Παρόλα αυτά, δεν προβλέπεται γενική παράλυση επί μακρόν. Οι ΗΠΑ έχουν παράδοση και κουλτούρα διαπραγμάτευσης ανάμεσα στα δύο σώματα και τις δύο παρατάξεις. Λύσεις τελικά θα βρεθούν. Όμως, σε μια διετία που οι παγκόσμιοι ανταγωνισμοί εντείνονται, αυτό δε θα βοηθήσει καθόλου στην επιρροή των ΗΠΑ διεθνώς. Ήδη, λάθος αποφάσεις έχουν οδηγήσει σε απομείωση της επιρροής και μερική αλλαγή συσχετισμών σε ευαίσθητες περιοχές, όπως ο Κόλπος.

Η ψήφος σε συνθήκες ανόδου της συμμετοχής Δημοκρατικών και ανεξάρτητων ψηφοφόρων ήταν πρώτιστα ψήφος διαμαρτυρίας και τιμωρίας. Οι οπαδοί του MAGA και όσοι ανεξάρτητοι συντάχθηκαν μαζί τους πλειοψηφικά το 2024 αισθάνθηκαν προδομένοι από τη διάψευση των προσδοκιών και υποσχέσεων για αποχή από πολέμους και βελτίωση της αγοραστικής δύναμης. Τα φαινόμενα διαφθοράς που αγγίζουν το στενό οικογενειακό πυρήνα του προέδρου και λάθος επιλογές υποψηφίων συνέδραμαν περαιτέρω.

Η αντίδραση της βάσης του MAGA στον πρόεδρό τους δείχνει και σημάδια υγείας ενός πραγματικού ιδεολογικού κινήματος, ανεξαρτήτως του αν κάποιος συμμερίζεται αυτές τις ιδέες. Όταν η βάση αντιδρά στην αθέτηση υποσχέσεων, τότε κάτι αληθινό υπάρχει εκεί. Το μεταναστευτικό επηρέασε πολύ λιγότερο, καθώς είναι το μόνο θέμα που η βάση του Τραμπ κρίνει ότι υλοποίησε αυτά που υποσχέθηκε και με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ήττα και του ισραηλινού λόμπι

Είναι η πρώτη φορά τα τελευταία πολλά χρόνια που τα εξωτερικά θέματα έπαιξαν τόσο σημαντικό ρόλο. Δεν είναι μόνο ότι η απόφαση για τον πόλεμο έφερε νέο κύμα ακρίβειας. Είναι και η διάχυτη εντύπωση ότι οι ΗΠΑ δεν εξυπηρέτησαν συμφέροντά τους με αυτή την απόφαση. Υπό αυτή την έννοια, το Ιράν συγκαταλέγεται στους νικητές των εκλογών, εφόσον επλήγη η πολιτική του πολέμου. Και το ισραηλινό λόμπι συγκαταλέγεται στους ηττημένους: Το αποτέλεσμα εκφράζει και την αντίθεση στην κυρίαρχη εντύπωση της εξάρτησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από αυτό.

Τα ενδεχόμενα, μακροπρόθεσμα αποτελέσματα αυτής της (μερικής;) αναδίπλωσης στο εσωτερικό των ΗΠΑ θα τα δούμε σε αρκετά χρόνια στη Μέση Ανατολή. Ήδη ο Τραμπ ανακοίνωσε τερματισμό (;) της ετήσιας βοήθειας ύψους τεσσάρων δισ. στο Ισραήλ. Σε κάθε περίπτωση, μέχρι τώρα οι εκλογές στις ΗΠΑ επηρέαζαν τα διεθνή. Τώρα τα διεθνή επηρεάζουν και την εσωτερική πολιτική.

Συνοπτικά, ο Τραμπ υποσχέθηκε στους πολλούς το 2024 και τελικά συνδιαλέχτηκε με τους λίγους. Οι πολλοί τον τιμώρησαν. Εξουσία που προτιμά να συνδιαλέγεται με τους λίγους, αγνοώντας τους πολλούς που τη στήριξαν, πληρώνει. Αυτή είναι – και καλώς – η (αντιπροσωπευτική) Δημοκρατία.

Τα νέα πρόσωπα

Από τα νέα πρόσωπα, τα φώτα έπεσαν πάνω στον Ελ Σαγιέντ, αιγυπτιακής καταγωγής, πρώτο μουσουλμάνο γερουσιαστή στην ιστορία των ΗΠΑ. Η νίκη του έχει συμβολισμούς, αλλά η πλατφόρμα του δεν κομίζει τίποτα νέο. Η, δε, φημολογούμενη σύνδεσή του με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα λειτουργεί περιοριστικά.

Πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση είναι του Ταλαρίκο στο παραδοσιακά ρεπουμπλικανικό Τέξας. Ο ίδιος, θεολόγος πάστορας, αντιπροσωπεύει ένα νέο μίγμα που δίνει έμφαση στο χριστιανικό χαρακτήρα, είναι υπέρ της υποστήριξης στην Ουκρανία, έχει κοινωνική ατζέντα και είναι υπέρ των αυστηρών ελέγχων στη μετανάστευση, μακριά από την κυρίαρχη τάση του Δημοκρατικού Κόμματος. Η υποψηφιότητά του, έχει, πάντως και… παραδοξότητες, όπως η στήριξή του από κορυφαία Iσραηλινή χορηγό (Άντερσον), ενώ ο ίδιος δηλώνει εναντίον της ταύτισης με το Ισραήλ.

Πρόβα για τις προεδρικές;

Όποιοι κάνουν προβολές για τις προεδρικές εκλογές του 2028 καλό θα είναι να είναι πιο συγκρατημένοι. Τα δύο χρόνια συνιστούν “πολιτικό αιώνα”. Επίσης, είναι λάθος να εκληφθεί η ψήφος ως θετική ψήφος με χαρακτηριστικά πλειοψηφικού ρεύματος προς το Δημοκρατικό Κόμμα. Το κόμμα ούτε έλκει, ούτε ιονίζει πλατιά στρώματα. Είναι βαθιά διχασμένο ανάμεσα στην απαξιωμένη, καθεστωτική παραδοσιακή του γραφειοκρατία και την τάση της νέας Αριστεράς, των σοσιαλδημοκρατών του δικαιωματισμού. Κόμμα στην ουσία δεν υπάρχει ως ενιαίο ιδεολογικά σχήμα. Και ούτε φαίνεται και κάποια προσωπικότητα που θα μπορούσε να λειτουργήσει συγκολλητικά ή να έλξει.

Το μεγάλο πολιτικό πρόβλημα είναι ότι καμμιά παράταξη δεν απαντά συγκροτημένα και συνολικά στο βασικό πρόβλημα της Αμερικής: Πώς θα διατηρηθεί η πρωτοκαθεδρία σε σχέση με την Κίνα χωρίς κοινωνικές εκρήξεις. Για να γίνει το πρώτο, απαιτείται αύξηση της παραγωγικότητας. Για να επιτευχθεί το δεύτερο, απαιτείται στοιχειώδης αναδιανομή και εσωτερική πολιτισμική και ιδεολογική ομοιογένεια.

Η πλευρά των Δημοκρατικών δίνει έμφαση στην αναδιανομή, αλλά στα υπόλοιπα δεν υπάρχει ουσιαστικά πρόταση. Η κεφαλαιακή επάρκεια υπάρχει λόγω δολαρίου. Όμως, τα κεφάλαια, χωρίς αφενός, ριζική μεταρρύθμιση σε παιδεία και τεχνική εκπαίδευση, αφετέρου δε αντιμετώπιση των ελλειμμάτων, δεν αρκούν για το διεθνή ανταγωνισμό. Επιπλέον, ισχύς χωρίς εσωτερική ενότητα δε νοείται.

Επίλογος για τις εκλογές

Ακόμα, δεν μπορεί να διαφύγει την προσοχή η εκτροπή των εκλογών σε εκλογικό χρηματιστήριο λόγω των ιλιγγιωδών χορηγιών. Μόνο ο Μασκ έδωσε σε οργανώσεις επιρροής ποσό ύψους 500 εκ. δολαρίων. Συνολικά ξοδεύτηκε το ποσό των 11,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι ολιγαρχικές επιρροές στις ΗΠΑ, μια χώρα έκτασης μεγαλύτερης της ΕΕ με μόνο δύο κόμματα, όπου παραδοσιακά αντιπροσωπεύεται μόνο μια άποψη στα πλείστα θέματα, έχουν εκτροχιαστεί, ειδικά μετά το 2010 και την “ιστορική” απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου (Citizens United vs FEC). Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα της δημοκρατίας.

Καλό είναι να γίνει και μια πρώτη εκτίμηση του αποτελέσματος ως προς τα εθνικά μας θέματα. Η δύσκολη εσωτερική περίοδος που διανοίγεται για τις ΗΠΑ μειώνει κάπως τις πιθανότητες να παρέμβουν δυναμικά σε ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής κρίσης. Από την άλλη, αποφάσεις που περνούν από το Κογκρέσο, όπως η πώληση οπλικών συστημάτων προς την Τουρκία, ίσως αντιμετωπίσει προσκόμματα με τη νέα πλειοψηφία.

Καταληκτικά, μια κουβέντα για τα καθ’ ημάς εσωτερικά σε σχέση με τις εκλογές αυτές: Είναι γνωστό ότι η ελληνική πολιτική, εν πολλοίς, ετεροπροσδιορίζεται τις τελευταίες δεκαετίες από τις ΗΠΑ, ένδειξη και πολιτικής υπανάπτυξης. Όμως, έχουμε φτάσει στο σημείο πολιτικοί και αναλυτές, χωρίς καμία δικαιολογία, να αλλάζουν άρδην στρατόπεδα και αντιδιαμετρικά αντίθετες ιδέες, απλά ανάλογα με το ποιος επικρατεί στις ΗΠΑ. Ουσιαστικά εκλιπαρούν για εύνοια και για ένα “νεύμα” από τον ισχυρό σύμμαχο. Πρόκειται για καταθλιπτικό και αξιολύπητο φαινόμενο αναξιοπρεπούς εξάρτησης…

«Υπάρχει κανείς που να πιστεύει πραγματικά ότι αυτές οι “εκλογές” ήταν τίμιες; Πώς είναι δυνατόν οι δημοσκοπήσεις να έπεσαν τόσο έξω;», έγραψε χαρακτηριστικά. Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι ορισμένες μαζικές καταμετρήσεις ψήφων από την πρόωρη ψηφοφορία ήταν τόσο μεγάλες, ώστε, όπως ισχυρίστηκε, καθιστούσαν αδύνατη τη νίκη των Ρεπουμπλικάνων, ανεξάρτητα από το πόσοι ψηφοφόροι θα προσέρχονταν στις κάλπες.

