείς της Αθήνας, αλλά και συνολικά τον Ελληνισμό, που παρά την οικονομική δυσχέρεια δύναται, τόσο οικονομικά, όσο πολύ περισσότερο δια της τεχνογνωσίας-εμπειρίας, να συνδράμει στην αναβάθμιση της παρεχόμενης για τα Ελληνόπουλα στη Βόρεια Ήπειρο, παιδείας. Κατά κύριο και πρώτο λόγο στην κατάρτιση στην ελληνική γλώσσα, τον πολιτισμό και την ιστορία, αλλά και στην εγκύκλια παιδεία.

Και όμως, μια απλή επίσκεψη στις σχολικές υποδομές, δύναται να φέρει στην επιφάνεια, όχι απλά ελλείψεις και αμέλειες, αλλά και υστερήσεις πολλών δεκαετιών. Αρκεί να αναφερθεί ότι σε καμιά από τις εκπαιδευτικές μονάδες που αναφέρονται στις περιοχές με ιστορικά πληθωρική παρουσία των Ελληνικών Κοινοτήτων δεν υφίσταται ένα οργανωμένο εργαστήρι πληροφορικής. Οι διαδραστικοί πίνακες και άλλα σύγχρονα μέσα εκπαίδευσης θα ήταν πολυτέλεια να ζητηθούν – την ώρα που οι παραδοσιακοί πίνακες της κιμωλίας… έστω με μαρκαδόρους, είναι φθαρμένοι και θα μπορούσαν να αποτελούν μουσειακό αντικείμενο!

Εκπαίδευση: Πεδίο απόδειξης της εθνικής συνέχειας…

Να σημειωθεί ότι τα Τίρανα παραμένουν (αδικαιολόγητα) ανένδοτα στην εισαγωγή έστω του βιβλίου της Ελληνικής Γλώσσας για το Δημοτικό – πόσο μάλλον για άλλα πιο ευαίσθητα εγχειρίδια – ένας από τους λόγους που πρέπει να εκδηλωθεί το ενδιαφέρον του Εθνικού κέντρου.

Η αναβάθμιση των υποδομών και η μέριμνα στην κατάρτιση, στην εξ’ αποστάσεως υποστήριξη των μαθητών και εκπαιδευτικών, την μετεκπαίδευση, την συνεχή εξειδίκευση και όσα άλλα η διαδικασία σχολικής και εξωσχολικής εκπαίδευσης προβλέπει και περιέχει, είναι προφανές ότι θα βοηθούσε ώστε τα Ελληνόπουλα – μόλις πάνω στα σύνορα με την Μητέρα Πατρίδα – να μην αισθάνονται εγκαταλειμμένα.

Δεν αρκούν οι σπασμωδικές αντιδράσεις, όπως η αποστολή υπολογιστών προηγούμενης εποχής, τετραδίων και μολυβιών…  Ούτε η επίκληση των διαδικασιών εγκαίρων αποσπάσεων στα ιδρύματα ιδιωτικού δικαίου, η συνήθης-προφασιστική επίκληση από πλευράς των αρμοδίων φορέων. Δεν αρκούν προφανώς όταν δεν είναι συστηματικές και συντονισμένες.

Και δεν είναι μόνο οι μαθητές. Εξίσου εγκαταλειμμένοι είναι και οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι λόγω της φύσης του λειτουργήματος χρήζουν αφενός μόνιμης αναγνώρισης και επιβράβευσης της προσφοράς-κόπου τους, αλλά και της φροντίδας για τη συνεχή κατάρτιση τους για να ξεπερνιέται και η ρουτίνα που επίσης φύσει ακολουθεί την εκπαιδευτική διαδικασία.

Χάρη της ειδικής ευαισθησίας του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, σχολές και τμήματα παιδαγωγικής, φιλολογίας κ.α. από την Ελλάδα, τα προηγούμενα – μάλλον πέρασαν αρκετά – χρόνια, διοργάνωναν ημερίδες και σεμινάρια ποικίλου περιεχομένου. Εκτός των άλλων, αποτελούσαν κυρίως την αφορμή συνάντησης και αλληλο-ενίσχυσης των εκπαιδευτικών από διάφορες περιοχές και σχολικές μονάδες…

Τα σχολικά εγχειρίδια και τα πτυχία

Επισημαίνοντας τέτοιες πτυχές της κατάστασης των σχολείων στα οποία φοιτούν τέκνα των μελών της Βορειοηπειρωτικής Κοινότητας, καθίσταται ξεκάθαρη η ολιγωρία των Τιράνων για την βελτίωση της κατάστασης – όπως και η αδυναμία της Αθήνας να συνδράμει με τρόπο πιο ουσιαστικό. Ας αναφερθεί επίσης ενδεικτικά ότι σχολικό κτίριο στη Χιμάρα – δομή που λειτουργεί υπό την άμεση επίβλεψη των υπουργείων Εξωτερικών και Παιδείας της Ελλάδας – προετοιμάστηκε μέχρι και για τον εξοπλισμό από τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο και διατέθηκε ως προσωρινή λύση, ήδη από το 2006 – για να λειτουργήσει με τις μικρές του αίθουσες για τις ανάγκες του Δημοτικού.

Έχουν εκ τότε περάσει 20 χρόνια και καμία επέκταση της κτιριακής υποδομής δεν υπήρξε! Τούτων αναφερθέντων, θα ήταν μαξιμαλισμός να αναζητηθεί έστω και κάποια χειροπιαστή πρόοδος, σε ό,τι αφορά άλλες πτυχές στην παιδεία-εκπαίδευση, μεταξύ των δύο χωρών. Το πλέον φλέγον αυτό, των σχολικών προγραμμάτων και εγχειριδίων Γεωγραφίας και Ιστορίας της Αλβανίας, παραμένουν ίδια και απαράλλακτα, όπως στο παρελθόν.

Οι μηχανισμοί του υπουργείου Εξωτερικών δεν έχουν καταφέρει να “πείσουν” την Αλβανία ότι η Ήπειρος, η Δυτική Μακεδονία και τα Επτάνησα είναι τμήμα της Ελληνικής επικράτειας! Τούτο σε ό,τι αφορά στην Γεωγραφία, όπου Αλβανοί έφηβοι τα μαθαίνουν ως «αλβανικά εδάφη που αποσπάστηκαν αδίκως του εθνικού κορμού». Διότι είναι και η Ιστορία που τα διδάσκει για τον Ιλλυρικό χαρακτήρα της Ηπείρου, την φυλετική συγγένεια με τον Μέγα Αλέξανδρο… και κυρίως την «εθνοκάθαρση στην Θεσπρωτία».

Στο ζήτημα της αναγνώρισης και εξίσωσης των τίτλων Ανωτάτων Σπουδών που παρέχουν τα ελληνικά Πανεπιστήμια – ακόμη και αυτά που κατατάσσονται πολύ ψηλά στη διεθνή κατάταξη, που το SLpress.gr το ανέδειξε ίσως πρώτο – τα Τίρανα συνεχίζουν να τα απαξιώνουν. Παρότι πολλοί Αλβανοί νέοι που αποφοιτούν σε λύκεια στην Αλβανία επιλέγουν, αισίως και αθρόως, πανεπιστήμια στην Ελλάδα για την κατάκτηση πτυχίου, αποθαρρύνονται στη συνέχεια να επιστρέψουν εκεί, καθότι ακόμη και αυτό το Πτυχίο Ιατρικής του ΕΚΠΑ, ή του Μηχανικού του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ή του Αρχιτέκτονα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου το Υπουργείο Παιδείας, τα Τίρανα το αναγνωρίζουν ως επιπέδου Bachelor…

«Παραμένουμε δεσμευμένοι στη διευκόλυνση διαλόγου που θα συνεισφέρει στη σταθερότητα και στη διαρκή συνεργασία στην περιφέρειά μας», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, ο Μπαντρ Αλμπουσάιντι, εξηγώντας πως η αναβολή αποφασίστηκε προς «το συμφέρον» της διαμόρφωσης «συναίνεσης».

Η Τεχεράνη είχε αναγγείλει τη σύνοδο αυτή σημειώνοντας πως θα συμμετείχαν κράτη του Κόλπου, χωρίς να ξεκαθαρίσει ποια, και το Ιράκ. Καμιά χώρα της περιοχής δεν επιβεβαίωσε πάντως τη συμμετοχή της και το Μπαχρέιν κατέστησε σαφές πως δεν θα έστελνε κανέναν. Ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του είπε πως δεν «δίνει δεκάρα» για τη συνάντηση. «Δικό τους θέμα», έκρινε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Το Ομάν και το Ιράν είναι οι δυο χώρες -νότια και βόρεια- ανάμεσα στις οποίες βρίσκεται τα Στενά αυτά, από τα οποία διερχόταν περί το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα προτού ξεσπάσει την 28η Φεβρουαρίου ο πόλεμος, με έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Σε αντίποινα, το Ιράν άρχισε να πλήττει πλούσιες πετρελαιοπαραγωγικές μοναρχίες του Κόλπου, συμμάχους των ΗΠΑ, και διεκδίκησε τον πλήρη έλεγχο των Στενών.

