Εκεί επικεντρώνεται και το άμεσο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την επόμενη (παγκόσμια) σύγκρουση που αναδεύεται, αν και κανείς ακόμα στη Δύση, ιδίως στην Ευρώπη, δεν νοιάζεται να ενημερώσει τους Ευρωπαίους -οι πολίτες μένουν στο δημοκρατικό τους σκοτάδι, έρμαια και θύματα των κατά τα άλλα δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων τους. Η γειτονική μας Μέση Ανατολή είναι ήδη το επιλεγμένο στάδιο της αναμέτρησης με πρωταγωνιστή το Ισραήλ.

Στόχος να κυριαρχήσουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη

Τις τρέχουσες εξελίξεις εγκαινίασε ο Τραμπ όταν αποφάσισε να κάνει ό,τι έκανε ο Ρούσβελτ, προσαρμοσμένο στα σημερινά δεδομένα. Τώρα, δηλαδή, ο Τραμπ πιέζει την Ευρώπη να ξεζουμιστεί οικονομικά χάριν της Ουκρανίας. Τότε ο Ρούσβελτ καθυστέρησε να μπει στον Πόλεμο και ήρθε να σώσει την Ευρώπη όταν πια αυτή είχε  ήδη ξεζουμιστεί από τον Χίτλερ.

Ο στόχος ήταν ο ίδιος: Για να κυριαρχήσουν οι ΗΠΑ έπρεπε η Ευρώπη, το παλαιό καπιταλιστικό κέντρο, να προσκυνήσει τους Αμερικάνους, τα νέα αφεντικά. Έπρεπε η Ευρώπη να πέσει στην αγκαλιά της Αμερικής κραυγάζοντας “σώσε με”.  Ήδη στη διάρκεια του Πολέμου οι λεγόμενοι “πατέρες” της (υπόδουλης τότε) Ευρώπης (Σουμάν κ.λπ.) έτρεχαν στις ΗΠΑ και κάρφωναν στον Ρούζβελτ τον ντε Γκωλ, ότι απεργάζεται την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία. Αυτό που βλέπουμε είναι ο εφιάλτης της επανάληψης όσων έζησαν οι άμεσοι πρόγονοί μας.

Αν, στην πορεία, η Ευρώπη διεκδικήσει όντως την αυτονομία της θα πάμε σε ενδοκαπιταλιστικό πόλεμο. Το φταίξιμο θα πέσει στους Γερμανούς, που δεν έχουν βαρεθεί να παίζουν το ρόλο του χρήσιμου ηλίθιου. Αλλά τον πόλεμο θα τον έχει προετοιμάσει ο Δυτικός ιμπεριαλισμός με έδρα τις ΗΠΑ. Η Γαλλία της Λε Πέν και του Μελανσόν είναι απλώς το “ορεκτικό”.

Αν ο ηττημένος ναζισμός επανεμφανίζεται σήμερα, σημαίνει ότι αυτό που μπήκε ως αντικαταστάτης, ο καπιταλισμός της Δύσης και ο ανατολικοευρωπαϊκός “κομμουνισμός”, αφήνουν μεγάλα κενά στις καρδιές των ανθρώπων -απέτυχαν.

Το μέλλον αόρατον για την Ευρώπη…

Αντίρροπες Δυνάμεις συγκρούονται όπου ο κυρίαρχος –αλλά όχι ανίκητος– Δυτικός Καπιταλισμός θέλει να διατηρήσει την θέση του ενώ ο πάλαι ποτέ λεγόμενος “Τρίτος Κόσμος” θέλει την αναπόφευκτη αναβάθμισή του. Πολλοί θα έλεγαν, για την ευκολία τους, ότι η Κίνα ηγείται του “τρίτου Κόσμου”.

Επί Μάο, μάλλον θα ήταν έτσι, αλλά επί Σι υπάρχουν αμφιβολίες. Ο Σι μπορεί να θεωρηθεί μια “δεξιά παρέκκλιση” (του Μαοϊσμού) που ελέγχει τις ποικίλες πολιτικές τάσεις, αλλά ο “εσωτερικός αγώνας” συνεχίζεται και το μέλλον είναι άγνωστο. Το ερώτημα είναι η μελλοντική στάση της Κίνας. Στο Ιράν, όπου έχει ζωτικό και άμεσο συμφέρον (πετρέλαιο), βοηθάει την ένοπλη αντίσταση της Τεχεράνης.

Μέχρι ο Δυτικός καπιταλισμός να αποδεχθεί την ιδέα ότι πρέπει να συμβιβαστεί με την Κίνα, θα χρειαστεί χρόνος. Και περισσότερος χρόνος, αν η Ρωσία και η Κίνα συνεχίσουν σταθερά να είναι σύμμαχοι. Αλλά αυτά είναι μια άλλη μακρά και άκρως ενδιαφέρουσα  Ιστορία.

ΥΓ: Η Ελλάδα δεν είναι παίκτης. Είναι μπάλα. Το παιχνίδι το λέμε και κλωτσοσκούφι.

Την αδυναμία συμπαράστασης ανακοίνωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του (15 Αυγούστου 1974, 22:00), ενώ η τουρκική προέλαση συνεχιζόταν: «Η ένοπλος αντιμετώπισις των Τούρκων εις την Κύπρον καθίστατο αδύνατος και λόγω αποστάσεως και λόγω των γνωστών τετελεσμένων γεγονότων. Και δεν ήτο δυνατόν να επιχειρηθή χωρίς τον κίνδυνον εξασθενήσεως της αμύνης αυτής ταύτης της Ελλάδος».

Γεωγραφική ιδιαιτερότητα και θουκυδίδεια λογική

Όταν σήμερα η συζήτηση μεταφέρεται στο Καστελλόριζο, η αναλογία γίνεται ακόμα πιο δραματική για τρεις βασικούς λόγους: Πρώτον, το Καστελλόριζο βρίσκεται πράγματι στο ανατολικότερο άκρο της ελληνικής επικράτειας, σε απόσταση αναπνοής από τις τουρκικές ακτές και δεκάδων ναυτικών μιλίων από τη Ρόδο.

Συγκεκριμένα, οι πλησιέστερες αποστάσεις σε ναυτικά μίλια για το Καστελλόριζο είναι από τις μικρασιατικές ακτές, στο στενότερο σημείο του διαύλου, περίπου 1,1 έως 1,3 ν.μ. (περίπου 2,0-2,4 χιλιόμετρα), ενώ από τη Ρόδο περίπου 68 έως 74 ν.μ. (περίπου 125-137 χιλιόμετρα), ανάλογα με τη διαδρομή πλεύσης. Σημειώνεται ότι το ανατολικότερο σημείο της ελληνικής επικράτειας είναι το γειτονικό νησίδιο Στρογγυλή, το οποίο ανήκει στο σύμπλεγμα του Καστελλόριζου/Μεγίστης. Ωστόσο, σε αντίθεση με την Κύπρο, που είναι ανεξάρτητο κράτος, το Καστελλόριζο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής επικράτειας. Τυχόν αμφισβήτησή του πλήττει απευθείας την ίδια την εθνική κυριαρχία.

Δεύτερον, το σύμπλεγμα της Μεγίστης είναι το κομβικό σημείο για τις Θαλάσσιες Ζώνες (ΑΟΖ) στην περιοχή. Είναι το κλειδί που συνδέει την ελληνική ΑΟΖ με αυτήν της Κύπρου, θεμελιώνοντας τη συνεχή θαλάσσια επικοινωνία Ελλάδας, Κύπρου και Ανατολικής Μεσογείου. Οποιαδήποτε λογική “απομόνωσης” ή “αποκοπής” του αποδομεί ολόκληρο το πλαίσιο των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Τρίτον, αν μια ηγεσία υιοθετούσε, έστω και έμμεσα, τη νοοτροπία ότι ένα ακριτικό νησί «κείται μακράν», θα ακύρωνε στην πράξη την ίδια την έννοια της αποτροπής. Όπως υπογραμμίζει η θουκυδίδεια λογική, η υποχώρηση σε ένα επιμέρους σημείο δεν φέρνει την ειρήνη, αλλά προσκαλεί τον αναθεωρητισμό στο επόμενο.

Η ιστορία αποδεικνύει ότι ο συμβιβασμός ουδέποτε χόρτασε τον αναθεωρητισμό. Η θουκυδίδεια ρεαλιστική προσέγγιση δεν απαιτεί να είσαι μεγαλύτερος σε μέγεθος από τον αντίπαλο, αλλά να διαθέτεις επαρκή και αξιόπιστη ισχύ, που να καθιστά την επίθεση εναντίον σου ασύμφορη επιλογή. Το κρίσιμο ζητούμενο για την εθνική στρατηγική είναι η μετάβαση από τη στάση αναμονής σε μια ενεργητική αποτροπή, όπου η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου υποστηρίζεται αταλάντευτα από την πολιτική βούληση και την ισχύ.