Στο στόχαστρό του βρέθηκαν και οι μηχανές καταμέτρησης των ψήφων, στις οποίες απέδωσε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του εκλογικού αποτελέσματος. «Όλα έχουν να κάνουν με τις μηχανές, οι οποίες είναι πολύ πιο σημαντικές από τον ψηφοφόρο», ανέφερε στην ίδια ανάρτηση.

Αναλυτικά η ανάρτηση Τραμπ: «Υπάρχει κανείς που να πιστεύει πραγματικά ότι αυτές οι “εκλογές” ήταν τίμιες; Πώς είναι δυνατόν οι δημοσκοπήσεις να έπεσαν τόσο έξω; Κάποιες από τις μαζικές καταμετρήσεις ψήφων της πρόωρης ψηφοφορίας ήταν τόσο μεγάλες, που καθιστούσαν αδύνατη τη νίκη, ανεξάρτητα από το πόσοι άνθρωποι προσέρχονταν τελικά στις κάλπες. Όλα έχουν να κάνουν με τις μηχανές καταμέτρησης των ψήφων, οι οποίες αποδεικνύονται πολύ πιο σημαντικές από τον ίδιο τον ψηφοφόρο!».

Στο ίδιο μήκος κύματος, σύμβουλος του Τραμπ δήλωνε στο CNN ότι η νίκη των Δημοκρατικών ήταν τόσο μεγάλη που ήταν «πολύ μεγάλη για να είναι προϊόν νοθείας», επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις ότι θα προβεί σε αμφισβήτηση του αποτελέσματος.

Από την παραδοχή στις καταγγελίες

Πάντως, η νέα παρέμβαση του Τραμπ έρχεται λίγες ώρες μετά τη συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επιχειρήσει να εξηγήσει τους λόγους της ιστορικής ήττας των Ρεπουμπλικάνων, χωρίς να αμφισβητήσει ευθέως το εκλογικό αποτέλεσμα.

Μάλιστα, είχε αναγνωρίσει ότι η μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησής του υπήρξε υπερβολικά σκληρή, παραδεχόμενος ότι οι μαζικές απελάσεις μεταναστών που ζούσαν και εργάζονταν επί χρόνια στις ΗΠΑ είχαν πολιτικό κόστος. «Ήταν υπερβολικά σκληρή. Νομίζω ότι ίσως ήταν υπερβολικά σκληρή», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τους Δημοκρατικούς για το μεταναστευτικό.

Ο Τραμπ είχε επίσης αποδώσει μέρος της εκλογικής ήττας στον πόλεμο με το Ιράν και στις αυξημένες τιμές των καυσίμων, επιμένοντας ωστόσο ότι η απόφασή του για τη στρατιωτική σύγκρουση ήταν σωστή. Παρά τις παραδοχές αυτές, ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε να αναλάβει προσωπικά την ευθύνη για το αποτέλεσμα, στρέφοντας τα πυρά του στους υποψηφίους των Ρεπουμπλικάνων.

Επιπλέον, ανέφερε πως το κίνημα MAGA μπορεί να συνεχίζει, χωρίς αυτόν, δήλωση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο αντιπρόεδρος του προχώρησε σε “αρχηγική” εμφάνιση, μιλώντας για τα αίτια της ήττας, χωρίς να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα. Πλέον, με τη νέα του ανάρτηση, μετατοπίζει τη συζήτηση από τα πολιτικά αίτια της ήττας στο ίδιο το αδιάβλητο της εκλογικής διαδικασίας.

Η επιλογή Μίλερ

Την ίδια στιγμή, η απόφαση Τραμπ να προωθήσει τον πιστό του σύμμαχο Στίβεν Μίλερ στη θέση του προσωπάρχη του Λευκού Οίκου (απομακρύνοντας κακήν-κακώς και με φωνές την προκάτοχο του, σύμφωνα με δημοσιεύματα) υποδηλώνει ότι σκοπεύει να εντείνει την αντιπαράθεση κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του και να αποκρούσει τις εξωτερικές πολιτικές και οικονομικές πιέσεις. Αυτοί εκτιμούσαν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ και άλλοι Ρεπουμπλικάνοι πριν ο Τραμπ προβεί στην ανάρτηση “βόμβα”.

Με τον Μίλερ στη θέση του προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, η κυβέρνηση Τραμπ αναμένεται να συνεχίσει την επιθετική καταστολή της παράτυπης μετανάστευσης, να οξύνει τις πολιτισμικές αντιπαραθέσεις και να μην κάνει καμία παραχώρηση σε ένα Κογκρέσο που θα ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς, σύμφωνα με αξιωματούχους και ειδικούς που μίλησαν στο Reuters. Όπως επισημαίνουν, οι Ρεπουμπλικάνοι που αμφιταλαντεύονται θα δεχθούν αυξημένες πιέσεις προκειμένου να παραμείνουν πιστοί στην κομματική γραμμή, ενώ οι επιχειρήσεις ενδέχεται να δυσκολευτούν περισσότερο να προωθήσουν τις θέσεις τους στον Λευκό Οίκο.

«Αυτό σηματοδοτεί ότι η κυβέρνηση θα υιοθετήσει μια αμυντική στάση, σαν να πολεμά από ένα καταφύγιο, κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας της», δήλωσε ο Νταν Έμπερχαρτ, δωρητής του Τραμπ και στέλεχος του ενεργειακού κλάδου. Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι μπορεί να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς, από τη στιγμή που έγινε σαφές το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών έχει επιδείξει μαχητική στάση.

Το Σάββατο, έδωσε εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να «διερευνήσει» Δημοκρατικούς, τους οποίους κατηγόρησε ότι έστειλαν «απειλητικές επιστολές» σε Ρεπουμπλικανούς δωρητές και άλλους συμμάχους του Τραμπ. Ο πρόεδρος πρότεινε επίσης στον Ντέινα Γουάιτ, διοργανωτή αγώνων μαχητικών αθλημάτων, τη θέση του εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου. Αργότερα ισχυρίστηκε ότι «αστειεύτηκε»! Τώρα αμφισβητεί το αποτέλεσμα.

«Αυτός ο άνθρωπος έσωσε την Αμερική»

Ο Μίλερ, 41 ετών, αποτελεί έντονη αντίθεση σε σχέση με την απερχόμενη προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, πρώην λομπίστρια που διηύθυνε την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ το 2024. Η Γουάιλς δεν διέθετε σημαντική εμπειρία στην Ουάσιγκτον, θεωρούνταν όμως ικανή διαχειρίστρια των αντικρουόμενων συμφερόντων. Αντίθετα, ο Μίλερ θεωρείται τόσο από τους συμμάχους όσο και από τους αντιπάλους του ένας συγκρουσιακός ιδεολόγος, με βαθιά γνώση των μηχανισμών άσκησης εξουσίας και ακλόνητη αφοσίωση στον Τραμπ.

«Αν δεν υπήρχε ο πρόεδρος Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν θα υπήρχαν σήμερα. Αυτός ο άνθρωπος έσωσε την Αμερική», δήλωσε ο Μίλερ σε εκδήλωση στην εξοχική κατοικία του Τραμπ στη Φλόριντα, την Παρασκευή. Ο Μίλερ εντάχθηκε στην πρώτη προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ το 2016 και υπηρέτησε καθ’ όλη τη διάρκεια των δύο θητειών του στον Λευκό Οίκο. Είναι περισσότερο γνωστός για τον σχεδιασμό και την προώθηση της επιθετικής πολιτικής καταστολής της παράτυπης μετανάστευσης από τον Τραμπ, η οποία έχει συσπειρώσει τους υποστηρικτές του, αλλά έχει αποξενώσει πολλούς ψηφοφόρους.

Μόλις το 37% των Αμερικανών εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται το μεταναστευτικό, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos τον Οκτώβριο, έναντι 50% όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του. Ωστόσο, τέσσερις Αμερικανοί αξιωματούχοι αρμόδιοι για θέματα μετανάστευσης δήλωσαν στο Reuters ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η κυβέρνηση πρόκειται να χαλαρώσει την πολιτική της. «Τίποτα δεν αλλάζει, οι ίδιες ποσοστώσεις», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο βουλευτής Ντον Μπέικον από τη Νεμπράσκα, περιστασιακός επικριτής του Τραμπ, ο οποίος αποχωρεί από το Κογκρέσο, δήλωσε στο Reuters ότι ο Μίλερ «αρνούνταν να δει την πραγματικότητα», όταν ο ίδιος και άλλοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές προσπάθησαν να τον προειδοποιήσουν, πριν από τις εκλογές, ότι οι μεταναστευτικές και δασμολογικές πολιτικές του Τραμπ απομάκρυναν τους ψηφοφόρους. «Του είπαμε: “Θα μας οδηγήσετε σε ένα κακό αποτέλεσμα στις ενδιάμεσες εκλογές”, αλλά εκείνος απέρριψε την προειδοποίηση», δήλωσε ο Μπέικον.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο Μίλερ θα συνεχίσει να επιτυγχάνει «ιστορικά επιτεύγματα» από τη νέα του θέση. Ωστόσο, ο Μπέικον ανέφερε ότι οι περισσότεροι συνάδελφοί του στη Βουλή των Αντιπροσώπων θεωρούν τον διορισμό του ως «επιμονή σε μια αποτυχημένη στρατηγική». «Στο μεγαλύτερο μέρος του Κογκρέσου, ο διορισμός του δεν γίνεται καθόλου καλά δεκτός», δήλωσε ο Μπέικον.

Ο Μίλερ έχει επίσης την εποπτεία των εκτελεστικών διαταγμάτων του Τραμπ, γεγονός που του προσφέρει εκτενή γνώση των διοικητικών εργαλείων που έχει στη διάθεσή του ο πρόεδρος. Αρκετά από τα πρόσωπα που παραχώρησαν συνεντεύξεις για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ δήλωσαν ότι αναμένουν από τον Λευκό Οίκο να προσφύγει σε εκτελεστικά διατάγματα σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, αντί να επιδιώκει τη συνεργασία με τους βουλευτές και τους γερουσιαστές.

