Πιστεύεται, λοιπόν, πως ο συνομιλητής του Lindsay Grant ήταν ο Τάσσος Παπαδόπουλος, που εκείνη την περίοδο προέδρευε της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το έγγραφο εντοπίσθηκε στο αρχείο του Κέντρου Μελετών Τάσσου Παπαδόπουλου (ΚΜΤΠ-ΑΤΠ-Έγγραφο Αρ. 50243). O Lindsay Grant είχε ενταχθεί στην αμερικανική διπλωματική υπηρεσία το 1950 και είχε θητεύσει σε διάφορες θέσεις.

Το πρακτικό

1. Στις 2 Αυγούστου 1974, κατόπιν αιτήματός του, συνάντησα τον κ. Grant, ο οποίος, όπως είπε, ήρθε να με αποχαιρετήσει κατά την επικείμενη αναχώρησή του. Στην πραγματικότητα, ήθελε να συζητήσουμε την κατάσταση στην Κύπρο.
2. Η εντύπωσή μου ήταν ότι ήταν ευχαριστημένος με τις πρόσφατες εξελίξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους Έλληνες να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Είναι η εντύπωσή του ότι η παρούσα κατάσταση αποτελεί τη βάση για μια λύση των προβλημάτων της Κύπρου στη βάση της ομοσπονδίας. Οι αρχικές τους πληροφορίες ήταν ότι η τουρκική διοίκηση σκόπευε να καταλάβει μόνο και λίγο πολύ τις περιοχές που κατέχει τώρα.

Στη συνέχεια, θα προσπαθήσουν να επανεγκαταστήσουν τον τουρκοκυπριακό πληθυσμό εντός της περιοχής με τρόπο που θα καταστήσει δυνατή τη δημιουργία μιας βιώσιμης τουρκικής περιοχής, μετά την οποία οι Τούρκοι θα μπορούν να θεμελιώσουν αξιόπιστα την αξίωσή τους για ένα ομοσπονδιακό κράτος. Είναι εκτίμησή του ότι η παρενόχληση των ελληνικών χωριών εντός της περιοχής θα συνεχιστεί:

(α) ως αντίποινα σε περίπτωση που οι Τούρκοι στις ελληνικές περιοχές παρενοχληθούν·

ή (β) εάν οι Έλληνες οποιαδήποτε στιγμή επιλέξουν να καθυστερήσουν την επίτευξη συμφωνίας·

ή (ε) προκειμένου να “πείσουν” τους Έλληνες κατοίκους να εγκαταλείψουν αυτά τα χωριά, ώστε ο Τούρκος να μπορέσει να επανεγκατασταθεί στις ίδιες περιοχές

3. Χαρακτήρισε “ευσεβή πόθο” οποιαδήποτε ιδέα ότι οι επερχόμενες συνομιλίες στη Γενεύη μπορούν να συνεχιστούν από εκεί που “σταμάτησαν οι συνομιλίες Κληρίδη/Ντενκτάς”, ακόμη και αν η ελληνική πλευρά θα ήταν τώρα έτοιμη να συμφωνήσει σε πλήρες αυτόνομο καθεστώς για τις τουρκικές περιοχές.
4. Δήλωσε ότι δεν πρέπει να αναμένουμε ουσιαστική βοήθεια από την Ελλάδα, διότι —όπως ανέφερε— η Ελλάδα έχει ήδη κοιτάξει κατάματα την κάννη του τουρκικού όπλου και δεν της άρεσε αυτό που είδε, επομένως είναι απίθανο να απειλήσει ξανά πειστικά την Τουρκία με πόλεμο. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, είπε, ότι οι μόνες εναλλακτικές λύσεις είναι ένα πολύ χαλαρό ομοσπονδιακό σύστημα ή η πλήρης διχοτόμηση· καθώς περνά ο καιρός, όλο και περισσότερες πρωτεύουσες ανά τον κόσμο καταλήγουν να αποδέχονται ότι η διχοτόμηση αποτελεί τη μόνη βιώσιμη εναλλακτική λύση. 
5. Εκτιμά ότι η Τουρκία δεν θα έχει αντίρρηση να αφεθούν οι συνομιλίες της Γενεύης να παραταθούν χρονικά και ότι δεν θα πιέσει για την ταχεία ολοκλήρωσή τους. Στο πρώτο στάδιο, η Τουρκία ενδέχεται να επιδιώξει να επιβάλει τη θέση της ώστε να εξασφαλίσει ένα κείμενο “γενικών αρχών” —κατά το πρότυπο των συμφωνιών Λονδίνου-Ζυρίχης—, αφήνοντας στις επιτροπές το έργο της επεξεργασίας των λεπτομερειών. Στο ενδιάμεσο διάστημα, η Τουρκία θα αποκτά όλο και μεγαλύτερο τακτικό πλεονέκτημα μέσω της στρατιωτικής παρενόχλησης των Ελληνοκυπρίων και της δημιουργίας τετελεσμένων γεγονότων. 
6. Επίσης, η κατάσταση θα ευνοούσε τους Τούρκους και στο εσωτερικό μέτωπο, καθώς ο ίδιος προβλέπει συγκρούσεις μεταξύ των κυπριακών παρατάξεων. Έκανε λόγο για ενδείξεις «ανόητης αλαζονείας» εκ μέρους των διαφόρων ένοπλων ομάδων στην Κύπρο, οι οποίες —όπως είπε— «υπονομεύουν ήδη την αξιοπιστία του Κληρίδη».

Ήταν σαφές από τη συζήτηση, ότι ο Αμερικανός διπλωμάτης ήταν πολύ ενημερωμένος. Γνώριζε και τις τουρκικές προθέσεις και τα δεδομένα στην ελληνική πλευρά. Δεν είχε, όμως, μόνο ενημέρωση, αλλά επιχειρούσε μέσα από διλήμματα, να θέσει ζητήματα, που με υποδείξεις του ήθελε να τα αποδεχθεί η ελληνική πλευρά. 

Όχι τυχαία, από πολύ νωρίς εγείρονταν ζητήματα που μέχρι σήμερα είναι “επίκαιρα”. Όπως τα διλήμματα, “χαλαρή ομοσπονδία” ή “διχοτόμηση”. Διλήμματα, που οι Αμερικανοί τα έθεταν πριν την ολοκλήρωση της στρατιωτικής προέλασης του Αττίλα, προ της εκδήλωσης της δεύτερης φάσης της εισβολής, από τους Τούρκους. Διλήμματα, τα οποία, ειρήσθω εν παρόδω, τίθενται μέχρι σήμερα. Και πολύ πιθανόν να συνεχίσουν και στο μέλλον, να εγείρονται κάποτε με τη μορφή της βολιδοσκόπησης ενίοτε και ως πίεση προς τη Λευκωσία. 

Ο διάλογος Grant-Χριστόδουλου Βενιαμίν

Ο Αμερικανός διπλωμάτης, Lindsay Grant, σε συνέντευξή του στο πλαίσιο του Προγράμματος Προφορικής Ιστορίας Εξωτερικών Υποθέσεων ( αρχική ημερομηνία συνέντευξης: 31 Ιανουαρίου 1990) περιγράφει τα όσα έζησε εκείνες τις τραγικές ημέρες του 1974, στην Κύπρο. Φαίνεται πως υπήρχαν ενδείξεις για το τι θα συνέβαινε και από το περιεχόμενο επιβεβαιώνεται ότι ο συγκεκριμένος διπλωμάτης ήταν πολύ ενημερωμένος. Είχε δώσει τη συνέντευξη στον Charles Stuart Kennedy, επίσης διπλωμάτη.

Για το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 ανέφερε τα εξής: «Αυτό ήταν νωρίς το πρωί. Φεύγαμε. Η γυναίκα μου είχε ήδη φύγει, γιατί το ήξερα ότι αυτό ερχόταν. Ήμουν σίγουρος. Στην πραγματικότητα, θυμάμαι να συντάσσω ένα τηλεγράφημα λέγοντας, ‘’Νομίζουμε ότι θα προσπαθήσουν να σκοτώσουν τον Μακάριο’’. Το είπαμε αυτό στη σύνοψη εκείνου του τηλεγραφήματος. Ο Πρέσβης, νεοφερμένος (σ.σ. ο Ρότζερ Ντέιβις, ο οποίος στις 19 Αυγούστου δολοφονήθηκε) είπε πως ‘’δεν μπορούμε να πούμε ότι άνθρωποι πρόκειται να σκοτώσουν έναν ξένο αρχηγό κράτους ακριβώς έτσι, στη σύνοψη’’. Έτσι το βγάλαμε από τη σύνοψη, αλλά το αφήσαμε στο σώμα του μηνύματος. Ήταν σαφές πόσο γρήγορα κινούνταν οι εξελίξεις.

»Είχα βάλει τη γυναίκα μου, αφού ήδη σχεδιάζαμε να φύγουμε, σε μια πτήση μερικές μέρες πριν. Έβαζα, από όλα τα πράγματα, τη γάτα μας στην πρωινή πτήση. Εκείνη η γάτα πήρε την τελευταία πτήση ,που έφυγε από το αεροδρόμιο της Λευκωσίας… Αποφάσισα να πάω στο γραφείο για να δω τι συνέβαινε, έφτασα εκεί, και μπορούσαμε να αρχίσουμε να ακούμε κάποια βουητά. Ένας από τους αξιωματούχους, ο διοικητικός αξιωματούχος, ζούσε κοντά στο προεδρικό μέγαρο. Τηλεφώνησε και είπε, πως ‘’υπάρχουν τανκς που κινούνται προς το ανάκτορο’’. Έτσι ξεκίνησε.

