Αν διαβάσουμε όμως την ουσία πέρα από  τις ανακοινώσεις, βλέπουμε ότι χειραγωγείται – μέσω μίας αμφιβόλου στόχευσης νομοθετικής ρύθμισης – η έννοια του πραγματικού επενδυτικού κινήτρου που τόσο λείπει από την παραγωγική διαδικασία της χώρας. Κατά συνέπεια, όσοι συνέβαλαν στην νομοθέτηση του ν. 5315/2026 είτε δεν γνωρίζουν τις πιθανές συνέπειες που  επιφέρει η δημιουργία φορολογικής βάσης των hedge funds ή τις γνωρίζουν πολύ καλά, αλλά τεχνηέντως το παραβλέπουν. Πολιτική επιλογή μιας οικονομικής πολιτικής με λανθασμένη στόχευση και με προεκτάσεις που δεν αξιολογούνται άμεσα, αντί να επιλεγούν πολιτικές με ευρύτητα και μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Την ίδια στιγμή που παγκοσμίως η συζήτηση για την φορολόγηση του μεγάλου πλούτου έχει αρχίσει να εντείνεται και η ανισότητες στην χώρα μας μεγαλώνουν, ο υπουργός οικονομικών υποδέχεται τον πρώτο “τυχερό” ένοικο του νέου ευρωπαϊκού φορολογικού παραδείσου κύριο Κρίς Ρόκο. Λαϊκιστής δεν υπήρξα ποτέ. Τις κεφαλαιαγορές όμως τις γνωρίζω καλά. Αρκετά καλά για να μην ξεχνώ πως η καθίζηση της αγοράς των ελληνικών ομολόγων κατά την κρίση χρέους ξεκίνησε από τo «σορτάρισμα» των hedge funds.  Ένα εκ των οποίων διαχειριζόταν ο νέος φορολογικός κάτοικος της “αναγεννημένης” ελληνικής οικονομίας.

Αναδεικνύεται κατά συνέπεια, για ακόμα μία φορά η διαχρονική σύγχυση της κυβέρνησης ως προς τι πραγματικά νοείται ως αναγκαία αναμόρφωση του παραγωγικού μοντέλου, την στιγμή μάλιστα που παραμένει το χάσμα παραγωγικών επενδύσεων – όπως αποτυπώνεται από την εξέλιξη του «Ακαθάριστου Σχηματισμού παγίου Κεφαλαίου» – σε σύγκριση με τον μέσο όρο χωρών της ΕΕ.

Επενδυτικός προορισμός;

Θα πρέπει να θεωρήσω ως επικοινωνιακό “ευφυολόγημα” την τοποθέτηση του κυρίου Πιερακάκη – μετά την ανακοίνωση έλευσης στην Ελλάδα και της Millenium – ότι «επιβεβαιώνεται η δυναμική που αναπτύσσει η Ελλάδα ως επενδυτικός προορισμός».  Η δε προαναγγελία του σε συνέντευξη για την παρουσίαση «30 συγκεκριμένων επενδυτικών ευκαιριών που μπορούν να φέρουν ως 20 δισ. νέες επενδύσεις με πρόκληση την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου», μόνον ως ομολογία αποτυχίας μπορεί να εκληφθεί.

Άλλωστε, αν θυμάμαι καλά η παρούσα κυβέρνηση ακολουθεί πιστά την έκθεση Πισσαρίδη. Μετά από οκτώ χρόνια μάλλον καθυστερημένα αναδεικνύει την “νέα πρόκληση” ο υπουργός Οικονομικών παραβλέποντας το μέχρι σήμερα προβληματικό αποτύπωμα. Η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική της κυβέρνησης δυστυχώς εμφανίζει προεκτάσεις σε διαφορετικά μέτωπα, η σύνδεση των οποίων διαμορφώνει ένα εκρηκτικό μείγμα. Σε περίοδο έντονων ανισοτήτων –όπως αυτή που βιώνουμε – είναι δυνατόν να προκληθούν αλυσιδωτές και αλληλοεξαρτώμενες αντιδράσεις κρίσης με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα. Πιθανώς μη αναστρέψιμο.

Παίζουν με τα ομόλογα

Το γεγονός ότι τα hedge funds εστιάζουν την στρατηγική τους στην ενίσχυση θέσεων σε ομόλογα αποτελεί την βάση των επενδύσεών τους, αλλά ταυτόχρονα και της δυναμικής τους να κερδοσκοπούν εις βάρος των εκδοτών των ομολόγων. Στις ΗΠΑ εκτιμάται πως οι θέσεις τους σε κρατικό χρέος ανέρχονται σε 2 τρισ. δολάρια, ποσοστό 8% περίπου του συνολικού χρέους και σχεδόν τριπλάσιο μέγεθος από το προ πενταετίας.

Οι ρυθμιστικές αρχές προβληματίζονται για την αυξημένη συμμετοχή των hedge funds και τον ρόλο τους σε ένα ασταθές περιβάλλον. Αυτονόητα οι θέσεις τους επεκτείνονται σε μεγάλο εύρος κρατικών ομολόγων επηρεάζοντας όλο και περισσότερο το ήδη ασταθές περιβάλλον.

Το sell-off των γαλλικών κρατικών ομολόγων, αποτελεί μία τάση που διαμορφώνεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια παραπέμποντας στην εποχή κρίσης χρέους, καθώς η μετάδοση της κρίσης που βιώνει η Γαλλία έχει επί της ουσίας υλοποιηθεί όπως αποτυπώνεται στην απότομη υποχώρηση του ευρώ. Η επίδραση των hedge funds είναι και εδώ βαρύνουσα.

Επιπρόσθετα, τα ανοίγματα των ευρωπαϊκών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα τις κάνει εξαιρετικά ευαίσθητες στις μεταβολές επιτοκίων εάν οι αποδόσεις συνεχίσουν να έχουν ανοδική τάση. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν σημαντική έκθεση σε ομόλογα και μετοχές εκτιμώμενες σε σχεδόν 91 δισ. ευρώ. Περίπου το 50% είναι τοποθετημένο σε κρατικούς τίτλους. Κατά συνέπεια το ερώτημα που γεννάται είναι σε ποιο βαθμό οι νέοι φορολογικοί κάτοικοι δεν θα κερδοσκοπούν εις βάρος των ομολόγων της χώρας;

Φορολογικοί παράδεισοι

Σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον γίνεται αντιληπτός ο λόγους που η προσέλκυση hedge funds στην χώρα αποτελεί άστοχη έως προβληματική επιλογή. Εκτός και αν η αμεσότητα της παρουσίας τους εκτιμάται από ορισμένους ότι είναι δυνατόν να διαμορφώσει ατύπως πεδίο “εσωτερικής ενημέρωσης” ως προς την πορεία (flow) των κεφαλαίων. Η φυγή τους από το Λονδίνο αναδεικνύει ένα ιδιότυπο πεδίο αναζήτησης ελέγχου των κεφαλαιαγορών των επίδοξων νέων φορολογικών παραδείσων.