Οι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες θα δεχθούν πιέσεις να παραμείνουν στο πλευρό του Τραμπ ενόψει των ερευνών που αναμένεται να διεξαγάγουν οι Δημοκρατικοί, ακόμη και αν αυτές προκαλέσουν ζημιά στο κόμμα συνολικά. «Όσοι στο Καπιτώλιο επιδιώκουν να αποστασιοποιηθούν από την κυβέρνηση Τραμπ θα γνωρίζουν ότι ο Στίβεν Μίλερ δεν πρόκειται να μείνει άπραγος και να παρακολουθεί μια τέτοια εξέλιξη», δήλωσε ο Ρεπουμπλικάνος πολιτικός σύμβουλος Ρον Μπονζάν.

Το Ιράν

Πέρα από τα εσωτερικά ζητήματα, στα οποία έχει επικεντρωθεί το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο Μίλερ θα έχει πλέον μεγαλύτερο λόγο και στην εξωτερική πολιτική. Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις απόψεις του και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, ο Μίλερ αντιτίθεται στην παράταση του πολέμου με το Ιράν, αλλά στηρίζει σθεναρά το Ισραήλ. Η στάση αυτή ενδέχεται να τον φέρει σε αντίθεση με έναν πρόεδρο ο οποίος έχει απειλήσει να επαναλάβει τα πλήγματα κατά του Ιράν και έχει ανακοινώσει ότι θα διακόψει τη βοήθεια προς το Ισραήλ από το τέλος του έτους.

Η προαγωγή του Μίλερ έχει προκαλέσει επίσης ανησυχία σε ορισμένους εταιρικούς λομπίστες, οι οποίοι φοβούνται ότι δεν θα ανταποκρίνεται στα αιτήματά τους στον ίδιο βαθμό με τη Γουάιλς, η οποία είχε καλλιεργήσει σχέσεις με κορυφαία στελέχη επιχειρήσεων.

«Αυτό θα αποτελέσει μεγάλη αλλαγή», δήλωσε ανώτερος λομπίστας σε εταιρεία που πρόκειται στον Τραμπ, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Ο Μίλερ βρίσκεται εκεί για να επικεντρωθεί στις πολιτικές προτεραιότητες, όπως η μετανάστευση και οι δασμοί, δηλαδή σε ζητήματα που ενδιαφέρουν τον Τραμπ, και δεν θα ακολουθεί την ίδια προσέγγιση με τη Σούζι, η οποία κατανοούσε ότι οι πολιτικές μπορεί να έχουν και απρόβλεπτες συνέπειες».

Ο διορισμός του Μίλερ έγινε δεκτός με επαίνους από ανώτερους αξιωματούχους του υπουργικού συμβουλίου και πολιτικούς υποστηρικτές του Τραμπ, οι οποίοι τον περιέγραψαν ως τον μαχητή που θα χρειαστούν στην τελική ευθεία της προεδρίας του. «Νομίζω ότι ο Τραμπ βρήκε τον σύμβουλό του για την περίοδο του πολέμου», δήλωσε στο Reuters ο σύμμαχος του Τραμπ, Ρότζερ Στόουν.

Υπό πίεση ο Χέγκσεθ

Προηγουμένως, ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Χακίμ Τζέφρις, δήλωσε ότι στηρίζει χωρίς επιφυλάξεις την πρόταση για την παραπομπή του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, η οποία αναμένεται να συζητηθεί στο Κογκρέσο μέσα στην εβδομάδα. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο κορυφαίος εκπρόσωπος των Δημοκρατικών εκφράζει δημόσια τόσο ξεκάθαρη θέση υπέρ της απομάκρυνσής του.

Σε συνέντευξή του στο ABC, ο Τζέφρις κατηγόρησε τον Χέγκσεθ ότι καταχράστηκε την εξουσία του, υπονόμευσε την εθνική ασφάλεια και ευθύνεται για την απερίσκεπτη και δαπανηρή στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν. «Ο Πιτ Χέγκσεθ πρέπει να φύγει», τόνισε. Η στάση του Τζέφρις εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο των Δημοκρατικών για εντατικό κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης Τραμπ, μετά τις ισχυρές εκλογικές επιδόσεις τους στη Βουλή και τη Γερουσία. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι New York Times, η αυξανόμενη πίεση προς τον υπουργό Άμυνας, στην οποία συμμετέχουν πλέον και στελέχη των Ρεπουμπλικανών, ενδέχεται να οδηγήσει σε πολιτική αντιπαράθεση πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Κογκρέσου.

Την πρωτοβουλία για την πρόταση έχει αναλάβει ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τόμας Μάσι, από το Κεντάκι, ο οποίος αποχωρεί από το Κογκρέσο στο τέλος της θητείας του, μετά την ήττα του στις εσωκομματικές εκλογές από υποψήφιο που είχε τη στήριξη του Τραμπ. Ο Μάσι είχε επιχειρήσει να φέρει την πρόταση προς ψηφοφορία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, διέκοψε πρόωρα τις εργασίες της, αποφεύγοντας τότε την αναμέτρηση.

Οι προτάσεις παραπομπής σε διαδικασία καθαίρεσης αποτελούν προνομιακές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες και, όταν κατατίθενται, πρέπει να εξεταστούν μέσα σε δύο ημέρες. Καθώς η προηγούμενη προσπάθεια έληξε, ο Μάσι θα πρέπει να επαναφέρει την ειδοποίηση για την πρόταση, ενεργοποιώντας εκ νέου τη σχετική προθεσμία.

Ακόμη και αν η Βουλή εγκρίνει την παραπομπή του Χέγκσεθ, η απομάκρυνσή του από το υπουργείο Άμυνας δεν θεωρείται πιθανή. Για την καταδίκη και την καθαίρεσή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία. Στην αμερικανική ιστορία έχουν παραπεμφθεί σε διαδικασία καθαίρεσης μόλις δύο μέλη του υπουργικού συμβουλίου, χωρίς κανένα από τα δύο να απομακρυνθεί τελικά από το αξίωμά του.

Ο Τζέφρις εκτίμησε ότι η πρόταση θα συγκεντρώσει «εξαιρετικά ισχυρή στήριξη» από τους Δημοκρατικούς, προσθέτοντας ότι το ζήτημα θα συζητηθεί στην Ουάσινγκτον κατά την επιστροφή των βουλευτών αυτή την εβδομάδα. Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο γενικός εισαγγελέας Τοντ Μπλανς δήλωσε στο CNN ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης θα υπερασπιστεί κυβερνητικά στελέχη, όπως ο Χέγκσεθ, απέναντι σε έρευνες και προσπάθειες καθαίρεσης.

Ρωγμές και στους Ρεπουμπλικάνους

Ο ίδιος ο Τραμπ χαρακτήρισε το Σάββατο τις εκκλήσεις για καθαίρεση «εκβιασμό στο υψηλότερο επίπεδο» και έδωσε εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να διερευνήσει όσους προωθούν την πρωτοβουλία. Παράλληλα, ωστόσο, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται πρόθυμοι να εξετάσουν τις κατηγορίες κατά του υπουργού, χωρίς να έχουν δεσμευθεί ότι θα ψηφίσουν υπέρ της απομάκρυνσής του.

Ο βουλευτής Φρεντς Χιλ από το Αρκάνσας δήλωσε ότι θέλει να ακούσει τη συζήτηση για να κρίνει αν η υπόθεση δικαιολογεί καθαίρεση. Εξέφρασε δυσαρέσκεια για τους χειρισμούς της κυβέρνησης στο Ιράν, αλλά υπογράμμισε ότι η κακή διαχείριση των καθηκόντων δεν συνιστά αυτομάτως λόγο καθαίρεσης. Πρόσθεσε, πάντως, ότι εάν ο Χέγκσεθ δεν εκπληρώνει σωστά την αποστολή του, ο πρόεδρος θα πρέπει να εξετάσει την αντικατάστασή του.

Αμφιβολίες για την ηγεσία του υπουργού έχει εκφράσει και ο Ρεπουμπλικανός Τζέιμς Κόμερ, επίσης από το Κεντάκι, εκτιμώντας ότι είναι «πολύ πιθανό» να συγκεντρωθούν αρκετές ψήφοι υπέρ της παραπομπής. Απέφυγε, ωστόσο, να ζητήσει ευθέως την απομάκρυνσή του, σημειώνοντας ότι η τελική απόφαση ανήκει στον Τραμπ.

Η κριτική προς την κυβέρνηση δεν περιορίζεται στο Πεντάγωνο. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Μάρλιν Στούτσμαν χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος» την επιλογή του Στίβεν Μίλερ για τη θέση του επόμενου προσωπάρχη του Λευκού Οίκου. Από την πλευρά του, ο ανεξάρτητος γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε πρωτοβουλίες καθαίρεσης και κατά του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, καθώς αναμένεται να αναλάβει την ηγεσία της αρμόδιας επιτροπής της Γερουσίας τον Ιανουάριο.

Ο αγώνας ήταν συναρπαστικός και προσέφερε δυνατές συγκινήσεις σε αθλητές και θεατές. Εντυπωσιακή ήταν η συμμετοχή του κόσμου και στον Αγώνα Δρόμου 5χλμ Telekom, με πάνω από 28.000 δρομείς, ο οποίος μεταδόθηκε ζωντανά και αποκλειστικά από την MagentaTV. Αξιοποιώντας το δημοσιογραφικό και τεχνικό δυναμικό της, με 15 κάμερες, drone σε όλη τη διαδρομή, με ρεπορτάζ και δηλώσεις των πρωταγωνιστών, η MagentaTV μετέφερε τον παλμό της διοργάνωσης.

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκαν και ο Αγώνας Δρόμου Παιδιών 1.200μ Telekom και ο Αγώνας Special Olympics Hellas & ΑμεΑ 1.200μ Telekom, με χιλιάδες συμμετέχοντες, οι οποίοι έζησαν μια μοναδική δρομική εμπειρία.

