Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ επέστρεψε στη συνήθειά του να προβάλλει θεωρίες συνωμοσίας περί εκτεταμένης εκλογικής νοθείας. Εν τω μεταξύ κοινοποίησε αρκετές αναρτήσεις άλλων χρηστών, οι οποίοι αμφισβητούσαν τα αποτελέσματα επικαλούμενοι περίπλοκες μαθηματικές θεωρίες περί νοθείας. Οι εν λόγω αναρτήσεις θυμίζουν τις αντιδράσεις του στο παρελθόν, σε εκλογικές διαδικασίες που δεν είχαν την έκβαση που επιθυμούσε.

Κάποτε είχε αμφισβητήσει τα αποτελέσματα των βραβείων Emmy. Ισχυρίστηκε ψευδώς ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα δεν είχε κερδίσει τη λαϊκή ψήφο το 2012. Υποστήριξε ότι ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ, του έκλεψε τη νίκη στις προκριματικές εκλογές της Αϊόβα το 2016. Πριν νικήσει τη Χίλαρι Κλίντον εκείνη τη χρονιά και κερδίσει την προεδρία, είχε προβλέψει ότι οι γενικές εκλογές θα ήταν νοθευμένες! Ενόψει των εκλογών του 2020, ο Τραμπ προέβλεψε ξανά ότι θα του στερούσαν τη νίκη με δόλο και αρνήθηκε να δεσμευτεί για μια ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας – στάση που οδήγησε στα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021 και στην εισβολή στο Καπιτώλιο.

“The Apprentice”

Όποιος θέλει να καταλάβει τον τρόπο συμπεριφοράς του Τραμπ ας σπεύσει να δει την ταινία “The Apprentice” (“Ο μαθητευόμενος”, 2024). Η ταινία είναι ένα βιογραφικό δράμα σε σκηνοθεσία του Αλί Αμπάσι που εστιάζει στην άνοδο του νεαρού Ντόναλντ Τραμπ στον κόσμο των ακινήτων της Νέας Υόρκης κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980.

Η σχέση μέντορα-μαθητευόμενου αποτελεί τον κεντρικό άξονα της ταινίας, δείχνοντας πώς ο διαβόητος δικηγόρος Ρόι Κον πήρε υπό την προστασία του το νεαρό Τραμπ. Οι τακτικές επιτυχίας που δίδαξε ο Κον στον Τραμπ βασίζονταν στον εκφοβισμό, τη χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης και την άρνηση της ήττας.

Επίσης, στη συνεχή αντεπίθεση άνευ όρων και μέσων σε οποιονδήποτε τολμήσει να εκστομίσει κάτι εναντίον του. Η μεταμόρφωση του χαρακτήρα αποτυπώνει τη σταδιακή εξέλιξη ενός φιλόδοξου γόνου πλούσιας οικογένειας σε έναν αδίστακτο επιχειρηματία, εξερευνώντας το ηθικό κόστος αυτής της πορείας… 

Ομάδες μαθητών/τριών συμμετέχουν διαδικτυακά, αρχικά σε μια εισαγωγική ενότητα ώστε να αποκτήσουν συνολική εικόνα της εξέλιξης του κόσμου της εργασίας, εστιάζοντας στον ρόλο της τεχνολογίας και, ειδικότερα, της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (GenAI). Στη συνέχεια συμμετέχουν σε ομαδικές συνεδρίες με μέντορες από διαφορετικά επαγγελματικά πεδία, οι οποίοι περιγράφουν τις εξελίξεις στον τομέα τους λόγω της τεχνολογικής ανάπτυξης, καθώς και τους νέους ρόλους που έχουν δημιουργηθεί.

Μέσα από αυτήν την εμπειρία, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με πραγματικά παραδείγματα από τον κόσμο της εργασίας και αποκτούν χρήσιμα εφόδια για να εξερευνήσουν τις επιλογές τους και να σχεδιάσουν πιο συνειδητά τα επόμενά τους βήματα. Συνολικά θα πραγματοποιηθούν περισσότερες από 1.000 ώρες συζητήσεων σε σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Σχολεία που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο νέο ψηφιακό πρόγραμμα επαγγελματικού προσανατολισμού «Τεχνολογία και το αύριο των επαγγελμάτων», powered by Telekom μπορούν να απευθυνθούν στο info@thetippingpoint.org.gr.

Μαζί με τους μέντορες από διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους που ήδη δραστηριοποιούνται στην πλατφόρμα του The Tipping Point, στο πρόγραμμα συμμετέχουν ως εθελοντές-μέντορες και 30 στελέχη του Ομίλου ΟΤΕ από διάφορες μονάδες. Οι μέντορες μοιράζονται την εμπειρία τους και απαντούν σε ερωτήσεις μαθητών, προσφέροντας μια άμεση εικόνα διαφορετικών επαγγελματικών διαδρομών.

Η προετοιμασία των νέων για ένα νέο εργασιακό περιβάλλον, που διαμορφώνεται από την τεχνολογία, εντάσσεται στις πρωτοβουλίες Εταιρικής Υπευθυνότητας της Telekom για τη δημιουργία μιας Ψηφιακής Κοινωνίας με ίσες ευκαιρίες για όλους.

Πρόγραμμα αιμοδοσίας:
• Τετάρτη 11 Νοεμβρίου: 13:30 – 18:30
• Πέμπτη 12 Νοεμβρίου: 09:30 – 13:30

Η εθελοντική αιμοδοσία αποτελεί μια ανεκτίμητη πράξη προσφοράς. Με λίγα μόλις λεπτά από τον χρόνο μας μπορούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στη σωτηρία ανθρώπινων ζωών, καθώς το αίμα δεν παράγεται τεχνητά και η εξασφάλισή του εξαρτάται αποκλειστικά από την εθελοντική προσφορά.

Καλούμε όλους τους πολίτες της Καλλιθέας να ανταποκριθούν ενεργά σε αυτή τη σημαντική πρωτοβουλία και να αποδείξουν έμπρακτα ότι η αλληλεγγύη είναι υπόθεση όλων μας. Γιατί η αιμοδοσία δεν είναι απλώς μια πράξη προσφοράς. Είναι ένα δώρο ζωής!

