Αυτή όμως η εικόνα που παρουσιάζεται δεν στηρίζεται τόσο στη συνολική στρατηγική πραγματικότητα, όσο στην επιλεκτική ανάδειξη ορισμένων εξελίξεων, οι οποίες απομονώνονται από το ευρύτερο επιχειρησιακό και γεωπολιτικό τους πλαίσιο. Ο Κόλιν Γκρέι προειδοποιούσε ότι η στρατηγική απαιτεί συνεχή σύνδεση μεταξύ στρατιωτικών επιχειρήσεων και πολιτικού αποτελέσματος. Όταν η σύνδεση αυτή χάνεται, οι επιχειρησιακές επιτυχίες αποκτούν δυσανάλογη σημασία και δημιουργούν ψευδείς προσδοκίες.

Το πρώτο στοιχείο αυτού του αφηγήματος είναι οι συνεχώς αυξανόμενες εκτιμήσεις για τις ρωσικές απώλειες. Η Ρωσία αναμφίβολα έχει υποστεί τεράστιο κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και στρατιωτικό υλικό. Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί προβάλλονται εδώ και χρόνια ως ένδειξη επικείμενης στρατηγικής κατάρρευσης, παραβλέποντας την δυνατότητα της Μόσχας να αναπληρώνει προσωπικό, να αυξάνει την παραγωγή οπλικών συστημάτων και να προσαρμόζει την οικονομία της στις απαιτήσεις ενός πολέμου μεγάλης διάρκειας.

Το δεύτερο στοιχείο είναι η υπερβολική προβολή περιορισμένων ουκρανικών επιτυχιών. Η ανακατάληψη ενός χωριού, ή η βελτίωση μιας τοπικής τακτικής θέσης μπορεί να αποτελεί σημαντική επιτυχία για τις εμπλεκόμενες μονάδες. Δεν συνεπάγεται όμως κατ’ ανάγκην μεταβολή της συνολικής στρατηγικής ισορροπίας. Αναμφίβολα οι Ουκρανοί έχουν κατορθώσει να επιβραδύνουν και να μειώσουν τις ρωσικές προωθήσεις, αλλά αυτό δεν δημιουργεί συνθήκες “σημείου καμπής”.

Η ιστορία των πολέμων είναι γεμάτη από εντυπωσιακές τακτικές επιτυχίες, που ουδέποτε μετέβαλαν το τελικό αποτέλεσμα. Η σύγχυση μεταξύ τακτικής και στρατηγικής αποτελεί μία από τις συνηθέστερες αιτίες εσφαλμένων πολιτικών εκτιμήσεων.

Τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας 

Το τρίτο στοιχείο αφορά τις ουκρανικές επιθέσεις σε στόχους βαθιά μέσα στη Ρωσία. Οι επιθέσεις αυτές έχουν σαφή επιχειρησιακή και ψυχολογική αξία. Αναγκάζουν τη Ρωσία να αναδιατάσσει μέσα αεράμυνας, δημιουργούν πολιτική πίεση και αποδεικνύουν ότι το ρωσικό έδαφος δεν είναι απρόσβλητο.

Ωστόσο, θα επαναλάβω ότι δεν αποτελούν από μόνες τους παράγοντα που μπορεί να αλλάξει την έκβαση ενός πολέμου φθοράς. Η στρατηγική έκβαση εξακολουθεί να εξαρτάται από την παραγωγή πολεμικού υλικού, τα διαθέσιμα αποθέματα, την ανθεκτικότητα της οικονομίας, τη δυνατότητα αναπλήρωσης προσωπικού και τη διατήρηση της πολιτικής βούλησης.

Η κατασκευή μιας εναλλακτικής πραγματικότητας

Ο συνδυασμός αυτών των τριών στοιχείων δημιουργεί μια ισχυρή επικοινωνιακή εικόνα! Η Ρωσία αποδυναμώνεται συνεχώς, ενώ η Ουκρανία βαδίζει σταθερά προς τη νίκη. Η εικόνα αυτή εξυπηρετεί έναν σαφή πολιτικό στόχο: Να διατηρηθεί η υποστήριξη της Δύσης, να συνεχιστεί η χρηματοδότηση και η στρατιωτική βοήθεια και να αποφευχθεί οποιαδήποτε σοβαρή συζήτηση για μια πολιτική διευθέτηση. Το ερώτημα, όμως, είναι κατά πόσο η πολιτική επικοινωνία αντανακλά τη στρατηγική πραγματικότητα, ή επιχειρεί να την υποκαταστήσει.

Κάθε επιτυχημένη στρατηγική προϋποθέτει σαφή πολιτικό σκοπό, επαρκή στρατιωτικά μέσα και ρεαλιστική εκτίμηση του κόστους. Στην περίπτωση της Ουκρανίας εξακολουθούν να παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα. Ποιος ακριβώς είναι ο τελικός πολιτικός στόχος; Η πλήρης αποκατάσταση των συνόρων του 1991; Η ανάκτηση μόνο των εδαφών που καταλήφθηκαν μετά το 2022; Ή, η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για μια διαπραγματευτική λύση;

Αντίστοιχα, δεν έχει παρουσιαστεί πειστική απάντηση για το ποια στρατιωτικά μέσα μπορούν να οδηγήσουν στην επίτευξη αυτών των στόχων, ούτε ποιο είναι το αποδεκτό πολιτικό, οικονομικό και ανθρώπινο κόστος. Χωρίς απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, η στρατηγική κινδυνεύει να αντικατασταθεί από την ελπίδα.

Ο κίνδυνος του στρατηγικού αυτοεγκλωβισμού

Εδώ ακριβώς εμφανίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Όταν οι κυβερνήσεις επενδύουν επί χρόνια σε ένα αφήγημα περί επικείμενης νίκης, καθίσταται ολοένα δυσκολότερο να αναγνωρίσουν δημόσια ότι οι αρχικές τους εκτιμήσεις ίσως δεν επαληθεύθηκαν. Πρόκειται για το φαινόμενο που στη στρατηγική βιβλιογραφία περιγράφεται ως στρατηγικός αυτοεγκλωβισμός (strategic self-entrapment).

Οι πολιτικές ηγεσίες εγκλωβίζονται στις ίδιες τις δημόσιες δεσμεύσεις τους. Κάθε αναθεώρηση της στρατηγικής παρουσιάζεται ως ήττα και κάθε πρόταση διαπραγμάτευσης ως υποχώρηση, ακόμη και όταν η στρατιωτική πραγματικότητα επιβάλλει διαφορετικές επιλογές. Έτσι, η συνέχιση του πολέμου μετατρέπεται από στρατηγική επιλογή σε πολιτική αναγκαιότητα.

Οι πόλεμοι δεν κερδίζονται με αφηγήματα

Η ιστορία διδάσκει ότι κανένας πόλεμος δεν κερδήθηκε επειδή δημιουργήθηκε μια πειστική επικοινωνιακή εικόνα. Οι πόλεμοι κερδίζονται όταν υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ πολιτικών στόχων, στρατιωτικών μέσων και διαθέσιμων πόρων. Όταν αυτή η σχέση διαρρηγνύεται, η στρατηγική αντικαθίσταται από την επικοινωνία και η αισιοδοξία από την αυταπάτη.

Η Ουκρανία εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις και υψηλό κόστος. Όμως η αντικειμενική στρατηγική ανάλυση δεν μπορεί να συγχέεται με την πολιτική ανάγκη διατήρησης του ηθικού, ή της διεθνούς υποστήριξης.

Η ιστορία έχει αποδείξει πολλές φορές ότι όταν η αντίληψη απομακρύνεται από την πραγματικότητα, οι αποφάσεις που ακολουθούν είναι συνήθως οι πιο επικίνδυνες. Στο Βιετνάμ, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ μετά την ανατροπή του μπααθικού καθεστώτος. Ακόμα και στην περίπτωση των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί στη Δύση για μια αποφασιστική στρατηγική ανατροπή με την πολυδιαφημισμένη μεγάλη ουκρανική αντεπίθεση, αποδείχθηκαν υπερβολικές.

Η υποτίμηση της Ρωσίας και η υπερεκτίμηση της Ουκρανίας δεν συνιστά νηφάλια στρατηγική αξιολόγηση. Και όταν συμβεί αυτό, η παράταση ενός πολέμου μπορεί να μην αποτελεί πλέον συνειδητή στρατηγική επιλογή, αλλά συνέπεια της αδυναμίας αναγνώρισης της πραγματικότητας. Δεν μπορεί να αγνοούνται οι “δείκτες ισχύος” όπως το ανθρώπινο δυναμικό, οι βιομηχανικές δυνατότητες, η οικονομική ανθεκτικότητα, η συμμαχική υποστήριξη, η πολιτική και κοινωνική συνοχή και φυσικά αντοχή, η στρατηγική προσαρμοστικότητα.

Αντί επιλόγου

Μπορεί η υποστήριξη προς την Ουκρανία είναι πολιτική επιλογή, αλλά η στρατηγική αξιολόγηση οφείλει να παραμένει ανεξάρτητη από τις επικοινωνιακές ανάγκες. Όταν το αφήγημα γίνεται ισχυρότερο από την πραγματικότητα τότε η πολιτική παύει να καθοδηγεί τον πόλεμο. Είναι ο πόλεμος που αρχίζει να καθοδηγεί την πολιτική.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος κερδίζει την καθημερινή μάχη της επικοινωνίας. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η Δύση κινδυνεύει να παρατείνει έναν πόλεμο χωρίς σαφώς επιτεύξιμο στρατηγικό τέλος, επειδή έχει επενδύσει πολιτικά σε μια εικόνα νίκης που ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται στη συνολική ισορροπία ισχύος.

Η αξιολόγηση του πολέμου στην Ουκρανία δεν μπορεί να περιορίζεται σε ημερήσιους απολογισμούς απωλειών, σε εντυπωσιακά πλήγματα μεγάλης εμβέλειας και τις ουρές στα πρατήρια βενζίνης στην Ρωσία, ή σε περιορισμένες μετακινήσεις της γραμμής του μετώπου. Τα στοιχεία αυτά έχουν σημασία, αλλά δεν αρκούν για να τεκμηριώσουν ότι η στρατηγική ισορροπία έχει ανατραπεί.

Η αντικειμενική αποτίμηση απαιτεί συνεκτίμηση όλων των δεικτών ισχύος. Μόνο τότε μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το εάν μια πλευρά βρίσκεται πραγματικά πιο κοντά στην επίτευξη των πολιτικών και στρατηγικών της στόχων, ή αν η εικόνα αυτή αποτελεί κυρίως προϊόν της μάχης της πληροφορίας και της επικοινωνίας.

Η παρακμή δεν είναι η απώλεια της ευημερίας. Είναι η απώλεια της δημιουργικής δύναμης μιας κοινωνίας. Είναι η στιγμή που σταματά να παράγει περισσότερες δυνατότητες από όσες καταναλώνει. Που αρχίζει να ζει από το έργο των προηγούμενων γενεών, χωρίς να δημιουργεί αντίστοιχη παρακαταθήκη για τις επόμενες. Οι θεσμοί εξακολουθούν να λειτουργούν, οι επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται, οι πόλεις να μεγαλώνουν, όμως κάτι ουσιαστικό έχει αλλάξει. Η κοινωνία δεν επενδύει πλέον στο αύριο, διαχειρίζεται απλώς το σήμερα.

Γι’ αυτό και η παρακμή δεν μπορεί να μετρηθεί αποκλειστικά με οικονομικούς δείκτες. Υπάρχουν χώρες που πλουτίζουν, ενώ ταυτόχρονα αποδυναμώνονται. Και άλλες που περνούν δύσκολες περιόδους χωρίς να χάνουν την αυτοπεποίθησή τους, επειδή διατηρούν ζωντανή την ικανότητά τους να δημιουργούν, να συνεργάζονται και να ελπίζουν.

Η οικονομία είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί για να περιγράψει την κατάσταση μιας κοινωνίας. Οι αριθμοί αποτυπώνουν το εισόδημα, όχι όμως την εμπιστοσύνη. Μετρούν την παραγωγή, όχι την αξιοπρέπεια. Υπολογίζουν τον πλούτο, όχι την ποιότητα των θεσμών, ούτε την πίστη των ανθρώπων στο κοινό τους μέλλον. Ίσως γι’ αυτό η μεγαλύτερη σύγχυση της εποχής μας είναι ότι ταυτίσαμε την Ανάπτυξη με την Πρόοδο. Η Ανάπτυξη αφορά κυρίως τα μεγέθη. Η Πρόοδος αφορά τη ζωή των ανθρώπων.

Μια οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται ενώ η κοινωνία αισθάνεται φτωχότερη. Μπορεί να αυξάνονται οι επενδύσεις, ενώ οι νέοι αδυνατούν να αποκτήσουν κατοικία. Μπορεί να βελτιώνονται οι στατιστικοί δείκτες, ενώ η ανασφάλεια, η μοναξιά και η αβεβαιότητα μεγαλώνουν. Όταν η ανάπτυξη δεν μετατρέπεται σε καλύτερη καθημερινότητα, παύει να αποτελεί συνώνυμο της προόδου.

Το ίδιο συμβαίνει και με την οικονομία. Η ίδια η λέξη προέρχεται από τον «νόμο του οίκου», από την ορθολογική διαχείριση όσων είναι αναγκαία για να ευημερεί μια κοινότητα. Σήμερα, όμως, συχνά αντιμετωπίζεται ως ένας αυτόνομος μηχανισμός, σχεδόν αποκομμένος από την κοινωνία που υποτίθεται ότι υπηρετεί. Όταν η οικονομία παύει να υπηρετεί τον άνθρωπο και ο άνθρωπος καλείται να υπηρετήσει την οικονομία, τότε έχει χαθεί η αρχική της αποστολή.

Η απώλεια της εμπιστοσύνης

Η παρακμή αρχίζει πάντοτε από τέτοιες μετατοπίσεις. Όχι από μια μεγάλη κατάρρευση, αλλά από μια σειρά μικρών αντιστροφών αξιών. Η αλήθεια υποχωρεί μπροστά στην επικοινωνία. Η ουσία παραχωρεί τη θέση της στην εικόνα. Η αξιοκρατία αντικαθίσταται από τα δίκτυα επιρροής. Η ευθύνη διαχέεται μέχρι που δεν ανήκει σε κανέναν. Και η εμπιστοσύνη, που αποτελεί το πιο πολύτιμο κεφάλαιο κάθε δημοκρατίας, αρχίζει να φθείρεται.