Το «πράσινο» περιτύλιγμα της Τουρκίας

Η Άγκυρα, απαντώντας στις ελληνικές εξαγγελίες για θαλάσσια πάρκα, προχώρησε στη μονομερή ανακήρυξη δικών της «προστατευόμενων ζωνών», οικειοποιούμενη διεθνή ύδατα και εμβολίζοντας τη δυνητική ελληνική υφαλοκρηπίδα, ως «περιβαλλοντικό» συμπλήρωμα και προοίμιο του επικείμενου Νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα».

Με τα δύο Προεδρικά Διατάγματα της 15ης Αυγούστου 2026 (τα οποία δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Αυγούστου), η Άγκυρα προχώρησε στη μονομερή ανακήρυξη «Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων» στο Βόρειο Αιγαίο (μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης) και στην Ανατολική Μεσόγειο (περικλείοντας τη θαλάσσια περιοχή του Καστελλόριζου).

Όπως παραδέχεται απροκάλυπτα η ανάλυση της Zeynep Gizem Ozpinar στην αγγλόφωνη τουρκική εφημερίδα Türkiye Today (τίτλος: «Türkiye’s Blue Homeland goes green—and leaves Athens with a legal argument to answer», 19/08/2026), η κίνηση αυτή αποτελεί μια ενορχηστρωμένη επιχείρηση «πράσινου» μανδύα (greenwashing) του αναθεωρητικού δόγματος. Η Άγκυρα εργαλειοποιεί τις διεθνείς περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, όπως τους στόχους Kunming-Montreal του ΟΗΕ, με αποκλειστικό σκοπό να «ντύσει» νομικά τις αυθαίρετες θαλάσσιες δικαιοδοσίες της και να εμβολίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών, μετατρέποντας την οικολογική προστασία σε μέσο επιβολής τετελεσμένων στο πεδίο.

Απέναντι σε αυτό το «πράσινο» περιτύλιγμα της Άγκυρας, οι αντιδράσεις της ελληνικής διπλωματίας με ρηματικές διακοινώσεις και καταγγελίες έχουν βάση, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους για να αναστρέψουν όσα επιχειρούνται στο πεδίο. Το αναθεωρητικό οικοδόμημα της “Γαλάζιας Πατρίδας” στερείται οποιουδήποτε σοβαρού ερείσματος που θα μπορούσε να σταθεί ενώπιον της διεθνούς δικαιοσύνης.

Η Άγκυρα γνωρίζει πολύ καλά ότι οι μονομερείς διεκδικήσεις της εναντίον της επήρειας των ελληνικών νησιών θα κατέρρεαν αμέσως σε μια νομική αντιπαράθεση με βάση το γράμμα της UNCLOS. Για τον λόγο αυτό, το δόγμα αυτό δεν λειτουργεί ως νομικό επιχείρημα, αλλά ως ένα καθαρό εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού.

Άλλωστε, η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί μέρος μιας ισχνής μειονότητας κρατών που αρνούνται να προσχωρήσουν στην UNCLOS. Αγνοεί επιδεκτικά τον νομικό πολιτισμό των 168 κρατών-μελών που την έχουν επικυρώσει, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος ως αυτόνομος περιφερειακός οργανισμός, συμπληρώνοντας τον αριθμό των 169 κυρώσεων. Μάλιστα, η Τουρκία ήταν μία από τις μόλις 4 χώρες παγκοσμίως που την καταψήφισαν εξαρχής, διότι πολύ απλά το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν συμβαδίζει με τις αναθεωρητικές της βλέψεις.

Αντικειμενικός της σκοπός, λοιπόν, είναι να δημιουργήσει μια μόνιμη επιχειρησιακή πίεση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, εξαναγκάζοντας την Αθήνα να προσέλθει σε μια εφ’ όλης της ύλης διμερή πολιτική διαπραγμάτευση. Μέσα από αυτή την παγίδα, η Τουρκία επιδιώκει να επιβάλει μια de facto συνδιαχείριση και τον διαμοιρασμό των θαλάσσιων πόρων, υποχρεώνοντας την Ελλάδα να απεμπολήσει νόμιμα κυριαρχικά της δικαιώματα υπό την απειλή της ισχύος.

Η αποδόμηση του φοβικού συνδρόμου – Το εθνικό δίλημμα

Το Άρθρο 121 παρ. 2 της UNCLOS ορίζει ρητά ότι όλα τα νησιά δικαιούνται εξίσου υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Η Ελλάδα επικύρωσε τη σύμβαση με τον Νόμο 2321 τον Μάιο του 1995, όπου κατοχύρωσε το αναφαίρετο κυριαρχικό της δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια «σε οποιονδήποτε χρόνο». Παρά την ύπαρξη της θεσμικής παραγγελίας εκτέλεσης «εκ του νόμου του ιδίου», πέρασαν τριάντα και πλέον χρόνια χωρίς να βρεθεί αυτός ο «χρόνος» για το Αιγαίο.

Ενδεικτική ήταν και η πρόσφατη τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, κατά την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της ΔΕΘ, όπου επανέλαβε το γνωστό στερεότυπο αφήγημα, υπενθυμίζοντας πως η «Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 μίλια όποτε και όπως το κρίνει ότι είναι η πιο κατάλληλη χρονική συγκυρία». Αυτή η διαρκής επίκληση μιας νεφελώδους «κατάλληλης συγκυρίας» που δεν έρχεται ποτέ, αποτελεί την επιτομή της στρατηγικής αμηχανίας.

Με τον τρόπο αυτό, η Αθήνα παραμένει εγκλωβισμένη στο «φοβικό σύνδρομο» που επέβαλε το παράνομο τουρκικό Casus Belli (απειλή πολέμου), ένα επίσημο ψήφισμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης (8 Ιουνίου 1995) που εκδόθηκε αμέσως μετά την ελληνική επικύρωση, με σκοπό να τρομοκρατήσει την ελληνική πολιτική ηγεσία και να εξαναγκάσει τη χώρα μας σε έναν ιδιότυπο, ηθελημένο αυτοπεριορισμό των νόμιμων κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Η στρατηγική αποδόμηση αυτού του εκβιασμού αποδεικνύει ότι ο φόβος μιας γενικευμένης σύρραξης λειτουργεί πρωτίστως ψυχολογικά: Αφενός επειδή η Άγκυρα γνωρίζει ότι το «δυσανάλογο κόστος» μιας πολεμικής εμπλοκής με την Ελλάδα θα επέφερε μη αναστρέψιμα πλήγματα στις ευάλωτες υποδομές και την οριακή οικονομία της, οδηγώντας την σε στρατηγικό ακρωτηριασμό. Αφετέρου επειδή η Τουρκία εκβιάζει αλλά δεν αυτοκτονεί γεωπολιτικά, διότι γνωρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει υπολογίσιμη αποτρεπτική ισχύ.

Τι συγκρατεί την Τουρκία

Οι συμμαχίες της χώρας έχουν αξία μόνο ως διπλωματικό συμπλήρωμα. Η πραγματική αποτροπή βασίζεται αποκλειστικά στην εθνική στρατιωτική μηχανή. Η Άγκυρα δεν θα ρισκάρει μια σύρραξη, όχι επειδή φοβάται τους ξένους, αλλά επειδή ξέρει ότι το κόστος θα είναι άμεσο και γεωπολιτικά μη αναστρέψιμο. Μια επιθετική ενέργεια που θα ανατίναζε την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ θα τη μετέτρεπε σε διεθνή παρία, αναγκάζοντας ακόμα και τους παραδοσιακούς της συμμάχους, αλλά και τους περιστασιακούς ή ευκαιριακούς, να στραφούν εναντίον της. Συνεπώς, η ενεργητική αποτροπή δεν προκαλεί τον πόλεμο, αλλά αποτελεί τη μόνη εγγύηση για την αποτροπή του.

Προς αποφυγήν κάθε τεχνητής παραπληροφόρησης, αλλά και για να καταρριφθεί ο μόνιμος ισχυρισμός της Άγκυρας περί “αποκλεισμού” της, η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια δεν λειτουργεί αυθαίρετα. Εκεί όπου οι ακτές απέχουν λιγότερο από 24 ν.μ. (όπως στο στενό Καστελλόριζου – Kaş, που απέχει μόλις 1,1 – 1,3 ν.μ.), το ίδιο το Διεθνές Δίκαιο (Άρθρο 15 της UNCLOS) επιβάλλει ρητά τον κανόνα της «μέσης γραμμής / ίσης απόστασης».

Η μέση γραμμή “κλειδώνει” αμετάκλητα τα εθνικά μας σύνορα απέναντι από τη Μικρά Ασία, διασφαλίζοντας την απόλυτη κυριαρχία μας, ενώ η επέκταση στα 12 ν.μ. εφαρμόζεται πλήρως προς την ανοιχτή θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου. Επομένως, η επέκταση δεν είναι «προκλητική ενέργεια», αλλά η αυτονόητη θεσμική ολοκλήρωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Παράλληλα, καταρρίπτεται και το έωλο επιχείρημα περί δήθεν «παρεμπόδισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας»: Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας διασφαλίζει απόλυτα το δικαίωμα της Αβλαβούς Διέλευσης (Innocent Passage – Άρθρα 17-26) για όλα τα εμπορικά σκάφη, αποδεικνύοντας ότι η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια ενισχύει την ασφάλεια των θαλάσσιων δρόμων χωρίς να παρεμποδίζει το διεθνές εμπόριο.