Πληροφορίες:
Δημοτικό Κέντρο Υγείας
Ανδρομάχης 100, Καλλιθέα
Τηλέφωνο: 210 9532712

Η αντίληψη της γεύσης ξεκινά από τους γευστικούς κάλυκες της γλώσσας, όμως η ευαισθησία μας στις διαφορετικές γεύσεις επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από τα γονίδιά μας. Ένα από τα πιο μελετημένα παραδείγματα αφορά το γονίδιο TAS2R38, το οποίο σχετίζεται με την αντίληψη της πικρής γεύσης.

Ορισμένα άτομα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις πικρές ουσίες, γεγονός που μπορεί να τα οδηγήσει στην αποφυγή τροφίμων όπως το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών ή ορισμένα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (Duffy, 2023).Αντίστοιχα, έχουν εντοπιστεί γενετικές διαφοροποιήσεις που επηρεάζουν την προτίμηση στη γλυκιά ή τη λιπαρή γεύση, καθώς και την ένταση με την οποία αντιλαμβανόμαστε συγκεκριμένα αρώματα. Παρόλα αυτά, η γενετική προδιάθεση δεν καθορίζει απόλυτα τις διατροφικές μας επιλογές· απλώς δημιουργεί μια αρχική τάση, η οποία μπορεί να τροποποιηθεί σημαντικά από τις εμπειρίες και το περιβάλλον.

Οι πρώτες εμπειρίες διαμορφώνουν τις προτιμήσεις μας

Η εξοικείωση με τις γεύσεις ξεκινά πολύ νωρίς, ακόμη και πριν από τη γέννηση. Αρωματικές ουσίες από τη διατροφή της μητέρας μπορούν να περάσουν στο αμνιακό υγρό και αργότερα στο μητρικό γάλα, επιτρέποντας στο βρέφος να έρθει σε επαφή με διαφορετικά γευστικά ερεθίσματα ήδη από τα πρώτα στάδια της ζωής (Mennella & Beauchamp, 2022). Κατά την παιδική ηλικία, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ένα τρόφιμο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αποδοχής του. Ένα παιδί μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσει το ίδιο τρόφιμο αρκετές φορές μέχρι να το αποδεχθεί. Η αρχική άρνηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θα το συμπεριλάβει αργότερα στις διατροφικές του επιλογές.

Αντίθετα, η πίεση ή η επιβράβευση με φαγητό μπορεί να δημιουργήσει αρνητικούς συσχετισμούς και να επηρεάσει δυσμενώς τη σχέση του παιδιού με συγκεκριμένες τροφές.

Περιβάλλον και κουλτούρα

Οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Οι τροφές που υπάρχουν συχνότερα στο σπίτι, οι συνήθειες των γονέων, αλλά και οι πολιτισμικές παραδόσεις διαμορφώνουν σταδιακά τις γευστικές προτιμήσεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατανάλωση καυτερών τροφίμων.

Σε χώρες όπως το Μεξικό, η Ινδία ή η Ταϊλάνδη, η έκθεση στις πικάντικες γεύσεις ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία, με αποτέλεσμα οι ενήλικες να τις θεωρούν απολύτως φυσιολογικές. Αντίθετα, άτομα που έχουν μεγαλώσει σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα μπορεί να δυσκολεύονται να ανεχθούν ακόμη και μικρές ποσότητες καυτερών μπαχαρικών. Παράλληλα, η διαφήμιση, η κοινωνική δικτύωση και οι σύγχρονες διατροφικές τάσεις επηρεάζουν σημαντικά τις επιλογές μας, ενισχύοντας συχνά την προτίμηση σε ιδιαίτερα εύγευστα, επεξεργασμένα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λιπαρά και αλάτι.

Ο εγκέφαλος “δημιουργεί” τη γεύση

Παρότι συχνά πιστεύουμε ότι η γεύση γίνεται αντιληπτή αποκλειστικά από τη γλώσσα, στην πραγματικότητα αποτελεί προϊόν συνεργασίας πολλών αισθήσεων. Η όσφρηση, η όραση, η υφή, η θερμοκρασία, ακόμη και ο χαρακτηριστικός ήχος ενός τροφίμου κατά τη μάσηση επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική γευστική εμπειρία. Ο εγκέφαλος συνδυάζει όλα αυτά τα ερεθίσματα και δημιουργεί την τελική αντίληψη της γεύσης.

Παράλληλα, ενεργοποιούνται περιοχές που σχετίζονται με την ανταμοιβή και την ευχαρίστηση, γεγονός που εξηγεί γιατί ορισμένα τρόφιμα συνδέονται με θετικά συναισθήματα ή έντονες αναμνήσεις (Small & DiFeliceantonio, 2019).Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το ίδιο φαγητό μπορεί να μας φαίνεται διαφορετικό όταν είμαστε κουρασμένοι, αγχωμένοι ή όταν αντιμετωπίζουμε ένα κρυολόγημα που επηρεάζει την όσφρησή μας.

Μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε νέες γεύσεις;

Η απάντηση είναι ναι. Οι γευστικές προτιμήσεις δεν παραμένουν αμετάβλητες σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Ο εγκέφαλος διαθέτει αξιοσημείωτη ικανότητα προσαρμογής και η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε νέες τροφές μπορεί σταδιακά να οδηγήσει στην αποδοχή τους. Έρευνες δείχνουν ότι η τακτική δοκιμή ενός τροφίμου, χωρίς πίεση και σε ευχάριστο περιβάλλον, αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες να γίνει αποδεκτό.

Παράλληλα, η σταδιακή μείωση της ζάχαρης ή του αλατιού στη διατροφή οδηγεί σε αναπροσαρμογή της γευστικής αντίληψης, με αποτέλεσμα τα φυσικά τρόφιμα να αποκτούν πιο έντονη και ευχάριστη γεύση με την πάροδο του χρόνου. Η διαδικασία αυτή απαιτεί υπομονή, καθώς οι αλλαγές δεν πραγματοποιούνται από τη μία ημέρα στην άλλη. Ωστόσο, η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι ακόμη και στην ενήλικη ζωή οι γευστικές προτιμήσεις μπορούν να μεταβληθούν σημαντικά.