Η εμπιστοσύνη είναι αόρατη όσο υπάρχει. Γίνεται όμως εμφανής όταν χαθεί. Τότε οι πολίτες αμφισβητούν τους θεσμούς, οι θεσμοί δυσκολεύονται να εμπνεύσουν σεβασμό και η κοινωνία κατακερματίζεται σε άτομα που λειτουργούν περισσότερο ως ανταγωνιστές, παρά ως συμμέτοχοι ενός κοινού εγχειρήματος.

Η απώλειά της έχει αλυσιδωτές συνέπειες. Οι άνθρωποι συνεργάζονται λιγότερο. Επενδύουν λιγότερο. Συμμετέχουν λιγότερο. Αναλαμβάνουν μικρότερα ρίσκα. Προσδοκούν λιγότερα από τη χώρα τους και τελικά λιγότερα από τον ίδιο τους τον εαυτό. Έτσι η παρακμή μετατρέπεται από θεσμικό, σε πολιτισμικό φαινόμενο. Δεν αφορά πλέον μόνο το κράτος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβάνεται τις δυνατότητές της.

Όταν η προσπάθεια δεν ανταμείβεται με συνέπεια, η δημιουργικότητα υποχωρεί. Όταν η αριστεία αντιμετωπίζεται με καχυποψία και η μετριότητα συμβιβάζεται με τον εαυτό της, το πρόβλημα δεν είναι μόνο παραγωγικό. Είναι βαθιά πολιτισμικό. Οι πιο δημιουργικοί άνθρωποι αναζητούν περιβάλλοντα όπου μπορούν να εξελιχθούν, ενώ όσοι μένουν πίσω προσαρμόζονται σε ολοένα χαμηλότερες προσδοκίες. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προοδεύσει όταν χάνει συστηματικά εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη διάθεση να δημιουργήσουν.

Το τέλος των προσδοκιών

Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη πιο βαθύ επίπεδο, το οποίο συνήθως διαφεύγει της προσοχής μας. Οι θεσμοί δεν επηρεάζουν μόνο τις αποφάσεις των ανθρώπων. Διαμορφώνουν και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται. Όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα η εμπειρία του πολίτη είναι ότι η συνέπεια δεν αρκεί, ότι η δικαιοσύνη καθυστερεί, ότι οι κανόνες εφαρμόζονται επιλεκτικά, ή ότι η συμμετοχή δεν αλλάζει τίποτα ουσιαστικό, τότε δεν αλλάζει μόνο η γνώμη του για το κράτος. Αλλάζει η ίδια η εικόνα που έχει για τη δύναμη της συλλογικής δράσης. Η κοινωνία αρχίζει να χαμηλώνει τις προσδοκίες της.

Όχι επειδή οι άνθρωποι έπαψαν να ονειρεύονται, αλλά επειδή έμαθαν να προστατεύονται από τη διάψευση των προσδοκιών τους. Η προσαρμογή είναι ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς επιβίωσης του ανθρώπου. Χάρη σε αυτήν αντέχει τις δυσκολίες, ξεπερνά τις κρίσεις και συνεχίζει να προχωρά. Υπάρχουν όμως στιγμές όπου η ίδια αυτή ικανότητα λειτουργεί αντίστροφα. Όταν μια κοινωνία προσαρμόζεται διαρκώς στη δυσλειτουργία, κινδυνεύει να πάψει να τη θεωρεί δυσλειτουργία.

Τότε η εξαίρεση μετατρέπεται σε κανόνα. Οι πολίτες δεν εκπλήσσονται όταν συναντούν αναξιοκρατία. Δεν περιμένουν αποτελεσματικούς θεσμούς. Δεν θεωρούν αυτονόητο ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους. Δεν προσδοκούν ότι οι προσπάθειές τους θα βρουν δίκαιη ανταπόδοση. Η παρακμή δεν επιβάλλεται μόνο από πάνω. Κάποια στιγμή εγκαθίσταται και στον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβάνεται τον εαυτό της. Και τότε γίνεται πολύ δυσκολότερο να ανατραπεί.

Η αναπαραγωγή της παρακμής

Σε αυτό ακριβώς το σημείο η παρακμή αποκτά τη μεγαλύτερη δύναμή της. Δεν χρειάζεται πλέον να επιβάλλεται. Αναπαράγεται μόνη της. Η κοινωνία αρχίζει να προσαρμόζει τις προσδοκίες της στις αδυναμίες των θεσμών, αντί να απαιτεί από τους θεσμούς να ανταποκριθούν στις ανάγκες της κοινωνίας. Το μέτρο της επιτυχίας δεν είναι πια το ιδανικό που επιδιώκεται, αλλά το πρόβλημα που καταφέραμε προσωρινά να αποφύγουμε. Έτσι, η φιλοδοξία αντικαθίσταται από τη διαχείριση, η δημιουργία από την επιβίωση και η πολιτική από τη διαρκή αντιμετώπιση της επόμενης κρίσης.

Η ιστορία δείχνει ότι καμία κοινωνία δεν έπεσε επειδή αντιμετώπισε δυσκολίες. Όλες αντιμετώπισαν. Εκείνο που έκανε τη διαφορά ήταν ο τρόπος με τον οποίο αντέδρασαν. Άλλες αξιοποίησαν τις κρίσεις ως αφετηρία ανανέωσης. Άλλες εγκλωβίστηκαν σε έναν κύκλο διαρκούς προσαρμογής, μέχρι που η παρακμή έγινε το νέο σημείο ισορροπίας τους.

Αυτός είναι ίσως ο πιο επικίνδυνος μετασχηματισμός. Η κοινωνία δεν παύει να λειτουργεί. Συνεχίζει να εργάζεται, να καταναλώνει, να εκλέγει κυβερνήσεις και να σχεδιάζει το αύριο. Όμως όλα αυτά γίνονται μέσα σε έναν ολοένα στενότερο ορίζοντα. Οι μεγάλες φιλοδοξίες αντικαθίστανται από μικρές επιδιώξεις και το συλλογικό όραμα περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας.

Ένας πολιτισμός, όμως, δεν μεγαλουργεί όταν απλώς επιβιώνει. Μεγαλουργεί όταν πιστεύει ότι μπορεί να δημιουργήσει κάτι που δεν υπήρχε πριν από αυτόν. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η βαθύτερη διαφορά ανάμεσα στην κρίση και στην παρακμή. Η κρίση δοκιμάζει τις αντοχές μιας κοινωνίας. Η παρακμή διαβρώνει την αυτοπεποίθησή της. Η πρώτη μπορεί να αντιμετωπιστεί με σωστές πολιτικές αποφάσεις. Η δεύτερη απαιτεί κάτι πολύ δυσκολότερο: την αποκατάσταση της πίστης ότι η συλλογική προσπάθεια εξακολουθεί να έχει νόημα.

Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι μεγάλες περίοδοι αναγέννησης στην ιστορία προηγήθηκαν από μια αλλαγή νοοτροπίας. Οι κοινωνίες δεν αναγεννήθηκαν επειδή απέκτησαν ξαφνικά περισσότερους πόρους. Αναγεννήθηκαν επειδή απέκτησαν έναν νέο τρόπο να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους. Ξαναβρήκαν την αυτοπεποίθηση να δημιουργήσουν, να καινοτομήσουν, να συνεργαστούν και να αναλάβουν ευθύνη για το κοινό τους μέλλον.

Καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει αν η κοινωνία θεωρεί εκ των προτέρων ότι θα αποτύχει. Καμία θεσμική αλλαγή δεν αποκτά διάρκεια όταν οι πολίτες την αντιμετωπίζουν με μόνιμη δυσπιστία. Και καμία δημοκρατία δεν μπορεί να ακμάσει όταν η συμμετοχή περιορίζεται στην έκφραση αγανάκτησης χωρίς πίστη στη δυνατότητα μεταβολής της πραγματικότητας.

Η εμπιστοσύνη κερδίζεται 

Η Δημοκρατία δεν είναι μόνο ένα σύστημα κανόνων. Είναι πρωτίστως μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους θεσμούς τους. Όταν αυτή η σχέση εξασθενεί, η δημοκρατική λειτουργία δεν καταρρέει απαραίτητα. Αδειάζει όμως σταδιακά από το ουσιαστικό της περιεχόμενο. Γι’ αυτό η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας ίσως δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση των οικονομικών, δημογραφικών ή γεωπολιτικών προβλημάτων. Είναι η αποκατάσταση της πεποίθησης ότι η κοινωνία μπορεί ακόμη να καθορίζει την πορεία της.

Αυτό δεν σημαίνει επιστροφή σε εύκολες υποσχέσεις. Οι κοινωνίες δεν αλλάζουν επειδή τους ζητείται να πιστέψουν. Πιστεύουν όταν αποκτούν εμπειρίες που αποδεικνύουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Η εμπιστοσύνη δεν επιβάλλεται. Κερδίζεται. Η αξιοκρατία δεν διακηρύσσεται. Εφαρμόζεται. Η Δικαιοσύνη δεν αποκαθίσταται με συνθήματα. Αποκαθίσταται όταν οι πολίτες βλέπουν ότι οι ίδιοι κανόνες ισχύουν για όλους. Κάθε μικρή νίκη της διαφάνειας, κάθε θεσμός που λειτουργεί αμερόληπτα, κάθε δημόσια απόφαση που λαμβάνεται με γνώμονα το κοινό συμφέρον δεν λύνει μόνο ένα πρακτικό πρόβλημα.

Επαναφέρει σταδιακά κάτι πολύ σημαντικότερο: την αίσθηση ότι η κοινωνία δεν είναι έρμαιο των περιστάσεων, αλλά δημιουργός του μέλλοντός της. Αυτή είναι η πραγματική αντίστροφη πορεία της παρακμής. Όχι η άρνηση των προβλημάτων, αλλά η ανάκτηση της συλλογικής αυτοπεποίθησης.

Από την ανάπτυξη στην πρόοδο

Η Ελλάδα έχει γνωρίσει πολλές δύσκολες περιόδους στην ιστορία της. Καμία όμως δεν ξεπεράστηκε επειδή οι Έλληνες αποδέχθηκαν τη μοίρα τους. Ξεπεράστηκε όταν δημιουργήθηκε μια νέα πίστη ότι το μέλλον μπορούσε να είναι διαφορετικό από το παρόν. Σήμερα ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε μια αντίστοιχη πρόκληση.

Δεν αρκεί να αυξήσουμε το εισόδημα αν συνεχίσουμε να μειώνουμε την εμπιστοσύνη. Δεν αρκεί να προσελκύσουμε επενδύσεις αν οι νέοι εξακολουθούν να αισθάνονται ότι η δημιουργικότητά τους αναγνωρίζεται περισσότερο στο εξωτερικό παρά στην πατρίδα τους. Δεν αρκεί να βελτιώσουμε τους δείκτες αν η κοινωνία εξακολουθεί να θεωρεί φυσιολογική τη μετριότητα, τη δυσπιστία και την παραίτηση.

Η πραγματική πρόοδος αρχίζει όταν οι πολίτες αισθάνονται ξανά ότι αποτελούν μέρος ενός κοινού εγχειρήματος. Όταν αντιλαμβάνονται ότι η προσωπική τους δημιουργία συνδέεται με τη συλλογική πρόοδο. Όταν η επιτυχία του ενός δεν θεωρείται απειλή για τον άλλον, αλλά συμβολή σε μια κοινωνία που γίνεται συνολικά καλύτερη. Για τον λόγο αυτό, η μεγάλη πρόκληση του 21ου αιώνα δεν είναι απλώς να διορθώσουμε όσα δεν λειτουργούν. Είναι να ξαναχτίσουμε τις προϋποθέσεις που επιτρέπουν σε μια κοινωνία να πιστεύει στον εαυτό της. Να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία των θεσμών.

Να επανασυνδέσουμε την οικονομία με τον άνθρωπο. Να μετατρέψουμε την Ανάπτυξη σε Πρόοδο. Να ξαναδώσουμε αξία στη συμμετοχή, στη δημιουργία και στην ευθύνη. Γιατί η παρακμή δεν τελειώνει τη στιγμή που λύνεται ένα οικονομικό πρόβλημα. Τελειώνει όταν μια κοινωνία ανακτά την ικανότητά της να οραματίζεται, να εμπιστεύεται και να δημιουργεί. Τότε οι κρίσεις εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά παύουν να καθορίζουν την ταυτότητά της. Τότε το μέλλον παύει να είναι φόβος και γίνεται ξανά υπόσχεση. Και τότε μια χώρα δεν αρκείται πλέον να διαχειρίζεται την παρακμή της. Αρχίζει, συνειδητά και συλλογικά, να οικοδομεί την Πρόοδό της.

Όσον αφορά τον μόλις 30 ετών υποδιοικητή -που έπαθε μάλλον ανακοπή-, δεν έγιναν γνωστές λεπτομέρειες πέραν μιας γενικής ενημέρωσης ότι ο θάνατος δεν οφείλεται στην πυρκαγιά που ξέσπασε στον Αγερανό Γυθείου εκείνην την ώρα και η οποία συνεχίζει να μαίνεται. Ορισμένα μέσα, μετέδωσαν ότι κατέρρευσε την ώρα της κατάσβεσης, αλλά η λακωνική επίσημη ενημέρωση ξεκαθαρίζει ότι ο θάνατός του “δεν συνδέεται άμεσα με το μέτωπο της φωτιάς”. Πάντως ο νέος άνδρας πέθανε την ώρα που συντόνιζε την κατάσβεση και κατά συνέπεια επί της ουσίας ο θάνατός του συνδέεται με την πυρκαγιά.

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος, Νικόλαος Λαυράνος, αναφέρει στην ανάρτησή ότι είναι «συγκλονισμένος από την διπλή τραγωδία με τους τρεις νεκρούς πυροσβέστες σε Ρέθυμνο και Γύθειο εν ώρα καθήκοντος»: «Συγκλονισμένος από την διπλή τραγωδία με τους τρεις νεκρούς πυροσβέστες σε Ρέθυμνο και Γύθειο εν ώρα καθήκοντος ,εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στις οικογένειες και τους οικείους των συναδέλφων που τόσο άδικα έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθεια τους να προστατεύσουν την ζωή των συμπολιτών τους,την περιουσία τους,την δημόσια υγεία και τον φυσικό μας πλούτο. Αυτή η στιγμή είναι για περισυλλογή και απότιση φόρου τιμής στους συναδέλφους μας. Θα έρθει όμως και η στιγμή που θα ειπωθούν πολλά για τους ” Ήρωες” μας εν ώρα καθήκοντος και την στάση της Πολιτείας απέναντι σε αυτούς που θυσίασαν το υπέρτατο αγαθό τους, την ίδια τους την ζωή».

