Και εδώ η προειδοποίηση του Τζώρτζ Κένναν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα: Ο άνθρωπος του “long telegram” που διαμόρφωσε τη στρατηγική της αμερικανικής “ανάσχεσης” της Σοβιετικής Ένωσης γνώριζε όσο ελάχιστοι τη ρωσική ιστορία, την πολιτική κουλτούρα και την αντίληψη της Μόσχας για την ασφάλεια.

Το 1997, όταν η Ουάσινγκτον προωθούσε την πρώτη μεταψυχροπολεμική διεύρυνση του ΝΑΤΟ, ο Κένναν προειδοποίησε ότι η επέκταση θα αποτελούσε “το πιο μοιραίο λάθος της αμερικανικής πολιτικής σε ολόκληρη τη μεταψυχροπολεμική εποχή”. Προέβλεπε ότι θα ενίσχυε τις εθνικιστικές και αντιδυτικές τάσεις στη Ρωσία, θα έπληττε τη δημοκρατική της εξέλιξη και θα επανέφερε την ατμόσφαιρα του Ψυχρού Πολέμου στις σχέσεις Ανατολής-Δύσης.

Η Ουκρανία ως δόλωμα

Η ιστορία δεν δικαίωσε κατ’ ανάγκην όλες τις προβλέψεις του Κένναν. Δικαιώνει όμως την ανάγκη να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι στρατηγικές αντιδράσεις μιας μεγάλης πυρηνικής δύναμης. Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: Ήταν αναγκαίο να μετατραπεί η Ουκρανία σε πιθανό πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ;

Το 2008, στη Σύνοδο Κορυφής του NATO στο Βουκουρέστι, παρά το γεγονός ότι δεν δόθηκε ιδιότητα MAP (Membership Action Plan) που θα επέτρεπε έναρξη διαδικασιών ένταξης, συμφωνήθηκε ότι η Ουκρανία και η Γεωργία κάποια… στιγμή στο μέλλον “θα γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ”. Παρόμοια δήλωση γινόταν  έκτοτε επανειλημμένα από τη Συμμαχία.

Ας δούμε όμως την αλήθεια κατάματα! Για τη Ρωσία, η προοπτική μιας Ουκρανίας ενταγμένης στο ΝΑΤΟ δεν ήταν μια συνηθισμένη διπλωματική εξέλιξη. Ήταν ζήτημα που συνδεόταν με τον πυρήνα της ρωσικής αντίληψης για την ασφάλεια και τη γεωπολιτική της θέση. Ο πρώην πρέβυς των ΗΠΑ στην Μόσχα Μπιλ Μπέρνς, ο οποίος αργότερα έγινε και Διευθυντής της CIA, είπε εμφατικά ότι  «η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ είναι η πιο έντονη από όλες τις κόκκινες γραμμές του Κρεμλίνου». Η Δύση είχε μάλλον στρατηγική τύφλωση.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Ρωσία είχε δικαίωμα να εισβάλει. Σημαίνει ότι μια σοβαρή στρατηγική πρέπει να υπολογίζει, όχι μόνο τι θεωρούμε εμείς νόμιμο ή επιθυμητό, αλλά και πώς αντιλαμβάνεται ο αντίπαλος τις κινήσεις μας. Στοιχειώδες μάθημα της στρατηγικής.

Η επικίνδυνη αυταπάτη

Η Δύση έκανε ένα κρίσιμο στρατηγικό λάθος. Αντιμετώπισε την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σαν να μπορούσε να επεκτείνεται επ’ αόριστον, χωρίς να δημιουργεί νέες γραμμές αντιπαράθεσης. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη είχε ασφαλώς τη δική της ιστορική λογική. Οι χώρες που είχαν βρεθεί υπό σοβιετικό έλεγχο επεδίωξαν την ένταξη στη Συμμαχία για να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία και την ασφάλειά τους.