Ποια είναι η κόκκινη γραμμή

Η εθνική κυριαρχία δεν μετριέται σε ναυτικά μίλια ή αποστάσεις. Αν επικρατήσει η λογική των “αποστάσεων”, τότε το όριο της υπεράσπισης της πατρίδας μετακινείται συνεχώς προς τα πίσω, από το Καστελλόριζο στη Ρόδο, κι από εκεί στο κέντρο του Αιγαίου, με τα ελληνικά νησιά «αποκομμένα» ανατολικότερα του 25ου μεσημβρινού, όπως ακριβώς προσδοκά η Τουρκική «Γαλάζια Πατρίδα».

Ιδού λοιπόν το κεντρικό δίλημμα της εποχής μας: Αν η αποτροπή δεν μετουσιώνεται σε πολιτική πράξη, με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. σε ολόκληρη την εθνική θαλάσσια επικράτεια και την ανακήρυξη ΑΟΖ εκεί όπου το επιβάλλει το εθνικό συμφέρον, ποιο είναι το όριο πέραν του οποίου η αυτοσυγκράτηση μετατρέπεται σε υποχώρηση;

Στην ίδια κατεύθυνση, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε από το βήμα της ΔΕΘ κατά τη διάρκεια της κεντρικής του ομιλίας ότι: «Η πατρίδα θα έχει ανάγκη από σταθερό χέρι στο τιμόνι της. Το αύριο παραμένει αχαρτογράφητο…». Όμως, όσο η Τουρκία “χαρτογραφεί” αυθαίρετα και εσφαλμένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα δεν μπορεί να πλέει με ασφάλεια στο αύριο αν δεν διορθώσει τον χάρτη με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Χωρίς σωστό χάρτη, ο κίνδυνος του εθνικού ναυαγίου είναι πάντοτε υπαρκτός.

Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στον ενιαίο γεωγραφικό και στρατηγικό άξονα Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απομονωμένη μονομερής ενέργεια ή τυφλός λεονταρισμός, αλλά ως το απόλυτο, θεσμικά κατοχυρωμένο διπλωματικό αντίμετρο της Αθήνας απέναντι στην τουρκική βουλιμία.

Αν η γεωγραφία αντιμετωπίζεται με αμηχανία, η ιστορία θα μας υπενθυμίσει σύντομα ότι το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος δεν τεμαχίζονται σε ζώνες μειωμένης εθνικής ευθύνης.

Ο Ιωάννης Ε. Τράτσης είναι Πλοίαρχος Α΄ Τάξεως Εμπορικού Ναυτικού.

Το οποίο είναι υψηλότερο κατά 25% από τον προηγούμενο μήνα, και πλέον βρίσκεται σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από το 2023. Η τιμή της TTF όπως αντιλαμβάνεστε είναι αρκετά υψηλή για την Ευρώπη και αυτό έχει άμεση συνέπεια για το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στην Ελλάδα.

Ας δούμε την συμπεριφορά της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος όταν η τιμή της TTF αυξάνεται: Υψηλό  TTF, τότε προκύπτει υψηλό κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο, συνεπώς η  χονδρική τιμή ρεύματος αυξάνεται, και επομένως θα έχουμε πίεση αύξησης στα τιμολόγια των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος. Αν μειωθεί η χονδρική τιμή κατά ένα εύλογο ποσοστό δεν σημαίνει ότι και ο τελικός λογαριασμός  θα μειωθεί ανάλογα, αφού ο λογαριασμός περιλαμβάνει κόστος ενέργειας, ΥΚΩ, φόρους, ΦΠΑ, κλπ.

Προϋποθέσεις για μείωση της τιμής του ρεύματος

Μεγαλύτερη παραγωγή ΑΠΕ: Χρειαζόμαστε πολύ μεγαλύτερη παραγωγή από ΑΠΕ, αν και η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην εγκατάσταση ΑΠΕ. Και αυτό είναι σημαντικό γιατί η Ελλάδα έχει πολύ περισσότερη φθηνή ηλιακή και αιολική παραγωγή, οπότε μειώνεται ο χρόνος κατά τον οποίο χρειάζεται να μπει στο σύστημα για ακριβό φυσικό αέριο. Επίσης δεν αρκεί να βάλουμε περισσότερα φωτοβολταϊκά, πρέπει να έχουμε την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε την ενέργειά τους και όταν δεν έχουμε ηλιοφάνεια.

Μεγάλη αύξηση της αποθήκευσης: Εδώ βρίσκεται κατά την γνώμη μου το κλειδί του σχεδίου. Ας φανταστούμε: 12:00 το μεσημέρι, έχουμε τεράστια παραγωγή από φωτοβολταϊκά και επομένως φθηνή ενέργεια. 20:00 το βράδυ, τα φωτοβολταϊκά μηδενίζονται, αυξάνεται η ζήτηση, και τελικά μπαίνει το φυσικό αέριο.

Με τις μπαταρίες επιτυγχάνουμε φθηνή ηλιακή ενέργεια το μεσημέρι, την αποθηκεύουμε και την καταναλώνουμε το βράδυ. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει πρόγραμμα 200 εκ. ευρώ για μπαταρίες το 2027- 2028. Αυτό είναι ένα στοίχημα που μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την ανάγκη για ακριβή παραγωγή ενέργειας στις ώρες αιχμής.

Να πέσει η πίεση από το φυσικό αέριο

Αν έχουμε TTF 40-50 ευρώ / Mwh ίσως το – 30% γίνεται ευκολότερο, αν όμως η τιμή της TTF παραμείνει στα επίπεδα των 70- 75 ευρώ/ Mwh το έργο να φτάσουμε στο -30% γίνεται πάρα πολύ δύσκολο για να μην πω ακατόρθωτο. Να αυξηθούν πολύ τα δίκτυα/ διασυνδέσεις: Αυτό είναι ένα το πιο υποτιμημένο κομμάτι. Γιατί μπορείς να έχεις τεράστια παραγωγή από ΑΠΕ, αλλά αν δεν υπάρχει δίκτυο να μεταφερθεί η ενέργεια εκεί που χρειάζεται, όπως στα Δωδεκάνησα και στα ακριτικά νησιά του Βορείου Αιγαίου, τότε δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα.

Στην ΔΕΘ ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε επενδύσεις του ΑΔΜΗΕ άνω των 6 δισ. ευρώ για δίκτυα. Εκτιμώ ότι αυτά θα ολοκληρωθούν αν δεν έχουμε προβλήματα με την Τουρκία στην ηλεκτρική σύνδεση με τα αναφερόμενα πιο πάνω νησιά μας. Όπως είχαμε το πρόβλημα με τα γεγονότα της Κάσου. Που ήταν και ένας λόγος της συνάντησης του Πρωθυπουργού με τον Γάλλο πρόεδρο.

Επομένως για να επιτευχθεί η  σταδιακή μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% είναι ένας συνδυασμός που εξαρτάται από τους παραπάνω παράγοντες. Δηλαδή:

Περισσότερες ΑΠΕ συνεπάγεται μείωση χονδρικής τιμής. Πολλές Μπαταρίες συνεπάγεται μείωση των ακριβών ωρών. Διασυνδέσεις συνεπάγεται μείωση των ΥΚΩ. Ισχυρότερα  Δίκτυα συνεπάγεται μείωση στον  περιορισμό των ΑΠΕ. Μικρότερη χρήση φυσικού αερίου συνεπάγεται μείωση της έκθεσης στην τιμή της TTF. Χαμηλότερο TTF συνεπάγεται  πολύ σημαντική  μείωση της χονδρικής τιμής

Εξοικονόμηση Ενέργειας συνεπάγεται μείωση της ζήτησης.

Συμπερασματικά για να το καταλάβουμε για να φτάσουμε σταδιακά στο – 30% της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος θα πρέπει η  τιμή της TTF να μην παραμείνει για χρόνια στα 70- 80 ευρώ την Mwh,αλλά να κινηθεί το πολύ μέχρι τα 30-35 ευρώ την Mwh. Οι ΑΠΕ να αυξηθούν σημαντικά , χωρίς να έχουμε τεράστιες περικοπές παραγωγής επειδή το δίκτυο δεν μπορεί να απορροφήσει ενέργεια.

Να εγκατασταθούν μπαταρίες μεγάλης αποθευτικής ισχύος, ώστε η φθηνή μεσημεριανή ηλιακή ενέργεια να μεταφέρεται στις βραδινές ώρες. Να ολοκληρωθούν  τα Δίκτυα και οι  ηλεκτρικές διασυνδέσεις το ταχύτερο δυνατόν, και ιδιαίτερα στα Δωδεκάνησα και στα ακριτικά νησιά του Βορείου Αιγαίου. Να αυξηθεί ο εξηλεκτρισμός (αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, κλπ).