Καταρχήν, συμφωνία που υπέγραψαν τον Ιούνιο η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη έγινε χίλια κομμάτια κι οι δυο πλευρές εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για την υπόθεση του Ορμούζ. Και, καθώς οι ανταλλαγές πληγμάτων ξανάρχισαν τελευταία, έπειτα από μήνες συγκριτικής ηρεμίας, το πετρέλαιο ξεπέρασε ξανά την περασμένη εβδομάδα το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι στις διεθνείς αγορές.

Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και το σουλτανάτο του Ομάν, που διατηρούν παρά τον πόλεμο καλές σχέσεις, συζητούν επί μήνες σχετικά με τη διαχείριση των Στενών – από όπου η διέλευση γινόταν ελεύθερα και δωρεάν προτού ξεσπάσει η ένοπλη σύρραξη.

Το Ιράν απαιτεί πλέον τα πλοία να εξασφαλίζουν την άδειά του για να περάσουν, επικαλούμενο λόγους ασφάλειας και εθνικής κυριαρχίας, κι έχει σκοπό να δημιουργήσει μηχανισμό μέσω του οποίου θα επιβάλλονται κόστη για παρεχόμενες υπηρεσίες σε κάθε σκάφος.

Όσα πλοία αποπειρώνται να το διασχίσουν χωρίς την άδειά του μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ εξαπολύουν περιοδικά βομβαρδισμούς στις ιρανικές ακτές για να θέσουν υπό αμφισβήτηση τον έλεγχό του στη θαλάσσια οδό κι έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Η Ανσαραλά, υεμενίτικο κίνημα προσκείμενο στην Τεχεράνη, που ανακοίνωσε τον Ιούλιο ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας κι έβαλε στο στόχαστρο δεξαμενόπλοιά της, κατέλαβε την περασμένη εβδομάδα τον έλεγχο του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, από το οποίο περνά η κίνηση προς και από τη Διώρυγα του Σουέζ.

Καθώς το Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, παραμένει de facto κλειστό, το βασίλειο, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού παγκοσμίως, βρίσκεται πλέον σε κλοιό.

Όμως, σε ένα κράτος δικαίου θα περίμεναν οι Έλληνες πολίτες (φορολογούμενοι, ασφαλισμένοι, εργαζόμενοι, επιχειρηματίες κλπ) από την ίδια αντιπολίτευση να οργιζόταν και για την παντελή σχεδόν έλλειψη λογοδοσίας, όχι μόνο από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α. πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), η οποία χορηγεί τα επιδόματα ανεργίας, αλλά και από άλλους δημόσιους οργανισμούς που διαχειρίζονται δεκάδες δισ. ευρώ ετησίως από κρατικές επιχορηγήσεις, όπως ο ασφαλιστικός οργανισμός ΕΦΚΑ (πάνω από 15 δισ. ευρώ) και Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή ΟΠΕΚΑ (πάνω 3,5 δισ. ευρώ) χωρίς να έχουν καταρτίσει ισολογισμούς από το… 2010, όπως επισημαίνει σε εκθέσεις του το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Σημειώνεται ότι σε ένα κράτος δικαίου η λογοδοσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τη δράση όλων των πανάκριβων δημοσίων φορέων, οι οποίοι πρέπει να διαχειρίζονται με διαφάνεια τους πόρους που διαθέτουν οι φορολογούμενοι (κι όχι οι κυβερνήσεις) για την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής τους και να λογοδοτούν για τη διαχείριση αυτή.

Άλλωστε, η κατάρτιση από τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των ετήσιων λογαριασμών στους οποίους απεικονίζεται η ταμειακή διαχείριση στο πλαίσιο εκτέλεσης του προϋπολογισμού (απολογισμός) και η χρηματοοικονομική τους θέση (ισολογισμός) και ακολούθως η έγκαιρη υποβολή αυτών στο Ελεγκτικό Συνέδριο, διασφαλίζει διαφάνεια και αξιοπιστία κατά τη διαχείριση των δημοσίων πόρων και ενισχύει τη δημόσια λογοδοσία.

Μάλιστα, η εγκαθίδρυση Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ) στον δημόσιο τομέα αναδεικνύεται ως ύψιστη προτεραιότητα, αφού τα ισχυρά συστήματα είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της δημόσιας ακεραιότητας μέσω του εντοπισμού παθογενειών και της διαχείρισης των κινδύνων, προκειμένου να αποφεύγονται φαινόμενα απάτης, διαφθοράς και κακοδιαχείρισης, καθώς και για την παροχή εύλογης διαβεβαίωσης ότι οι δημόσιοι φορείς και οργανισμοί επιτυγχάνουν τους αντικειμενικούς στόχους τους και βελτιώνουν τις λειτουργίες τους. Αμ δε!

Τί δείχνουν οι εκθέσεις ελέγχου

Από τις ετήσιες και ειδικές εκθέσεις ελέγχου του ανωτάτου δημοσιονομικού δικαστηρίου προκύπτουν οι ακόλουθες απογοητευτικές διαπιστώσεις, οι οποίες δεν φαίνεται να έχουν συγκινήσει καμιά αντιπολίτευση διότι είναι (ως κυβέρνηση) κι αυτή υπόλογη: Δεν καταρτίζουν ισολογισμούς και απολογισμούς από το… 2010!

Πρώτον, πέρα από τον ΕΦΚΑ και τον ΟΠΕΚΑ, ειδική αναφορά κάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο στη Δ.ΥΠ.Α με το ακόλουθο εύρημα: «Κατά τον χρόνο ολοκλήρωσης του ελέγχου ο τελευταίος εγκεκριμένος ισολογισμός ήταν αυτός του έτους 2010, ο οποίος εγκρίθηκε με την 1296/21/22.2.2022 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Η καθυστέρηση οφείλεται σε προβλήματα που ανέκυψαν κατά τη διασύνδεση του λογιστικού πληροφοριακού συστήματος με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) και τα οποία οι ανάδοχοι που ανέλαβαν την υποστήριξή του από το 2009 έως το 2017 δεν κατάφεραν να επιλύσουν.

Στο 1206179/20.11.2024 έγγραφο του διοικητή της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Παράρτημα ΙΙΙ) αναφέρεται ότι μετά το πέρας του ελέγχου εγκρίθηκαν οι οικονομικές καταστάσεις των ετών 2011 και 2012 και αναμένεται εντός του οικονομικού έτους 2024 η έγκριση των οικονομικών καταστάσεων των ετών 2013 και 2014…»! Μόνο το 1/3 των δημόσιων φορέων υποβάλλουν λογαριασμούς στο Ελεγκτικό Συνέδριο!

Δεύτερον, μόνο το 1/3 των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που υπάγονται στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου υποβάλλουν εμπρόθεσμα σε αυτό τους ετήσιους λογαριασμούς τους (απολογισμό και ισολογισμό).

Μεγάλη έλλειψη προσωπικού με λογιστικές γνώσεις!

Τρίτον, στο παραπάνω πόρισμά του το Ελεγκτικό Συνέδριο για τη ΔΥΠΑ αναφέρεται σε αναδόχους, οι οποίοι δεν είναι τίποτε άλλο από εξωτερικούς συνεργάτες, καθώς, όπως επισημαίνει, «οι μεγάλες καθυστερήσεις στην κατάρτιση του ισολογισμού οφείλεται στην… έλλειψη προσωπικού με τις αναγκαίες λογιστικές γνώσεις για την εφαρμογή του διπλογραφικού συστήματος και τη σύνταξη του ισολογισμού και, επιπλέον, οι ελλείψεις στα πληροφοριακά συστήματα δυσχεραίνουν τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, όπως συμβαίνει με τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), η οποία, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τη δεκαετία δεν έχει εγκεκριμένους ισολογισμούς».

Τρίτον, έτσι, η κατάρτιση του ισολογισμού γίνεται κατά συντριπτικό ποσοστό από εξωτερικούς συνεργάτες και στη συνέχεια ο έλεγχος αυτού σε ορκωτούς ελεγκτές γίνεται μετά πάροδο ετών από το τέλος της χρήσης, η εκτέλεση των σχετικών συμβάσεων δεν παρακολουθείται συστηματικά από τους φορείς, η καθυστέρηση αυτή συμπαρασύρει και τα επόμενα στάδια της διαδικασίας και καθιστά αδύνατη την έγκριση των λογαριασμών εντός των νόμιμων προθεσμιών, οι καθυστερήσεις εντείνονται όταν οι οικονομικές καταστάσεις υπόκεινται σε διαδοχικές εγκρίσεις, για τις οποίες δεν υφίσταται αναλυτικό χρονοδιάγραμμα, από εποπτεύοντες το νομικό πρόσωπο φορείς.