Η ανακοίνωση της Πυροσβεστικής για το Ρέθυμνο: «Σήμερα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη ημέρα για το Πυροσβεστικό Σώμα. Κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης της αγροτοδασικής πυρκαγιάς στην περιοχή Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, έχασαν τη ζωή τους δύο πυροσβέστες.

Έπεσαν ηρωικά στο βωμό του καθήκοντος για την διαφύλαξη της ζωής και των αγαθών των πολιτών αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος. Η φυσική ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος εκφράζει τη βαθιά της θλίψη και τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στις οικογένειες και τους οικείους των εκλιπόντων συναδέλφων μας. Η σκέψη όλων μας είναι μαζί τους».

Tο πυροσβεστικό όχημα 4×4 στο οποίο επέβαιναν, οι δυο πυροσβέστες που επιχειρούσαν στη φωτιά της Νέας Κρύας Βρύσης Ρεθύμνου, παγιδεύτηκε στις φλόγες με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους. Δύο πυροσβέστες τραυματίστηκαν ελαφρά στην φωτιά στη Σητεία, ενώ καταστράφηκαν δύο οχήματα. Ένας τραυματίστηκε στο Πλωμάρι.

Συλλήψεις για εμπρησμό

Οκτώ συλλήψεις έγιναν για απόπειρες εμπρησμού και πρόκληση πυρκαγιάς από αμέλεια σε όλη τη χώρα. Ανάμεσά τους τέσσερις στην Πάρο, με τον δήμαρχο, τον αντιδήμαρχο, έναν εργολάβο και έναν υπάλληλο να συλλαμβάνονται για τον ΧΥΤΑ, καθώς σε πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη βρίσκονται τα Ανακριτικά Κλιμάκια Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Α.Κ.Α.Ε.Ε.) της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.), διενεργώντας συνεχείς και ενδελεχείς έρευνες για τη διερεύνηση των αιτίων έναρξης αγροτοδασικών πυρκαγιών.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο αυτό, άμεση ήταν η κινητοποίηση των αρμόδιων ανακριτικών κλιμακίων για τέσσερα περιστατικά στο Ηράκλειο Κρήτης, στην Εύβοια, στη Λακωνία και στην Πάρο, με αποτέλεσμα τη σύλληψη συνολικά οκτώ Ελλήνων. Από αυτούς, οι δύο συνελήφθησαν για απόπειρα εμπρησμού από πρόθεση και οι έξι για πρόκληση πυρκαγιών από αμέλεια.

* Στο Ηράκλειο Κρήτης, έπειτα από καταγγελία πολίτη για απόπειρα εμπρησμού σε δασική έκταση πλησίον του οικισμού Λαράνι, του Δήμου Γόρτυνας, η οποία σημειώθηκε το βράδυ της Τρίτης 28 Ιουλίου 2026, περίπου στις 22:00, ταυτοποιήθηκαν δύο ημεδαποί, ηλικίας 26 και 24 ετών.

Ύστερα από συντονισμένες ενέργειες των ανακριτικών υπαλλήλων του Α.Κ.Α.Ε.Ε. Ηρακλείου, οι δύο ημεδαποί συνελήφθησαν στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας για απόπειρα εμπρησμού σε δάσος κατά συναυτουργία. Κατόπιν προφορικής εντολής της αρμόδιας Εισαγγελικής Αρχής, κρατούνται και πρόκειται να οδηγηθούν ενώπιόν της την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026.

* Στην Ερέτρια Ευβοίας, πυρκαγιά εκδηλώθηκε την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026, περίπου στις 11:26, στη θέση «Κοτρώνι», επί της οδού Ρέας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της προανάκρισης, ημεδαπός, ηλικίας 77 ετών, προκάλεσε από αμέλεια την πυρκαγιά κατά τη διάρκεια εργασιών στην οικία του με ηλεκτρικό μηχάνημα κοπής μετάλλων (τροχό), με αποτέλεσμα να αναφλεγούν ξηρά χόρτα εντός οικοπεδικού χώρου. Ο υπαίτιος συνελήφθη από ανακριτικούς υπαλλήλους του Α.Κ.Α.Ε.Ε. Ευβοίας, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, ενώ του επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο ύψους 2.625 ευρώ.

* Στον Αγερανό Γυθείου Λακωνίας, πυρκαγιά εκδηλώθηκε την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026, περίπου στις 14:47. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ημεδαπός, ηλικίας 47 ετών, προκάλεσε την πυρκαγιά από αμέλεια κατά τη διάρκεια εκτέλεσης θερμών εργασιών με τη χρήση τροχού. Η πυρκαγιά έλαβε γρήγορα διαστάσεις.

Στο πλαίσιο της διερεύνησης του περιστατικού, ο υπαίτιος συνελήφθη από ανακριτικούς υπαλλήλους του Α.Κ.Α.Ε.Ε. Λακωνίας, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας. * Στην Πάρο, πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 13:15 της Τρίτης 28 Ιουλίου 2026, στον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α.) Πάρου. Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε εντός του Χ.Υ.Τ.Α. και επεκτάθηκε γρήγορα σε παρακείμενη έκταση με χαμηλή βλάστηση, λαμβάνοντας διαστάσεις και προκαλώντας την άμεση κινητοποίηση ισχυρών πυροσβεστικών δυνάμεων.

Ανακριτικοί υπάλληλοι του Α.Κ.Α.Ε.Ε. Κυκλάδων προχώρησαν στη διερεύνηση των αιτίων και των συνθηκών εκδήλωσης της πυρκαγιάς. Στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας συνελήφθησαν 4 άτομα και τους επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο συνολικού ύψους 8.437,50 ευρώ, ενώ πρόκειται να οδηγηθούν ενώπιον της αρμόδιας Εισαγγελικής Αρχής.

Σημειώνεται ότι, από 1 Ιανουαρίου έως και 29 Ιουλίου 2026, έχουν επιβληθεί συνολικά 624 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 896.725,38 ευρώ, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 232 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, από τις οποίες οι 204 (87,93%) είναι από αμέλεια και οι 28 (12,07%) από πρόθεση.

Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και οι ανακριτικές υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος βρίσκονται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Κάθε περιστατικό εμπρησμού, είτε από αμέλεια είτε από πρόθεση, θα αντιμετωπίζεται ακριβώς όπως προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Ενόψει του επόμενου διαστήματος, κατά το οποίο οι μετεωρολογικές συνθήκες βαίνουν προς επιδείνωση και ευνοούν την ανάφλεξη και την ταχεία ανάπτυξη δασικών πυρκαγιών, απευθύνεται αυστηρή σύσταση προς τους πολίτες να ενημερώνουν άμεσα τις αρμόδιες αρχές για οποιαδήποτε ύποπτη κίνηση ή ενέργεια που ενδέχεται να προκαλέσει πυρκαγιά, είτε από αμέλεια είτε από πρόθεση.

Παράλληλα, οι πολίτες καλούνται να μην προβαίνουν σε εργασίες ή δραστηριότητες που ενδέχεται να προκαλέσουν σπινθήρες, ανάφλεξη ή εκδήλωση πυρκαγιάς. Οφείλουν να ενεργούν σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τους κανονισμούς και τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών, να συμμορφώνονται με τις απαγορεύσεις που τίθενται σε ισχύ ανάλογα με την κατηγορία κινδύνου και να συμβουλεύονται καθημερινά τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, ακολουθώντας πιστά τις σχετικές οδηγίες.

Δύσκολη νύχτα

Μάχη σε τρία μεγάλα πύρινα μέτωπα δίνουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις σε Ρέθυμνο, Σητεία και Πλωμάρι, ενώ τις προσπάθειες δυσχεραίνουν οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν σε Κρήτη και Λέσβο.  Έχουν αποσυρθεί πλέον τα εναέρια μέσα, η μάχη δίνεται μόνο με τις επίγειες δυνάμεις και μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Έχουν γίνει εκκενώσεις χωριών δεκάδων κατοίκων στην Κρήτη, όπου η κατάσταση στην νότια πλευρά του νησιού είναι δραματική.

Η φωτιά στο Ρέθυμνο, που ξέσπασε το μεσημέρι, εκτείνεται σε μέτωπο που φτάνει τα 15 χιλιόμετρα κάνοντας στάχτη αγροτικές και δασικές εκτάσεις. Λόγω των ισχυρών ανέμων επεκτείνεται πολύ γρήγορα. Ήδη έχουν αρχίσει να απομακρύονται πολίτες και επισκέπτες από την Αγία Γαλήνη προς ασφαλέστερα σημεία.

Στη Κρύα Βρύση Ρεθύμνου επιχειρούν 190 Πυροσβέστες, με 10 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 40 οχήματα. Ενεργοποιήθηκε δε πλατφόρμα για την προσωρινή διαμονή πυρόπληκτων στο Ρέθυμνο. Στην Αγία Τριάδα στο Λασίθι επιχειρούν 48 Πυροσβέστες, με 3 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 12 οχήματα. Τέλος, εκδόθηκε μήνυμα από το 112 για απομάκρυνση προς τον Μακρύ Γιαλό.

Ενισχυμένες είναι οι δυνάμεις στο Πλωμάρι της Λέσβου όπου δόθηκε εντολή εκκένωσης προς τον Άγιο Ισίδωρο. Επιχειρούν 92 πυροσβέστες με 19 οχήματα και 5 ομάδες πεζοπόρων.

Πολιτικές αντιδράσεις

O πρωθυπουργός, μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος της Βουλής, η Αμερικανίδα πρέσβης, εξέδωσαν συλλυπητήριες ανακοινώσεις, μεταξύ άλλων. Το ΚΚΕ, εν συνεχεία ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ εξέδωσαν ανακοινώσεις την βαθιά οδύνη τους για την τραγική απώλεια των πυροσβεστών τονίζοντας ότι η σκέψη όλων είναι στους οικείους των νεκρών και στους συναδέλφους τους στο Πυροσβεστικό Σώμα. Και τα τρία κόμματα προσθέτουν ότι η Πολιτεία οφείλει να σταθεί έμπρακτα δίπλα στις οικογένειες των εκλιπόντων και σε το Σώμα, με ουσιαστική στήριξη, μέριμνα, προστασία και αναγνώριση της επικίνδυνης αποστολής τους.

Παράλληλα αναφέρουν ότι η κυβέρνηση οφείλει να λάβει όλα τα μέτρα, «τα οποία δεν φρόντισε να λάβει έγκαιρα». Το ΚΚΕ αναφέρει επίσης ότι έχει ιδιαίτερη βαρύτητα το γεγονός ότι οι δύο πυροσβέστες υπηρετούσαν ως εποχικοί ή 5ετούς υποχρέωσης, που καλύπτουν διαχρονικά κρίσιμες επιχειρησιακές ανάγκες, συμμετέχοντας ισότιμα στις πιο απαιτητικές και επικίνδυνες αποστολές. Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει έμπρακτα την προσφορά τους και να δώσει οριστική, δίκαιη και βιώσιμη λύση στα διαχρονικά τους αιτήματα αξιοποιώντας την πολύτιμη εμπειρία και γνώση που έχουν αποκτήσει.

Σε δήλωση προχώρησε ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς: «Τις τελευταίες ημέρες η Ελλάδα θρηνεί την άδικη απώλεια συνανθρώπων μας, οι οποίοι χάθηκαν στον τόπο εργασίας τους. Το γεγονός αυτό, η απώλεια των δύο πυροσβεστών και του εργαζόμενου στο εργοστάσιο, πέρα από την οδύνη που προκαλεί , πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις για τη βελτίωση των ελέγχων ασφαλείας της εργασίας. Εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στους οικείους των αδικοχαμένων συμπολιτών μας».

«Η Πολιτεία οφείλει να διερευνήσει άμεσα και σε βάθος τις συνθήκες που οδήγησαν σε αυτή την τραγωδία. Η μνήμη των ανθρώπων που θυσιάζονται στην πρώτη γραμμή επιβάλλει αλήθεια, λογοδοσία και ουσιαστικά μέτρα, ώστε να μην επαναληφθούν αντίστοιχες τραγωδίες», σημειώνει η “Νίκη”.

Μετά την τραγωδία στο Ρέθυμνο με τους δύο νεκρούς πυροσβέστες, ο πρωθυπουργός δεν θα παραστεί στην τελετή απόδοσης του έργου στον αρχαιολογικό χώρο και Μουσείο Αρχαίας Αγοράς.

Φωτιά σε εργοστάσιο

Ολοσχερώς καταστράφηκε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη θέση Πάτημα στο Μαρκόπουλο που τυλίχτηκε στις φλόγες, από άγνωστη προς το παρόν αιτία, το βράδυ της Τετάρτης. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για το περιστατικό περίπου στις 21:40 και στο σημείο έσπευσαν 65 πυροσβέστες με 4 ομάδες πεζοπόρων της 1ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές και 15 οχήματα.

Επίσης, υδροφόρες των δήμων Μαρκοπουλου, Κρωπίας και Αρτέμιδας, συνέδραμαν στο έργο του Πυροσβεστικού Σώματος. Προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια εκδήλωσης της φωτιάς ενεργοποιήθηκε το Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.

Πάρος: Δορυφορική εικόνα από την καταστροφή

Οι κληρονόμοι Χατζιδάκι και Γκάτσου

Ο Γιώργος Χατζιδάκις είναι ο μόνος πνευματικός κληρονόμος του συνθέτη Μάνου Χατζιδάκι, οπότε διαχειρίζεται την καλλιτεχνική παρακαταθήκη του μοναδικού αυτού δημιουργού. Στο τρέχον επεισόδιο, ενώ ο Μανώλης Μητσιάς έδινε συναυλία αφιερωμένη στα τραγούδια του Νίκου Γκάτσου (την Κυριακή στο Δίον Πιερίας), λίγο πριν την ερμηνεία συγκεκριμένων κομματιών, ανακοινώθηκε από μικροφώνου ότι ο Γιώργος Χατζιδάκις δεν έδωσε την απαιτούμενη άδεια για την παρουσίαση τραγουδιών που έχουν μελοποιηθεί από τον πατέρα του.