Καθίσταται προφανές ότι όταν ελλοχεύουν παγκόσμιοι κίνδυνοι, όπως στα ομόλογα, η προσέλκυση εν δυνάμει «χειραγωγών» των αγορών στην χώρα με το νομοθέτημα του “φορολογικού παραδείσου” αποτελεί λάθος που από τις μέχρι σήμερα τοποθετήσεις του πολιτικού συστήματος δεν έχει γίνει αντιληπτό. Η έννοια της δημιουργίας φορολογικών κινήτρων πρέπει να εξετασθεί σε βάθος συνολικά και συλλογικά με μακροπρόθεσμη στόχευση και διάσταση που να αναγάγει στο ευρύτερο καλό και όχι σε μεμονωμένα και συγκεκριμένα συμφέροντα.

Οι Ευρωπαίοι ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που φωνάζουν για να δώσουν θάρρος στον εαυτό τους. Έχουν καταντήσει να έχουν αποκούμπι την Ουκρανία του Ζελένσκι. Για όσα καθορίζουν το μέλλον η επιρροή τους φθίνει ενώ το βάρος του λεγόμενου «Τρίτου Κόσμου» αυξάνει. Η Τουρκία τραμπαλίζεται, πάει να σηκώσει κεφάλι αλλά την μαζεύουν. 

Στην Ελλάδα οι κορυφές του πολιτικού και οικονομικού κατεστημένου, βαυκαλίζονται ότι θα περισώσουν τη φάτσα τους και το πορτοφόλι τους αν παραδοθούν «Ψυχή τε και σώματι» σε όποιον ξένο προσφερθεί να τους αγοράσει – η αναταραχή περί την κ. Κίμπερλι  είναι υπόθεση των Αμερικανών.

Οι ΗΠΑ και το ελληνικό κατεστημένο

Το ελληνικό κατεστημένο επιδεικνύει εντυπωσιακή αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας αλλά και οι κινήσεις των ηγεσιών στο Παρίσι-Βερολίνο αποκαλύπτουν ότι η δουλική υπακοή στον «Αμερικανό φίλο» έχει  μοιραία αποτελέσματα τόσο στη μικρή Ελλάδα όσο και στο ένδοξο Παρίσι ή στο βάναυσο Βερολίνο. 

Είναι σπάνια η περίπτωση τέτοιας αδυναμίας του κατεστημένου να  επιλέξει ικανούς ανθρώπους για να το εξυπηρετήσουν και να διοικήσουν τη χώρα. Αυτό σημαίνει πρωτοφανή φθορά και διαφθορά βαθιά στις ελίτ αλλά και στο κοινωνικό Σώμα. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι, για την Ελλάδα, ο «κύριος κουτσό άλογο» που φυσάει και ξεφυσάει στο ίσωμα, πριν καν ξεκινήσει ο προεκλογικός αγώνας…

Ούτε καν την κ. Δούρου μπορεί να κάνει ζάφτι.  Αποτυχία χωρίς προηγούμενο που αποκαλύπτει γενικότερα πόσο «άδειο», πολιτικά, είναι το «ρετιρέ» της χώρας. Μόνο ένας τσαρλατάνος της γειτονιάς μπορεί να παίξει σε τέτοιο γήπεδο. Όχι, πάντως, Αριστερά αντάξια ιστορικών αρχηγών πχ Φλωράκης ούτε Δεξιά άξια σεβασμού πχ όπως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Παρίσι-Βερολίνο και λοιποί του Βορρά κατέγραψαν την αδυναμία τους. Ο Ισπανός Σάντσεθ, με όλα τα προβλήματα του Νότου που ξέρουμε, σθεναρός απέναντι στους Βόρειους ανθρωποφάγους, βρέθηκε αντίπαλος με μια γριούλα που παραλίγο να μετατρέψει το αδιαμόρφωτο πλήθος σε μάχιμο Σώμα αλλά την νίκησε ο θάνατος. Στην Ελλάδα ο Μητσοτάκης ψάχνει μήπως αρπάξει καμιά δεκάρα που ξέφυγε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, λες και δεν ήξερε ότι  έρχονται εκλογές και οι κάλπες θέλουν χρήμα! Αλλά μωραίνει Κύριος…

 Το Λονδίνο, η “δόλια Αλβιών”, συνεχίζει να στηρίζει την επιθετική αντιρωσική πολιτική του Ζελένσκι. Ο Τραμπ λέει κι αυτός εναντίον του Ζελένσκι, αλλά δεν το εννοεί. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να βλέπουν την Ρωσία ως (συνεργαζόμενο) αντίπαλο και ο Ουκρανός είναι ο καλύτερος για να την φθείρει. Οι Άγγλοι εκφράζουν μια ιστορικά διαχρονική, σκληρή αντιπαλότητα με την Ρωσία, τάση με γερές βάσεις και σε ηγετικούς κύκλους των ΗΠΑ.  Αν οι ΗΠΑ επιδιώξουν την μονοκρατορία, τότε ο παγκόσμιος ή ένας παρατεταμένος Πόλεμος θα είναι η πιο πιθανή κατάληξη. Αλλιώς πότε θα βρέχει, πότε θα χιονίζει, πότε θα κάνει ξαστεριά.  

Η δικαιολογία της “ψηφιακής” εφορίας είναι ότι το σύστημα δεν γνωρίζει πώς να κατανείμει αυτόματα στα παρελθόντα έτη τα αναδρομικά, οπότε αφήνει την “πρωτοβουλία” στον φορολογούμενο -τον οποίο τώρα καλεί να πληρώσει την οφειλή με τις προσαυξήσεις που την επιβαρύνουν.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχώρησε στην αποστολή ατομικών ειδοποιήσεων σε όσους εκ των υπόχρεων προκύπτει ότι οφείλουν φόρο άνω των 100 ευρώ για τα ποσά που εισέπραξαν, ενημερώνοντάς τους παράλληλα για τη δυνατότητα εξόφλησης σε έως 72 δόσεις, με την έκτακτη ρύθμιση που είναι διαθέσιμη.

Η παράλειψη δήλωσης των ποσών στη φορολογική δήλωση των υπόχρεων διαπιστώθηκε ύστερα από διασταυρώσεις στοιχείων τις οποίες διενήργησε η ΑΑΔΕ, για αναδρομικές αποδοχές και συντάξεις που καταβλήθηκαν το 2020 από ασφαλιστικά Ταμεία και επιχειρήσεις. Οι συνταξιούχοι δεν γνώριζαν ότι έπρεπε να υποβάλουν πάντως τροποποιητική δήλωση θεωρώντας αυτονόητο ότι σε τόσο “αυτόματο” και ψηφιακό περιβάλλον, το κράτος θα είχε ήδη ενημερώσει… τον εαυτό του για τα αναδρομικά που κατέβαλε, και κατά συνέπεια, ότι αυτά θα είχαν συμπεριληφθεί στην “έτοιμη” δήλωση.

Σε άλλες περιπτώσεις, τα ασφαλιστικά ταμεία καθυστέρησαν να στείλουν τα ηλεκτρονικά αρχεία των αναδρομικών στην ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα αυτά να εμφανιστούν στο σύστημα αφού ο συνταξιούχος είχε ήδη οριστικοποιήσει τη δήλωσή του

Οι ειδοποιήσεις αποστέλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αναρτώνται στις προσωποποιημένες θυρίδες των υπόχρεων στο myAADE, με σκοπό οι υπόχρεοι να υποβάλουν τις απαιτούμενες τροποποιητικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος (Ε1). Ήδη το 30% όσων έλαβαν ατομική ειδοποίηση έχει ανταποκριθεί, προχωρώντας στην υποβολή δήλωσης και στην πληρωμή του σχετικού φόρου.