Όμως η Ουκρανία ήταν διαφορετική περίπτωση. Ήταν χώρα που βρισκόταν ακριβώς πάνω στη γραμμή επαφής δύο διαφορετικών γεωπολιτικών χώρων, με τεράστια στρατηγική σημασία για τη Ρωσία, ιστορικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα και ταυτόχρονα ισχυρό ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Ανήκε στην καρδιά του λεγόμενου “εγγύς εξωτερικού” της! Η μετατροπή της σε γεωπολιτικό “έπαθλο” μιας αντιπαράθεσης Ρωσίας-Δύσης ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Και το τίμημα το πληρώνει για περισσότερο από τέσσερα χρόνια  πρωτίστως ο ουκρανικός λαός.

Ο τάφος μιας ολόκληρης γενιάς

Σήμερα, ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο φθοράς. Πύραυλοι και drones πλήττουν πόλεις και κρίσιμες υποδομές. Άνθρωποι συνεχίζουν να σκοτώνονται. Εκατομμύρια έγιναν πρόσφυγες, ή έχουν εκτοπιστεί. Η οικονομία και οι υποδομές έχουν υποστεί τεράστιες καταστροφές.

Και όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να μετατραπεί η Ουκρανία σε έναν μόνιμο χώρο στρατιωτικής αντιπαράθεσης Ρωσίας και Δύσης. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Όχι επειδή πρέπει να “ανταμειφθεί” η Ρωσία. Όχι επειδή πρέπει να εγκαταλειφθεί η Ουκρανία. Αλλά επειδή ένας πόλεμος χωρίς πολιτικό τέλος δεν αποτελεί στρατηγική.

Η στρατιωτική και η οικονομική βοήθεια μπορεί να είναι αναγκαία για την άμυνα και την επιβίωση της. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί από μόνη της σχέδιο ειρήνευσης. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα όπλα και πόσα ευρώ θα σταλούν στην Ουκρανία. Το πραγματικό ερώτημα είναι: Ποια στρατηγική μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο και να αποτρέψει την επανάληψή του;

Χρειάζεται στρατηγική και όχι συναισθηματική πολιτική

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική αντίφαση. Από τη μία πλευρά υπερασπίζεται και δικαίως την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Από την άλλη, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια λογική διαρκούς στρατιωτικής κλιμάκωσης χωρίς σαφή τελικό πολιτικό στόχο.

Η ειρήνη δεν επιτυγχάνεται επειδή κάποιος επαναλαμβάνει καθημερινά ότι “θα συνεχίσουμε για όσο χρειαστεί”!  Η ειρήνη απαιτεί να γνωρίζουμε τι ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε, με ποιο κόστος και πώς θα φτάσουμε εκεί. Και κυρίως απαιτεί ικανή και πραγματιστική διπλωματία. Ο Κένναν δεν δικαιώθηκε επειδή προέβλεψε σχεδόν κάθε λεπτομέρεια όσων ακολούθησαν. Δικαιώθηκε ως προς κάτι βαθύτερο. Οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να αντιλαμβάνονται τα όρια της ισχύος τους και τις αντιδράσεις που προκαλούν οι στρατηγικές τους επιλογές.

Η Ρωσία ουδόλως είναι αθώα. Η εισβολή της παραβίασε την κυριαρχία μιας ανεξάρτητης χώρας και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αλλά ούτε η Δύση είναι αλάνθαστη. Το να αναγνωρίζουμε τα λάθη της δυτικής στρατηγικής δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε τη ρωσική επιθετικότητα. Σημαίνει ότι αρνούμαστε να επαναλάβουμε τα ίδια λάθη. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη παρακαταθήκη του Κένναν σήμερα.