Ο Μανώλης Μητσιάς  δεν ερμήνευσε το τραγουδι “Ο Γιάννης ο φονιάς», αλλά απήγγειλε το ποίημα. Η Αγαθή Δημητρούκα, κληρονόμος και διαχειρίστρια του έργου του Νίκου Γκάτσου και επιμελήτρια της μουσικής βραδιάς, ενημέρωσε ότι της εστάλη ηλεκτρονικό μήνυμα στις 3 Ιουλίου χωρίς όμως να αναφέρει γιατί δεν το έλαβε αυτό υπ΄όψη της η παραγωγή εγκαίρως.

Σύμφωνα με την κα Δημητρούκα η πλευρά Γιώργου Χατζιδάκι ανέφερε ότι δεν χορηγείται άδεια για τη δημόσια εκτέλεση των τραγουδιών σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι στη συγκεκριμένη εκδήλωση, καθώς «οι εγκεκριμένες εκδηλώσεις για το έργο του συνθέτη είναι απολύτως συγκεκριμένες και σχεδιασμένες αποκλειστικά από την ομάδα του Γιώργου Χατζιδάκι, δεδομένου ότι το 2026 ανακηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού Έτος Μάνου Χατζιδάκι» . Η ίδια είπε οτι η απαγόρευση κοινοποιήθηκε στην εταιρεία παραγωγής της συναυλίας μέσω εξώδικου.

Η ανακοίνωση του κληρονόμου

«Μετά από όλα αυτά που έχουν ειπωθεί και γραφτεί, θέλω να ενημερώσω ότι ποτέ δεν απαγόρευσα στον κ. Μανώλη Μητσιά να τραγουδά το συγκεκριμένο τραγούδι. ‘Ο Γιάννης ο Φονιάς’, όπως και άλλα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, συμπεριλαμβάνονται στις συναυλίες του όλα αυτά τα χρόνια. Συνεπώς, όσα αναφέρονται και αναπαράγονται δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

»Η απαγόρευση είχε εξαρχής απολύτως συγκεκριμένο αντικείμενο και αφορούσε αποκλειστικά την εταιρεία παραγωγής και τη συγκεκριμένη σειρά συναυλιών που η εταιρεία αυτή διοργανώνει.

»Προφανώς και συνειδητά, επιχειρείται με τρόπο αποπροσανατολιστικό η σύνδεση της απαγόρευσης αυτής με το συγκεκριμένο τραγούδι και τον κύριο Μανώλη Μητσιά, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες γνώριζαν εδώ και μήνες, ότι για αυτή τη σειρά συναυλιών δεν τους είχε δοθεί άδεια να συμπεριλάβουν μουσικά έργα του Μάνου Χατζιδάκι. Επομένως, δεν παρουσιάζουν τα πραγματικά γεγονότα και δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις.

»Επίσης, θέλω να τονίσω ότι αν για οποιοδήποτε λόγο η κυρία Αγαθή Δημητρούκα, δεν επιθυμούσε να συμπεριληφθούν μουσικά έργα στα οποία είναι συνδημιουργός ο Νίκος Γκάτσος, σε συναυλία του Μάνου Χατζιδάκι, θα το σεβόμουν και δεν θα το μετέτρεπα σε δημόσιο ‘θέαμα’.

»Τέλος, οφείλουν να κατανοήσουν όλοι, ότι τα μουσικά έργα δεν ανήκουν ούτε στους ερμηνευτές που κατά καιρούς τα έχουν ερμηνεύσει, ούτε αποτελούν κοινό κτήμα, όπως άκουσα να λέγεται από μερικούς. Τα μουσικά έργα ανήκουν στους δημιουργούς τους και κατ’ επέκταση, σε αυτούς που οι δημιουργοί όρισαν να τους εκπροσωπούν.

»Όποιος αμφισβητεί αυτό που είναι νομικά κατοχυρωμένο εδώ και δεκαετίες — ιδίως εάν κινείται επαγγελματικά στον καλλιτεχνικό χώρο με οποιαδήποτε ιδιότητα — είτε στερείται βασικών γνώσεων για την πνευματική ιδιοκτησία, είτε έχει ιδιοτελή κίνητρα. Γιώργος Χατζιδάκις».

Το προηγούμενο

Και πέρσι είχε δημιουργηθεί παρόμοιο θέμα με την συναυλία Μποφίλιου-Χαρούλη. Στις αρχές του 2025 είχε απαγορεύσει ρητά τη διεθνή περιοδεία του σχήματος Hellenic Music Ensemble, όπου οι δύο καλλιτέχνες θα ερμήνευαν έργα του Χατζιδάκι, κρίνοντας ότι η παραγωγή δεν πληρούσε τις υψηλές προδιαγραφές που επιθυμούσε.

Έχει επανειλημμένα αρνηθεί τη χρήση κομματιών του Μάνου Χατζιδάκι σε εμπορικές διαφημίσεις ή σύγχρονες διασκευές, γιατί όπως έχει δηλώσει θέλει να διατηρήσει το ήθος της κληρονομιάς που του εμπιστεύθηκε ο μεγάλος συνθέτης.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας ζήτησε από τον Τραμπ εξαιρετικά μεγάλο αριθμό Patriot, για να λάβει (σύμφωνα με τον αμερικανικό ιστότοπο Axios) την αρνητική επί της ουσίας απάντηση ότι «θα κάνουμε ό,τι μπορούμε, αλλά έχουμε και τον πόλεμο με το Ιράν όπως ξέρεις». Ο ιστότοπος Axios, που είναι δημιούργημα συντακτών που διαφώνησαν και έφυγαν από το Politico, πήρε συνέντευξη από τον Ζελένσκι, ο οποίος δήλωσε ότι ζήτησε «από τον Πρόεδρο Τραμπ ένα έκτακτο χειμερινό πακέτο αναχαιτιστικών συστημάτων αεράμυνας Patriot, για να αποτρέψει τις αναμενόμενος ρωσικές επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές τον ερχόμενο χειμώνα».

Τελείωσαν οι Patriot

Όπως γράφει το Axios, τα αποθέματα αναχαιτιστικών συστημάτων της Ουκρανίας έχουν σχεδόν εξαντληθεί και χωρίς αυτά η χώρα δεν μπορεί να αμυνθεί έναντι βαλλιστικών πυραύλων. Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο η Ουκρανία δεν μπόρεσε να σταματήσει τις πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις στο Κίεβο. Εάν αυτό το πρόβλημα δεν λυθεί μέχρι τον χειμώνα, οι ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις θα μπορούσαν να καταστρέψουν τους εναπομένοντες σταθμούς παραγωγής ενέργειας της Ουκρανίας.

Ο πόλεμος με το Ιράν πάντως έχει μειώσει τα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστικών συστημάτων Patriot, καθιστώντας δύσκολη την πώλησή τους στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι είχε ξαναθέσει το ζήτημα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία νωρίτερα αυτόν τον μήνα, και ο Τραμπ υποσχέθηκε οι ΗΠΑ να εξετάσουν να δώσουν στην Ουκρανία τεχνολογία και άδειες για την παραγωγή αναχαιτιστικών συστημάτων Patriot – προκειμένου να μειωθεί η εξάρτησή της από τα αμερικανικά αποθέματα και να αυξηθεί η παραγωγή συνολικά.

Ο Ζελένσκι είπε ότι ο Τραμπ συμφώνησε κατά τη συνάντησή τους την Τρίτη να προχωρήσει με τις άδειες παραγωγής Patriot. Μετά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι συναντήθηκε και με εκπροσώπους της Lockheed Martin και της Raytheon, οι οποίες και οι δύο παράγουν Patriot, για να συζητήσουν το θέμα.

Είναι και το Ιράν…

Όπως γράφει το Axios, όμως, ακόμα κι αν η Ουκρανία λάβει τις άδειες, θα χρειαστούν ένα έως πέντε χρόνια για να παραχθούν μεγάλες ποσότητες συστημάτων αεράμυνας. «Αυτό το χρονοδιάγραμμα δεν μας καλύπτει. Χρειαζόμαστε τους Patriot χθες», είπε στο αμερικανικό ενημερωτικό μέσο, προσθέτοντας ότι χρειάζεται 300 Patriot προτού έρθει ο χειμώνας. Είπε ακόμα ότι ο Τραμπ υποσχέθηκε ότι θα προσπαθήσει να βοηθήσει, αλλά ξεκαθάρισε επίσης ότι είναι δύσκολο λόγω της ανάγκης για Patriot στον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν.

Ο Ζελένσκι είπε ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί 30 έως 40 βαλλιστικούς πυραύλους σε κάθε μεγάλη επίθεση που πραγματοποιεί εναντίον της Ουκρανίας και ότι πραγματοποιεί τρεις έως πέντε τέτοιες επιθέσεις κάθε μήνα. Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να μοιραστεί οποιαδήποτε στρατιωτική τεχνολογία ή εμπειρογνωμοσύνη θέλουν οι ΗΠΑ προκειμένου να αποκτήσουν αναχαιτιστικά Patriot, χωρίς να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θα μπορούσε να προσφέρει στις ΗΠΑ η ουκρανική τεχνολογία.

Τροποποιήσεις “τύπου Patriot”

Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι μαζί με τις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες διερευνούν παράλληλα την τροποποίηση βαλλιστικών πυραύλων ουκρανικής κατασκευής και τη μετατροπή τους σε αντιπυραυλικά αναχαιτιστικά με παρόμοιες δυνατότητες με τους πυραύλους Patriot. «Αυτή η λύση θα είναι ταχύτερη και φθηνότερη», είπε.

Ενώ η κατάσταση στην πρώτη γραμμή βρίσκεται ακόμη σε αδιέξοδο, η Ουκρανία κατάφερε να αποκτήσει σημαντική δυναμική με επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους βαθιά μέσα στη Ρωσία που έπληξαν εγκαταστάσεις πετρελαίου και άλλες κρίσιμες υποδομές.

«Η μεταβαλλόμενη δυναμική του πολέμου βοήθησε να εδραιώσουμε τη θέση της Ουκρανίας προς τον Τραμπ», είπε ο Ζελένσκι. «Οι σχέσεις μας είναι πολύ καλύτερες και πιο εποικοδομητικές. Όχι τόσο “συναισθηματικές” όσο ήταν. Και νομίζω ότι είναι θετικό που είναι καλύτερες», είπε. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι «ενημέρωσε τον Τραμπ πως οι ουκρανικές επιθέσεις ακριβείας δεν σκότωσαν αμάχους, αλλά αντίθετα διέκοψαν την προμήθεια καυσίμων στην Κριμαία που κατέχεται από τη Ρωσία και υπονόμευσαν το ηθικό του ρωσικού στρατού. Οι άνθρωποι που βρίσκονται εκεί και οι Ρώσοι στρατιώτες δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς ντίζελ και βενζίνη. Έτσι, φυσικά, αμέσως στις δημοσκοπήσεις, η υποστήριξη για τον πόλεμο μειώθηκε στη Ρωσία», είπε.

Δεν βλέπει πιθανότητες ειρήνευσης

Οι προσπάθειες διαμεσολάβησης των ΗΠΑ μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν. Οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, εξακολουθούν να βρίσκονται σε επαφή με Ρώσους και Ουκρανούς διαπραγματευτές, αλλά αφιερώνουν τον περισσότερο χρόνο τους στο Ιράν.

Ο Ζελένσκι είπε ότι μετά την συνάντησή του με τον Τραμπ θεωρεί πιθανή μία επίσκεψη στο Κίεβο από τους Κούσνερ και Γουίτκοφ τις επόμενες δύο εβδομάδες. Θα είναι το πρώτο τους κοινό ταξίδι στην Ουκρανία μετά από πολλαπλές επισκέψεις στη Ρωσία. Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι θέλει να συζητήσει λεπτομερώς μαζί τους ιδέες για την επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και να δουν την κατάσταση στην Ουκρανία από πρώτο χέρι. Ο Ζελένσκι είπε ότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ εξακολουθούν να θέλουν να καταλήξουν σε εκεχειρία προκειμένου να δοθεί χώρος στην διπλωματία. Αλλά τόνισε ότι δεν πιστεύει ότι ο Πούτιν θα συμφωνούσε:

Ο Ζελένσκι ισχυρίστηκε στη συνέντευξή του προς το Axios ότι η Ρωσία εξακολουθεί να προμηθεύεται όπλα από το Ιράν και κατασκευάζει υποδομές για 30.000 επιπλέον στρατεύματα από τη Βόρεια Κορέα που θα σταλούν για να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η Βόρεια Κορέα προμηθεύει βαλλιστικούς πυραύλους και άλλα όπλα στη Ρωσία. Επίσης υποστήριξε ότι ο Ρώσος ηγέτης ετοιμάζεται για την πιθανή κινητοποίηση επιπλέον 500.000 στρατευμάτων. «Αυτά δεν είναι ενδείξεις ότι θέλει να σταματήσει τον πόλεμο», είπε ο Ζελένσκι στο Axios, προς αντιδιαστολή στις δηλώσεις Τραμπ ότι ο Πούτιν επιθυμεί να δώσει τέλος στη σύγκρουση. Τι ίδιο δήλωσε και σε ουκρανικά μέσα ο πρόεδρος της Ουκρανίας.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, δεν έχουν κάνει το παραμικρό βήμα. Ουδεμία πρωτοβουλία ή έστω μικρή προσπάθεια, ώστε η Ελλάδα να ανακτήσει τον πρωταγωνιστικό – πολιτικό και οικονομικό – ρόλο που είχε στα Βαλκάνια από τα τέλη της δεκαετίας του ΄90 ως και το 2010, όταν οι ελληνικές τράπεζες αποχώρησαν, υποχρεωτικά, από τις γειτονικές χώρες, λόγω των διατάξεων του πρώτου Μνημονίου.

Η επιρροή της Αθήνας αποδεικνύεται μικρότερη ακόμα και συγκριτικά με τις αρχές και τα μέσα της ταραγμένης δεκαετίας του ’90. Τότε, τα βαλκανικά προβλήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής ήταν, ασφαλώς, μεγάλα, αλλά οι Πρεσβείες μας επηρέαζαν πολλές εξελίξεις και, κυρίως, δεκάδες προσωπικότητες στις χώρες άμεσου ενδιαφέροντος.