Συνεπώς για να υλοποιηθεί το κυβερνητικό σχέδιο, δηλαδή της σταδιακής μείωσης του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% και να εξελιχθούν όλοι οι αναφερόμενοι παράγοντες κατά το δοκούν, είναι ένα σενάριο υποθετικό που δεν ανταποκρίνεται στην σημερινή πραγματικότητα. Μία μείωση της τάξεως του 10- 15 % του ηλεκτρικού ρεύματος ενδεχομένως θα ήταν  ένα λογικό σενάριο, και εφόσον όλοι οι παράγοντες μας βοηθήσουν.

Δεν είναι σταθερή η μεθόριος οπότε και τα σύνορα Ελλάδος και Τουρκίας μεταβάλλονται κοντά στο Σουφλί και Διδυμότειχο. Αλλά αυτός δεν είναι λόγος να μείνει η Θράκη  «αμπέλι ξέφραγο». Εδώ το 1923 ο Ελευθέριος Βενιζέλος έδωσε τον θύλακα Καραγάτς ως λύτρα για να ησυχάσουμε με τους καταπατητές της. Θα διστάσουμε τώρα να κατασκευάσουμε αντιαρματική τάφρο και υψηλά εμπόδια λίγα μέτρα πιο μέσα στην επικράτεια μας;

Φράκτης και στη θάλασσα…

Ο φράκτης πρέπει να επεκταθεί και στην θαλασσία περιοχή των εκβολών του ΄Εβρου αλλά ουδέποτε θα γίνει η ενδοχώρα στεγανή εξ ανατολών εάν δεν καταργηθεί το Τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής. Αυτό είναι η πέτρα του σκανδάλου. Η μεγάλη τρύπα στον φράκτη. Διατί σιωπούν τα πατριωτικά κόμματα κι και το κράτος αρνείται να λάβει μέτρα προστασίας της Θράκης;

΄Οταν ο στρατηγός Πλαστήρας ως πρωθυπουργός το 1952 επληροφορήθη ότι οι Βούλγαροι πάτησαν μία αμφισβητουμένη νησίδα στο τριεθνές του ΄Εβρου, διέταξε το Ελληνικό πυροβολικό να βάλει εναντίον της. Εντός τα ιδίας ημέρας, οι πρώην σύμμαχοι του Χίτλερ τα μάζεψαν και φύγανε. Ούτε ρηματικές  διακοινώσεις μήτε πασσαλομπήξεις θεμελίων.

Πάσσαλος πασσάλω εκκρούεται…

Την Παρασκευή (11/09) οι αντάρτες Χούθι έφτασαν στην πόλη Ντουμπάμπ, που βρίσκεται στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, ακριβώς απέναντι από το νησί Περίμ, σύμφωνα με δύο πηγές από την κυβέρνηση της Υεμένης που μίλησαν στο Reuters, οι οποίες εξήγησαν ότι η πόλη αυτή όπως και το νησί αποτελούν κλειδί για τον έλεγχο του στενού.

Σύμφωνα με το AFP, κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι Χούθι έχουν καταλάβει και το νησί Περίμ (Μαγιούν στα αραβικά) που χωρίζει στα δύο το στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ.

«Πλοία που μετέφεραν ένοπλους μαχητές Χούθι έφτασαν στο νησί Μαγιούν μετά την απόσυρση των κυβερνητικών δυνάμεων χθες», είπε ο αξιωματούχος που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, προσθέτοντας ότι «οι Χούθι ολοκλήρωσαν την κατάληψη της περιοχής του Μπαμπ ελ Μάντεμπ και του νησιού Μαγιούν».

Αυτόπτης μάρτυρας από την πλευρά του σχολίασε ότι ένοπλοι άνδρες «αναπτύσσονται κατά μήκος των ακτών του Μπαμπ ελ Μάντεμπ, κυκλοφορώντας με στρατιωτικά οχήματα».

Την ίδια ώρα, αεροπορικές επιδρομές της Σαουδικής Αραβίας έπληξαν το αεροδρόμιο της παραθαλάσσιας πόλης Μόκα της Υεμένης που μόλις είχε καταληφθεί από αντάρτες. Δεν υπήρξαν άμεσες αναφορές για ζημιές ή θύματα.

Το Μπαμπ ελ Μάντεμπ (η Πύλη των Δακρύων) αποτελεί τη νότια έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, ανάμεσα στην Υεμένη -στην Αραβική Χερσόνησο- και το Τζιμπουτί και την Ερυθραία -στις αφρικανικές ακτές-, γεγονός που το καθιστά σημαντικό στόχο για τους Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της Υεμένης καθώς και μεγάλο μέρος του βορρά.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες οδούς για την εξαγωγή αργού πετρελαίου από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του αγωγού SUMED στις ακτές της Αιγύπτου, αλλά και προϊόντων προς την Ασία.

Ο αποκλεισμός του στενού αυτού θα απομονώσει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, και θα τους στερήσει τη βασική τους θαλάσσια οδό, μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.

Διπλό «όχι» από ΗΠΑ σε Σαουδική Αραβία για εμπλοκή

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Axios, ο Τραμπ αρνήθηκε, με Αμερικανούς αξιωματούχους να τονίζουν πως η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει, προς το παρόν, άμεση στρατιωτική επέμβαση κατά των Χούθι.

Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν την Πέμπτη, καθώς οι Χούθι κατέλαβαν παραθαλάσσια πόλη στρατηγικής σημασίας στην Υεμένη. Η εξέλιξη αυτή τους φέρνει ακόμα πιο κοντά στα Στενά Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, μια ζωτική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο και τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου.

Με το Ιράν να προκαλεί ήδη προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ο έλεγχος του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ από τους Χούθι θα μπορούσε να δώσει στην Τεχεράνη ένα ισχυρό νέο μοχλό πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στον Περσικό Κόλπο.

Παρακολουθούν τις εξελίξεις αλλά δεν θέλουν άμεση εμπλοκή οι ΗΠΑ

Η Ουάσινγκτον παρακολουθεί με ανησυχία τη ραγδαία κλιμάκωση των συγκρούσεων στην Υεμένη και ενισχύει την υποστήριξή της προς τη Σαουδική Αραβία, προσπαθώντας ταυτόχρονα να αποφύγει την άμεση εμπλοκή.

Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), μετέβη εσπευσμένα στη Σαουδική Αραβία την Πέμπτη για κατεπείγουσες συναντήσεις συντονισμού, σύμφωνα με δύο πηγές που είναι σε θέση να γνωρίζουν.

Τόσο η πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσινγκτον όσο και ο Λευκός Οίκος αρνήθηκαν να κάνουν κάποιο σχόλιο, σύμφωνα με το Axios.

Η πλήρης εικόνα για το αίτιο θανάτου θα γίνει γνωστή όταν βγουν και οι εργαστηριακές και τοξικολογικές εξετάσεις. Τα πρώτα ευρήματα της νεκροτομής δείχνουν ισχαιμία και φλεγμονή του μυοκαρδίου που προκάλεσε την ανακοπή και το πνευμονικό οίδημα. Σύμφωνα με το πόρισμα των ιατροδικαστών η αιτία θανάτου είναι απροσδιόριστη και δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν η ανακοπή καρδιάς συνδέεται με την πλασμαφαίρεση.

Η νεκροψία-νεκροτομή έγινε από τους ιατροδικαστές Νίκο Καλόγρηα και Κώστα Κούβαρη παρουσία του τεχνικού συμβούλου Σωτήρη Μπουζιάνη, που ορίσθηκε από την οικογένεια του νεκρού. Παρούσα ήταν ως τεχνική σύμβουλος και η ιατροδικαστής Μαρία Γεραμάνη, που ορίσθηκε από τους δύο κατηγορούμενους ιατρούς.

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων που ίσως διαφωτίσουν περισσότερο το αίτιο θανάτου, θα γίνουν γνωστά σε περίπου 3 μήνες. Πάντως εκδόθηκε πιστοποιητικό θανάτου για να γίνει η κηδεία του τραγουδιστή, η οποία κατά πληροφορίες θα τελεστεί στο 3ο Νεκροταφείο Αθηνών, στη γειτονιά του, την Νίκαια.

Το ζευγάρι

Το ζευγάρι αναμένεται να ζητήσει προθεσμία από τον ανακριτή για να προετοιμάσει την υπερασπιστική του γραμμή. Εκείνος είναι παθολόγος και η γυναίκα δηλώνει γυναικολόγος. Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις φαίνεται πως έπαιξαν τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν τόσο από καταθέσεις μαρτύρων όσο και από την αυτοψία που πραγματοποίησαν αστυνομικοί στο ιατρείο.

Οι δύο γιατροί είχαν αρχικά αφεθεί ελεύθεροι μετά τις καταθέσεις που έδωσαν στο πλαίσιο της αστυνομικής προανάκρισης, αλλά στη συνέχεια αποφασίστηκε η σύλληψή τους. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, οι δύο γιατροί διώκονται για τους εξής λόγους:

• η γιατρός κατέθεσε ότι ο Μαζωνάκης υπέστη ανακοπή μόλις του τοποθετήθηκε φλεβοκαθετήρας και ότι δεν είχε αρχίσει η πλασμαφαίρεση, ενώ η έρευνα έδειξε ότι το μηχάνημα πλασμαφαίρεσης λειτουργούσε ήδη επί 42 λεπτά.
• οι δύο γιατροί όφειλαν να τον παραπέμψουν σε νοσοκομείο μόλις έφθασε σε κακή κατάσταση στο ιατρείο τους στο Κολωνάκι (Επιπλέον, οι κάμερες τον δείχνουν να φθάνει στο ιατρείο στις 13:30 ενώ η γιατρός είπε ότι έφθασε στις 16:30)
• τον υπέβαλαν σε θεραπεία σε ιδιωτικό ιατρείο που δεν είχε άδεια για πλασμαφαίρεση.