Αδήριτη ανάγκη να μπει ένα τέλος

Το ζητούμενο σήμερα δεν μπορεί να είναι η επίτευξη μιας απόλυτης νίκης από οποιαδήποτε πλευρά. Ο πόλεμος πρέπει να σταματήσει με μια συμφωνία που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να διασώσει όσο το δυνατόν περισσότερα από όσα μπορεί να διασώσει, την κυριαρχία της, τη δυνατότητα να ανασυγκροτηθεί, την ευρωπαϊκή της πορεία και, πάνω απ’ όλα, το ανθρώπινο δυναμικό και το μέλλον της, χωρίς όμως η Ρωσία να αποκομίσει μια ολοκληρωτική στρατηγική νίκη.

Αυτό απαιτεί δύσκολους συμβιβασμούς, εγγυήσεις ασφαλείας και μια ρεαλιστική διπλωματική διευθέτηση. Η συνέχιση του πολέμου χωρίς σαφή πολιτικό τέλος ενδέχεται να οδηγήσει ακριβώς στο αντίθετο αποτέλεσμα. Σε μια ολοένα πιο εξαντλημένη Ουκρανία, με μεγαλύτερες απώλειες εδαφών, ανθρώπων και υποδομών, ενώ παράλληλα θα αυξάνεται ο κίνδυνος μιας ευρύτερης σύγκρουσης Ρωσίας-ΝΑΤΟ.

Αντί επιλόγου

Δεν χρειαζόμαστε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο, αλλά μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Μια αρχιτεκτονική στην οποία η Ουκρανία θα μπορεί να υπάρχει ως κυρίαρχο και ασφαλές κράτος, η Ρωσία θα αντιμετωπίζεται ως αναθεωρητική δύναμη όταν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αλλά και η Ευρώπη θα έχει μηχανισμούς ώστε μια μελλοντική κρίση να μην οδηγεί ξανά σε γενικευμένο πόλεμο.

Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο σήμερα η Δύση οφείλει να ξανασκεφθεί τη στρατηγική της. Η πραγματική στρατηγική επιδίωξη, επομένως, δεν πρέπει να είναι “όλα ή τίποτα”, αλλά μια ειρήνη στην οποία η Ουκρανία θα χάσει τα λιγότερα δυνατόν και η Ρωσία δεν θα κερδίσει τα πάντα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας η πραγματική στρατηγική επιτυχία δεν μετριέται από το πόσα όπλα εκτοξεύθηκαν. Μετριέται από το πόσες ζωές σώθηκαν, πόσους πολέμους αποτρέψαμε και τι ειρήνη καταφέραμε να οικοδομήσουμε…

Πλέον, το ενδεχόμενο να απωλέσουν οι Ρεπουμπλικάνοι όχι μόνο την Βουλή, αλλά και την Γερουσία αρχίζει να προβάλλει ως το επικρατέστερο σενάριο. Εάν συμβεί, ο Πρόεδρος Τραμπ όχι μόνο θα βρεθεί ενώπιον ενός νομοθετικού σώματος που αντιτίθεται στις πολιτικές του, αλλά θα διατρέξει άμεσο κίνδυνο να παραπεμφθεί για καθαίρεση από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Αν χάσει και τον έλεγχο της Γερουσίας, μπορεί ακόμη και να καταδικαστεί. 

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει την φήμη του “σκληρού αφεντικού” που αποδίδει ευθύνες στους συνεργάτες του όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά και δεν διστάζει να προβαίνει σε απολύσεις όταν το απαιτούν οι περιστάσεις. Στον απολογισμό και τις διορθωτικές κινήσεις που πρέπει να κάνει – αν προλαβαίνει – για να ανακάμψει δημοσκοπικά, οφείλει πλέον να εξετάσει σοβαρά τον ζημιογόνο ρόλο που διαδραματίζει ο φίλος του και άτυπος ως τώρα “περιφερειάρχης” της Μέσης Ανατολής Τομ Μπαράκ.