Χάρη σε αυτή τη δουλειά υποδομής, η κατάσταση άλλαξε – πολύ γρήγορα – υπέρ της Ελλάδας. Αντίστοιχα, οι Έλληνες πρωθυπουργοί και υπουργοί Εξωτερικών είχαν καταφέρει να καταστούν προνομιακοί – ή και αναπόφευκτοι! – συνομιλητές των ηγεσιών των ΗΠΑ, των ισχυρών μελών της ΕΕ και της Ρωσίας.

Απούσα η Ελλάδα από τα Βαλκάνια 

Κατά την πρόσφατη (5 Ιουνίου, στο Μαυροβούνιο) σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, κανένας Ευρωπαίος αξιωματούχος δεν είχε να παρουσιάσει κάτι περισσότερο από την επαναλαμβανόμενη (στις ίδιες συναντήσεις των προηγούμενων ετών) γενικόλογη διατύπωση ότι «επιβεβαιώθηκε η δυναμική της διαδικασίας της διεύρυνσης» με τις έξι υποψήφιες χώρες της περιοχής. Στην ίδια γραμμή αοριστίας, η ελληνική πλευρά δεν έλαβε σαφή θέση ως προς τη Σερβία και το βαθμό προσαρμογής της στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας.

Θέση δεν έλαβε ούτε ως προς την Αλβανία και την…εκπληκτική πρόταση του πρωθυπουργού, Έντι Ράμα, για συμμετοχή των υποψηφίων χωρών, με περιορισμένα δικαιώματα, σε όργανα της ΕΕ, ως μέσο επιτάχυνσης των εσωτερικών μεταρρυθμίσεών τους. Μεγάλη φαντασία και απύθμενο θράσος προς κάλυψη της εσωτερικής διαφθοράς!

Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών δεν ασχολούνται, ούτε παρεμπιπτόντως, με όσα εξελίσσονται στην Πρίστινα, τον προβληματικό διάλογό της με το Βελιγράδι και τις ιδέες μετατροπής των – υφιστάμενων από το 2009 – δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας (της Kosovo Security Force-KSF), σε “κανονικές” ένοπλες δυνάμεις.

To αμφιλεγόμενο σχέδιο, καταρχήν αμερικανικής έμπνευσης, άλλοτε επικρίνεται και άλλοτε συμπληρώνεται από τις αναποφάσιστες χώρες, με ισχυρή παρουσία στο Κόσοβο (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Τουρκία). Το μοναδικό σημείο συναίνεσής τους, προς το παρόν, είναι η βούληση δραστικής μείωσης των εθνικών τους δυνάμεων στην – από το 1999 – διεθνή KFOR μέχρι το Δεκέμβριο του 2028.

Η ίδρυση του “κανονικού” στρατού (με παράλληλη υποβάθμιση ή και αποχώρηση της KFOR) και η ενδεχόμενη εκμετάλλευσή του από ακραία στοιχεία θα επιδεινώσουν όχι μόνο την προβληματική σχέση Κοσόβου-Σερβίας, αλλά και τους γενικότερους συσχετισμούς στα Βαλκάνια. Η αναβάθμιση των KSF προκαλεί, εξάλλου, εσωτερικές συζητήσεις στο ΝΑΤΟ για το επίπεδο των μελλοντικών σχέσεών του με τις ένοπλες δυνάμεις μιας χώρας, που δεν έχει αναγνωριστεί από όλα τα μέλη της Συμμαχίας, όπως η Ελλάδα (και οι Ισπανία, Ρουμανία και Σλοβακία).

Η Σερβία στην βαλκανική σκακιέρα

Σε αυτό το πλαίσιο, φαίνεται αναγκαία για τα ελληνικά συμφέροντα η αναζωογόνηση των σχέσεων με τη Σερβία. Όχι με τη συνήθη επίκληση (που άλλοτε επιβεβαιώνεται και άλλοτε διαψεύδεται) των παλαιών ιστορικών δεσμών, αλλά στη βάση των πραγματικών γεγονότων και αμοιβαίων συμφερόντων. Γιατί, όσο και αν ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς αντιμετωπίζει πλήθος εσωτερικών προβλημάτων και διαμαρτυριών, έχει καταφέρει να ισορροπεί επιτυχώς στο διεθνές στερέωμα.

Η Σερβία συνομιλεί με όλους και η συνεργασία της διεκδικείται από πολλούς. Ίσως επειδή τηρεί ίσες αποστάσεις, ίσως επειδή ικανοποιεί με το σταγονόμετρο όλους, ίσως επειδή δεν δυσαρεστεί, σε μεγάλο βαθμό, κανέναν. Μεταξύ άλλων, συνεχίζει να αγοράζει οπλικά συστήματα από την Κίνα, αλλά και να πραγματοποιεί διάλογο και – μικρής κλίμακας – γυμνάσια με το ΝΑΤΟ. Αρνείται να υπογράψει διακηρύξεις κατά της επιθετικότητας της Ρωσίας, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει – μόνη της – σχεδόν το 40% της συνολικής ανθρωπιστικής βοήθειας των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ουκρανία.

Η προσεκτική στροφή του Βούτσιτς από τη Μόσχα προς τη Δύση συμβολίστηκε και με την παραγγελία 12 γαλλικών Rafale τον Αύγουστο του 2024. Βέβαια, από την εξίσωση δεν απουσιάζει η Τουρκία. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Βούτσιτς επισκέφθηκε την Άγκυρα και, παρά την πίεση του προέδρου Ερντογάν, αρνήθηκε την αναβάθμιση των συζητήσεων σε επίπεδο Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών.

Επίσης, δεν ενέδωσε στις πιέσεις για σύγκληση του Συμβουλίου το Μάιο ή τον Ιούνιο του 2026, ενώ αποδέχθηκε (για εμπορικούς και τουριστικούς λόγους) την παράταση του καθεστώτος αμοιβαίας κατάργησης της βίζας, αν και η ΕΕ “συμβουλεύει” την επαναφορά του. Οι πιο πρόσφατες πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Σερβίας-Τουρκίας πιθανώς θα συγκληθεί, πριν από τα τέλη του τρέχοντος έτους.

Αντίθετα, κατά τη σύντομη συνάντηση Μητσοτάκη-Βούτσιτς, στο περιθώριο της Συνόδου ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, δεν προγραμματίστηκε συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Ελλάδας-Σερβίας. Η τρίτη (και τελευταία, ως τώρα) συνεδρίασή του πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 2019, χωρίς ο πρωθυπουργός να έχει ενδιαφερθεί, επί εξήμισι χρόνια, για την εκ νέου δρομολόγηση των διαδικασιών.

«Ενημερώνω φίλους και συνοδοιπόρους, γνωστούς και αγνώστους, συναδέλφους και συναγωνιστές –οι εχθροί τα ξέρουν ήδη– ότι εδώ και πολλές ημέρες δεν έχω ουδεμία ευθύνη για την επικοινωνιακή δραστηριότητα της “Ελπίδας για τη Δημοκρατία”», έγραψε σε ανάρτησή του. Ο Αυγερινός πρόσθεσε ότι δεν εκπροσωπεί πλέον το κίνημα στα ΜΜΕ, επισημαίνοντας πως, σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε, «τουλάχιστον από τις 12 Ιουλίου λειτουργεί εντός του Κινήματος ένα παράλληλο Γραφείο Τύπου».

Ο Θανάσης Αυγερινός άφησε σαφείς υπαινιγμούς για πρόσωπα που κινούνται στο παρασκήνιο, κάνοντας λόγο για «ύποπτους και φυτευτούς “συμβουλάτορες” των διαδρόμων», τους οποίους χαρακτήρισε διαχρονικό πρόβλημα για κάθε συλλογικό σχηματισμό: «Καθείς αναλαμβάνει τις ευθύνες του για τις πράξεις και τις παραλείψεις του, προπαντός για τις εξετάσεις που επιλέγει να δώσει», σημείωσε, καταλήγοντας με τη φράση «καθείς εφ’ ω ετάχθη» και γνωστοποιώντας ότι, προς το παρόν, επιλέγει να κάνει ολιγοήμερες διακοπές.

Η αποχώρηση του Αυγερινού από την ηγεσία του Τομέα Επικοινωνίας ήρθε μία ημέρα μετά τη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου του κινήματος, κατά την οποία δρομολογήθηκε σειρά αλλαγών στην εσωτερική του «ανθρωπογεωγραφία». Στην ίδια συνεδρίαση αποφασίστηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, η ενεργοποίηση ενός πυκνού προγράμματος περιοδειών της  Καρυστιανού, τόσο στο λεκανοπέδιο, όσο και στην περιφέρεια, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Πάντως, τροφή για σενάρια είχε δώσει η ηχηρή απουσία του Αυγερινού από κεντρική εκδήλωση του κόμματος για το ζήτημα των funds και των κόκκινων δανείων, καθώς ερμηνεύτηκε από πολλούς ως ένδειξη αποστασιοποίησης. Να σημειωθεί ότι η κ. Καρυστιανού βρέθηκε στο επίκεντρο δημοσιευμάτων τον Ιούλιο του 2026 σχετικά με την απόκτηση ακινήτου στην Αθήνα μέσω πλειστηριασμού από fund το 2022, με την ίδια να δηλώνει ότι δεν είχε προσωπική γνώση για το ζήτημα και να επανέρχεται το γνωστό από την εποχή Βουλγαράκη “νόμιμο και ηθικό”.

Αυγερινός, Καρυστιανού και Ρωσία

Χρόνια ανταποκριτής στην Μόσχα, με συχνή τηλεοπτική παρουσία, ο Θανάσης Αυγερινός ήταν αναμφισβήτητα ένα από τα δυνατά “ονόματα” του κόμματος. Βεβαίως και η παρουσία του προκάλεσε επικρίσεις από τη ΝΔ (παράδειγμα τον Άδωνι Γεωργιάδη) οι οποίοι εμμέσως πλην σαφώς σύνδεσαν το κόμμα με ρωσική υποστήριξη, κάτι που οι Καρυστιανού-Αυγερινός αρνούνται. Να σημειωθεί πως ο κ. Αυγερινός ενστερνίζεται το ρωσικό αφήγημα για την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όπως έχει αποτυπώσει ως ανταποκριτής, αλλά και σε μία σειρά παρεμβάσεων του.

Ο μιντιακός μηχανισμός της ΝΔ, ειδικά ο μηχανισμός που διατηρεί στα social, απαξιώνει ευθέως το εγχείρημα Καρυστιανού παρουσιάζοντας ως ένα συνωμοσιολογικό και λαϊκίστικο εγχείρημα, ακόμα και ως “ψεκασμένο”. Συνδέει δε το ίδιο κίνημα των Τεμπών με  ρωσικό μηχανισμό παραπληροφόρησης, αναφερόμενος σε bots “που είχαν κατακλύσει τα social”, εκείνη την περίοδο. Χαρακτηριστική η απόκριση του Άδωνι, όταν είχε ερωτηθεί για ρωσική στήριξη στο κόμμα της, που απάντησε μονολεκτικά με ένα «ντα!».

Ηχηρές αποχωρήσεις

Η αποχώρηση Αυγερινού ακολούθησε μία σειρά έτερων αποχωρήσεων. Ο τεχνικός σύμβουλος των οικογενειών των Τεμπών, Βασίλης Κοκοτσάκης, πρόσωπο εμβληματικό για το αφήγημα του παράνομου φορτίου στην αμαξοστοιχία, αποχώρησε αφήνοντας αιχμές. Ο Πτέραρχος ε.α.  Αθανάσιος Παπανικολάου επίσης παραιτήθηκε, ενώ σημειώθηκε φυγή στελεχών από την Βόρεια Ελλάδα. Ο πρώην αθλητής και προπονητής στίβου, Κώστας Βαμβακάς, έκανε επίσης γνωστό πως αποστασιοποιείται από το κόμμα της Καρυστιανού.

Τα στελέχη που αποχώρησαν κατήγγειλαν έλλειψη εσωκομματικής δημοκρατίας και πως οι κύριες αποφάσεις λαμβάνονται από μία «περίκλειστη ομάδα». Φέρεται να υπάρχει ενόχληση για τον ρόλο της δικηγόρου Μαρίας Γρατσία, της πρώην πολιτεύτριας της “Νίκης”, ανθρώπου στενά συνδεμένου με την Καρυστιανού. Υπάρχουν επικρίσεις για παρασκηνιακή καθοδήγηση από στελέχη συνδεδεμένα με την “Νίκη”, την οποία οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πλέον εκτός Βουλής.

Η ίδια η Μαρία Καρυστιανού απάντησε με οργισμένο ύφος στις επικρίσεις, κάνοντας λόγο για οργανωμένη προσπάθεια διάσπασης και υπονόμευσης του κόμματος από άτομα που εξυπηρετούν άλλες σκοπιμότητες.

Πτωτική πορεία του κόμματος Καρυστιανού

Πάντως, όλα αυτά εντάσσονται την στιγμή που οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μία πτωτική πορεία για το κόμμα της Καρυστιανού, με το ΠΑΣΟΚ να κατοχυρώνει την τρίτη θέση και την “Ελπίδα” να “κοντράρεται” συχνά με την Ελληνική Λύση του Βελόπουλου. Η ίδια η Καρυστιανού δηλώνει πως δεν πιστεύει στις δημοσκοπήσεις, αν και επικρίνεται για την επιμονή της να αρνείται συνεργασίες με οποιοδήποτε κόμμα, ενώ η αναφορά της ότι διεκδικεί την πρώτη θέση και την αυτοδυναμία, χαρακτηρίστηκε αλαζονική. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αυγερινός είχε αφήσει ως Εκπρόσωπος Τύπου ένα άνοιγμα για ενδεχόμενες μετεκλογικές συνεργασίες, το οποίο μετά είχε σπεύσει να ανασκευάσει, πιθανώς λόγω εσωτερικών αντιδράσεων.