Ο ΙΣΑ έχει διευκρινίσει ότι ο συγκεκριμένος χώρος διέθετε άδεια παθολογικού ιατρείου και ότι σε ιατρείο αυτού του τύπου δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση και χρήση αντίστοιχου εξοπλισμού. Στην ανακοίνωσή του επισημαίνεται ότι «στους χώρους αυτούς δεν επιτρέπεται η διενέργεια πλασμαφαίρεσης», καθώς πρόκειται για σύνθετη ιατρική διαδικασία, η οποία πρέπει να πραγματοποιείται όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη, από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και σε δομές που μπορούν να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες επιπλοκές.

Οι συγγενείς του Μαζωνάκη

Την ίδια ώρα, η οικογένεια του Γιώργου Μαζωνάκη προχωρεί σε σειρά νομικών ενεργειών, έχοντας εξουσιοδοτήσει τον δικηγόρο Χαράλαμπο Λυκούδη να διερευνήσει εάν και σε ποιο βαθμό προκύπτουν ευθύνες των γιατρών για τον θάνατο του τραγουδιστή. Ο νομικός είπε ότι θα ζητήσει την άρση του τηλεφωνικού απορρήτου των δύο γιατρών.

Μέσω της διαδικασίας αυτής η οικογένεια επιδιώκει να αποσαφηνιστεί, μεταξύ άλλων, πότε κλήθηκε το ΕΚΑΒ, τι ακριβώς αναφέρθηκε κατά την επικοινωνία και με ποια άλλα πρόσωπα υπήρξαν τηλεφωνικές επαφές μετά την κατάρρευση του τραγουδιστή.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, δεν αποκλείεται η πλευρά της οικογένειας να ζητήσει ακόμη και αναβάθμιση του κατηγορητηρίου σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, αίτημα το οποίο, εφόσον υποβληθεί, θα αξιολογηθεί από τις αρμόδιες δικαστικές Αρχές στο πλαίσιο της περαιτέρω έρευνας.

«Ανανεώνω την πεποίθησή μου ότι θα ξεπεράσουμε, με τη βοήθεια του Θεού, με επιτυχία τις επερχόμενες εκλογές», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο πρόεδρος και επικεφαλής του AKP έφτασε στη Ριζούντα μαζί με τη σύζυγό του, Εμινέ Ερντογάν, προκειμένου να συμμετάσχει σε σειρά εκδηλώσεων. Στην περιοχή Γκιουνεϊσού χαιρέτησε τους πολίτες που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κεντρικό τζαμί και στη συνέχεια απευθύνθηκε στους συμπατριώτες του από το λεωφορείο.

«Να είναι ευλογημένη η νύχτα μας. Να είναι φωτεινό το μέλλον μας. Είθε ο Κύριός μας να είναι μαζί μας και να μας βοηθά. Σας χαιρετώ από τα βάθη της καρδιάς μου, αυτό το όμορφο καλοκαιρινό βράδυ, μαζί με όλους τους υπουργούς και τα στελέχη του κόμματός μας. Είθε η ενότητα και η ομοψυχία σας να διαρκέσουν για πάντα. Μέσα σε αυτή την ενότητα και την ομοψυχία, είθε ο Κύριός μας να μας χαρίσει πολλές ακόμη επιτυχίες. Είθε να διατηρήσει για πάντα αυτή την ενότητα και την ομοψυχία σας. Όπως μέχρι σήμερα, έτσι και από εδώ και πέρα, περιμένουμε από εσάς την ίδια ενότητα, την ίδια ομοψυχία και την ίδια προσπάθεια. Και μέσα σε αυτή την ενότητα και την ομοψυχία, ανανεώνω την πεποίθησή μου ότι θα ξεπεράσουμε, με τη βοήθεια του Θεού, με επιτυχία τις επερχόμενες εκλογές.Δεν θέλω να σας κρατήσω άλλο. Θέλω να περάσετε αυτό το καλοκαιρινό βράδυ μαζί με τις οικογένειές σας».

Ερντογάν: Μια ασυνήθιστα σαφής αναφορά

Η δήλωση του Ερντογάν αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέχρι σήμερα ο Τούρκος πρόεδρος απέφευγε να αναφερθεί τόσο ξεκάθαρα σε «επερχόμενες εκλογές», ενώ στην Τουρκία εδώ και μήνες διακινείται έντονη συζήτηση για το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Με βάση το ισχύον εκλογικό χρονοδιάγραμμα, οι επόμενες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για τον Μάιο του 2028. Οι τελευταίες πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο του 2023 και, υπό κανονικές συνθήκες, η εκλογική διαδικασία επαναλαμβάνεται κάθε πέντε χρόνια.

Η νέα αναφορά του Ερντογάν, επομένως, έρχεται να ενισχύσει τα σενάρια για εκλογές νωρίτερα από το προβλεπόμενο, χωρίς ωστόσο να αποτελεί επίσημη ανακοίνωση συγκεκριμένης ημερομηνίας.

Σε προεκλογική κινητοποίηση το AKP

Την ίδια ώρα, το κυβερνών AKP φέρεται να προετοιμάζεται για μια ευρύτερη προεκλογική κινητοποίηση από τον Οκτώβριο. Στελέχη του κόμματος αναμένεται να βγουν στην κοινωνία, προκειμένου να καταγράψουν τα προβλήματα, τα αιτήματα και τις προσδοκίες των πολιτών.

Τα ευρήματα αυτής της εκστρατείας αναμένεται να συγκεντρωθούν σε εκθέσεις και να υποβληθούν στον Ερντογάν. Στόχος είναι να καταγραφούν οι ανάγκες της κοινωνίας και να αξιολογηθούν τα μέτρα που θα μπορούσαν να προωθηθούν ενόψει μιας πιθανής εκλογικής αναμέτρησης.

Προς το παρόν, πάντως, παραμένει ασαφές ποια από τα αιτήματα θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες κυβερνητικές ρυθμίσεις, αν θα εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι και ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.

Στο επίκεντρο οι συνταξιούχοι

Μεταξύ των θεμάτων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι μια οριζόντια αύξηση των συντάξεων, ενώ εξετάζεται και η αύξηση των τραπεζικών μπόνους που καταβάλλονται σε συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν αποσαφηνιστεί ούτε το ύψος των πιθανών αυξήσεων ούτε το εύρος των παροχών και ο τρόπος εφαρμογής τους.

Στο μικροσκόπιο βρίσκεται επίσης το ζήτημα της μονιμοποίησης εργαζομένων που απασχολούνται με εργολαβικές συμβάσεις. Δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για το ποιοι θα υπαχθούν στη ρύθμιση, ποιες θα είναι οι προϋποθέσεις και πότε θα μπορούσε να εφαρμοστεί.

Παράλληλα, οι διορισμοί εκπαιδευτικών αναμένεται να αποτελέσουν ακόμη ένα σημαντικό θέμα στην προεκλογική ατζέντα.

Στο τραπέζι οι εκλογές τον Μάιο του 2027

Η εκστρατεία του AKP τον Οκτώβριο αναμένεται να αποτελέσει, σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, ένα πρώτο βήμα για την αποτύπωση των κοινωνικών αιτημάτων και τον καθορισμό των κυβερνητικών προτεραιοτήτων.

Οι ρυθμίσεις που ενδεχομένως προκύψουν από αυτή τη διαδικασία θα μπορούσαν στη συνέχεια να παρουσιαστούν στους πολίτες ως «καλά νέα» ή «ευχάριστες εκπλήξεις», σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της κοινωνικής απήχησης της κυβέρνησης.

Η κινητοποίηση του AKP από τον Οκτώβριο συνδέεται με τις εκτιμήσεις ότι η Τουρκία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε εκλογές τον Μάιο του 2027, δηλαδή έναν χρόνο νωρίτερα από το κανονικό εκλογικό χρονοδιάγραμμα.

Στο επίκεντρο της προετοιμασίας βρίσκονται ζητήματα με ισχυρό κοινωνικό και εκλογικό αποτύπωμα — από τις αυξήσεις στις συντάξεις και τα τραπεζικά μπόνους έως τη μονιμοποίηση εργαζομένων με εργολαβικές συμβάσεις και τους διορισμούς εκπαιδευτικών.