Οι γευστικές μας προτιμήσεις αποτελούν προϊόν της αλληλεπίδρασης βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Η γενετική προδιάθεση επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε ορισμένες γεύσεις, όμως οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, το οικογενειακό περιβάλλον, η κουλτούρα και η λειτουργία του εγκεφάλου διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις τελικές μας επιλογές. Το σημαντικότερο είναι ότι οι προτιμήσεις αυτές δεν είναι αμετάβλητες. Με συστηματική έκθεση και θετική εμπειρία, ο ουρανίσκος μπορεί να προσαρμοστεί και να αποδεχθεί νέες γεύσεις, συμβάλλοντας στην υιοθέτηση μιας πιο ποικίλης και ισορροπημένης διατροφής.

Ο Νίκος Σαμέλης είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος
Σε συνεργασία με το medNutrition

Υπάρχουν φραγμοί: ηθικοί, κοινωνικοί, ψυχικοί, συμπαντικοί… «Πόλις εστί νόμω». Από το ρήμα «νέμω»: μοιράζω/μοιράζομαι, κατανέμω, διαμοιράζω, διαχωρίζω, διακρίνω. Ορμέφυτα χωρίς κριτική Σκέψη οδηγούν στην υπερβολή, στην τραγικήν Ύβριν, ακόμα και στην κτηνωδία.

Νοσηρή, θλιβερή η ατάκα «δοκίμασα το fist-fucking γιατί οδηγεί στην πνευματικότητα» (που ξεστομίζει αληθοφανέστατα ένας πειστικός δευτεραγωνιστής) μπορεί να εκληφθεί μόνον ως παραδοξολογία (εκτός εάν μπερδέψουμε τα …τσάκρα). Όμως και να έχει όμως, ο κάθε ένας, η κάθε μία, το κάθε ένα νηφάλιο έλλογο όν μπορεί να συμφωνήσει με έναν άλλον ενήλικα για το πώς θα διασκεδάσουν το σαββατόβραδο. Όμως ακόμα και η καβαφική «πόλις» έχει όρια.

Όχι γιατί πρέπει, αλλά γιατί έτσι είναι. Ζούμε σε ένα ά-Πειρο Σύμπαν. Το γεγονός όμως ότι δεν αντιλαμβανόμαστε τα όριά του δεν εξυπακούεται ότι αυτά δεν υπάρχουν. Μπορεί να μας μοιάζει στην απεραντοσύνη του ως «σύμπαν Αφθονίας», όμως δεν είναι. Όλοι, οι φυσικοί και ανθρώπινοι πόροι, εξαντλούνται κάποια στιγμή. Η Abundantia (Αφθονία) είναι ρωμαϊκή θεότητα. Οι Έλληνες πρέσβευαν το μέτρο, την μετριοπάθεια, τη σωφροσύνη, απέφευγαν (ως τερατώδη, αντιαισθητική και ανήθικη) κάθε υπερβολή.

Ο ήρωας σωφρονίζεται επιλέγοντας να περάσει μέσα από την εύκολη οδό. «Τω πάθει μάθος». Επιλέγει, όχι χωρίς κάποια νοσταλγία (όπως φαίνεται στην τελική σκηνή), να γίνει ένας υποδειγματικός, καλός πατέρας για το γιο του, ένας “model citizen”. Περνάει μέσα από τον πόνο, κλαίει, τρυφερεύει και λυτρώνεται. Οι άλλες «χαμένες ψυχές» τον ξεπροβοδίζουν χωρίς μνησικακία ή φθόνο και ο δεσμός του, το ταίρι του, συμπαραστέκεται με θεραπευτική καλοσύνη, με υποστηρικτική κατανόηση, με συγκινητική ενσυναίσθηση (κι όχι μόνον γιατί είναι επαγγελματίας θεραπευτής, αλλά γιατί είναι άνθρωπος, ομοιοπαθής, συμπαθητικός, αλληλέγγυος)…

Θα πρότεινα να μην δείτε αυτή την ταινία με παιδιά και εφήβους. Απαιτεί μια κάποια ωριμότητα, μια πείρα ζωής, γιατί είναι σκληρή. Και δεν πιστεύω ότι όλα θεραπεύονται με την Ψυχανάλυση χωρίς να αφήνουν βαθιά σημάδια, ανεξάλειπτα… Ευτυχώς που ζούμε στη Δύση κι απολαμβάνουμε το προνόμιο να βλέπουμε και να συζητάμε παρόμοια έργα Τέχνης. Ίσως γι’ αυτό ο Πολιτισμός μας αυτορυθμίζεται εξελισσόμενος.

“Club Kid”

2026

Έγχρ.

Διάρκεια: 122′

3

Δραματική

Aμερικανική

Η ξέφρενη και γεμάτη καταχρήσεις ζωή του Πίτερ, ενός γκέι διοργανωτή διάσημων πάρτι στη Νέα Υόρκη, διακόπτεται απότομα όταν μαθαίνει ότι έχει έναν δεκάχρονο γιο, τον Άρλο, τον οποίο καλείται ξαφνικά να μεγαλώσει.

Σκηνοθεσία

Τζόρνταν Φέρστμαν

Με τους

Ρέτζι Άμπσολομ

Τζόρνταν Φέρστμαν

Κλάρα Ντελεβίν

Οι διαπραγματεύσεις, που ξεκίνησαν την Τρίτη (10/11) με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ουκρανία, πραγματοποιούνται με χαμηλές προσδοκίες για άμεση συμφωνία, καθώς σημαντικές διαφωνίες εξακολουθούν να χωρίζουν τη Μόσχα και το Κίεβο.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια παραμένει το καθεστώς του Ντονέτσκ, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο. Η Μόσχα απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τις περιοχές που εξακολουθεί να ελέγχει το Κίεβο, ενώ η ουκρανική πλευρά επιδιώκει το πάγωμα της υφιστάμενης γραμμής του μετώπου, θεωρώντας τις συγκεκριμένες περιοχές κρίσιμες για την ασφάλειά της.

Παρότι καμία πλευρά δεν έχει μεταβάλει επισήμως τις απαιτήσεις της, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο BBC ότι στις ιδιωτικές συζητήσεις έχει διαφανεί «κάποια ευελιξία». Ο ίδιος αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το εδαφικό δεν μπορεί να επιλυθεί ανεξάρτητα από τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα ισχύουν μετά τον πόλεμο.

«Δεν θα λύσουν το ζήτημα του Ντονέτσκ και το εδαφικό ζήτημα μέχρι να γνωρίζουν ποια θα είναι η αρχιτεκτονική ασφαλείας μετά τον πόλεμο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα δύο ζητήματα πρέπει να αντιμετωπιστούν παράλληλα.