«Πιστή στη δέσμευσή της να στηρίζει τον αθλητισμό και τα ιδεώδη που πρεσβεύει, η Telekom στήριξε και φέτος τον Μαραθώνιο της Αθήνας, τον Αυθεντικό. Ένα παγκόσμιο αθλητικό γεγονός, που αναδεικνύει την Ελλάδα διεθνώς και μας εμπνέει. Μια μεγάλη γιορτή, που ενώνει πολιτισμούς και ανθρώπους. Είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή να συμβάλλουμε σε μία από τις σημαντικότερες αθλητικές διοργανώσεις της χώρας και να στεκόμαστε δίπλα σε κάθε δρομέα, στηρίζοντας κάθε του προσπάθεια», δήλωσε η κα Λιάνα Μόσχου, Διευθύντρια Marketing Communications Strategy Ομίλου ΟΤΕ.

«Είναι ιδιαίτερα συγκινητικό να βλέπουμε ανθρώπους κάθε ηλικίας να γίνονται μέρος αυτής της μεγάλης γιορτής, αποδεικνύοντας ότι ο Μαραθώνιος Αθήνας, ο Αυθεντικός είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν αγώνα δρόμου, είναι μια εμπειρία που ενώνει ανθρώπους, μεταδίδει αξίες και αναδεικνύει τη δύναμη της συμμετοχής και της προσπάθειας. Η διαρκής ανάπτυξη της διοργάνωσης και η υποστήριξη σημαντικών συνεργατών, όπως η Telekom, συμβάλλουν καθοριστικά στην περαιτέρω ανάδειξη του Αυθεντικού Μαραθωνίου σε παγκόσμιο επίπεδο. Θέλω να συγχαρώ όλους τους δρομείς, τους εθελοντές, τους εργαζομένους και τους συνεργάτες που συνέβαλαν στην επιτυχία του 43ου Μαραθωνίου Αθήνας, του Αυθεντικού», δήλωσε ο κ. Κώστας Κεντέρης, Αντιπρόεδρος και Chief of Marketing & Sponsorship του ΣΕΓΑΣ.

Κατά μήκος της διαδρομής η Telekom έδινε ρυθμό και ενέργεια στους δρομείς και τους θεατές μέσα από ένα σύνολο με κρουστά και πνευστά με την καλλιτεχνική ομάδα της Artventure Productions με 15 καλλιτέχνες, υπό τη διεύθυνση του κ. Πέτρου Κούρτη, εντυπωσιακά happenings και με DJ sets. H Cheering Team και οι εθελοντές της εταιρείας μαζί με χορευτές και rollers, με χαμόγελο και ενέργεια εμψύχωναν τους δρομείς και τους έδιναν δύναμη σε κάθε βήμα και το πιο δυνατό τους χειροκρότημα σε κάθε προσπάθεια για να φτάσουν στον τερματισμό, δημιουργώντας μία μοναδική ατμόσφαιρα και μια αξέχαστη εμπειρία για όλους.

Στο Sponsors Village, το Magenta περίπτερο της Telekom υποδέχτηκε χιλιάδες δρομείς και επισκέπτες με εκπλήξεις και δώρα, καθώς μπορούσαν, μεταξύ άλλων, να δημιουργήσουν το δικό τους προσωποποιημένο αναμνηστικό με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Σχεδόν 2.000 εργαζόμενοι Telekom έτρεξαν για καλό σκοπό

Συνεχίζοντας μια παράδοση που ξεκίνησε το 2005, έτσι και φέτος περίπου 2.000 εργαζόμενοι της Telekom έτρεξαν για καλό σκοπό, έχοντας μάλιστα την μεγαλύτερη συμμετοχή από κάθε άλλη φορά. Οι Telekom Volunteers έτρεξαν για να στηρίξουν το Make-A-Wish (Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος), συνδυάζοντας την ομαδικότητα με την κοινωνική προσφορά. Ακόμη, στην κλασική διαδρομή από τον Μαραθώνα έως το Καλλιμάρμαρο, αλλά και στην διαδρομή των 10 χλμ. allwyn, δρομείς της εταιρείας έτρεξαν μαζί με τους αθλητές με νευρομυϊκές παθήσεις της MDA Hellas, σπρώχνοντας τα αναπηρικά τους αμαξίδια, στέλνοντας έτσι ένα δυνατό μήνυμα αλληλεγγύης.

Η φετινή διάσκεψη πραγματοποιείται υπό ένα πρωτοφανές οργανωτικό σχήμα: Η Τουρκία αναλαμβάνει την προεδρία, ενώ η Αυστραλία έχει την ευθύνη της διεξαγωγής των διαπραγματεύσεων. Η Άγκυρα κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να εξασφαλίσει την προεδρία, καταλήγοντας τελικά σε αυτόν τον συμβιβασμό.

Η ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας

Η Τουρκία προσέρχεται στη COP31 προβάλλοντας τη φιλοδοξία να εξελιχθεί σε «πράσινο ενεργειακό διάδρομο» της Ευρώπης, δίνοντας έμφαση στην ηλεκτροκίνηση, την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την πολιτική μηδενικών αποβλήτων.
Κεντρικός στόχος της Άγκυρας είναι η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια ενεργειακή κατανάλωση στο 35% έως το 2035.

Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ παρουσίασε την Πέμπτη, λίγο πριν από την έναρξη της διάσκεψης, το Εθνικό Πρόγραμμα Ενέργειας 2040, το οποίο προβλέπει επενδύσεις ύψους 500 δισ. δολαρίων έως το 2040. Μεταξύ των βασικών στόχων του προγράμματος περιλαμβάνονται:

• Ο τετραπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος αιολικής και ηλιακής ενέργειας, ώστε να φτάσει τα 175 GW.
• Η ανάπτυξη πυρηνικής ενεργειακής ισχύος 10 GW.
• Η κάλυψη του 36% της ενεργειακής ζήτησης της χώρας από ηλεκτρική ενέργεια.

Παρά τις φιλόδοξες εξαγγελίες, ωστόσο, το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο σχεδιασμό για την απεξάρτηση από τον άνθρακα. Το στοιχείο αυτό έχει ήδη προκαλέσει την προσοχή διεθνών μέσων ενημέρωσης. Ο άνθρακας εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Τουρκία, ενώ η χώρα συνεχίζει παράλληλα τις δραστηριότητες έρευνας και εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου Σακάρια στη Μαύρη Θάλασσα.

Έτσι, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως πρωταγωνιστής της ενεργειακής μετάβασης, η συνέχιση της εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα αναδεικνύει τις αντιφάσεις της ενεργειακής της πολιτικής.

Χρηματοδότηση και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Η COP31 πραγματοποιείται στον απόηχο της έκθεσης του ΟΗΕ για το κλίμα, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο και προειδοποιεί ότι η υπέρβαση του στόχου της Συμφωνίας των Παρισίων για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου είναι πλέον «αναπόφευκτη».

Οι αντιπροσωπείες φτάνουν στην Αττάλεια έπειτα από μια χρονιά με αλλεπάλληλες φυσικές καταστροφές, ενώ οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί σημαντικά, υπό την επίδραση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των ακραίων θερμοκρασιών που καταγράφηκαν το φετινό καλοκαίρι.

Παρά τις εξελίξεις αυτές, η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων δεν αναμένεται να αποτελέσει βασικό αντικείμενο των διαπραγματεύσεων, καθώς δεν περιλαμβάνεται καν στην επίσημη ημερήσια διάταξη της συνόδου.
Η Βραζιλία παρουσίασε πρόσφατα έναν εθελοντικό οδικό χάρτη για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Ωστόσο, πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην κινητοποίηση των χωρών και όχι για μια συγκεκριμένη συμφωνία που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το βάρος των συζητήσεων αναμένεται, επομένως, να μετατοπιστεί κυρίως σε δύο ζητήματα: τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Χρηματοδότηση και ενέργεια

Οι αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν τη δημιουργία ενός νέου προγράμματος εργασίας για τη χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης, με στόχο να ασκηθούν μεγαλύτερες πιέσεις στις πλούσιες χώρες για την παροχή δημόσιων πόρων.

Η απαίτησή τους είναι να αντιμετωπιστεί η χρηματοδότηση για το κλίμα με αντίστοιχη πολιτική βαρύτητα με εκείνη που δίνεται στους προϋπολογισμούς αναπτυξιακής βοήθειας. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως ένας από τους βασικούς διεθνείς χρηματοδότες.

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ (UNEP) για το χρηματοδοτικό χάσμα στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, οι αναπτυσσόμενες χώρες θα χρειάζονται 305 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035. Ωστόσο, οι διεθνείς δημόσιες χρηματοδοτικές ροές ανήλθαν σε μόλις 30 δισ. δολάρια το 2024, γεγονός που καταδεικνύει το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό που εξακολουθεί να υπάρχει.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει την υιοθέτηση ενός «πακέτου μετριασμού», το οποίο θα μετατρέψει τις μέχρι σήμερα δεσμεύσεις των κρατών σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες μειώσεις των εκπομπών.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, έχει ζητήσει λιγότερες αντιπαραθέσεις και λιγότερο «δράμα» στις συνομιλίες. Σε κάθε περίπτωση, οι προσδοκίες για θεαματικές εξελίξεις στη φετινή διάσκεψη παραμένουν περιορισμένες. Η COP31 έχει χαρακτηριστεί ως «Διάσκεψη Εφαρμογής» (Implementation COP), με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο οι μέχρι σήμερα δεσμεύσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες πολιτικές και αποτελέσματα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η επισήμανση του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος δήλωσε στους Financial Times: «Σπάνια έχω δει τους στόχους της ενεργειακής ασφάλειας και τους στόχους της κλιματικής πολιτικής να ευθυγραμμίζονται τόσο στενά… Αυτή η COP θα είναι πολύ σημαντική, ιδίως επειδή πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο κόσμος αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία του».

Παραμένουν ακόμη εγκλωβισμένα τέσσερα άτομα σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δίνουν τα τουρκικά μέσα και ανασύρθηκαν νεκροί τέσσερις από τους αρχικά οκτώ εργάτες που καταπλακώθηκαν την ώρα της έκρηξης. Δεν ξέρουμε πόσοι από τους νεκρους είναι άνδρες ή γυναίκες, ή τις ηλικίες τους.

Οι ομάδες διάσωσης καταβάλλουν προσπάθειες για τον εντοπισμό όλων των εγκλωβισμένων. Τα αίτια της έκρηξης δεν έχουν επισήμως ανακοινωθεί, αλλά οι εργαζόμενοι είχαν καταγγείλει προ ημερών την επικινδυνότητα των εγκαταστάσεων και δεν είχαν εισακουσθεί.

İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’ndaki patlamada hayatını kaybedenlerin sayısı 6’ya yükseldi. -Olayla ilgili 4 Cumhuriyet savcısı görevlendirildi. https://t.co/fEgMe3p5rY

— eGündem (@egundemhaber) November 9, 2026

Η έκρηξη φέρεται να σημειώθηκε την ώρα της χύτευσης υγρού χάλυβα, όταν έσπασε η γερανογέφυρα και έπεσε μέσα στον ηλεκτρικό κλίβανο τόξου. Η εκπρόσωπος της εταιρείας HABAŞ ανακοίνωσε ότι το δυστύχημα σημειώθηκε κατά τη διάρκεια προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης σε ηλεκτρικό κλίβανο.

Aliağa ilçesi Bozköy Mahallesi’nde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda saat 12.00 sıralarında patlama meydana geldi. O anlar bir vatandaş tarafından kaydedildi. Aliağa #izmir #patlama https://t.co/jqtzJsWs58

— Narkoz Haber (@narkozhaber) November 9, 2026

Ανακοινώθηκε ότι θα γίνει έρευνα από τέσσερις εισαγγελείς για να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η έκρηξη και να αποδοθούν ευθύνες.

Εντούτοις, οι πληγές της Ελλάδας από τη βουλγαρική συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου παραμένουν ανοιχτές. Το όργιο των βουλγαρικών δυνάμεων κατοχής, με την ανοχή της ναζιστικής «Βέρμαχτ», εις βάρος των Ελλήνων κατοίκων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης έχει αφήσει κακές αναμνήσεις και πολλές εκκρεμότητες.

Δεν είναι μόνο οι γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις που δεν καταβλήθηκαν. Είναι και οι βουλγαρικές για τις καταστροφές και διώξεις των Ελλήνων από τους Βούλγαρους συμμάχους του Τρίτου Ράιχ.

Απώτερος σκοπός των συμμάχων της Γερμανίας ήταν ο πλήρης εκβουλγαρισμός της Μακεδονίας, ιδιαίτερα αισθητός στο λιμάνι της Καβάλας. Με τη λήξη του πολέμου, η ενεργός τότε κινητοποίηση του βουλγαρικού στοιχείου στις Ηνωμένες Πολιτείες εμπόδισε την ευθυγράμμιση των ελληνοβουλγαρικών συνόρων και την αποκατάσταση των κατεστραμμένων σχολείων, εκκλησιών και παραγωγικών εγκαταστάσεων της Δράμας και στο Παρανέστι από τις βουλγαρικές δυνάμεις εθνοκάθαρσης της Μακεδονίας από το ελληνικό και ιουδαϊκό στοιχείο.

Ακόμη και από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο παραμένουν οι πικρές αναμνήσεις από τη γερμανοβουλγαρική κατάληψη του Ρούπελ και την αιχμαλωσία του 4ου Σώματος του ελληνικού στρατού το 1916 που εκτοπίστηκε στο Γκέρλιτς.

Η πάροδος 83 ετών από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δεν έσβησε τα ίχνη της βουλγαρικής επιβουλής που συνεχίστηκε επί Εμφυλίου, με την ενίσχυση των αντάρτικων σωμάτων από την κομμουνιστική Βουλγαρία,ενώ το καθεστώς Ζίβκοφ επέδραμε στο Άγιον Όρος όπου έκλεψε ιστορικά τεκμήρια της Ι. Μονής Ζωγράφου.Ο πρόσφατος θόρυβος της επιστροφής κειμηλίων ιστορικής αξίας στη Σόφια δεν πέρασε απαρατήρητος.

Παρά ταύτα, και εν όψει της βουλγαρικής εισδοχής στην ΕΕ που βρίσκεται εν εξελίξει, δεν χρειάζεται η ανάμειξη της κυβέρνησης της γειτονικής χώρας· το ιδιωτικό ενδιαφέρον για συνεργασία στο λιμάνι της Νέας Καρβάλης χωρίς ιδιοκτησιακά δικαιώματα φαίνεται πιο αθώο.

Στο μέλλον, η συμπεριφορά του βουλγαρικού δημοσίου θα εκτιμηθεί δεόντως, αν «ο ανθελληνικός λύκος άλλαξε κεφαλή και όχι το μαλλί του». Ας έχουμε τον νου μας και τα μάτια μας δεκατέσσερα ορθάνοιχτα στις γειτονικές «καλές προθέσεις».

Όπως ανέφερε, η Τουρκία και άλλες χώρες της περιοχής που συμμετέχουν στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες σημειώνουν πρόοδο στην επεξεργασία ενός σχεδίου συμφωνίας επτά σημείων, το οποίο χαρακτήρισε δίκαιο.
Βάσει της προτεινόμενης συμφωνίας, το Ιράν θα εξασφάλιζε ελάφρυνση των κυρώσεων και πρόσβαση στα δεσμευμένα κεφάλαιά του.

Σε αντάλλαγμα, θα δεσμευόταν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να συνεργαστεί με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), προκειμένου να ξεκινήσουν ξεχωριστές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα. Στη συνέχεια, η Τεχεράνη θα προχωρούσε στην άρση του αποκλεισμού του Ορμούζ.

«Αυτή τη στιγμή, το μόνο που απομένει είναι να καθοριστεί η σειρά των βημάτων και ποιος θα κάνει την πρώτη κίνηση», δήλωσε ο Καλίν.
Ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών προειδοποίησε ότι ακόμη και ένα μικρό περιστατικό θα μπορούσε να βυθίσει την περιοχή σε ένα νέο κύμα συγκρούσεων.

«Εάν καταφέρουμε να επιτύχουμε αυτή τη συμφωνία μέσα στις επόμενες ημέρες, δεν θα υπάρξει επίθεση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, νέες αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσα στις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, κάλεσε την Τεχεράνη να επιδείξει μεγαλύτερη ευελιξία, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία.

Ο Ερντογάν αναμένεται να φιλοξενήσει περιφερειακούς ηγέτες στην Αττάλεια, στο περιθώριο της συνόδου COP31 για το κλίμα, γεγονός που θα μπορούσε να προσφέρει μια ακόμη ευκαιρία για την προώθηση της συμφωνίας. Ο Καλίν ανέφερε επίσης ότι το Κατάρ θα φιλοξενήσει την επόμενη εβδομάδα τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο αρμόδιο για θέματα εθνικής ασφάλειας, Μοχσέν Ρεζαΐ. Χαρακτήρισε τη συνάντηση σημαντική ευκαιρία για την επίτευξη προόδου στις διαπραγματεύσεις.

Απαισιόδοξη η Τεχεράνη για την επίτευξη συμφωνίας

Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, Ιρανός αξιωματούχος που γνωρίζει την υπόθεση εμφανίστηκε απαισιόδοξος, εκτιμώντας ότι υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες η Ουάσιγκτον να προχωρήσει στην αποδοχή της συμφωνίας. Μιλώντας στο Middle East Eye, η ιρανική πηγή ανέφερε ότι η Τεχεράνη αναμένει ένα νέο κύμα κλιμάκωσης το προσεχές διάστημα, το οποίο θα προκαλέσει δυναμική απάντηση του Ιράν κατά αμερικανικών βάσεων στην περιοχή αλλά και πέραν αυτής. «Ο Τραμπ καταλαβαίνει μόνο το κόστος και πρέπει να του το κάνουμε πολύ μεγάλο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ορισμένα ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν το Σαββατοκύριακο βίντεο που υποδηλώνουν ότι το Ιράν θα μπορούσε να επιτεθεί σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Ευρώπη. Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν συζήτηση στην Τουρκία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσε η Άγκυρα, ως μέλος του ΝΑΤΟ, σε περίπτωση που μια τέτοια επίθεση οδηγούσε σε αντίδραση της Συμμαχίας.

Η ιρανική πηγή κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές χώρες ότι συμβάλλουν στην όξυνση της έντασης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αντί να βοηθούν στην αποκλιμάκωσή της. «Δεν θα στοχοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές βάσεις, αλλά τις αμερικανικές βάσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί από τις αμερικανικές δυνάμεις για να επιτεθούν στο Ιράν», δήλωσε.

Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο αντίδρασης του ΝΑΤΟ, η ίδια πηγή υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνατότητες δεν υπερβαίνουν εκείνες των ΗΠΑ και ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα πρέπει να ανησυχούν, καθώς στόχος θα είναι αποκλειστικά οι αμερικανικές βάσεις.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν θέσει εν αμφιβόλω το μέλλον του Τζένσεν Χουάνγκ, τόσο στην ηγεσία μιας από τις πολυτιμότερες εταιρείες στον κόσμο όσο και ως εμβληματικού προσώπου της ραγδαίας ανάπτυξης των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στη μετοχή της Nvidia, η οποία υποχωρεί περίπου 5% σε σχέση με το κλείσιμο της Παρασκευής στις προσυνεδριακές συναλλαγές της Wall Street, μετά την ανακοίνωση της έρευνας σε βάρος του Τζένσεν Χουάνγκ. Αντίθετα, οι μετοχές των ασιατικών προμηθευτών της εταιρείας δεν επηρεάστηκαν σημαντικά από τις αποκαλύψεις, ακολουθώντας σε μεγάλο βαθμό την ανάκαμψη που είχαν καταγράψει την Παρασκευή οι αντίστοιχες αμερικανικές εταιρείες.

Η νέα κρίση απειλεί να εντείνει τις πιέσεις στη μετοχή του τεχνολογικού κολοσσού, η οποία έχει ήδη χάσει περίπου το 22% της αξίας της από τα υψηλά του Οκτωβρίου. Η σημαντική υποχώρηση του τελευταίου μήνα συνδέεται με τις ανησυχίες για τη χρηματοδότηση των τεράστιων επενδύσεων των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, καθώς και με τον αντίκτυπο των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Η εσωτερική έρευνα δημιουργεί πλέον ένα ασυνήθιστο κλίμα αβεβαιότητας γύρω από την ηγεσία της Nvidia, λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ανακοίνωση των τριμηνιαίων οικονομικών αποτελεσμάτων της, στις 17 Νοεμβρίου. Παρά την εκτίμηση ότι οι βασικές επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας θα παραμείνουν ισχυρές, αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε αναταραχή στην κορυφή της διοίκησης ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τη μετοχή, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της παγκόσμιας επενδυτικής έκρηξης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Στο μπαρ της Ταϊπέι

Για περισσότερο από έναν χρόνο, η Nvidia υποβάθμιζε τους δεσμούς του επικεφαλής της με τη Megaspeed, μια μέχρι πρότινος ελάχιστα γνωστή εταιρεία που προέκυψε από την απόσχιση δραστηριοτήτων μιας κινεζικής επιχείρησης ηλεκτρονικών παιχνιδιών, καθώς και με τη Χουάνγκ Λε, γνωστή και ως Άλις Χουάνγκ, η οποία είχε συμβάλει στη δημιουργία της.