»Τα τανκς ήρθαν στην κύρια πόρτα. Δεν ήταν πολύ σοφός ελιγμός, σκέφτηκα, όχι πολύ εξελιγμένος. Τα τανκς ήρθαν στην κύρια πόρτα, και μάθαμε αργότερα από μια αυτόπτη μαρτυρία του βοηθού του Μακαρίου, ότι ο στρατιωτικός βοηθός (του Μακαρίου), πέρασε μέσα από τις πόρτες και είπε, πως ‘’τα τανκς πλησιάζουν. Να φύγουμε;’’ Ο Μακάριος γύρισε και είπε αντίο σε αυτόν τον τύπο, βγήκε από τις πόρτες, περπάτησε στο γρασίδι και μπήκε  σε ένα αυτοκίνητο που περίμενε πίσω, και έφυγαν, όπως μάθαμε αργότερα, για τη βρετανική στρατιωτική βάση ( σ.σ. δεν αναφέρθηκε στη μετάβαση Μακάριου στην Πάφο). Αλλά ακόμη και το πού βρισκόταν δεν ήταν γνωστό για κάποιο διάστημα. Έπειτα οι Βρετανοί μας το είπαν ιδιωτικά. Αυτό, βεβαίως, έφερε τους Τούρκους μέσα».

Ρωτήθηκε, κατά τη συνέντευξη για το ρόλο της CIA και κατά πόσο τους ενημέρωνε. Ο συνομιλητής του Lindsay Grant, είχε υπηρετήσει στην Αθήνα και ήξερε αρκετά για τη χούντα και τις σχέσεις των ανθρώπων της με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. «Σας κρατούσαν ενήμερους για το τι εξελισσόταν; Ή νομίζετε ότι η Υπηρεσία πιάστηκε τόσο εξίσου απροετοίμαστη όσο όλοι οι άλλοι από τις εξελίξεις εκεί; Το “απροετοίμαστη” είναι λάθος όρος. Ξέρατε τι μπορούσε να συμβεί» ρωτήθηκε ο Lindsay Grant.

«Όχι, αυτό είναι το θέμα. Εμείς στην πραγματικότητα, όπως έχω ήδη αναφέρει, στείλαμε ένα μήνυμα λέγοντας ότι αυτό επρόκειτο να συμβεί. Νομίζω ότι οι άνθρωποι της Υπηρεσίας στη Λευκωσία ήταν εξαίρετοι. Δεν είχαμε πρόβλημα. Οι σχέσεις μας ήταν πολύ καλές. Νομίζω ότι υπήρχε ειλικρίνεια, και βλέπαμε πράγματα με πολύ παρόμοιο τρόπο. Το άλλο πράγμα που πρέπει να ειπωθεί είναι ότι σε αντίθεση με την Κίνα (σ.σ. στην οποία είχε υπηρετήσει), δεν χρειαζόσασταν την Υπηρεσία. Η Κύπρος ήταν τόσο διαφανής, όλοι αγαπούσαν να μιλάνε. Την κρίσιμη στιγμή, ο Rodger Davies είχε υπάρξει άνθρωπος της Εγγύς Ανατολής, και γνώριζε κάποιους από τους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του νούμερο δύο ανθρώπου στο υπουργείο εξωτερικών, τον Βενιαμίν, ο οποίος ήταν, βεβαίως, η τακτική μου επαφή.

»Ο Βενιαμίν έκανε ένα πάρτι στις 2 Ιουλίου, το μεγάλο ετήσιο του πάρτι. Ο Rodger Davies δεν επρόκειτο να παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του μέχρι τις πέντε του μηνός εκείνου. Ήξερα ότι ήταν ευαίσθητοι στο πρωτόκολλο. Πήγα στον Βενιαμίν και είπα. ‘’Να τι συμβαίνει. Ο Rodger έρχεται. Αυτό που θα ήθελα να κάνω είναι το εξής: Θα κάνω το πάρτι της 4ης  Ιουλίου ως οικοδεσπότης, αλλά θα συστήσω τον Rodger σε όλους εκείνη τη στιγμή, αν δεν σας πειράζει, ακόμη και αν δεν θα έχει επίσημα συστηθεί στον Αρχιεπίσκοπο ακόμη». Ο Βενιαμίν, έχοντας ρωτηθεί, ήταν όσο πιο ευγενικός γινόταν και είπε, «Βεβαίως. Και επίσης φέρτε τον στη δεξίωσή μου στις δύο. Θα ήθελα να τον ξαναδώ».

Και το έκανα. Καθώς φεύγαμε, ο Βενιαμίν μου είπε, «το στείλαμε»( σ.σ. εννοούσε με όσα προκύπτει από τα λεχθέντα στην επιστολή Μακαρίου προς Γκιζίκη). «Το θέμα είναι, ήξερα ακριβώς τι εννοούσε, και ήξερε ότι το ήξερα. “Το” ήταν μια επιστολή που κυκλοφορούσε ανάμεσα στους πιο στενούς συμβούλους του Αρχιεπισκόπου, εκείνη που προσέβαλε τον Ιωαννίδη και έλεγε, ‘’θα τρέξω το δικό μου σόου». «Είπα, ‘’ελπίζω να το καταφέρετε’’».

Και είπε, (ο Βενιαμίν) «Θα δουλέψει». «Η σκέψη του—εκείνη του Αρχιεπισκόπου—ήταν ότι ο Ιωαννίδης, περιορισμένος από τους Τούρκους, δεν θα μπορούσε να ανατρέψει την απόφαση του Μακάριου να αναλάβει περισσότερο έλεγχο της Εθνικής Φρουράς. Και πάλι, υποθέτοντας ότι ο Ιωαννίδης θα ήταν λογικός, ενώ (του Ιωαννίδη) είχε πληγωθεί η υπερηφάνειά του. Όλο αυτό το γνωρίζαμε. Είχα δει κείμενα εκείνης της επιστολής. Έτσι ήταν σαφές. Σε αυτή την περίπτωση, πράγματι γνωρίζαμε ότι θα συμβεί».

Grant: Οι Τούρκοι κινητοποιούνται

Ο Charles Stuart Kennedy, αναφέρθηκε στον Ιωαννίδη και το… υπόβαθρο του και ζήτησε να μάθει τι γνώριζαν στην πρεσβεία της Λευκωσίας για το τι ετοίμαζαν οι Τούρκοι. Ο  Lindsay Grant  είπε πως «…. γνωρίζαμε πολύ καλά ότι οι Τούρκοι είχαν βάλει σχέδια σε κίνηση, αλλά ποτέ δεν ήξερες τις προθέσεις σε αυτή την περίπτωση. Το έκαναν αυτό ως μπλόφα για να αναγκάσουν το ελληνικό χέρι ή όχι; Είχαμε αρκετές πληροφορίες για το τι σχεδίαζαν να κάνουν οι Τούρκοι, αλλά πάντα έχεις αρκετά και στις δύο πλευρές και αρκετή αβεβαιότητα για να είσαι 100% σίγουρος για οποιαδήποτε πληροφορία παίρνεις. Σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, υπήρχε ένα μήνυμα που έλεγε ότι

‘’οι Τούρκοι κινητοποιούνται και χρησιμοποιούν αυτή τη μεραρχία Genghis Khan. Αυτοί οι τύποι είναι όλοι πάνω από 1.80, όλοι μισούν τους Έλληνες, είναι όλοι αναλφάβητοι. Είναι άγριοι΄΄. Αυτό διέρρεε στους Έλληνες για να τους τρομάξει. Ήταν τόσο προφανές που η ερώτησή μου ήταν: Χρησιμοποιείται για να προσπαθήσει να μας τρομάξει ώστε να κάνουμε μεγαλύτερες προσπάθειες να κάνουμε τους Έλληνες να υποχωρήσουν; Αποδείχτηκε, στην πραγματικότητα, ότι προχώρησαν»

…«Αλλά δεδομένων των υποθέσεών μας για την τουρκική αντίδραση σε όλη αυτή τη συμπεριφορά—ο Ιωαννίδης είχε υποχωρήσει αρκετά ώστε να βγάλει τον Σαμψών και να βάλει τον πιο λογικό Έλληνα που μπόρεσε να βρει: τον Κληρίδη, αυτόν που είχε διαπραγματευτεί με τους Τούρκους πριν. Την τελευταία στιγμή, τον έβαλαν ως Πρόεδρο. Αλλά αυτό ήταν πολύ αργά για να σταματήσει το μηχανισμό…»

»Έτσι ήμασταν αρκετά σε εκείνο το μήκος κύματος. Πήραμε όλους τους Αμερικανούς έξω, όλους τους εξαρτώμενους και όλους τους ανθρώπους που μπορούσαμε να βρούμε, και αυτό ήταν αρκετά πλήρες. Εγκαίρως. Είμαι μάλλον περήφανος γι’ αυτό. Με άλλα λόγια, ενεργούσαμε με βάση μια υπόθεση η οποία αποδείχτηκε σωστή, σε αυτή την περίπτωση».

Ο Ντενκτάς στην Άγκυρα 

Στην αντίπερα όχθη, στα κατεχόμενα, την 2α Αυγούστου 1974, όπως μετέδωσε τότε ο παράνομος Μπαϊράκ, ο Ραούφ Ντενκτάς πήγε στην Άγκυρα. Σύμφωνα με το δελτίον ειδήσεων ο Ντενκτας παρουσιάζεται ως Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Πρόεδρος της Τουρκοκυπριακής Διοικήσεως. Η καταγραφή του δελτίου ειδήσεων του Μπαϊράκ γινόταν από ειδικό τμήμα στο Αρχηγείο Αστυνομίας. Στην ελληνική μεταδιδόταν δελτίο στις 2 το μεσημέρι και 8 το βράδυ ( τότε και για πολλά χρόνια). Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο δελτίο της 2ας Αυγούστου 1974 ( ΚΜΤΠ=ΑΤΠ- Έγγραφο Αρ. 12233):

«Εις τον Αερολιμένα τον υπεδέχθη ο Πρωθυπουργός κ. Ετζεβίτ, και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γκιουνές….» Σε δηλώσεις του ο Ντενκτάς ανέφερε ότι «Θα παραμείνει μερικές ημέρες στην τουρκική πρωτεύουσα «θα έχει διαβουλεύσεις μετά του Αρχηγού της Τουρκικής Κυβερνήσεως και ότι βραδύτερον θα μεταβή εις Γενεύη για να συμμετάσχη της δευτέρας φάσεως των συνομιλιών επί του Κυπριακού προβλήματος. 

»…Ο κ. Ντενκτας συνεσκέφθη ψες, με τα του Αρχηγού της Ελληνοκυπριακής Διοικήσεως κ. Κληρίδη. Εις την σύσκεψιν ήτις διήρκησε περίπου τρεις ώρες. Παρέστησαν επίσης ο εις Κύπρον Σύμβουλος του Γ.Γ. κ. Λουίζ Γούλχαν, και ο κ. Τσιάντ. Ουδέν ανεκοινώθηκε μετά το πέρας της συσκέψεως.

»… Ο  κ. Ντενκτάς διέψευσε κατηγορηματικως τους  ἰσχυρισμούς εἰς τὸ ὅτι Έλληνες τῆς περιοχής Κυρηνείας υπεβλήθησαν εἰς βάσανιστήρια υπὸ της Τουρκικής Ειρηνευτικής Δυνάμεως εἰς Κύπρον. Οι ἐν λόγω ισχυρισμοί εδημοσιεύθησαν εἰς την χθεσινήν έκδοσιν της ἐφημερίδος “᾿Αγών”. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ἀνέφερε ὅτι, αι Τουρκικαί ένοπλαι δυνάμεις κατά την διάρκειαν της ειρηνευτικης επιχειρήσεως εις Κύπρον, μετεχειρίσθησαν τους Ελληνες πολίτας καί τους εἰχμαλώτους πολέμου με ανθρωπιστικούς τρόπους και χαρακτήρισε ως καταστρεπτικούς τοὺς ἰσχυρισμούς τῆς ἐφημερίδος “᾿Αγών” οίτινες αποσκοπούν εις το να αυξήσουν την εχθρότητα. Ο ‘’Αγών’’ είπε καταβάλη προσπαθείας διὰ τὴν συγκάλυψιν των απάνθρωπων  μεθόδων που εφαρμόζοντο εναντίον των Τούρκων ὑπό των Ελληνικῶν και Ελληνοκυπριακών δυνάμεων καθάπασαν την νήσον.

… Η τρομοκρατία, η  λεηλασία και αι  παράνομοι πράξεις εις τοὺς ελληνικούς τομείς της Νήσου εντείνονται καθημερινώς και περισότερον. Η  κατάστασις δεν ἐπιβεβαιώθη ὑπό του ελληνοκυπριακού Τύπου, όπως η  εφημερίς τα “Νέα”, ἐχαρακτήρισε την κατάστασίν λίαν σοβαράν και έγραψε τα εξής: Η τρομοκρατία επικρατεῖ εις την Επαρχίαν Πάφου, όπου ἡ εκτός Νόμου οργάνωση ΕΟΚΑ Β’, υπό τον ΓΡ,  τρομοκρατοῦν τον λαόν προβαίνοντας εις αυθαιρέτους συλλήψεις, υποβάλλοντας εις ἀνακρίσεις και ερευνούντες άνευ οποιαδήποτε εξουσιοδότηση οἰκίας. Πολλοί εξέχοντες πολίτες συλλαμβάνονται καί ὑποβάλλονται εις ανάκρισιν. Μεταξύ τῶν συλληφθέντων ἐξακολουθούν να κρατοῦνται ἀπὸ τῆς παρελθούσης Τρίτης, εἰς τὸν αστυνομικός Σταθμός οἱ κ.κ. Μίκης Τεμβριώτης, Γεώργιος Ζαγιάς, Χρυσόστομος Χαμπιαουρίδης, Γεώργιος Τούρδος (ενδέχεται να μην είναι ακριβές το επώνυμο).

Ο “Μπαϊράκ” μετέδιδε καθημερινά και σχόλιο (προπαγάνδα) στην ελληνική.

Η ποίηση, η μουσική, η ζωγραφική, ο χορός… είναι μέσα στη φύση τού πολιτισμένου ανθρώπου από την τρυφερή ηλικία που περιγράφει η μισοξεχασμένη διατύπωση «εξ απαλών ονύχων». Τι γίνεται όμως μετά; Όταν πρέπει να επιλέξεις κοινωνικούς ρόλους και να ενταχθείς στο σύστημα; Ένας από αυτούς τους ρόλους είναι τού «δαφνοστεφανωμένου ποιητή» που είναι συνήθως γελοίος όταν ταυτίζεται και συμπίπτει με απολυταρχικά, φασιστικά, ναζιστικά, ανελεύθερα, αντιδημοκρατικά καθεστώτα. Συνήθως σε «αναγνωρίζουν» πολλές δεκαετίες ή και αιώνες μετά, αφού η κάθε εποχή αναζητά στο παρελθόν την αυτοεπαληθευόμενη προφητεία τού παρόντος….

Χωρίς λαϊκό αντίκρυσμα, χωρίς διαχρονικό αποτύπωμα, χωρίς σημαντική διαμόρφωση τής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, κάθε ποιητική ενασχόληση μετά την εφηβεία καθίσταται «ιδιωτική», απέλπιδα κι απογοητευτική. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί, πολλές, πολλά φιλόδοξα όντα διαγ(κ)ωνίζονται, στριμώχνονται σε σωματεία και εταιρειούλες με σημαία ευκαιρίας προκειμένου να βαυκαλιστούν πως παράγουν «αθάνατο έργο».

Βεβαίως έτσι καλύπτουν την υπαρξιακή αγωνία τού επερχόμενου θανάτου και συμβάλλουν εν μέρει στην εκτόνωση τού Συλλογικού Θυμικού, όμως σήμερα με το Διαδίκτυο τα “like” μετρούν κι όχι το αν σε σιγοτραγουδάνε οι άνθρωποι στα καπηλειά ή στις πορείες, ή στις ολονυχτίες έστω, όπως άλλοτε, κάποτε, παλιά…

Άχαρη και αγνώμων εποχή η σημερινή, ειδικά για τους ποιητές. Μεταβαίνοντας ατάκτως σε μια επόμενη, απροσδιόριστη και ρευστή φάση τού Παγκοσμιοποιημένου Πολιτισμού το Χάος, η Εντροπία, η Δοκησισοφία, ο Αρριβισμός, η ενορχηστρωμένη Διαφήμιση δίνουν και παίρνουν… Ο Μεφιστοφελής θριαμβεύει και ο Δον Κιχώτης σωπαίνει κρυμμένος στη γωνιά του, προφυλασσόμενος πίσω από την ανωνυμία του. «Εν αμίλλαις πονηραίς αθλιότερος ο νικήσας», λέγανε οι αρχαίοι.

Αυτούς που διδασκόμαστε σήμερα σε σχολεία και πανεπιστήμια τού είχαν περιθωριοποιήσει, γελοιοποιήσει, απαξιώσει, εξορίσει, απομονώσει, απογοητεύσει οι σύγχρονοί τους. Μάλιστα.

“Η (καθυστερημένη) φήμη”

Και τώρα, σήμερα, τι κάνουμε; Πηγαίνουμε να δούμε αυτή την άκρως διαφωτιστική, ρεαλιστικότατη ταινία με τις αληθοφανέστατες ερμηνείες, οραματιζόμαστε έναν φωτεινότερο κόσμο, παλεύουμε για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και για τα Ιδεώδη τού Διαφωτισμού, γράφουμε, επικοινωνούμε, συν-ομιλούμε, ταϊζουμε τον άγγελο και όχι το τέρας μέσα μας και ίδωμεν…

Τόσο η Λιλή Ζωγράφου όσο και ο Κώστας Ταχτσής συνιστούσαν να κρατιόμαστε μακριά από συσσωματώματα δήθεν δημιουργών. Δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίζεις την ήρα από το σιτάρι και το διαμάντι από το ζιρκόνι. Στο τέλος όμως η α-Λήθεια εσαεί λάμπει και το Φώς ανυπερθέτως καλύπτει όλες τις σκιές, απαλείφοντάς τες για πάντα.

Θεία Ανακύκλωση τού Πανδαμάτορος Χρόνου. Δείτε αυτή την ταινία. Ειδικά όσοι/όσες/όσα γράφετε!!! Αλλά και τα υπόλοιπα ενεργά μέρη τής κοινωνίας θα πάρουν πολλά παραδείγματα αποφυγής αυτάρεσκων, ναρκισσιστικών και αντικοινωνικών εν τέλει συμπεριφορών, που είναι τελείως αντίθετες από το πολυπόθητο Καλό κι Αγαθό.

Late Fame-“Η (καθυστερημένη) φήμη”

2025

Έγχρωμη Ταινία 

Διάρκεια Ταινίας: 96′

 2,5

Δραματική Ταινία 

Αμερικανική Ταινία 

Υπόθεση Ταινίας

Όταν ένας υπάλληλος ταχυδρομείου γίνεται το επίκεντρο της προσοχής μιας λέσχης νέων ποιητών χάρη στην ποιητική συλλογή που έγραψε όταν ήταν νέος, καλείται να γράψει ένα νέο ποίημα.

Σκηνοθεσία Ταινίας:

Κεντ Τζόουνς

Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι:

Γκρέτα Λι

Γουίλεμ Νταφόε

Έντμουντ Ντόνοβαν

Πρόκειται για την περιοχή έκτασης 40.000 χιλιομέτρων σε σχήμα πετάλου γύρω από τον Ειρηνικό Ωκεανό στην οποία βρίσκεται περίπου το 75% των ηφαιστείων της Γης και προκαλείται το 90% των σεισμών λόγω της μετατόπισης των τεκτονικών πλακών.

Στην ίδια περιοχή ακουμπάνε η Κολομβία και η Βενεζουέλα στις οποίες τους τελευταίους δύο μήνες σημειώθηκαν παρόμοιας έντασης σεισμοί που άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς. Από τον ισχυρό σεισμό κατέρρευσαν σπίτια ενώ οι αρχές προχώρησαν στην άρση της προειδοποίησης για τσουνάμι, που είχε οδηγήσει στη σύσταση οι πολίτες παραθαλάσσιων περιοχών που κινδύνευαν να απομακρυνθούν εσπευσμένα προς τομείς με υψηλότερο υψόμετρο.

«Προχωρήσαμε στην άρση (της προειδοποίησης για τσουνάμι), αλλά συνεχίζουμε να παρακολουθούμε το επίπεδο της θάλασσας», είπε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο Ουιτζαγιάντο, διευθυντής του τμήματος σεισμών και τσουνάμι στην ινδονησιακή υπηρεσία μετεωρολογίας, κλιματολογίας και γεωφυσικής.

Ασθενείς βγήκαν έξω από νοσοκομεία για να γλιτώσουν, όπως περιέγραψε εργαζόμενος στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων. «Ξαφνικά άρχισε να τρέμει και πανικοβλήθηκα. Ασθενείς έφυγαν από το νοσοκομείο, το τράνταγμα ήταν μεγάλο. Είδα μερικούς τοίχους να έχουν ραγίσει» είπε χαρακτηριστικά. «Το τρέμουλο ήταν δυνατό, οι άνθρωποι είχαν πανικοβληθεί, έτρεχαν εδώ κι εκεί.» περιέγραψε άλλος κάτοικος που βρισκόταν σε αγορά όταν σημειώθηκε ο σεισμός.

Σωστικά συνεργεία έχουν ήδη ξεκινήσει επιχειρήσεις απεγκλωβισμών όσων παγιδεύτηκαν σε κτήρια που υπέστησαν ζημιές από τον σεισμό και τους δεκάδες μετασεισμούς που ακολούθησαν. Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος για να εκτιμηθεί η πλήρης έκταση της καταστροφής στην περιοχή, η οποία είναι απομακρυσμένη και ορεινή.

Η εθνική υπηρεσία καταστροφών της Ινδονησίας (BNPB) συμβούλευσε τους ανθρώπους να παραμείνουν ψύχραιμοι και να μένουν μακριά από τις παράκτιες περιοχές. «Οι κάτοικοι θα πρέπει επίσης να αποφεύγουν την είσοδο σε κτήρια, ειδικά σε εκείνα που έχουν ήδη υποστεί ρωγμές ή δομικές ζημιές», ανέφερε η BNPB.

Η Τουρκία διαθέτει αμέτρητα ιστορικά μνημεία: ρωμαϊκές πόλεις, οθωμανικά ανάκτορα, βυζαντινές εκκλησίες και αρχαίους ναούς.
Η Σουμελά, όμως, είναι διαφορετική. Ίσως εξαιτίας της θέσης της. Ίσως εξαιτίας του τοπίου. Ή ίσως επειδή δίνει την αίσθηση μιας απρόσμενης ανακάλυψης.

Αφήνοντας πίσω το κέντρο της Τραπεζούντας, ήδη από τη διαδρομή προς το μοναστήρι, το τοπίο αλλάζει. Το στενό μονοπάτι ανεβαίνει μέσα από πυκνά δάση, καταρράκτες εμφανίζονται ανάμεσα στα δέντρα και τα σύννεφα κινούνται χαμηλά πάνω από τις κοιλάδες. Εδώ η Τουρκία δεν θυμίζει ούτε την Κωνσταντινούπολη, ούτε την Ανατολία, ούτε την Καππαδοκία ούτε τις ακτές της Μεσογείου. Είναι η άλλη Τουρκία: η πράσινη, ορεινή και υγρή πλευρά της Μαύρης Θάλασσας, με τα αιωνόβια πλατάνια, καρυδιές, έλατα και τη φύση να οργιάζει παντού γύρω σου.

Μια ιστορία 1.600 ετών

Η Μονή Παναγίας Σουμελά βρίσκεται στα βουνά πάνω από την Τραπεζούντα και αποτελεί ένα ολόκληρο μοναστηριακό συγκρότημα, με ναούς, παρεκκλήσια, κελιά, χώρους διαβίωσης και βοηθητικές εγκαταστάσεις, μεγάλο μέρος των οποίων είναι λαξευμένο ή ενσωματωμένο στον βράχο.

Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι μοναχοί έφτασαν εδώ γύρω στο 386 μ.Χ. και ανακάλυψαν σε μια βραχώδη εσοχή μια εικόνα της Παναγίας, η οποία αποδίδεται στον Απόστολο Λουκά. Η σημερινή μορφή της μονής διαμορφώθηκε κυρίως από τον 14ο αιώνα και μετά. Το συγκρότημα οργανώθηκε και αναπτύχθηκε ιδιαίτερα επί αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας. Κατά τους επόμενους αιώνες η Μονή συνέχισε να εξελίσσεται.

Και κατά την οθωμανική περίοδο προστέθηκαν νέα κτίσματα, παρεκκλήσια και υποδομές, ανάμεσά τους το υδραγωγείο, ενώ το εσωτερικό εμπλουτίστηκε με νέα στρώματα τοιχογραφιών. Έτσι, η Σουμελά δεν είναι ένα μνημείο μιας μόνο εποχής. Είναι ένα αρχιτεκτονικό και καλλιτεχνικό σύνολο που διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα στους αιώνες.

Η στιγμή που… ανοίγουν τα δέντρα

Υπάρχει μια στιγμή που δύσκολα ξεχνά κανείς. Περπατάς μέσα στο δάσος. Τα τεράστια δέντρα πυκνά γύρω σου. Και ξαφνικά ανοίγουν. Και τότε εμφανίζεται η Σουμελά. Σχεδόν απίστευτα προσκολλημένη στον κάθετο βράχο, μοιάζει να αιωρείται πάνω από την κοιλάδα.
Οι περισσότεροι επισκέπτες σταματούν για λίγο χωρίς να πουν τίποτα. Κοιτάζουν με κομμένη ανάσα.

Από κοντά αντιλαμβάνεσαι κάτι που καμία φωτογραφία δεν μπορεί πραγματικά να αποδώσει: το μέγεθος, την κλίμακα και κυρίως την τόλμη της κατασκευής. Γιατί η Σουμελά δεν χτίστηκε απλώς πάνω στο βουνό. Η ίδια η μορφολογία του βράχου έγινε μέρος της αρχιτεκτονικής της.

Μέσα στον βράχο

Στην καρδιά του συγκροτήματος βρίσκεται ο κύριος ναός, λαξευμένος απευθείας στον βράχο. Η αρχιτεκτονική του μοιάζει να συνεχίζει τη φυσική μορφή του βουνού. Η αψίδα, η ημικυκλική προέκταση του ιερού, αναπτύσσεται σε διαφορετικά επίπεδα, ενώ γύρω της τα κτίσματα της μονής συγκεντρώνονται κάτω από τον τεράστιο βραχώδη εξώστη.

Από την εσωτερική αυλή μπορεί κανείς να αντιληφθεί ολόκληρη αυτή τη σύνθεση: τον βραχώδη ναό, την αψίδα και τα κτίσματα των κελιών, όλα ενταγμένα στην απόκρημνη πλαγιά. Το εντυπωσιακό εξωτερικό είναι μόνο η αρχή.

Οι τοιχογραφίες

Οι τοιχογραφίες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της Σουμελά. Οι τοίχοι του κύριου ναού καλύπτονται από ζωγραφικές παραστάσεις που εκτείνονται από το δάπεδο μέχρι την οροφή. Βιβλικές σκηνές τοποθετούνται σε ορθογώνια πλαίσια, ενώ ανάμεσα στις μορφές εμφανίζονται η Παναγία, άγγελοι, απόστολοι και σκηνές από τη ζωή του Χριστού.

Ο ζωγραφικός διάκοσμος δημιουργήθηκε σε διαφορετικές περιόδους. Ορισμένες παραστάσεις ανήκουν στην ύστερη βυζαντινή εποχή, ενώ άλλες χρονολογούνται από τον 18ο αιώνα. Έτσι, στο εσωτερικό του ναού συναντώνται διαφορετικές καλλιτεχνικές φάσεις, σαν διαδοχικά στρώματα της ιστορίας της μονής.

Τοιχογραφίες υπάρχουν όχι μόνο στους τοίχους αλλά και στους θόλους, ενώ σε αρκετά σημεία έχουν ζωγραφιστεί απευθείας πάνω στον γυμνό βράχο. Ορισμένες σκηνές αναπτύσσονται μάλιστα σε περισσότερα από ένα ζωγραφικά στρώματα. Στην πρόσοψη ξεχωρίζουν σκηνές από τα Ευαγγέλια, διακοσμητικά μοτίβα και ένα μετάλλιο πάνω από την είσοδο με ελληνικές επιγραφές.

Στο εσωτερικό κυριαρχούν οι αποχρώσεις της ώχρας και της τερακότας, ενώ σε ορισμένα σημεία διακρίνονται ίχνη χρυσού. Ανάμεσα στις παραστάσεις ξεχωρίζουν η Παναγία με το φωτοστέφανο, άγγελοι και πλήθος βιβλικών σκηνών. Σε έναν από τους χώρους, πάνω από μια πόρτα, απεικονίζονται άγγελοι με μεγάλα φτερά.

Η καθημερινή ζωή των μοναχών

Πέρα από τον ναό και τις τοιχογραφίες, η Σουμελά αποκαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο καθημερινής μοναστικής ζωής.
Κάτω από τον βραχώδη εξώστη αναπτύσσεται ένα σύνολο χώρων: κελιά μοναχών, κουζίνα, φούρνος, βιβλιοθήκη και ξενώνες.
Τα κελιά είναι προσαρμοσμένα στη μορφολογία του βράχου. Πέτρινοι θόλοι, τοξωτές εσοχές και στενά παράθυρα χαρακτηρίζουν τους χώρους, ενώ σε ορισμένα σημεία υπάρχουν τζάκια.

Μικρές εσοχές έχουν λαξευτεί απευθείας στον βράχο, ενώ οι χώροι συνδέονται μεταξύ τους με σκάλες, περάσματα και στενούς διαδρόμους. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνθετο, σχεδόν λαβυρινθώδες συγκρότημα, όπου κάθε χώρος μοιάζει να αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου. Εδώ η Σουμελά παύει να είναι απλώς ένα θρησκευτικό μνημείο.

Αποκαλύπτεται ως ένας χώρος στον οποίο άνθρωποι έζησαν, προσευχήθηκαν, εργάστηκαν και οργάνωσαν την καθημερινότητά τους μέσα σε ένα εξαιρετικά δύσκολο φυσικό περιβάλλον.

Η κουζίνα, ο φούρνος και το υδραγωγείο

Ανάμεσα στους χώρους της καθημερινής ζωής ξεχωρίζει η κουζίνα. Διαθέτει μεγάλο πέτρινο τζάκι με καζάνι και θολωτή οροφή, ενώ δίπλα βρίσκεται ο πέτρινος φούρνος. Τζάκια, λυχνάρια και κηροπήγια είναι ενταγμένα σε πέτρινες εσοχές, αποκαλύπτοντας μια πλευρά της μονής που συνήθως περνά απαρατήρητη όταν το βλέμμα μένει μόνο στον ναό και στις τοιχογραφίες.

Είναι, όμως, ακριβώς αυτοί οι χώροι που βοηθούν να καταλάβει κανείς τη Σουμελά ως ζωντανό μοναστηριακό οργανισμό και όχι απλώς ως ένα μνημείο.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο είναι το υδραγωγείο. Οι πέτρινες καμάρες του εντάσσονται στην απόκρημνη πλαγιά και αποτελούν μέρος της υποδομής που εξυπηρετούσε το μοναστηριακό συγκρότημα. Όπως και τα κελιά, η κουζίνα και οι υπόλοιποι χώροι, έτσι και το υδραγωγείο δείχνει τον τρόπο με τον οποίο η μονή προσαρμόστηκε στο βουνό και αξιοποίησε τον ίδιο τον βράχο για να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες για τη ζωή μιας μεγάλης μοναστικής κοινότητας.

Όταν η ιστορία συναντά τη φύση

Η Σουμελά δεν είναι απλώς ένας ιστορικός χώρος. Είναι ένα μνημείο που δεν μπορεί να αποχωριστεί από το τοπίο του.
Το πυκνό δάσος, ο ήχος του νερού, οι απόκρημνοι βράχοι, ο καθαρός αέρας του βουνού και η απότομη μορφολογία της πλαγιάς αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας.

Εδώ η φύση δεν λειτουργεί ξεχωριστά ως σκηνικό γύρω από το μνημείο. Το μνημείο είναι χτισμένο μέσα στη φύση και δεμένο με αυτήν.
Και ίσως αυτή ακριβώς να είναι η μεγαλύτερη γοητεία της Σουμελά.

Το μοναστήρι που έγινε μέρος του βουνού

Η Σουμελά είναι εντυπωσιακή όχι μόνο επειδή βρίσκεται πάνω σε έναν απόκρημνο βράχο, αλλά επειδή ολόκληρη η ζωή της μονής οργανώθηκε γύρω από αυτόν. Ο ναός, οι τοιχογραφίες, τα κελιά, η κουζίνα, ο φούρνος, οι ξενώνες, τα παρεκκλήσια και το υδραγωγείο δεν αποτελούν μεμονωμένα στοιχεία. Συνθέτουν έναν ενιαίο κόσμο, προσαρμοσμένο στη μορφολογία του βουνού.

Ίσως γι’ αυτό η εικόνα της μένει τόσο έντονα στη μνήμη. Όχι μόνο για τον ναό που μοιάζει να κρέμεται πάνω από την κοιλάδα.
Ούτε μόνο για τις τοιχογραφίες που καλύπτουν τους τοίχους και τους θόλους. Αλλά για την αίσθηση ότι εδώ ο άνθρωπος δεν προσπάθησε να επιβληθεί στο βουνό.

Έχτισε μέσα του. Και τελικά, η Μονή Παναγίας Σουμελά δεν μοιάζει απλώς να βρίσκεται πάνω στον βράχο. Μοιάζει να είναι κομμάτι του…

Ποιος ήταν ο Στέφανος Μάνος

Γεννημένος στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939, ο Στέφανος Μάνος σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και στη συνέχεια απέκτησε MBA στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Πριν εισέλθει στην πολιτική είχε εργαστεί επί περίπου έντεκα χρόνια στον επιχειρηματικό τομέα.

Η κοινοβουλευτική του παρουσία ξεκίνησε το 1977 και συνεχίστηκε, με διακοπές, για περίπου τρεις δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της πολιτικής σταδιοδρομίας του ανέλαβε, μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Περιβάλλοντος, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αφήνοντας ιδιαίτερο αποτύπωμα κυρίως στα ζητήματα οικονομικής πολιτικής και λειτουργίας του κράτους.

Η πορεία του δεν περιορίστηκε στη Νέα Δημοκρατία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ακολούθησε αυτόνομη πολιτική διαδρομή και τον Απρίλιο του 1999 ανακοίνωσε την ίδρυση των Φιλελευθέρων, επιχειρώντας να δώσει διακριτή πολιτική έκφραση στον οικονομικό φιλελευθερισμό.

Αργότερα συνεργάστηκε και με το ΠΑΣΟΚ, συμμετέχοντας στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος στις εκλογές του 2004, ενώ τα επόμενα χρόνια βρέθηκε εκ νέου σε εγχειρήματα του μεταρρυθμιστικού και φιλελεύθερου χώρου.

Υπήρξε επίσης από τα πρόσωπα που συνδέθηκαν με τη δημιουργία της Δράσης, της οποίας ανέλαβε την ηγεσία, προτού παραιτηθεί από τη θέση του προέδρου το 2012, παραμένοντας ωστόσο ενεργός στον δημόσιο διάλογο.

Ο Στέφανος Μάνος διατήρησε μέχρι τα τελευταία χρόνια έντονη παρουσία στη δημόσια συζήτηση μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και παρεμβάσεις. Οι απόψεις του για τη φορολογία, το ασφαλιστικό, τις δημόσιες επιχειρήσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις, τη λειτουργία του κράτους και τις μεταρρυθμίσεις βρίσκονταν συχνά έξω από την κυρίαρχη πολιτική γραμμή και προκαλούσαν αντιδράσεις.

Ο ίδιος υπερασπιζόταν σταθερά την ανάγκη περιορισμού του κρατικού παρεμβατισμού, μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και βαθύτερων διαρθρωτικών αλλαγών στην οικονομία. Αυτή η πολιτική ταυτότητα τον κατέστησε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες –και συχνά αιρετικές– φωνές του ελληνικού φιλελεύθερου χώρου. Η μακρά σχέση του με τη Νέα Δημοκρατία υπήρξε επίσης αντικείμενο συχνών αναδρομών και κριτικών παρεμβάσεών του για την πορεία του κόμματος.

Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την ενεργό κομματική πολιτική, συνέχισε να παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα, διατηρώντας το προσωπικό του ιστολόγιο και αρθρογραφώντας για ζητήματα οικονομίας, πολιτικής και δημόσιας διοίκησης.

Το αντίο του πολιτικού κόσμου

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ανάρτησή του εξέφρασε τη θλίψη του για την απώλεια του Στέφανου Μάνου και χαρακτήρισε τον εκλιπόντα «αντισυμβατικό πολιτικό με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του».

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού στο Facebook:

«Με θλίψη πληροφορήθηκα τον θάνατο του Στέφανου Μάνου. Ενός πολιτικού με ξεχωριστή προσωπικότητα και αναμφίβολη προσφορά στη δημόσια ζωή. Όχι μόνο με τη δράση του από τις θέσεις του υπουργού ή του βουλευτή. Αλλά και με τις συχνά ριζοσπαστικές απόψεις του, τις οποίες δεν δίσταζε να υπερασπίζεται μέχρι τέλους.

Από την πλούσια διαδρομή του αξίζει να θυμόμαστε τη συμβολή του σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις όπως η είσοδος της κινητής τηλεφωνίας στη χώρα, η υπογραφή των έργων του Μετρό και της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, αλλά και η τολμηρή θεσμοθέτηση των πεζοδρομήσεων και της προστασίας των παραδοσιακών οικισμών.

Γνώρισα τον Στέφανο Μάνο ως στενό συνεργάτη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και υπουργό της κυβέρνησής του. Διαπιστώνοντας από κοντά τη φιλελεύθερη σκέψη του, όσο και τον κάποτε αιρετικό, όμως πάντοτε γόνιμο χαρακτήρα του. Γι’ αυτό και συγκρατώ περισσότερο το έργο του, παρά τις κατά καιρούς κομματικές επιλογές του.

Σε κάθε περίπτωση, υπήρξε ένας πολιτικός αντισυμβατικός. Με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του. Αξίζει, λοιπόν, να τον θυμόμαστε ως παρουσία με τη δική της προσφορά στην πολιτική ζωή της χώρας και στον δημόσιο διάλογο. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του».

Τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Στλεφανου Μάνου εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης: «Αποχαιρετώ τον Στέφανο Μάνο, μια εξέχουσα προσωπικότητα του δημόσιου βίου που σημάδεψε τη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία του τόπου μας» ανέφερε σε σχετική δήλωσή του κ. Ν. Κακλαμάνης και σημείωσε: «Η πολιτική διαδρομή του Στέφανου Μάνου διήρκεσε περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1977 με τη Νέα Δημοκρατία και υπηρέτησε το κοινοβούλιο και τη χώρα με αφοσίωση, τόλμη και πίστη στις ιδέες του.

Στην πολυετή του πορεία ανέλαβε κρίσιμα χαρτοφυλάκια, διατελώντας, μεταξύ άλλων, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, αφήνοντας ουσιαστικό και διακριτό έργο. Με αδιάκοπη διάθεση για προσφορά και ανανέωση των ιδεών, υπήρξε ιδρυτής των Φιλελευθέρων και συνιδρυτής της Δράσης. Σε όλη του τη διαδρομή ξεχώρισε για τη συνέπεια, τον ευθύ πολιτικό λόγο και την εργατικότητά του». Τέλος, στην οικογένεια και τους οικείους του ο κ. Ν. Κακλαμάνης απηύθυνε τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.

«Με μεγάλη συγκίνηση» αποχαιρετά τον Στέφανο Μάνο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.

Όπως επισημαίνει σε ανάρτησή του, «ο Στέφανος Μάνος φεύγει, αφήνοντας πίσω του ένα έντονο αποτύπωμα! Αποτύπωμα έργου και μεταρρυθμίσεων. Ταυτισμένος ως υπουργός με έργα, όπως οι πρώτοι πεζόδρομοι, η διάσωση και ανάδειξη της Πλάκας, η προώθηση του μετρό και του αεροδρομίου της Αθήνας, ο σχεδιασμός της Αττικής Οδού. Ταυτισμένος επίσης με μάχες για τον περιορισμό της έκτασης του Δημοσίου και την απελευθέρωση της οικονομίας από περιττούς γραφειοκρατικούς περιορισμούς.

Αντισυμβατικός, ξεροκέφαλος, με επιμονή σε όσα πίστευε, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις. Το αντίθετο του πολιτικού των δημοσίων σχέσεων. Μπροστά από την εποχή του, το έργο του δεν εκτιμήθηκε πάντα όταν το προωθούσε. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι χωροταξικές και πολεοδομικές παρεμβάσεις στην Αθήνα του κόστισαν την εκλογή του στη Βουλή το 1981. Έβρισκε όμως πάντοτε δυνάμεις να συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις του και τις συγκρούσεις του. Και είχε τον τρόπο να προκαλεί την προσοχή όλων μας μέχρι και τα τελευταία χρόνια, όταν δεν ήταν πια ενεργός στην πολιτική, ακόμα κι αν καμιά φορά διαφωνούσαμε μαζί του».

Και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης καταλήγει: «Εμείς οι φιλελεύθεροι θα τον θυμόμαστε πάντοτε με σεβασμό. Όχι μόνο για τις φιλελεύθερες ιδέες του, αλλά και ως παράδειγμα ανοιχτόμυαλου, σύγχρονου και πρακτικού πολιτικού. Που δικαιώθηκε τελικά, διότι αψήφησε το κόστος και επέμεινε στο έργο. Και εγώ θα τον θυμάμαι από τα πρώτα σεμινάρια που μας έκανε στα στελέχη της ΔΑΠ στη δεκαετία του ‘80 μέχρι τις χρήσιμες παρατηρήσεις που μου έκανε είτε όταν ήμουν υπουργός Μεταφορών είτε όταν ήμουν υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τον αποχαιρετώ με μεγάλη συγκίνηση και λύπη! Καλό ταξίδι Στέφανε Μάνο!»

Εάν δε συνέβαινε η εκχώρηση του Ιταλικού καταδρομικού “Πρίγκιπας της Σαβοΐας” στην Ελλάδα το 1947 ακόμη και σήμερα θα ζητούσαμε τις επανορθώσεις όπως συμβαίνει με τις Γερμανικές. Σχεδόν όλος ο Ελληνικός λαός ήταν βέβαιος ότι η άνανδρη επίθεση κατά της “ουδετέρας Ελλάδος” ήταν δάκτυλος της φασιστικής Ιταλίας, παρά την αυστηρά λογοκρισία του Έλληνος υφυπουργού Ασφαλείας Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, μ’ εντολή του “βασιλικού” πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, να  μην… προκαλέσει την επίθεση τού Φασιστικού άξονα (Ιταλίας, Γερμανίας, Ιαπωνίας) κατά της απαράσκευης στρατιωτικώς χώρας, που τελικώς δεν απεφεύχθη μετά από δύο μήνες.

Ουδέποτε η απόκρυψη δια του Τύπου μπόρεσε να διαμορφώσει την κοινή γνώμη που ξέρει πολύ καλά ποιος είναι ένοχος των προκλήσεων κατά του ειρηνικού λαού μας. Ακόμη και στο αγωνιζόμενο Μεσσολόγι το 1825, ο Ελβετός εκδότης και πρώτος δημοσιογράφος στη χώρα ο Ιάκωβος Μάγερ εξέδιδε αλογόκριτα τα “Ελληνικά Χρονικά” για “Ελευθερία ή θάνατο”. Ουδείς διεννοήθη να φιμώσει την αλήθεια.

Η λογοκρισία στην ιστορία

Μετά την Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση, ήταν για πρώτη φορά που ο Τύπος στην Ελλάδα έπεφτε θύμα της λογοκρισίας στην χώρα μας, ως ξενόφερτος όρος απ’ την αυταρχική Ευρώπη όπως κι η αντίθετη έννοια, η προπαγάνδα. Ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος εισήγαγε την λογοκρισία το 1829 με θύμα την εφημερίδα ΑΠΟΛΛΩΝ που εκδίδετο στην Ύδρα απ’ το 1822. Δεν επέτρεπε κριτική κατά της κυβέρνησης  κι αυτή κυκλοφορούσε ελεύθερα  μόνο στην Ύδρα των Κουντουριώτηδων ή παράνομα στην υπόλοιπη χώρα. 

΄Ολοι όμως οι αγωνιστές γνώριζαν την αντίθεση της Μάνης και της ΄Υδρας απέναντι στον κυβερνήτη Καποδίστρια που ζητούσε να τους επιβάλει φόρους όταν η Ύδρα μόνο έμενε αναποζημίωτη για 2 εκατομμύρια “Φοίνικες”.  Προκάτοχο εθνικό νόμισμα της Δραχμής που έφερε ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδος ο Όθων μαζί με την συνέχιση της λογοκρισίας της 3μελούς Αντιβασιλείας η οποία απεχθάνετο τον δημόσιο έλεγχο για τις αυθαιρεσίες της.

Το Σύνταγμα που παρεχώρησε ο Όθων στις 3 Σεπτεμβρίου 1844 επέτρεπε την λογοκρισία μόνο για την προστασία των ηθών και της Πίστεως. Αλλά λογοκρισία επέβαλε κι ο φιλελεύθερος Ελευθέριος Βενιζέλος μετά τον  εθνικό διχασμό το 1917 κι ο διαβόητος διοικητής της Σμύρνης Στεργιάδης το 1918 για να μην “οξυνθούν οι σχέσεις με τους συμμάχους και τους μουσουλμάνους”. Δεν τον ωφέλησε.

Ο Μεταξάς χρησιμοποίησε την λογοκρισία του τύπου επιτυχώς, μέχρι της Ιταλικής επιθέσεως του Οκτωβρίου 1940. Μετά δεν του αρκούσε κι εζήτησε όχι μόνο την γραφίδα αλλά την “πατριωτική ψυχή” των Ελλήνων εκδοτών, κατά την συνάντηση τους, τον Νοέμβριο 1940.

Από τους συνταγματάρχες στους “καναλάρχες”

Μεταπολεμικώς, πάλι οι πληροφορίες έπρεπε να περάσουν κάτω από τα “Καυδιανά δίκρανα” (*) των μυστικών υπηρεσιών, κατά τον “Εμφύλιο” το 1947 (προηγουμένως ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, του ΚΚΕ κυκλοφορούσε ελεύθερα στην Αθήνα), για να επανέλθει η λογοκρισία των ολιγόφρενων συνταγματαρχών την 21 Απριλίου 1967, που αντικαταταστάθηκε με την αυτολογοκρισία υπό του απερισκέπτου  καθεστώτος Ιωαννίδη την 27 Νοεμβρίου 1973, με θύμα την εφημερίδα “Βραδυνή” των αδελφών  Αθανασιάδη και την ΕΣΤΙΑ του αειμνήστου Κύρου Κύρου, για δημοσιογραφικές πληροφορίες εν σχέσει με το… “τρίτο διυλιστήριο” της Πάχης που ουδέποτε ανηγέρθη.

Σήμερα, η λογοκρισία προληπτική και κατασταλτική έχει καταργηθεί αλλά την εφαρμόζουν οι “καναλάρχες”, επιτρέποντας ειδήσεις που συμφέρουν αυτούς που τους συντηρούν οικονομικώς. Το κοινό όμως ξέρει τι είναι αληθές και τι εικονικό. Επίπλαστο και παραπλανητικό. Οι Έλληνες από της 15ης Αυγούστου 1940 ήξευραν ότι ο πόλεμος ερχόταν κι ήταν αναπόφευκτος. Ακόμη κι οι απομονωμένοι Αγιορείτες μοναχοί έγραφαν στον “εξοχώτατο Καγκελάριο Αδόλφο Χίτλερ” και ζητούσαν την προστασία του Αγίου Όρους από “βδελυράς χείρας” εισβολέων (Ιταλών και Βουλγάρων),  παρακάμπτοντας την  έλεγχο του Τύπου.

Καμία λογοκρισία δεν απέτρεψε την πραγματικότητα. Ούτε και τώρα, που έχομε συνεχείς παραβιάσεις του εθνικού χώρου από γείτονα – παρά τα “ήρεμα νερά”. Όλοι γνωρίζουν, απανταχού του κόσμου, ότι όταν παραβιάζεται η κρατική κυριαρχία μιας χώρας, επιβάλλεται η εθνική αντίδραση. Εξαιρέσει της επισήμου Ελλάδος που ανέχεται τις Τουρκικές παραβιάσεις κι απειλές.

(*) Οι ηττημένοι Ρωμαίοι υπεχρεώθηκαν το 321 π.Χ. απ’ τους γείτονες τους Σαμνήτες , να περάσουν κάτω από τα γεωργικά δίκρανα στη πόλη Καύδος, ως ένδειξη υποταγής. Όχι για πολύ χρόνο.   

Ειδικότερα:

ΠΕΙΡΑΙΑΣ/ΤΖΕΛΕΠΗ (ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ)

ΣΑΒΒΑΤΟ 15-08-2026

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ: 19 ΕΠΙΒ: 15.347

Δεν θα εκτελεστούν λόγω των καιρικών συνθηκών το δρομολόγια των: ΜΠΛΟΥ ΣΤΑΡ ΠΑΡΟΣ προς ΣΥΡΟ-ΤΗΝΟ-ΜΥΚΟΝΟ SUPER SPEED JET 4 προς ΠΑΡΟ-ΝΑΞΟ-ΚΟΥΦΟΝΗΣΙ ΠΕΙΡΑΙΑΣ/ΑΡΓΟΣΑΡΩΝΙΚΟΣ (ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ):

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ: 32 (Ε/Γ – Υ/Γ) ΚΑΙ 22 (Ε/Γ –Ο/Γ) ΕΠΙΒ: 2.662 (Ε/Γ – Υ/Γ) ΚΑΙ 3.884 (Ε/Γ –Ο/Γ) = 6.546

ΡΑΦΗΝΑ (ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ):

Ισχύει απαγορευτικό απόπλου μέχρι τις 13:00 Θα εκτελεστούν κανονικά τα δρομολόγια προς Μαρμάρι στις 8.30, 12.00 και 18.00

ΛΑΥΡΙΟ (ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ):

Ισχύει απαγορευτικό απόπλου μέχρι τις 13:00.

Η σημερινή εποχή έχει αποδείξει πως δεν διαθέτει τα αμυντικά αντανακλαστικά και τα “ταμπού” του παρελθόντος. Με την επικοινωνία να υποκαθιστά συχνά τη λογική, τη στρατηγική και εν τέλει την ίδια την ουσία, ο φόβος μιας αθέλητης εκτροπής μόνο αβάσιμος δεν είναι. Ο φανατισμός που καλλιεργείται στις κοινωνίες με τη λογική “καλός vs κακός” παράγει “καύσιμη ύλη” που την κρίσιμη στιγμή μπορεί να οδηγήσει μια ελεγχόμενη φωτιά να ξεφύγει από τον έλεγχο…

Η πιο μοντέρνα έκφραση των τελευταίων ετών στην καθ’ ημάς… Δύση, είναι η “κακόβουλη επιρροή” (malign influence)! Ρωσία και Κίνα βρίσκονται στο στόχαστρο. Κυρίως η πρώτη, κατηγορείται ότι επιχειρεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα των εκλογών στις δυτικές χώρες, με στόχο να φέρει στην εξουσία πολιτικές ηγεσίες που θεωρούνται πιο φιλικές. Είναι μια από τις αιτίες –πρόσχημα επί της ουσίας– που οδήγησαν στην πρωτοφανή για τις δυτικές δημοκρατίες απόφαση αποκλεισμού της πρόσβασης στα ρωσικά Μίντια, δήθεν για να προστατεύσουν τις δυτικές κοινωνίες από την παραπληροφόρηση!

Η τεχνολογία, πάντως, προσφέρει πολλές λύσεις σε όποιον δυτικό επιμένει να μην εκχωρεί σε οποιονδήποτε το δικαίωμα να σχηματίζει άποψη, έχοντας τη δυνατότητα πρόσβασης στις βασικές πηγές. Σε όποιον δηλαδή αρνείται να εκχωρήσει στην κυβέρνησή του ρόλο απόλυτου κριτή στο τι συνιστά παραπληροφόρηση και τι όχι! Η ενέργεια αυτή κάνει τη Δύση να θυμίζει… την πρώην Σοβιετική Ένωση ή άλλα καθεστώτα στα οποία δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο με διάφορες δικαιολογίες, ηθικού ή μη περιεχομένου!

Όλες οι απαγορεύσεις που επιβάλλονται επικαλούνται κάποια αγαθή πρόθεση. Αφενός όμως συχνότατα παράγουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιθυμητό (σ.σ. κάπως σαν την… ποταπαγόρευση στις ΗΠΑ στο Μεσοπόλεμο!) αυξάνοντας την αξία του υπό δίωξη “προϊόντος”. Αφετέρου προκαλούν απέχθεια σε όποιον συνειδητοποιεί ότι η στάση αυτή υποκρύπτει την αυτοαναγόρευση των δυτικών κυβερνήσεων στον “καλό και ηθικό” και στο στιγματισμό των αντιπάλων σαν “κακούς και ανήθικους”!

Πρόκειται για κολοσσιαίες ανοησίες, οι οποίες, δυστυχώς, ροκανίζουν τις ελευθερίες και τα δημοκρατικά δικαιώματα για τα οποία υπερηφανεύεται η Δύση. Με την ίδια λογική οι Έλληνες θα πρέπει να απαγορεύσουν την πρόσβαση στα τουρκικά Μίντια και το αντίστροφο, οι χώρες που τάσσονται υπέρ των Παλαιστινίων να απαγορεύσουν τα ισραηλινά και το αντίστροφο, με τους συνδυασμούς να μην έχουν τέλος.

Περί ανάμιξης ξένων… 

Είναι ορατό ότι στο τέλος του δρόμου το μεγάλο θύμα είναι ο “ορθός λόγος” των αρχαίων Ελλήνων. Είναι ορατό ότι ο δυτικός κόσμος απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τις αρχές και τις αξίες που κηρύσσει. Θα έπρεπε τουλάχιστον να καταλαβαίνουμε ότι οι… αυθεντικά αυταρχικοί θα έχουν πάντα πλεονέκτημα σε αυτό τον τομέα! Εκτός κι αν η πενία των ηγεσιών της Δύσης σε σύγκριση με το παρελθόν, η οποία προφανώς συνδέεται με τις κοινωνίες που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, οδηγεί ταχέως σε πιο θεμελιώδεις μεταλλάξεις…

Ας εστιάσουμε όμως στην εκλογική στόχευση των κοινωνιών από τις μυστικές υπηρεσίες, που αναλαμβάνουν να εκτελέσουν πολιτικές αποστολές προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Τουλάχιστον έτσι γίνεται θεωρητικά στις δυτικές δημοκρατίες! Ας κοιταχτούμε πρώτα στον καθρέπτη! Υπενθυμίζουμε ότι με δημόσιες τοποθετήσεις η ελληνική κυβέρνηση είχε ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ της επικράτησης του Δημοκρατικού υποψηφίου στις αμερικανικές εκλογές. Προτιμούσε ξεκάθαρα τον Τζο Μπάιντεν έναντι του Ντόναλντ Τραμπ το 2020. Το ξεχάσαμε;

Με δεδομένη, μάλιστα, την παρουσία σημαντικού αριθμού Ελληνοαμερικανών στις ΗΠΑ, αυτό δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ανάμειξη; Και για τους Ρεπουμπλικάνους, έστω διασταλτικά “κακόβουλη”, εφόσον στρεφόταν κατά του Ρεπουμπλικάνου υποψηφίου; Δεν θα ήταν σοφότερη μια στάση που να τονίζει ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις  υπερβαίνουν τα πρόσωπα; Μήπως ξεχάσαμε ότι παλαιότερα οι ελληνικές κυβερνήσεις είχαν προτιμήσεις και για την έκβαση εκλογικών αναμετρήσεων σε χώρες όπως η Αλβανία και η Τουρκία;

Η κακόβουλη επιρροή και τα δύο μέτρα

Σε όλες τις περιπτώσεις βέβαια, αποδείχθηκε η αφέλεια της προσέγγισης, αφού μια σειρά παραγόντων που άπτονταν του πιο ιδιοτελούς ή του εθνικού συμφέροντος καθόριζαν τη συμπεριφορά των εκλεγμένων ηγεσιών. Ας επιστρέψουμε όμως στις ΗΠΑ. Το 2024 η Αθήνα υποστήριζε την Καμάλα Χάρις, αλλά εξελέγη ο Ντόναλντ Τραμπ. Σύντομα άρχισε να εκτοξεύει πυρά κατά δικαίων και αδίκων. Συνόδευε δε τις αναφορές του με εμπρηστικές αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα και εναντίον συμμαχικών χωρών!

Εγείρεται, λοιπόν, το ερώτημα: Τι ακριβώς τεκμηριώνει την… “επιλήψιμη βούληση”; Η συγκεκαλυμμένη της μορφή, για την οποία κατηγορούνται Ρώσοι και Κινέζοι; Τι ισχύει στην περίπτωση των αναφορών Τραμπ; Δεν συνιστούσαν ευθεία ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις ξένων χωρών; Αυτό βέβαια που δεν έμοιαζε να απασχολεί κανέναν ήταν το αποτέλεσμα αυτών των ενεργειών. Ακόμα και ο τελευταίος επικοινωνιολόγος θα εξηγούσε, ότι η υποστήριξη κάποιου δεν είναι απαραίτητο, στο τέλος της ημέρας, να του κάνει καλό! Ίσως γι’ αυτό η συγκεκαλυμμένη προώθηση του εκάστοτε εκλεκτού μπορεί να θεωρηθεί εύλογα πιο αποτελεσματική.

Να πάμε άραγε στην περίπτωση του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού που κατηγορήθηκε ότι έχει την υποστήριξη της Μόσχας; Πόση αναστάτωση προκάλεσαν οι αναφορές αυτές και πού κατέληξαν; Η πτωτική πορεία αυτού του κόμματος προέκυψε όχι από αυτές τις κατηγορίες, αλλά από τις αυτοκαταστροφικές ενέργειες της ίδιας της αρχηγού του, αν και η δημοσκοπική κατακρήμνιση της “Ελπίδας” εξυπηρετεί σχεδόν τους πάντες! Και για να επανέλθουμε στις μυστικές υπηρεσίες, σε εξέλιξη φαίνεται πως βρίσκονται παρόμοια dirty tricks για το κόμμα Σαμαρά!

Μάλλον την… “κακόβουλη επιρροή” πολλοί εμίσησαν, αλλά το επιθυμητό αποτέλεσμα ουδείς! Εάν επικρατήσει αυτή η λογική, θα πρέπει στο τέλος να τεθούν υπό δίωξη κάθε είδος ιδρύματα ξένων χωρών στην Ελλάδα! Βρετανικό Συμβούλιο, γαλλικά και γερμανικά Ινστιτούτα, κινεζικά κέντρα για τον Κομφούκιο κλπ! Διότι μόνο εάν είμαστε τραγικά αφελείς, άρα ευάλωτοι σε όποια “πολιτική ορθότητα” μας σερβίρεται κατά καιρούς, κάποιος λόγος υπάρχει που ένα κράτος επενδύει με την παρουσία ιδρυμάτων του σε κάποιο άλλο.

Η λογική του κατήφορου είναι ο πάτος! Στον δύσκολο ανηφορικό δρόμο πάντως δεν βρισκόμαστε. Η ευκολία με την οποία πλέον χωριζόμαστε σε καλούς και κακούς, από το τοπικό επίπεδο μέχρι το παγκόσμιο, είναι εξόχως ανησυχητική. Ακόμα πιο προβληματική είναι η σίγαση κάθε φωνής που κρίνει πως κάτι δεν πηγαίνει καλά και επιχειρεί να χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου. Κι αυτό έχει εφαρμογή σε όλα τα επίπεδα…

Σε συνεργασία με το defencepoint

Το νέο αστέρι στην πολιτική ζωή ήταν η κ. Καρυστιανού. Είναι κάτι παραπάνω από φανερό ότι δεν της λείπει απλώς η “στόφα” του ηγέτη. Λείπει, το χειρότερο, και από το περιβάλλον της η συναίσθηση των πραγμάτων. Γι’ αυτό και θρυμματίζεται σε “ψιλή άμμο”. Γίνεται καθημερινά όλο και πιο αμφίβολο αν η κ. Καρυστιανού θα επιβιώσει στις επόμενες εκλογές. Αλλά αυτό, πλέον, είναι προσωπικό της θέμα. 

Το πιο σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό: Ο Δυτικός Κόσμος πάσχει σοβαρά και βαθιά. Ο ιμπεριαλισμός, για να θυμηθούμε ξεχασμένες λέξεις και έννοιες, τα καταφέρνει ίσα-ίσα με τον Μαδούρο αλλά όχι με την Κίνα ούτε καν με τη Ρωσία. Θα μείνω στην Ελλάδα, αλλά αν δεν χωνέψουμε τι σημαίνει ότι το “σκοταδιστικό” Ιράν στέκεται νικηφόρα απέναντι στην Αμερική, δεν θα καταλάβουμε ποτέ τι ζούμε και τι μας περιμένει. Ούτε πόσο σοβαρό και βαθύ είναι το πρόβλημα. Ναυαγοί, θα ψάχνουμε για “σανίδα σωτηρίας”.  

Ο Μητσοτάκης πιέζεται, το Αιγαίο αλλάζει

Ο Μητσοτάκης, λοιπόν, καίγεται από την ακρίβεια αλλά δεν τολμάει ούτε να αγγίξει τους υπαίτιους. Οι συσχετισμοί “πρωθυπουργός (κυβέρνηση) / Οικονομικοί παράγοντες” έχουν αλλάξει εναντίον των κυβερνώντων. Ωστόσο, οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει αλλά δεν πρέπει να κλονιστούν κρίσιμοι σχεδιασμοί που εξελίσσονται ικανοποιητικά πχ η αθόρυβη απώλεια του ελέγχου στο Αιγαίο.

Αυτές οι ρυθμίσεις δεν αφορούν μόνο τον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά και άλλους, τώρα στην αντιπολίτευση. Το καταλαβαίνει κανείς από την αιδήμονα σιωπή τους. Θα φωνασκούν εκ των υστέρων, όταν κλείσουν οι δουλειές. Έτσι ή αλλιώς, το γκουβέρνο κάποια στιγμή θα αλλάξει. …Α! ο κ. Τσίπρας. Να κάνει τι; Εμφανίστηκε ως ο εκλεκτός  Αρχόντων της Θάλασσας πλαισιωμένος από “πεινώντες και διψώντες”, (κοινώς θα λέγαμε, λιγούρια χωρίς διέξοδο) δεδομένου ότι η Αριστερά στη χώρα ούτε ως φάντασμα του Μαρξ δεν σαλεύει. Το ΚΚΕ κάνει ευχέλαια να μην του κολλήσουν ρετσινιά αντάρτικου. 

Η φασαρία για τα διάφορα “σκάνδαλα” από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ως τις παρακολουθήσεις της ΕΥΠ είναι από τα καλύτερα ανέκδοτα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ σώζει την τιμή των όπλων. Μαζί τα τρώμε.

Όταν έφτασα στο Παρίσι το φθινόπωρο του 1967 η πόλη έβραζε από τον ξεσηκωμό των αγροτών-από τους αγρότες είχε ξεκινήσει η “Γαλλική Επανάσταση“… Έκτοτε οι αγρότες “ξεσηκώνονται” (όπως και οι δικοί μας), σώζουν την τιμή των όπλων και η ζωή συνεχίζεται. Η αστική τάξη έχει πλέον τα λεφτά να τους πληρώνει για να κοιμάται ήσυχη και στο Παρίσι και στην Αθήνα. Λίγο Θέατρο δεν βλάπτει. 

Θα καταλάβουμε ότι χάσαμε τον έλεγχο του Αιγαίου όταν είναι αργά. Αλλά μας νοιάζει; Τι μας νοιάζει;   

Για να μην πολυλογούμε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρείται δεδομένος, ως τυφλός υπηρέτης του διευθυντηρίου της Δύσης. Ποντάρει στην προστασία της εξουσίας του, κυρίως από τους Αμερικανούς, όσο ασκεί την πρωθυπουργία. Το μετά, που αφορά όλους εμάς, δεν τον ενδιαφέρει!

Και το μετά έχει ιδιαίτερη σημασία. Και αυτό διότι η συμφωνία που υπογράφηκε ανάμεσα στην Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία είναι από τεχνικής άποψης ίδια με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ για την αμοιβαία άμυνα μεταξύ των κρατών μελών, όπως είπε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, διευκρινίζοντας ότι η συμφωνία δεν στοχεύει το Ιράν. Στοχεύει σταδιακά στην απομάκρυνση των αμερικανικών βάσεων από τις χώρες του κόλπου. 

Η ανεξαρτησία της Τουρκίας και η ατολμία Μητσοτάκη 

Η Τουρκία μπορεί να ανήκει στο ΝΑΤΟ όπως και η Ελλάδα, αλλά στην εξωτερική πολιτική, η ανεξαρτησία της είναι εντυπωσιακή, δείγμα πολιτικής ισχύος. To 2024 εξέπληξε τους παρατηρητές στη σύνοδο κορυφής των BRICS στη Ρωσία, όταν υπέβαλε αίτηση για πλήρη ένταξη σε έναν οργανισμό που επιδιώκει να αμφισβητήσει τη φιλελεύθερη διεθνή τάξη υπό δυτική ηγεσία και αποτελεί ανταγωνιστική εναλλακτική του ΝΑΤΟ.

Τότε, η Τουρκία απορρίφθηκε λόγω ανησυχιών που σχετίζονται με τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ. Τα κράτη-μέλη Κίνα και Ρωσία εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με την ένταξη ενός συμμάχου των ΗΠΑ και υποψήφιου μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η διστακτικότητα είχε ως αποτέλεσμα το μπλοκ των BRICS να προσφέρει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να γίνει “συνεργαζόμενη χώρα” ως εναλλακτική, κάτι που ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να εξετάζει.

Θα μπορούσε ποτέ ο Κυριάκος Μητσοτάκης να κάνει παρόμοια κίνηση όταν οι απειλές που δέχεται από χώρα μέλος του ΝΑΤΟ είναι πλέον κανονικότητα; Θα αντιδράσει στην προοπτική της Τουρκίας να παράγει οπλικά συστήματα για λογαριασμό της ΕΕ.; Και για να μην έχουμε αμφιβολίες για την δουλικότητα του Έλληνα πρωθυπουργού το καλύτερο το μάθαμε λίγο μετά. 

Η τουρκική “εισβολή” στην Κρήτη

Αφού ελληνικές εταιρείες ολοκλήρωσαν τις χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας—συχνά με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης— ο όμιλος του Τούρκου επιχειρηματία Ράχμι Κοτς προχώρησε στην αθόρυβη εξαγορά τους! Η συγκέντρωση αυτών των αδειών σε καίριους Υποσταθμούς Υψηλής Τάσης της Κρήτης (Σητεία, Αγία Βαρβάρα, Πραιτώρια Μεσσαράς) επιτρέπει στον τουρκικό όμιλο να διεκδικεί τη μερίδα του λέοντος της διατιθέμενης ισχύος και χωρητικότητας στο νησί, μετατρέποντας το ενεργειακό δίκτυο της περιοχής σε πεδίο δικής του κερδοφορίας και εξαγωγής των κερδών. 

Το γεγονός ότι ένας επιχειρηματικός όμιλος με στενούς δεσμούς με την τουρκική πολιτική ηγεσία καρπώνεται εκατομμύρια ευρώ από το ελληνικό Ταμείο Ανάκαμψης εγείρει αμείλικτα ερωτήματα για τις προτεραιότητες και την ανεξαρτησία της κυβέρνησης. Και ποιος μπορεί να ξέρει τι άλλο θα ξεπουλήσει στους ξένους εισβολείς-κερδοσκόπους πριν παραδώσει την εξουσία, της πιο διεφθαρμένης χώρας της Ευρώπης!