Τα αριστερά κόμματα (κοινοβουλευτικά, αλλά και ο εξωκοινοβουλευτικός χώρος) έχουν προ καιρού “ξεγράψει” την κυρία Καρυστιανού, λόγω των συντηρητικών της θέσεων σε μία σειρά ζητημάτων, όπως οι αμβλώσεις και το μεταναστευτικό, τις οποίες χαρακτήρισαν «τραμπικές» και «ακροδεξιές». Θέσεις δε της Καρυστιανού για ζητήματα, όπως τα ελληνοτουρκικά (ειδικά αυτή περί ψυχανάλυσης του Ερντογάν) έχουν επικριθεί για λαϊκισμό (για να αναφερθούμε στους πιο επιεικείς χαρακτηρισμούς)>

Ακόμα και αν αμφισβητήσουμε τις επικρίσεις αυτές, είναι σίγουρο ότι η Καρυστιανού ως πρόσωπο δεν έχει την ίδια εμβληματικότητα, όπως ήταν ως “μάνα-σύμβολο” της τραγωδίας. Η κάθοδος της στην πολιτική της επέφερε σημαντική φθορά. Υποστηρίζεται ότι όντας απευθυνόμενη σε ένα αντισυστημικό κοινό (για παράδειγμα που απέχει, δεν απαντά στα γκάλοπ και δεν πιστεύει στον άξονα Δεξιά-Αριστερά) η πραγματική της δυναμική θα φανεί στις κάλπες.

Από την άλλη, η δυναμική της υστερεί στις μεγάλες ηλικίες (65+) που είναι πιο επιφυλακτικές στα αντισυστημικά κόμματα. Από την άλλη πρόκειται για το κοινό που παγίως μετέχει στην εκλογική διαδικασία και που αριθμητικά υπερβαίνει τα δύο εκατομμύρια. Η ρητορική της Καρυστιανού να απαξιώνει συλλήβδην τα κόμματα που διαμόρφωσαν την πολιτική ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, μπορεί να χαρακτηριστεί και ως πολιτικά αναποτελεσματική, καθώς μοιάζει δύσκολο να ξεγραφτεί σε κοινωνικό επίπεδο το σύνολο του κομματικού συστήματος, όταν ο παλιός δικομματισμός υπερέβαινε το 80% (με υψηλότατα μάλιστα ποσοστά συμμετοχής). Αυτό είναι ένα συμπέρασμα που αφορά ευρύτερα τον αντισυστημικό χώρο, όχι μόνο το κόμμα της Καρυστιανού.

Θυμίζουμε ότι ακόμα και όταν ο Αλέξης Τσίπρας ήταν ultra αντισυστημικός τα μνημονιακά χρόνια, ουδέποτε απαξίωσε, για παράδειγμα,  συλλήβδην το ΠΑΣΟΚ. Στον αντίποδα, διεκδίκησε την κληρονομία του Ανδρέα Παπανδρέου, κατηγορώντας τους διαδόχους του ότι “την εγκατέλειψαν”, ενώ ενέταξε στις τάξεις του ουκ ολίγα στελέχη του ΠΑΣΟΚ (το ίδιο κάνει και με την ΕΛΑΣ). Από το άλλο πολιτικό φάσμα, ο Νάιτζελ Φάρατζ στην Βρετανία, καθώς δηλώνει έτοιμος να κυβερνήσει, εντάσσει στις τάξεις του κόμματος του παλιά στελέχη των Τόριδων, χωρίς να τους απορρίπτει συλλήβδην.

Το θράσος της ΝΔ

Με δεδομένο ότι η ΝΔ και ο μιντιακός-σοσιαλμιντιακός της μηχανισμός μιλούν ανοιχτά για «ξυλολιάδα», για «εργαλειοποίηση της τραγωδίας των Τεμπών», το αφήγημα του κινήματος των Τεμπών έχει χάσει την βαρύτητα που είχε πριν κάποιο καιρό. Οι δε επιθέσεις απαξίωσης κατά της Καρυστιανού, ακόμα και με το τι αμάξι κυκλοφορεί, ή το πια τσάντα έχει, έχουν ενταθεί, όχι μόνο από τον γαλάζιο παρα-μηχανισμό που “κοσμεί” τα social. Βεβαίως η ΝΔ βολεύεται να “τσουβαλιάζει” συλλήβδην το κίνημα και το αφήγημα της τραγωδίας ως “συνωμοσιολογικό” και “ψεκασμένο” για να επιτίθεται και να απαξιώνει στην αντιπολίτευση (ειδικά το ΠΑΣΟΚ που το χαρακτηρίζει “ουρά του λαϊκισμού”).

Επιπλέον, σχετικά με την εισαγγελική πρόταση για παραπομπή του Τριαντόπουλου για το περίφημο “μπάζωμα”, του πρώην γαλάζιου περιφερειάρχη Αγοραστού, του πρώην Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας και αξιωματικών της Πυροσβεστικής, περιορίζεται να λέει ότι αφορά αποκλειστικά επιχειρησιακά λάθη και όχι κάποια απόπειρα συγκάλυψης.

Ο Νίκος Πλακιάς, που έχει αμφισβητήσει από την πρώτη στιγμή την θεωρία για παράνομο φορτίο, έχει υποστηρίξει ότι υπήρξε μπάζωμα. Μία θεωρία είναι πως έγινε προκειμένου ο χώρος να είναι “καθαρός” για τις επικείμενες εκλογές, οι οποίες θυμίζουμε πως δεν είχαν γίνει στον προγραμματισμένο χρόνο, λόγω της τραγωδίας. Ακόμα και αν δεχτούμε αυτήν την εκδοχή, υπάρχουν και πάλι βαρύτατες ευθύνες για το “μπάζωμα”, έστω και αν δεν υπήρχε κάποιος σκοπός συγκάλυψης παράνομου φορτίου.

Να θυμίζουμε πως ο Τριαντόπουλος ζήτησε την απευθείας παραπομπή του, παρακάμπτοντας το Άρθρο 86, για να μην διεξαχθεί Προανακριτική Επιτροπή, όπως προβλέπει το Σύνταγμα, πιθανώς υπό των φόβο νέων αποκαλύψεων. Επιπλέον, είναι πασιφανές πως χωρίς την λαοθάλασσα που είχε κατέβει στα Τέμπη, ο Τριαντόπουλος το πιθανότερο είναι πως θα κοσμούσε ακόμα τα υπουργικά έδρανα και δεν θα παραπέμπονταν ούτε για πλημμέλημα.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από όταν η κυβερνητική πλειοψηφία χειροκροτούσε τον άλλο μοιραίο υπουργό της τραγωδίας, τον Κώστα Καραμανλή, που έχει βαρύτατες ευθύνες όταν υπερθεμάτιζε στην Βουλή για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, όταν λίγο μετά δύο τρένα συγκρούστηκαν στην ίδια κατεύθυνση…

Η προσοχή της Δύσης αποσπάστηκε από το μέτωπο της Ουκρανίας, ένας πόλεμος που εξαφανίστηκε και από τις πρώτες ειδήσεις της παγκόσμιας ειδησεογραφίας, καθώς η ανταλλαγή πληγμάτων Ισραήλ-Ιράν και η επιλογή γεωγραφικής επέκτασης της περιοχής των συγκρούσεων από το Ιράν, δημιούργησε εκρηκτική κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και αποσταθεροποιούσε το σύνολο της Μέσης Ανατολής.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, παρόλο που είχε εξίσου αρνητικές συνέπειες στο επίπεδο της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας ασφάλειας, αυτές είχαν αρχίσει να ενσωματώνονται μοιρολατρικά ως μια νέα πραγματικότητα στην καθημερινότητα, μετά από μια τετραετία συγκρούσεων. Εξάλλου, το επιχείρημα της ανάγκης απεξάρτησης από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, καθώς τους χρησιμοποιούσε η Μόσχα ως εργαλείο «ρύθμισης» της ευρωπαϊκής τουλάχιστον πολιτικής, ενίοτε καταφεύγοντας στον καταναγκασμό, είχε χωνευτεί από τις πολιτικές ηγεσίες και τις κοινωνίες των χωρών της Δύσης.

Αν και είναι εξαιρετικά πρόωρο να κριθεί οριστικά το αν θα υπάρξει «συγχώνευση» των δυο μετώπων, το ερώτημα μπορεί να διερευνηθεί. Αφενός στο επίπεδο μιας εύλογης σεναριολογίας και αφετέρου επί τη βάσει της δέσμευσης του Ιράν για αντίποινα, διά της τοποθέτησης του υπουργείου Εξωτερικών. Άρα, η συζήτηση που έχει ανοίξει προσφέρεται για τη «χαρτογράφηση» των δυνητικών σεναρίων. Κι αυτό σε πείσμα των οπαδών του νεομακαρθισμού που επικρατεί στην Ελλάδα και τη συκοφαντική δαιμονοποίηση οποιασδήποτε άποψης δεν ταυτίζεται με την επικρατούσα «ορθοδοξία».

Ουκρανία και Ιράν: Τι θα επεδίωκε η… συγχώνευση; 

Το βασικό σενάριο που βρίσκεται υπό επεξεργασία, αφορά τη δυνητική λογική πίσω από το ουκρανικό πλήγμα στο ιρανικό πλοίο. Επιδιώκει λοιπόν η Ουκρανία να ξαναμπεί στις δυτικές προτεραιότητες επιδιώκοντας να ενοποιήσει τα δυο μέτωπα σε έναν ενιαίο γεωστρατηγικό καμβά; Διότι έπεσε θύμα της απόσυρσης του ενδιαφέροντος της Δύσης μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν; Διότι με τις επιτυχίες που σημειώνουν πολλές επιδρομές με μη επανδρωμένα, έστω σε τακτικό επίπεδο αισθάνεται ότι πλέον ασκεί σοβαρή πίεση στη Ρωσία; Άρα, σύμφωνα με το εν λόγω επιχείρημα, υπάρχει θετική συγκυρία που μπορεί να «πουλήσει» επιτυχώς στις δυτικές ηγεσίες και κοινωνίες προς όφελος και της Ουκρανίας, αλλά και δικό του προσωπικό-πολιτικό.

Το αρνητικό σε αυτή την περίπτωση, βασική συνέπεια θα ήταν το να οδηγηθούμε σε έναν πόλεμο… όλων εναντίον όλων! Η «συγχώνευση» των μετώπων θα νομιμοποιήσει την υφιστάμενη συνεργασία Μόσχας-Τεχεράνης και στα δυο μέτωπα. Θα νομιμοποιούσε όμως εκ των υστέρων και τη φερόμενη ως εμπλοκή των Ρώσων στον πόλεμο στο Ιράν, με παροχή βοήθειας στους Ιρανούς για πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροχήματα αυτοκτονίας σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο! Αυτό διερευνά η αμερικανική CIA.

Το κυριότερο όμως πρόβλημα δεν είναι αυτό. Μπορεί μέχρι σήμερα όλοι να ξέραμε ως «κοινό μυστικό» ότι άλλοι ήταν οι πραγματικοί εμπόλεμοι στο μέτωπο της Ουκρανίας. Πλέον, θα επισημοποιηθεί η συμμετοχή της Ουάσινγκτον και στα δυο μέτωπα, ασχέτως των αρχικών τοποθετήσεων Τραμπ, με αποτέλεσμα ΗΠΑ και Ρωσία να βρεθούν αντίπαλοι και μάλιστα με όρους χειρότερους από αυτούς του Ψυχρού Πολέμου. Διότι τότε υπήρχε, ατύπως, μια εκατέρωθεν σιωπηρή κατανόηση κάποιων ορίων, η οποία εξάλλου διατήρησε και την ειρήνη.

Ποιον θα βόλευε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση;

Πλέον, ό,τι και να βλέπουν οι σύγχρονες κοινωνίες μοιάζει φυσιολογικό, φυσικά με την αμέριστη συνδρομή ενός ολοένα και περισσότερο ελεγχόμενου συστήματος ενημέρωσης, εντός κι εκτός Ελλάδας, που περιθωριοποιεί οποιαδήποτε φωνή επιχειρεί να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Αυτή θα ήταν μια εξέλιξη η οποία θα βόλευε την ουκρανική ηγεσία που δέχεται φορτικές πιέσεις από το εσωτερικό και όχι μόνο. Η εμπλοκή του Κιέβου στο πόλεμο κατά του Ιράν, θα βοηθούσε στο να ενταχθεί στην ίδια αμερικανική ομπρέλα προστασίας με το Ισραήλ! Θεωρητικά μιλώντας πάντα. Η εξέλιξη όμως θα ήταν καλοδεχούμενη και για το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, για άλλους όμως λόγους!

Όπως ο Ζελένσκι φλερτάρει με την προσπάθεια ενοποίησης των δυο μετώπων για να αντιστρέψει τις αρνητικές συνέπειες (π.χ. μειωμένη ροή πολεμικού υλικού) από το ξέσπασμα των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, έτσι και οι μουλάδες θα ευνοηθούν από την τουλάχιστον ισόρροπη εστίαση και στις δυο συγκρούσεις, λόγω της διάσπασης της προσοχής του αντιπάλου τους, με δεδομένα μέσα. Μήπως όμως αυτό θα μεγιστοποιούσε τις πιέσεις για εμπλοκή στις συγκρούσεις των ευρωπαϊκών κρατών; Τουλάχιστον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Η «συγχώνευση» όμως των δυο πολεμικών μετώπων, θα έκανε όμως τη σύγκρουση να μοιάζει και επισήμως με έναν παγκόσμιο πόλεμο. Μέχρι στιγμής, οι επιπτώσεις από τα επιμέρους μέτωπα ήταν καταφανώς παγκόσμιες, ενώ η νέα κατανομή πλανητικής ισχύος έχει επισημανθεί από τους περισσότερους αναλυτές ως γενεσιουργός αιτία των συγκρούσεων.