Παράλληλα, αποστέλλονται υπενθυμιστικά μηνύματα και έχει προγραμματιστεί τηλεφωνική ενημέρωση και στους υπόλοιπους, ώστε οι φορολογούμενοι να ενημερωθούν πιο άμεσα για την υποχρέωση που προκύπτει και τη δυνατότητα να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους.

Οι υπόχρεοι ενημερώνονται ότι μπορούν να εξοφλήσουν τις σχετικές οφειλές σε έως 72 δόσεις, με τους όρους που προβλέπει η εγκύκλιος Ε. 2060/2026 της ΑΑΔΕ. Η εγκύκλιος παρέχει οδηγίες για το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης, τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε αυτήν, καθώς και τους όρους απώλειας και τα αποτελέσματα της υπαγωγής.

Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ είπε στην μόλις λίγων ωρών Εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου Κέιτι Ζακάρια να ξανασκεφτεί τον ρόλο της.

«Ειλικρινά αν ήμουν εσύ, θα το ξανασκεφτόμουν» είπε ο Τραμπ στην Ζακάρια το πρωί της Παρασκευής, σύμφωνα με δηλώσεις του. Είπε ότι θα μιλήσουν μόλις επιστρέψει στον Λευκό Οίκο μετά από το ταξίδι του στη Τζόρτζια και ότι η απόφαση είναι δική της.

Ο Τραμπ μίλησε στους δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο και είπε πως «Είπα στην Κέιτι ότι, κατά τη γνώμη μου, τα Μέσα την αντιμετώπισαν πολύ άδικα. Ας τα πούμε fake news. Είπα, “Κέιτι, το χρειάζεσαι αυτό; Δεν νομίζω ότι το χρειάζεσαι.” Θέλω να έχει μια καλή ζωή. Την κατακρεουργούν τα ΜΜΕ» δήλωσε ο Τραμπ.

Ωστόσο ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως δεν πιστεύει ότι η Ζακάρια ήταν κατάλληλη για να μιλά εξ ονόματος της κυβέρνησης. «Ίσως δεν είναι για αυτήν (η δουλειά)» είπε ο Τραμπ.

Τα αμερικανικά Μέσα κρίνουν, ωστόσο, πως οι δηλώσεις Τραμπ σίγουρα δεν ήταν ψήφος εμπιστοσύνης του Αμερικανού προέδρου προς το πρόσωπό της, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μόλις την περασμένη εβδομάδα.

Το “κακό και αμήχανο” ξεκίνημά της στη θέση την Τρίτη και η ερώτηση για το επαγγελματικό της υπόβαθρο οδήγησαν σε μία ενδελεχή έρευνα από τα Μέσα και όχι μόνο.

Τα ατοπήματα της Ζακάρια

Η Κέιτι Ζακάρια έκανε επίσημη εμφάνιση ως εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου μόλις την περασμένη Τρίτη. Διαδέχθηκε την Καρολίν Λέβιτ, η οποία είχε αφήσει τις καλύτερες εντυπώσεις για τη συγκεκριμένη δουλειά.

Ωστόσο η Ζακάρια απείχε πολύ από αυτό. Το πρώτο ατόπημα ήταν κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης απόλυσης της Κίμπερλι Γκίλφοιλ. Εκεί μέσα σε λίγα λεπτά μπέρδεψε τον σύζυγό της με τον Αμερικανό πρόεδρο. Η στιγμή ήταν αμήχανη αλλά αποδόθηκε στην απειρία της.

Ωστόσο αυτό που εμφανώς της στοίχισε τη θέση της μέσα σε μόλις 72 ώρες ήταν η δήλωσή της ότι είχε πτυχίο δικηγόρου. Γρήγορα αποδείχθηκε ότι έλεγε ψέματα και την Πέμπτη αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι δεν πέρασε τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου.

Η ίδια είχε δηλώσει παλαιότερα ότι ασκούσε τη δικηγορία προτού εισέλθει στην πολιτική, ενώ και ο πρόεδρος Τραμπ την είχε περιγράψει ως δικηγόρο.

«Δεν περάσατε τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου, σωστά;» ρωτήθηκε σε συνέντευξή της στην εκπομπή “Hannity” του Fox News το βράδυ της Πέμπτης.

«Σωστά», απάντησε στον παρουσιαστή Σον Χάνιτι.

Αρνητικά απάντησε η Κέιτι Ζακάρια όταν ο Χάνιτι τη ρώτησε εάν εξετάστηκε για δεύτερη φορά.

Η Ζακάρια πήρε πτυχίο Νομικής από το πανεπιστήμιο Pepperdine το 2011, σύμφωνα με το ίδιο το ίδρυμα. Σχεδόν όλοι οι δικηγόροι με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στις ΗΠΑ παίρνουν πρώτα πτυχίο Νομικής, ωστόσο δεν μπορούν να δικηγορήσουν χωρίς προηγουμένως να έχουν γίνει μέλη δικηγορικού συλλόγου.

Την Τρίτη, κατά την πρώτη ενημέρωση του Τύπου από εκείνη, η Κέιτι Ζακάρια δέχτηκε ερωτήσεις από μόλις τρεις δημοσιογράφους προτού ολοκληρώσει τη συνέντευξη Τύπου σε μόλις 15 λεπτά. Η εμφάνισή της επικρίθηκε από ορισμένους σχολιαστές και από πολιτικούς αναλυτές παρότι ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους: «Πιστεύω ότι ήταν πολύ καλή».

Όταν ο Σον Χάνιτι της ζήτησε να σχολιάσει την εμφάνισή της, η Ζακάρια απάντησε πως θεωρεί ότι ανταποκρίθηκε στα καθήκοντά της, επισημαίνοντας πως είχε ελάχιστο χρόνο για να προετοιμαστεί.

Τα στοιχεία της έκθεσης Mapping the World’s Prices 2026, που δημοσίευσε το ερευνητικό ινστιτούτο της Deutsche Bank, αποτυπώνουν τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των πόλεων. Η σύγκριση βασίζεται στους καθαρούς μισθούς δύο εργαζομένων και στο κόστος ενοικίασης διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων στο κέντρο κάθε πόλης, υπολογίζοντας το ποσό που απομένει μετά την πληρωμή του ενοικίου.

Ενοίκια: Στην κορυφή η Ελβετία

Η Ζυρίχη καταγράφει την καλύτερη επίδοση μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων που εξετάζονται. Παρά το υψηλό ενοίκιο, που φτάνει τα 5.502 ευρώ τον μήνα, οι υψηλές καθαρές αποδοχές επιτρέπουν σε ένα ζευγάρι να διατηρεί 9.140 ευρώ μετά την πληρωμή της κατοικίας.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Γενεύη, όπου το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε 8.783 ευρώ. Ακολουθεί το Λουξεμβούργο με 5.890 ευρώ, ενώ το Μπέρμιγχαμ και η Κοπεγχάγη καταλαμβάνουν τις επόμενες θέσεις, με 5.238 και 5.233 ευρώ αντίστοιχα. Σημαντικά ποσά διατηρούν και τα νοικοκυριά στο Όσλο, στη Φρανκφούρτη, στο Μόναχο και στο Άμστερνταμ, όπου το διαθέσιμο εισόδημα μετά το ενοίκιο ξεπερνά τα 4.000 ευρώ τον μήνα.