Παντελής έλλειψη λογοδοσίας από ΕΟΠΥΥ, ΕΦΚΑ, ΟΠΕΚΑ!

Τέταρτον, διαπιστώθηκε παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων εκ μέρους νομικών προσώπων, στα οποία συγκαταλέγονται ο ΕΟΠΥΥ, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ, λόγω μη οριστικοποίησης των οικονομικών δεδομένων (σύνταξης και έγκρισης οικονομικών καταστάσεων) των φορέων που εντάχθηκαν σε αυτά. Η αδυναμία κατάρτισης των λογαριασμών τους δεν έχει έως σήμερα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά, παρά τις συνεχείς νομοθετικές παρατάσεις της σχετικής προθεσμίας.

Μάλιστα, όπως προκύπτει από άλλο εύρημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πλειονότητα των μονάδων εσωτερικού ελέγχου εξακολουθεί, πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4795/2021, να στηρίζεται στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών, με τη συντριπτική πλειονότητα των φορέων (90%) να αναθέτει τα σχετικά έργα, μέσω της διαδικασίας της απευθείας ανάθεσης, με υψηλή συγκέντρωση αναθέσεων σε περιορισμένο αριθμό αναδόχων…

Πέμπτον, ενώ ο εσωτερικός έλεγχος αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, καθώς και για την πρόληψη φαινομένων απάτης, διαφθοράς και κακοδιοίκησης, σύμφωνα με διαπιστώσεις εκθέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μόλις το 19% των φορέων διαθέτει λειτουργικά ολοκληρωμένα συστήματα εσωτερικού ελέγχου, το 81% παραμένει σε πρώιμο ή ανεπαρκές στάδιο ανάπτυξης, το 90% των αναθέσεων έγινε με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, με το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρωμένο σε οκτώ αναδόχους.

Ωστόσο, φαίνεται πως παρά το πρέσινγκ που δέχονται διάφορες χώρες, όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος και η Ιορδανία, τα κράτη αυτά δεν αλλάζουν τη στάση τους έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία θεωρούν τη δική τους πύλη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και ένα κράτος που μπορούν να εμπιστεύονται.

Δράσεις της Άγκυρας

Είναι σαφές πως η Άγκυρα παρουσιάζεται ενοχλημένη και δεν το κρύβει, με τις κινήσεις της κυπριακής πλευράς και γι’ αυτό και αυξάνει τις πιέσεις της προς τα γειτονικά κράτη, τα οποία προσεγγίζει για να “συσφίξουν” σχέσεις και να εγκαταλείψουν τη Λευκωσία. Η περίπτωση της Αιγύπτου είναι ενδεικτική. Η προσπάθεια για επανασυγκόλληση των σχέσεων που ξεκίνησε με την Άγκυρα οδήγησε σε συμφωνίες ακόμη και σε αμυντικούς εξοπλισμούς.

Ωστόσο, το Κάιρο κρατά αποστάσεις καθώς δεν έχει εμπιστοσύνη στον Ερντογάν. Γνωρίζει, άλλωστε, τις σχέσεις του με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, με τους οποίους, ειρήσθω εν παρόδω, το καθεστώς της Άγκυρας τηρεί στενές σχέσεις. Την τελευταία περίοδο η Άγκυρα ασκεί πιέσεις προς την Ιορδανία, προτάσσοντας το θέμα της ασφάλειας και προβάλλοντας το αφήγημα πώς μπορεί να τη βοηθήσει, να γίνει ο προστάτης της! Το ίδιο ισχύει και με τον Λίβανο, τον οποίο ωστόσο υπονομεύει, με διάφορες ενέργειες στη Βηρυτό. Επικεντρώνεται στους Τουρκμένους του Λιβάνου και σε σουνιτικούς πληθυσμούς.

Παράλληλα η Άγκυρα θέλει να λειτουργήσει ως άξονας «ήπιας ισχύος» με στόχο την αύξηση της επιρροής της μέσω μιας διείσδυσης οικονομικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής. Είναι σαφές πως τόσο στην περιοχή μας, όσο και σε άλλες, όπως Αφρική, Βαλκάνια, Καύκασο, η κατοχική δύναμη χρησιμοποιεί ως εργαλείο την κρατική υπηρεσία Συντονισμού και Συνεργασίας (ΤΙΚΑ), που χρηματοδοτεί έργα κοινωνικού και θρησκευτικού χαρακτήρα.

Όλα αυτά προωθούνται από την Τουρκία, η οποία ωστόσο, θεωρεί ότι οι πρωτοβουλίες της Λευκωσίας, και οι συμφωνίες που συνάπτει, περιορίζουν τις επιδιώξεις της (“Γαλάζια Πατρίδα”).

Τι γίνεται με τη Συμφωνία της Μέκκας;

Η πολυδιαφημιζόμενη Συμφωνία Άμυνας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, δεν επιβεβαιώνει τη σημασία της από τις εξελίξεις. Η αντιπαράθεση της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι δεν ενεργοποίησε κανέναν μηχανισμό της Συμφωνίας της Μέκκας. Άφησε τη Σαουδική Αραβία μόνη της.

Οι τελευταίες εξελίξεις με την κατάληψη από τους Χούθι της στρατηγικής πόλης-λιμανιού Μόχα και η προώθησή τους προς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, προξενούν αλυσιδωτές επιπτώσεις. Αυτή η εξέλιξη θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σε σχέση και με τα όσα προκαλούνται με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ως γνωστόν, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ συνδέει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα και, μέσω του Σουέζ, την Ασία με τη Μεσόγειο και την Ευρώπη.

Όταν ανακοινώθηκαν τα exit polls υποστηρικτές της, χαμογελαστοί, αγκαλιάζονταν, έπιναν σαμπάνιες ή αφρώδη κρασιά ή μπίρες. Αλλά με τα πρώτα αποτελέσματα, η διαφορά φάνηκε να λιώνει, σαν το χιόνι κάτω από τον ήλιο. Με ενσωματωμένο σχεδόν το 95% των εκλογικών τμημάτων, τα ακόμη προκαταρκτικά αποτελέσματα έδιναν στη συμμαχία της κεντροαριστεράς και της αριστεράς 176 έδρες στην επόμενη Βουλή, έναντι 173 της συμμαχίας της δεξιάς και της άκρας δεξιάς, στην εξουσία από το 2022. Για την πλειοψηφία απαιτούνται 175 έδρες, καθώς είναι 349 συνολικά.

Τα τελικά αποτελέσματα μπορεί να μην ανακοινωθούν παρά μεθαύριο Τετάρτη, καθώς χρειάζεται ακόμη να καταμετρηθούν οι ψήφοι του εσωτερικού και η διαφορά είναι οριακή. Οι σοσιαλδημοκράτες της κ. Άντερσον λάμβαναν το 28,1%, το κεντρώο κόμμα του κ. Κρίστερσον το 19,9%. «Προς το παρόν, είμαστε μπροστά.

Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε η Σουηδία θα έχει νέα κυβέρνηση», τόνισε η κ. Άντερσον απευθυνόμενη σε υποστηρικτές της στη Στοκχόλμη. Ο επικεφαλής των μετριοπαθών, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, ωστόσο, αντέτεινε ότι «το ερώτημα ποια κυβέρνηση θα ασκήσει την εξουσία στη Σουηδία τα επόμενα χρόνια παραμένει ανοικτό», είπε στους δικούς του υποστηρικτές.

Επιστροφή της «Μάγκντα»;

Μένει να φανεί αν το αποτέλεσμα σημαίνει πράγματι την επιστροφή της «Μάγκντα», όπως αποκαλείται η πρώην πρωθυπουργός, ή αν θα παραμείνει στο αξίωμα ο Ουλφ Κρίστερσον, αυτή τη φορά ονομάζοντας υπουργούς της άκρας δεξιάς, παρά την συρρίκνωση του ποσοστού τους από περίπου 20% σε 17,5% των ψήφων. Θα κριθεί τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, αφού ολοκληρωθούν η καταμέτρηση και οι έλεγχοι.

Το πρώτο από τα δυο σενάρια είναι να σχηματιστεί κυβερνητική συμμαχία κεντροαριστεράς-αριστεράς, κάτι ότι εύκολο, με δεδομένες τις διαφωνίες ανάμεσα στα κόμματά της. Αυτό θα απαιτήσει «χρόνο», δεν θα γίνει «αμέσως», προειδοποίησε ο Άντερς Σάνερστετ, του πανεπιστημίου της Λουντ, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο. «Η κατάσταση θα είναι δύσκολη», παραδέχεται η Εμίλια Βίκστρεμ Μελίν, ψηφοφόρος των σοσιαλδημοκρατών. «Αλλά έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στη Μαγκνταλένα, είναι έμπειρη διαπραγματεύτρια και έχει σχέδιο», πρόσθεσε η σαραντάρα.