Η αναφορά του Ερντογάν στις «επερχόμενες εκλογές» προσθέτει πλέον ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση, χωρίς όμως να ξεκαθαρίζει αν η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει απόφαση για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Πόσοι μπορούν να μπουν στο μυαλό ενός από τους αεροπειρατές που είχαν εκπαιδευθεί ως πιλότοι; Να εκπαιδεύεται για μεγάλο διάστημα… για να πεθάνει στο τέλος; Και να του δίνει ψυχική ηρεμία και κίνητρο το ότι θα πάρει μαζί του απροσδιόριστο σε εκείνη τη φάση, αλλά πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπινων ψυχών μαζί του; Πιστεύοντας γνήσια ότι αυτός θα αναπαύεται δίπλα στον Αλλάχ απολαμβάνοντας… όσα πίστευε ότι θα τον περιμένουν στην μετά θάνατον ζωή, σε αντίθεση με τους «απίστους» (kafir) που θα τον συνόδευαν;

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου ανέκυψε πλήθος συνωμοτικών θεωριών. Και διακινήθηκαν ευρύτατα. Πολλές είναι δημοφιλείς ακόμα και στις ημέρες μας. Το αν ήξεραν και ποιοι, είναι η πιο «αθώα» μορφή που έλαβαν. Η απάντηση βέβαια είναι μάλλον απλή και έχει δύο σκέλη. Το πρώτο θα το θέσουμε με ένα ερώτημα. Ακόμα κι αν κάποιες χώρες γνώριζαν, το αν θα ενημέρωναν θα εξαρτιόταν από το πώς αντιμετώπιζαν το εθνικό τους συμφέρον οι ηγεσίες τους. Από την εκτίμησή τους δηλαδή για το αν θα ήταν προς το συμφέρον τους, όπως οι ίδιοι το προσδιόριζαν, μια τέτοια πρωτοφανής τρομοκρατική επίθεση. Σε τι θα οδηγούσε. Διότι σε αυτό το επίπεδο η προσέγγιση δεν έχει ανθρωπιστικό κίνητρο…

Το δεύτερο είναι εξίσου απλό: Ακόμα και να υπήρχαν επιμέρους πληροφορίες, δεν είναι απαραίτητο να έτυχαν της δέουσας προσοχής, που όπως αποδείχθηκε εκ του αποτελέσματος, έπρεπε να τους δοθεί. Οι κορυφαίες υπηρεσίες πληροφοριών του πλανήτη μπορεί να θεωρούνται και να είναι πολύ αποτελεσματικές. Δεν παύουν όμως παράλληλα να είναι χαοτικοί γραφειοκρατικοί μηχανισμοί. Εάν δεν την είχαν πατήσει πολλές φορές στην ιστορία, δεν θα υπήρχε τόσο πλούσια βιβλιογραφία αφιερωμένη στις πολλές αποτυχίες τους (intelligence failures).

Η 11η Σεπτεμβρίου

Η πραγματικότητα που αναδεύεται σταδιακά μέσα από την ιστορική έρευνα, είναι ότι πληροφορίες υπήρχαν. Αντιμετωπίζοντας το ζήτημα εκ των υστέρων, ναι, θα έπρεπε να έχουν αξιοποιηθεί. Τις υπηρεσίες αυτές τις έχουμε για να πληροφορούνται και να μας προστατεύουν ακόμα και από το αδιανόητο. Μην ξεχνάμε όμως ότι είναι εξαιρετικά εύκολο να τεθούν στο σκοπευτικό για διασπάθιση των χρημάτων των φορολογουμένων ασχολούμενες με «φανταστικά σενάρια». Μέχρι το κακό να μας χτυπήσει την πόρτα.

Επίσης, ουδείς γνωρίζει τον όγκο των σεναρίων και των πληροφοριών που διαχειρίζονταν εκείνη την εποχή. Διότι η ιεράρχηση των στόχων είναι αναπόφευκτη, καθώς τα μέσα είναι πεπερασμένα, ακόμα και για τις πιο πλούσιες χώρες. Όσο πιο πρωτότυπη και σατανική είναι η σύλληψη ενός σεναρίου για ένα εντυπωσιακό τρομοκρατικό πλήγμα, τόσο δυσκολότερο είναι και να εντοπιστεί και να του δοθεί χαρακτηρισμός ως απειλής με υψηλές πιθανότητες υλοποίησης.

Στην εν λόγω περίπτωση βέβαια, όπως προκύπτει από την πολύ ενδιαφέρουσα αρχειακή έρευνα του Κρις Νέιλορ, όπως δημοσιεύθηκε στο έγκυρο «National Interest» (“The Untold Pre-History of 9/11”), στην οποία αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία που εκτείνονται σε βάθος τεσσάρων δεκαετιών. Συστήνεται ανεπιφύλακτα η ανάγνωση – μελέτη του.

Ενδεχομένως, ούτε καν η ημερομηνία (11 Σεπτεμβρίου) που επελέγη από τους τρομοκράτες για την εκδήλωση της επίθεσης να μην ήταν τυχαία… Πολύ περιληπτικά: Ήταν 11 Σεπτεμβρίου 1974 όταν σε συνέδριο είχε τονιστεί η σημασία των ελέγχων ασφαλείας προ των πτήσεων. Υπήρχε ήδη αρκετή εμπειρία από αεροπειρατείες από την πλευρά του παλαιστινιακού «Μαύρου Σεπτέμβρη».

Μόλις έναν χρόνο νωρίτερα, αμερικανικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει τους Ισραηλινούς για το ενδεχόμενο κατάληψης αεροσκάφους το οποίο θα οδηγηθεί προς συντριβή κάπου στο Τελ Αβίβ. Βέβαια, οι Ισραηλινοί είχαν τέτοια πληροφόρηση που τους οδήγησε στην κατάρριψη λιβυκού επιβατικού αεροσκάφους που πετούσε πάνω από τη χερσόνησο του Σινά με κατεύθυνση το Ισραήλ και δεν απαντούσε στις κλήσεις του πύργου ελέγχου.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1981, επίσης, τέθηκε σε εφαρμογή κανονισμός της αμερικανικής ομοσπονδιακής αεροπλοΐας, ο οποίος υποχρέωνε σε συμμόρφωση τις αεροπορικές εταιρίες με ένα μεγάλο πακέτο μέτρων ασφαλείας. Πληροφόρηση για εκπαίδευση πιλότων για αποστολές αυτοκτονίας υπήρχε και εκείνη την εποχή, εμπλέκοντας χώρες όπως η Λιβύη και το Ιράν. Επίκεντρο μπορεί να ήταν κυρίως το Παλαιστινιακό, όμως στόχος δεν ήταν αποκλειστικά το Ισραήλ. Υπήρξε περίπτωση όπου στόχος θα ήταν ο ίδιος ο Λευκός Οίκος…

11η Σεπτεμβρίου: Μπορούσε να αποφευχθεί;

Στα μέσα του 2001 ο Κένεθ Γουίλιαμς, πράκτορας του FBI στο Φοίνιξ της Αριζόνας, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας περαιτέρω έρευνα για τις σχέσεις με τον ισλαμικό εξτρεμισμό σημαντικού αριθμού ατόμων που εκπαιδεύονταν σε σχολή πιλότων στην περιοχή.

Στις 10 Ιουλίου μάλιστα, έστειλε υπόμνημα στην υπηρεσία του, στο οποίο αναφερόταν στην πιθανότητα συντονισμένης προσπάθειας από την πλευρά του Οσάμα μπιν Λάντεν να στείλει άτομα για εκπαίδευση πιλότων σε σχολές στις ΗΠΑ. Πρότεινε δε καταγραφή των σχολών και διατήρηση επαφών μαζί τους, ειδοποίηση της κοινότητας πληροφοριών (Intelligence Community) της χώρας και εξασφάλιση στοιχείων της βίζας των υπόπτων μαθητών…

Δεν εισακούστηκε, παρότι ξεκαθάριζε ότι δεν έμοιαζε με σύμπτωση. Αργότερα διαπιστώθηκε, ότι ένα από τα πρόσωπα που κατονομάζονταν, ήταν στην ομάδα που έριξε το ένα αεροπλάνο στο Πεντάγωνο. Η προσοχή του FBI είχε πάντως εστιαστεί προς αυτή τη γενική κατεύθυνση, όπως προκύπτει από τη σύλληψη του Γάλλου πολίτη Ζαχάριας Μουζαουί στα μέσα Αυγούστου 2001. Είχε εντοπιστεί περίεργη συμπεριφορά σε σχολείο εκπαίδευσης πιλότων.

Συνελήφθη για παράβαση της μεταναστευτικής νομοθεσίας! Η μη σύνδεση όμως των δυο περιστατικών δεν οδήγησε σε ενδελεχή έρευνα του φορητή υπολογιστή του Μουσαουί, που ίσως είχε οδηγήσει σε δεδομένα που θα άλλαζαν τον ρου της… επικείμενης ιστορίας. Υπήρχαν κι άλλα στοιχεία. Δεν οδήγησαν όμως πουθενά.