Τόσο η Nvidia όσο και ο Τζένσεν Χουάνγκ παρουσίαζαν τη Megaspeed ως νόμιμο, αν και μεγάλο, αγοραστή των τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας, παρά τις ανησυχίες της αμερικανικής κυβέρνησης ότι η Κίνα ενδεχομένως χρησιμοποιούσε την επιχείρηση, με έδρα τη Σιγκαπούρη, για να αποκτήσει πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, μάλιστα, παρά τα δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για τη στενή σχέση του Χουάνγκ με την Άλις Χουάνγκ, ο επικεφαλής της Nvidia συνέχιζε να χαρακτηρίζει τις επαφές τους «απολύτως φυσιολογικές».

Οι επαφές του Τζένσεν Χουάνγκ με την Άλις Χουάνγκ χρονολογούνται τουλάχιστον από το 2024. Τον Οκτώβριο του 2025, οι New York Times ανέφεραν ότι έναν χρόνο νωρίτερα η Άλις Χουάνγκ βρισκόταν σε μπαρ στην Ταϊπέι μαζί με μια ομάδα στελεχών τεχνολογικών επιχειρήσεων, όταν έβαλε στοίχημα ότι μπορούσε να πείσει τον επικεφαλής της Nvidia να τους συναντήσει. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, λίγο αφότου επικοινώνησε μαζί του, ο Τζένσεν Χουάνγκ εμφανίστηκε στο μπαρ και ήπιε μαζί με την παρέα ένα σφηνάκι ουίσκι.

Απαντώντας τότε στο δημοσίευμα, ο εκπρόσωπος της Nvidia, Τζον Ρίτσο, είχε δηλώσει ότι «οι ομάδες της εταιρείας που δραστηριοποιούνται στις επιμέρους αγορές συχνά διοργανώνουν συναντήσεις με πελάτες και συνεργάτες στο πλαίσιο συνεδρίων και, όταν ο Τζένσεν είναι διαθέσιμος, ενδέχεται να του ζητήσουν να συμμετάσχει για να τους ενημερώσει σχετικά με τις εξελίξεις στην αγορά».

Η Megaspeed στο μικροσκόπιο

Τον περασμένο Δεκέμβριο, το Bloomberg News αποκάλυψε ότι η αμερικανική κυβέρνηση διερευνούσε τη μετοχική σύνθεση της Megaspeed και το ενδεχόμενο να διοχέτευε τσιπ της Nvidia στην Κίνα. Η Nvidia συνέχισε να υπερασπίζεται την επιχειρηματική σχέση της με τη Megaspeed, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των λεγόμενων neocloud εταιρειών που εκμισθώνουν πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Ενδεχόμενη παράνομη μεταφορά των συγκεκριμένων τσιπ στην κίνα θα συνιστούσε σοβαρή παραβίαση των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές, που έχουν στόχο να περιορίσουν τις δυνατότητες της Κίνας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και τον στρατιωτικό τομέα. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι Αμερικανοί ερευνητές εστίαζαν ιδιαίτερα στην Άλις Χουάνγκ και στον ρόλο της στη Megaspeed.

Εκπρόσωπος της Nvidia είχε δηλώσει τότε ότι ο εσωτερικός έλεγχος της εταιρείας δεν είχε εντοπίσει στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Megaspeed είχε διοχετεύσει τσιπ στην Κίνα, καθώς και ότι η εταιρεία ανήκε εξ ολοκλήρου σε μετόχους εκτός Κίνας, λειτουργούσε εκτός της χώρας και δεν διέθετε Κινέζους μετόχους. Η Megaspeed απλώς παρέχει «μια υπηρεσία υπολογιστικού νέφους που επιτρέπεται βάσει των κανόνων ελέγχου των εξαγωγών», είχε υποστηρίξει εκείνη την εποχή ο εκπρόσωπος του τεχνολογικού κολοσσού.

Η Nvidia είχε επίσης δηλώσει ότι ζήτησε από αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον να διευκρινίσουν εάν έπρεπε να διακόψει τις επιχειρηματικές της σχέσεις με τη Megaspeed, η οποία αρνιόταν οποιαδήποτε παρανομία, και έλαβε αρνητική απάντηση. «Όταν ο νόμος είναι σαφής, οι αμερικανικές εταιρείες τηρούν την αμερικανική νομοθεσία όπως είναι, όχι όπως θα ήθελαν να είναι οι επικριτές της Αμερικής», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά εκπρόσωπος της Nvidia.

Η αντίδραση της Κίνας

Η Κίνα διέψευσε τη Δευτέρα (9/11) τους ισχυρισμούς περί απόπειρας παγίδευσης του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, από την Κινέζα πράκτορα Άλις Χουάνγκ, χαρακτήρισε τις κατηγορίες για κατασκοπεία ανυπόστατες και έκανε λόγο για οργανωμένη εκστρατεία λάσπης κατά του Πεκίνου.

Από την πλευρά τους τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης έχουν εστιάσει κυρίως στην παραδοχή της εξωσυζυγικής σχέσης από τον Χουάνγκ, ενώ τα κρατικά ΜΜΕ αναπαράγουν κατά βάση την επίσημη κυβερνητική γραμμή. Ορισμένα μάλιστα υποστηρίζουν ότι το δημοσίευμα των New York Times είχε ως στόχο την αποσταθεροποίηση των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας, σημειώνοντας πως «όποτε οι σχέσεις των δύο χωρών αρχίζουν να βελτιώνονται, εμφανίζονται πάντα φωνές που επιχειρούν να τις υπονομεύσουν»

«Όταν η ΔΕΗ έρχεται και κολλάει ένα χαρτάκι στο σπίτι μου ότι την επόμενη Παρασκευή θα διακοπεί για δύο ώρες το ρεύμα, δεν ζητάει την άδειά μου. Με ενημερώνει για να κάνω κουμάντο», τόνισε ο υφυπουργός Εξωτερικών και συμπλήρωσε, «Είναι πολύ απλό το σενάριο, το εξηγούμε για να το καταλάβει ο κόσμος»! Το απόσπασμα από το 9:25:

“Η Τουρκία είχε πει ρητά πως χρειάζεται να δοθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, κάτι που δεν προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Η μόνη χώρα που έδωσε άδεια είναι η Ελλάδα, και η όποια ενημέρωση έγινε από τη Γαλλία δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσα ή έμμεσα ότι συνιστά αίτημα για άδεια”. Αυτό επισήμανε προηγουμένως ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξη σήμερα στον ραδιοφωνικό σταθμό MegaNews. «Εμείς, πρόσθεσε, προχωρούμε με σχέδιο και αυτοπεποίθηση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και χωρίς τυμπανοκρουσίες».

Σε ερώτηση αν υπήρξε παρέμβαση από την πλευρά των ΗΠΑ προς την Τουρκία, ο υπουργός ανέφερε πως ο νόμος “East Med Act” που έχει υποστήριξη τόσο από το Ρεπουμπλικανικό όσο και από το Δημοκρατικό κόμμα περιλαμβάνει στον πυρήνα του τις ενεργειακές διασυνδέσεις. Ενώ σε σχέση με τις αντιδράσεις από την πλευρά της Τουρκίας σημείωσε ότι σε κάθε χώρα υπάρχουν διαφορετικές παράμετροι εξουσίες και διαφορετική διαχείριση. Υπενθύμισε ότι η διασύνδεση είναι ένα από τα 8 έργα προτεραιότητας για την ΕΕ η οποία συμμετέχει και με σημαντική χρηματοδότηση.

«Το ενεργειακό κόστος απειλεί την νομιμοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Χρειάζονται ευρωπαϊκές λύσεις, διαφορετικά ο ευρωπαίος πολίτης θα θεωρήσει ότι όλα γίνονται για τις ελίτ και δεν λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των νοικοκυριών», τόνισε ο κ. Παπασταύρου.

Δηλώσεις Μπακογιάννη

Ως ασήμαντη χαρακτήρισε η Ντόρα Μπακογιάννη τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, τονίζοντας ότι πρόκειται για τη χαμηλότερη διπλωματική κίνηση. Η βουλευτής Χανίων της ΝΔ τόνισε πως η γαλλική πλευρά προχώρησε σε αυτή την κίνηση «για να έχει το κεφάλι της ήσυχο».

«Όλο το Σαββατοκύριακο διάβαζα ότι είμαστε έτοιμοι να πάμε σε πόλεμο. Δέχθηκα και τηλεφωνήματα. Η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσε την άδεια. Είναι έναν καλώδιο που δεν χρειάζεται κανένας να προχωρήσει σε οποιαδήποτε κίνηση. Στο εσωτερικό της Τουρκίας ανέβηκαν οι τόνοι. Η επίσημη Άγκυρα δέχθηκε μια ρηματική διακοίνωση, η χαμηλότερη διπλωματική κίνηση. Έγινε μια ενημέρωση σε όλες τις χώρες που έχουν το οποιοδήποτε ενδιαφέρον στο θέμα», είπε στον ΑΝΤ1 και συνέχισε: «Για μένα είναι ασήμαντο. Λυπάμαι γι’ αυτά που γράφονται. Είναι σαν να αποδέχονται ότι η Ελλάδα έχει χάσει κάποιο κυριαρχικό δικαίωμα. Η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσαν την άδεια, προχωράει το καλώδιο χωρίς περαιτέρω εντάσεις. Αυτή τη στιγμή τα πράγματα είναι ήρεμα. Δεν υπάρχει κανένα θέμα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Τουρκία ενημερώθηκε και είναι ευχαριστημένη, ενώ κάποτε ζητούσε να δώσει άδεια».