Η επισημοποίηση όμως της τόσο μαζικής γεωγραφικής επέκτασης των συγκρούσεων, θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις περαιτέρω επέκτασης και σε άλλα σημεία κορυφαίας γεωστρατηγικής σημασίας, όπως η ανατολική Μεσόγειος. Ισχυρή πιθανότητα όμως, είναι και η επέκταση των συγκρούσεων στην περιοχή της Κασπίας, που παρότι θα έστρεφε την προσοχή των ιρανικών δυνάμεων και σε άλλη κατεύθυνση, θα οδηγούσε σε συνεργασία Ρώσων και Ιρανών για την αντιμετώπιση της πρόκλησης στην κοινή από γεωπολιτικής απόψεως γειτονιά…

Αυτό είναι που θα μπορούσε να οδηγήσει και σε εμπλοκή του ΝΑΤΟ, άρα και της Ελλάδας. Άρα, η εξέλιξη έχει κάθε λόγο να μας ανησυχεί. Επί της ουσίας θα οδηγηθούμε σε επισημοποίηση του γαία πυρί μειχθήτω, σε μια περίοδο κατά την οποία η επάρκεια πολεμικού υλικού στα δυτικά οπλοστάσια βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η συγκεκαλυμμένη μέχρι πρόσφατα -και πάντα μέχρις ενός σημείου- συμμετοχή της Ουάσινγκτον στον πόλεμο της Ουκρανίας, δεν θα είναι πλέον βιώσιμη επιλογή. Και το δεύτερο ενδεχόμενο της συμφωνίας μεταξύ των ισχυρών θα θυμίζει όνειρο θερινής νυκτός…

Σε συνεργασία με το defencepoint

Η εφημερίδα αναφέρει ότι ο Νετανιάχου, ο οποίος – σύμφωνα με το δημοσίευμα – αισθάνεται ενοχλημένος από τη βελτίωση των σχέσεων Τουρκίας-ΗΠΑ, δεν πέτυχε τον στόχο του κατά τη χθεσινή συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο. Υποστηρίζεται ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν εισήλθε από την κύρια είσοδο του Λευκού Οίκου, αλλά από πλευρική είσοδο και ότι η υποδοχή του πραγματοποιήθηκε σε χαμηλότερο επίπεδο πρωτοκόλλου. Παράλληλα, δεν έγιναν δηλώσεις ούτε πριν, ούτε μετά τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, η οποία πραγματοποιήθηκε χωρίς την παρουσία του Τύπου.

Δεν μπόρεσε να θέσει το ζήτημα

Σύμφωνα με τη Milliyet, ο Νετανιάχου προχώρησε σε «προκλητικές ενέργειες» πριν από τη συνάντηση, ενώ ισραηλινά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν ρεπορτάζ με στόχο, όπως αναφέρει η εφημερίδα, τη δημιουργία αρνητικής εικόνας για την Τουρκία.

Ωστόσο, η τουρκική εφημερίδα υποστηρίζει ότι ο Νετανιάχου «δεν μπόρεσε ούτε να ψελλίσει» αναφορά στην Τουρκία κατά τη διάρκεια της 75λεπτης συνομιλίας του με τον Τραμπ. Η διευθύντρια επικοινωνίας του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Τζίπι Χοτοβέλι, δήλωσε ότι ο Νετανιάχου δεν έθεσε στη συνάντηση το ζήτημα της πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, στην οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ισραήλ είχε εκφράσει αντιρρήσεις.

Ο Τραμπ ξανακούνησε το δάχτυλο

Η Milliyet υπενθυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απαντήσει την προηγούμενη ημέρα στις αντιρρήσεις του Νετανιάχου για την πώληση F-35 στην Τουρκία, δηλώνοντας: «Κανείς δεν μπορεί να μου πει τι να πουλήσω ή τι να μην πουλήσω. Η Τουρκία είναι ένας σπουδαίος σύμμαχός μας. Ο Ερντογάν είναι φίλος μου».

Η εφημερίδα αναφέρει επίσης ότι, πριν από τη συνάντηση, όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο ο Νετανιάχου να του παρουσιάσει πληροφορίες σχετικά με την «επίθεση στο βουνό Πικέιξ» του Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Δεν χρειάζομαι τον Μπίμπι να μου το πει αυτό».

Διαδηλώσεις έξω από τον Λευκό Οίκο

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πριν από τη συνάντηση πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις κοντά στον Λευκό Οίκο. Οι διαδηλωτές εξέφρασαν έντονη αντίδραση στην παρουσία του Νετανιάχου και έστειλαν μηνύματα υποστήριξης προς την Παλαιστίνη. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ δήλωσε ότι η συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών ήταν «παραγωγική και θετική».

Από την πλευρά της, η διευθύντρια επικοινωνίας του Νετανιάχου, Τζίπι Χοτοβέλι, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Ο ισχυρισμός ότι το Ισραήλ πιέζει τις Ηνωμένες Πολιτείες προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση όσον αφορά το Ιράν δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο πρωθυπουργός δεν λέει στον πρόεδρο των ΗΠΑ τι να κάνει ούτε τον κατευθύνει προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Και οι δύο πλευρές επιθυμούν να αποτρέψουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».

Η Χοτοβέλι πρόσθεσε: «Το ζήτημα της πώλησης των F-35 από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Τουρκία, στην οποία αντιτίθεται το Ισραήλ, δεν τέθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης».

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το ζήτημα της πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία δεν συζητήθηκε κατά τη συνάντηση των δύο ηγετών. Πέρα από την τουρκική ανάγνωση, οι εικόνες από τον Λευκό Οίκο μεταφέρουν ένα διαφορετικό μήνυμα. Ο Νετανιάχου εμφανίστηκε άνετος και χαλαρός, με τη γλώσσα του σώματος να δείχνει αυτοπεποίθηση και όχι έναν ηγέτη που προσέρχεται σε μια δύσκολη συνάντηση υπό πίεση.

Το πλοίο, που είναι ελληνόκτητο και φέρει σημαία Βερμούδων, χτυπήθηκε από τουλάχιστον ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά. Το πλήρωμα εγκατέλειψε προληπτικά το δεξαμενόπλοιο, ενώ η φωτιά τέθηκε στη συνέχεια υπό έλεγχο. Από την επίθεση δεν καταγράφηκαν τραυματισμοί, ούτε έχουν καταγραφεί ζημιές στις λιμενικές εγκαταστάσεις. Μέχρι στιγμής, καμία οργάνωση ή κρατικός φορέας δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση, η οποία γίνεται εν μέσω της νέας κλιμάκωσης στον Περσικό.

Έπειτα από ανήσυχη ηρεμία που δεν κράτησε παρά μερικά 24ωρα στη Μέση Ανατολή, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι αναχαίτισε ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και κατόπιν πως εξαπέλυσε μαζί με τη Σαουδική Αραβία βομβαρδισμούς στο Ιράκ εναντίον παραστρατιωτικών ομάδων προσκείμενων στο Ιράν, εξελίξεις που πυροδότησαν ξανά άλμα των τιμών του πετρελαίου στις αγορές.

«Αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν πολλές επιμελητειακές εγκαταστάσεις και αποθήκες όπλων τρομοκρατών στο ανατολικό Ιράκ», ανέφερε το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), διαμηνύοντας στο Ιράν και ένοπλες οργανώσεις που πρόσκεινται σε αυτό να «σταματήσουν τις επιθέσεις τους» αν θέλουν «να αποφύγουν περαιτέρω ανταπόδοση των ΗΠΑ».

Από την πλευρά του, το σαουδαραβικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι η αεροπορία του βασιλείου συμμετείχε σε βομβαρδισμούς με στόχο «παραστρατιωτικές ομάδες πιστές στο Ιράν» στην ιρακινή επικράτεια, που κατ’ αυτό ενέχονταν σε επιθέσεις με drones εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία.

Η Σαουδική Αραβία είχε ήδη λόγο για παρόμοιες επιθέσεις τη Δευτέρα, απαιτώντας το Ιράκ να εμποδίσει τη χρήση της επικράτειάς του για να διεξάγονται επιθέσεις εναντίον της. Η κυβέρνηση στη Βαγδάτη ανακοίνωσε πως άρχισε να διενεργεί έρευνα, ωστόσο η «Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ», στην οποία είναι ενταγμένες διάφορες ένοπλες παρατάξεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, διέψευσε πως ενέχεται σε οποιοδήποτε επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Το Ιράν εξαπέλυσε πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στην Ιορδανία, στην πρώτη επίθεση αυτού του είδους μετά την προσωρινή αναστολή των αμερικανικών πληγμάτων από τον Τραμπ, με στόχο να δοθεί χρόνος στη διπλωματία.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), όλοι οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν επιτυχώς, χωρίς να αναφερθούν απώλειες ή ζημιές στην αμερικανική βάση. Η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε την ενέργεια ως «αιφνιδιαστική επίθεση», προειδοποιώντας ότι η εξέλιξη αυτή απειλεί να ανατρέψει την εύθραυστη περίοδο αποκλιμάκωσης στην περιοχή.

Πλήγματα και σε δεξαμενόπλοια

Λίγες ώρες πριν από την επίθεση, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε «πολύ σοβαρές συνομιλίες» με την Τεχεράνη, τονίζοντας ωστόσο ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να επανέλθει σε ισχυρή στρατιωτική δράση. Η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε, άμεσα τουλάχιστον, πως διεξήγαγε επιθέσεις εναντίον των ενόπλων των ΗΠΑ.

Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών προκάλεσε αναπήδηση των τιμών του πετρελαίου. Περί τις 04:55 (ώρα Ελλάδας), το βαρέλι της βορειοαμερικανικής ποικιλίας WTI άλλαζε χέρια έναντι 83 δολαρίων (+4,72%), αυτό του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, έναντι 88,04 δολαρίων (+4,70%).

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, ανακοίνωσαν στο μεταξύ τις πρώτες πρωινές ώρες πως έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, ανέφερε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim. Τα τρία πλοία αψήφησαν τις προειδοποιήσεις του ναυτικού του σώματος αυτού και συνέχισαν την πορεία τους, αλλά αναγκάστηκαν να σταματήσουν όταν «χτυπήθηκαν», κατά το κείμενο που μετέδωσε το πρακτορείο. Χθες, οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν με βαλλιστικούς πυραύλους σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην Ερυθρά Θάλασσα, κατηγορώντας το ότι «παραβίασε τον ναυτικό αποκλεισμό» που λένε πως επιβάλλουν στο βασίλειο.

“Θα τους χτυπήσουμε σκληρά”

Με νέα δυναμική απάντηση από τις ΗΠΑ ύστερα από το νέο κύμα επιθέσεων από το Ιράν απείλησε την Τετάρτη (29/7) ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Θα τους νικήσουμε όλους…», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα τους χτυπήσουμε σκληρά. Θα δεχτούν χτύπημα», πρόσθεσε μετά την αναχαίτιση ιρανικής επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους στην Ιορδανία από αμερικανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν μόνο λίγα λεπτά για να αντιδράσουν στην αιφνιδιαστική επίθεση και κατέρριψαν τους εισερχόμενους πυραύλους πριν φτάσουν στους στόχους τους. Αποκάλυψε ότι εξέτασε βίντεο που δείχνει προσωπικό των ΗΠΑ να καλεί συντεταγμένες σε πραγματικό χρόνο κατά την αναχαίτιση.

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας εναντίον σιιτικών πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ συντονίστηκαν με την ιρακινή κυβέρνηση. Χαρακτήρισε τις πολιτοφυλακές «καρκίνο στον κόσμο» και είπε ότι εξετάζονται πρόσθετα μέτρα εναντίον Ιρανών πληρεξουσίων.

Κινεζικά όπλα στο Ιράν;

Το Ιράν αναμένεται να παραλάβει εντός εβδομάδων μια πρώτη αποστολή έως και 400 φορητών εκτοξευτών πυραύλων αεράμυνας κινεζικής κατασκευής, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters. Η αγορά που εκτιμάται στα 60-70 εκατ. δολάρια εντάσσεται στις προσπάθειες της Τεχεράνης να ενισχύσει την αεράμυνά της καθώς αυτή παρουσιάζει κενά μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Η σύμβαση καλύπτει την αγορά μεταξύ 300 και 400 φορητών συστημάτων αεράμυνας (MANPADS) -ώμου- , συμπεριλαμβανομένων κινεζικής κατασκευής πυραύλων QW-12 και FN-16, ανέφεραν οι πηγές. Η συμφωνία υπογράφηκε με την Zhongqing Baoshang International Investment, μια εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η οποία, σύμφωνα με τις πηγές, ενεργούσε ως ενδιάμεσος μεταξύ της ιρανικής πλευράς και του κινέζου προμηθευτή.

Με την εκεχειρία να τίθεται διαρκώς εν αμφιβόλω, το Ιράν προσπαθεί να ενισχύσει την αεράμυνά του καθώς σημαντικές στρατηγικές υποδομές του έχουν δεχτεί πλήγματα από προηγμένα αεροσκάφη και όπλα ακριβείας. Η παράδοση εκατοντάδων MANPADS θα επεκτείνει σημαντικά το απόθεμα όπλων αεράμυνας μικρής εμβέλειας του Ιράν και θα ενισχύσει τους στρατιωτικούς δεσμούς με την Κίνα.

Πάντως, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας διέψευσε τις πληροφορίες: «Οι σχετικές αναφορές είναι εντελώς αβάσιμες. Η Κίνα έχει διαδραματίσει σταθερά ρόλο στην προώθηση της ειρήνης και στον τερματισμό της σύγκρουσης». Ο Όμιλος Zhong Qing Bao Shang με έδρα το Πεκίνο, μητρική εταιρεία της Zhongqing Baoshang International Investment, δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για σχολιασμό την Τρίτη.

Σύμφωνα πάντα με τις πηγές που επικαλείται το Reuters, η συμφωνία έχει υπογραφεί αλλά το χρονοδιάγραμμα παράδοσης, οι ποσότητες και άλλες λεπτομέρειες θα μπορούσαν να μεταβληθούν. Ένα αρχικό σχέδιο που συμφώνησαν τα μέρη, αναφέρει ότι οι παραδόσεις θα γίνουν αρχικά αεροπορικώς από το Ουρούμκι στη δυτική Κίνα και στη συνέχεια θα μεταφερθούν από το Πακιστάν προς το Ιράν.

Το Ισλαμαμπάντ που έχει τον κύριο μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αρνήθηκε επίσης την εμπλοκή του σε οποιαδήποτε συμφωνία. Το τμήμα δημοσίων σχέσεων του στρατιωτικού τομέα του Πακιστάν, ISPR, δήλωσε στο Reuters ότι «οι εικασίες για εμπλοκή του Πακιστάν στην προμήθεια όπλων αεράμυνας στο Ιράν από την Κίνα είναι απολύτως κατασκευασμένες και ψευδείς». Ένας εκπρόσωπος του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών δεν απάντησε σε αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.

Ενώ το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες σε πυραύλους, drones και ραντάρ, στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι τα φορητά συστήματα αεράμυνας είναι πολύτιμα επειδή μπορούν να διασκορπιστούν γρήγορα, να λειτουργούν από μικρές ομάδες και να μετακινούνται συχνά, γεγονός που τα καθιστά λιγότερο ευάλωτα από τα σταθερά συστήματα.