Σήμερα, 25 χρόνια αργότερα, οι έλεγχοι στις ΗΠΑ δείχνουν να χαλαρώνουν. Μπορεί η τάση να είναι δικαιολογημένη. Ουδείς γνωρίζει όμως πώς θα εξελιχθεί. Όπως επόσης και το αν, συν τω χρόνω, οδηγήσει σε κάποια νέα τραγωδία. Ουδείς γνωρίζει το πως θα λειτουργήσουν τα αντανακλαστικά του συστήματος ασφαλείας κάθε χώρας, όσο απομακρυνόμαστε από την τραυματική εμπειρία της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Το πιο ανησυχητικό όμως είναι, ότι ακόμα και στην «πολιτισμένη Δύση», οι κοινωνίες εθίζονται ολοένα και περισσότερο στις συγκρούσεις και το αίμα, ωσάν να είναι κάτι συνυφασμένο με την καθημερινότητά μας. Μένει να αποδειχθεί εάν κάτι που σας σόκαρε πριν δυόμιση δεκαετίες, θα φθάσουμε να το αντιμετωπίζουμε ως… collateral damage. Παράπλευρες απώλειες μιας αέναης κατάστασης πολέμου. Τα τηλεοπτικά ειδησεογραφικά δελτία πάντως βοηθούν αποφασιστικά προς αυτή την κατεύθυνση. Σπάνια φιλοξενούν διαφορετική θεματολογία. Όλες τις ώρες της ημέρας και της νύχτας…

Σε συνεργασία με το defence-point.gr

Ο Ηλίας Κασιδιάρης είχε καταδικαστεί ως δεξί χέρι του Νίκου Μιχαλολιάκου, ενώ παράλληλα ήταν και βουλευτής της Χρυσής Αυγής. Είχε καταδικαστεί τελεσίδικα σε 13 χρόνια κάθειρξη για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.

Αποφυλακίζεται με λήξη ποινής, σύμφωνα με το σωφρονιστικό κώδικα του 1999, έχοντας εκτίσει επτά χρόνια πραγματική ποινή (έξι έτη μετά την απόφαση και ένα έτος από προφυλάκιση) και έξι έτη από ημέρες εργασίας στη φυλακή.

Όσο διάρκεσε η φυλάκισή του, εργαζόταν ως βοηθός νοσοκόμου στο αναρρωτήριο των φυλακών, θέση που θεωρείται από τις πλέον “αποδοτικές” στα σωφρονιστικά καταστήματα, επειδή σημαίνει σταθερή απασχόληση και επιτρέπει στον κρατούμενο να συγκεντρώνει τον μέγιστο δυνατό αριθμό πλασματικών ημερών έκτισης.

Τα έξι χρόνια από εργασία

Ο Δομοκός δεν έχει νοσοκομείο όπως οι φυλακές Κορυδαλλού, οπότε αν κάποιος κρατούμενος αντιμετωπίσει σοβαρό επείγον πρόβλημα, μεταφέρεται με συνοδεία σε εξωτερικό δημόσιο νοσοκομείο (π.χ. στο Νοσοκομείο Λαμίας). Ομως υπάρχει σε κλειστή πτέρυγα ιατρείο στις φυλακές Δομοκού. Η τοποθέτηση του Κασιδιάρη εκεί εγκρίθηκε από το σωφρονιστικό συμβούλιο της φυλακής.

Ο Ηλίας Κασιδιάρης έχει σπουδάσει στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, από όπου έλαβε πτυχίο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων, με ειδίκευση στη Χημεία Τροφίμων. Πριν από τη φυλάκισή του, εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος και επιθεωρητής συστημάτων ασφάλειας τροφίμων. Μετά το 2012 ασχολήθηκε μόνο με την Βουλή όπου είχε εκλεγεί.

Η πορεία του

Τον Σεπτέμβριο του 2013 συνελήφθη με την κατηγορία της ένταξης σε εγκληματική οργάνωση, αλλά αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Προφυλακίστηκε το 2014 για ένα χρόνο για διακεκριμένη οπλοκατοχή και αποφυλακίσθηκε όταν έληξε το όριο προφυλάκισης. Για την υπόθεση της “Χρυσής Αυγής” καταδικάσθηκε το 2020. Η ποινή ήταν 13 χρόνια για την βασική κατηγορία και 6 μήνες για την οπλοκατοχή, η οποία άλλαξε -από “οπλοκατοχή για εφοδιασμό εγκληματικής οργάνωσης” μετεβλήθη σε απλή οπλοκατοχή.

Το 2020, ανακοίνωσε την ίδρυση του κόμματος “Έλληνες για την Πατρίδα” (μετέπειτα «Εθνικό Κόμμα – Έλληνες»), από το οποίο παραιτήθηκε με βιντεοσκοπημένο μήνυμα στο YouTube, στο οποίο δήλωνε τις θέσεις και την ιδεολογία του νέου κόμματος. Στο κόμμα τον ακολούθησαν πολλά πρώην στελέχη της Χρυσής Αυγής.

Αργότερα ο Κασιδιάρης παραιτήθηκε από την προεδρία του κόμματος δηλώνοντας ότι επιθυμούσε να είναι υποψήφιος στις εκλογές του 2023 στην Α Αθηνών. Δεν μπορούσε να διεκδικήσει την είσοδό του στην Βουλή ως επικεφαλής του κόμματος, λόγω νομοθετικής ρύθμισης που είχε ψηφιστεί στην βουλή το προηγούμενο διάστημα. Τελικά, δεν συμμετείχε στις εκλογές ως υποψήφιος, καθώς ο Άρειος Πάγος απέρριψε την συμμετοχή στις εκλογές του “Εθνικού Κόμματος – Έλληνες”.

Στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, δήλωσε ότι θα κατέλθει υποψήφιος με τον ανεξάρτητο συνδυασμό υποψηφίων “Έλληνες για την Πατρίδα και την Ελευθερία”, με τον οποίο θα ήταν υποψήφιος στην Α’ Αθηνών. Αργότερα, η συμμετοχή του συνδυασμού στις εκλογές, απορρίφθηκε από τον Άρειο Πάγο. Μετά την ανακήρυξη των κομμάτων από τον Άρειο Πάγο, ο Κασιδιάρης δήλωσε δημοσίως την στήριξή του στο κόμμα “Σπαρτιάτες”, το οποίο μπήκε στην βουλή με ποσοστό 4,68% εκλέγοντας 12 βουλευτές.

Στις δημοτικές εκλογές του 2023 με τον συνδυασμό “Ελεύθεροι Αθηναίοι” εξελέγη ο ίδιος και άλλος ένας σύμβουλος. Πήρε άδεια από τη φυλακή και ορκίστηκε δημοτικός σύμβουλος, αλλά την ίδια ημέρα εξέπεσε από το αξίωμά του και παραιτήθηκε από την ηγεσία της δημοτικής παράταξης. (Είχε επανεκλεγεί και στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές του 2019)

Στις ευρωεκλογές του 2024 δήλωσε ότι θα ψήφιζε τον απόστρατο αξιωματικό του πυροβολικού Χαράλαμπο Γιώτη, επικεφαλής δημοτικής παράταξης στον δήμο Αθηναίων που βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο του κόμματος “Πατριώτες”.  Ο Γιώτης έλαβε 15.865 σταυρούς τελικά -διπλάσιους  από τον πρόεδρο του κόμματος, Πρόδρομο Εμφιετζόγλου.

Τώρα ο ίδιος γράφει «οι μεγαλύτεροι διώκτες και υβριστές μου, από τον Γεωργιάδη της ΝΔ μέχρι την Μάνδρου και τον Ευαγγελάτο, ομολογούν ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να μπλοκάρουν την επιστροφή μου στη Βουλή. Μετά από δεκατρία χρόνια κάθειρξης και πέντε αντισυνταγματικές τροπολογίες εις βάρος μου, η κυβέρνηση των διεφθαρμένων χάνει οριστικά το παιχνίδι».

Οι μεγαλύτεροι διώκτες και υβριστές μου, από τον Γεωργιάδη της ΝΔ μέχρι την Μάνδρου και τον Ευαγγελάτο, ομολογούν ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να μπλοκάρουν την επιστροφή μου στη Βουλή. Μετά από δεκατρία χρόνια κάθειρξης και πέντε αντισυνταγματικές τροπολογίες εις βάρος μου, η… pic.twitter.com/1GPTFngL6W

— Ηλίας Κασιδιάρης (@IliasKasidiaris) September 9, 2026

Αν κατέλθει ως ανεξάρτητος στην Α Αθηνών μπορεί να εκλεγεί και δεν χρειάζεται να λάβει πανελλαδικά 3% γιατί θα δηλώσει μάλλον ότι στηρίζει ένα ορισμένο κόμμα. Στις αναρτήσεις του έχει περίπου 9.000 like με καρδιά.

Η δικηγόρος του αναφέρει στη σημερινή δήλωσή της ότι «ο Ηλίας Κασιδιάρης είναι ο μοναδικός Έλληνας κρατούμενος που αποφυλακίζεται, έχοντας ολοκληρώσει το σύνολο όλης της ποινής του, χωρίς αμετάκλητη καταδίκη. Σε ένα κράτος δικαίου αυτό αποτελεί ρωγμή και πλήγμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του τεκμηρίου αθωότητας του, που ακόμη παραμένει ενεργό. Ως προς την σίγουρη κάθοδο του στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές με πολιτικό φορέα, θα ακολουθήσει συνέντευξη τύπου από τον ίδιο, μετά την αποφυλάκιση του, προκειμένου να μην αναπαράγονται ανυπόστατες φήμες».

