Από το 1973-74, η Άγκυρα έχει προβάλει τον εκτός διεθνούς δικαίου ισχυρισμό ότι τα νησιά δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και ως εκ τούτου ή όποια οριοθέτηση θα πρέπει να γίνει μεταξύ των χερσαίων όγκων, εξ ου και η διχοτόμηση του Αιγαίου. Αυτός ο αυθαίρετος τουρκικός ισχυρισμός είναι η μήτρα από την οποία γεννήθηκε μία σειρά από μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις, με κορυφαία το περιβόητο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, το οποίο οριοθέτησε την ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα ελληνικά νησιά, ούτε καν την Κρήτη.

Η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν είναι τίποτα άλλο από την αναγόρευση σε πολιτικό σύνθημα και τίτλο μίας ολόκληρης πολιτικής. Με βάση τον ίδιο ισχυρισμό, η Άγκυρα δεν χάνει ευκαιρία να δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι χωρίς τη δική της συγκατάθεση δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν έρευνες και οποιαδήποτε υποδομή στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό εξηγεί και τη στάση της στο επεισόδιο της Κάσου, τον Ιούλιο του 2024.

Η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων γύρω από το ερευνητικό σκάφος Ievoli Relume, που είχε μισθώσει η Αθήνα, υπηρετούσε έναν ευρύτερο σκοπό: Να υποχρεώσει τους εμπλεκομένους να αντιμετωπίσουν την Τουρκία σαν αρμόδιο παράκτιο κράτος. Το ζητούμενο δεν ήταν να ματαιωθεί η πόντιση του καλωδίου. Ήταν να δημιουργηθεί ένα πολιτικό προηγούμενο, το οποίο στη συνέχεια η Άγκυρα θα επικαλούνταν ως έμπρακτη απόδειξη ότι είχε αναγνωρισθεί η αξίωσή της για δικαιοδοσία στις θάλασσες εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων (έξι μίλια).

Η τακτική της Άγκυρας είναι πάγια: Απειλεί με χρήση ναυτικής βίας για να επιβάλει διπλωματικά τετελεσμένα. Έτσι, στα επτά μίλια ανατολικά της Κάσου, τουρκικά πολεμικά παρεμπόδισαν το ερευνητικό σκάφος, απαιτώντας η Αθήνα να της γνωστοποιήσει επισήμως το σχέδιο για την πόντιση του καλωδίου και κατ’ αυτόν τον τρόπο να αναγνωρίσει την τουρκική δικαιοδοσία. Κι αυτό όχι σε δυνητική ΑΟΖ, αλλά σε οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ (συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο).

Επαναλαμβάνω ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει να εμποδίσει την πόντιση του καλωδίου. Σκοπός της είναι να αποσπάσει κάποιου είδους αναγνώριση ότι έχει δικαιοδοσία. Γι’ αυτό και είναι πάντα έτοιμη να αρχίσει συνομιλίες με την Ελλάδα, θεωρώντας σωστά ότι τέτοιου είδους συνομιλίες θα οδηγήσουν σε μία άμεση ή έστω έμμεση αναγνώριση της τουρκικής δικαιοδοσίας. Έτσι, η αποκλιμάκωση της έντασης χρησιμοποιείται σαν όχημα προώθησης της αρχικής διεκδίκησης.

Στρίβειν δια Γαλλίας

Στο σημείο αυτό είναι χρήσιμο να σημειωθεί ότι το άρθρο 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας κατοχυρώνει την τοποθέτηση υποθαλάσσιων καλωδίων, με την υποχρέωση γνωστοποίησης-ενημέρωσης του παράκτιου κράτους. Η απαίτηση συναίνεσης για τη χάραξη της διαδρομής αφορά αγωγούς, όχι καλώδια. Στο επεισόδιο της Κάσου, η Αθήνα ναι μεν δεν προέβη σε επίσημη γνωστοποίηση-ενημέρωση προς την Άγκυρα, αλλά υποχώρησε ατάκτως στην τουρκική ναυτική πίεση.

Ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωσε ότι το πλοίο ολοκλήρωσε τις προγραμματισμένες εργασίες του, οι οποίες δεν είχαν καν αρχίσει! Αντιμέτωπη με τη δυναμική τουρκική πρόκληση, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επέλεξε μετά από αρκετό καιρό να “στρίψει αλά γαλλικά”. Παραχώρησε με πολύ ευνοϊκούς όρους το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της Great Sea Interconnector Α.Ε. που θα κατασκευάσει και θα εκμεταλλευθεί το καλώδιο σε μία γαλλική εταιρεία, η οποία διατηρεί επενδύσεις στην Τουρκία και έχει καλές σχέσεις με την κυβέρνηση Ερντογάν. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ενέπλεξε τον γαλλικό παράγοντα για να αποφύγει την άμεση αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Δεν είναι απλώς ότι μ’ αυτόν τον τρόπο θα αυξήσει το κόστος για την Άγκυρα εάν αποφάσιζε να παρεμποδίσει εμπράκτως το έργο. Είναι κυρίως ότι μετέθεσε στη γαλλική εταιρεία τον χειρισμό της υπόθεσης, ο οποίος ήταν και παραμένει αποκλειστική αρμοδιότητα του ελληνικού κράτους και όχι της γαλλικής εταιρείας. Πονηρά σκεπτόμενο, το δίδυμο Μητσοτάκης-Γεραπετρίτης άναψε παρασκηνιακά το πράσινο φως στη γαλλική εταιρεία να προβεί αυτή στη γνωστοποίηση-ενημέρωση που απαιτούσε η Άγκυρα.

Πράγματι, σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, η γαλλική εταιρεία προέβη παρασκηνιακά στην εν λόγω γνωστοποίηση-ενημέρωση, αλλά οι Τούρκοι ζήτησαν αυτό να γίνει επισήμως από την Αθήνα. Και επειδή αυτό δεν μπορούσε να το κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ανέλαβε να το κάνει η γαλλική κυβέρνηση. Αυτόν τον σκοπό είχε η επίσκεψη της Γαλλίδας πρέσβεως στην Άγκυρα στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η μεθόδευση για το καλώδιο 

Προφανώς, το Παρίσι ενδιαφέρεται για την ομαλή ολοκλήρωση του έργου, αλλά δεν πολυενδιαφέρεται για την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Είχε συμφέρον να ξεπεράσει τον τουρκικό σκόπελο και το γεγονός ότι η Αθήνα ήθελε το ίδιο, χωρίς να “λερώσει τα χέρια της” και να κατηγορηθεί για απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων, διευκόλυνε τα πράγματα. Από την πρώτη στιγμή που οι Μητσοτάκης-Γεραπετρίτης έβαλαν στο παιχνίδι τη γαλλική εταιρεία, είχα προειδοποιήσει –από αυτές τις στήλες και σε ηχητικά σχόλιά μου– για τη μεθόδευση που παρακολουθούμε αυτές τις ημέρες.

Όλα, λοιπόν, δείχνουν ότι η μεθόδευση έφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα για την Άγκυρα, η οποία πήρε την αναγνώριση της δικαιοδοσίας της, έστω και αν την πήρε από το Παρίσι και όχι από την Αθήνα. Η Τουρκία εξέδωσε, βεβαίως, αντι-NAVTEX, ως απάντηση στην ελληνική και κυπριακή, αλλά, όπως μας διαβεβαίωσε ο Φιντάν, όλα είναι τακτοποιημένα. Δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας! Αλλά και η κυβέρνηση Μητσοτάκη βολεύτηκε. Παρέκαμψε τον τουρκικό σκόπελο, χωρίς να εκτεθεί ευθέως, αλλά έχοντας υπονομεύσει καίρια ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ναι μεν δεν γνωρίζουμε το ακριβές περιεχόμενο της επίσημης γνωστοποίησης-ενημέρωσης που παρείχε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών η Γαλλίδα πρέσβης, αλλά είναι σαφές ότι αναγνωρίστηκε η τουρκική δικαιοδοσία. Είναι προφανές πως αυτό το γεγονός έχει ήδη μπει στον σχετικό τουρκικό διπλωματικό φάκελο και θα το βρούμε μπροστά μας σαν απόδειξη εγκυρότητας της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Αυτό δεν φαίνεται να απασχολεί τους Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη, οι οποίοι ουδόλως ενδιαφέρονται για το τι θα αφήσουν στους διαδόχους τους.

Με ανακοινώσεις τους εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για την «απαράδεκτη», όπως χαρακτηρίζουν εξέλιξη, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι «ζημιώνει τα εθνικά μας συμφέροντα».

ΕΛΑΣ: Απαράδεκτη η γαλλική ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για το καλώδιο

Ειδικότερα σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, τονίζει πως «σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές η Γαλλία κατέθεσε γραπτή ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου», τονίζοντας πως «οποιαδήποτε μορφή ενημέρωσης» θα αποτελέσει μελλοντικά πάτημα για την Τουρκία.

Το ρωσικό οικονομικό μέσο ενημέρωσης Kommersant μεταφέρει επίσης τις πληροφορίες των άλλων δύο. Σύμφωνα με το ρωσικό μέσο, το τρίτο τάνκερ συνεχίζει να κατευθύνεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά το λιμάνι εκφόρτωσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Η κατάσταση επηρεάστηκε από τη νίκη των Δημοκρατικών στις τελευταίες εκλογές για το Κογκρέσο, όπως ήταν πεπεισμένος ο ειδικός του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, Αλεξέι Ναούμοφ.

Ο Ναούμοφ σχολιασε: «Δεν είναι μυστικό ότι πολλοί Δημοκρατικοί ήθελαν είτε να ακυρώσουν την συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, είτε με κάποιο τρόπο να την φρενάρουν και να τη δυσκολέψουν. Είναι πλέον πιθανό οι πλοιοκτήτες να αξιολογούν τους κινδύνους. Έχουμε δει πολιτικούς των Δημοκρατικών να λένε προς τη διοίκηση των αμερικανικών λιμένων να προσέξουν και να μη δέχονται δεξαμενόπλοια με ρωσικό ντίζελ».

Ο ίδιος είπε ότι «τώρα αξιολογείται η κατάσταση και πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια. Πιστεύω λοιπόν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα εκδικείται τον πρόεδρο βλάπτοντας όμως τους ίδιους τους πολίτες της χώρας». Υπενθυμιζεται ότι οι τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ έχουν διπλασιασθεί και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για τους αγρότες, αλλά και τις μεταφορικές εταιρείες, εν τέλει δε επιβαρύνει τις τιμές όλων των προϊόντων.

Η νεοεκλεγείσα κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ, Μίκι Σέριλ, ουσιαστικά απαγόρευσε την αποδοχή δεξαμενόπλοιων με ρωσικό ντίζελ. Στις 2 Νοεμβρίου, έστειλε επίσημες επιστολές στους φορείς εκμετάλλευσης λιμενικών και κρατικών τερματικών σταθμών μεταφορών, απειλώντας με πρόστιμα. Δεν μπορεί στην πράξη να απαγορεύσει πάντως την εκφόρτωση, παρά μόνον κινούμενη νομικά αφ΄ης στιγμής η εκφόρτωση απαιτείται με προεδρικό διάταγμα.

Τι μπορεί να γίνει

Το Σύνταγμα δίνει ρητά στο Κογκρέσο την εξουσία να ρυθμίζει το εμπόριο με ξένα έθνη (Commerce Clause). Μπορεί λοιπόν να ενεργοποιήσει τον υπάρχοντα νόμο, αλλά για να ανατρέχει την απόφαση του Τραμπ (όπως και μετά από βέτο του) θα χρειαστεί αυξημένη πλειοψηφία των 2/3. Υπάρχει πάντως ήδη ο νόμος για τις κυρώσεις που παρακάμφθηκε με την απόφαση του Τραμπ, καθώς τις ανέστειλε  μέχρι την άνοιξη. Ο νόμος δεν παύει να είναι υπαρκτός.

Για να ανατραπεί η απόφαση του προέδρου Τραμπ απαιτούνται συγκεκριμένα 290 ψήφοι στη Βουλή και 67 στη Γερουσία. Οι Δημοκρατικοί έχουν εξασφαλίσει τουλάχιστον 254 έδρες, αλλά για τις 290, χρειάζονται τη στήριξη 36 διαφωνούντων Ρεπουπλικανών. Στη Γερουσία θα χρειαστούν επίσης τη στήριξη των Ρεπουμπλικάνων γιατί έχουν 54 έδρες και υπολείπονται έως τις 67. Δεν είναι καθόλου εύκολο να βρουν αυτές τις έδρες και στα δύο σώματα.

Η νέα σύνθεση στα δύο σώματα θα ισχύσει από τις 3 Ιανουαρίου πάντως και μέχρι τότε τον έλεγχο τον έχουν οι Ρεπουμπλικανοί. Οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ακόμη και πριν από τις εκλογές, προειδοποίησαν τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες που εμπλέκονται στην προμήθεια ρωσικών καυσίμων, με ποινική δίωξη.

Ο Τραμπ από τη μία πλευρά έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς, από την άλλη πλευρά, είπε ότι θα ασκήσει βέτο και πρόσφατα διέταξε έρευνα σε βάρος Δημοκρατικών, με την κατηγορία ότι «απειλούν πολίτες». Όλα είναι ρευστά αυτή τη στιγμή και σίγουρα η υλοποίηση της συμφωνίας Πούτιν-Τραμπ για το ντίζελ καθυστερεί.

Τι κάνουν οι Ρώσοι

Θεωρείται ότι η Ρωσία τηρεί στάση αναμονής και ως προσωρινή λύση κατέληξε στο να κατευθυνθούν τα δεξαμενόπλοια στη Βραζιλία, την Τουρκία και τη Βόρεια Αφρική. Ο καθηγητής του Χρηματοοικονομικού Πανεπιστημίου της Μόσχας Βαλέρι Αντριάνοφ σχολίασε σε ρωσικό μέσο:

«Αυτή είναι μια παγκόσμια πρακτική, συχνά και κατά την εμπορία πετρελαϊκών προϊόντων, για πολλούς λόγους. Τα δεξαμενόπλοια μπορούν να αλλάξουν την κατεύθυνσή τους έως και δέκα φορές, ανάλογα με το ποιος είναι ο αγοραστής. Αυτές οι συμβάσεις αγοράς συνεχίζουν να είναι υπό διαπραγμάτευση και το εμπόρευμα μπορεί να μεταπωλείται μόλις τα δεξαμενόπλοια φτάσουν στον προορισμό τους. Τώρα βλέπουμε ότι τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται κοντά στις παραδοσιακές αγορές ντίζελ, δηλαδή κοντά στη Βραζιλία, τη Βόρεια Αφρική, επομένως είναι πιθανό να παραδοθούν εκεί. Το φορτίο τους εξάλλου είναι μάλλον συμβολικό και δεν έχει σημαίνοντα όγκο».

Και οι Ρώσοι, όπως και οι Δυτικοί εκτιμούν ότι οι ποσότητες δεν θα λύσουν το πρόβλημα των τιμών και η συμφωνία ήταν περισσότερο ένα θετικό μήνυμα για την αγορά παρά μια πραγματική μετατόπιση στην ισορροπία προσφοράς και ζήτησης που θα έριχνε τις τιμές θεαματικά.

Και οι αγοραστές “το σκέφτονται”

Το Al Jazeera αναφέρει ότι οι έμποροι ντίζελ των ΗΠΑ διστάζουν έως αρνούνται να αγοράσουν ρωσικό ντίζελ μετά τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν γιατί με την άνοδο των Δημοκρατικών “βλέπουν” νομικό ρίσκο. Το θέμα είναι ότι ναι μεν το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ενέκρινε προσωρινά τις πωλήσεις ρωσικού ντίζελ, αλλά η απαγόρευση του Κογκρέσου σχετικά με τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία παραμένει σε ισχύ, δημιουργώντας μεγάλη αβεβαιότητα για τους εμπόρους.

Βουλευτές προειδοποίησαν επίσης τις τράπεζες, τις λιμενικές αρχές και τους διανομείς καυσίμων ότι η διαχείριση των εισαγωγών θα μπορούσε να τους εκθέσει σε αστική ή ποινική ευθύνη, καθώς και σε μελλοντικές έρευνες του Κογκρέσου, σύμφωνα με το AlJazeera. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η εξαίρεση είναι νόμιμη, ενώ κανένα δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί επί της διαφοράς.

Η Μόσχα δηλώνει πάντως ότι η συμφωνία προχωρά έστω και μετ΄εμποδίων. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι «όλο το ντίζελ θα βρει τους αγοραστές του».

Από τη Βάλτιστα στη Χαραυγή

Η ιστορία του χωριού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το παρελθόν του Πωγωνίου. Η Χαραυγή ήταν παλαιότερα γνωστή με την ονομασία Βάλτιστα, ένα όνομα που διατηρούσε για πολλές γενιές, πριν το χωριό αποκτήσει τη σημερινή του ονομασία το 1956.

Πίσω από το παλιό όνομα κρύβεται η μνήμη ενός τόπου που γνώρισε διαφορετικές εποχές, αλλαγές και δυσκολίες, όπως τόσα άλλα χωριά της ακριτικής Ηπείρου. Η ιστορία της περιοχής διαμορφώθηκε μέσα από τη σχέση των κατοίκων με τη γη, την κτηνοτροφία, τη γεωργία και τις ιδιαίτερες συνθήκες ζωής κοντά στα σύνορα.

Η παλιά ονομασία Βάλτιστα εξακολουθεί να αποτελεί ένα μικρό κομμάτι της συλλογικής μνήμης του χωριού, θυμίζοντας τις ρίζες και την ταυτότητά του.

Ένα χωριό ανάμεσα στα βουνά και τα σύνορα

Η Χαραυγή βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 540 μέτρων, χτισμένη στις πλαγιές του λόφου Πλάκα, νοτιοανατολικά της οροσειράς της Μουργκάνας. Η απόστασή της από τα Ιωάννινα είναι περίπου 62 χιλιόμετρα, ενώ βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον συνοριακό σταθμό της Κακαβιάς.

Η γεωγραφική της θέση αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Εδώ, η ηπειρώτικη γη απλώνεται μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα, δημιουργώντας ένα τοπίο με έντονο ακριτικό χαρακτήρα. Τα βουνά, οι πλαγιές και οι καταπράσινες εκτάσεις συνθέτουν ένα σκηνικό που αλλάζει χρώματα ανάλογα με την εποχή.

Ο λόφος Μπίτζα και η ιστορία των πρώτων κατοίκων

Η τοπική παράδοση συνδέει τη δημιουργία του χωριού με ανθρώπους που, κυνηγημένοι από τους Οθωμανούς, αναζήτησαν καταφύγιο στην κορυφή του λόφου Μπίτζα. Εκεί, σε ένα φυσικά προστατευμένο σημείο, φέρεται να δημιουργήθηκε ο πρώτος πυρήνας του οικισμού.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα ιστορία αφορά την ίδια την παλιά ονομασία του χωριού. Σύμφωνα με την τοπική αφήγηση, το όνομα Βάλτιστα προήλθε από έναν βάλτο που υπήρχε παλαιότερα στο μεσοχώρι, στη θέση Αναβρυά. Με την πάροδο του χρόνου, τα νερά διάβρωσαν το έδαφος και ο βάλτος αποστραγγίστηκε.

Η Χαραυγή γνώρισε επίσης δύσκολες στιγμές κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, όταν το χωριό κάηκε και στη συνέχεια ξαναχτίστηκε μέσα στη δεκαετία του 1950. Η σημερινή εικόνα του αποτελεί έτσι ένα κομμάτι μιας μακράς πορείας επιβίωσης και αναγέννησης.

Ένας τόπος γεμάτος νερά και καστανιές

Ένα από τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά της Χαραυγής είναι ο φυσικός της πλούτος. Πάνω από τον οικισμό απλώνονται εκτεταμένοι καστανεώνες, που σύμφωνα με την τοπική ιστορική περιγραφή καλύπτουν περίπου 600 στρέμματα.

Οι καστανιές αποτελούν σημαντικό στοιχείο του τοπίου και χαρίζουν ιδιαίτερη ομορφιά στην περιοχή, ειδικά το φθινόπωρο, όταν τα φύλλα τους αποκτούν αποχρώσεις του χρυσού και του χαλκού.

Γύρω από τα σπίτια υπάρχουν περιβόλια και καρποφόρα δέντρα, ενώ οι πολλές φυσικές πηγές εξασφαλίζουν άφθονα νερά. Πέντε κεντρικές πηγές και αρκετές μικρότερες αναφέρονται στην παλιά περιγραφή του χωριού, εξηγώντας τη δροσιά και την πλούσια βλάστηση που το χαρακτηρίζουν.

Η ξενιτιά και η μνήμη ενός χωριού

Η μεταπολεμική περίοδος, ιδιαίτερα οι δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970, σημαδεύτηκε από μεγάλα μεταναστευτικά κύματα. Η Γερμανία, η Αυστραλία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν προορισμούς για πολλούς Έλληνες που αναζητούσαν μια διαφορετική ζωή.

Η αναχώρηση τόσων ανθρώπων άφησε το αποτύπωμά της στη Χαραυγή. Σπίτια που κάποτε φιλοξενούσαν πολυμελείς οικογένειες άρχισαν να μένουν άδεια, ενώ οι νεότερες γενιές μεγάλωναν συχνά μακριά από τον τόπο των προγόνων τους.

Ωστόσο, η ξενιτιά δεν σήμαινε απαραίτητα και οριστικό αποχωρισμό. Οι δεσμοί με το χωριό παρέμειναν ισχυροί, μέσα από τις επισκέψεις, τις οικογενειακές παραδόσεις, τις γιορτές και τις αναμνήσεις. Για πολλούς αποδήμους και τους απογόνους τους, η Χαραυγή εξακολουθεί να αποτελεί τον τόπο καταγωγής, ένα σημείο αναφοράς που δεν ξεχνιέται.

Ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Κοσμάς στην Αετόπετρα

Σημαντική θέση στη ζωή του χωριού κατέχει ο ναός του Αγίου Δημητρίου, που αποτελεί την κεντρική εκκλησία και συνδέεται με την τοπική θρησκευτική παράδοση.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εξωκλήσι του Αγίου Κοσμά, χτισμένο ψηλά στον λόφο της Αετόπετρας. Από το σημείο αυτό ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την πανοραμική θέα προς την ευρύτερη περιοχή, ανακαλύπτοντας μια διαφορετική οπτική της ηπειρώτικης υπαίθρου.

Στην πλατεία του χωριού ξεχωρίζει επίσης το παραδοσιακό πηγάδι, ένα ακόμη στοιχείο που θυμίζει την παλαιότερη καθημερινότητα των κατοίκων, όταν οι φυσικές πηγές και τα πηγάδια αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους.

Χαραυγή, ένα ταξίδι στην αυθεντική Ήπειρο

Η ομορφιά της Χαραυγής βρίσκεται στην απλότητα, στα καταπράσινα τοπία, στις καστανιές, στις παλιές ιστορίες και στην αίσθηση ότι εδώ η παράδοση εξακολουθεί να αποτελεί ζωντανό κομμάτι της καθημερινότητας.

Είναι ένα από εκείνα τα μικρά χωριά της ελληνικής μεθορίου που κουβαλούν μεγάλες ιστορίες. Ένας τόπος που γνώρισε δυσκολίες, καταστροφές και αλλαγές, αλλά διατήρησε την ιδιαίτερη ταυτότητά του. Ένα πέτρινο μπαλκόνι με θέα στην ιστορία, τη φύση και τις μνήμες μιας άλλης Ελλάδας.

Δείτε εδώ το βίντεο:

Το βίντεο δημοσιεύθηκε σήμερα  στο κανάλι μου Point Of View GR στο YouTube

Ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός είχε ανακοινώσει νωρίτερα την αναχαίτιση δύο βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύθηκαν από τους Χούθι προς το Ριάντ, λίγο αφότου οι αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση και δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου άκουσαν ισχυρές εκρήξεις. Ανακοίνωσε επίσης την καταστροφή δύο πυραύλων κρουζ που εκτοξεύθηκαν προς το Ριάντ και το νότιο τμήμα της χώρας.

نقلت وكالة الأنباء الفرنسية، عن شهود عيان، أنّ مركز الملك عبدالله المالي في #الرياض استُهدف بهجوم الحوثيين صباح الاحد، مع تضرر مبنى أرامكو في المنطقة.وقال شاهد طلب عدم ذكر اسمه لحساسية المسألة “تم استهداف برج أرامكو في كافد”وأكّد شاهدان آخران وقوع أضرار في المبنى الزجاجي.
#riyadh https://t.co/zzh5eAhsiC

— ادم عبدالغني (@adamymni7) November 8, 2026

Η πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, κυρίως το αεροδρόμιό της, στοχοθετείται συχνά από τον Οκτώβριο από τους φιλοϊρανούς μαχητές που μάχονται κατά της κυβέρνησης της Υεμένης, η οποία υποστηρίζεται από τον συνασπισμό.

«Ο πύργος της Aramco στο KAFD έγινε στόχος, αυτό είναι βέβαιο», δήλωσε ένας από τους αυτόπτες μάρτυρες, αναφερόμενος στο οικονομικό κέντρο της πόλης (King Abdullah Financial District/KAFD). Δυο άλλοι αυτόπτες μάρτυρες επιβεβαίωσαν ότι είδαν ζημιές στο κτίριο.

Αρκετοί όροφοι του κτιρίου έμοιαζαν να έχουν υποστεί ζημιές, δήλωσε ένα αυτόπτης μάρτυρες, που έκανε λόγο για σπασμένα παράθυρα και εμφανείς ζημιές σε τμήμα της πρόσοψης.

Τα πυρά εξαπολύθηκαν λίγες ώρες αφότου το υπουργείο Παιδείας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε χθες βράδυ ότι ξεκινούν και πάλι τα μαθήματα διά ζώσης στο Ριάντ, ύστερα από αρκετές εβδομάδες τηλεκπαίδευσης μετά το πρόσφατο κύμα πληγμάτων.

Οι επιθέσεις των Χούθι ανέβαλαν κατά έναν χρόνο το Ασιατικό Κύπελλο Ποδοσφαίρου

ο Ασιατικό Κύπελλο Ποδοσφαίρου αναβλήθηκε από τις αρχές του 2027 για τον Δεκέμβριο του επόμενου έτους, μετά τις πρόσφατες επιθέσεις στη διοργανώτρια χώρα, τη Σαουδική Αραβία, όπως ανακοίνωσε σήμερα, Τρίτη, η Ασιατική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου (AFC).

Μια επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ τον περασμένο μήνα στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 12 ανθρώπους και προκάλεσε τον τραυματισμό περισσότερων από 300, με το κίνημα των Χούθι της Υεμένης —το οποίο πρόσκειται στο Ιράν— να αναλαμβάνει την ευθύνη για την πιο φονική επίθεση στη Σαουδική Αραβία εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν, καθώς οι Χούθι δήλωσαν χθες, Δευτέρα, ότι εξαπέλυσαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) με στόχο το αεροδρόμιο του Νταμάμ, εγείροντας περαιτέρω ερωτήματα σχετικά με το αν το ασιατικό κύπελλο θα μπορούσε να διεξαχθεί όπως είχε προγραμματιστεί, από τις 7 Ιανουαρίου έως τις 5 Φεβρουαρίου.

Σήμερα, η AFC ανακοίνωσε ότι το τουρνουά, στο οποίο συμμετέχουν 24 ομάδες, θα διεξαχθεί τελικά από τις 23 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους έως τις 21 Ιανουαρίου 2028.

Η οργανωτική επιτροπή της διοργάνωσης ανέφερε ότι το πρόγραμμα του τουρνουά μεταβλήθηκε υπό το πρίσμα των «εξαιρετικών συνθηκών που προέκυψαν από τις εξελίξεις στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών δυσκολιών σε επίπεδο υλικοτεχνικής υποστήριξης και διαταραχών στις μετακινήσεις».

«Οι νέες ημερομηνίες διεξαγωγής του τουρνουά θα υποβληθούν στη FIFA προς έγκριση», προστίθεται στην ανακοίνωση.

Η πρώτη δοκιμασία Σινιρλίογλου, σε ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, κρίνεται αποτυχημένη, ωστόσο, ο δρόμος ακόμη είναι μακρύς. Ιδιαίτερα εάν διαπιστωθεί αδιέξοδο, ενδέχεται να αναζητηθούν τρόποι άρσης του μέσα από συμβιβασμούς. Εάν για παράδειγμα, οι ΗΠΑ δεν επιθυμεί όσους είναι σήμερα φαβορί και πιέσει για “τρίτο δρόμο”, τίποτε δεν θα πρέπει να αποκλείεται. Σε αυτό προφανώς επενδύει η Άγκυρα.

Η Λευκωσία, τόσο στη Νέα Υόρκη όσο και σε διάφορες πρωτεύουσες, αλλά και με παρεμβάσεις στο ψηλότερο επίπεδο, από την Κύπρο, δίνει το στίγμα της και εξηγεί τους λόγους για τους οποίους, ο Τούρκος αξιωματούχος δεν πρέπει να ηγηθεί των Ηνωμένων Εθνών. Και οι λόγοι δεν αφορούν μόνο τη στάση του ιδίου και της χώρας του έναντι της Κύπρου, της συνεχιζόμενης κατοχής εδαφών του νησιού, αλλά και σε μια σειρά περιπτώσεων, διεθνών θεμάτων, όπως και συμπεριφοράς.

Δράση κατά της Κύπρου

Ο Φεριντούμ Σινιρλίογλου από τη θέση του υφυπουργού Εξωτερικών, του πρέσβη και Μόνιμου Αντιπροσώπου της χώρας του στον ΟΗΕ, συστηματικά και μεθοδικά αμφισβητούσε ( και αμφισβητεί) την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους-μέλους του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για παράδειγμα, στην επιστολή του της 19ης Μαΐου 2022, η οποία κυκλοφόρησε ως έγγραφο A/76/842-S/2022/405, ο Σινιρλίογλου προέβαλε τον διαχρονικό τουρκικό ισχυρισμό ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έπαψε να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963. Αμφισβήτησε τη δικαιοδοσία της και τάχθηκε υπέρ μιας διευθέτησης, η οποία να βασίζεται σε δύο κράτη στο νησί και στην κυρίαρχη ισότητα. Η επιστολή αναφέρει ρητά ότι ενεργούσε βάσει κυβερνητικών οδηγιών

Και αυτή είναι μια από τις πάρα πολλές περιπτώσεις, καθώς η Τουρκία έχει στήσει βιομηχανία επιστολών στον ΟΗΕ, που στρέφονται κατά της Κύπρου και της Ελλάδας. Σημειώνεται πως κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Μόνιμος Αντιπρόσωπος, προωθούσε επιστολές και έγγραφα του εκπροσώπου της αποσχιστικής οντότητας, ο οποίος, όπως είναι γνωστό, φιλοξενείται στα γραφεία της τουρκικής Μόνιμης Αντιπροσωπείας. Οι θέσεις που εξέφραζε, κατά τις παρεμβάσεις του στη Νέα Υόρκη και αποτελούν την επίσημη πολιτική της Άγκυρας έναντι της Κύπρου, μπορούν, μεταξύ άλλων, να κωδικοποιηθούν ως εξής:

• Η Τουρκία δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος-μέλος των Ηνωμένων Εθνών (και της Ευρωπαϊκής Ένωσης).
•  Αμφισβήτησε με διπλωματικές ενέργειες του, στηρίζοντας τουρκικές παραβιάσεις, την κυριαρχία της ΚΔ τόσο στο έδαφος όσο και στη θάλασσα.
• Επιστολές, που είχε στείλει όταν υπηρετούσε ως Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη, αμφισβητούσε την Κυπριακή Δημοκρατία και με την «επιχειρηματολογία» του ακύρωνε τα ψηφίσματα του Διεθνούς Οργανισμού. Του Οργανισμού, που θέλει να ηγηθεί. Για παράδειγμα, το ψήφισμα 541 (1983) του Συμβουλίου Ασφαλείας καλεί ρητά τα κράτη να μην αναγνωρίζουν κανένα κυπριακό κράτος εκτός από την Κυπριακή Δημοκρατία, ήταν και είναι «άγνωστο» για τον Τούρκο υποψήφιο.
• Επιχείρησε να ακυρώσει αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, που αφορούσαν την Τουρκία.

Η περίπτωση της Κίνας

Ο Σινιρλίογλου άσκησε επανειλημμένα κριτική στην Κίνα σχετικά με τη μεταχείριση των Ουιγούρων (τουρκογενής, μουσουλμανική σουνιτική εθνοτική ομάδα που ζει κυρίως στην αυτόνομη περιοχή της Σιντσιάνγκ, της βορειοδυτικής Κίνας). Και τούτο το έπραξε μέσω παρεμβάσεών του στον ΟΗΕ. Η στάση του αυτή, που έχει σχέση με την πολιτική της «προστασίας των όπου γης μουσουλμάνων», που προωθείται με στόχο να παρουσιασθεί ο Ερντογάν ως πατερούλης, δεν τεκμηριώθηκε κατά τις παρεμβάσεις του. Κι αυτό που προκάλεσε με τη συμπεριφορά αυτή ήταν κρίση στις σχέσεις Κίνας-Τουρκίας.

Σε σχέση με τα πιο πάνω, τα πρακτικά του Συμβουλίου Ασφαλείας της 27ης Οκτωβρίου 2021 καταγράφουν μια έντονη αντιπαράθεση, η οποία προκλήθηκε από κριτική της Κίνας σχετικά με τη στάση της Τουρκίας στη Συρία. Ο Σινιρίογλου απάντησε επικρίνοντας το ιστορικό των χωρών που επέκριναν την Τουρκία όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ωστόσο, στο σχετικό απόσπασμα δεν γίνεται ρητή αναφορά στους Ουιγούρους.

Αφγανές γυναίκες

Οργανώσεις γυναικών από το Αφγανιστάν κατηγόρησαν τον Σινιρίογλου ότι, μέσω της αξιολόγησής του, έδειξε κατανόηση απέναντι στην καταπίεση που ασκούν οι Ταλιμπάν και πρότεινε μια πορεία προς την εξομάλυνση, χωρίς να διασφαλίζεται επαρκώς η προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών.

Ο Σινιρίογλου, ως γνωστό, είχε διορισθεί Ειδικός Συντονιστής για τη διενέργεια ανεξάρτητης αξιολόγησης, σύμφωνα με το ψήφισμα 2679 (2023) του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η έκθεση που προέκυψε πρότεινε ένα πλαίσιο διεθνούς εμπλοκής και μια υπό όρους πορεία προς την εξομάλυνση. Η κριτική, που δέχθηκε εστιάζεται στους όρους υπό τους οποίους η διεθνής κοινότητα θα αλληλοεπιδρά με τους Ταλιμπάν, καθώς και στη θέση που κατέχουν τα δικαιώματα των γυναικών σε αυτή τη διαδικασία.

Και στην αρμενική εκκλησία

Ο Σινιρλίογλου αντιμετωπίζει δημόσια καταγγελία σχετικά με φερόμενη προθυμία του να διευκολύνει παρεμβάσεις στην Αρμενική Εκκλησία. Στις 23 Ιουλίου 2026, το Αρμενικό Κέντρο Πολιτικών Δικαιωμάτων, η Επιτροπή του Ελσίνκι στην Αρμενία, το Φόρουμ για τη Θρησκευτική Ελευθερία στην Ευρώπη και η οργάνωση “Christian Solidarity International”, εξέδωσαν κοινή δήλωση σχετικά με μια καταγεγραμμένη τηλεφωνική συνομιλία που δημοσιοποιήθηκε στις 8 Ιουλίου.

Υποστήριξαν ότι ο Σινιρίογλου φάνηκε πρόθυμος να εξετάσει το ενδεχόμενο στήριξης προσπαθειών για την απομάκρυνση του Καθολικού Πατριάρχη Απάντων των Αρμενίων και ανώτατου πνευματικού ηγέτη της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, Καρεκίν Β’. Τα πρόσωπα που πραγματοποίησαν την κλήση ήταν Ρώσοι φαρσέρ, οι οποίοι προσποιήθηκαν τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν. Οι οργανώσεις αναγνώρισαν την προέλευση της κλήσης, ωστόσο υποστήριξαν ότι η προθυμία παροχής βοήθειας ήταν ασύμβατη με το αξίωμά του ως Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ.

Συμπεριφορές

Σε βάρος του Σινιρλίογλου, Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ, υπάρχουν, καταγγελίες για τη συμπεριφορά του έναντι συνεργατών του και ξένων αξιωματούχων. Ελέγχεται για φραστικές επιθέσεις (περιπτώσεις και κατά γυναικών), που φαίνεται να έχουν απασχολήσει τον Οργανισμό, μετά από καταγγελίες κυβερνήσεων και των επηρεαζόμενων προσώπων.

Ο Σινιρλίογλου έχει κατηγορηθεί, επίσης, για τον τρόπο που παρουσίασε την αξιολόγηση των εκλογών στη Γεωργία. Πέραν των πιο πάνω, ξεκάθαρα κατηγορείται ότι προωθεί τουρκικά διμερή ζητήματα κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ. Κι αυτό φαίνεται από τις παρεμβάσεις του σε διάφορα ανοικτά ζητήματα στο διεθνές πεδίο. Τη στάση του, για παράδειγμα, στο Ουκρανικό ή έναντι της Χαμάς.

Ο ρόλος της Αθήνας

Η Ελλάδα προεδρεύει αυτή την περίοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας και είναι προφανές ότι έχει μεγάλες δυνατότητες παρέμβασης. Θα είναι και μια ευκαιρία να επανορθώσει το λάθος που διέπραξε με την υποστήριξη του Σινιρλίογλου να εκλεγεί Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ. Μια εκλογή, την οποία προφανώς και χρησιμοποιεί η κατοχική δύναμη ως διαβατήριο για το επόμενο βήμα στην καριέρα του 70χρονου Τούρκου αξιωματούχου.

Η Ελλάδα, συνεπώς, ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας μπορεί να πράξει πολλά για την αποτροπή κάθε πιθανότητας εκλογής του υποψήφιου της Άγκυρας. Και μετά και τις τελευταίες εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο να το πράξει ανοικτά. Η Κυπριακή Δημοκρατία, άρχισε και κλιμακώνει αυτή την προσπάθεια της επιστρατεύοντας όλες τις δυνάμεις και χρησιμοποιεί κάθε δυνατότητα που διαθέτει.

Είναι σαφές πως τυχόν εκλογής του Σινιρλίογλου, πέραν του γεγονότος ότι θα συνιστά επιβράβευση για την κατοχική δύναμη και ξέπλυμα της για μία άλλη φορά, θα αποτελέσει και ταφόπλακα για το Κυπριακό. Κι αυτό ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί τι θα σημαίνει για την Κύπρο και το Κυπριακό εάν Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είναι ο Φεριντούμ Σινιρλίογλου. Θα είναι και το τέλος!

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός κάνει εκτενή αναφορά στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές, επισημαίνοντας ότι οι οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ στηρίζονται σε γερά θεμέλια που ξεπερνούν τους εκλογικούς κύκλους. Ο Μητσοτάκης, με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από την έναρξη της λειτουργίας του «ελληνικού FBI» επισημαίνει ότι άβατα δεν υπάρχουν, κανένας δεν είναι υπεράνω ελέγχου και η νομιμότητα πρέπει να ισχύει για όλους.

Πάντως, η στάση της Γαλλίας και η ενημέρωση που αναμένεται να παράσχει στην Τουρκία αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες, με φόντο την επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Το ζήτημα έχει προκαλέσει και αντιπαράθεση στην χώρα, μέχρι στιγμής όχι σε επίπεδο κομμάτων, που φαίνεται να τηρούν στάση αναμονής σε ένα ευαίσθητο θέμα. Είναι χαρακτηριστικό πως στο κυριακάτικο μήνυμα του ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, αναφέρθηκε στο ενεργειακό.

Σχολιάζοντας την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού, κόμματα (για παράδειγμα ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ) επικρίνουν την κυβέρνηση στο οικονομικό πεδίο, για θεσμικά ζητήματα και για τους δανειολήπτες, χωρίς να σηκώνουν τους τόνους για το ζήτημα του καλωδίου.

Πάντως, ΜΜΕ, όπως η εφημερίδα “Δημοκρατία” και αναλυτές, υποστηρίζουν ότι η Γαλλία δεν έχει προβεί απλά σε μία τυπική ενημέρωση προς της Τουρκία, αλλά της ζητήθηκε άδεια για το έργο, παρουσιάζοντας της μάλιστα και χάρτες. Για «Προδοσία αλά γαλλικά» αναφέρεται χαρακτηριστικά η “Δημοκρατία”, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, λίγες ώρες πριν από τη χθεσινή έκδοση της NAVTEX…

Από την πλευρά τους, ΜΜΕ υποστηρικτικά στην κυβέρνηση – χαρακτηριστικό το άρθρο του Σάκη Μουμτζή που αποδίδει στους αντιδρώντες ότι σπεύδουν να υιοθετήσουν την τουρκική προπαγάνδα – και πολιτευτές της ΝΔ, αναφέρουν ότι δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο, με τον Μουμτζή να αναφέρει στο άρθρο πως “αν υπήρξε έγγραφη ενημέρωση, η Τουρκία θα είναι η πρώτη που θα το παρουσιάσει”, επισημαίνοντας πως υπάρχει και η εκδοχή “να έχει υποχωρήσει η Τουρκία”.

Φαίνεται ότι οι συνεννοήσεις Τουρκίας-Γαλλίας θα συνεχιστούν, με κύριο ερώτημα αν η ενημέρωση που θα παράσχει η γαλλική εταιρεία θα έχει και καθεστώς άδειας. «Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.

Τι αναφέρει η Χουριέτ

Η τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, σε δημοσίευμά της στο κυριακάτικο φύλλο της, εκτιμά ότι οι εξελίξεις γύρω από το έργο του καλωδίου θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις του Παρισιού, το οποίο έχει αναλάβει την υλοποίησή του. Με τίτλο «Ο κόμπος στο καλώδιο: Τα βλέμματα στρέφονται στη Γαλλία», η εφημερίδα επισημαίνει ότι η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο των διπλωματικών διεργασιών για την αντιμετώπιση του αδιεξόδου μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι εάν το Παρίσι δεν προχωρήσει στην έγγραφη ενημέρωση που ζητά η τουρκική πλευρά, υπάρχει κίνδυνος κλιμάκωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα από το Παρίσι, η ανακοίνωση που εξέδωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών το προηγούμενο βράδυ, στην οποία αναφέρεται ότι «η διαδικασία χορήγησης συγκατάθεσης σχετικά με το έργο του καλωδίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», αποτελεί ένδειξη ότι οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού βρίσκονται σε εξέλιξη.

Στόχος των επαφών είναι να βρεθεί λύση στο ζήτημα, με την Χουριέτ να επισημαίνει ότι η διατύπωση της τουρκικής ανακοίνωσης δείχνει ότι οι γαλλικές πρωτοβουλίες δεν έχουν μέχρι στιγμής ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Άγκυρας, η οποία φαίνεται ότι δεν έχει λάβει την γραπτή ενημέρωση που προσδοκούσε.

Η τουρκική εφημερίδα εκτιμά ότι εάν η Γαλλία δεν αποστείλει εγκαίρως στην Άγκυρα την έγγραφη ενημέρωση που ζητά, ενδεχόμενη έναρξη εργασιών από το ερευνητικό πλοίο σε θαλάσσια περιοχή την οποία η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτει στα όρια της υφαλοκρηπίδας της θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κρίση. Πρόκειται για τα όρια που η Άγκυρα έχει καταθέσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020, τα οποία παραβιάζουν κατάφορα το Δίκαιο της Θάλασσας.

Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τη Χουριέτ, δεν αποκλείεται η Τουρκία να προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο τη διακοπή των ερευνητικών εργασιών. «Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανάληψη της έντασης που είχε σημειωθεί πριν από δύο χρόνια, όταν τουρκικά και ελληνικά πολεμικά πλοία είχαν βρεθεί αντιμέτωπα», αναφέρει χαρακτηριστικά η εφημερίδα, προειδοποιώντας με επανάληψη του επεισοδίου της Κάσου.

Πάντως το δημοσίευμα της είναι στον αντίποδα της φιλοκυβερνητικής Türkiye που παρουσίασε τις εξελίξεις ως διπλωματική επιτυχία της Άγκυρας, με τίτλο «Ανατροπή στην Ανατολική Μεσόγειο! Η Ελλάδα αναγκάστηκε να χτυπήσει την πόρτα της Τουρκίας». Αναφέρθηκε στη συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντιμόν, με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, Μεμέτ Κεμάλ Μποζάι, επιχειρώντας να συνδέσει τη γαλλική διπλωματική κινητικότητα με τις τουρκικές απαιτήσεις για τον GSI.

Η εφημερίδα εξετάζει κατά πόσο ενδεχόμενο αίτημα της Γαλλίας για έγκριση των ερευνών θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων. Ωστόσο, δεν παραμένει ασαφές αν το Παρίσι έχει υποβάλει τέτοιο αίτημα, με βάση την Χουριέτ δεν το έχει κάνει. Το κρατικό πρακτορείο Anadolu και η κρατική τηλεόραση TRT Haber περιορίστηκαν στην αναπαραγωγή της επίσημης τουρκικής ανακοίνωσης, χωρίς αναφορές σε στρατιωτικά σενάρια. Η αγγλόγλωσση Türkiye Today καταγράφει και την ελληνική θέση, επισημαίνοντας ότι οι αρμόδιες ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τη διαδικασία αδειοδότησης έπειτα από αίτημα της Nexans.

Η δήλωση Φιντάν

Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές σχολίασαν πως η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν αφορά την Αθήνα μετά την  απάντηση-θρίλερ του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά» στον ΣΚΑΪ, σχετικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.

«Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει» τονίζουν χαρακτηριστικά οι ελληνικές διπλωματικές πηγές για το σχόλιο του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Σε αυτό το μήκος και η ανάρτηση του πρωθυπουργού.

Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι το ζήτημα που προέκυψε με τις NAVTEX για το υποθαλάσσιο καλώδιο έχει επιλυθεί, χωρίς ωστόσο να δίνονται περισσότερες διευκρινίσεις. Αργότερα της δήλωσης, ήρθε η νέα ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας από την ελληνική πλευρά και την έκδοση της NAVTEX για το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo. Η Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράνομες τις προγραμματισμένες δραστηριότητες», υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που η ίδια διεκδικεί.

Ιδιαίτερη σημασία, ωστόσο, έχει η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ ότι η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Τουρκίας «δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί». Η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι οι επαφές με το Παρίσι βρίσκονται σε εξέλιξη, με την Άγκυρα να επιχειρεί να παρουσιάσει τις συνεννοήσεις ως διαδικασία αναζήτησης της δικής της έγκρισης.

Μετά την ελληνική NAVTEX, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των ερευνών και επαναφέροντας τις πάγιες θέσεις της. Παρά την ένταση των διατυπώσεων, η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό αφήνει περιθώρια για τη συνέχιση των διπλωματικών επαφών.

Τί είπε Σάββατο η αντιπολίτευση

Με βάση τις ανακοινώσεις του το Σάββατο, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν σηκώνουν τους τόνους (τουλάχιστον μέχρι στιγμής) για το ζήτημα της αδειοδότησης, προφανώς εκτιμώντας πως το ζήτημα θα ξεκαθαρίσει στην πορεία. Σε γενικές γραμμές καλούν στην ολοκλήρωση του έργου, μιλούν για το παράδειγμα της Κάσου το 2024, όταν η Τουρκία είχε παρεμποδίσει το έργο με πολεμικά, χωρίς να κάνουν αναφορά ότι η ελληνική πλευρά έχει ήδη υποχωρήσει, έστω μέσω της Γαλλίας.

Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει αυτό που έχει πει από την πρώτη στιγμή ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, ότι το έργο, είναι ένα ευρωπαϊκό έργο και πρέπει να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Από τον ΣΥΡΙΖΑ, η Ρένα Δούρου ανέφερε ότι το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η κυβέρνηση είναι το πώς θα αποτρέψει την επανάληψη της περίπτωσης της Κάσου, όταν δηλαδή τουρκικά πλοία εμπόδισαν την πόντιση παραβιάζοντας κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας («ελπίζουμε αυτή τη φορά να μην ενημερωθούμε για τα πραγματικά τεκταινόμενα από τουρκικές πηγές, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν…», ανέφερε χαρακτηριστικά στο τέλος της δήλωσης της).

Η τομεάρχης παιδείας της ΕΛΑΣ και μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του κόμματος, Ιωάννα Λαλιώτου μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 σχολίασε επίσης τις εξελίξεις με την ηλεκτρική διασύνδεση και την έκδοση της NAVTEX και τόνισε πως μακάρι να επιτευχθεί η πόντιση του καλωδίου, καθώς είναι προς το συμφέρον της χώρας.

Το ΚΚΕ υποστηρίζει την πάγια θέση του ότι το έργο δεν έχει σχέση με τα συμφέροντα του ελληνικού και του κυπριακού λαού, αλλά με τα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών. «Το καλώδιο και κυρίως οι εξορύξεις για να γίνουν πρέπει να μην υπάρχει φοβικό σύνδρομο. Υπάρχουν όμως βουλευτές και υπουργοί της ΝΔ που λένε ότι δεν έχει νόημα να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου, επειδή δεν μπορούμε να διώξουμε τους Τούρκους από την περιοχή, αφού η Τουρκία απειλεί! Εάν η κυβέρνηση φοβάται να ποντίσει ένα καλώδιο και κρύβεται πίσω από τους Γάλλους, φανταστείτε τι θα γίνει με τις εξορύξεις», ανέφερε ο Κυριάκος Βελόπουλος.

Πάντως, την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου δεν θα οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο με την Τουρκία διατύπωσε ο βουλευτής της ΝΔ Άγγελος Συρίγος, στέλνοντας μήνυμα ότι η Αθήνα έχει προετοιμαστεί για κάθε ενδεχόμενο τουρκικής αντίδρασης. «Για κάθε σενάριο υπάρχει μια απάντηση», ξεκαθάρισε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να αντιδράσει «επί του πεδίου» εφόσον προκύψουν εμπόδια στην πόντιση του καλωδίου.

• Φτιάξαμε σύγχρονα εργοστάσια παραγωγής ρεύματος το 2012-2014, όπως η Πτολεμαΐδα 5, και τώρα τα αχρηστεύουμε ή ακόμα και τα ανατινάζουμε!
• Επενδύσαμε σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά… ξεχάσαμε να επενδύσουμε σε μπαταρίες αποθήκευσης, με αποτέλεσμα να παράγουμε ρεύμα που πάει χαμένο.
• Δημιουργήσαμε Χρηματιστήριο Ενέργειας που δεν λειτουργεί σωστά.
• Και καταφεύγουμε συνεχώς σε εισαγόμενο ακριβό φυσικό αέριο, αντί για εγχώριες πηγές. Με αποτέλεσμα να αυξάνεται η τιμή του ρεύματος και να αυξάνεται κι η εξάρτηση από το εξωτερικό.

Η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει ούτε όραμα, ούτε στρατηγική. Χάθηκαν ευκαιρίες, ευνοήθηκαν λίγοι, έγιναν λάθη σε βάρος των πολλών. Τι πρέπει να γίνει, λοιπόν; Πρέπει να αλλάξουμε ριζικά το μείγμα της ενέργειας, ώστε να γίνει πιο φθηνή για όλους! Πώς; Καταθέτω σήμερα ξεκάθαρες προτάσεις σε αυτήν την κατεύθυνση.

• Πρώτον, να επαναλειτουργήσει η σύγχρονη λιγνιτική μονάδα της Πτολεμαΐδας 5, που εγκαινιάστηκε το 2014 και ουσιαστικά δεν αξιοποιήθηκε ποτέ. Τώρα η κυβέρνηση σχεδιάζει να την αντικαταστήσει με μονάδα εισαγόμενου φυσικού αερίου. Γιατί; Εδώ η Γερμανία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί λιγνιτικές μονάδες. Εμείς γιατί να μην αξιοποιήσουμε τη δική μας εγχώρια παραγωγή;
• Δεύτερον, να ολοκληρώσουμε και να λειτουργήσουμε τα υδροηλεκτρικά έργα της Μεσοχώρας και της Συκιάς. Τρία μεγάλα ενεργειακά έργα, πληρωμένα από τον ελληνικό λαό, παραμένουν ανολοκλήρωτα, ενώ εμείς καίμε εισαγόμενο αέριο!
• Τρίτον, να αξιοποιήσουμε ενεργειακά τα σκουπίδια – όπως κάνουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Εμείς τα θάβουμε και πληρώνουμε. Αντί να αποτελούν παθητικό, μπορούν να γίνουν ενεργητικό, με σύγχρονες μονάδες και συμπράξεις με ιδιώτες. Και, προτείνω, τα έσοδα να πηγαίνουν απευθείας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
• Τέταρτον, να επενδύσουμε άμεσα σε μπαταρίες, ώστε να αξιοποιούμε καλύτερα τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Και να προωθήσουμε φωτοβολταϊκά με αποθήκευση στις κατοικίες και ομάδες παραγωγών ενέργειας στην περιφέρεια.
• Πέμπτον, να αλλάξουμε τους όρους λειτουργίας της αγοράς, με περισσότερες μακροχρόνιες συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
• Έκτον, να επιδοτηθεί η θέρμανση και με φυσικό αέριο, όχι μόνο με πετρέλαιο όπως ισχύει σήμερα. Προσέξτε, μιλάω για επιδότηση όχι για επίδομα…

Είναι εθνική ανάγκη να μειώσουμε μόνιμα, όχι ευκαιριακά, το κόστος της ενέργειας στην Ελληνική Περιφέρεια – ιδιαίτερα στην Γεωργία, την Κτηνοτροφία και την Αλιεία. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό όλοι: η ελληνική επαρχία πρέπει να στηριχθεί όσο ποτέ! Τα μέτρα αυτά που προτείνω αυξάνουν την εγχώρια προσφορά Ενέργειας, μειώνουν τη ζήτηση από το δίκτυο, μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και περιορίζουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Δείτε τι συμβαίνει σήμερα: Τον τελευταίο χρόνο, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στον Έλληνα καταναλωτή αυξήθηκε τρισήμιση φορές πάνω απ’ ό,τι αυξήθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη! Και η τιμή του φυσικού αερίου αυξήθηκε τέσσερις φορές πάνω απ, ό,τι αυξήθηκε στην υπόλοιπη Ευρωζώνη! Χρειαζόμαστε, λοιπόν, μια άλλη προσέγγιση. Με κοινωνικά χαρακτηριστικά. Ώστε να έχουμε πιο φθηνή ενέργεια κι έτσι πραγματική ανάπτυξη για όλους και μείωση του κόστους ζωής για τα νοικοκυριά».

Ανάλυση Φορολογικών Δηλώσεων

^{Παρατηρήσεις: Πηγή των στοιχείων είναι η ΑΑΔΕ (Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων). Ο αριθμός των φορολογουμένων αφορά τα φορολογούμενα νοικοκυριά. Με την ονομασία “φορολογούμενο νοικοκυριό” εννοούνται τα δύο μέλη του νοικοκυριού, δηλαδή ο υπόχρεος και η σύζυγος.}

Μεσαία τάξη: Η εξαΰλωση της με στοιχεία

Η πρώτη ουσιώδης παρατήρηση που συνάγεται από τα στατιστικά στοιχεία του πίνακα είναι ότι, την περίοδο 2010-2019 το συνολικό δηλωθέν εισόδημα φυσικών προσώπων βάσει του εντύπου Ε3 από 100,30 συρρικνώθηκε σε 75,22 δις ευρώ, που αντιστοιχεί σε ποσοστό μείωσης -25,0%.

Η δεύτερη αξιοπρόσεκτη διαπίστωση είναι ότι την περίοδο αυτή, το μέσο δηλωθέν εισόδημα των φορολογούμενων νοικοκυριών (υπόχρεος και σύζυγος) από 17.612 ελαττώθηκε σε 11.628 ευρώ. Επειδή στις φορολογικές δηλώσεις του 2019 καταγράφονται τα εισοδήματα του 2018, συνάγεται ότι την μνημονιακή περίοδο 2010-2018 το μέσο δηλωθέν ετήσιο εισόδημα των φορολογούμενων νοικοκυριών μειώθηκε -34,0%!

Η στατιστική παρατήρηση που πιστοποιεί την φτωχοποίηση, όχι μόνο της μεσαίας εισοδηματικής τάξης αλλά και του συνόλου των οικονομικών τάξεων της ελληνικής κοινωνίας είναι ότι, την περίοδο 2010-2019 το ποσοστό των φορολογουμένων που δήλωσαν συνολικό ετήσιο εισόδημα χαμηλότερο των 15.000 ευρώ από 58,7% αυξήθηκε σε 73,2%. Δηλαδή, την περίοδο 2010-2019, τα φορολογούμενα νοικοκυριά που δήλωσαν ετήσιο εισόδημα μικρότερο των 15.000 ευρώ από 3.344.109 εξακοντίστηκε σε 4.732.108.

Οι προαναφερθείσες στατιστικές επισημάνσεις επιβεβαιώνουν, ότι, το εισοδηματικό κλιμάκιο βάσει του οποίου προσδιορίζεται η μεσαία τάξη της ελληνικής κοινωνίας, είναι εξαιρετικά δύσκολο ή μάλλον αδύνατον να οριοθετηθεί. Μια σειρά τεχνοκρατικών προσεγγίσεων πιστοποιούν του λόγου το αληθές. Έστω ότι το εισοδηματικό κλιμάκιο των 24.000 έως 30.000 ευρώ αντιπροσωπεύει ένα νοικοκυριό που ανήκει στη μεσαία κοινωνική τάξη.

Ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (ΦΕΦΠ) που αναλογεί στο ετήσιο εισόδημα των 24.000 ευρώ ανέρχεται σε 4.220 ευρώ, με αποτέλεσμα το ετήσιο καθαρό εισόδημα να υπολογίζεται σε 19.780 ευρώ ή 1.648,3 ευρώ το μήνα. Επίσης, ο αναλογούν άμεσος φόρος στα 30.000 ευρώ υπολογίζεται σε 5.900 ευρώ και άρα το καθαρό ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού εκτιμάται σε 24.100 ευρώ.

Σοκ και δέος

Το  2010, τα φορολογούμενα νοικοκυριά (υπόχρεος και σύζυγος) που είχαν δηλώσει ετήσιο εισόδημα μικρότερο των 24.000 ευρώ ήταν 4.381.096, ήτοι το 76,9% του συνόλου των φορολογούμενων νοικοκυριών. Απεναντίας, το 2019, οι φορολογούμενοι που δήλωσαν ετήσιο εισόδημα χαμηλότερο των 24.000 ανήλθαν σε 5.697.238, ήτοι το 88,1% του συνολικού αριθμού των φορολογούμενων νοικοκυριών. Η εκπληκτική στατιστική διαπίστωση ότι την περίοδο 2010-2019 το ποσοστό των φορολογουμένων που δήλωσαν ετήσιο εισόδημα μικρότερο των 24.000 ευρώ από 76,9% εκτινάχτηκε στο 88,1%, εμπράκτως επιβεβαιώνει την ένδεια της μεσαίας κοινωνικής τάξης στη χώρα μας.

Σοκ και δέος προκαλεί η στατιστική διαπίστωση, ότι, το 2019 φορολογητέο εισόδημα μεταξύ 24.000-30.000 ευρώ δήλωσαν μόλις 275.045 φορολογούμενα νοικοκυριά (υπόχρεος και σύζυγος). Και το εύλογο ερώτημα που ανακύπτει είναι: Αν το εισοδηματικό κλιμάκιο 24.000-30.000 ευρώ αντιπροσώπευε τη μεσαία τάξη της ελληνικής κοινωνίας, είναι δυνατόν μόλις 275.045 νοικοκυριά, ήτοι το 4,2% των φορολογούμενων νοικοκυριών, να ανήκει στη μεσαία τάξη; Ουσιαστικά στην Ελλάδα δεν υπάρχει μεσαία εισοδηματική τάξη. Η παρατεταμένη κοινωνικοοικονομική κρίση της μνημονιακής περιόδου 2010-2018 και η σφοδρή κρίση του 2020 κυριολεκτικά ισοπέδωσαν την ελληνική κοινωνία.

Κλεπτοσύστημα και ένδεια

Στη συνέχεια θα αποδείξουμε, ότι, το 2018 οι Έλληνες που μηνιαίως αμείβονταν με τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό των 650 ευρώ θεωρούνταν ευκατάστατοι και όχι ενδεείς. Έστω ότι το 2018 έκαστος σύζυγος ενός νοικοκυριού εισέπραττε από μια ιδιωτική επιχείρηση μηνιαίως τον κατώτατο μισθό των 650 ευρώ, που σημαίνει ότι το συνολικό ετήσιο εισόδημά του ανερχόταν σε 9.100 ευρώ.

Δηλαδή, οι δύο σύζυγοι μαζί με τα δώρα Χριστουγέννων-Πάσχα και το επίδομα αδείας συγκεντρώνουν ετησίως εισόδημα 18.200 ευρώ. Δοθέντος ότι ο αναλογούν άμεσος φόρος στα 9.100 ήταν 1.638 €, προκύπτει ότι το 2018 το συνολικό καθαρό ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού προσδιοριζόταν σε 16.652 ευρώ, ήτοι 1.380,2 ευρώ το μήνα.

Τα φορολογούμενα νοικοκυριά που το έτος 2019 δήλωσαν καθαρό εισόδημα μικρότερο των 16.652 ευρώ εκτιμώνται σε 5.270.000. Δηλαδή, στην Ελλάδα της προπαγάνδας και της πλύσης εγκεφάλου των πολιτών, το 81,5% του συνολικού αριθμού των φορολογούμενων νοικοκυριών (υπόχρεος και σύζυγος), που το 2018 αμείβονταν με βάση τον κατώτατο μισθό, είχαν καθαρό ετήσιο εισόδημα χαμηλότερο των 16.652 ευρώ!

Εκεί κατάντησαν την Ελλάδα οι αδίστακτες και ατελέσφορες μνημονιακές πολιτικές. Τα Μνημόνια αφάνισαν τη μεσαία τάξη, ρίχνοντας τους τίμιους Έλληνες στο βάραθρο της φτώχειας και της ένδειας. Στη μνήμη μας έρχεται η ρήση του Ναπολέοντα Βοναπάρτη (1769-1821): “Ο πιο σίγουρος τρόπος για να μείνεις φτωχός είναι να είσαι τίμιος”.

Στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης έχουν σχηματοποιηθεί δύο κοινωνικά ταξικά στρώματα. Το πρώτο κοινωνικό στρώμα είναι αυτό της κλεπτοκρατίας, της έκνομης παραοικονομίας και των θεσιθήρων της κυβερνητικής-κρατικής-τραπεζικής εξουσίας που αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των νοικοκυριών.

Το δεύτερο κοινωνικό στρώμα είναι ευρύτατο και στα ενδότερά του συναθροίζονται οι κοινωνικές τάξεις της ένδειας και του βιοπορισμού, που εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύουν το 90% των Ελληνικών νοικοκυριών. Σε αυτό το εκτενές κοινωνικό στρώμα συμπεριλαμβάνονται τα υποζύγια της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή μισθωτοί, συνταξιούχοι, τίμιοι ελεύθεροι επαγγελματίες και έντιμοι επιχειρηματίες, οι οποίοι κουβαλάνε στις πλάτες τους τα φορολογικά βάρη.

Με την ανάλυση των στοιχείων του πίνακα αποδείξαμε ότι η μεσαία τάξη στην Ελλάδα έχει αφανιστεί και το μεγαλύτερο μέρος των πολιτών με δυσκολία καλύπτει τις τρέχουσες βιοποριστικές ανάγκες. Με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ είναι αδύνατον να προσδιοριστεί το εύρος του εισοδηματικού κλιμακίου της μεσαίας τάξης. Με εισοδηματικά κριτήρια, η μεσαία τάξη είναι απροσδιόριστη. Τα μνημόνια έστησαν τη μεσαία τάξη στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Ο Γεώργιος Α. Βάμβουκας είναι καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ)

Τα κίνητρα του νεαρού, που φαίνεται να έδρασε μόνος, παραμένουν άγνωστα, οι Αρχές τονίζουν ωστόσο ότι ήταν ακροδεξιάς ιδεολογίας υπερεθνικιστής. Περίεργος και μοναχικός άνθρωπος, λένε οι γείτονές του. Η επίθεση άρχισε λίγο πριν τις 15:00 τοπική ώρα (16:00 στην Ελλάδα) στην Κεντρική Αγορά της Κρακοβίας, το πολυσύχναστο κέντρο της πόλης που είναι δημοφιλής προορισμός για τους τουρίστες.

Ο 25χρονος, που φορούσε παραλλαγή, μπήκε με το αυτοκίνητό του στην πλατεία και άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως. Χτύπησε μάλιστα και ένα τραμ που περνούσε από εκεί, με αποτέλεσμα να σπάσουν τα παράθυρά του, αλλά κανένας επιβάτης δεν τραυματίστηκε. Ακολούθησαν στιγμές πανικού με το πλήθος να προσπαθεί να φύγει με κάθε τρόπο.

Αμέσως έσπευσαν στο σημείο οπλισμένοι αστυνομικοί που άρχισαν ανταλλαγή πυροβολισμών με τον ύποπτο, ο οποίος χτυπήθηκε από σφαίρες εντός τριών λεπτών. Συγκλονιστικό βίντεο δείχνει τη στιγμή που ένας αστυνομικός αντιμετωπίζει τον ύποπτο στο έδαφος πριν πυροβολήσει αρκετές φορές. Στη συνέχεια, ο αστυνομικός πέφτει στο έδαφος, προφανώς έχοντας τραυματιστεί και ο ίδιος.

Ένας Βρετανός υπήκοος ήταν μεταξύ των έξι ατόμων που σκοτώθηκαν. Οι νεκροί είναι τέσσερις γυναίκες, οι τρεις από την Πολωνία, και δύο άνδρες, ο ένας Βρετανός. Μεταξύ των τραυματιών είναι πέντε αλλοδαποί από την Αυστρία, τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Πορτογαλία και τη Ρωσία.

Τραυματίες είναι και δύο αστυνομικοί, που νοσηλεύονται, ο ένας μάλιστα σε κρίσιμη κατάσταση. Σύμφωνα με ενημέρωση από τον υπουργό Εσωτερικών της χώρας, Μάρτσιν Κιερβίνσκι, ο δράστης νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση, καθώς δέχτηκε πυροβολισμούς κατά την επιχείρηση για τη σύλληψή του. Μέσα στο αυτοκίνητό του, όπως επίσης έγινε γνωστό, βρέθηκαν πολλά όπλα και πυρομαχικά. Κατείχε τα όπλα με άδεια. Στον Πολωνία κηρύχθηκε διήμερο πένθος, ενώ στην Κρακοβία το πένθος κηρύχτηκε ως την Τετάρτη.

Νεκροί και στην κατοικία του δράστη

Εν τω μεταξύ, λίγες ώρες μετά την επίθεση εντοπίστηκαν τρία πτώματα στο σπίτι του δράστη, σε χωριό περίπου 200 χιλιόμετρα από την Κρακοβία. Σύμφωνα με τον Πολωνό πρωθυπουργό, Ντόναλντ Τουσκ, πρόκειται για δύο γυναίκες και έναν άνδρα, οι οποίοι εκτιμάται ότι ανήκουν στο στενό οικογενειακό περιβάλλον του δράστη.

«Φαίνεται ότι πρόκειται για μέλη της στενής οικογένειάς του», δήλωσε ο Τουσκ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες θανάτου τους. Η ανακάλυψη έγινε χάρη σε εικόνες που τραβήχτηκαν από drone πάνω από το σπίτι, πρόσθεσε. Όπως αναφέρουν πολωνικά μέσα ενημέρωσης, τα θύματα είναι οι γονείς και η αδερφή του δράστη, χωρίς να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση μέχρι στιγμής.

Γείτονες που μίλησαν σε πολωνικά μέσα ενημέρωσης είπαν ότι σπάνια έβγαινε από το σπίτι, φορούσε πάντα μαύρα και είχε εμμονή με τις μάσκες. Αλλά και παλιοί συμμαθητές μιλούν για ένα περίεργο άτομο που φορούσε φόρμες και έβαφε τα νύχια του μαύρα. Οι πολωνικές Αρχές πραγματοποιούν εκτεταμένες έρευνες στην κατοικία του υπόπτου και της οικογένειάς του, καθώς εξετάζουν το ενδεχόμενο να υπάρχουν εκεί μεγάλες ποσότητες οπλισμού.

Ο Τουσκ εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι Αρχές θα καταφέρουν να εντοπίσουν και να συλλάβουν σύντομα ενδεχόμενους συνεργούς ή υποστηρικτές του δράστη, ενώ, ευχαρίστησε τους αστυνομικούς που «έσωσαν πολλές ζωές, διακινδυνεύοντας τη δική τους».

Aκροδεξιών πεποιθήσεων ο δράστης

Ο ένοπλος, ήταν συνεπαρμένος από ακροδεξιά ιδεολογία, δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών Μάρτσιν Κιερβίνσκι κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων. «Όλα δείχνουν ότι ο δράστης είχε επηρεαστεί από ακροδεξιά ιδεολογία, ένα ζήτημα που θα αποτελέσει επίσης αντικείμενο έρευνας», τόνισε ο υπουργός που χαρακτήρισε τις απόψεις του ακροδεξιές και υπερεθνικιστικές.

«Αστυνομικοί βρίσκονται στο σημείο, όπως και πράκτορες της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας, τόσο εδώ, στον τόπο του συμβάντος, όσο και στην οικογενειακή κατοικία του ατόμου», πρόσθεσε. Ο υπουργός Άμυνας της Πολωνίας, Βλάντισλαβ Κοσίνιακ-Καμίζ, χαρακτήρισε το Σάββατο το περιστατικό «τρομοκρατική ενέργεια». Παράλληλα, ο υπουργός εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς τις οικογένειες των θυμάτων και ζήτησε να διατηρηθεί η ενότητα σε αυτές τις κρίσιμες, όπως είπε, στιγμές.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι τόνισε ότι η σκέψη του βρίσκεται στα θύματα, στους πληγέντες και στις οικογένειές τους. «Περιμένω λεπτομερής επεξήγηση των συνθηκών που περιβάλλουν αυτά τα δραματικά γεγονότα. Η ασφάλεια των Πολωνών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα» έγραψε ο Ναβρόκι στο X.

Μια αυτόπτης μάρτυρας του περιστατικού δήλωσε ότι άκουσε πυροβολισμούς ενώ βρισκόταν στο δωμάτιο του ξενοδοχείου της στην πολωνική πόλη. «Ακούσαμε πυροβολισμούς από δωμάτιο του ξενοδοχείου, αλλά δεν καταλάβαμε τι συνέβαινε μέχρι που λάβαμε ένα τηλεφώνημα από το ξενοδοχείο, το οποίο επιβεβαίωσε ότι είχε σημειωθεί περιστατικό με πυροβολισμούς», δήλωσε και πρόσθεσε ότι τους δόθηκε εντολή να παραμείνουν στα δωμάτιά τους μέχρι νεωτέρας.

Διεθνείς καταδίκες

Με ανακοίνωσή του το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια προς τις οικογένειες των θυμάτων και την αλληλλεγγύη της προς τον λαό και την κυβέρνηση της Πολωνίας.

«Τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στις οικογένειες και τους οικείους των θυμάτων. Η Ελλάδα εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τον λαό και την Κυβέρνηση της Πολωνίας και εύχεται ταχεία ανάρρωση σε όλους τους τραυματίες», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανάρτηση του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Χ.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, δήλωσε συγκλονισμένος από την επίθεση. «Είμαι συγκλονισμένος και βαθιά θλιμμένος από τους φρικτούς πυροβολισμούς στην Κρακοβία», ανέφερε. «Η σκέψη μου είναι με τις οικογένειες όσων έχασαν τη ζωή τους, με όλους τους τραυματίες και με όσους επηρεάστηκαν από αυτή την παράλογη βία. Το Ηνωμένο Βασίλειο στέκεται αλληλέγγυο στον λαό της Πολωνίας», πρόσθεσε.

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Εντ Μίλιμπαντ, εξέφρασε μέσω κοινωνικών δικτύων τη βαθιά θλίψη της βρετανικής κυβέρνησης για τα θύματα. Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Πολωνία, Τομ Ρόουζ, καταδίκασε την επίθεση χαρακτηρίζοντάς την «άγρια και δολοφονική».

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, έκανε λόγο για «μια τραγωδία που θα γίνει αισθητή πολύ πέρα από τα σύνορα της Πολωνίας». Τον αποτροπιασμό του εξέφρασε και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χαρακτηρίζοντας τους πυροβολισμούς «συγκλονιστικούς». «Εκ μέρους του ουκρανικού λαού, αλλά και προσωπικά, εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στις οικογένειες και στους αγαπημένους ανθρώπους των θυμάτων», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.