Λαβρόφ: Στο επίκεντρο οι εγγυήσεις ασφαλείας

Τη σημασία των εγγυήσεων ασφαλείας ανέδειξε και ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, συνδέοντας τις συνομιλίες με την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ευρύτερου πλαισίου συλλογικής ασφάλειας.

Η Μόσχα επιδιώκει η συζήτηση να μην περιοριστεί στην Ουκρανία, αλλά να περιλαμβάνει και ζητήματα που αφορούν τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη.

Για το Κίεβο, οι εγγυήσεις αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δεσμεύσεις των συμμάχων του για υποστήριξη σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Αντίθετα, η Ρωσία επιδιώκει εδώ και χρόνια τον περιορισμό της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη, μια προοπτική που προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Σύμφωνα με το BBC, μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται βρίσκονται η δημιουργία απευθείας διαύλων επικοινωνίας για τη διαχείριση κρίσεων, αμοιβαία μέτρα αποκλιμάκωσης και η πιθανή επανενεργοποίηση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ρωσίας, το οποίο παραμένει ουσιαστικά ανενεργό από το 2022.

“Άλλη Ουκρανία μετά τον πόλεμο”

Η προοπτική αναθεώρησης των ουκρανικών συνόρων στο πλαίσιο μιας επικείμενης ειρηνευτικής διευθέτησης με τη Ρωσία τέθηκε εκ νέου στο προσκήνιο από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι η χώρα θα παρουσιάζει «λίγο διαφορετικό σχήμα» μόλις ολοκληρωθούν οι εχθροπραξίες.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την έντονη πεποίθησή του ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στην επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας για την κατάπαυση του πυρός.

Σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην εκπομπή «60 Minutes» του δικτύου CBS News, ο Αμερικανός ηγέτης εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος ως προς την έκβαση των διπλωματικών διεργασιών, αποφεύγοντας ωστόσο να εξειδικεύσει το εύρος των εδαφικών παραχωρήσεων που ενδεχομένως θα υποχρεωθεί να αποδεχθεί το Κίεβο.

«Πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε, πιστεύω ότι θα συμβεί και ότι τελικά η Ουκρανία θα έχει λίγο διαφορετικό σχήμα», ανέφερε χαρακτηριστικά, απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με το κατά πόσο το ουκρανικό κράτος θα διατηρήσει την ελευθερία και την ανεξαρτησία του μετά την περάτωση της σύγκρουσης.

Η τοποθέτηση αυτή επαναφέρει δυναμικά τη συζήτηση για το καθεστώς των εδαφών, ένα ζήτημα που αποτελεί το βασικότερο αγκάθι στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Η Ρωσία, η οποία ξεκίνησε την ευρείας κλίμακας στρατιωτική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022, διατηρεί υπό τον έλεγχό της περίπου το 20% των ουκρανικών εδαφών. Η Μόσχα αξιώνει την επίσημη αναγνώριση αυτών των απωλειών, περιλαμβάνοντας ακόμη και περιοχές στις οποίες δεν ασκεί πλήρη στρατιωτικό έλεγχο. Από την άλλη πλευρά, η ουκρανική ηγεσία απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε φόρμουλα που θα νομιμοποιούσε τη ρωσική κατοχή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν διευκρίνισε αν οι αναφορές του εδράζονται σε κάποιο επίσημο αμερικανικό σχέδιο ή αν αποτελούν προσωπική του εκτίμηση. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο ίδιος υποστήριξε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, αποδίδοντας αποκλειστικά στον εαυτό του την ικανότητα τερματισμού της σύγκρουσης.

«Πιστεύω ότι αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει και θα τελειώσει σύντομα. Και ο μόνος λόγος που θα τελειώσει θα είμαι εγώ», δήλωσε.

Παράλληλα, ισχυρίστηκε εκ νέου ότι η εισβολή δεν θα είχε εκδηλωθεί ποτέ αν ο ίδιος βρισκόταν στην ηγεσία των ΗΠΑ το 2022. Αναφερόμενος στις σχέσεις των Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χαρακτήρισε την προσωπική τους αντιπαλότητα ως έναν από τους κυριότερους παράγοντες που δυσχεραίνουν τη επίτευξη συμβιβασμού.

Ερωτηθείς σχετικά με το ποιον από τους δύο προέδρους εμπιστεύεται περισσότερο, ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε να πάρει θέση, δηλώνοντας: «Θα προτιμούσα να μην το πω, αλλά τα πηγαίνω καλά και με τους δύο». Παράλληλα, απέρριψε την άποψη ότι η Μόσχα κωλυσιεργεί εσκεμμένα στις διαπραγματεύσεις, ενώ υπογράμμισε τη σκληρή πολιτική που ακολούθησε έναντι του Κρεμλίνου: «Κανείς δεν έχει υπάρξει πιο σκληρός απέναντι στη Ρωσία από εμένα».

Οι τοποθετήσεις αυτές συμπίπτουν με την έναρξη του νέου γύρου τριμερών ειρηνευτικών διαβουλεύσεων στο Άμπου Ντάμπι, με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις ΗΠΑ, όπου την αμερικανική πλευρά εκπροσωπούν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ.

Η ατζέντα περιλαμβάνει την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τις μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας και ανθρωπιστικά ζητήματα. Προηγουμένως, Αμερικανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν επαφές στις Βρυξέλλες με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Την ίδια στιγμή, το χάσμα μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών παραμένει βαθύ. Η Ρωσία επιμένει στην εκτός ΝΑΤΟ πορεία της Ουκρανίας, ενώ το Κίεβο απαιτεί ισχυρές διεθνείς εγγυήσεις ασφαλείας.

Παράλληλα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε στους Ευρωπαίους εταίρους τον φόβο ότι οι ρωσικές δυνάμεις σχεδιάζουν πλήγματα στις γέφυρες του ποταμού Δνείπερου, με στόχο τη διχοτόμηση της χώρας.