Παράλληλα, όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν τη σχέση μεταξύ της κακής ποιότητας διατροφής στην παιδική ηλικία και της εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων στην ενήλικη ζωή, όπως η παχυσαρκία, ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου ΙΙ και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών, γεγονός το οποίο έχει δημιουργήσει την ανάγκη λήψης μέτρων σε πολλαπλά επίπεδα. Ένα από αυτά αφορά και το σχολικό περιβάλλον, όπου οι μαθητές περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας.

Κατά συνέπεια, η προσπάθεια αναμόρφωσης των σχολικών κυλικείων και ενίσχυσης της ποιότητας των τροφίμων που προσφέρονται σε αυτά δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στη λίστα των διαθέσιμων προϊόντων. Αντιθέτως, αντιπροσωπεύει μια συνολικότερη προσπάθεια προώθησης υγιεινών διατροφικών συνηθειών, μέσα από τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει τις σωστές επιλογές και υποστηρίζει τη σχολική δραστηριότητα των μαθητών.

Τι αλλάζει με τις νέες προδιαγραφές

Οι νέες προδιαγραφές για τα σχολικά κυλικεία δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας όπως τα φρέσκα φρούτα, οι σαλάτες φρούτων,τα λαχανικά έτοιμα προς κατανάλωση, τα τοστ με ψωμί ολικής άλεσης, σάντουιτς με τυρί χαμηλών λιπαρών, γιαούρτι, γάλα, ανάλατοι ξηροί καρποί και αρτοσκευάσματα με καλύτερη διατροφική σύσταση.

Από την άλλη, τρόφιμα όπως αναψυκτικά με ζάχαρη, ενεργειακά ποτά, αλμυρά σνακ υψηλής περιεκτικότητας σε αλάτι και κορεσμένα λιπαρά, αλλαντικά και γλυκά με μεγάλη ποσότητα πρόσθετης ζάχαρης τείνουν να εκλείψουν. Στόχος δεν είναι αυτά τα τρόφιμα να απαγορευτούν ή τα παιδιά να στερηθούν κάθε ευχάριστη γεύση, αλλά να αυξηθούν οι πιθανότητες να επιλέξουν τρόφιμα που καλύπτουν καλύτερα τις διατροφικές τους ανάγκες.

Για παράδειγμα, ένα ισορροπημένο σχολικό σνακ θα πρέπει να παρέχει ενέργεια για τη συνέχιση της σχολικής ημέρας, αλλά και πρωτεΐνη, σύνθετους υδατάνθρακες, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Η σωστή σύνθεση συμβάλλει στη σταθερότερη γλυκόζη αίματος, στην καλύτερη συγκέντρωση, στη μειωμένη κόπωση και στη βελτίωση της μαθησιακής απόδοσης.

Οι νέες προδιαγραφές συμβαδίζουν με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της EFSA, οι οποίες προτείνουν αυξημένη κατανάλωση τροφίμων χαμηλής επεξεργασίας και περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων, καθώς αυτά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και μεταβολικών νοσημάτων. Επιπρόσθετα, οι προδιαγραφές αυτές συμβάλλουν στην καλλιέργεια υγιεινών διατροφικών συνηθειών από την παιδική ηλικία, καθώς και στη δημιουργία μιας κουλτούρας που δίνει έμφαση σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

“Λίστα επιτρεπόμενων” στα κυλικεία και επιλογή

Παρά τις νέες προδιαγραφές και τις επιλογές που προσφέρονται στα κυλικεία, η τελική επιλογή του παιδιού εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, πέρα από τη διαθεσιμότητα. Ανάμεσα στους παράγοντες αυτούς είναι η γεύση, η τιμή, η παρουσίαση, η συνήθεια και η κοινωνική πίεση. Για παράδειγμα, τα παιδιά συχνά τείνουν να προτιμούν πιο γλυκές γεύσεις και να απορρίπτουν τρόφιμα με πικρή ή ξινή γεύση, όπως αρκετά λαχανικά, ακόμα και αν γνωρίζουν ότι οι επιλογές που κάνουν δεν είναι οι πιο υγιεινές.

Η επιστήμη της συμπεριφοράς δείχνει ότι οι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών, δεν επιλέγουν πάντα με βάση τη γνώση. Επομένως, ο τρόπος με τον οποίο διαφημίζεται ένα υγιεινό snack παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην τελική επιλογή του παιδιού. Ένα υγιεινό προϊόν μπορεί να γίνει πιο δημοφιλές όταν σχεδιάζεται λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, δίνοντας σημασία παράλληλα τόσο στην προσθήκη γεύσεων που αρέσουν στα παιδιά, όσο και στη συσκευασία.

Σημαντικός παράγοντας είναι και η τιμή των προϊόντων αυτών, ειδικά βάσει των σημερινών συνθηκών. Όταν ένα λιγότερο θρεπτικό προϊόν είναι φθηνότερο από ένα υγιεινό σνακ, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα να επιλεγεί το πρώτο. Για τον λόγο αυτό, η τιμολογιακή πολιτική των κυλικείων πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο προώθησης της υγιεινής διατροφής και όχι να αποθαρρύνει τους μαθητές από το να τρώνε υγιεινά. Μελέτες δείχνουν ότι ακόμα και μικρή μείωση της τιμής των υγιεινών προϊόντων μπορεί να αυξήσει αισθητά την κατανάλωσή τους.

Τέλος, είναι γεγονός ότι τα παιδιά επηρεάζονται έντονα από τις επιλογές των φίλων τους. Αν μια ομάδα μαθητών επιλέγει συγκεκριμένα προϊόντα, είναι πιθανό να τα επιλέξουν και οι υπόλοιποι. Αντίστοιχα, οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας, μεταφέρονται και στο σχολείο. Ένα παιδί που έχει εξοικειωθεί με το πρωινό, τα φρούτα και τα σπιτικά σνακ είναι πιθανότερο να οδηγηθεί σε αντίστοιχες επιλογές και στο σχολικό κυλικείο. Οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπο μέσω της δικής τους διατροφικής συμπεριφοράς, επηρεάζοντας τις προτιμήσεις των παιδιών ήδη από την προσχολική ηλικία.

Ο ρόλος του Διαιτολόγου στη σχολική κοινότητα

Ο διαιτολόγος μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των νέων προδιαγραφών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της διατροφικής εκπαίδευσης τόσο των μαθητών και των γονέων τους, όσο και των εκπαιδευτικών, της συμβουλευτικής προς τους υπεύθυνους των κυλικείων για το σχεδιασμό νόστιμων και ισορροπημένων σνακ, την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις ισχύουσες διατροφικές προδιαγραφές, καθώς και τη συμμετοχή σε προγράμματα πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας.

Επιπλέον, ο διαιτολόγος μπορεί να συμβάλλει στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης γύρω από τη διατροφή, βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη απέναντι στις διαφημίσεις και στις διατροφικές τάσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Επομένως, εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι συμβολή του διαιτολόγου δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην παροχή διατροφικών οδηγιών, αλλά να επεκτείνεται στην εκπαίδευση, την πρόληψη και τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που υποστηρίζει πιο υγιεινές επιλογές.

Το σχολικό κυλικείο δεν είναι απλώς ένα σημείο πώλησης τροφίμων. Είναι ένας καθημερινός χώρος εκπαίδευσης, όπου διαμορφώνονται συνήθειες που μπορούν να συνοδεύσουν το παιδί σε όλη του τη ζωή. Η επένδυση στην ποιότητα των επιλογών που προσφέρει αποτελεί επένδυση στη σωματική υγεία, στη γνωστική ανάπτυξη και στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς με καλύτερη σχέση με τη διατροφή.

Συνεργασία όλων

Οι νέες προδιαγραφές, οι οποίες αποσκοπούν στην αναβάθμιση των σχολικών κυλικείων, αποτελούν μια ουσιαστική επένδυση στη δημόσια υγεία. Η μείωση της έκθεσης των παιδιών σε τρόφιμα χαμηλής θρεπτικής αξίας και η αυξημένη διαθεσιμότητα πιο ισορροπημένων επιλογών θα συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας γενιάς με πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες, μεγαλύτερη επίγνωση των επιλογών της και ισχυρότερες βάσεις για μια υγιή ενήλικη ζωή μακροπρόθεσμα.

Ωστόσο, η επιτυχία των νέων μέτρων προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων, δηλαδή της σχολικής κοινότητας, των γονέων, των υπευθύνων κυλικείων και φυσικά των επαγγελματιών υγείας, ώστε τα μηνύματα που λαμβάνει το παιδί να είναι κοινά και συνεπή. Η παρουσία του διαιτολόγου στο σχολικό περιβάλλον μπορεί να μετατρέψει το κυλικείο από χώρο αγοράς τροφίμων σε εργαλείο εκπαίδευσης και προαγωγής υγείας. Η πρόκληση είναι να καταφέρουμε να κάνουμε την υγιεινή διατροφή ελκυστική, προσιτή και καθημερινή επιλογή, ώστε να επωφελούνται τα παιδιά όχι μόνο στο σχολείο, αλλά και στη μελλοντική τους ζωή.

Η Δρ. Μαρία Μεντζέλου είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition