Επίσης, συνδέονται με την απόσταση που παίρνουν όλο και περισσότεροι δυτικοί άντρες από τα παραδοσιακά γονεϊκά πρότυπα και τους ρόλους του συζύγου και του πατέρα. Τα πρότυπα δηλαδή που, έστω εμμέσως, έχουν στιγματιστεί ως ξεπερασμένα και «αντιδραστικά» από τη συνηθισμένη ρητορική του νεοφεμινισμού.

Απρόθυμοι άνδρες και γυναίκες

Από την πλευρά τους, πολλοί άντρες τείνουν με τον ένα τρόπο ή τον άλλο να υποβαθμίζουν την «αξία της επένδυσης» που συνίσταται στη δημιουργία οικογένειας και στην πρόθυμη αποδοχή των βαρών που έχει παραδοσιακά μια τέτοια κοινωνική δομή τόσο για τους άντρες, όσο βέβαια και για τις όλο και πιο δύστροπες (“δύσκολες”, “αντιφατικές” κ.λπ.) νέες γυναίκες.

Απρόθυμοι λοιπόν για τέτοιες, σχετικά έστω σταθερές σχέσεις, οι άντρες. Απρόθυμες όμως και οι γυναίκες. Η νεοφεμινιστική ρητορική της «child-free» ζωής έχει πιάσει ιδεολογικά και πρακτικά τόπο, διότι αντανακλά άριστα τα μεταμοντέρνα στερεότυπα του δικαιωματισμού, της εξατομίκευσης, του καταναλωτισμού, της ατομικής χειραφέτησης από όλες τις παραδοσιακές υποχρεώσεις της ζωής των καταναλωτών στο αέναο παρόν: της στάσης ζωής δηλαδή που υπό διάφορα προσχήματα φαίνεται να αδιαφορεί τόσο για το ιστορικό παρελθόν, όσο και για το μέλλον των κοινωνιών. Αξίζει ίσως να σημειωθεί ότι στο πεδίο των ταυτοποιήσεων το 40 % περίπου των νεαρών φιλελεύθερων Αμερικανίδων φαίνεται να εντάσσεται στην κοινότητα LGBT+ (The Despair of Young Liberal Women – The Survey Center on American Life). 

Το δημογραφικό είναι ψυχοπολιτική αταξία

Έτσι θα λέγαμε ότι πριν γίνει θέμα αριθμών ή φανεί σαν μια κάμψη της ποσότητας των γεννήσεων ή ακόμα εκτραπεί σε ανόητες και πρακτικά εκτός θέματος συζητήσεις «υπέρ ή κατά» των εκτρώσεων, το δημογραφικό αντανακλά πρώτα από όλα μια κρίση νοήματος. Είναι ένα σύμπτωμα ψυχοπολιτικής αταξίας και βαθύτατης υπαρξιακής κρίσης του παρακμάζοντος δυτικού κόσμου.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, οι προσπάθειες κρατικής ενίσχυσης της γεννητικότητας με οικονομικά και υλικά μέσα συνήθως δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Και δεν αποδίδουν διότι τα διάφορα επιδόματα δεν στοχεύουν, ούτε μπορούν να στοχεύσουν στο πραγματικό αξιακό κέντρο του προβλήματος. Καταλήγουν σε έναν άρρητο, προσχηματικό λόγο του κράτους και των επίσημων δημογράφων του, ο οποίος εν μέρει συσκοτίζει αντί να διαφωτίζει την ορατή κοινωνική πραγματικότητα.

Άλλωστε, τα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης για μείωση της υπογεννητικότητας που εφαρμόζονται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (εκτός φυσικά της Ελλάδας, που και επίσημα το κράτος, όχι μόνο δεν στηρίζει την τεκνοποίηση, αλλά την καθιστά και τεκμήριο…) αξιοποιούνται κατά βάση από τους μετανάστες και όχι τον εγχώριο πληθυσμό.

Σε αυτή την λογική, η τεκνοποίηση σε ευρωπαϊκό έδαφος καθίσταται τρόπος όχι μόνο «ριζώματος», αλλά και βιοπορισμού για πολλούς μετανάστες, δυσχεραίνοντας ακόμα περισσότερο το δημογραφικό πρόβλημα για το ντόπιο πληθυσμό, ο οποίος παρά τα όποια μέτρα οικονομικής και υλικής ενίσχυσης, δεν φαίνεται να επιθυμεί να αναπαραχθεί.

Δεν είναι θέμα φτώχειας

Οι ευρωπαίες γυναίκες δεν γεννούν, ακόμα και αν το κράτος, με τις κοινωνικές του πολιτικές, υποστηρίζει την αναπαραγωγή του εγχώριου πληθυσμού. Από την άλλη μεριά, στην Ελλάδα, η ιστορική εμπειρία μέχρι τουλάχιστον το ’80, δείχνει ότι τα φτωχά (όχι άπορα, αλλά φτωχά) λαϊκά στρώματα είχαν πολλές πολύτεκνες οικογένειες και πολύ περισσότερες με δύο τουλάχιστον παιδιά: 2,1 παιδιά ανά γυναίκα σε ηλικία αναπαραγωγής είναι ας θυμηθούμε το δημογραφικό όριο που επιτρέπει την εξισορρόπηση των θανάτων και των γεννήσεων. Το όριο δηλαδή που εξασφαλίζει τη διατήρηση μιας κοινότητας που δεν επιθυμεί να ζήσει κάποια στιγμή στο μέλλον της την εμπειρία του «τελευταίου των Μοϊκανών». 

Άλλωστε, το βλέπουμε ξεκάθαρα και σήμερα: η πληθυσμιακή αύξηση των φτωχών χωρών του λεγόμενου τρίτου κόσμου είναι εκρηκτική. Πράγμα που προφανώς συνδέεται άμεσα και με το φαινόμενο της μαζικής μετανάστευσης νέων ανθρώπων από αυτές τις πολυάνθρωπες και ρημαγμένες τριτοκοσμικές κοινωνίες της Ασίας και της Αφρικής προς το δυτικό κόσμο. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το 2023 η Νιγηρία μόνη της είχε περισσότερες γεννήσεις από το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου.

Αξίζει επίσης να θυμηθούμε ότι η αποικιοκρατία που λεηλάτησε την Αφρική, άφησε παράλληλα πίσω της τους ιατρικούς μηχανισμούς και τις παραδόσεις περίθαλψης που μείωσαν κάθετα την παιδική θνησιμότητα και αύξησαν το προσδόκιμο ζωής των πληθυσμών. Σήμερα, η νεοαποικιοκρατία, με πρώτη ίσως την πρώην αποικιοκρατούμενη Κίνα, έχει βάλει για τα καλά το πόδι της στην Αφρικανική Ήπειρο. Πολύ δύσκολα οι μεταρρυθμίσεις επαναστατών ή πατριωτών ηγετών θα μπορούσαν να συγκρατήσουν τις ροές της νέας Αφρικής προς τον δυτικό ή δυτικοποιημένο κόσμο.

Οι εύποροι δυτικοί συρρικνώνονται

Παράλληλα, οι πιο εύπορες δυτικές κοινωνίες χαρακτηρίζονται από το φαινόμενο της πληθυσμιακής τους συρρίκνωσης. Είναι ηλίου φαεινότερον  ότι το επιχείρημα της οικονομικής στενότητας , όσο πραγματικό και σοβαρό κι αν είναι, δεν επαρκεί από μόνο του για να ερμηνεύσει την υπογεννητικότητα στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες. Λειτουργεί μάλλον σαν άλλοθι που συχνά υποκρύπτει τις πραγματικές, ψυχοπολιτικές, αξιακές και πολιτισμικές αιτίες του φαινόμενου.

Είναι το ίδιο πάνω-κάτω κοινωνικό και στενά οικονομικό, μισο-ορθολογικό, εκλογικευτικό άλλοθι, που συγκαλύπτει εδώ και δεκαετίες το φαινόμενο της αστυφιλίας, πρώτα από όλα των νέων σε ηλικία γυναικών που μαζικά εγκατέλειψαν το χωριό και την ύπαιθρο, όχι μόνο για να σπουδάσουν κάτι, αλλά και για να εγκατασταθούν οριστικά στις μεγαλύτερες πόλεις.

Πότε έγινε αυτό; Την στιγμή ακριβώς ιστορικά που οι επαρχίες και τα χωριά ηλεκτροδοτήθηκαν, απέκτησαν ασφαλτοστρωμένους δρόμους, τρεχούμενο νερό και τα σπίτια τηλεοράσεις. Βεβαίως, αυτό ερμηνεύεται ψυχοκοινωνιολογικά και εν μέρει δικαιολογείται (αλλά αυτό θα ήταν ένα θέμα μιας άλλης τοποθέτησης, που υπερβαίνει τους στόχους του παρόντος άρθρου).

Η κρίση των πρότυπων

Για να το πούμε αλλιώς: οι συνθήκες ζωής και η στάση των ανθρώπων απέναντι σε ζητήματα όπως η γεωγραφική εγκατάσταση ή η γονεϊκότητα δεν είναι καθόλου άσχετη με την κρίση που διέρχονται τα παραδοσιακά πολιτισμικά πρότυπα, τα ήθη και οι νοοτροπίες που καθοδηγούν και οργανώνουν  τις προτιμήσεις και τις επιλογές, τις στάσεις και τις συμπεριφορές των ατόμων. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το ντοκιμαντέρ “Sugartown” στην περιοχή της Ζαχάρως στην Ηλεία, αναφορικά με τα ζητήματα της εσωτερικής καταρχάς μετανάστευσης του γυναικείου πληθυσμού προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Προφανώς, οι  κοινωνιολογικοί, οικονομικοί, πολιτικοί, πολιτισμικοί, ανθρωπολογικοί και τεχνολογικοί παράγοντες έχουν την αναμφισβήτητη σημασία τους και οφείλουν να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από εκείνους που ασχολούνται ή τοποθετούνται δημόσια για το δημογραφικό. Η αλληλουχία τους εξηγεί άλλωστε την εγκατάλειψη όλων των ορεινών όγκων και των περιοχών της χώρας που δεν ήταν τουριστικά αξιοποιήσιμοι.

Βιοθεωρίες της ευκολίας

Όμως, κατά βάση τα φαινόμενα αυτά εξαρτώνται τόσο από την εξέλιξη των σημασιών τόσο της ιστορικής έννοιας της «ανάγκης», όσο και από τις άρρητες συνήθως, προσωπικές τρόπον τινά νοηματοδοτήσεις της «καλής ζωής». Από επιλογές δηλαδή εν μέρει τουλάχιστον ορθολογικές, ενός “στυλ ζωής” πιο άνετου και πιο “κοσμοπολίτικου” από ό,τι στο παρελθόν.

Έτσι, για να επανέλθουμε στο ζήτημα της υπογεννητικότητας και εμμέσως στην κρίση του θεσμού της παραδοσιακής οικογένειας, θα ήταν παράλογο να παρακάμψουμε με τις στενά οικονομικίστικες ερμηνείες μας την ανωριμότητα όλο και περισσότερων νέων δυτικών ανθρώπων που δυσφορούν όταν πρέπει να αναλάβουν ευθύνες και παλιμπαιδίζουν σε κάθε ευκαιρία αναζητώντας μια «ωραία ζωή με όσο το δυνατόν λιγότερες υποχρεώσεις και κόπο».

Άλλωστε, δεν θα έπρεπε να ξεχάσουμε τα καθημερινά ιδεώδη ζωής του άμεσου καταναλωτικού ευδαιμονισμού, με όσο το δυνατόν περισσότερες ανέσεις και εξωτικά ταξίδια όλο και περισσότερων δυτικών ανθρώπων. Γιατί λοιπόν άραγε να δωρίσει κανείς τη ζωή σε έναν νέο άνθρωπο, όταν το κόστος της συντήρησής του και του μεγαλώματος του ξέρει ότι θα τον εμποδίσει να «περνάει καλά»; Γιατί να μην σκεφτεί ο υποψήφιος γονέας κυνικά και ρεαλιστικά: «Τι του χρωστάω αυτού του αγέννητου ανθρώπου»;

Και βεβαίως, αν ένας άνθρωπος σκέπτεται έτσι, είναι έντιμο και προς τιμήν του να μην κάνει παιδιά. Και όπως χωρίς παιδιά δεν υπάρχει μέλλον, η συζήτηση στις αντικοινωνικές, παρακμάζουσες δυτικές κοινωνίες μας μετατοπίζεται: Τι ακριβώς είναι και τι ακριβώς σημαίνει αυτό το εγωκεντρικό «περνάω καλά»;

Ο Νόλαν δίνει ένα έπος σε τρεις ώρες, ένα στοίχημα απίθανα δύσκολο για να πετύχει, και ένα όραμα ακόμα πιο δύσκολο για να ερμηνευθεί. Ο Νόλαν δεν αφήνει απείραχτο το κείμενο, το κάνει ουσιαστικό δικό του, δίνει μία δική του εκδοχή για τον Οδυσσέα, βλέπει στον ήρωα, με μία υπαρξιακή πεσιμιστική διάσταση, το σύγχρονο άνθρωπο, την παραίτησή του, τη λήθη του, τον τρόπο που οδεύει στο τέλος του πολιτισμού όπως τον ξέραμε, και ενός καινούργιου που διακρίνει να έρχεται.

Η καταστροφή, τα επιτεύγματα του παρελθόντος, οι ηρωισμοί του κεντρικού χαρακτήρα, περνούν υπό αίρεση, αναστοχασμό. “Τι έκανα; “Τι κατάφερα;”, αναρωτιέται ο Οδυσσέας όταν βλέπει την καταστροφή που προκάλεσε μία, εκ των πραγμάτων, ευφυέστατη ιδέα του για να κατακτήσουν οι Έλληνες την Τροία μετά από δεκαετή πολιορκία. Τα πάντα γύρω του καίγονται, οι πάντες σφάζονται, η οργή και η οδύνη του πολέμου εκτυλίσσεται σαν ταινία που ο ίδιος πρωταγωνιστεί, συνειδητοποιώντας αυτά που προκάλεσε.

Ο Οδυσσέας μοιάζει μελαγχολικός, ταυτόχρονα νοσταλγικός. Και η επιστροφή προς το σπίτι του παίρνει ένα χαρακτήρα ωρίμανσης και ανταπόδοσης των πληγών που προκάλεσε σε άλλους. Τώρα εκείνος και το πλήρωμά του θερίζουν ό,τι έσπειραν: Τρόμο, πόνο, εξαφάνιση. Η σεκάνς με την επαφή του με τον κάτω κόσμο και των νεκρών να κυνηγούν τους ζωντανούς παραμένει εκπληκτική σε σύλληψη και σε αντίληψη στην ταινία. Οι νεκροί κουβαλούν τις αναμνήσεις και την τιμή που τους οφείλουν οι ζωντανοί, είναι οι μάρτυρες που θυσιάστηκαν και ζητούν τη δικαίωσή τους. Η δικαίωση στον αρχαίο κόσμο περνά μέσα από τους ζωντανούς, τους στοιχειώνουν.
Ο χριστιανισμός αλλάζει αυτή την αντίληψη, συμφιλιώνεται με τον θάνατο, ο άδικος θάνατος του ενός, γίνεται η σωτηρία όλων.

Ο σύγχρονος δυτικός πολιτισμός αποφεύγει το θάνατο, τον κρύβει, δε θέλει να τον συναντά, δεν αναμετράται μαζί του, οι νεκροί δε μας αφορούν και τόσο, είναι θαμμένοι ενίοτε στις άκρες της πόλης. Πάνε, έφυγαν. Μόνο η διαρκής ζωηρή και υγιής νεότητα εξυμνείται. Ο Όμηρος αναπτύσσει έναν άλλο, αλλά διαχρονικό αξιακό κώδικα: Οι νεκροί πρέπει να τιμούνται και αυτό κάνει στο τέλος της ταινίας ο Οδυσσέας: Πορεύεται στη Δύση για να τιμήσει τους νεκρούς του και αφήνει τη νέα γενιά παρακαταθήκη, το γιο του να κυβερνήσει. Αλλά αυτή η στροφή στη Δύση είναι το εφεύρημα για να δείξει ο Νόλαν την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού και τις απαρχές της.

Ο Οδυσσέας ως σαιξπηρικός ήρωας

Ο Οδυσσέας εκφράζει το όλον του ανθρώπου, σε μία εποχή που η αρετή συνδέεται με την ανδρεία, τον ηρωισμό, τα κατορθώματα, που ο άνθρωπος έχει σχέση με τις θεότητες, συνομιλεί, έχει άμεση σχέση, και οι θεότητες έχουν ανθρώπινες αδυναμίες και πάθη, θυμώνουν, τιμωρούν, παίρνουν θέση στις αντιμαχίες. Το οδοιπορικό του Οδυσσέα συνδέεται με τη σχέση του με τους θεούς. Και πόσο παράταιρο μπορεί να ακούγεται αυτό σε μία άθεη, επί το πλείστον, Δύση.

Ο Νόλαν δεν αφήνει πολλά απέξω, η Οδύσσειά του παίρνει, όμως, μία χολιγουντιανή απεικόνιση τύπου “Game of thrones” και ο λόγος στην ταινία εκφέρεται ενίοτε με ύφος σαιξπηρικού δράματος, παρά ως αρχαιοελληνικό ομηρικό έπος. Ο Οδυσσέας αναμετράται με τον εαυτό του, τις αναμνήσεις του, το ρόλο του και υπό αυτή την έννοια μας αφορά. Μας αφορά έτσι κι αλλιώς, όχι επειδή τα ομηρικά έπη είναι ελληνική κληρονομιά, αλλά επειδή ο άνθρωπος Οδυσσέας είναι εκείνος που ξετυλίγει πανανθρώπινα συναισθήματα, επιθυμίες, ματαιώσεις, αγωνίες, ματαιότητες.

Ο Οδυσσέας μοιάζει είναι ανήμπορος μπροστά στο θάνατο. Αντικρίζει τον Αγαμέμνονα σαν το μεγάλο και δοξασμένο αρχιστράτηγο των Ελλήνων, που πέτυχε ένα μεγάλο κατόρθωμα με τη νίκη του στην Τροία και τον βρήκε ο θάνατος από την ίδια του τη γυναίκα και τον εραστή της στο ίδιο του το σπίτι. Ο Όμηρος από τις πρώτες σελίδες του έπους του κάνει λόγο για το θάνατο του αρχιστράτηγου. Ο Νόλαν τον παρουσιάζει, τονίζοντας την πρωτοκαθεδρία του, μόνο με την εμβληματική εμφάνιση ενός σούπερ ήρωα των αμερικανικών κόμικς.

Η “Οδύσσεια” του Νόλαν έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας χολιγουντιανής blockbuster παραγωγής: Σταρ του αμερικάνικου σινεμά στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, υπερπαραγωγή με εκπληκτικά εφέ, ήχο, φωτισμό, εικόνα, φαντασία, μάχες σώμα με σώμα. Τα χολιγουντιανά στούντιο επικεντρώνονται συχνά-πυκνά, ειδικά μετά τη δεκαετία του 1980, σε ταινίες υψηλού προϋπολογισμού, που βασίζονται σε κλασικά έργα και είναι γεμάτα ειδικά εφέ.

Τα κέρδη τους σε αυτές τις περιπτώσεις προέρχονται από ταυτόχρονη κυκλοφορία σε χιλιάδες αίθουσες με την αφίσα της ταινίες να φιγουράρει για πολλές εβδομάδες παντού, και με ταυτόχρονη συνέργεια σε συναφείς αγορές, στην τηλεόραση, τις πλατφόρμες, με συμφωνίες ενδεχομένως αδειοδότησης π.χ. σε κόμικς, βιντεοπαιχνίδι, τηλεοπτική σειρά.

Η “Οδύσσεια” ως “ταινία κύρους”

Οι ταινίες αυτές, όπως έγινε και εδώ, δημιουργούν αίσθηση πολύ πριν την πρεμιέρα τους, απασχολούν περιοδικά, τηλεοπτικές εκπομπές. Είναι ταινίες-γεγονότα, που πρέπει οπωσδήποτε κάποιος να δει (must-see films). Τείνουν να περιορίζουν το οικονομικό ρίσκο τους με την πρόσληψη μεγάλων σταρ και κορυφαίου σκηνοθέτη, ή και σεναριογράφου (εδώ συμπίπτουν στο ένα όνομα του Νόλαν). Άλλωστε το Χόλιγουντ στοχεύει κυρίως στο κοινό που επισκέπτεται τα σινεμά περισσότερο, οι νέοι έως 29 ετών εν προκειμένω, οι οποίοι προτιμούν την επιστημονική φαντασία, τον τρόμο, την κωμωδία, τη σωματική δράση και τα εντυπωσιακά ειδικά εφέ, κι όλα αυτά με σταρ ηθοποιούς.

Επιπλέον, η Οδύσσεια έχει και τα χαρακτηριστικά των “ταινιών κύρους” που συχνά επιλέγουν τα στούντιο, με σημαντικά θέματα, βασισμένα σε λογοτεχνικά έργα, φημισμένους ηθοποιούς και καταξιωμένους σκηνοθέτες, που μπορούν να καταφέρουν υποψηφιότητες βραβείων στα Όσκαρ. Οι ταινίες κύρους είναι μία επένδυση με μεγάλη διάρκεια ζωής στις αγορές, που ταυτόχρονα έχουν στόχο το κύρος και την ενίσχυση της φήμης των στούντιο για να προσελκύσουν επιπλέον ταλέντα σε άλλες παραγωγές τους.

Η ταινία του Νόλαν συνδυάζει τα παραπάνω χαρακτηριστικά και τα καταφέρνει έξοχα και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις. Ο τρόπος που σκηνοθετεί και περιγράφει την άλωση της Τροίας ο Νόλαν είναι εξαιρετικός, όπως και η πλανοθεσία που επιλέγει, όπου κάθε φορά αλλάζει, ανάλογα την οπτική του ήρωα περιγράφοντας το ίδιο θέμα. Ομολογουμένως η σκηνοθεσία του Νόλαν πετυχαίνει σε αυτό το επίπεδο. Παραμένει όμως υπερβολικά εκτεθειμένος στις μάχες, στον εντυπωσιασμό δηλαδή, χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτών των παραγωγών και λιγότερο στη ψυχοσύνθεση των ηρώων, αν και συχνά κρατάει μία γόνιμη ισορροπία.

Οι προστριβές περί ωραίας Ελένης δεν έχουν και τόσο σημασία, το κέντρο βάρους απέχει πολύ από το πρόσωπο αυτής της κινηματογραφικής ηρωίδας. Γενικά το κάστινγκ παραμένει επιτυχημένη επιλογή, πλην του Μενέλαου, που μοιάζει αρκετά ασμίλευτος και μονοκόμματος. Η Αν Χάθαγουέη είναι εξαιρετική ως Πηνελόπη, όπως και ο Ρόμπερτ Πάτισον ως ο αλαζόνας Αντίνοος. Ο Ματ Ντέιμον υποδύεται με μία μετριοπάθεια τον Οδυσσέα, αρκετά συγκρατημένα, γοητεύει.

Που δεν πέτυχε ο Νόλαν

Υπάρχουν σημεία που έχει αποφύγει στην Οδύσσεια ο Νόλαν, όπως το διάλογο του Πολύφημου με τον Οδυσσέα και τον τρόπο που τον ξεγελάει, που κανείς δεν καταλαβαίνει γιατί αποφεύγει αυτό το διάσημο πολυμήχανο τρόπο του “κανένα” Οδυσσέα, εφόσον ασχολήθηκε τόσο πολύ με το συγκεκριμένη περιπέτεια του Οδυσσέα και των συντρόφων του. Η περίπτωση της Ναυσικάς επίσης λείπει, ενώ οι Λαιστρυγόνες μοιάζουν να βγήκαν από video games. Ακόμα όμως και έτσι, αυτή δηλαδή η σύγχρονη επιλογή αποτύπωσης των σημείων του Ομήρου που παρουσιάζει ως θέματα ο Νόλαν, επιτυγχάνει το γενικότερο σκοπό του: Να παρουσιάσει ένα δύσκολο εγχείρημα, όπως η Οδύσσεια του Ομήρου και να αποδώσει στο ελάχιστο ένα σημαντικό μέρος της αλήθειας του.

Ο Οδυσσέας είναι και ένα ιστορικό πρόσωπο και το Καβαφικό ταξίδι για την Ιθάκη του, αποπνέεται σε όλη την ταινία, και σε αυτό το θέμα πρέπει ο θεατής να σταθεί και μάλλον να αποφύγει να συνδέσει τι έχει κατά νου ως Οδυσσέα από τα μαθητικά του χρόνια ή τα νεότερα διαβάσματά του. Δεν έχει σημασία τι μπορεί να σκεφτεί ότι ήταν ο Οδυσσέας ακριβώς – ακόμα και οι πιο έγκριτοι λογοτεχνικοί κριτικοί θα διαφωνούσαν – όσο τι μας προσφέρει ο Νόλαν ως κινηματογραφική απόδοση της διασκευής του, και αυτό οφείλουμε να ερμηνεύσουμε. Άλλωστε, οι αποδόσεις λογοτεχνικών κειμένων στην οθόνη σπάνια έβρισκαν σύμφωνους τους περισσότερους.

Αυτό που μάλλον δεν πέτυχε ο Νόλαν, και αυτό νομίζω είναι το μεγάλο μειονέκτημα της συνολικής του προσπάθειας, είναι να εντάξει τον Οδυσσέα ως ένα χαρακτήρα που ο θεατής δε θα ξεχάσει, ή θα τον σημαδέψει με τη σοφία που πηγάζει από τον Όμηρο στο έπος του. Αν και το γενικότερο μήνυμά του έχει διπλή όψη: Το τέλος ενός πολιτισμού και την αρχή ενός άλλου. Ο Νόλαν είναι εσχατολογικός και απαισιόδοξος, παρά την τελική δικαίωση του ήρωα.

Μπορεί ο Πούτιν να είχε τις δικές του αυταπάτες για το “πνεύμα του Άνκορατζ”, μπορεί να δείχνει μεγάλη αυτοσυγκράτηση φοβούμενος μία ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, αλλά είναι τα ίδια τα πράγματα που τον εξωθούν σε κλιμάκωση. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η Μόσχα δεν έχει να περιμένει τίποτα από τον Τραμπ. Όσο για τους Ευρωπαίους, είναι εξόφθαλμο ότι, όσο βρίσκονται στο απυρόβλητο, δεν έχουν λόγο να αλλάξουν στάση.

Μόνο εάν οι Ρώσοι λάμβαναν ριζοσπαστικά στρατιωτικά μέτρα εντός της Ουκρανίας και ταυτοχρόνως μετέφεραν επιλεκτικά τον πόλεμο και στις χώρες που έχουν ευθέως εμπλακεί στο πλευρό του Κιέβου, θα υποχρέωναν και τον Τραμπ και τους Ευρωπαίους να αλλάξουν γραμμή πλεύσης. Προς το παρόν, το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η ύπαρξη του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ απαγορεύει πλήγματα σε χώρες-μέλη. Με τη θεώρηση αυτή, όμως, αυτοεγκλωβίζεται, επιτρέποντας στους Ευρωπαίους να πολεμούν εναντίον της Ρωσίας, ενώ οι ίδιοι βρίσκονται στο απυρόβλητο.

Είναι ενδεικτικό ότι οι Ουκρανοί κάθε νύχτα εκτοξεύουν τριπλάσια-τετραπλάσια drones στο εσωτερικό της Ρωσίας από όσα εκτοξεύουν οι Ρώσοι σε ουκρανικούς στόχους. Και μάλιστα είναι οι Ουκρανοί που κλιμακώνουν, με τους Ρώσους να ακολουθούν. Είναι οι Ουκρανοί που άρχισαν να πλήττουν εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που ουσιαστικά τείνει να καταργήσει το διεθνές εμπόριο εκεί. Είναι επίσης οι Ουκρανοί που άρχισαν να βομβαρδίζουν μεγάλες εμπορικές αποθήκες (logistics) με σκοπό τη φθορά της ρωσικής οικονομίας. Περιττό να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τέτοιες επιθέσεις συνιστούν έγκλημα πολέμου. Αυτά, όμως, είναι ενοχλητικές λεπτομέρειες για τα κατά τα άλλα ευαίσθητα δυτικά Μίντια.

Η δυνατότητα του Κιέβου να εκτοξεύει πολλαπλάσια drones δεν προκύπτει από μία δική του μεγαλύτερη βιομηχανική ικανότητα, αλλά από το γεγονός ότι πολλά εργοστάσια στην Ευρώπη παράγουν μαζικά drones (και πυραύλους), τα οποία στέλνονται στην Ουκρανία. Η δε ευστοχία τους εξασφαλίζεται από τις επιχειρησιακές πληροφορίες που σε μόνιμη βάση παρέχουν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι, συμμετέχοντες και άμεσα στους βομβαρδισμούς ρωσικών στόχων.

Κεντρικός εχθρός

Είναι προφανές ότι το ΝΑΤΟ έχει εισέλθει σε νέα ιστορική φάση. Ιδρύθηκε για να ανασχέσει τη Σοβιετική Ένωση, όχι μόνο επειδή ήταν κομμουνιστική, αλλά κυρίως επειδή η Δύση την έβλεπε ως κύριο γεωπολιτικό αντίπαλο. Γι’ αυτό κι όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, όχι μόνο η Συμμαχία δεν διαλύθηκε, αλλά και επεκτάθηκε μέχρι τα σύνορα της Ρωσίας, την οποία έβλεπε σαν αδύναμη συνέχεια του πρώην σοβιετικού ανταγωνιστή. Όταν, μάλιστα, ο Πούτιν έδειξε ότι δεν θα άφηνε το δυτικό κεφάλαιο να λεηλατήσει με νεοαποικιακούς όρους τους τεράστιους ρωσικούς φυσικούς πόρους, η Δύση έπαψε να τηρεί τα προσχήματα.

Όπως είναι γνωστό, το υποστηριχθέν από τις ΗΠΑ πραξικόπημα του Μαϊντάν εξ αντιδιαστολής οδήγησε στην αναίμακτη προσάρτηση της Κριμαίας (2014). Η προσάρτηση έδωσε την ευκαιρία στη Δύση να στριμώξει την “Αρκούδα”, με αποτέλεσμα να φθάσουμε στην εισβολή το 2022. Ήταν κοινός τόπος ότι η Ρωσία δεν θα ανεχόταν την προαναγγελθείσα (από το 2008) ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τους Δυτικούς να σπρώξουν τα πράγματα στη ρήξη.

Όπως και να έχει, ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτούργησε σαν καταλύτης, επαναφέροντας με ωμό τρόπο τη Ρωσία στη θέση του κεντρικού εχθρού. Σ’ αυτό το κλίμα το ΝΑΤΟ απέκτησε βαθύτερη πολιτική-στρατιωτική συνοχή στην Ευρώπη, παρά το ρήγμα που του προκαλεί η στάση του Τραμπ. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για ιδιοτροπία του τωρινού προέδρου. Η αμερικανική στρατηγική μεταβάλλεται σταδιακά. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μεταφέρει την ευθύνη για την αντιμετώπιση της Ρωσίας στους Ευρωπαίους, διατηρώντας, βεβαίως, τον ηγετικό της ρόλο, αλλά περιορίζοντας τη δική της άμεση εμπλοκή.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανταποκρίνονται. Όχι μόνο αυξάνουν τις στρατιωτικές δαπάνες και επενδύουν στην πολεμική βιομηχανία, αλλά και καλλιεργώντας αντιρωσικό κλίμα. Η καλλιέργεια πολεμικού κλίματος δεν οφείλεται μόνο στην σχεδόν υστερική ρωσοφοβία, αλλά και στην εκτίμηση ότι η αναγόρευση της Ρωσίας στον απόλυτο εχθρό υπηρετεί δύο σκοπιμότητες: Πρώτον, ενισχύει τη συνοχή της Ευρώπης και δεύτερον, επιτρέπει στις κυβερνήσεις να κατευθύνουν πόρους από το κοινωνικό κράτος στους εξοπλισμούς, τους οποίους θεωρούν και εργαλείο οικονομικής αναζωογόνησης για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, που αντιμετωπίζουν χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Η Ουκρανία ως γεωπολιτικό διακύβευμα

Στο κέντρο του εν εξελίξει ιδιότυπου πολέμου βρίσκεται ως μεγάλο γεωπολιτικό διακύβευμα η Ουκρανία. Εάν, δηλαδή, θα ενσωματωθεί στη Δύση, ή θα μετατραπεί σε κράτος-μαξιλάρι μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας, όπως επιδιώκει η Μόσχα. Μπορεί προς το παρόν η ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία να έχει μπει στο ράφι, αλλά έχει ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία ενσωμάτωσης στην ΕΕ. Επειδή, όμως, διεξάγεται πόλεμος, επειδή η Ουκρανία δεν εκπληρώνει κατ’ ουδένα τρόπο τις προϋποθέσεις ένταξης και τέλος επειδή είναι μεγάλη “μπουκιά” που η ένταξή της εγείρει σοβαρά προβλήματα, κυρίως στον τομέα των αγροτικών επιδοτήσεων, το ευρωιερατείο επινοεί ειδικό καθεστώς, το οποίο να μην είναι μεν πλήρης ένταξη, αλλά ουσιαστικά να προσδένει οριστικά το Κίεβο στο ευρωπαϊκό άρμα.

Η Μόσχα δεν είχε αυταπάτες ότι το ΝΑΤΟ επιχειρούσε να ενσωματώσει ντε φάκτο την Ουκρανία και γι’ αυτό έγινε η εισβολή. Αποδεχόμενη, όμως, την ένταξή της στην ΕΕ έδειξε ότι δεν κατανοεί πως η ένταξη στην ΕΕ είναι πιο σκληρή ενσωμάτωση στη Δύση απ’ ό,τι η ένταξη στο ΝΑΤΟ. Οι Ρώσοι έβλεπαν την ΕΕ ως οικονομική ένωση, που είναι η πρόσοψη, υποτιμώντας το γεγονός ότι είναι και ένα είδος πολιτικής ένωσης, που τείνει πλέον να αποκτήσει και στρατιωτική διάσταση.

Οι Ευρωπαίοι ευθέως και οι Αμερικανοί εμμέσως πλην σαφώς καθοδηγούν τον πόλεμο κατά της Ρωσίας, ειδικά τις επιθέσεις με drones και πυραύλους. Και όπως έχω προαναφέρει, το γεγονός ότι η Ρωσία υφίσταται συνεχώς πλήγματα με αποτέλεσμα σοβαρές στρατιωτικές και οικονομικές απώλειες, ενώ η Ευρώπη παραμένει στο απυρόβλητο, δημιουργεί μία μη βιώσιμη ανισορροπία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αργά ή γρήγορα, ο Πούτιν θα υποχρεωθεί να υπερβεί την αυτοσυγκράτηση, που τόσο έχει κοστίσει στη χώρα του και να κλιμακώσει.

Το γεγονός ότι οι ουκρανικές απώλειες είναι μεγαλύτερες δεν λύνει το πρόβλημα της Μόσχας. Εάν οι Ρώσοι προέλαυναν με ταχύ ρυθμό και η κατάρρευση της ουκρανικής άμυνας ήταν ζήτημα μερικών εβδομάδων, η αυτοσυγκράτηση θα είχε ένα νόημα. Όλα δείχνουν, ωστόσο, ότι οι σημαντικές ρωσικές επιτυχίες στο έδαφος είναι αργές και δεν προδιαγράφουν επικείμενη κατάρρευση της ουκρανικής άμυνας.

Το πυρηνικό χαρτί

Η ανάγκη της Ρωσίας να σταματήσει την αιμορραγία που υφίσταται, την ωθεί πιεστικά στο να κάνει αυτά που από στρατιωτική άποψη όφειλε να είχε κάνει σχεδόν εξαρχής και πάντως όχι μετά από τεσσεράμισι χρόνια. Όπως επανειλημμένως έχω γράψει σ’ αυτές τις στήλες, αλλά και δύο βιβλία μου για τον πόλεμο στην Ουκρανία (2022 και 2025), η Μόσχα μπορεί κατά καιρούς να εκτόξευσε απειλές, αλλά στην πραγματικότητα ποτέ δεν έθεσε ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές. Το αποτέλεσμα είναι όλο αυτό το διάστημα οι Δυτικοί να ροκανίζουν (δια της σαλαμοποίησης) τη ρωσική αποτροπή, δηλαδή τις θεωρούμενες κόκκινες γραμμές της Ρωσίας.

Έτσι φθάσαμε στο σημείο οι Δυτικοί, δια χειρός Ουκρανών, να έχουν μειώσει τον όγκο διύλισης στη Ρωσία πάνω από το μισό, να έχουν αχρηστέψει δεκάδες ρωσικά δεξαμενόπλοια, να καταστρέφουν γιγαντιαίες εμπορικές αποθήκες και οι μεγάλες ρωσικές πόλεις να είναι σχεδόν στο έλεος ουκρανικών drones. Έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, ή ο Πούτιν θα αποξενωθεί πλήρως από το δημόσιο αίσθημα στη χώρα του, ή θα ανταποκριθεί στην πίεση για ριζικά στρατιωτικά μέτρα.

Οι τελευταίες ρωσικές επιθέσεις δείχνουν πως κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Σε πρώτη φάση δεν πρόκειται να πλήξει στόχους σε χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Θα εντατικοποιήσει τις επιθέσεις στην ουκρανική επικράτεια, πλήττοντας πλέον, όχι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κέντρα διοίκησης, πολεμικές βιομηχανίες και ενεργειακές υποδομές, αλλά και το σιδηροδρομικό δίκτυο και γέφυρες. Με άλλα λόγια, η Μόσχα δείχνει να προσχωρεί στον ολοκληρωτικό πόλεμο, που διεξάγει τον τελευταίο καιρό το Κίεβο.

Το εάν αυτά τα πλήγματα θα αποδειχθούν ικανά να συρρικνώσουν τις επιθέσεις στη ρωσική επικράτεια θα φανεί. Εάν όχι, τότε θα τεθεί επί τάπητος το ζήτημα ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων σε πολεμικές βιομηχανίες χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, που παράγουν για λογαριασμό της Ουκρανίας. Και τότε θα δοκιμασθεί στην πράξη η αποτροπή που αντιπροσωπεύει το άρθρο 5. Γιατί είναι προφανές ότι εάν η Μόσχα τελικώς πραγματοποιήσει τέτοιες επιθέσεις, θα έχει κατέβει από το ράφι το πυρηνικό χαρτί ως ρωσική αποτροπή μίας μαζικής επίθεσης εκ μέρους του ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό, όμως, σε επόμενο άρθρο.

Μετά το πλήγμα, το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας απαίτησε «τον άμεσο τερματισμό των επιθέσεων και τη λήψη μέτρων για την ασφάλεια των υποδομών για την εξαγωγή του καζακικού πετρελαίου». Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι «το Καζακστάν διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει όλους τους μηχανισμούς που διαθέτει για την προστασία των συμφερόντων του, που προβλέπονται από το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για αποζημίωση».

Ουκρανικά drones έπληξαν δύο δεξαμενόπλοια κοντά στον τερματικό σταθμό της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας που διακινεί καύσιμα Ρωσίας και Καζακστάν. Το σύστημα αγωγών πετρελαίου της Κοινοπραξίας, συνολικής χωρητικότητας 83 εκατ. τόνων ετησίως, είναι η μεγαλύτερη διαδρομή μεταφοράς καυσίμων από την περιοχή της Κασπίας στις παγκόσμιες αγορές και η κύρια εξαγωγική οδός για το Καζακστάν, συνδέοντας τα κοιτάσματα του δυτικού Καζακστάν με τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, όπου το πετρέλαιο μεταφέρεται σε δεξαμενόπλοια, μέσω του θαλάσσιου τερματικού σταθμού.

Τι είπε ο Καζάκος προέδρος

Όταν συναντήθηκε με τον Πούτιν στο φόρουμ ο Τοκάγιεφ δήλωσε σχετικά με το Ουκρανικό: «Ίσως αυτός ο στόχος, αυτή η σύγκρουση, θα έπρεπε ήδη να έχει “παγώσει” και να επιστρέψουμε στη Φόρμουλα της Κωνσταντινούπολης 2.0, καθώς εκεί είχαν επιτευχθεί σημαντικά αποτελέσματα. Αυτό θα πρέπει να γίνει υπό την εγγύηση των μεγάλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Ρωσίας, ώστε να υπάρξει κίνηση προς μια μακροπρόθεσμη ειρήνη.

»Είναι κρίμα να σκοτώνονται νέοι άνθρωποι, πρόκειται για τη γονιδιακή κοινή δεξαμενή των αδελφών λαών της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Όλο αυτό πρέπει να σταματήσει. Κατά την γνώμη μου όλα όσα συμβαίνουν είναι προς όφελος και χαρά των αντιπάλων τόσο της Ρωσίας όσο και του ουκρανικού κράτους. Πάντα αντιμετωπίζαμε με σεβασμό τον ουκρανικό λαό, τον πολιτισμό και τη γλώσσα του, και θεωρούμε ότι η φύση αυτής της σύγκρουσης δεν είναι απολύτως κατανοητή για πολλούς, συμπεριλαμβανομένων και ημών. Σε άλλες συγκρούσεις, όπως μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, η ουσία ήταν ξεκάθαρη, ενώ στην περίπτωση της Ουκρανίας είναι πολύ δύσκολο να την καταλάβει κανείς».

Εν συνεχεία είπε: «Η Ρωσία είναι μια μεγάλη δύναμη και μπορεί να διαχειριστεί και να επιλύσει μόνη της τα ζητήματα, αλλά εγώ ένιωσα την υποχρέωση να μεταφέρω τις σκέψεις μου επειδή δέχομαι πολλά μηνύματα από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Βεβαίως ο πρόεδρος Πούτιν έχει επιδείξει το μέγιστο της διπλωματικής/πολιτικής ευελιξίας». Ο Πούτιν είπε ότι «οι σχέσεις μας με το Καζακστάν αναπτύσσονται με επιτυχία, όχι στα λόγια, αλλά με πραγματικά έργα και στρατηγικές. Εξήγησα αναλυτικά στον εταίρο μας πρόεδρο Τοκάγιεφ  πώς έχει η κατάσταση στο μέτωπο και πως είναι αδύνατον η Ρωσία να μην επιδιώξει να ικανοποιηθούν οι όροι της».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντιμίτρι Πεσκόφ είπε επί του θέματος τα εξής: «Λαμβάνοντας υπόψη τη θέση του Κιέβου, το πάγωμα της σύγκρουσης στην Ουκρανία είναι αδύνατο. Ο μόνος τρόπος να παύσουν οι εχθροπραξίες είναι να εκπληρωθούν οι όροι που έχουν τεθεί. Ο πόλεμος θα μπορούσε να τελειώσει και απόψε αν το Κίεβο έπαιρνε τις σωστές αποφάσεις. Ο πρόεδρος Πούτιν αντέδρασε στην πρόταση του Τοκάγιεφ για πάγωμα της σύγκρουσης, ενημερώνοντάς τον λεπτομερώς για την πρόοδο των ρωσικών δυνάμεων. Για εμάς, υπάρχει η κύρια προϋπόθεση – πρέπει να επιτύχουμε τους στόχους μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου. Πρόσθεσε ότι «η θέση του προέδρου του Καζακστάν για τα ουκρανικά ζητήματα είναι σταθερή και εκπεφρασμένη από καιρό, αλλά δεν σημαίνει ότι το Κρεμλίνο συμφωνεί με αυτήν. Το Καζακστάν είναι ο στενότερος εταίρος μας, ο στενότερος σύμμαχός μας», δήλωσε ο Πεσκόφ σε συνέντευξή του στην Rossiyskaya Gazeta.

Η κατάσταση δημιουργεί νέες ανησυχίες για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας, καθώς από τις συγκεκριμένες θαλάσσιες αρτηρίες διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και εμπορευμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν προχώρησε στην ανακοπή της πορείας τεσσάρων πλοίων στην περιοχή του Ορμούζ, προκαλώντας νέο κύκλο ανησυχίας στις ναυτιλιακές εταιρείες και στις διεθνείς αγορές. Παράλληλα, καταγράφηκε περιστατικό με δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο του Ομάν, γεγονός που ενίσχυσε τους φόβους για περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς «διαδρόμους» παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτού μεταφέρεται μεγάλο ποσοστό των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Κάθε απειλή για την ομαλή λειτουργία του μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις στις τιμές ενέργειας και στις διεθνείς μεταφορές. Πάντως, για πρώτη φορά έπειτα από δύο εβδομάδες, οι ΗΠΑ δεν πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα στο Ιράν την περασμένη νύχτα, την ώρα ωστόσο που οι σύμμαχοι της Τεχεράνης Χούθι εξαπέλυαν επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, σε δύο λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας.

“Ησυχία” από ΗΠΑ

Η Ουάσιγκτον δεν έδωσε καμία εξήγηση για τον λόγο που διέκοψε απότομα το σερί των 13 συνεχόμενων ημερών κλιμακούμενων πληγμάτων, σε αντίποινα για τις επιθέσεις του Ιράν σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ. «Φαίνεται ότι το αγαπημένο μας Ιράν είχε μια ειρηνική νύχτα χθες» ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας Χοσεΐν Κερμανπούρ σε ανάρτηση στην πλατφόρμα. Σήμερα δεν υπήρξαν επίσης αναφορές περί επιθέσεων του Ιράν στις γειτονικές χώρες του Κόλπου, όπως γινόταν καθημερινά τις προηγούμενες ημέρες, ως απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα.

Ο ενημερωτικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος δύο πηγές τις οποίες δεν κατονομάζει, ανέφερε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την Παρασκευή οδηγίες στον στρατό να μην πραγματοποιήσει νέα πλήγματα στο Ιράν. Σήμερα, ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο Reuters ότι ο Τραμπ «ήταν ανέκαθεν σαφής ότι προτιμά τη διπλωματία, αλλά έδειξε στο Ιράν τι θα συμβεί αν δεν προσέλθει στο τραπέζι (των διαπραγματεύσεων) με σοβαρότητα». Την Παρασκευή ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συζητούν μια διαπραγμάτευση για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επαναλαμβάνοντας όμως ότι η Τεχεράνη δεν είναι ακόμη έτοιμη για συμφωνία.

Παρά την ηρεμία στον Κόλπο, η σύγκρουση μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας αποτελεί μια ένδειξη ότι ο πόλεμος, που ήδη έχει διαταράξει τον ενεργειακό ανεφοδιασμό μέσω του Ορμούζ, ενδέχεται να επεκταθεί σε έναν δεύτερο, εξίσου σημαντικό θαλάσσιο κόμβο αλλά και να αναζωπυρώσει τον εμφύλιο πόλεμο εντός της Υεμένης.

Οι αναχαιτίσεις από τους Patriot

Με επιτυχία αντιμετώπισε η Πυροβολαρχία Patriot της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) μία σειρά επιθέσεων. O υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, είχε επικοινωνία με τον Έλληνα ομόλογο του και τον ευχαρίστησε για την συνεισφορά των ελληνικών Patriot. Η πρώτη αναχαίτιση σημειώθηκε το πρωί του Σαββάτου 25 Ιουλίου, στο πλαίσιο της αποστολής της για την ενίσχυση της αεράμυνας του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας. Νέα επίθεση σημειώθηκε το απόγευμα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση, η αναχαίτιση του drone που εκτοξεύτηκε από την Υεμένη από ελληνικά Patriot πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 25 Ιουλίου 2026, στις 17:05 (ώρα Ελλάδας), στην περιοχή Γιανμπού.

Προηγουμένως, η ελληνική πυροβολαρχία κατέρριψε δύο βαλλιστικούς πυραύλους των Χούθι, λίγο μετά τις 07.00 το πρωί του Σαββάτου, ενώ λίγο μετά τις 11.00 αναχαίτισε drone. Όπως αναφέρεται σε σχετική ενημέρωση το Σάββατο 25 Ιουλίου, στις 11:10 ώρα Ελλάδας, η ελληνική Πυροβολαρχία PATRIOT προέβη στην επιτυχή κατάρριψη μη επανδρωμένου αεροχήματος που εισήλθε στον εναέριο χώρο της περιοχής Γιανμπού, προερχόμενο από την Υεμένη.

Η Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας συνεχίζει κανονικά την αποστολή της, η οποία εντάσσεται στη διεθνή πρωτοβουλία «Integrated Air Missile Defense (IAMD) Concept». Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της αεράμυνας του Βασιλείου μέσω συντονισμένων δράσεων και σύγχρονων τεχνολογιών, με την ΕΛΔΥΣΑ να διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην αντιμετώπιση απειλών όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι πύραυλοι.

Η κατάρριψη του UAV στην περιοχή Γιανμπού αναδεικνύει την αποτελεσματικότητα του συστήματος PATRIOT και την ετοιμότητα των ελληνικών δυνάμεων να ανταποκριθούν σε πιθανούς κινδύνους. Η δράση αυτή συμβάλλει άμεσα στην ασφάλεια της περιοχής και στην προστασία των κρίσιμων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας. Η εμπλοκή της Ελλάδας σε διεθνείς αποστολές αεράμυνας, όπως αυτή στη Σαουδική Αραβία, ενισχύει τη στρατιωτική συνεργασία με σημαντικούς εταίρους και αναδεικνύει την ελληνική τεχνογνωσία σε θέματα αεροπορικής ασφάλειας.

Παράλληλα, η αντιμετώπιση απειλών από UAV αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη σύγχρονη πολεμική τακτική, με τις ελληνικές δυνάμεις να διατηρούν υψηλό επίπεδο ετοιμότητας και επαγρύπνησης. Η ΕΛΔΥΣΑ αναμένεται να συνεχίσει τη συμμετοχή της σε παρόμοιες αποστολές, διασφαλίζοντας την ασφάλεια στον εναέριο χώρο του Βασιλείου και ενισχύοντας το πλαίσιο συνεργασίας στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας.

Οι Χούθι ανέφεραν σήμερα Σάββατο (25.07.2026) πως οι επιθέσεις προς την Σαουδική Αραβία είχαν ως στόχο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco, στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο εκπρόσωπός των Χούθι, Γιαχία Σάρι, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ανέφερε ότι οι εγκαταστάσεις του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού Saudi Aramco στο Τζιζάν και το Γιανμπού δέχθηκαν σήμερα επίθεση «από drones και πυραύλους» και απείλησε με κλιμάκωση τις επόμενες ημέρες και ώρες. Η επίθεση τους αναχαιτίστηκε όπως προαναφέρθηκε από τους ελληνικούς Patriot.

Πολιτικές αντιδράσεις

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) με αφορμή την δραστηριότητα των Patriot στη Σαουδική Αραβία, κάνει λόγο για επικίνδυνη εμπλοκή της χώρας στις συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής και ζητά από την κυβέρνηση να εξηγήσει ποιο ακριβώς εθνικό συμφέρον υπηρετεί η αποστολή. Υποστηρίζει ότι τα δύο περιστατικά δεν προσφέρονται για πανηγυρισμούς, αλλά επιβεβαιώνουν τους κινδύνους που συνεπάγεται η ανάπτυξη ελληνικών αντιαεροπορικών συστημάτων και προσωπικού σε μια περιοχή όπου η πολεμική ένταση κλιμακώνεται διαρκώς.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει, επίσης, στο γεγονός ότι το Ριάντ έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τη συνεργασία του με την Άγκυρα. Όπως σημειώνει, η σαουδαραβική ηγεσία προχωρά σε συμφωνίες με την Τουρκία και συντονίζει μαζί της τις περιφερειακές εξελίξεις, γεγονός που, κατά την ΕΛΑΣ, καθιστά ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα για το ποιο είναι το στρατηγικό όφελος της ελληνικής εμπλοκής.

«Για τρίτη φορά μέσα λίγους μήνες η Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) ενεπλάκη στον πόλεμο που διεξάγουν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή… Προστατεύει, δε, επιχειρηματικά πετρελαϊκά συμφέροντα και αυταρχικά καθεστώτα που ουδεμία σχέση έχουν με τα εθνικά συμφέροντα της χώρας μας και την προάσπιση της ειρήνης στην περιοχή μας. Την ίδια ώρα η ελληνική κυβέρνηση θα δαπανήσει 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ για να δέσει την Ελλάδα στο άρμα του άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ, στερώντας τεράστιους πόρους από το κοινωνικό κράτος και τις υποδομές μας. Οι Έλληνες στρατιωτικοί και το αμυντικό υλικό μας δεν έχουν καμία θέση σε ξένη χώρα» αναφέρει η Νέα Αριστερά.

«Η ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ ότι η ελληνική πυροβολαρχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία αναχαίτισε βαλλιστικούς πυραύλους των Χούθι για να προστατεύσει διυλιστήρια στο Γιανμπού, επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά την άμεση εμπλοκή της Ελλάδας στις πολεμικές επιχειρήσεις της περιοχής του Κόλπου, τους μεγάλους κίνδυνους που προκύπτουν από τη συμμετοχή της χώρας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, αλλά και τον κίνδυνο ζωής και θανάτου, στον οποίο είναι εκτεθειμένο το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που έχει σταλεί εκτός συνόρων» τονίζει, σε ανακοίνωσή του, το ΚΚΕ.

Kαι καταλήγει: «Καλούμε τον λαό να δυναμώσει την πάλη του για να ανακληθεί εδώ και τώρα η πυροβολαρχία “Patriot” με το προσωπικό που τη συνοδεύει από τη Σαουδική Αραβία, να επιστρέψει το προσωπικό και τα μέσα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που βρίσκονται εκτός συνόρων σε ιμπεριαλιστικές αποστολές, για την απεμπλοκή της Ελλάδας από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και την αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ. Να κλείσουν εδώ και τώρα η βάση της Σούδας και όλες οι αμερικανοΝΑΤΟϊκές βάσεις που αποτελούν ορμητήρια πολέμου και πολεμικό στόχο αντιποίνων. Να δυναμώσει η αναμέτρηση με την επικίνδυνη πολιτική της πολεμικής εμπλοκής που αποτελεί συστατικό στοιχείο της “αντιλαϊκής σταθερότητας”, που φέρνει αστάθεια, ανασφάλεια και πολεμικές ανατιμήσεις μεγάλης ακρίβειας για τον λαό».

Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει: «Με ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η εμπλοκή της χώρας μας στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται, μετά και από τις νέες καταρρίψεις βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική πυροβολαρχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, συνεπής στη στάση του από το 2021, ζητά την ανάκληση της πυροβολαρχίας. Πέρα από τους κινδύνους που συνεπάγεται η αποστολή για το στρατιωτικό προσωπικό, η εμπλοκή στη διαμάχη δεν εξυπηρετεί ούτε την ασφάλεια ούτε τα συνολικότερα συμφέροντα της χώρας και του ελληνικού λαού».

Patriot: Η ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ

Γνωρίζεται ότι το Σάββατο 25 Ιουλίου και ώρα 07:15 (ώρα Ελλάδας), η Πυροβολαρχία Κατευθυνόμενων Βλημάτων PATRIOT της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), στο πλαίσιο της συμμετοχής της στην αποστολή της διεθνούς πρωτοβουλίας «Integrated Air Missile Defense (IAMD) Concept» για την υποστήριξη της αεράμυνας του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, αντιμετώπισε με επιτυχία 100% επίθεση από την περιοχή της Υεμένης. Η επίθεση εκδηλώθηκε με δύο βαλλιστικούς πυραύλους και είχε ως στόχο σημαντικότατη εγκατάσταση διυλιστηρίων στην περιοχή Γιανμπού, όπου είναι ανεπτυγμένη η ελληνική Πυροβολαρχία. Η ΕΛΔΥΣΑ συνεχίζει κανονικά την αποστολή της.

Σημειώνεται ότι και στις αρχές Απριλίου η Πυροβολαρχία Κατευθυνόμενων Βλημάτων Patriot της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), στο πλαίσιο της συμμετοχής της στην αποστολή της διεθνούς πρωτοβουλίας «Integrated Air Missile Defense (IAMD) Concept» για την υποστήριξη της αεράμυνας του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, έβαλε ένα βλήμα και κατέρριψε ένα στόχο (μη επανδρωμένο Αερόχημα – UAV),σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες εμπλοκής. Παράλληλα, στις 19 Μαρτίου οι ελληνικοί Patriot στη Σαουδική Αραβία είχαν καταρρίψει δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους.

Θρίλερ με Κουβέιτ-Μπαχρέιν

Το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ έστειλαν κρυφά αεροσκάφη για να επιτεθούν σε θέσεις εντός του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, στα πρώτα τέτοια άμεσα αντίποινά τους εναντίον της Τεχεράνης, η οποία εξαπολύει καθημερινά επιθέσεις στο εδαφός τους. Οι αεροπορικές επιδρομές στις αρχές αυτού του μήνα στόχευσαν αποθήκες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, μεταξύ άλλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ανέφεραν ορισμένες πηγές στην WSJ.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – τα οποία φέρεται να επιτέθηκαν στο Ιράν πολλές φορές στις αρχές του πολέμου, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα – παρείχαν πληροφορίες για στόχους και αμυντική αεροπορική κάλυψη για τις επιθέσεις, σε μια ένδειξη της αναδυόμενης αραβικής συνεργασίας στην αντιμετώπιση του Ιράν. Το Ιράν εδώ και εβδομάδες επικεντρώνει τα αντίποινα στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, τα οποία φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Τα δύο κράτη του Περσικού Κόλπου διαθέτουν σχετικά μικρές αεροπορικές δυνάμεις, οπλισμένες με αμερικανικά και ευρωπαϊκά αεροσκάφη, αλλά δεν ήθελαν να αφήσουν την Τεχεράνη να συνεχίσει να τα χτυπά ατιμώρητα, ανέφεραν οι πηγές.

Τα ΗΑΕ δήλωσαν ότι υποστηρίζουν τη μείωση των εντάσεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους ανοίγματος του Στενού του Ορμούζ, μιας κρίσιμης διαδρομής για τις εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου. Το Υπουργείο Εξωτερικών τους καταδίκασε τις επιθέσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν και δήλωσε ότι «εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη του με αυτά τα κράτη και επιβεβαιώνει την υποστήριξή του σε όλα τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ασφάλειας και της σταθερότητάς τους».

Μετά τη δημοσίευση του άρθρου της WSJ, ο πρέσβης του Κουβέιτ στις ΗΠΑ αρνήθηκε ότι η χώρα του χτύπησε το Ιράν. «Το Κράτος του Κουβέιτ δεν έχει συμμετάσχει σε καμία στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, ούτε έχει επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το έδαφός του για την έναρξη επιθετικών επιχειρήσεων εναντίον οποιουδήποτε γειτονικού κράτους», δήλωσε ο πρέσβης Αλ-Ζάιν Αλ-Σαμπάχ.

Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις «εξουδετέρωσαν» χθες Παρασκευή ένα πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο το οποίο επιχείρησε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ σε βάρος του Ιράν, σύμφωνα με το διοικητήριο που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (U.S. Central Command ή CENTCOM). Tο τάνκερ Μ/Τ Lavine εξουδετερώθηκε στον Κόλπο του Ομάν αφού επιχείρησε να παραβιάσει τον αποκλεισμό τουλάχιστον τέσσερις φορές, δήλωσε ο Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπος Τύπου της CENTCOM, στο πρακτορείο ειδήσεων Associated Press. «Το πλήρωμα προειδοποιήθηκε επανειλημμένως, δεν συμμορφώθηκε και αμερικανικές δυνάμεις εξουδετέρωσαν το πλοίο, πλήττοντας το μηχανοστάσιό του», ανέφερε ο Χόκινς, χωρίς να επιβεβαιώσει πληροφορίες που μετέδωσαν χθες ιρανικά μέσα ενημέρωσης για δύο νεκρούς εξαιτίας της επίθεσης.

Το Ριάντ πλήττει τους Χούθι

Την ίδια ώρα ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας έπληξε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη που συνιστούσαν απειλή για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η επιχείρηση διεξήχθη εν είδει αντιποίνων για τις επιθέσεις των Χούθι εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή, ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του συνασπισμού, ο υποπτέραρχος Τούρκι αλ Μάλικι.

Ο συνασπισμός απάντησε «αποφασιστικά και δυναμικά» πλήττοντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Χούθι, αφότου «οι τρομοκρατικές τους δυνάμεις στοχοποίησαν εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα», ανέφερε η ανακοίνωση του υποπτεράρχου Τούρκι αλ Μάλικι στην πλατφόρμα Χ, διευκρινίζοντας πως η στρατιωτική επιχείρηση έχει πλέον ολοκληρωθεί.

Στο μεταξύ σειρήνες συναγερμού ήχησαν λίγο μετά τα μεσάνυχτα στο Μπαχρέιν, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών. Το τελευταίο διάστημα, το Μπαχρέιν βρίσκεται σχεδόν καθημερινά στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων. Ήχησαν σειρήνες. Οι πολίτες και οι κάτοικοι καλούνται να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κατευθυνθούν στην πλησιέστερη ασφαλή τοποθεσία», αναφέρει το μήνυμα του υπουργείου Εσωτερικών που κοινοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας Χ.

Γιατί γέμισε η Ηρώδου Αττικού και οι παράπλευρες οδοί με εκατοντάδες (!) κρατικές λιμουζίνες, οδηγούς, συνοδούς, φρουρούς και λοιπούς σκύλακες – η λέξη είναι του Πλάτωνα – της εξουσίας; Αν μαζεύαμε, σκέφτομαι, το συνολικό κόστος της εκδήλωσης, θα χρηματοδοτούσαμε ένα μεγάλο νοσοκομείο της χώρας για έναν τουλάχιστον χρόνο. Αλλά δεν βαριέστε. Λεφτά υπάρχουν, όπως είπε κι ένας άλλος τέως πρωθυπουργός, επίσημος κι αυτός προσκεκλημένος της πιο επίσημης Δεξίωσης του Έθνους (μόνο ο Ερντογάν έλειπε). Αν μάλιστα προσθέταμε και τα διαχρονικά πρόστιμα του ΟΠΕΚΕΠΕ, θα αλλάζαμε την κοινωνική πολιτική της χώρας υπέρ των αδυνάμων (Τί λέω τώρα;).

Γιορτή για την αποτυχία μιας εποχής

Γιατί γέμισε η Ηρώδου Αττικού; Προς τι η γιορτή; Μήπως για την αποτυχία μιας εποχής, για την κατάντια μιας γενιάς, για την διχοτόμηση της Κύπρου μισόν αιώνα τώρα, για την φενάκη της δημοκρατίας, για τις συσσωρευμένες απάτες, τα ψευδώνυμα συνθήματα, τον εκμαυλισμό ενός ολόκληρου λαού, για την διάψευση του Πολυτεχνείου, για την κάλπικη Μεταπολίτευση, για την παράδοση της χώρας από μέσα και την μετατροπή της σε προτεκτοράτο; Τί στο διάβολο γιόρταζαν συγκινημένες οι πολιτειακές αρχές; Απαντήστε εσείς.

(Σημ.: Τέλος, και σε αντίθεση με την μυθολογία των διακοπών αλλά και την μεταφυσική του ελληνικού καλοκαιριού, ο Ιούλιος ίσως τείνει να είναι για την Ελλάδα ο πιο ζοφερός μήνας του χρόνου. Για μένα τουλάχιστον είναι ο μήνας που θάβω θρηνώντας τους νεκρούς μου, τους πραγματικούς και τους συμβολικούς, αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία.)

Και δεν είναι μόνο τα Ιουλιανά και η αποστασία με το βασιλικό πραξικόπημα, που κάθε χρόνο τέτοιο μήνα δραματικά μάς θυμίζουν από πού και πώς ξεκίνησε η Χούντα, αλλά και η ζοφερή καθημερινότητα του σήμερα και εντός και εκτός. Αφού τις συνέπειες του τότε πληρώνουμε τώρα, και θα πληρώνουμε ακόμα για πολύ. Με πλέον χαρακτηριστικές πληγές την εισβολή στη βόρεια Κύπρο των Τούρκων με τις αμερικανικές και βρετανικές ευλογίες.

Σύμπτωση: Οι Άγγλοι διατηρούν ακόμη βάσεις σ’ ένα ανεξάρτητο κράτος-μέλος εκείνης της Ένωσης που οι ίδιοι έχουν εγκαταλείψει! Πού ‘ντο; ΝΑΤΟ! Κι άλλες συμπτώσεις του Ιουλίου: Δεν ξεχνώ πως τέτοιες μέρες 104 άνθρωποι είτε κάηκαν, είτε πνίγηκαν, τη στιγμή που ο τότε πρωθυπουργός δήλωνε ότι δεν έχει πληροφορίες για νεκρούς. Η υποκρισία του ελληνικού γκουβέρνου, ασχέτως ιδεολογικού προσήμου!

Επρεπε να είναι μέρα σιωπής και όχι γιορτής

Θλιβερό συμπέρασμα: Κανονικά χτες θα έπρεπε να είναι ημέρα σιωπής και εθνικής περισυλλογής. Ημέρα πένθους αφού δεν μπορεί, δεν δικαιούμαστε, να είναι μέρα οργής, αφού η πλειοψηφία των πολιτών, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, είδε με τουλάχιστον ανακούφιση τους άξεστους κολονέλους. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια για τον “αδάμαστο” λαό. Πάντα και παντού οι λίγοι κάνουν τη διαφορά. Και έπειτα έρχονται οι επαγγελματίες του λαϊκισμού και καταθέτουν στεφάνους. Α ρε Λαυρέντη! Που έγραφε κι ο Μανόλης Αναγνωστάκης πικρά, πλην εύστοχα. Ατελείωτοι οι εορταστές Λαυρέντηδες σ’ αυτή την χώρα. Ας έβρεχε τουλάχιστον!

Να προσθέσω ότι λίγο πριν αυτοκτονήσει ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης, ο κορυφαίος μας ποιητής μετά τον Καβάφη, στο καφενείο «Ο Ουράνιος Κήπος», στην παραλία της Πρέβεζας, έγραφε, σ’ ένα χαρτί, που βρέθηκε στην τσέπη του, τα εξής: «Κάθε πραγματικότης, μού είναι αποκρουστική. Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο, σαν ήρθε, τον δέχομαι, με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους και εθεώρησαν την ύπαρξή τους παιχνίδι χωρίς ουσία.

Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περισσότεροι μαζί με τους αιώνες. Σ’ αυτούς απευθύνομαι. Αφού ευδοκίμησα όλες τις χαρές! είμαι τώρα έτοιμος για ένα ατιμωτικό θάνατο…». Αυτό το κείμενο θα έπρεπε να διδασκόταν στα σχολεία μας σαν ευαγγέλιο. Όπως είναι γνωστό, ο Καρυωτάκης αυτοκτόνησε με πιστόλι το απόγευμα της 21ης Ιουλίου 1928.

Την προηγουμένη, όπως έχει σημειώσει, σε υστερόγραφο στο ίδιο χαρτί, «μάταια δερνόταν επί δέκα ώρες με τα κύματα», για να πνιγεί γι’ αυτό και συμβούλευε «όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουν ποτέ ν’ αυτοκτονήσουν διά θαλάσσης…». Απίστευτος αυτοσαρκασμός, αυτό που δραματικά λείπει από την σύνολη ηγεσία της χώρας, πολιτική και πνευματική (εκτός των φιλότεχνων τραπεζιτών και των καλαίσθητων κατασκευαστών των δύο καζίνων που σύντομα θα αποκτήσει η πρωτεύουσα: Ένα στο Μαρούσι κι ένα στην αναμορφωμένη παραλιακή. Τυχεροί)!

Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Σεμπαστιέν Λεκορνύ ζήτησε από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις να θέσουν σε υπηρεσία ήδη από σήμερα το στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος A400M για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών στην περιοχή της Ζιρόντ.

Το αεροσκάφος θα είναι εξοπλισμένο με ένα σύστημα που επιτρέπει την ρίψη 20 τόνων επιβραδυντικού υλικού, το ισόποσο δύο αεροσκαφών Dash. Η χρησιμοποίησή του για την αντιμετώπιση πυρκαγιών είχε ορισθεί για το τέλος του Ιουλίου λόγω των τεχνικών διαδικασιών και των αναγκαίων δοκιμών, αλλά επισπεύδεται λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης.

Φωτιές στην Ισπανία

Στην Μαδρίτη, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι προτεραιότητα έχουν οι ανθρώπινες ζωές και χαρακτήρισε «πολύπλοκη» την κατάσταση μετά την επίσκεψή του σε μία από τις πληγείσες ζώνες κοντά στη Μαδρίτη.

«Η προτεραιότητά μας, η σκέψη μας, ο στόχος μας αφορούν τις ζωές, να σωθούν ζωές», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Πέδρο Σάντσεθ εξηγώντας ότι η κατάσταση παραμένει πολύπλοκη διότι «οι θερμοκρασίες έχουν πέσει, αλλά δεν ξέρουμε ακριβώς πώς θα εξελιχθούν οι άνεμοι».

Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι οι πυρκαγιές που μαίνονται εδώ και μέρες δυτικά της Μαδρίτης έχουν καταστρέψει έκταση 250.000 στρεμμάτων, 100.000 στην Κοινότητα της Μαδρίτης και ανάμεσα σε 130.000 και 150.000 στρέμματα στην περιφέρεια της Άβιλα.

Δύο διαφορετικές δασικές πυρκαγιές ενώθηκαν χθες στην περιφέρεια της Μαδρίτης για να σχηματίσουν ένα τεράστιο κοινό μέτωπο που απειλούσε να ενωθεί με την σειρά του με τρίτη δασική πυρκαγιά στην περιοχή της Καστίγια- ι -Λεόν. Οκτώ δήμοι έχουν εκκενωθεί και συγκεκριμένα οι:

• Τσαπινέρια
• Νάβας ντελ Ρέι
• Κολμενάρ ντελ Αρόγιο
• Φρεσνεντίγιας ντε λα Ολίβα
• Ρομπλέδο ντε Τσαβέλα
• Αλδέα ντελ Φρέσνο
• Ναβαλαγαμέγια
• Ζαρσαλέχο

Αρκετές ακόμη πόλεις, μεταξύ των οποίων οι Σαν Μαρτίν ντε Βαλδεϊγλεσίας, Πελάγιος ντε λα Πρέσα και Βίγια ντελ Πράδο, παραμένουν σε καθεστώς περιορισμού κυκλοφορίας.

Παράλληλα, εγκαταστάσεις της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας (NASA) κοντά στη Μαδρίτη επλήγησαν από τις πυρκαγιές που μαίνονται στα περίχωρα της ισπανικής πρωτεύουσας. Εκπρόσωπος της NASA επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) πως οι φλόγες «πέρασαν μέσα» από το συγκρότημα MDSCC (Madrid Deep Space Communications Complex), βασικό σταθμό επικοινωνίας με αποστολές που εξερευνούν το βαθύ διάστημα.

Όσον αφορά την ενεργειακή υποδομή, επλήγη η πλατφόρμα άντλησης πετρελαίου “Φιλανόφσκι” (Filanovsky), η οποία ανήκει στη ρωσική εταιρεία Lukoil. Η πλατφόρμα βρίσκεται στη βόρεια Κασπία, στα χωρικά ύδατα της Ρωσίας. Οι ουκρανικές αρχές μέχρι στιγμής δεν απάντησαν σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό όσον αφορά το πλήγμα στην Μελιτόπολη. Και προ εξαμήνου είχαν πλήξει την ίδια πλατφόρμα. Οι ουκρανικές αρχές αναφέρονταν και τότε και τώρα σε “επιτυχημένα πλήγματα”.

Οι άμαχοι

Ο Ρώσος κυβερνήτης της Μελιτόπολης, Εβγκένι Μπαλίτσκι, δήλωσε ότι «εκτός των 12 νεκρών, υπάρχουν και 16 τραυματίες, όλοι άμαχοι». Η επίθεση έγινε στην παραθαλάσσια περιοχή Κιριλίβκα, η οποία βρίσκεται στις ακτές της Αζοφικής Θάλασσας, κοντά στην Μελιτόπολη. «Ο εχθρός είδε και κατάλαβε ποιον στόχευε», ανέφερε στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram ο Μπαλίτσκι.

Η Ουκρανία εξέδωσε ανακοίνωση μόνο για τα ενεργειακά πλήγματα, γράφοντας σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της έπληξαν μια ρωσική πλατφόρμα άντλησης πετρελαίου στην Κασπία Θάλασσα (όπου η “Φιλανόφσκι” αποτελεί τμήμα του μεγαλύτερου ρωσικού κοιτάσματος πετρελαίου στην Κασπία Θάλασσα) και ένα διυλιστήριο πετρελαίου στη Σιβηρία. Οι τοπικές αρχές στην περιοχή Τιουμέν της Σιβηρίας επιβεβαίωσαν ότι ουκρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) προκάλεσε πυρκαγιά στο διυλιστήριο της περιοχής. Δεν διευκρίνισαν εάν υπήρξε διαταραχή στην παραγωγή. Κίεβο και Μόσχα παράλληλα ανακοίνωσαν ότι έπληξαν πλοία που μετέφεραν στρατιωτικό φορτίο.

Οι ενεργειακές εγκαταστάσεις που αποτέλεσαν στόχους βρίσκονται σε απόσταση άνω των 700 χλμ. και 2.000 χλμ. αντίστοιχα από το μέτωπο, γεγονός που υπογραμμίζει την αυξανόμενη εμβέλεια των ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς. Σε ξεχωριστή ημερήσια αναφορά, το ρωσικό υπουργείο δήλωσε ότι έπληξε ουκρανικά κέντρα εφοδιαστικής υποστήριξης, εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης drones μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και υποδομές ενέργειας, μεταφορών και λιμένων. Δεν δόθηκαν περαιτέρω λεπτομέρειες.

Στόχος τα πλοία

Εν τω μεταξύ και οι δύο αντιμαχόμενοι πλήττουν όλο και συχνότερα τη ναυτιλία, μακριά από το πεδίο της μάχης, στην προσπάθειά τους να διακόψουν ή να δυσχεράνουν τις γραμμές ανεφοδιασμού. Στη Μαύρη Θάλασσα, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι drones του έπληξαν πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου (bulk carrier) που μετέφερε στρατιωτικό φορτίο για τον ουκρανικό στρατό.

Σε άλλο σημείο της Κασπίας, ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν δύο φορτηγά πλοία —τα Port Olya 2 και Begey. Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι και τα δύο μετέφεραν στρατιωτικά φορτία από ή προς το Ιράν. Η Ρωσία και το Ιράν έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους συνεργασία, με την Τεχεράνη να προμηθεύει μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και τεχνολογία σχετική με αυτά, τα οποία η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει εκτενώς στον πόλεμο, σύμφωνα με δυτικές κυβερνήσεις και το Κίεβο.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε προ ημερών ότι η Ρωσία και η Κίνα υποστήριζαν το Ιράν στον πόλεμό του κατά των ΗΠΑ, με τρόπους που ο ίδιος δεν διευκρίνισε. Ωστόσο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πιστεύει όσα του είπαν και οι δύο χώρες ότι «δεν βοήθησαν το Ιράν».

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν καταδίκασε απόψε την ουκρανική επίθεσε σε ένα ιρανικό εμπορικό πλοίο στην Κασπία, ανακοινώνοντας ότι προκλήθηκε έκρηξη από την οποία σκοτώθηκε ένας ναυτικός και τραυματίστηκε άλλος ένας. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε το συμβάν «επιθετική ενέργεια» διαμηνύοντας ότι θα υπερασπιστεί τα εθνικά συμφέροντα και την ασφάλειά της. Παράλληλα, κατηγόρησε την Ουκρανία ότι επιδιώκει να διευρύνει τον πόλεμο με τη Ρωσία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε απόψε ότι το Κίεβο διαπίστωσε πως η Ρωσία μεταβιβάζει στο Ιράν τις δορυφορικές παρατηρήσεις της στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να δώσει την Τεχεράνη τη δυνατότητα να πραγματοποιεί πλήγματα στην περιοχή.

Θα περίμενε κανείς εύλογα, ότι μετά την πτώση της επτάχρονης δικτατορίας το 1974, η επαναφορά στη δημοκρατική ομαλότητα και η πολιτική ριζοσπαστικοποίηση του λαού, θα αποτελούσαν την αφετηρία για τη μετάβαση της σύγχρονης Ελλάδος σε ένα άλλο ποιοτικό επίπεδο. Πλην όμως ο εναγκαλισμός της κομματικής εξουσίας και του πολιτικού προσωπικού με την εξαρτημένη οικονομική μεταπρατική και παρασιτική ολιγαρχία αποτέλεσαν θανατηφόρο συνδυασμό.

Η παρασιτική οικονομική ολιγαρχία

Είναι χαρακτηριστικό, ότι κατά τη Μεταπολίτευση οποιαδήποτε προσπάθεια αυτοδύναμης παραγωγικής δραστηριότητας στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα υπονομεύθηκε και ξεπουλήθηκε «αντί πινακίου φακής» από τους μεσίτες των ξένων συμφερόντων, δηλαδή την παρασιτική οικονομική ολιγαρχία.

Η τελευταία θεωρούσε αφρόνως ότι ήταν προτιμότερο, αφού απέφερε περισσότερα και πιο εύκολα κέρδη για την ίδια και για τους ξένους “κηδεμόνες”, να εισάγει τα βιομηχανικά προϊόντα και να εξάγει τα κέρδη της στην Ελβετία, από το να σχεδιάσει και να κατασκευάσει αυτά στην Ελλάδα, θωρακίζοντας έτσι την οικονομία της.

Χαρακτηριστική και όχι μόνη είναι η περίπτωση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας που την έχουν οδηγήσει στην πλήρη ανυποληψία, κάτι που αποτελεί και βαρύ πλήγμα για τα εθνικά συμφέροντα και την άμυνα της χώρας. Η πολιτική εξουσία, αντί να ανατρέψει αυτή την κατάσταση μετατράπηκε σε “σάρκα εκ της σαρκός” της παρασιτικής ολιγαρχίας, πριμοδοτώντας με τις πολιτικές αυτές την καταστροφική πορεία της χώρας, διαλύοντας την οικονομία και το πολιτικό εποικοδόμημα και μολύνοντας συγχρόνως όλη την κοινωνία και τους ενδιάμεσους θεσμούς με την ιδεολογία της αρπαχτής και της ήσσονος προσπάθειας.

Κυρίαρχο στοιχείο αυτής της περιόδου αποτέλεσαν οι τρομακτικές σπατάλες, οι μίζες, η διαφθορά και η σήψη, μεταξύ του κρατικοδίαιτου ιδιωτικού τομέα και του πολιτικού προσωπικού εξουσίας, αλλά και ο ανεξέλεγκτος υπερδανεισμός όλων των ελληνικών νοικοκυριών, για τη δημιουργία ψευδοευημερίας και ανοχής, που, πέραν της οικονομικής χρεωκοπίας, επέφερε συνθήκες πολιτικής “ομηρίας” και “μιθριδατισμού” στην κοινωνία.

Πνέοντας εσαεί τα λοίσθια

Οι εθνικές φαντασιώσεις περί ισχυρής Ελλάδος και περί υπερήφανης ανεξάρτητης χώρας, περί κοινωνικού κράτους και κράτους δικαίου (παρά τις σοβαρές προσπάθειες, που έγιναν ειδικά την περίοδο 1981-1985), τις οποίες φρόντιζε το πολιτικό προσωπικό, εξαιτίας κυρίως της Ύστερης Μεταπολίτευσης να διοχετεύει ως αναισθητικό σε όλη την κοινωνία, συνετρίβησαν με βίαιο τρόπο μετά την επιδείνωση της δημοσιονομικής και δανειακής κρίσης, που εμφανίσθηκε με την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση του 2008, οδηγώντας την χώρα στον μνημονιακό “οδοστρωτήρα”.

Η Ελλάδα έκτοτε συνεχίζει αδιάκοπα το ταξίδι της προς τον Αχέροντα. Με πλοηγό ένα κατ’ εξοχήν ελλειμματικό και αμοραλιστικής φύσεως πολιτικό προσωπικό και μια υποτελή και εξαρτημένη οικονομική ολιγαρχία, χωρίς εθνική συνείδηση, κατευθύνεται όχι σε κάποιο λιμάνι ασφαλείας, αλλά σε βαθιά και αχαρτογράφητα νερά. Κατ’ αναλογία μπορούμε να προσομοιάσουμε αυτή την πορεία με την τρομακτική περιπλάνηση του Οδυσσέα μεταξύ Κυκλώπων και Λαιστρυγόνων μετά την πτώση της Τροίας.

Και ενώ αυτός είχε ως υπέρτατο στόχο του την επιστροφή στην Ιθάκη, κάτι που τον βοήθησε να αντιμετωπίζει τους κινδύνους και τις περιπέτειες που του επέβαλε ο Ποσειδώνας ως τιμωρία του, στην περίπτωση της χώρας μας έχουν απολεσθεί οι στόχοι. Και όταν ένα έθνος, ένας λαός δεν έχει στόχους, ελπίδα και όραμα για να αγωνιστεί γι’ αυτό, το μέλλον του διαγράφεται ζοφερό.

Η Ελλάδα, λόγω των διαχρονικών στρεβλώσεων σε πολλούς τομείς, μετατράπηκε σε διεθνές “πειραματόζωο” μετά τη μεγάλη καπιταλιστική κρίση του 2008. Δεκαέξι χρόνια μετά την είσοδό της στον μνημονιακό οδοστρωτήρα, που διέλυσε το βιοτικό επίπεδο της πλειοψηφίας του λαού, διαρρηγνύοντας και τις μέχρι τότε κοινωνικές ισορροπίες και επτά χρόνια μετά την έξοδό της από τον μνημονιακό ζουρλομανδύα, παρά τα ψευδεπίγραφα φληναφήματα του κυβερνητικού μπλοκ της ΝΔ, αντί να οδεύει προς το ξέφωτο, πορεύεται προς το βάθος του τούνελ, αναμένοντας την επόμενη σύγκρουση με την «αμαξοστοιχία μιας νέας χρεωκοπίας», που κινείται συνεχώς προς το μέρος της.

Το μεταμνημονιακό καθεστώς

Αν ο δικομματισμός κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης μετατράπηκε, ιδιαίτερα στην ύστερη φάση αυτής σε εθνικό βαρίδι, που συνέβαλε, λόγω των αβελτηριών που επέδειξαν τα τότε κόμματα εξουσίας, στην χρεωκοπία του 2010, ο ιδιότυπος μονοπολισμός της κυβέρνησης της ΝΔ, που αντιστοιχεί στη μεταμνημονιακή περίοδο (2019-2026) αποτέλεσε την βάση της δημιουργίας ενός ιδιαιτέρως απεχθούς και επικίνδυνου καθεστωτικού πολιτικού συστήματος, που βυθίζει συνεχώς την χώρα στην παρακμή.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η διάχυση της πλουτοκρατίας από τους αφανείς κύκλους, που τέμνεται η διαπλοκή της πολιτικής εξουσίας με την οικονομική παρασιτική ολιγαρχία σε μαζική κοινωνική μηχανική, μέσω του άκρατου πελατειασμού και της κομματικής λογικής, με απαύγασμα του φαινομένου αυτού την ληστεία στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και την μη διερευνηθείσα ακόμη καταλήστευση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, που ενώ θα έπρεπε να τοποθετηθούν με «ιερό» τρόπο για την ανασυγκρότηση και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας με ανταγωνιστικά υποστυλώματα, κατέληξαν σε λίγους, ενισχύοντας τον παρασιτισμό.

Γενική εξάλλου είναι η κρίση των θεσμών με ιδιαίτερα σοκαριστική την κατάσταση της λειτουργίας του θεσμού της δικαιοσύνης, που συνδέεται με το αίσθημα της ατιμωρησίας, όπου για πρώτη φορά στην Μεταπολίτευση το 80% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον θεσμό αυτό, λόγω της χρησιμοποίησής του από την ιθύνουσα πολιτική και οικονομική εξουσία για τη συγκάλυψη εθνικών και τραυματικών σκανδάλων (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές κ.λπ.) που ενισχύουν το αίσθημα της ατιμωρησίας στους κατέχοντες την εξουσία και την οικονομική δύναμη.

Οι λόγοι της χρόνιας υποβάθμισης

Οι μείζονες αιτίες της διαχρονικής αυτής υποβάθμισης και καθυστέρησης της χώρας οφείλονται μεταξύ άλλων στην έλλειψη εθνικής αστικής τάξης δυτικού τύπου από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, αφού στη θέση της κυριαρχεί η κλεπτοκρατική παρασιτική οικονομική ολιγαρχία, στον έντονο “πελατειασμό”, που έχει διαβρώσει το πολιτικό σύστημα και όλους τους ενδιάμεσους θεσμούς του κρατικού εποικοδομήματος, αλλά και στον χαρακτήρα της ελληνικής κοινωνίας, που εμφανίζει την εικόνα μιας ασθενικής ατομικιστικής κοινωνίας, με εμφανή τα στοιχεία του “μιθριδατισμού”.

Μεγάλες ευθύνες, όμως, για αυτή την πορεία της Ελλάδος έχει το πολιτικό σύστημα και το πολιτικό προσωπικό εξουσίας, αφού η ύπαρξη και η λειτουργία των κομμάτων εξουσίας θα έπρεπε να έχει ως κεντρικό στόχο την “επούλωση” των διαχρονικών “πληγών” της χώρας και την αναζήτηση της οδού της ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης και όχι την ικανοποίηση της κομματικής πελατείας και του μεταπρατικού κατεστημένου.

Το πολιτικό, όμως, προσωπικό, που άσκησε εξουσία ιδιαιτέρως κατά την ύστερη περίοδο της Μεταπολίτευσης ως σήμερα, με ιδιαίτερη αναφορά στην επτάχρονη διακυβέρνηση της ΝΔ, αντί να αποτελέσει τον σηματωρό για την επιβολή ενός ισχυρού εθνικού πλαισίου ανάπτυξης, με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδος, μετατράπηκε σε οργανικό τμήμα της “παρασιτικής” οικονομικής ολιγαρχίας, αποκτώντας συμφέροντα, ως επιμέρους ειδικό στρώμα στο Κράτος, μέσω των προνομίων και της ατιμωρησίας, τα οποία έχουν στρεβλώσει παντελώς το πολιτικό εποικοδόμημα, ιδιαίτερα κατά την τελευταία περίοδο της διακυβέρνησης από τη ΝΔ.

Από τη Μεταπολίτευση στο σήμερα

Συμπερασματικά, πενήντα δύο χρόνια από τη Μεταπολίτευση, όπου η Ελλάδα αρχικά πορεύθηκε με το καταναλωτικό πρότυπο ευημερίας με δανεικά και -αφού πλην ελαχίστων εξαιρέσεων έχει ενσωματώσει το φοβικό σύνδρομο ως βασικό στοιχείο δράσης των πολιτικών ελίτ στα εθνικά θέματα και αφού εν συνεχεία οδηγηθήκαμε στο μνημονιακό οδοστρωτήρα (που ανέτρεψε βιαίως το βιοτικό της επίπεδο και διέλυσε τις ψευδαισθήσεις περί ισχυρής χώρας)- συνεχίζει τον ίδιο ολισθηρό δρόμο χωρίς καμία αυτογνωσία.

Τόσο στην οικονομία όπου κυριαρχεί το παρασιτικό ληστρικό κεφάλαιο και η παρασιτική οικονομική ολιγαρχία χωρίς στοιχεία εθνικής συνείδησης, όσο και στα μεγάλα εθνικά ζητήματα που είναι η προστασία των δικαιωμάτων του Ελληνισμού (Ελλάδα, Κύπρος) εν σχέσει με τις αυξανόμενες αναθεωρητικές τουρκικές επιδιώξεις.

Ένα ριζοσπαστικό πολιτικό πρόγραμμα

Περισσότερο συνεπώς από οποιαδήποτε άλλη φορά σήμερα είναι αναγκαία η πρόταξη ενός ολιστικού, ριζοσπαστικού και παράλληλα ορθολογικού προγράμματος μεγάλης πνοής, που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα εξής:

Την ενδογενή ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας, την ουσιαστική εμβάθυνση και ανάταξη της παιδείας, την προστασία των μεσαίων και χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων, την ανακοπή της δημογραφικής κατάρρευσης, την εμβάθυνση και προστασία του δημοκρατικού πολιτεύματος και των ατομικών και συλλογικών εγγυήσεων κάθε Έλληνα πολίτη και την αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού μέσω μιας νέας εθνικής στρατηγικής αποτροπής για την υπεράσπιση των συμφερόντων του Ελληνισμού στο Αιγαίου και την Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό όμως είναι η μια πλευρά του εκκρεμούς, καθώς απαιτείται η αντιστοίχισή της με τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού υποκείμενου ανατροπής, που θα αναλάβει να την εφαρμόσει. Και εδώ βρίσκεται το μείζον πολιτικό πρόβλημα της χώρας, δηλαδή η ανάγκη κάλυψης του μεγάλου πολιτικού κενού στην χώρα μας με τη δημιουργία ενός νέου δημοκρατικού πατριωτικού προοδευτικού πολιτικού κινήματος ανατροπής από τις υγιείς διάσπαρτες κοινωνικές δυνάμεις, που δεν είναι εγκλωβισμένες στην κυριαρχούσα νοσηρή κομματοκρατία (και από όσες εξ αυτών είναι καθηλωμένες από αυτήν, αλλά όχι διαβρωμένες), και το οποίο θα θέσει προς επίλυση τα μεγάλα υπαρξιακά ζητήματα της χώρας.

Ένα τέτοιο νέο πολιτικό υποκείμενο ανατροπής θα εκφράζει πραγματικά την ελληνική κοινωνία, τους πόθους και τις χαμένες ελπίδες της και θα αποτελείται από ενεργούς πολίτες που δεν θα έχουν ως κυρίαρχη πολιτική λογική την κατάληψη της εξουσίας ως αυτοσκοπό και λάφυρο, αλλά την υλοποίηση ενός ριζοσπαστικού και παράλληλα ρεαλιστικού πολιτικού προγράμματος για την αναγέννηση της Ελλάδος και την ανατροπή της συνεχούς βύθισής της.

Στο μικροσκόπιο των αστυνομικών αρχών βρίσκεται πλέον ο Έλληνας που φέρεται να παρέδωσε τη χειροβομβίδα στον άνδρα αιγυπτιακής καταγωγής, ο οποίος συνελήφθη το μεσημέρι του Σαββάτου (25/7) στην Αθήνα, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος της επίθεσης ήταν ο πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ισίδωρος Ντογιάκος.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι αστυνομικοί πραγματοποίησαν έρευνα στο σπίτι του Έλληνα, όπου εντόπισαν ένα περίστροφο και 4.000 ευρώ. Ωστόσο, ο ίδιος δεν βρέθηκε στο σημείο και αναζητείται. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο άνδρας βρισκόταν εκτός φυλακής με όρους, ενώ στο παρελθόν είχε εμπλακεί και σε υπόθεση ναρκωτικών. Ο φερόμενος ως ηθικός αυτουργός, ο οποίος κρατείται στις φυλακές Διαβατών.

Αστυνομικοί που παρακολουθούσαν τις κινήσεις του Αιγυπτίου επενέβησαν πριν προλάβει να πραγματοιήσει την. επίθεση. Ο δράστης εντοπίστηκε σε σπίτι συνεργού του στα νότια προάστια, από όπου φέρεται να παρέλαβε τη χειροβομβίδα που θα χρησιμοποιούσε στο χτύπημα. Οι άνδρες του ελληνικού FBI τον ακινητοποίησαν, του πέρασαν χειροπέδες και κατάσχεσαν το επικίνδυνο αντικείμενο. Ο Αιγύπτιος δεν φαίνεται να έχει απασχολήσει στο παρελθόν τις Αρχές. Η χειροβομβίδα μεταφέρθηκε στα εγκληματολογικά εργαστήρια, προκειμένου να εξεταστεί για τυχόν αποτυπώματα και γενετικό υλικό (DNA).

Θυμίζουμε πως τον περασμένο Μάρτιο είχε συλληφθεί ένας 38χρονος Σουδανός που απειλούσε να αυτο-ανατιναχτεί έξω από την ΓΑΔΑ. Ο άνδρας έφερε δύο αμυντικές χειροβομβίδες m75 τσεχικής προέλευσης, πλήρως λειτουργικές και ασφαλισμένες.

Οι πληροφορίες για τον Αιγύπτιο

Ο 30χρονος Αιγύπτιος, ο οποίος συνελήφθη από τις Αρχές, φέρεται να υπέδειξε στους αστυνομικούς ως ηθικό αυτουργό της υπόθεσης έναν 31χρονο ομοεθνή του, έγκλειστο στις φυλακές Διαβατών. Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει το iEidiseis, ο 31χρονος ήταν εκείνος που του έδωσε εντολή να παραλάβει μία χειροβομβίδα από έναν Έλληνα, τον οποίο δεν γνώριζε προσωπικά και τον συνάντησε για πρώτη φορά. Όπως φέρεται να ανέφερε, σε μεταγενέστερη επικοινωνία θα ενημερωνόταν για τον τελικό στόχο της επίθεσης από τον ομοεθνή του.

Ο 31χρονος κρατούμενος εκτίει ποινές για σειρά βαριών αδικημάτων, μεταξύ των οποίων ανθρωποκτονία, ληστείες, πλαστογραφία και παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών. Παρά τον εγκλεισμό του, οι Αρχές εκτιμούν ότι επικοινωνούσε με τον έξω κόσμο και φέρεται να συντόνιζε τα «συμβόλαια» των επιθέσεων χρησιμοποιώντας κινητό τηλέφωνο που είχε παράνομα στο κελί του.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, οι αστυνομικοί εντόπισαν και κατέσχεσαν το κινητό τηλέφωνο που φέρεται να χρησιμοποιούσε ο 31χρονος μέσα στη φυλακή. Η συσκευή εξετάζεται εξονυχιστικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες, με στόχο να χαρτογραφηθούν οι επαφές του, να ταυτοποιηθεί ο Έλληνας που προμήθευσε τη χειροβομβίδα, αλλά και να αποκαλυφθεί ο τελικός στόχος της σχεδιαζόμενης επίθεσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τις τελευταίες ημέρες οι αστυνομικοί της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος είχαν ενημερώσει σειρά πιθανών στόχων να απομακρυνθούν προσωρινά από τις κατοικίες τους για προληπτικούς λόγους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενισχύθηκε και η αστυνομική φύλαξη.

Μεταξύ αυτών ήταν και ο πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ισίδωρος Ντογιάκος, ο οποίος φέρεται να εκτιμά ότι ενδεχομένως αποτελούσε πιθανό στόχο. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Αρχές δεν έχουν μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει το συγκεκριμένο ενδεχόμενο. Οι έρευνες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος συνεχίζονται, με στόχο να διαπιστωθεί ποιος ήταν ο πραγματικός αποδέκτης της σχεδιαζόμενης επίθεσης και ποια ήταν τα κίνητρά της.