«Η Γαλλία το έκανε θέλει να έχει απολύτως το κεφάλι της ήσυχο και να μην υπάρξουν εντάσεις στην περιοχή. Για να προστατέψει το πλοίο της και να μην υπάρχει ένταση στην περιοχή. Δεν αναγνωρίζει δικαιοδοσία και το να το λέμε εμείς αυτό είναι τεράστιο λάθος. Το να βγαίνουν δημοσιογράφοι, αναλυτές και η αντιπολίτευση να το λέει αυτό είναι λάθος, είναι ενάντια στα συμφέροντά μας γιατί δεν έχει βάση».΄..

«Δεν ισχύει αυτό που είπε ο κ. Καραμανλής ότι η απλή ενημέρωση ανοίγει ένα επικίνδυνο μονοπάτι. Δεν έχει καμία σχέση η απλή ενημέρωση με αναγνώριση δικαιοδοσίας. Όποιον νομικό διεθνούς δικαίου κι αν ρωτήσεις θα πάρεις την ίδια απάντηση. Η απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο – που ήταν μια δυσάρεστη εξέλιξη για μας – ήταν τόσο άμεση και τόσο ισχυρή που δεν το περίμενε η Τουρκία», υπογράμμισε και κατέληξε: «Ας σταματήσουμε το αυτομαστίγωμα και ότι η Ελλάδα είναι αδύναμη. Δεν είμαστε υπερδύναμη, αλλά είμαστε μια χώρα που είναι ήρεμη δύναμη και στην τελική ανάλυση το αποτέλεσμα μετράει. Το καλώδιο θα περάσει χωρίς καμία άδεια από την Τουρκία».

Yeni Şafak: Η Γαλλία ενημέρωσε επισήμως την Άγκυρα

Σύμφωνα με πληροφορίες διπλωματικών πηγών που επικαλείται ο αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας Yeni Şafak, Yahya Bostan, η Γαλλία απέστειλε μέσω των επίσημων διαύλων γραπτή ενημέρωση προς την Άγκυρα σχετικά με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI).

Όπως αναφέρει ο Bostan, η προηγούμενη συνεννόηση μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού προέβλεπε ότι η γαλλική πλευρά θα ενημέρωνε εγγράφως την Τουρκία πριν από την έναρξη των ερευνητικών εργασιών. Η ενημέρωση αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχει πλέον αποσταλεί, χωρίς ωστόσο να έχει γίνει γνωστό το περιεχόμενό της ή εάν ανταποκρίνεται πλήρως στις τουρκικές απαιτήσεις.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι σχέσεις της γαλλικής εταιρείας που έχει αναλάβει την υλοποίηση του έργου με την Τουρκία είναι καλές, καθώς η εταιρεία φέρεται να διατηρεί και επενδύσεις στη χώρα και δεν επιθυμεί να διαταράξει τις σχέσεις της με την Άγκυρα. Παράλληλα, χαρακτηρίζουν ομαλή την επικοινωνία μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας για το συγκεκριμένο ζήτημα. Ο Bostan συνδέει την εξέλιξη αυτή με την πρόσφατη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση Έλληνα δημοσιογράφου, είχε αναφέρει ότι «όλα είναι εντάξει».

Εξηγήσεις ζητά η αντιπολίτευση

Ερωτήματα προς την κυβέρνηση θέτουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, μετά τη γνωστοποίηση της ρηματικής διακοίνωσης από τη Γαλλία για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας -Κύπρου και ζητούν ενημέρωση.  Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, δήλωσε πως: «γνωρίζατε ότι η Γαλλία θα προχωρούσε σε ρηματική διακοίνωση; Ήταν ενήμερη η κυβέρνηση; Το είχατε εγκρίνει και με ποιο περιεχόμενο;». Απαιτείται επίσημη ενημέρωση από την κυβέρνηση και όχι κορώνες, επισημαίνει ο αρμόδιος τομεάρχης του κόμματος Δημήτρης Μάντζος.

Από την πλευρά του ο Νίκος Σοφιανός μέλος του Π.Γ. του ΚΚΕ, επισήμανε ότι: «παζαρεύονται κυριαρχικά δικαιώματα, όπως το να δίνεται η δυνατότητα στην Τουρκία να διεκδικεί δικαιώματα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα σαν παράκτια χώρα». Ο Νίκος Παππάς, γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, δήλωσε: «Οι εξελίξεις δεν προσφέρονται ούτε για πανηγυρισμούς, ούτε για κατάρες. Παρακολουθούμε τις εξελίξεις, έχουμε ερωτήματα, έχουμε εκχωρήσει την διαπραγμάτευση σε μια ιδιωτική εταιρεία; Θα διασφαλιστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας;».

Η ΕΛΑΣ κάνει λόγο για «απαράδεκτη εξέλιξη» που «ζημιώνει τα εθνικά μας συμφέροντα», αναφερόμενη σε πληροφορίες από «κυβερνητικές διαρροές» ότι «η Γαλλία κατέθεσε γραπτή ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου». Όπως επισημαίνει, «οποιαδήποτε μορφή “ενημέρωσης” – και μάλιστα γραπτής – της Τουρκίας, υπό την απειλή επεισοδίου και με το καλώδιο παγωμένο εδώ και δύο χρόνια με στρατιωτικά μέσα, ερμηνεύεται επί της ουσίας ως αίτημα άδειας από την Τουρκία και ήδη παρουσιάζεται έτσι από τα τουρκικά ΜΜΕ». Κατά το κόμμα, «η εξέλιξη αυτή αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τα εθνικά μας συμφέροντα, το οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει στο μέλλον να εκμεταλλευτεί για να κατοχυρώσει τις αναθεωρητικές διεκδικήσεις της και σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο».

Ενημέρωση για το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας με αντικείμενο το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης ζητά ο Πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας, σε συνέντευξη του στο ΙΤV.

«Οφείλει η κυβέρνηση να ενημερώσει και τα κόμματα και τον ελληνικό λαό, καθότι οι διατυπώσεις αυτές διαμορφώνουν μια πραγματικότητα που θα τη βρούμε μπροστά μας στο μέλλον» ανέφερε σχετικά ο κ. Τσίπρας, προσθέτοντας πως «σε ότι αφορά τώρα, το αν γνώριζε, είναι απολύτως δεδομένο ότι γνώριζε κατά την εκτίμησή μου, είναι απολύτως σχεδιασμένο όλο αυτό.

Άλλωστε το είχα προαναγγείλει σε προηγούμενη συνέντευξή μου, όταν με είχαν ρωτήσει προ μηνός συνάδελφοί σας στην Κρήτη, απάντησα, τι προβλέπω ότι θα συμβεί, και απάντησα ότι αυτό που προβλέπω ότι θα συμβεί είναι, αντί της Ελλάδας η Γαλλία να ζητήσει ουσιαστικά την άδεια της Τουρκίας, να συναινέσει η Τουρκία, να συγκαταθέσει στην ολοκλήρωση ενός έργου που επαναλαμβάνω αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας και εμείς να λέμε ότι οι Γάλλοι ζήτησαν την άδεια, δεν ζητήσαμε εμείς. Η Τουρκία να λέει ουσιαστικά η Ελλάδα ζήτησε την άδεια».

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος, δήλωσε σχετικά με το έργο πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου: «Το καλώδιο και κυρίως οι εξορύξεις για να γίνουν πρέπει να μην υπάρχει φοβικό σύνδρομο. Υπάρχουν όμως βουλευτές και υπουργοί της ΝΔ που λένε ότι δεν έχει νόημα να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου, επειδή δεν μπορούμε να διώξουμε τους Τούρκους από την περιοχή, αφού η Τουρκία απειλεί! Εάν η κυβέρνηση φοβάται να ποντίσει ένα καλώδιο και κρύβεται πίσω από τους Γάλλους, φανταστείτε τι θα γίνει με τις εξορύξεις…».

Το Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου από τις 27 Οκτωβρίου, ενώ το προηγούμενο διάστημα ολοκληρώθηκαν οι απαραίτητες προετοιμασίες και τεχνικές εργασίες για την έναρξη της αποστολής του.

Σύμφωνα με την ενημέρωση από το λιμάνι, από τις πρωινές ώρες καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα από το πλήρωμα, ένδειξη ότι οι διαδικασίες για την αναχώρηση βρίσκονται στο τελικό στάδιο. Η αναχώρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί μόλις δοθεί η σχετική οδηγία, με τη συνδρομή ρυμουλκών για την αποδέσμευση του πλοίου από τις θέσεις πρόσδεσης.

Καθοριστικό ρόλο για την εξέλιξη των εργασιών διαδραματίζουν και οι καιρικές συνθήκες, οι οποίες έχουν βελτιωθεί αισθητά τις τελευταίες ώρες, δημιουργώντας ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τον απόπλου και την έναρξη της ερευνητικής δραστηριότητας. Οι έρευνες θα έχουν γεωφυσικό και γεωλογικό αντικείμενο, με βασικό στόχο τη συλλογή δεδομένων για τη μορφολογία και τη σύσταση του θαλάσσιου πυθμένα. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για τον καθορισμό της ασφαλέστερης δυνατής όδευσης, πάνω στην οποία θα ποντιστεί το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο.

Η επανέναρξη των ερευνών αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς αφορά σε θαλάσσιες περιοχές στις οποίες το καλοκαίρι του 2024 είχαν διακοπεί οι εργασίες, εξαιτίας της έντασης που είχε προκληθεί στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας. Την ίδια ώρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμερικανική παρέμβαση, με την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πληροφορίες, να διαμηνύει προς την τουρκική πλευρά ότι σε έργα αυτού του χαρακτήρα δεν δικαιολογούνται ενστάσεις ή αντιρρήσεις από καμία πλευρά.

Το μήνυμα κινείται στη γραμμή της αμερικανικής διπλωματίας που εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα. Με σαφή τρόπο δηλώνεται ότι «σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά».

Είναι αλήθεια ότι η κ. Μενδώνη ξεκίνησε την σαρωτική της επιβολή στο χώρο του Πολιτισμού πρώτα ως γενική γραμματέας του φερώνυμου υπουργείου επί ΠΑΣΟΚ, θέση στην οποία μακροημέρευσε και κατέστησε εαυτήν απαραίτητη τόσο σε σοσιαλιστές όσο και σε δεξιούς υπουργούς. Είναι, βλέπετε, αρχαιολόγος, ήξερε από μέσα αυτόν τον πολύ δύσκολο και άκρως απαιτητικό χώρο, και οι διάφοροι πολιτικοί υπηρεσίας που εξέτισαν ποινή εκεί, την θεωρούσαν την πλέον κατάλληλη ώστε να τον χειραγωγήσει. Και ό,τι δεν κατάφερε ως γενική γραμματέας, το κατάφερε με τον πιο ισοπεδωτικό τρόπο ως αμετακίνητη, εξωκοινοβουλευτική υπουργός.

Το μόνο ανάλογο που μπορώ αυτή τη στιγμή να θυμηθώ ως προς την μακροβιότητα αλλά και την “βελούδινη” καταστροφή που επέφερε στα θέματα της τέχνης, είναι η αείμνηστη Μαρίνα Λαμπράκη Πλάκα και η σχεδόν 30ετής αδιατάρακτη θητεία της στην Εθνική Πινακοθήκη με τον “θρίαμβο” της μικροαστικής, νεοπλουτίστικης αισθητικής που επέβαλε.

Πώς ξεκίνησε

Κι ενώ η Λαμπράκη υπήρξε μία πολύ ικανή ιστορικός τέχνης – που όμως θαμπώθηκε από το κοινωνικό status και τις σειρήνες της πλατείας Κολωνακίου – η Μενδώνη είναι μία πολύ μέτρια αρχαιολόγος, προτεσταντικά όμως αφοσιωμένη στην ιδεοληψία της και αδίστακτη, παρά τον μειλίχιο τρόπο της – άλλο ένα κοινό σημείο με την Λαμπράκη – ως προς την επίτευξη των στόχων της και την εξυπηρέτηση των εκάστοτε αφεντικών.

Ξεκίνησε, όπως όλοι ξέρουμε, ως ορντινάτσα του Ευαγγέλου Βενιζέλου την εποχή του Κώστα Σημίτη, εξυπηρετώντας αρχικά τα πολιτικά συμφέροντα του Μακεδόνα σταρ. Στη συνέχεια όμως αυτονομήθηκε, έκανε το κρίσιμο, ιδεολογικό άλμα αλά Πιερρακάκη – που της βγήκε σε καλό –και προσδέθηκε στο άρμα της οικογένειας Μητσοτάκη. Της οικογένειας που έχει καταφέρει το παγκοσμίως παράδοξο, να έχει κατηγορηθεί για αρχαιοκαπηλία, αλλά και να θεωρούνται συγχρόνως μεγάλοι δωρητές και ευεργέτες αρχαιολογικών μουσείων.

Τσιμεντώνει

Νομίζω πως αυτή η τελευταία λεπτομέρεια μπορεί να μας εξηγήσει και το φαινόμενο Μενδώνη. Πολλοί την θωρούν θησαυροφύλακα του πρωθυπουργού και άλλοι το μοναδικό πρόσωπο που μπορεί να κάμψει κάθε αντίσταση των σκληροτράχηλων και απείθαρχων αρχαιολόγων, ώστε όλη η Ελλάδα να γίνει ένα eldorado του real estate και ο παράδεισος για τις πιο τυχοδιωκτικές επενδύσεις σε διεθνές επίπεδο. Αληθινή Τσι – μενδώνη.

Το πολιτιστικό (τους) πρόγραμμα με δύο λόγια είναι το εξής: Ακραία εργαλειοποίηση κάθε μνημείου και χολιγουντοποίηση της ιστορίας μας της ίδιας, με σκοπό το μεγαλύτερο δυνατό κέρδος. Τόσο ωμά. Έχουν περάσει βεβαίως από την θέση του υπουργού Πολιτισμού μερικές φωτεινές προσωπικότητες. Δεν ξεχνώ τις αείμνηστες Μελίνα και Ψαρούδα-Μπενάκη, όπως και τον Θάνο Μικρούτσικο. Και βέβαια όλοι οφείλουν να θυμούνται την προσφορά του Σταύρου Μπένου, του Κώστα Τζαβάρα, αλλά και του πολύ ευαίσθητου ως προς προς τα θέματα τέχνης και πολιτισμού, Αντώνη Σαμαρά.

Του είμαι προσωπικά ευγνώμων για την έκθεση που παρουσίασα στο Εθνικό, Αρχαιολογικό Μουσείο με έργα σύγχρονων, Ελλήνων δημιουργών. (Πολύ πριν τον William Kentridge). Δημιουργώντας ένα θετικό προηγούμενο που έκτοτε ακολουθήθηκε από τα μεγαλύτερα, αρχαιογνωστικά μας μουσεία. Η Μενδώνη, πάλι, κυνήγησε όσο τίποτα άλλο τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, επειδή υπήρξε ο μόνος που της άσκησε και της ασκεί τεκμηριωμένη αντιπολίτευση και προσπάθησε να ανατρέψει πολλά από τα τετελεσμένα της.

Η ίδια είχε την τύχη, ή μάλλον την ατυχία, να συνυπάρχει με τα τελευταία, μεγάλα μεγέθη της εγχώριας αρχαιολογίας όπως ήταν ο Μανόλης Ανδρόνικος ο Πέτρος Θέμελης ο Γεώργιος Δεσπίνης, ο Γεώργιος Δοντάς, η Μαρία Μπρούσκαρη, η Αικατερίνη Ρωμιοπούλου, ο Μανόλης Μπορμπουδάκης, ο Μιχάλης Αγριανάκης, ο Γιάννης Σακελλαράκης, ο Άγγελος Δεληβορριάς, ο Νίκος Δοντάς, η Μαρία Βλαζάκη και αρκετοί άλλοι.

Οι ημέτεροι

Ενώ η θητεία της στην επιστήμη υπήρξε ασήμαντη, η επίδρασή της στον χώρο του πολιτισμού υπήρξε τεράστια. Κατάφερε να διαλύσει την αρχαιολογική υπηρεσία, να μην ανανεώσει το έμψυχο δυναμικό της, να αλλοιώσει τον χαρακτήρα των μουσείων σύγχρονης τέχνης, να βουλιάξει στη γραφειοκρατία τις δημοτικές πινακοθήκες της χώρας – ένα τεράστιο, αναξιοποίητο όπλο – να συνενώσει τις επί μέρους εφορίες με πρόσχημα την… οικονομία -παρότι αυτές υπηρετούν με αυταπάρνηση την αληθινά βαριά βιομηχανία της χώρας-, να εξοντώσει κάθε διαφωνούντα για να προωθήσει παντού μενδωνίτσες χωρίς στοιχειωδώς αξιοκρατική δεοντολογία.

Το σκάνδαλο με την πρώην διευθύντρια του Βυζαντινού Μουσείου, την κλασική αρχαιολόγο Αικατερίνη Δελλαπόρτα, προστατευόμενη του Βενιζέλου – την οποία υποχρεώθηκε στο τέλος να απολύσει σκαιά η ίδια  –ακόμα το συζητούν στις παρόδους της οδού Μπουμπουλίνας. Και δεν είναι το μόνο.

Η συνωμοσία της Κατι-λίνας

Παντού κυριαρχεί η προώθηση των ημετέρων – οι διαφωνούντες απλώς εκδιώκονται ή παραιτούνται – κατά παράβαση ακόμα και του νεοδημοκρατικού νόμου της Κεραμέως περί ανοικτών διαδικασιών και όχι διορισμού των ευνοουμένων της υπουργού.

Και το κυριότερο: Η προπαγανδιστική καραμέλα που πιπιλίζεται εδώ και επτά χρόνια παρ’ ότι όλοι ξέρουν πως είναι ψέμα. Ότι δηλαδή επίκειται η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, τα οποία θα αποσπάσει από το Βρετανικό Μουσείο ο Μητσοτάκης όπως ο Ηράκλειος τον Τίμιο Σταυρό από τον Χοσρόη με μάγιστρό του όχι τον Βώνο αλλά τη Λίνα (η συνωμοσία της Κατι – Λίνας)!

Με αυτό το παραμύθι ταΐζονται ληθαργικά σχεδόν κάθε εβδομάδα τα εγχώρια ΜΜΕ και αυτό το… όραμα αποτελεί το μεγαλύτερο επίτευγμα της αδίστακτης υπουργού σ’ όλη την θητεία της. Ενδεικτικά αναφέρω το έγκλημα που ετοιμάζεται να γίνει στο μοναδικής, αρχαιολογικής σημασίας μινωικό μνημείο του λόφου Παπούρα (υψόμετρο 494 μ.) κοντά στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Τσιμέντο και στους δακτύλιους του 2000 π.Χ.

Ο λόφος πρέπει να τσιμεντοποιηθεί για τις ανάγκες του νέου αεροδρομίου παρ’ ότι εκεί αποκαλύφθηκε μια σπάνια, κυκλική κατασκευή διαμέτρου 50 (!) μέτρων με 8 ομόκεντρους λίθινους δακτυλίους που χρονολογείται γύρω στο 2000 π.Χ. – ο χώρος δεν έχει επαρκώς ακόμη μελετηθεί, ούτε δημοσιευθεί.

Τι θα έκανε εν προκειμένω ένας πραγματικός υπουργός Πολιτισμού; Θα προσπαθούσε να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα υπεράσπισης του μοναδικού αυτού μνημείου προτείνοντας κάθε εναλλακτική δυνατότητα ή θα υπέβαλε την παραίτησή του. Το τι (δεν) έκανε η Μενδώνη είναι γνωστό. Δυστυχώς είναι γνωστό και το τι έκανε το ΚΑΣ. Το ευνουχισμένο ΚΑΣ δυστυχώς λουφάζει εξακολουθητικά – λούφα χωρίς παραλλαγή αλλά μόνο ντροπή – παρά την τεράστια αντίδραση και του κοινού και των ειδικών.

Εν προκειμένω δηλαδή, ποιος θα μας προφυλάξει από τους κατά νόμον φύλακες; Όμως, ο σανός πια τελείωσε – δυστυχώς συνεχίζεται, είπαμε, η χρόνια αφωνία των επαϊόντων – και τα δικαστήρια έχουν πλέον αναλάβει τα περαιτέρω. Η απομάκρυνση και της υπουργού και του εντολοδόχου της πρωθυπουργού είναι πλέον εθνική επιταγή.