Μια ευρωπαϊκή πηγή ασφαλείας δήλωσε ότι οι αρχές στη χώρα του γνώριζαν αρκετές συμβάσεις υπό συζήτηση που αφορούσαν την πιθανή πώληση MANPADS σειράς QW στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων QW-12, QW-18 και QW-19. Μια δεύτερη πηγή ασφαλείας, στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι το Ιράν επιδίωκε να αγοράσει πυραύλους QW-12 και QW-18, αλλά δεν γνώριζε ότι έχει ήδη υπογραφεί η συμφωνία.

Τα QW-12 και FN-16 είναι συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος με υπέρυθρη καθοδήγηση, σχεδιασμένα για να εμπλέκονται με αεροσκάφη, ελικόπτερα και drones χαμηλής πτήσης. Η κινητικότητά τους επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξή τους γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλες ευαίσθητες τοποθεσίες.

Ένταση Βαγδάτης-Ριάντ

Ο Ζαΐντι ακυρώνει το ταξίδι του στο Ριάντ μετά τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα κατά φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ Η κίνηση έρχεται μετά τη συμμετοχή του Ριάντ, στο πλευρό της Ουάσιγκτον, σε επιθέσεις εναντίον ιρακινών πολιτοφυλακών, προκαλώντας πλήγμα στις προσπάθειες της Βαγδάτης να ενισχύσει τις σχέσεις της με τα αραβικά κράτη του Κόλπου.

Ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, ακύρωσε την επίσημη επίσκεψή του στη Σαουδική Αραβία, η οποία ήταν προγραμματισμένη για την Πέμπτη, μετά από μια πρωτοφανή κλιμάκωση, κατά την οποία η Σαουδική Αραβία συμμετείχε μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συντονισμένα αεροπορικά πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών σε αρκετές ιρακινές επαρχίες, συμπεριλαμβανομένης της Βαγδάτης.

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στις επανειλημμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στην ανατολική Σαουδική Αραβία τις τελευταίες ημέρες. Το Ριάντ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από πολιτοφυλακές που εδρεύουν στο Ιράκ και οι οποίες στοχοποιούν το βασίλειο από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, αναμένεται να φτάσει την Πέμπτη στην Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, όπως επιβεβαίωσαν διπλωματικές πηγές στο Al-Monitor. Η ακύρωση της επίσκεψης, η οποία επιβεβαιώθηκε από δύο περιφερειακούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό διπλωμάτη, δεν είχε ανακοινωθεί επισήμως ούτε από τη Σαουδική Αραβία ούτε από το Ιράκ κατά τον χρόνο δημοσίευσης του άρθρου.

Το Reuters μετέδωσε ότι η απόφαση για την ακύρωση του ταξιδιού οφειλόταν σε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράκ, η οποία συγκλήθηκε μετά τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα, καθώς και στην «ταχέως εξελισσόμενη» κατάσταση ασφαλείας.

Η ιρακινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει, έως τη στιγμή της δημοσίευσης, εάν το ταξίδι είχε ακυρωθεί. Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Popular Mobilization Forces – PMF), όπως είναι η επίσημη ονομασία των πολιτοφυλακών, ανακοίνωσαν ότι από τα πλήγματα σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 μέλη τους και τραυματίστηκαν άλλα 32. Πρόσθεσαν ότι ο αριθμός των νεκρών ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς συνεχίζεται η αξιολόγηση της πλήρους έκτασης των ζημιών. Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης χαρακτήρισαν τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα «εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση» και παραβίαση της κυριαρχίας του Ιράκ.

Η ακύρωση του ταξιδιού αποτελεί πλήγμα για τις προσπάθειες του Ζαΐντι να απομακρύνει το Ιράκ από την επιρροή της Τεχεράνης και να το στρέψει προς στενότερους διπλωματικούς και εμπορικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη του Κόλπου. Το πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, τον Μάιο, ήταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έγινε δεκτός από τον πρόεδρο Τραμπ με ιδιαίτερη επισημότητα.

Το Ριάντ θα ήταν ο τέταρτος σταθμός της περιοδείας του, μετά τις επισκέψεις του στο Ιράν την περασμένη εβδομάδα και στην Τουρκία την Τρίτη. Ο Ζαΐντι έχει δεσμευθεί να προχωρήσει στην αποστράτευση και διάλυση των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης. Σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, οι δυνάμεις αυτές λειτουργούν εκτός του ελέγχου και της διοίκησης της ιρακινής κυβέρνησης και συχνά συντονίζονται με το Ιράν.

Οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της ενεργειακής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας, που σημειώθηκαν μόλις λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Ζαΐντι στο βασίλειο, ανέδειξαν τα όρια της εξουσίας του και τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Ιρακινός πρωθυπουργός, καθώς η χώρα του έχει μετατραπεί σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης στη σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Σε μια ακόμη εξέλιξη που θα μπορούσε να φέρει τον Ζαΐντι σε σύγκρουση με τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης και την Τεχεράνη, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι οι αμερικανο-σαουδαραβικές επιθέσεις εναντίον των πολιτοφυλακών είχαν συντονιστεί με την ιρακινή κυβέρνηση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις ομάδες αυτές, καθώς και το Ιράν, «καρκίνο για τον κόσμο». Σε μια συναφή εξέλιξη, οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών τους με το βασίλειο.

Τέλη από τους Χούθι;

Οι σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν τέλη στα εμπορικά πλοία που διέρχονται από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, μία εβδομάδα αφού ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό των λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας, δήλωσαν στο Reuters πηγές από την περιοχή που έχουν γνώση της υπόθεσης.

Στις 20 Ιουλίου, οι Χούθι, που πρόσκεινται στο Ιράν, ανακοίνωσαν την επιβολή θαλάσσιου εμπάργκο στη Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Οι Χούθι τώρα επιδιώκουν να επιβάλουν τέλη στα περισσότερα πλοία που περνούν από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, επεσήμαναν πηγές. Προς το παρόν δεν υπάρχει σχετικό χρονοδιάγραμμα, πρόσθεσαν. Το γραφείο Τύπου των Χούθι δεν έχει απαντήσει σε αίτημα για σχολιασμό.

Αξιωματούχοι των σιιτών ανταρτών μετέβησαν στο Ιράν τον Ιούλιο για την κηδεία του ανώτατου ηγέτη της χώρας αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου συζήτησαν με Ιρανούς ομολόγους τους το ζήτημα της επιβολής τελών για τη διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δήλωσαν δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν από την Τεχεράνη.

Ο στόχος της κίνησης αυτής είναι να κανονικοποιηθεί η πρακτική της επιβολής τελών σε διεθνείς θαλάσσιους διαύλους και να αυξηθεί η πίεση στις ΗΠΑ, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι. Τα κινεζικά πλοία θα εξαιρούνται από τα τέλη αυτά, σημείωσαν οι ίδιοι. Ήδη, πηγές αναφέρουν ότι η Κίνα είχε απευθείας συνομιλίες με τους Χούθι προκειμένου να διασφαλίσει τη διέλευση των δεξαμενόπλοιών της από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, χωρίς να κινδυνεύουν να δεχθούν επίθεση. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής σαουδαραβικού πετρελαίου.

Τυχόν επιβολή τελών από τους Χούθι στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα προκαλέσει την έντονη αντίθεση χωρών του Κόλπου, αλλά και της Ευρώπης. Εξάλλου, το κλείσιμο του διαύλου αυτού θα στερήσει από τη Σαουδική Αραβία μια κρίσιμης σημασίας εναλλακτική οδό στο Στενό του Ορμούζ και θα αυξήσει τις ανησυχίες για ελλείψεις στην προσφορά πετρελαίου.

Ο Τραμπ υποδέχτηκε τον Νετανιάχου

Η ένοπλη σύρραξη ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εξαπλώθηκε τελευταία σε άλλο μέτωπο, όπου επικρατούσε σχετική ηρεμία από το 2022, ανάμεσα στο κίνημα ανταρτών Χούθι της Υεμένης, που πρόσκειται στο Ιράν, και τη Σαουδική Αραβία, που είναι ο βασικός υποστηρικτής της υεμενίτικης κυβέρνησης που εναντιώνεται στο κίνημα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποδέχτηκε χθες στον Λευκό Οίκο τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ήταν η πρώτη συνάντησή τους διά ζώσης αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου. «Είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση! Προφανώς, συζητήθηκαν πολλά σημαντικά θέματα», περιορίστηκε να αναφέρει ο κ. Τραμπ μέσω Truth Social.

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ  ο Νετανιάχου εισήλθε στον Λευκό Οίκο από την πίσω πόρτα.  Δεν έγινα δε δηλώσεις, ενώ στην συνάντηση δεν παρευρέθηκαν δημοσιογράφοι (όπως και σε αυτήν με τον Ζελένσκι που προηγήθηκε)

Ο Νετανιάχου από την πλευρά του διαβεβαίωσε πως είχε την «καλύτερη» συζήτηση με τον κ. Τραμπ, που απασχόλησε κυρίως ο «κοινός στόχος» τους να «εξασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα». Η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται εδώ και δεκαετίες ότι έχει τέτοιο σκοπό.

Η συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα. Οι ηγέτες δεν έκαναν δηλώσεις στον Τύπο κατόπιν· φρόντισαν να μη διαρρεύσει η παραμικρή πληροφορία για διαφωνίες ανάμεσά τους. Το Ισραήλ, το οποίο εξαπέλυσε μαζί με τις ΗΠΑ την επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου πυροδοτώντας τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, δεν ενεπλάκη στο νέο κύμα εχθροπραξιών από τις αρχές Ιουλίου.

Η επίσκεψη του κ. Νετανιάχου καταγράφτηκε σε ευαίσθητη περίοδο. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός θα διεκδικήσει νέα θητεία στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Δημοσκοπήσεις τον θέλουν να αντιμετωπίζει δυσκολίες. Από την άλλη, ο αμερικανός πρόεδρος έχει μπροστά του τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της θητείας του τον Νοέμβριο, στις οποίες διακυβεύεται ο έλεγχος των και των δυο σωμάτων του Κογκρέσου, όπου οι ρεπουμπλικάνοι έχουν ισχνές πλειοψηφίες.

Η σχέση των κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου πέρασε τρικυμία τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που οδήγησαν στην πρώτη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στις δυνάμεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης. Ο Aμερικανός πρόεδρος καταφέρθηκε τότε με σκληρές εκφράσεις εναντίον του ισραηλινού πρωθυπουργού, κατηγορώντας τον σύμμαχό του πως εμπόδιζε τις διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησής του.

Κρίσιμη η περίοδος

«Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη περίοδο», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο Channel 12 μετά τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο. «Ο Πρόεδρος Τραμπ θα αποφασίσει σύντομα πού κατευθύνεται», λέει ο αξιωματούχος. «Δεν τον πιέζουμε, αλλά ούτε κρύβουμε τα κεφάλια μας στην άμμο. Ο Νετανιάχου παρουσίασε [στον Τραμπ] την ισραηλινή οπτική γωνία». Ο Νετανιάχου παρουσίασε στον Τραμπ ισραηλινές πληροφορίες για το Ιράν, λέει ο ανώτερος αξιωματούχος.

«Ο Νετανιάχου πιστεύει ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή» από το να επιτεθεί ξανά στο Ιράν, συνεχίζει το ρεπορτάζ του Channel 12, προφανώς παραθέτοντας τον ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο. Αυτές πρέπει να είναι «σημαντικές επιθέσεις – σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, δυνατότητες που έχουν ανακατασκευαστεί και τοποθεσίες που δεν είχαν πληγεί προηγουμένως». Τέτοιες επιθέσεις, πιστεύει το Ισραήλ, θα είχαν τη δυνατότητα να «κλονίσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος».

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, που επικαλείται έξι πηγές, η Κίνα είχε απευθείας επαφές με το κίνημα των Χούθι, ζητώντας να επιτραπεί στα δεξαμενόπλοιά της να περνούν από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας χωρίς να δέχονται επιθέσεις. Μεταξύ των πηγών που μίλησαν στο πρακτορείο ήταν και ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος. Η Κίνα ήταν από τις πρώτες χώρες που επικοινώνησαν απευθείας με τους Χούθι για να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, είπαν οι πηγές αυτές που ζήτησαν να μην κατονομαστούν.

Επαφές Κίνας με Χούθι

Το Πεκίνο επιδιώκει να συνεχιστούν οι εξαγωγές πετρελαίου από τους τερματικούς σταθμούς της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά, κυρίως από το λιμάνι Γιανμπού, ώστε να καλυφθεί το κενό από τη διακοπή του ανεφοδιασμού λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Τουλάχιστον τέσσερα δεξαμενόπλοια φόρτωσαν αργό πετρέλαιο από σαουδαραβικά λιμάνια με προορισμό την Κίνα και πέρασαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αφού οι Χούθι ανακοίνωσαν τους νέους περιορισμούς, σύμφωνα με την εταιρεία Kpler και στοιχεία του ιστοτόπου εντοπισμού πλοίων MarineTraffic.

Οι Χούθι έχουν διαμηνύσει σε διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες ότι τα πλοία τους μπορεί να δεχτούν επίθεση αν φορτώσουν ή ξεφορτώσουν σε σαουδαραβικά λιμάνια. Ορισμένα τάνκερ που επιχείρησαν να μπουν στην Ερυθρά περνώντας από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ έκαναν αναστροφή, για λόγους ασφαλείας.

Το Ιράν αντιπρότεινε στο Ομάν μια προσωρινή διευθέτηση για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, βάσει της οποίας η κυκλοφορία των πλοίων προς μία κατεύθυνση θα διέρχεται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα και ένα μέρος της αντίθετης διαδρομής θα περνά επίσης από τα ιρανικά ύδατα, ενώ το υπόλοιπο θα ελέγχεται από τη Μουσκάτ, ανέφερε απόψε στην κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Ο Γαριμπαμπαντί είπε ότι η Τεχεράνη απέρριψε την πρόταση του Ομάν για ισότιμη κατανομή των διαδρόμων διέλευσης μεταξύ των δύο χωρών. Εξήγησε ότι μια τέτοια διευθέτηση δεν απαντά στις ανησυχίες του Ιράν για την ασφάλειά του, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί περιφερειακή σταθερότητα σε μακροχρόνια βάση.