Υποστηρικτές του συντηρητικού πρωθυπουργού Κρίστερσον θεωρούν το αντίθετο. Ακόμη κι αν οι σοσιαλδημοκράτες «κερδίσουν», είναι πιθανό να «δυσκολευτούν να σχηματίσουν κυβέρνηση», θέλει να πιστεύει ο Όλιβερ Άντερσον, μέλος της νεολαίας του κόμματός του. Ο κ. Κρίστερσον, 62 ετών, πολλαπλασίασε τις χειρονομίες προς το κεντρώο κόμμα, που σήμερα ανήκει στη συμμαχία κεντροαριστεράς-αριστεράς.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AFP μερικές ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ο απερχόμενος πρωθυπουργός δήλωνε πως θέλει άλλα τέσσερα χρόνια στην εξουσία για να «ξαναδώσουμε στη Σουηδία το μεγαλείο της» — κλείσιμο του ματιού στο πιο γνωστό σύνθημα του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Για μήνες, η κυβερνητική συμμαχία του, που σχηματίστηκε το 2022 και μπορούσε να βασίζεται στην υποστήριξη της άκρας δεξιάς στο σουηδικό κοινοβούλιο, φερόταν κατά τις δημοσκοπήσεις να οδεύει σε βαριά ήττα. Όμως σταδιακά, πιο πρόσφατες σφυγμομετρήσεις αναπτέρωσαν τις ελπίδες του.

Αποδεχόμενες οι ευρωπαϊκές ελίτ ως δόγμα ότι η Ρωσία είναι επιθετική και απειλή, κατά συνέπεια θεωρούν την Ουκρανία πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής άμυνας. Άρα, οφείλουν για το δικό τους συμφέρον να χαρίσουν στο Κίεβο ό,τι χρειάζεται σε χρήμα, όπλα, πληροφορίες κλπ για να καθηλώσει τους Ρώσους, εμποδίζοντάς τους να επιτεθούν δυτικότερα. Αυτό το δόγμα εξηγεί την πολυποίκιλη και κλιμακούμενη εμπλοκή της Ευρώπης στον πόλεμο.

Αν και η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, είναι αμυντικά ενσωματωμένη στη Δύση, περισσότερο από πολλές χώρες-μέλη. Οι δεσμοί αυτοί δεν πρόκειται να ανατραπούν με το τέλος του πολέμου, εκτός κι αν το Κίεβο συνθηκολογήσει ως αποτέλεσμα στρατιωτικής κατάρρευσης. Γι’ αυτό και οι Ευρωπαίοι κάνουν ό,τι μπορούν για να αποτρέψουν την κατάρρευση. Αυτή, ωστόσο, είναι η δυτική και κυρίως η ευρωπαϊκή οπτική.

Οι Ρώσοι βλέπουν διαφορετικά τα πράγματα. Είδαν την επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς ως ευθεία απειλή για την εθνική τους ασφάλεια. Υποχρεώθηκαν να “καταπιούν” την ένταξη των Βαλτικών Χωρών, αλλά η ένταξη της Ουκρανίας ήταν γι’ αυτούς “η πιο κόκκινη από τις κόκκινες γραμμές”, όπως είχε προειδοποιήσει την Ουάσινγκτον από τη δεκαετία του 2000 ο τότε Αμερικανός πρεσβευτής στη Μόσχα και επί κυβέρνησης Μπάιντεν, επικεφαλής της CIA, Ουίλιαμ Μπερνς.

Στις διεθνείς σχέσεις δεν έχει σημασία μόνο τι θεωρεί η μία πλευρά. Έχει εξίσου σημασία τι πιστεύει η άλλη. Εδώ, λοιπόν, εμφανίζεται αυτό που στη θεωρία ονομάζεται “δίλημμα ασφαλείας”. Ένα κράτος λαμβάνει μέτρα τα οποία θεωρεί αμυντικά. Ο αντίπαλός του τα εκλαμβάνει ως επιθετικές κινήσεις και αντιδρά. Η πρώτη πλευρά εκλαμβάνει την αντίδραση σαν απόδειξη ότι είχε εξαρχής δίκιο να φοβάται. Έτσι προκύπτει φαύλος κύκλος: Οι Ρώσοι εισέβαλαν στην Ουκρανία για να αποτρέψουν την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, όπως είχε αποφασιστεί το 2008 στη σύνοδο στο Βουκουρέστι. Οι Δυτικοί δίνουν τα πάντα στο Κίεβο για να εμποδίσει την υποτιθέμενη ρωσική επίθεση δυτικότερα κλπ. Η Ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα διολίσθησης σε πόλεμο που κανείς δεν ήθελε.

“Ρωσικός δάκτυλος”

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι καταγγέλλουν όλο και περισσότερο ρωσικές υβριδικές επιθέσεις (κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, παρεμβολές, επιχειρήσεις επιρροής, drones κλπ). Αν και πολλές από τις αρχικές καταγγελίες αποδείχθηκαν στη συνέχεια πως δεν είχαν σχέση με τη Μόσχα, είναι λογικό να θεωρήσουμε πως οι ρωσικές υπηρεσίες πραγματοποιούν μυστικές επιχειρήσεις ως αντίποινα για την ευρωπαϊκή εμπλοκή στο πλευρό του Κιέβου, έστω κι αν δεν έχουν προσκομιστεί αποδείξεις.

Άλλο αυτό, όμως, και άλλο κάθε περιστατικό να εντάσσεται αυτομάτως στο υποτιθέμενο σχέδιο της Μόσχας να επιτεθεί στην Ευρώπη. Όταν μία ευρωπαϊκή κυβέρνηση καταγγέλλει “ρωσικό δάκτυλο”, η απόδειξη δεν αποτελεί λεπτομέρεια. Η ρητορική περί πολέμου, παρότι δεν υπάρχουν άμεσες εχθροπραξίες, δεν είναι αθώα. Διευκολύνει π.χ. τη δραστική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, αλλάζει τις προτεραιότητες του προϋπολογισμού, αποτρέπει κοινωνικές διεκδικήσεις και ενοχοποιεί όσους ζητούν διαπραγματεύσεις. Η διπλωματία με έναν αντίπαλο είναι αυτονόητη, ενώ τη διαπραγμάτευση με έναν “εχθρό που ήδη μας επιτίθεται” την χαρακτηρίζουν κατευνασμό, αν όχι προδοσία!

Η αντιπαράθεση με τη Ρωσία λειτουργεί ως παράγοντας συνοχής για την Ευρώπη που αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές αντιφάσεις. Η οικονομική στασιμότητα, η ενεργειακή κρίση, η αποβιομηχάνιση, το μεταναστευτικό, η δημογραφική πίεση και η άνοδος αντισυστημικών πολιτικών δυνάμεων έχουν διαβρώσει τη (νεο)φιλελεύθερη συναίνεση. Η υπόσχεση αυξανόμενης ευημερίας διαψεύδεται. Σ’ αυτό το περιβάλλον η ασφάλεια αντικαθιστά εν μέρει την ευημερία ως πηγή πολιτικής νομιμοποίησης. Όταν μία κυβέρνηση δεν μπορεί να υποσχεθεί αξιόπιστα στους πολίτες ότι θα ζήσουν καλύτερα, τους υπόσχεται ότι θα τους προστατεύσει από τη ρωσική απειλή.

Η επανάπαυση των Ευρωπαίων 

Οι Ευρωπαίοι είχαν για δεκαετίες επαναπαυθεί από την ύπαρξη της αμερικανικής ομπρέλας. Λόγω και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η αμυντική γύμνια της Ευρώπης (μερική εξαίρεση η Γαλλία) κατέστη εξόφθαλμη. Εξ ου και η απόφαση για πυρετώδη επανεξοπλισμό. Επειδή, όμως, ο επανεξοπλισμός απαιτεί μεγάλα κονδύλια σε περίοδο οικονομικής στασιμότητας, οι άρχουσες ελίτ είχαν ζωτική ανάγκη το ρωσικό φόβητρο. Με άλλα λόγια, δίπλα στην παραδοσιακή ρωσοφοβία, υπάρχει και η εσωτερική πολιτική σκοπιμότητα.