Ο πρωθυπουργός έστρεψε τα πυρά κατά της αντιπολίτευσης υποστηρίζοντας ότι «σε ορισμένα ζητήματα εθνικού ενδιαφέροντος δεν μπορεί να υπάρχει ελάχιστος κοινός παρονομαστής και γιατί κάποιοι επιλέγουν να πιστέψουν την άλλη πλευρά και όχι την κυβέρνηση», είπε, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών ενημερώνει τα κόμματα σε μυστικές συνεδριάσεις της Βουλής. Την ίδια στιγμή μαίνεται η πολιτική αντιπαράθεση. Καθαρές απαντήσεις από την κυβέρνηση για τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, σχετικά με το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, ζήτησε ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης κοντραρίστηκε με τον Δημήτρη Καιρίδη στη Βουλή, μετά την αναφορά του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ ότι η ρηματική διακοίνωση είναι ανώδυνη. «Ο κ. Καιρίδης είπε ότι δεν γνωρίζουμε το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης, αλλά είναι ανώδυνη. Πώς αξιολογείτε ότι είναι ανώδυνο κάτι που δεν γνωρίζετε το περιεχόμενό του; Δηλαδή εσείς έρχεστε στη Βουλή των Ελλήνων και μιλάτε υποθετικά για ένα τόσο σοβαρό εθνικό ζήτημα;», είπε ο Νίκος Ανδρουλάκης.

«Εσείς πώς μιλάτε;», αντέδρασε ο Καιρίδης. «Εγώ ρωτάω και θέλω ενημέρωση, εσείς κυβερνάτε», του απάντησε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. «Ρωτήστε την Τουρκία λοιπόν», αποκρίθηκε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας. «Εμείς είμαστε αντιπολίτευση στην Ελλάδα και ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να ενημερώσει τον ελληνικό λαό», του ανταπάντησε ο Νίκος Ανδρουλάκης. «Για κάτι που δεν έχει;», σχολίασε ο Δημήτρης Καιρίδης.

Στη συνέχεια, ο Ανδρουλάκης απαίτησε από την κυβέρνηση να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις σε τρία ερωτήματα: «Πρώτον, γνωρίζατε ότι η Γαλλία θα κάνει ρηματική διακοίνωση; Δεύτερον, συμφωνήσατε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης; Τρίτο ερώτημα, τι λέει η ρηματική διακοίνωση και πώς ξαφνικά ένα έργο που το 2024 πάγωσε, ξεπαγώνει; Τι μεσολάβησε;».

Γιατί, πρόσθεσε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, «αν νομίζετε ότι θα επιτρέψει το ΠΑΣΟΚ όποτε η Ελλάδα θέλει να υλοποιήσει τέτοιο ενεργειακό έργο, που αφορά τα κυριαρχικά της δικαιώματα, να βρίσκει μια άλλη Γαλλία για να κάνει αυτή τη δουλειά, είστε γελασμένοι. Εμείς τέτοια ατζέντα δεν έχουμε γι’ αυτό θέλουμε απαντήσεις» και κατέληξε: «Αυτά τα “ίσως γνωρίζουμε” ή “δε γνωρίζουμε”, αλλά “επειδή δε γνωρίζουμε είναι ανώδυνο”, είναι εθνικά επικίνδυνα έως εθνικά αστεία».

Αντιπαράθεση και με Παπασταύρου

Οι τόνοι ανέβηκαν και ανάμεσα στον Ανδρουλάκη και τον Σταύρο Παπασταύρου. «Η στρέβλωση της πραγματικότητας είναι εθνικά επιζήμια και πολιτικά όχι υπεύθυνη στάση», είπε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, απαντώντας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση.

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου «είναι εθνικά σημαντικό και ευρωπαϊκά στρατηγικό και προχωράει», τόνισε ο υπουργός. «Προχωράει με τη γαλλική εταιρεία να υποβάλει αίτημα άδειας μόνο στην Ελλάδα, για την περιοχή μας, όπως άλλωστε προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Αλλά όχι όπως ζητούσε η Τουρκία. Η Τουρκία ζητούσε να δώσει άδεια και άδεια δεν ζητήθηκε από την γαλλική εταιρεία. Και με την Ελλάδα να είναι η μόνη χώρα που εκδίδει NAVTEX, αυτή είναι η αλήθεια», πρόσθεσε.

«Είπατε ότι αυτά που ρωτάμε δεν τα ρωτά ούτε η Τουρκία. Δεν τα ρωτά γιατί η Τουρκία έχει τις απαντήσεις που εμείς ζητάμε σήμερα. Η Τουρκία έχει την ρηματική διακοίνωση, δεν την έχει το ΠΑΣΟΚ, αν την είχαμε δεν θα σας ρωτούσαμε», τόνισε ο Ανδρουλάκης, απαντώντας στον Παπασταύρου.

Επίθεση από Τσίπρας

Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση για θέμα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας Κύπρου εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας. Σε συνέχεια της ανακοίνωσης της ΕΛΑΣ που χαρακτήρισε απαράδεκτη τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία, ο Τσίπρας έκανε λόγο εθνική υποχώρηση και για ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα που ασκούνται με την άδεια της Τουρκίας.

Με αυτές τις δηλώσεις του ο πρώην πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι δεν θα ασκήσει απλώς κριτική για το καλώδιο, αλλά θα το καταστήσει μείζον πεδίο αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση, ασκώντας αντιπολίτευση από «εθνική» σκοπιά. Συγκεκριμένα, ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξη που έδωσε στο ITV στο πλαίσιο της περιοδείας του στην Ήπειρο, επισήμανε ότι «η εξωτερική πολιτική του κ. Μητσοτάκη έχει αποτύχει οικτρά και έχει καταστήσει τη χώρα ανήμπορη να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην περιοχή και να αναγκάζεται να ζητάει την άδειά της ή τη συναίνεση της Τουρκίας προκειμένου να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Και αυτό συνιστά, κατά την άποψη μου, μια μείζονα υποχώρηση».

Προσέθεσε ότι «η Τουρκία έχει μετατραπεί και με τις πλάτες των Ηνωμένων Πολιτειών στον χωροφύλακα της περιοχής. Αν η Τουρκία δεν συναινέσει, δεν μπορούμε να ασκήσουμε κυριαρχικά δικαιώματα έτσι όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις. Διότι η πόντιση ενός καλωδίου είναι δικαίωμα, δεν απαιτείται ούτε καν ενημέρωση».

Είπε ακόμα ότι «δύο χρόνια μετά το επεισόδιο στην Κάσο, όπου παρεμποδίστηκε το ιταλικό πλοίο, έρχονται οι Γάλλοι και προβαίνουν σε ρηματική διακοίνωση προκειμένου να προχωρήσει ένα έργο που, επαναλαμβάνω, αποτελεί αναφαίρετο κυριαρχικό δικαίωμα». Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ κάλεσε την κυβέρνηση «να ενημερώσει και τα κόμματα και τον ελληνικό λαό, καθότι οι διατυπώσεις αυτές διαμορφώνουν μια πραγματικότητα που θα τη βρούμε μπροστά μας στο μέλλον».

Ο Μητσοτάκης για την διαφθορά

Στο ζήτημα της διαφθοράς, ο Μητσοτάκης είπε: «Η κυβέρνηση αποφάσισε να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα», σχολίασε, ερωτηθείς για τις υποθέσεις διαφθοράς. Θα πρέπει να μας πει κανείς μπράβο; Ήταν το αυτονόητο, αλλά στη χώρα μας δεν ήταν αυτονόητο. Το ζήτημα των κανόνων για όλους, ώστε κανείς πολίτης να μην αισθάνεται ότι βρίσκεται σε αδύναμη θέση, την έβαλα ως έννοια πολύ δυνατά στον δημόσιο διάλογο μετά τις εκλογές του 2023. Και έχουμε να πούμε πολλά για το ζήτημα, όπως για την παραβατικότητα στα πανεπιστήμια, την αντιμετώπιση της βίας στο ποδόσφαιρο.

‘Όπως είπε, πρόκειται για μία σοβαρή προσπάθεια. «Το FBI εμείς το φτιάξαμε, πριν δύο χρόνια. Η κυβέρνηση αποφασίζει να βάλει τάξη», είπε. Παράλληλα, εξήγησε ότι τώρα έρχονται τα αποτελέσματα της προσπάθειας που ξεκίνησε το 2023. Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής ήταν εντατική από το 2023 μέχρι τώρα. Αλλά πλέον έχουμε 9 δισ. έσοδα παραπάνω στην τετραετία. «Η προσπάθεια δεν είναι έμπρακτη απόδειξη ότι ο νόμος ισχύει για όλους. Έχει και πρακτικό αποτέλεσμα», είπε, εξηγώντας ότι οι πόροι για τα ποσά που θα δοθούν σε ευάλωτους, βρέθηκαν από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Άνοιγμα στο ΠΑΣΟΚ

Από τα εθνικά θέματα η συζήτηση πέρασε στις πολιτικές ισορροπίες της επόμενης ημέρας των εκλογών, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προσδιορίζει τόσο τον στόχο της αυτοδυναμίας όσο και τα όρια των πιθανών μετεκλογικών συνεργασιών. Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τις αυτοδύναμες κυβερνήσεις ως αποτελεσματικότερες, υποστηρίζοντας ότι δεν αναλώνονται σε διαρκή παζάρια μεταξύ κυβερνητικών εταίρων. Επικαλέστηκε μάλιστα την εμπειρία ευρωπαϊκών χωρών όπου, όπως ανέφερε, κυβερνήσεις συνεργασίας εμφανίζονται βαλτωμένες.

«Το μόνο κόμμα το οποίο διεκδικεί σήμερα την αυτοδυναμία είναι η Νέα Δημοκρατία», τόνισε. Όταν ρωτήθηκε τι θα γίνει εάν ο στόχος αυτός δεν επιτευχθεί, υπενθύμισε ότι υποχρέωση του πρώτου κόμματος είναι να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας, αλλά έθεσε σαφή πολιτικά όρια. «Έχω αποκλείσει κυβέρνηση συνεργασίας με τα μικρά κόμματα που είναι στα δεξιά μας και το μόνο κόμμα που θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι το ΠΑΣΟΚ» ξεκαθάρισε.

Για τα κόμματα στα δεξιά της ΝΔ εξήγησε ότι τους χωρίζει βαθιά διαφορά αντιλήψεων, τόσο στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής όσο και στα ζητήματα ήθους. Στη συνέχεια, ωστόσο, έστρεψε το βάρος της συζήτησης στην απόφαση του ΠΑΣΟΚ να αποκλείσει μια συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία: «Το ΠΑΣΟΚ έκανε κοτζάμ συνέδριο ότι δεν θα συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία», σχολίασε, παρατηρώντας ότι δεν έχει διατυπωθεί αντίστοιχος αποκλεισμός για τον ΣΥΡΙΖΑ, τον Αλέξη Τσίπρα ή τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.

«Αν ολοκληρώσουμε τον συλλογισμό, δεν φαντάζει η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας ως μόνη ρεαλιστική επιλογή για να κυβερνηθεί η χώρα την επόμενη μέρα;», διερωτήθηκε, αναδεικνύοντας το δίλημμα που ο ίδιος θέτει ενόψει της κάλπης.

Απέκλεισε τον Τσίπρα

Ακόμη πιο κατηγορηματικός ήταν ο πρωθυπουργός όταν ρωτήθηκε εάν υπάρχει έστω και θεωρητικό ενδεχόμενο συνεργασίας με τον Αλέξη Τσίπρα: «Αυτή αποκλείεται, όπως λέμε και για την υφαλοκρηπίδα» απάντησε, προτού ασκήσει κριτική στον πρώην πρωθυπουργό για τον τρόπο με τον οποίο πολιτεύεται.

«Ο κύριος Τσίπρας θέλει να μας βάλει όλους φυλακή. Τα ίδια έλεγε και το 2023, βέβαια», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να επενδύει στην πόλωση και στην όξυνση. Μάλιστα, σχολίασε ότι οι ίδιες τοποθετήσεις είχαν παλαιότερα «μια φρεσκάδα», ενώ πλέον του φαίνονται «λίγο παρωχημένες».

Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με τον Αλέξη Τσίπρα και τους ισχυρισμούς περί χρηματισμού, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι έχουν τεθεί «πολύ εύλογα ερωτήματα», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η κυβέρνησή του δεν επιθυμεί την ποινικοποίηση της πολιτικής αντιπαράθεσης.

«Θεωρούμε ότι οι διαφορές πρέπει να λύνονται στην κάλπη και με πολιτικά επιχειρήματα», υπογράμμισε. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε μάλιστα ότι θα προσπαθήσει να επιβάλει στην παράταξή του να μην ασχολείται με τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά με τα προβλήματα των πολιτών και την αντιπαράθεση πάνω σε πολιτικές θέσεις και λύσεις.

Διευκρίνισε ότι τα κυβερνητικά στελέχη θα απαντούν όταν προκαλούνται, αλλά ο ίδιος δεν πρόκειται να συμμετάσχει προσωπικά σε αυτού του είδους την αντιπαράθεση. «Θα μπορούσα να πω πάρα πολλά για τον κύριο Τσίπρα, αλλά δεν θα το κάνω», ανέφερε.

Οι δημοσκοπήσεις

Στο ερώτημα για τις δημοσκοπήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι δεν τίθεται αυτή τη στιγμή ουσιαστικό ζήτημα για το ποιο κόμμα προηγείται, καθώς τα κόμματα που ακολουθούν καταγράφουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά από τη Νέα Δημοκρατία. Όπως σημείωσε, αυτή δεν είναι μια κακή πολιτική αφετηρία για ένα κόμμα που βρίσκεται στην κυβέρνηση επί επτά χρόνια.

Αναγνώρισε πάντως ότι οι πολίτες αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα και εξακολουθούν να περιμένουν λύσεις από την κυβέρνηση: «Δεν είμαστε μάγοι. Δεν μπορούμε να καλύψουμε κάθε ανάγκη», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να εξοικονομείται κάθε διαθέσιμο ευρώ για τη δίκαιη στήριξη της κοινωνίας.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο άνοιγμα της πλατφόρμας για το επίδομα θέρμανσης, επισημαίνοντας ότι σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως τα 1.300 ευρώ. Υπενθύμισε ακόμη ότι, κατά την εκτίμησή του, οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές του 2019 και του 2023 είχαν υποεκτιμήσει τα τελικά ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να επικεντρωθεί στην ολοκλήρωση του έργου της και στην παρουσίαση των σχεδίων της για το μέλλον.

Για τον χρόνο των εκλογών, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε με χιούμορ ότι οι πολίτες δεν χρειάζεται να αλλάξουν τον προγραμματισμό τους για τις διακοπές του Πάσχα. Όταν ο Αντώνης Σρόιτερ τον ρώτησε για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαμογέλασε και απάντησε ότι δεν μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα, όσο κι αν πιεστεί.

Ο Μιχάλης Κατρίνης στάθηκε ιδιαίτερα στο περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης, το οποίο, παρά τα σχετικά αιτήματα, δεν έχει γνωστοποιηθεί. Επικαλέστηκε μάλιστα δημοσίευμα της «Καθημερινής», σύμφωνα με το οποίο η διακοίνωση απεστάλη στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Τουρκία. Ζήτησε από τον υπουργό Εξωτερικών να εξηγήσει εάν η ελληνική κυβέρνηση γνώριζε το περιεχόμενό της και πώς συμβιβάζεται αυτή η πληροφορία με τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου.

«Το θέμα δεν είναι μόνο το κείμενο αυτό καθαυτό. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο πεδίο», υπογράμμισε. Υπενθύμισε ότι την ασφάλεια των ερευνών και την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων τις εγγυάται το ελληνικό κράτος και όχι η γαλλική εταιρεία. Αντέκρουσε, επίσης, την κυβερνητική επίκληση της τουρκικής αντι-NAVTEX, τονίζοντας ότι πρόκειται για πάγια τουρκική πρακτική.

Έθεσε ακόμη το ερώτημα γιατί, ενώ η ελληνική NAVTEX εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου, το γαλλικό ερευνητικό παρέμενε στο Ηράκλειο κατά την ώρα της συζήτησης. «Πότε θα αποπλεύσει το γαλλικό ερευνητικό και πότε θα ξεκινήσουν οι έρευνες;» ρώτησε, αμφισβητώντας τις πανηγυρικές κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι όλα προχωρούν κανονικά.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ ζήτησε από τον Πρωθυπουργό να ενημερώσει τους πολιτικούς αρχηγούς, προκειμένου να υπάρξει κοινή στάση σε ένα ζήτημα που απαιτεί λεπτούς χειρισμούς. Επισήμανε ότι η κλειστή ενημέρωση της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας από τον υπουργό Εξωτερικών δεν αρκεί όσο τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα.

Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, λοιπόν, για ένα τέτοιο έργο δεν προβλέπει αδειοδότηση, προβλέπει ενημέρωση της παράκτιας χώρας που ασκεί δικαιοδοσία, δηλαδή η έρευνα πραγματοποιείται σε ΑΟΖ άλλου κράτους. Μετά από αυτή τη διευκρίνιση, ας δούμε τι έγραψαν τουρκικά και ελληνικά ΜΜΕ, όπως τα παραθέτει σχετικό δημοσίευμα της Türkiye Today.

Η επίσημη Αθήνα, λοιπόν, επιμένει ότι η Γαλλία απλώς ενημέρωσε την Άγκυρα για τις προγραμματισμένες έρευνες και ότι ουδέποτε ζήτησε τουρκική άδεια. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ήταν κατηγορηματικός: «Άλλο η άδεια και άλλο η ενημέρωση. Όσα διακινούνται δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα». Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η γαλλική εταιρεία ζήτησε τις απαραίτητες εγκρίσεις μόνο από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, αναγνωρίζοντας τη δική τους δικαιοδοσία στην περιοχή.

Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι έχει ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες, έχει εγκρίνει τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου και έχει εκδώσει NAVTEX στις 6 Νοεμβρίου. Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τις γνωστές διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, οι πληροφορίες που δημοσιεύονται για τις κινήσεις της Γαλλίας δεν είναι ενιαίες. Το Enikos κάνει λόγο για μια τυπική ενημέρωση προς την Τουρκία και την Αίγυπτο, χωρίς αίτημα άδειας. Το Sigma Live επικαλείται ελληνική πηγή, σύμφωνα με την οποία υπήρξε γραπτή ενημέρωση προς χώρες της περιοχής, χωρίς να είναι σαφές εάν περιλαμβάνονταν ακόμη και οι συντεταγμένες της πορείας του ερευνητικού πλοίου.

Στον αντίποδα, το MEGA, επικαλούμενο τουρκικές πηγές, μεταδίδει ότι η Γαλλία υπέβαλε αίτημα προς την Άγκυρα και ότι διαμορφώθηκε μια φόρμουλα συνεννόησης με το Παρίσι, χωρίς να απαιτηθεί ξεχωριστή επικοινωνία με την Αθήνα. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Λοβέρδος δήλωσε, πάντως, ότι δεν γνωρίζει την ύπαρξη μιας τέτοιας διευθέτησης και επέμεινε ότι η Ελλάδα δεν ενημέρωσε την Τουρκία.

Άλλη είναι η εκδοχή της Καθημερινής, σύμφωνα με την οποία η Γαλλία απέστειλε διπλωματική νότα στην Ελλάδα, στην Κυπριακή Δημοκρατία, στην Αίγυπτο και στην Τουρκία, αλλά η Άγκυρα φέρεται να εξέφρασε δυσαρέσκεια για ορισμένες διατυπώσεις. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η τουρκική πλευρά ενδέχεται να επιδιώκει είτε σαφέστερη διατύπωση ως προς το αίτημα έγκρισης είτε αναθεώρηση της επικοινωνίας, ώστε να αντανακλά περισσότερο τις τουρκικές θέσεις για τα θαλάσσια όρια στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης και της επιστολής της Άγκυρας προς τον ΟΗΕ το 2020.

Καλώδιο: Η ουσία της αντιπαράθεσης

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και πολλοί άλλοι μιλάνε για ενημέρωση με σκοπό να πουν ότι δεν ζήτησαν άδεια, με σκοπό να αποκρυβεί ότι είναι η επίσημη ενημέρωση που δημιουργεί αρνητικό διπλωματικό προηγούμενο για την Ελλάδα. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, επιδιώκει να μην πραγματοποιούνται έρευνες (για την πόντιση του καλωδίου) σε θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι είναι δική της υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ, δηλαδή ότι είναι δική της δικαιοδοσία, χωρίς συντονισμό μαζί της.

Η ελληνική αντιπολίτευση ζητά να δημοσιοποιηθεί η γαλλική ρηματική διακοίνωση, προκειμένου να διαπιστωθεί τι ακριβώς διαβιβάστηκε στην Άγκυρα. Ο Μαρινάκης απαντά ότι η Αθήνα δεν μπορεί να δώσει στη δημοσιότητα την αλληλογραφία άλλου κράτους, αλλά το επιχείρημα δεν στέκει, αφού το ζήτημα αφορά την Ελλάδα. Έτσι, το κρίσιμο έγγραφο παραμένει εκτός δημόσιας συζήτησης, ενώ οι διαφορετικές εκδοχές συνεχίζουν να αναπαράγονται.

Την ίδια ώρα, το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo παραμένει στο λιμάνι του Ηρακλείου. Το προγραμματισμένο δοκιμαστικό ταξίδι του αναβλήθηκε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εγκαταλείφθηκε η αποστολή του. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το πλοίο παραμένει έτοιμο να ξεκινήσει τις εργασίες βάσει της NAVTEX 1411/26, με αρχικές δοκιμαστικές διαδρομές και στη συνέχεια έρευνες στην ευρύτερη περιοχή. Ελληνικές πληροφορίες αναφέρουν ότι αρχικά θα κινηθεί εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, προτού ενδεχομένως προσεγγίσει περιοχές που η Τουρκία θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.

Από τουρκικής πλευράς, οι διπλωματικές πηγές εμφανίζονταν προηγουμένως αισιόδοξες ότι η διαφωνία είχε επιλυθεί. Ο Χακάν Φιντάν, απαντώντας σε ερώτηση της Καθημερινής, περιορίστηκε στη φράση «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Μια δήλωση που δεν συνιστά επιβεβαίωση των σεναρίων περί συμφωνίας ή διευθέτησης, αλλά ούτε και αποσαφηνίζει τι ακριβώς έχει προηγηθεί. Ο Τούρκος σχολιαστής της φιλοκυβερνητικής Γενί Σαφάκ, Γιαχιά Μποστάν, υποστήριξε επίσης ότι η Γαλλία απέστειλε γραπτή ενημέρωση στην Άγκυρα μέσω επίσημων διαύλων. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι το περιεχόμενό της δεν είναι γνωστό και ότι μένει να φανεί εάν η Τουρκία τη θεωρεί επαρκή.

Το θρίλερ με την ρηματική διακοίνωση 

Παράλληλα, οι πληροφορίες περί αμερικανικής παρέμβασης προσθέτουν ακόμη μία διάσταση στην υπόθεση. Ορισμένα ελληνικά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί να παρεμποδιστεί το έργο και αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο προφορικής ενημέρωσης από τον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ. Η ελληνική κυβέρνηση, ωστόσο, δηλώνει ότι δεν υπήρξε αμερικανική παρέμβαση, ενώ και από την Άγκυρα δεν προκύπτει επιβεβαιωμένη πληροφορία για παρέμβαση των ΗΠΑ.

Η απουσία, σύμφωνα με την Καθημερινή, μεγάλης συγκέντρωσης ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή, με εξαίρεση τις πτήσεις τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών νότια της Κάσου, δείχνει ότι προς το παρόν δεν καταγράφεται στρατιωτική κλιμάκωση. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει νέα ένταση στη θάλασσα, κάτι που δεν διαφαίνεται. Είναι το τι ακριβώς σηματοδοτεί η διπλωματική διαχείριση. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου παρουσιάζεται από την Αθήνα ως έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια. Η Τουρκία, αντίθετα, εκμεταλλεύθηκε την υπόθεση για να προωθήσει τις δικές της αναθεωρητικές αξιώσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όλα δείχνουν ότι όσο δεν δίνεται στη δημοσιότητα η γαλλική ρηματική διακοίνωση, η δημόσια συζήτηση θα κινείται ανάμεσα σε διαρροές, ερμηνείες και αντικρουόμενες πληροφορίες. Και όσο το κρίσιμο διπλωματικό έγγραφο παραμένει αθέατο, τόσο θα πολλαπλασιάζονται οι εκδοχές για το τι πραγματικά συνέβη. Σε μια υπόθεση όπου όλοι επικαλούνται ανώνυμες πηγές, αλλά κανείς δεν παρουσιάζει ολόκληρη την εικόνα, η σύγχυση είναι αναπόφευκτη και από ό,τι φαίνεται επιδιωκόμενη.