Το κόστος στέγασης αλλάζει τις ισορροπίες

Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση μεταξύ Μπέρμιγχαμ και Λονδίνου. Στο Μπέρμιγχαμ απομένουν 5.238 ευρώ τον μήνα σε ένα ζευγάρι μετά την πληρωμή του ενοικίου, ενώ στο Λονδίνο το ποσό περιορίζεται στα 3.148 ευρώ. Η διαφορά των 2.090 ευρώ συνδέεται κυρίως με το κόστος κατοικίας. Το ενοίκιο στο κέντρο του Μπέρμιγχαμ διαμορφώνεται στα 1.949 ευρώ, έναντι 4.362 ευρώ στο Λονδίνο.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται στη Γερμανία και στη Γαλλία. Στο Βερολίνο απομένουν 3.554 ευρώ, έναντι 3.336 ευρώ στο Παρίσι, παρά το γεγονός ότι οι καθαρές αποδοχές στη γαλλική πρωτεύουσα είναι υψηλότερες. Το χαμηλότερο ενοίκιο στο Βερολίνο αντισταθμίζει τη διαφορά στους μισθούς. Αντίθετα, στο Δουβλίνο, όπου το ενοίκιο φτάνει τα 3.873 ευρώ, το ποσό που απομένει μετά την πληρωμή της κατοικίας περιορίζεται στα 3.038 ευρώ.

Η Αθήνα στις χαμηλές θέσεις της κατάταξης

Δυσμενής είναι η εικόνα για την Αθήνα, η οποία συγκαταλέγεται στις πόλεις όπου το κόστος ενοικίασης απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, ο καθαρός μηνιαίος μισθός στην Αθήνα ανέρχεται σε 1.156 ευρώ, ενώ το ενοίκιο διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων στο κέντρο φτάνει τα 1.164 ευρώ. Με άλλα λόγια, το ενοίκιο ξεπερνά τον καθαρό μισθό ενός εργαζομένου.

Για ένα ζευγάρι με δύο καθαρούς μισθούς, το ποσό που απομένει μετά την πληρωμή του ενοικίου υπολογίζεται σε 1.148 ευρώ τον μήνα. Το ποσό αυτό, ωστόσο, δεν περιλαμβάνει τις υπόλοιπες δαπάνες διαβίωσης, όπως τρόφιμα, ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και μετακινήσεις.

Κωνσταντινούπολη: Μόλις 353€ απομένουν μετά το ενοίκιο

Ιδιαίτερα πιεστική είναι η κατάσταση και στην Κωνσταντινούπολη, η οποία βρίσκεται κοντά στο τέλος της κατάταξης. Σύμφωνα με την έκθεση, ο καθαρός μηνιαίος μισθός ανέρχεται σε 1.027 ευρώ, ενώ το ενοίκιο διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων στο κέντρο φτάνει τα 1.701 ευρώ.

Το ενοίκιο είναι, επομένως, κατά 674 ευρώ υψηλότερο από τον καθαρό μισθό ενός εργαζομένου. Για ένα ζευγάρι που εργάζονται και οι δύο, απομένουν συνολικά μόλις 353 ευρώ τον μήνα μετά την πληρωμή του ενοικίου, πριν από την κάλυψη των υπόλοιπων εξόδων διαβίωσης.

Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται λίγο πάνω από τη Λισαβόνα, όπου απομένουν μόλις 253 ευρώ, αλλά κάτω από το Μιλάνο, όπου το αντίστοιχο ποσό φτάνει τα 697 ευρώ. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη μεγάλη απόσταση μεταξύ μισθών και κόστους στέγασης, ακόμη και όταν το νοικοκυριό διαθέτει δύο εισοδήματα.

Η Νότια Ευρώπη στις τελευταίες θέσεις

Η Λισαβόνα καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση, με μόλις 253 ευρώ να απομένουν μετά το ενοίκιο. Ο καθαρός μισθός ανέρχεται σε 1.408 ευρώ, ενώ το ενοίκιο φτάνει τα 2.561 ευρώ. Στο Μιλάνο απομένουν 697 ευρώ, στη Ρώμη 1.265 ευρώ, στη Μαδρίτη 1.905 ευρώ και στη Βαρκελώνη 1.832 ευρώ.

Στην Αθήνα, όπως και στην Κωνσταντινούπολη, το κόστος της κατοικίας απορροφά σημαντικό μέρος των εισοδημάτων, περιορίζοντας τα χρήματα που μένουν για τις καθημερινές ανάγκες. Ορισμένες πόλεις της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν καλύτερη εικόνα από τις μεγάλες πόλεις του ευρωπαϊκού Νότου. Στην Πράγα, ένα ζευγάρι διατηρεί 2.054 ευρώ τον μήνα μετά το ενοίκιο, ενώ στη Βαρσοβία το ποσό ανέρχεται σε 1.985 ευρώ. Στη Βουδαπέστη απομένουν 1.548 ευρώ, ποσό υψηλότερο από εκείνο που καταγράφεται στη Ρώμη και στην Αθήνα.

Σε 11 πόλεις το ενοίκιο ξεπερνά έναν καθαρό μισθό

Σε 11 από τις 28 πόλεις της έρευνας, το ενοίκιο διαμερίσματος στο κέντρο είναι υψηλότερο από τον καθαρό μισθό ενός εργαζομένου.
Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται η Αθήνα, η Βαρκελώνη, η Βουδαπέστη, το Δουβλίνο, η Κωνσταντινούπολη, η Λισαβόνα, το Λονδίνο, η Μαδρίτη, το Μιλάνο, η Πράγα και η Ρώμη.

Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται στη Λισαβόνα, όπου ο καθαρός μισθός ανέρχεται σε 1.408 ευρώ, αλλά το ενοίκιο φτάνει τα 2.561 ευρώ, δηλαδή είναι κατά 82% υψηλότερο. Στο Μιλάνο, ο καθαρός μισθός διαμορφώνεται στα 1.940 ευρώ, ενώ το ενοίκιο φτάνει τα 3.184 ευρώ. Στην Πράγα και στη Βουδαπέστη, αντίθετα, οι μισθοί και τα ενοίκια βρίσκονται πιο κοντά μεταξύ τους.

Το συμπέρασμα της έρευνας

Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι το κόστος στέγασης δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος των ενοικίων, αλλά και από την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Πόλεις με ακριβότερη κατοικία μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα όταν οι μισθοί είναι αντίστοιχα υψηλοί.

Για την Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη, η εικόνα υπογραμμίζει την πίεση που προκαλεί η σχέση μισθών και ενοικίων στα νοικοκυριά. Και στις δύο πόλεις, το ενοίκιο ενός διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων στο κέντρο ξεπερνά τον καθαρό μισθό ενός εργαζομένου, καθιστώντας ιδιαίτερα δύσκολη την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών με ένα μόνο εισόδημα.

Η σύγκριση αφορά δύο καθαρούς μισθούς και ενοίκιο διαμερίσματος τριών υπνοδωματίων στο κέντρο κάθε πόλης. Τα ποσά που απομένουν δεν περιλαμβάνουν τρόφιμα, λογαριασμούς, μετακινήσεις ή άλλες δαπάνες διαβίωσης.

Μια αρνητική εικόνα σώματος μπορεί να οδηγήσει σε συνεχή ενασχόληση με τη δίαιτα και διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές και αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης διατροφικής διαταραχής όπως θα δούμε παρακάτω. Μια θετική εικόνα σώματος σχετίζεται με καλύτερη αυτοεκτίμηση, αποδοχή του εαυτού και συμπεριφορές υγιεινού τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης μιας ισορροπημένης προσέγγισης απέναντι στο φαγητό και στη σωματική δραστηριότητα. Μια αρνητική εικόνα σώματος (ή σωματική δυσαρέσκεια) μπορεί να οδηγήσει σε:

· συνεχή ενασχόληση με τη δίαιτα
· υπερβολική άσκηση
· ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών όπως η νευρική ανορεξία, η νευρική βουλιμία και η υπερφαγία
· ανάπτυξη άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη ή άγχος

Επιπλέον, μερικοί άνθρωποι μπορεί να κάνουν δίαιτα επειδή νιώθουν δυσαρέσκεια με το σώμα τους, παρά επειδή θέλουν να τρώνε καλά ή να βρίσκονται σε υγιές εύρος βάρους. Αν και είναι σημαντικό να διατηρείς υγιεινές διατροφικές συμπεριφορές, η συνεχής ενασχόληση με τη δίαιτα μπορεί να οδηγήσει σε σωματικές ασθένειες και κατάθλιψη, ειδικά εάν το βάρος σου αυξομειώνει συστηματικά.

Η αρνητική εικόνα σώματος ή η σωματική δυσαρέσκεια μπορεί συχνά να προκύψει από τη σύγκριση του σώματός σου με την επικρατούσα εικόνα που είναι αποδεκτή από την κοινωνία και ιδιαίτερα αυτό που προβάλλεται από τα ΜΜΕ & τα social media ως το ιδανικό μέγεθος και σχήμα σώματος. Η εικόνα του ιδανικού σώματος ποικίλλει με την πάροδο του χρόνου και μεταξύ των πολιτισμών, ακόμη και μεταξύ δεκαετιών. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πόσο απέχουν τα αγάλματα γυναικών της αρχαιότητας, όπως της Αφροδίτης θεάς της ομορφιάς, με τα μοντέλα του σήμερα.

Εικόνα σώματος και (social) media

Τα μέσα ενημέρωσης επηρεάζουν αυτό που εμείς, ως κοινωνία, θεωρούμε “όμορφο”. Όταν συνεχώς βλέπεις μη ρεαλιστικά σώματα σε ταινίες, τηλεόραση, περιοδικά και βιντεοπαιχνίδια, αυτό περνάει στο υποσυνείδητο ως φυσιολογικό, υγιές, επιθυμητό και εφικτό. Έτσι, μπορεί να αισθάνεσαι ότι μειονεκτείς συγκριτικά ή απογοητεύεσαι που δεν μπορείς να επιτύχεις αυτή την εμφάνιση. Η ικανότητα να σκέφτεσαι κριτικά για αυτό που βλέπεις στα μέσα είναι βασική δεξιότητα του 21ου αιώνα και πρέπει να αναπτυχθεί ήδη από τα παιδικά χρόνια για τις νέες γενιές.

Αμφισβητώντας αυτό που βλέπεις στα μέσα ενημέρωσης και υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου τι είναι ρεαλιστικό με βάση τη δική σου καθημερινότητα, μπορείς να αφήσεις πίσω σου μη ρεαλιστικές συγκρίσεις και να αρχίσεις να αισθάνεσαι καλύτερα για το σώμα σου. Για να συμβάλεις στην αλλαγή της κουλτούρας γύρω από αυτό που εμφανίζεται στα μέσα μπορείς να περιορίσεις τα περιοδικά, τις τηλεοπτικές εκπομπές ή τις ταινίες που σε κάνουν να αισθάνεσαι άσχημα με την εμφάνισή σου. Ακόμη, αναγνωρίζοντας τη δύναμή σου ως καταναλωτή, μπορείς να επικοινωνήσεις με εταιρείες που πιστεύεις ότι διαιωνίζουν ένα μη ρεαλιστικό πρότυπο.

Διατροφικές διαταραχές

Οι διατροφικές διαταραχές είναι πολύπλοκες διαταραχές που χαρακτηρίζονται από υπερβολική ενασχόληση του ατόμου με το βάρος και την εξωτερική εμφάνιση οδηγώντας σε επικίνδυνες και μη λειτουργικές συμπεριφορές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών αποτελούν οι αυστηρές δίαιτες, η υπερβάλλουσα γυμναστική, οι εκκαθαριστικές μεθόδους ή η υπερκατανάλωση τροφής. Μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωστεί εάν κάποιος έχει διατροφική διαταραχή, αλλά υπάρχουν σημάδια που μπορείς να αναγνωρίσεις.

Τα άτομα με διατροφικές διαταραχές εκδηλώνουν έντονο φόβο να πάρουν βάρος, έχουν εμμονή με τη δίαιτα, γίνονται μυστικοπαθείς σχετικά με το φαγητό και περνούν λιγότερο χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους. Ιδιαίτερες συμπεριφορές που μπορεί να εντοπίσεις είναι:

· Κατανάλωση μόνο “ασφαλών” τροφίμων, χαμηλών σε θερμίδες και λιπαρά
· Ιδιαίτερες τελετουργίες, όπως ζύγισμα ή τεμαχισμός φαγητού
· Υπερβολική άσκηση
· Πολλά ρούχα ώστε να μη διακρίνεται η απώλεια βάρους
· Παράλειψη γευμάτων και με αιτιολογίες όπως “Έφαγα ήδη”
· Απόσυρση στο μπάνιο μετά το φαγητό (για καθαρτικές συμπεριφορές όπως η πρόκληση εμετού)
· Κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής. Αν κάποιος οικείος σου παρουσιάζει κάποιο από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, θα χρειαστεί να ζητήσει βοήθεια από έναν επαγγελματία. Η παρότρυνση καλό είναι να γίνει με τρόπο τέτοιο ώστε να δείχνει το ενδιαφέρον σου και να αποφευχθεί η σύγκρουση και η πρόκληση αισθήματος ντροπής.

Ο εαυτός σου συνολικά και όχι μόνο ως εικόνα!

Αναρωτήσου τι βλέπεις στα μέσα ενημέρωσης. Οι περισσότερες εικόνες είναι “κατασκευασμένες” και όχι αντανακλάσεις της πραγματικότητας. Άφησε για λίγο στην άκρη τη ζυγαριά σου. Ούτε το βάρος ούτε ο Δείκτης Μάζας Σώματος δίνει επαρκείς πληροφορίες για τη σύσταση και την υγεία του σώματος. Δώσε έμφαση στη βελτίωση των διατροφικών σου συνηθειών και την ενασχόληση με τη φυσική δραστηριότητα ως τρόπους αυτοφροντίδας.

Βρες μια φυσική δραστηριότητα που να σου αρέσει. Επικεντρώσου στο να διατηρείς το σώμα σου υγιές και δυνατό. Ενημερώσου σχετικά με τη διαισθητική διατροφή και προσπάθησε να την ακολουθείς. Άκουσε και ικανοποίησε το σώμα σου όταν πεινάει και διαχώρισε το συναισθηματικό φαγητό.

Περιόρισε το συχνό “self-check” που κάνεις μπροστά από καθρέφτες. Από μελέτες έχει φανεί ότι η αρνητική εικόνα σώματος ενισχύεται με τον χρόνο που αφιερώνουμε μπροστά στον καθρέφτη παρατηρώντας τα θεωρούμενα “ελαττώματα” μας. Προσπάθησε να ελέγξεις τις αρνητικές σκέψεις σε σχέση με το σώμα σου. Επικεντρώσου στα θετικά και σε αυτά που σου αρέσουν στον εαυτό σου. Πες τα δυνατά κοιτάζοντας το είδωλο σου στον καθρέφτη με θετική διάθεση σα να τα έλεγες σε ένα αγαπημένο σου πρόσωπο. Αυτή η προσέγγιση λειτουργεί με την πάροδο του χρόνου, ακόμα κι αν η θετική αυτό-ομιλία φαίνεται άβολη ή αναγκαστική στην αρχή.

Τέλος, μην ξεχνάς πως η συμπεριφορά και η στάση σου επηρεάζει και τους άλλους. Έτσι απόφυγε τον σχολιασμό και την κριτική για τα σώματα άλλων ατόμων. Καλλιέργησε την αυτοπεποίθησή σου και δώσε έμφαση στην ανάπτυξη του χαρακτήρα και την βελτίωση της υγεία σου. Δες τον εαυτό σου συνολικά ως έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο, όχι μόνο μία εικόνα!

Η Παναγιώτα Νασοπούλου είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος
Σε συνεργασία με το medNutrition

Δελτίο Τύπου_Απολογισμός Ημερίδας ΙΕΝΕ για SMRs (1)

Από 23 Οκτωβρίου και κάθε Παρασκευή στις 21:00, παρουσιάζεται διαφορετικό έργο από το πλούσιο ρεπερτόριο του θεάτρου σκιών, με θεματολογία που περιλαμβάνει κωμωδίες, θρίλερ και δράματα. Τα έργα διατηρούν τη δομή και τους κώδικες του κλασικού θεάτρου σκιών, αλλά απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες, με τον Καραγκιόζη καυστικό και ρηξικέλευθο να σκορπά αβίαστα το γέλιο και τη συγκίνηση. 

Μια διαφορετική βραδινή εμπειρία γεμάτη γέλιο, μουσική και πολύχρωμες σκιές, όπου η παράδοση συναντά μια σύγχρονη ματιά στο θέατρο σκιών. 

από 23/10 και κάθε Παρασκευή στις 21:00 με νέο έργο

Διάρκεια: 95’

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Καραγκιοζοπαίχτης: Νικόλας Τζιβελέκης

Συνοδεύουν μουσικά: 

Κύμβαλο- Κλέαρχος Κορκόβελος

Κλαρίνο- Κωνσταντίνος Κοπανιτσάνος

Φιγούρες & σκηνικά θεάτρου σκιών: Νικόλας Τζιβελέκης, Δημήτρης Μπερέκος, Μαρία Κακόνι

Δημιουργία μακέτας: Μάνος Ψακής

Φωτογραφίες: Αγάπη Καλογιάννη (η φωτογράφιση έγινε στο μπαρ Μπάτμαν)

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

14€ κανονικό

12€ φοιτητικό, ανέργων, ΑμεΑ, πολύτεκνων, άνω των 65 ετών

(στο ταμείο του θεάτρου)

Ηλεκτρονική προπώληση: 12€ / 10€

ΘΕΑΤΡΟ ΑΒΑΤΟΝ

Ευπατριδών 3, Γκάζι 

(250μ. από το Μετρό ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ)

Για κρατήσεις: 210 3412689

Ηλεκτρονική προπώληση: More.com

Facebook: facebook.com/karagkiozisbynight

www.theatroavaton.gr

Ιδίως όταν, σχεδόν σε όλες τις μετρήσεις, αυτή τη στιγμή η ΝΔ του κ. Μητσοτάκη παραμένει στην πρώτη θέση. Θα το πω ακόμη πιο απλά: αν ούτε ένας πολίτης δεν πιστεύει και δεν θα βρείτε κανέναν στον δρόμο να σας απαντήσει πως είναι πιθανή μια συγκυβέρνηση δική μου και της ΕΛΑΣ με τη δεξιά και τη ΝΔ, υπάρχει άραγε έστω ένας πολίτης που, αν τον ρωτήσετε, να αποκλείει κατηγορηματικά και εντελώς την πιθανότητα συγκυβέρνησης ΝΔ -ΠΑΣΟΚ μετά τις επόμενες εκλογές; Πιστεύω ότι δεν θα βρείτε».

Αναφέρθηκε στις επιθέσεις του ΠΑΣΟΚ, λέγοντας: «Πίσω από την επιλογή, λοιπόν, της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, να κάνει την ΕΛΑΣ και εμένα προσωπικά τον βασικό του αντίπαλο και εχθρό, πιστεύω, συντρόφισσες και σύντροφοι, ότι δεν κρύβεται μονάχα μια υπαρξιακή πολιτική αγωνία. Κρύβεται και κάτι άλλο. Κάποιοι τρέμουν την ιδέα πως μπορεί αύριο να συγκροτηθεί μια προοδευτική εναλλακτική κυβέρνηση στον τόπο, με την ΕΛΑΣ ως βασικό της κορμό.

Και να πούμε και μια αλήθεια ακόμη: μερικοί στην αντιπολίτευση προτιμούν χίλιες φορές τον Μητσοτάκη και τη δεξιά, από μια προοδευτική κυβέρνηση με κορμό την ελληνική αριστερή συμπαράταξη. Ακριβώς γι’ αυτό είναι που επιλέγουν τη στρατηγική της έντασης και της διαρκούς επίθεσης. Αυτό ασφαλώς δεν το ανακαλύψαμε τώρα, το είχαμε καταλάβει, όταν είχαν αρνηθεί να ψηφίσουν την απλή αναλογική, ανοίγοντας έτσι διάπλατα τον δρόμο στον Κυριάκο Μητσοτάκη, το 2019, το 2016 άνοιξε αυτός ο δρόμος.

Το εμπεδώσαμε όταν το 2023, μετά από τέσσερα χρόνια, επί κυβέρνησης της ΝΔ και αφού είχε ξεσπάσει στην είσοδο το σκάνδαλο των υποκλοπών, αφού είχαν γίνει η τραγωδία των Τεμπών, το έγκλημα των Τεμπών, αυτοί αρνήθηκαν να δηλώσουν την υποστήριξή τους στην προοπτική μιας προοδευτικής διακυβέρνησης, με τα γνωστά επακόλουθα.

Το έχουμε διαπιστώσει πάρα πολλές φορές, ακόμη και όταν νόμιζαν οι αφελείς πως αν έχανε ο Τσίπρας, θα άνοιγε ο δρόμος να γίνουν οι εναλλακτικοί λύσεις. Κι όμως, έφυγα. Παραιτήθηκα. Τους έστρωσα αυτόν τον δρόμο, μήπως και τα καταφέρουν αυτοί απέναντι στη δεξιά. Και τι έκαναν τώρα; Τίποτα».

ΣΥΡΙΖΑ: Διαφωνίες για το αίτημα Πολάκη

Στον δε ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει αναβρασμός μετά το αίτημα Πολάκη. Σύμφωνα με πληροφορίες ο Παύλος Πολάκης ανέφερε ότι “η εκλογή αρχηγού είναι η μόνη και η τελευταία ευκαιρία για τον ΣΥΡΙΖΑ”. Πρότεινε να συγκληθεί συνέδριο που θα ανακηρύξει υποψηφιότητες και να ακολουθήσει εκλογή αρχηγού και Κεντρικής Επιτροπής από την βάση. Η πλειονότητα των μελών της Πολιτικής Γραμματείας πάντως δεν συμφώνησαν μαζί του.

Η πρόταση δεν βρίσκει σύμφωνους την πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Ρένα Δούρου και τον γραμματέα του κόμματος Νίκο Παππά. Σύμφωνα με πληροφορίες η Ρένα Δούρου εξέφρασε την αμφιβολία για το αν όλοι υπηρετούν με την ίδια αποτελεσματικότητα τη συλλογική ηγεσία. Ο Νίκος Παππάς φέρεται να ανέφερε ότι ότι δεν προτίθεται να υπηρετήσει ούτε νερόβραστα αφηγήματα ούτε την εσωστρέφεια εσωκομματικών διαδικασιών.

Ο Πολάκης πάντως άσκησε κριτική και για την δημοσκοπική και πολιτική εικόνα του κόμματος και ανέφερε ότι “δεν πάμε καλά” και πρόσθεσε ότι «η εικόνα που πάμε να παρουσιάσουμε στην Κ.Ε. ως Π.Γ., είναι επίπλαστη”. Μίλησε ακόμη για «θολό πολιτικό μήνυμα» και πρόσθεσε ότι «η λεγόμενη συλλογική ηγεσία δεν κολλάει με την ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Προσωπικά αρνούμαι να κάνω ότι δεν τρέχει τίποτα».

Ωστόσο, η Ιστορία επέλεξε τελικά τον δρόμο του ισχυρού “αθηνοκεντρικού” κράτους. Σήμερα, εξετάζοντας τις παθογένειες της ελληνικής περιφέρειας, διαπιστώνει κανείς ότι η απουσία ενός υγιούς κοινοτικού μοντέλου επέτρεψε την επιβίωση και τη μετάλλαξη μιας παλιάς, ιστορικής στρέβλωσης: του “κοτζαμπασισμού”, ο οποίος στις μέρες μας εμφανίζεται με τη μορφή ενός σύγχρονου “νεοκοτζαμπασισμού”.

Ο παραδοσιακός “κοτζαμπασισμός” βασιζόταν στον ρόλο του τοπικού προκρίτου ως διαμεσολαβητή ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την τοπική κοινωνία. Σαφώς, η πλειοψηφία των ανθρώπων που υπηρετούν σήμερα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση τιμούν τον ρόλο τους και μοχθούν για το κοινό καλό. Ωστόσο, οι δομές του συγκεντρωτικού κράτους συχνά αναπαράγουν παλιές σχέσεις εξάρτησης.

Η Μετάλλαξη των Δομών Εξουσίας

Παρατηρείται το φαινόμενο, συγκεκριμένοι διοικητικοί μηχανισμοί να λειτουργούν ως ιμάντες μεταφοράς πολιτικής επιρροής προς την κεντρική εξουσία. Το αντάλλαγμα αυτού του “άτυπου συμβολαίου” είναι η επιλεκτική ροή πόρων, οι έκτακτες χρηματοδοτήσεις και η επιτάχυνση έργων, τα οποία στη συνέχεια παρουσιάζονται στις τοπικές κοινωνίες όχι ως θεσμικό δικαίωμα, αλλά ως προϊόν “προσωπικής μεσολάβησης” ή πολιτικής εύνοιας.

Το πρόβλημα λαμβάνει εντονότερες διαστάσεις στη νησιωτική Ελλάδα. Συχνά ακούγεται η ορθή πολιτική διαπίστωση ότι “ο τουρισμός έχει πρόσωπο και είναι οι άνθρωποι των νησιών μας”. Πράγματι, η τουριστική δραστηριότητα αποτελεί τον βασικό πνεύμονα της τοπικής οικονομίας και οι ίδιοι οι νησιώτες είναι αυτοί που με τον μόχθο τους κρατούν ζωντανά τα νησιά.

Η πραγματική απειλή, επομένως, δεν προέρχεται από τον υγιή τουρισμό, αλλά από την ασύδοτη οικιστική πίεση και την επιθετική κερδοσκοπία του real estate. Η υιοθέτηση οικονομικών εργαλείων, όπως τα προγράμματα παροχής άδειας διαμονής μέσω επενδύσεων (Golden Visa), δημιουργεί μια πρόσκαιρη ψευδαίσθηση ευημερίας. Είναι αλήθεια ότι η κατασκευαστική έξαρση προσφέρει άμεσα μεροκάματα, δίνει δουλειά στους ντόπιους επαγγελματίες και ανακουφίζει προσωρινά την τοπική αγορά εργασίας. Ωστόσο, αυτή η βραχυπρόθεσμη οικονομική ένεση αφήνει συχνά σε δεύτερη μοίρα το γεγονός ότι η γη ξεπουλιέται οριστικά.

Η επιλογή μιας μονοθεματικής ανάπτυξης εις βάρος της ενδογενούς παραγωγής μετατρέπει ζωντανά κοινωνικά κύτταρα σε “εποχικά” θέρετρα. Σε πολλές περιπτώσεις, η έλλειψη αυστηρών ελεγκτικών μηχανισμών και η αδιαφάνεια στις χρήσεις γης διευκολύνουν αυτή την ανεξέλεγκτη οικοδομική δραστηριότητα.

Τα πρώτα θύματα αυτής της κατάστασης είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι των νησιών. Οι μόνιμοι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι, οι δάσκαλοι και οι γιατροί έρχονται αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή στεγαστική κρίση και απλησίαστα ενοίκια, βιώνοντας έναν άτυπο εκτοπισμό από τον ίδιο τους τον τόπο, προς όφελος μιας μικρής, κλειστής επενδυτικής ελίτ.

Η σιωπηλή μαρτυρία αυτής της απώλειας βρίσκεται αποτυπωμένη στις αμέτρητες εγκαταλελειμμένες “πεζούλες” που αυλακώνουν τα βουνά των νησιών μας, αλλά και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Εκεί που κάποτε οι τοπικές κοινότητες με υπεράνθρωπο μόχθο καλλιεργούσαν τη γη εξασφαλίζοντας την αυτάρκειά τους, σήμερα κυριαρχεί η ερήμωση της παραγωγής και η μετατροπή της γης σε ένα απλό, προς πώληση, επενδυτικό προϊόν. 

Το Μοντέλο της Κυκλικής Απορρόφησης ως Αντίδοτο

Απέναντι σε αυτό το αδιέξοδο, γίνεται σαφές ότι ο πρωτογενής τομέας όχι μόνο δεν πρέπει να πεθάνει, αλλά η αναδιάρθρωσή του είναι και εφικτή και απόλυτα επιθυμητή. Η διέξοδος βρίσκεται στην υιοθέτηση ενός μοντέλου κυκλικής οικονομίας που συνδέει άμεσα την αγροδιατροφή με την τοπική αγορά και τον τουρισμό, σπάζοντας τον φαύλο κύκλο της εποχικότητας.

Η στρατηγική αυτή μπορεί να υλοποιηθεί μέσω της αναδιοργάνωσης των τοπικών Αγροτικών Συνεταιρισμών και της δημιουργίας σύγχρονων Κέντρων Logistics και Αγροδιατροφικής Καινοτομίας, τα οποία θα λειτουργούν βάσει ενός διπλού λειτουργικού κύκλου: Του χειμερινού, όπου ο συνεταιρισμός θα λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος και Δημοτικό Αγροτικό Παντοπωλείο, εξασφαλίζοντας τη χονδρική τροφοδοσία των τοπικών εμπορικών καταστημάτων και της εστίασης, ενώ παράλληλα θα οργανώνεται Λαϊκή Αγορά για την απευθείας διάθεση φρέσκων προϊόντων στους μόνιμους κατοίκους.

Του δε καλοκαιρινού, όπου ο φορέας θα μετατρέπεται σε Σταθμό Logistics και ψυκτικής αποθήκης χονδρικής. Θα συγκεντρώνει, τυποποιεί και πιστοποιεί τη διάσπαρτη τοπική παραγωγή, εγγυώμενος στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια σταθερή ροή προϊόντων και ποιότητα εφοδιασμού.

Με αυτόν τον τρόπο, ανακόπτονται οι μαζικές εισαγωγές βασικών αγαθών από τα μεγάλα αστικά κέντρα, ο πλούτος του τουρισμού διαχέεται δίκαια στην τοπική κοινωνία (παραγωγοί, συνεταιρισμοί, μικρές επιχειρήσεις) και δημιουργούνται σταθερά, αυτόνομα μεροκάματα που δίνουν ισχυρό κίνητρο στη νέα γενιά να καλλιεργήσει τη γη, να ριζώσει και να δημιουργήσει στον τόπο της.

Το πλήγμα στο κοινοτικό κύτταρο

Η μεγαλύτερη αντίφαση της σύγχρονης περιόδου εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο κατευθύνονται οι δημόσιοι και ευρωπαϊκοί πόροι στην περιφέρεια. Η σκληρή αλήθεια είναι ότι τα κονδύλια αυτά (όπως πρόσφατα το ΕΣΠΑ, και το Ταμείο Ανάκαμψης) συχνά απορροφώνται σε άψυχα κτίρια, εργολαβίες και ψηφιακά συστήματα, χωρίς όμως να αγγίζουν τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων της υπαίθρου. Σαφώς και οι υποδομές είναι απαραίτητες, αλλά καθίστανται κενές περιεχομένου όταν δεν συνοδεύονται από πολιτικές στήριξης του εγχώριου ανθρώπινου δυναμικού και της παραγωγής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα μεγάλα έργα υποδομής, όπως για παράδειγμα ένα νέο λιμάνι: ενώ σαφώς βοηθά στην επικοινωνία και στη διευκόλυνση της μεταφοράς αγαθών, στην πράξη δεν παράγει μόνιμες, σταθερές θέσεις εργασίας που θα επιτρέψουν στους νέους να ριζώσουν στον τόπο τους. Τα χρήματα φτάνουν για να χρηματοδοτήσουν οδικούς άξονες, λιμάνια ή ανακαινίσεις κτιρίων, αλλά δεν ενισχύουν το κόστος διαβίωσης, το ηλεκτρικό ρεύμα ή την καθημερινότητα μιας νέας οικογένειας.

Μπορεί να εγκρίνονται κονδύλια για την ενεργειακή αναβάθμιση ενός νοσοκομείου ή ενός σχολείου στην επαρχία, όμως η πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι το κτίριο δεν γιατρεύει και δεν διδάσκει μόνο του. Όταν η κεντρική εξουσία επικαλείται το δημογραφικό αδιέξοδο για να κλείσει επαρχιακά σχολεία ή να συρρικνώσει δομές υγείας, γίνεται φανερό ότι το σύστημα προτιμά να επενδύει σε άψυχες υποδομές αντί να στηρίζει το ζωντανό ανθρώπινο δυναμικό.

Το “Κλειδί” της Συλλογικής Νοοτροπίας στην τοπική αυτοδιοίκηση

Η ρίζα της αντιμετώπισης αυτών των φαινομένων παραμένει πολιτισμική και κοινωνική. Ο “νεοκοτζαμπασισμός” δεν επιβάλλεται νομοτελειακά· τρέφεται από την ανοχή και τη διατήρηση των πελατειακών σχέσεων. Όσο οι τοπικές κοινωνίες και τα παραδοσιακά οικογενειακά δίκτυα εγκλωβίζονται στη λογική της ατομικής “χάρης” και της ανταλλακτικής ψήφου για το ίδιον όφελος, το όραμα του Ίωνα Δραγούμη για μια υγιή, αυτόνομη και αξιοκρατική αυτοδιοίκηση θα παραμένει ανεκπλήρωτο. Το “κύτταρο” του κοινοτισμού πεθαίνει όταν ο παραγωγός μετατρέπεται σε έναν εποχικό, εξαρτημένο υπάλληλο. 

Η προστασία της περιφέρειας και των νησιών μας δεν θα προέλθει από κυβερνητικές εγκυκλίους, αλλά πρωτίστως από την αλλαγή της συλλογικής νοοτροπίας. Αυτό ακριβώς το “κλειδί” είναι και το πιο δύσκολο: Η μετάβαση από τον παθητικό ψηφοφόρο στον ενεργό διεκδικητή των δικαιωμάτων του απαιτεί βαθιά παιδεία και χρόνο — δύο στοιχεία που το ίδιο το σύστημα φροντίζει σκοπίμως να μην υπάρχουν, και αυτό είναι που πρέπει να ανατραπεί ριζικά.

Στο έργο του “Ελληνικός Πολιτισμός” (1914), ο Δραγούμης διατύπωσε καθαρά αυτές τις θέσεις, τονίζοντας: «Ο ελληνισμός είναι μια οικογένεια από κοινότητες. Το έθνος μας ολάκερο πάλι με κοινότητες πρέπει να κυβερνηθεί, και μόνο με κοινότητες θα προκόψει». Διαχρονικός παραμένει όσο ποτέ σήμερα, 100 και πλέον έτη αργότερα, και περιμένει τον σύγχρονο ακρίτα της περιφέρειας και των νησιών να κάνει πράξη το όραμά του και να προκόψει αληθινά.