Ο επανεξοπλισμός, λοιπόν, έχει πρόσθετο σκοπό να λειτουργήσει σαν συγκολλητική ουσία σε μία Ευρώπη, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά κοινωνικά και πολιτικά εσωτερικά ρήγματα. Επιπλέον, οι άρχουσες ελίτ θεωρούν πως ο επανεξοπλισμός θα λειτουργήσει και σαν ατμομηχανή οικονομικής ανάπτυξης και εργαστήρι τεχνολογικής εξέλιξης. Γι’ αυτό και η παροχή οπλικών συστημάτων στο Κίεβο δικαιολογείται, όχι μόνο ως αλληλεγγύη, αλλά και ως επένδυση στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να μεταφέρουν το βάρος της ευρωπαϊκής άμυνας στους Ευρωπαίους, αλλά δεν εγκαταλείπουν το στρατηγικό έλεγχο του δυτικού συστήματος. Δεν επιθυμούν και θα αποτρέψουν τη στρατηγική αυτονόμηση της Ευρώπης και πολύ περισσότερο την ανάπτυξη ανεξάρτητης σχέσης με Πεκίνο και Μόσχα. Αναφορικά με τη δεύτερη σχέση, ο πόλεμος στην Ουκρανία την έχει τινάξει στον αέρα, άρα δεν υφίσταται τέτοια ανησυχία για την Ουάσινγκτον. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, λοιπόν, συνδέεται με αναδιάταξη του διεθνούς συστήματος.

Το κόστος των κυρώσεων

Οι κυρώσεις αναμφίβολα έχουν προκαλέσει κόστος στη ρωσική οικονομία, αλλά ούτε κατά προσέγγιση αυτό που προσδοκούσε η Δύση. Και βεβαίως ούτε περιόρισαν την ικανότητα των Ρώσων να συνεχίσουν τον πόλεμο, ούτε αποσταθεροποίησαν το καθεστώς Πούτιν. Η Μόσχα κατάφερε να αναπροσανατολίσει το εξωτερικό της εμπόριο και να αναπτύξει εναλλακτικούς χρηματοπιστωτικούς και εμπορικούς διαύλους, ενισχύοντας τις σχέσεις της με Κίνα, Ινδία και Παγκόσμιο Νότο.

Βαρύ τίμημα πληρώνει και η ίδια η Ευρώπη για τις κυρώσεις. Έχασε τη φθηνή ρωσική ενέργεια και τη ρωσική αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Γερμανία, το βιομηχανικό-εξαγωγικό μοντέλο της οποίας κλυδωνίζεται, οδηγώντας την άλλοτε ατμομηχανή της ευρωπαϊκής οικονομίας στη στασιμότητα. Οι κυρώσεις πρέπει να κρίνονται με βάση το εάν υπηρετούν τον καθορισμένο πολιτικό στόχο. Διαφορετικά το μέσο μετατρέπεται σε αυτοσκοπό.

Το ίδιο ισχύει για τον πόλεμο φθοράς. Η δυτική στρατηγική βασίζεται εν μέρει στην υπόθεση ότι ο χρόνος θα λειτουργούσε εναντίον της Ρωσίας. Αυτό διαψεύσθηκε. Η Ρωσία διαθέτει μεγαλύτερο πληθυσμό, σημαντικούς φυσικούς πόρους, ενεργειακή αυτάρκεια και μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος. Επίσης, η ρωσική κοινωνία έχει ιστορικά επιδείξει αντοχή σε στερήσεις, ιδιαίτερα όταν απειλείται η εθνική ασφάλεια. Αντιθέτως, η Ουκρανία υφίσταται τεράστιες καταστροφές: Ανθρώπινες απώλειες, ενεργειακές εγκαταστάσεις, παραγωγικές υποδομές και πρωτοφανής δημογραφική κρίση, λόγω μαζικής μετανάστευσης. Ακόμη και εάν μετά τον πόλεμο διοχετευθούν εκατοντάδες δισ. για ανοικοδόμηση, οι απώλειες νέων ανδρών και η δημογραφική κατάρρευση δεν αποκαθίστανται.

Το στρατηγικό ερώτημα, λοιπόν, θα έπρεπε να είναι: Η συνέχιση του πολέμου καταστρέφει περισσότερο την Ουκρανία, ή τη Ρωσία; Η συνέχιση του πολέμου υπηρετεί, ή όχι τον διακηρυγμένο σκοπό της σωτηρίας της Ουκρανίας; Η Δύση, όμως, επιδιώκει τη μεγαλύτερη δυνατή φθορά της Ρωσίας, αδιαφορώντας για την καταστροφή της Ουκρανίας. Ως εκ τούτου αυτό το ερώτημα έχει ήδη απαντηθεί: Πόλεμος μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό!

Χωρίς στρατηγική

Η Ευρώπη αδυνατεί να περιγράψει που θέλει να βρίσκονται σε 5-10 χρόνια οι σχέσεις της με τη Μόσχα. Θέλει μόνιμη αντιπαράθεση μαζί της; Θέλει τη Ρωσία αποκομμένη από την ευρωπαϊκή οικονομία; Θέλει την Ουκρανία, έστω και ακρωτηριασμένη, “αστακό” σαν προκεχωρημένο δυτικό οχυρό; Για πόσες δεκαετίες μπορεί να διατηρηθεί μία τέτοια κατάσταση χωρίς να διολισθήσει σε πόλεμο με μία μεγάλη πυρηνική δύναμη; Περισσότερα όπλα, περισσότερες κυρώσεις, περισσότερες αμυντικές δαπάνες, μεγαλύτερη στρατιωτική ετοιμότητα δεν συνθέτουν στρατηγική.

Κάποια στιγμή, λοιπόν, πρέπει να δοθεί απάντηση σε ερωτήματα που δεν απαντώνται με όπλα. Έχει η Ευρώπη στρατηγική να πάει σε πόλεμο με τη Ρωσία, με σκοπό να την κατανικήσει και να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος; Ορισμένοι το λένε, αλλά μία τέτοια στρατηγική οδηγεί πρωτίστως σε καταστροφή της ίδιας της Ευρώπης. Ακόμα κι αν επανέφεραν τους Αμερικανούς στο ίδιο χαράκωμα, μία γενικευμένη σύγκρουση Δύσης-Ρωσίας θα οδηγούσε σε αμοιβαία καταστροφή.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κάποια στιγμή θα λήξει κι από ό,τι φαίνεται με νοκάουτ κι όχι με νίκη στα σημεία. Η έκβασή του θα καθορίσει τις παγκόσμιες ισορροπίες. Όλα δείχνουν πως το Κίεβο δεν μπορεί να νικήσει. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος της ειρήνης για τους Ουκρανούς. Ένας τρόπος για να αποτραπεί μία συντριπτική ρωσική νίκη, είναι η άμεση εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον πόλεμο, αλλά αυτό θα οδηγούσε πυρηνικό πόλεμο. Ο άλλος τρόπος είναι οι διαπραγματεύσεις, όχι μόνο για την ειρήνη στην Ουκρανία, αλλά και για μία ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας, που θα εγγυηθεί και την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας και θα βάλει τις σχέσεις της με τη Δύση σ’ ένα νέο λειτουργικό πλαίσιο.

Στην Ευρώπη έχουν ξεχάσει τα βασικά: Η διπλωματία δεν είναι δώρο στη Μόσχα. Είναι μηχανισμός διαχείρισης της αντιπαράθεσης μαζί της. Αποτροπή χωρίς διπλωματία καταλήγει σε αλλεπάλληλες κλιμακώσεις, όπως και διπλωματία χωρίς αποτροπή καταλήγει σε καταναγκασμό. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν η Ευρώπη πρέπει να είναι “σκληρή” ή “ήπια” απέναντι στη Ρωσία. Αυτοί οι όροι συσκοτίζουν το πρόβλημα. Είναι εάν η Ευρώπη διαθέτει στρατηγική που να οδηγεί κάπου.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι ότι δημιουργούνται δομές και καλλιεργείται ένα κλίμα που χρειάζονται τη μόνιμη αντιπαράθεση για να αναπαράγονται. Πρόκειται για αυτοπαγίδευση. Δεν πρόκειται κάποια στιγμή οι Ευρωπαίοι να στρέψουν τα όπλα τους κατά της Ρωσίας. Ούτε ότι το Κρεμλίνο θα επιτεθεί στο ΝΑΤΟ. Ο κίνδυνος είναι ένα επεισόδιο να πυροδοτήσει ένα φαύλο κύκλο κλιμάκωσης, που θα οδηγήσει αθέλητα σε γενικευμένο πόλεμο, ο οποίος αναπόφευκτα θα εξελιχθεί σε πυρηνικό.

Και οι δύο δημοσκοπήσεις δείχνουν το αναμενόμενο ότι οι πολίτες με συντριπτικά ποσοστά θεωρούν ως βασικό πρόβλημα την ακρίβεια –  78% της Prorata. Η δημοσκόπηση της GPO όμως βγάζει ότι το 24% των πολιτών θεωρούν ότι η ΝΔ μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την ακρίβεια από ότι η ΕΛΑΣ (17%) στην οποία δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

Είναι παράδοξο ότι υπάρχουν πολίτες που θεωρούν ότι η κυβέρνηση που χρεώνεται την συνεχή διόγκωση του προβλήματος (είτε από πρόθεση για να αντλεί φορολογικά έσοδα είτε από ανικανότητα) μπορεί να το αντιμετωπίσει. Μάλλον δεν τους αγγίζει η ακρίβεια. Αλλά και η Prorata ενώ δείχνει ότι οι πολίτες θεωρούν ότι το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ θα αντιμετωπίσει καλύτερα τα προβλήματα τους, εντούτοις εκτιμούν ότι είναι πιο πιθανό να εφαρμόσει τις υποσχέσεις του ο Μητσοτάκης παρά ο Τσίπρας. Είναι εμφανές ότι ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να έχει ζήτημα αξιοπιστίας καθώς τον κυνηγά η αρνητική προπαγάνδα των αντιπάλων του για την κυβερνητική του περίοδο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σκάνδαλα και διαφθορά

Η δημοσκόπηση της Prorata δείχνει ένα καινούργιο ενδιαφέρον στοιχείο: Ότι η πλειονότητα των πολιτών ανάγει σε βασικό κριτήριο της ψήφου τα σκάνδαλα και την διαφθορά. Στο ερώτημα για το ποιο σκεπτικό θα επηρεάσει την ψήφο σας, το 33% απαντά τα θέματα διαφθοράς και να αναδειχθούν πιο έντιμες δυνάμεις. Το 26% προκρίνει ριζικές αλλαγές στην οικονομία και να αλλάξουν δραστικά τα πράγματα. Το 25% επιλέγει να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η συνέπεια και να αποφευχθούν οι περιπέτειες. Το 58% των ψηφοφόρων της ΝΔ επιλέγει αυτή την απάντηση και ακολουθούν οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ με 24% και μόνο 1% των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ.

Εν ολίγοις ένα σημαντικό ποσοστό τείνει να συνδέσει την διαφθορά με την ακρίβεια και την κακή οικονομική κατάσταση και αρχίζει έστω και υποσυνείδητα να βλέπει απάντηση στο κοινωνικό ζήτημα μέσω ριζικών αλλαγών στην οικονομία και δραστικών αλλαγών στο πολιτικό σύστημα.

Είναι σαφές ότι κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν συμπυκνώνει τις προσδοκίες των πολιτών. Η ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ περισσότερο εμφανίζονται ως οι εγγυητές ότι η κρίση της κυβέρνησης δεν θα εξελιχθεί σε συστημική κρίση, παρά σαν οι φορείς μίας συνολικής ανασυγκρότησης της οικονομίας και της κοινωνίας που να υπερβαίνει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο τοy Μητσοτάκη. Εν συντομία είναι οι διάδοχες συστημικές λύσεις.

Είναι ενδεικτικό ότι ΝΔ, ΕΛΑΣ, και ΠΑΣΟΚ την εβδομάδα που πέρασε επιδόθηκαν σε αλληλοκατηγορίες για το ποιος “έκλεψε” στοιχεία του προγράμματος του άλλου. Βεβαίως, ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ υπόσχονται μία διακυβέρνηση δίχως την θηριώδη διαφθορά του συστήματος Μητσοτάκη, χωρίς την θεσμική παρακμή και με περισσότερη κοινωνική ευαισθησία. Ωστόσο τα τρία κόμματα ΝΔ, ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ κινούνται στο ίδιο ευρύτερο συστημικό πλαίσιο.

Μόνο που κινδυνεύουν η κοινωνία να τους ξεπεράσει. Ειδικά εάν συνδυαστεί η τάση αυτή με ένα άλλο στοιχείο της Prorata. Στο ερώτημα για το ποια αισθήματα νιώθουν κυρίαρχα οι πολίτες απαντούν: Απογοήτευση 49%, θυμό 35%, απελπισία 27%, αποστροφή 19% και φόβο 13%, αλλά μόνο 12% αισιοδοξία και 10% ελπίδα.

Διαπιστώνεται σαφώς το κενό στο πολιτικό σύστημα και η αναμονή για έναν νέο φορέα που θα κινηθεί πέρα από την λογική της διαχείρισης, την κοστολόγηση των προγραμμάτων, σαν να είναι η οικονομική πολιτική της χώρας υπόθεση των λογιστών (τρεις το λάδι τρεις το ξύδι) και να προβάλλει το όραμα μία εθνικής και κοινωνικής αναγέννησης και της συνολικής βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης.

Τα ποσοστά υποστήριξης που συγκεντρώνει η κυβέρνηση σε μία σειρά επιμέρους θέματα κινούνται επίσης γύρω στο 25%. Φαίνεται ότι υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας ευνοημένων ή προσηλωμένων στην κομματική ψήφο που επιμένουν στην ΝΔ. Και ένα 70% που θέλει απαλλαγή από το καθεστώς Μητσοτάκη και πολιτική αλλαγή.

Αποσύνθεση

Την ίδια ώρα η κυβέρνηση δείχνει σημάδια αποσύνθεσης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δηλώνει ότι πρέπει να περιοριστεί το επίδομα ανεργίας στους δύο μήνες και υπόσχεται ότι στην επόμενη τετραετία θα δώσει μάχη για να το πετύχει. Η αρμόδια υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως τον αδειάζει. Ο Μακάριος Λαζαρίδης στρέφεται με ανάρτηση κατά των συνεργατών του Νίκου Δένδια και η κυβέρνησης τον απαλλάσσει από εισηγητή των νομοσχεδίων για τον τομέα Άμυνας.

Ο Άδωνης Γεωργιάδης επιτίθεται δημοσίως κατά των δημοσιογράφων. Κατά τη διάρκεια της πρωινής εκπομπής στο Action 24 την εβδομάδα που μας πέρασε είπε: «Δεν ντρέπεστε κι εσείς που έχετε μικρόφωνα όλη μέρα, μίρλα και μιζέρια; Σας έδωσε ο Κυριάκος και γκρινιάζετε; Ντροπή! Να μην ασκείτε μίρλα. Για να ψωνίζουμε, σημαίνει πως έχουμε. Η κριτική πρέπει να είναι λελογισμένη και προσγειωμένη στον πλανήτη Γη. Να μην ασκηθεί καθόλου (κριτική)».

Ο δε γραμματέας την ΝΔ Κώστας Κυρανάκης επιτέθηκε στην δημοσιογράφο που είπε ότι υπάρχει κόσμος που δεν βάζει τον μήνα. «Ο μισθός σας αυξήθηκε από το 2019 μέχρι σήμερα, ναι ή όχι;», ζήτησε επιτακτικά να μάθει ο γραμματέας. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Δημήτρης Καιρίδης είπε ότι η τωρινή τιμή της βενζίνης δεν συνιστά κρίση, κρίση θα είναι εάν περάσει τα 2,5 ευρώ.

Θα αντέξει ο Κυριάκος;

Είναι αμφίβολο εάν τους προσεχείς μήνες με τις αρνητικές εξελίξεις στο πεδίο της ακρίβειας, με την αναθέρμανση των παλιών σκανδάλων και την εμφάνιση νέων, η ΝΔ θα διατηρήσει ακόμη και αυτό το 25% που της δίνουν στην πρόθεση ψήφου, με περισσή γαλαντομία οι δημοσκοπικές εταιρείες.

Καθώς πλησιάζει η ώρα της κάλπης εκ των πραγμάτων προβάλλει το ερώτημα του σχηματισμού κυβέρνησης. Ο εκβιασμός του Μητσοτάκη για τον κίνδυνο ακυβερνησίας, μπορεί να φέρει ένα περιορισμένο κοινό, ωστόσο δύσκολα θα του δώσει ακόμη και το ποσοστό των ευρωεκλογών.

Με την ανακοίνωση του κόμματος Σαμαρά που απευθύνεται στην ίδια δεξαμενή δεξιών ψηφοφόρων, η ΝΔ θα έχει περαιτέρω απώλειες. Ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος που προς το παρόν εντοπίζεται κυρίως στο κεντροαριστερό φάσμα θα επεκταθεί και στον χώρο της Δεξιάς.

Την επόμενη ημέρα των εκλογών κανένα κόμμα δεν θα κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Ίσως χρειαστούν περισσότερα από δύο κόμματα. Το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει δεύτερη εκλογική αναμέτρηση που θα ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο, καθώς θα βγάλει ενισχυμένα τρία ή τέσσερα κόμματα που στην συνέχεια θα κληθούν να συνεννοηθούν.

Στον πυρήνα του προβλήματος είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ακόμη και οι δυνάμεις που βλέπουν μία πιθανή συνεργασία με τη ΝΔ βγάζουν από την εξίσωση τον πρωθυπουργό. Για αυτό και ο Κυριάκος , παραγνωρίζοντας τις προβλέψεις του Συντάγματος, πρόβαλε ότι πρωθυπουργό εκλέγει ο λαός. Πρόκειται για λαϊκίστικο σύνθημα που υιοθέτησε και ο Τσίπρας δείχνοντας τις φιλοδοξίες του.

Παράλληλα, κινείται ο Νίκος Δένδιας ο οποίος έκανε επίδειξη ισχύος στην Θεσσαλονίκη με μία εφ’ όλης της ύλης πολιτική ομιλία την οποία χειροκρότησαν 66 βουλευτές. Άλλωστε ήδη από την επομένη του Συνεδρίου της ΝΔ το περιβάλλον του διεμήνυσε ότι με τη ΝΔ κάτω από το 25% τίθεται αυτομάτως θέμα ηγεσίας. Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο τι θα επιλέξει ο Κυριάκος. Εάν θα αποχωρήσει ή θα επιμείνει να κρατήσει την ηγεσία ακόμη και με μία ΝΔ κάτω από 20%. Δύσκολο. Ειδικά όταν θα προκύψει το ενδεχόμενο συνεργασίας του κόμματος Σαμαρά με μία ΝΔ δίχως τον Μητσοτάκη.

Ο βασικότερος λόγος που η Ρωσία δεν κατονομάζεται στα δικόγραφα εκτιμάται ότι είναι οι συνέπειες που θα είχε η αναφορά της. Ούτε η Ευρώπη θέλει αυτή τη στιγμή να ξεκινήσει πόλεμο, ούτε η Ρωσία να τον προκαλέσει. Η Ευρώπη προτιμά τουλάχιστον προς το παρόν (ίσως και μέχρι να εκλεγεί ο επόμενος Μπάιντεν στις ΗΠΑ) τον συνεχή πόλεμο φθοράς που διεκπεραιώνει με τους άτυχους Ουκρανούς στρατιώτες.

Παράλληλα, η Ρωσία δεν θέλει να προκαλέσει εκείνη τον πόλεμο, όσο κι αν πυκνώνουν τα σύννεφα κι αυτός φαίνεται να μοιάζει πλέον σχεδόν αναπόφευκτος. Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι άπαξ και επισημοποιηθεί ανάμιξη κρατικής ρωσικής υπηρεσίας σε σαμποτάζ ή υβριδικές επιθέσεις σε χώρα του ΝΑΤΟ ή και, αντιστρόφως, π.χ. βρετανική ανάμιξη στα σαμποτάζ στη Ρωσία, πλέον ο κόσμος μας θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα τρομακτικό causa belli.

“Ξένη δύναμη” αορίστως

Οι περισσότεροι Δυτικοί συνδέουν τα περιστατικά με δολιοφθορές επικαλούμενοι ότι η Ρωσία έχει δηλώσει και επισήμως ότι φέρουν ευθύνες όσοι εφοδιάζουν με όπλα ή πυρομαχικά την Ουκρανία και ως εκ τούτου δεν είναι κανείς δυτικός στο απυρόβλητο. Εντούτοις, η Ρωσία (αν όντως οργανώνει τις επιθέσεις) φροντίζει να σχεδιάζονται με τρόπο που να αποκλείει να αποδοθούν σε αυτήν τεκμηριωμένα ευθύνες.

Οπότε και οι Δυτικοί έχουν μια δικαιολογία νομική να διστάζουν να αποδώσουν τις επιθέσεις άμεσα στη Ρωσία ως κράτος. Και οι δύο πλευρές θεωρείται ότι δεν θέλουν να κλιμακωθεί (σε αυτή τη φάση) η κατάσταση και να θεωρηθεί κάποια ενέργεια αιτία πολέμου. Οπότε κινούνται επισήμως σε γενικολογίες για υβριδικές επιθέσεις οι μεν και σε διαψεύσεις οι δε.

Στα δε κατηγορητήρια για όσους έχουν συλληφθεί, αναφέρεται ως κατηγορία η τρομοκρατία, αλλά πουθενά δεν υπάρχει σε αυτά η φράση “ρωσικό κράτος” ή “ρωσικές μυστικές υπηρεσίες”. Οι Ευρωπαίοι νομικοί, ακόμα και όταν αναφέρουν ότι οι δράστες υποστηρίζουν την Ρωσία, δεν γράφουν ότι υπάρχει κρατική ρωσική χρηματοδότηση ή στρατολόγηση. Το αποφεύγουν στο κύριο σώμα των κατηγορητηρίων για καθαρά νομικούς αλλά και σαφώς πολιτικούς λόγους.

Ο νομικός λόγος είναι ότι δεν προσκομίσθηκαν πουθενά – επισήμως τουλάχιστον – τεκμήρια ότι οι σαμποτέρ ενεργούσαν κατ’ εντολήν κρατικών ρωσικών υπηρεσιών και, κατά συνέπεια, οι συλληφθέντες φθάνουν στο εδώλιο κατηγορούμενοι ως κοινοί τρομοκράτες ή πράκτορες ξένων δυνάμεων γενικώς και αορίστως.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας έχει εν τω μεταξύ αναρτήσει λίστα με τις εταιρείες που εξοπλίζουν την Ουκρανία, οπότε οι ενέργειες εναντίον των εταιρειών αυτών μπορούν να ερμηνευθούν ως προσωπικές πρωτοβουλίες ατόμων που είναι π.χ. Ρώσοι (οπότε ενεργούν υπέρ της πατρίδας τους) ή φιλορώσοι ή, σε ήπια περιστατικά, “ακτιβιστές” και όχι “επιστρατευμένοι” από πράκτορες από το επίσημο ρωσικό κράτος.

Ακόμα και όταν στο κατηγορητήριο αναφέρεται ότι ενήργησαν ως σαμποτέρ, η φράση που προτιμάται είναι «ενεργούντες για ξένες δυνάμεις» και όχι «ενεργούντες καθ’ υπόδειξη των ρωσικών υπηρεσιών». Ο πολιτικός λόγος για τη συγκρατημένη διατύπωση είναι ότι η επίσημη κατηγορία εναντίον ενός κράτους για τρομοκρατική επίθεση εντός του ΝΑΤΟ δημιουργεί τεράστιο διπλωματικό και νομικό ζήτημα (casus belli).

Ενας άλλος λόγος είναι ότι γερμανική έκθεση “για υβριδικές απειλές” αναφέρεται σε 150 τέτοιες απόπειρες ή τετελεσμένες δολιοφθορές ή “σχεδιασμούς επιθέσεων”. Η επίσημη απαγγελία κατηγοριών με κατονομαζόμενη την Ρωσία, αφ΄ ενός θα έδειχνε ότι η ευρωπαϊκή “ασφάλεια” είναι διάτρητη, αφ΄ ετέρου θα αποκάλυπτε το μεγάλο εύρος ευρωπαϊκών εταιρειών που τροφοδοτούν την Ουκρανία με όπλα, εξαρτήματα και πυρομαχικά, κάτι που συχνά κάνουν κάτω από το ραντάρ.

Πάνω από 60 προσαγωγές για “υβριδικές απειλές”

Στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πάνω από 100 προαγωγές υπόπτων που φέρονται να σχεδίασαν ή και να ολοκλήρωσαν υβριδικές επιθέσεις που η Δύση θεωρεί ότι έγιναν κατ’ εντολή ρωσικών υπηρεσιών. Θα αναφερθούμε κυρίως σε ολοκληρωμένους εμπρησμούς σε εργοστάσια. Στην Τσεχία πυρκαγιά κατέστρεψε τον περασμένο Απρίλιο ολοσχερώς τσεχικό εργοστάσιο που παρήγαγε drones και συστήματα θερμικής απεικόνισης για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Κρατούνται με κατηγορίες για τρομοκρατία πέντε άτομα και αναζητούνται άλλοι δύο (Τσέχος, δύο Πολωνοί, μία υπήκοος ΗΠΑ, ένας Αιγύπτιος, δύο Βούλγαροι).

Σε ανάλογο περιστατικό στην Ιταλία, το οποίο σημειώθηκε στις 13 Αυγούστου 2026 κοντά στη Ρώμη, στο εργοστάσιο πυρομαχικών της KNDS Ammo Italy που προμηθεύει πυρομαχικά στην Ουκρανία (βλήματα πυροβολικού των 155mm), η ιταλική κυβέρνηση τήρησε εξαιρετικά χαμηλούς τόνους και ο υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε ότι «δεν υπάρχει καμία ένδειξη ή απόδειξη που να συνδέει τη Ρωσίαm, ή κάποια εξωτερική υβριδική επίθεση (σαμποτάζ) με την έκρηξη και ότι όλα δείχνουν πως επρόκειτο για ατύχημα στο τμήμα συμπίεσης πυρίτιδας».

Τον Αύγουστο κάηκαν και οι εγκαταστάσεις της WB Electronics στην Πολωνία -μιας από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές αμυντικές βιομηχανίες της χώρας. Και αυτή εφοδιάζει την Ουκρανία. Τον ίδιο μήνα κάηκε το κτίριο της Milrem Robotics στο Ταλίν της Λετονίας -αναπτύσσει drones και ρομποτικά αμυντικά συστήματα. Για την υπόθεση συνελήφθησαν τρεις Λετονοί υπήκοοι.

Εκρήξεις έχουν σημειωθεί και σε εργοστάσιο παραγωγής drones (της εταιρείας Tropozond/Skyeton) στην πόλη Πρέσοβ της Σλοβακίας, καθώς και σε εργοστάσιο πυρομαχικών της Rheinmetall στη νοτιοανατολική Ισπανία, όπου οι αρχές ανακοινωσαν ότι επρόκειτο για ατύχημα και όχι σαμποτάζ, Προ διετίας κάηκε στη Γερμανία εργοστάσιο της Diehl Metal Applications, θυγατρικής της εταιρείας που κατασκευάζει τα υπερσύγχρονα αντιαεροπορικά συστήματα IRIS-T για την Ουκρανία.

Βουλγαρία: “Υβριδικές” ή ατυχήματα

Μια σειρά εκρήξεων συγκλόνισε την περασμένη  νύχτα τις αποθήκες του εργοστασίου EMCO, κοντά στο χωριό Γκόρνι Μπάρμπιτσα της κεντρικής Βουλγαρίας, βορειοανατολικά της Σόφιας. Φέρονται να ανεφλέγησαν πυρομαχικά σε μια από τις 11 αποθήκες, με αποτέλεσμα να μεταδοθεί η φωτιά και να σημειωθούν εκρήξεις και στις διπλανές αποθήκες.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν δεν τραυματίσθηκε κανείς, οι εργαζόμενοι απομακρύνθηκαν και η περιοχή αποκλείστηκε. Το περιστατικό αυτό σημειώθηκε λίγες εβδομάδες μετά από προηγούμενη καταστροφή εγκαταστάσεων της ίδιας εταιρείας. Ειδικότερα, στις 10 Αυγούστου πυρκαγιά και διαδοχικές εκρήξεις κατέστρεψαν ολοσχερώς αποθήκη πυρομαχικών σε εργοστάσιο της EMCO κοντά στο χωριό Μπελίτσα.

Το υπουργείο Εσωτερικών είχε ανακοινώσει για το συμβάν του Αυγούστου ότι η φωτιά ξεκίνησε από φορτηγό που μετέφερε καύσιμα και εν συνεχεία οι φλόγες μεταδόθηκαν σε αποθήκες πυρομαχικών. Πραγματοποιήθηκε προληπτική εκκένωση κατοίκων από γειτονικούς οικισμούς και απομακρύνθηκαν περίπου 250 εργάτες. Ο ιδιοκτήτης απέκλεισε το ανθρώπινο λάθος αρχικά, ενώ η κυβέρνηση δήλωσε πως δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις ξένης ανάμειξης.

Προ διετίας, τον Ιούλιο του 2024 σημειώθηκαν καταστροφικές εκρήξεις σε αποθήκες πυρομαχικών στην περιοχή Έλιν Πέλιν, κοντά στη Σόφια. Η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των συνεχιζόμενων εκρήξεων από πυρομαχικά που προκάλεσαν τεράστιες υλικές ζημιές. Εκείνο το εργοστάσιο δεν ήταν του ίδιου, του Εμιλιάν Γκέμπρεφ.

Όμως τον Αύγουστο του 2022 εκδηλώθηκε πάλι πυρκαγιά σε αποθήκη όπλων και πυρομαχικών της EMCO κοντά στην πόλη Καρνομπάτ στην ανατολική Βουλγαρία. Ο ιδιοκτήτης Εμιλιάν Γκέμπρεφ δήλωσε ότι αποκλείει το ανθρώπινο λάθος και είπε τότε ότι η φωτιά ήταν αποτέλεσμα  εμπρησμού, αναφέροντας τις υποθέσεις που θεωρούνται σαμποτάζ, όπως τις εκρήξεις στο Βρμπετίτσε της Τσεχίας το 2014 για τις οποίες οι τσεχικές αρχές έχουν κατηγορήσει Ρώσους πράκτορες. Εργοστάσιό του είχε ξανακαεί το 2020 και το συμβάν συνδέθηκε με το γεγονός  ότι ο Γκέμπρεφ εφοδίαζε Ουκρανούς και Γεωργιανούς – τους Γεωργιανούς παλαιότερα, κατά την σύγκρουση με την Ρωσία.

Ποιος είναι ο Γκέμπρεφ

Ο ίδιος ο Εμιλιάν Γκέμπρεφ, ζάπλουτος πλέον, βιομήχανος στα 72 του χρόνια, που κάνει συχνά δωρεές σε ιδρύματα της ορθόδοξης εκκλησίας της πατρίδας του, έχει δηλώσει ότι «οι βουλγαρικές αρχές ξέρουν πολύ καλά ότι αυτά τα κάνουν οι Ρώσοι, αλλά δεν πιάνουν κανέναν, γιατί καμία κυβέρνηση της χώρας μου δεν θέλει να συγκρουσθεί με τη Μόσχα». Ο Γκέμπρεφ ήταν γιος στελέχους του κομμουνιστικού κόμματος που εργαζόταν στο υπουργείο Άμυνας και προώθησε τον γιό του ανάλογα.

Σπούδασε διεθνές εμπόριο, μεταφορές και οικονομικά. Διορίσθηκε στην κρατική πολεμική βιομηχανία Kintex μόλις πήρε πτυχίο. Το 1981 ανέλαβε το Τμήμα Διεθνών Μεταφορών και Ασφαλίσεων, του οποίου αργότερα έγινε και διευθυντής, αποκτώντας την πολύτιμη τεχνογνωσία για το πώς διακινούνται τα όπλα παγκοσμίως. Η Kintex είχε το μονοπώλιο στις εξαγωγές όπλων και πυρομαχικών, και σύμφωνα με δυτικές έρευνες είχε συστήσει κάποιες offshore για να μπορεί με διορισμένους αχυράνθρωπους να πουλάει ό,τι ήθελε και όπου ήθελε, χωρίς να φαίνεται το κράτος ως πωλητής.

Τo 1988 τον τοποθέτησαν επικεφαλής κρατικής εταιρείας με έδρα στο Λίχτενσταϊν που έλαβε άτοκο δάνειο με την έγκριση του υπουργείου Εξωτερικού Εμπορίου και πολλά κρατικά προνόμια. Επίσης η εταιρεία μπορεί να είχε έδρα στο Λίχτενσταϊν, αλλά της δόθηκε δική της αποθήκη στο Μπουργκάς (Πύργος) και εμπορευόταν όπλα με κράτη υπό αμερικανικό εμπάργκο.

Όταν ο σοσιαλισμός κατέρρευσε και η αγορά ιδιωτικοποιήθηκε, όλες αυτές οι offshore πέρασαν σχεδόν αυτομάτως στα χέρια των ατόμων που τις διοικούσαν ή πάντως που φαίνονταν στα χαρτιά να τις διοικούν. Ο Γκέμπρεφ, επιπλέον, είχε ήδη στα χέρια του πιο πολύτιμο κεφάλαιο: Tο τεράστιο δίκτυο διεθνών επαφών και διασυνδέσεων με αγοραστές όπλων σε όλο τον κόσμο. Εκμεταλλευόμενος αυτές τις γνωριμίες, το 1992 ίδρυσε τη δική του ιδιωτική εταιρεία εμπορίας όπλων, την EMCO που αρχικά λειτουργούσε ως μεσάζοντας (trader). Το 1996 η EMCO μπήκε “δυναμικά” και στην αφρικανική αγορά και παρουσίαζε ισολογισμό 25 εκατομμυρίων δολαρίων που την εποχή εκείνη ήταν πάρα πολλά λεφτά. Το 1998 άρχισε να πουλάει όπλα και σε αντιμαχόμενους στην υπό διάλυση Γιουγκοσλαβία.

Οταν άρχισε να πουλάει όπλα στην Γεωργία την στιγμή που η χώρα αυτή ήταν σε πόλεμο με τη Ρωσία (2008), θεωρείται ότι μπήκε πλέον οριστικά στη μαύρη λίστα της ρωσικής κυβέρνησης. Ο ίδιος και δυτικοί υποστηρίζουν ότι έγινε απόπειρα δολοφονίας του με Νόβιτσοκ το 2015.