Μία ολέθρια επιλογή 

Οι καταστροφικές συμβουλές και επικίνδυνοι χειρισμοί του πρέσβεως των ΗΠΑ στην Τουρκία Μπαράκ ευθύνονται εν πολλοίς – τουλάχιστον όσον αφορά στην απόφαση των Κούρδων να μην εμπλακούν στις εχθροπραξίες εναντίον της Τεχεράνης – για τις σημερινές εξελίξεις που απειλούν να θέσουν τους Ρεπομπλικάνους εκτός εξουσίας στο Κογκρέσο.  Όπως αποδείχθηκε στην πράξη, επειδή το καθεστώς των αγιατολάδων μάχεται κυριολεκτικά για την πολιτική και φυσική επιβίωσή του, δεν είναι πρόθυμοι να προβούν σε καμμία υποχώρηση. Αντιθέτως, τα παίζουν όλα για όλα, διότι προφανώς δεν έχουν τίποτα να χάσουν.

Από την στιγμή που δεν συμπεριλαμβάνονται στους υπολογισμούς της Δύσης για την επόμενη ημέρα στην Τεχεράνη, θα προτιμήσουν να ισοπεδωθεί η χώρα, να εξαντλήσουν κάθε έμψυχο και άψυχο στρατιωτικό μέσο στην διάθεσή τους και να βυθίσουν την ευρύτερη περιοχή (ει δυνατόν και ολόκληρη την υφήλιο) σε χάος, προκειμένου να παραμείνουν στην εξουσία.  Συνεπώς, η κατάσταση στο Ιράν δεν αναμένεται να αλλάξει χωρίς την ανατροπή του καθεστώτος και δεν ανατρέπονται καθεστώτα χωρίς χερσαίες επιχειρήσεις στο εσωτερικό μέτωπο. 

Προϋποθέσεις για να συμμετάσχουν οι γηγενείς Κούρδοι σε μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσαν να υπάρξουν εάν δεν φρόντισε ο  Μπάρακ να ενορχηστρώσει την εν ψυχρώ εγκατάλειψη των Κούρδων της Συρίας από τους μέχρι πρότινος Αμερικανούς συμμάχους τους.  Με την διπλωματική αυτή παγαποντιά που εξελίσσεται σε στρατηγική γκάφα ολκής, οι ΗΠΑ απώλεσαν την αξιοπιστία τους στα μάτια των συμμάχων τους, οι οποίοι ήταν μέχρι πρότινος πρόθυμοι να ρισκάρουν την ζωή τους πολεμώντας υπέρ της ευοδώσεως κοινών συμφερόντων και στόχων και της προοπτικής της δημιουργίας ενός ανεξάρτητους Κουρδιστάν.

Μπάρακ: Οι λανθασμένοι χειρισμοί

Πλέον, θα πρέπει να είναι κανείς πολύ τυχοδιώκτης ή ριψοκίνδυνος για να εμπλακεί σε πόλεμο για χάρη των ΗΠΑ από την στιγμή που οι υποσχέσεις τους αποδεικνύονται κούφιες. Έπειτα, η υποχώρηση των Κούρδων στην Συρία άνοιξε τις επεκτατικές ορέξεις της Τουρκίας, η οποία προσπαθεί να εκμεταλλευθεί το κενό εξουσίας στην όμορη χώρα. 

Φυσικά, αυτό δεν πρόκειται να το επιτρέψει το Ισραήλ. Και κάπως έτσι, εξαιτίας των τραγικών χειρισμών Μπάρακ, αντί οι αγιατολάδες στο Ιράν να έχουν να αντιμετωπίσουν ένα επαναστατικό κίνημα των Κούρδων, που θα μπορούσε να συμπαρασύρει σε γενικό ξεσηκωμό τον καταπιεσμένο ιρανικό λαό, δεν κουνιέται μύγα στο έδαφος του Ιράν.  Αντιθέτως, οι Χούθι προελαύνουν και σκορπούν τον πανικό περιφερειακά, ενώ οι αυξάνουσες τριβές μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στο πεδίο της Συρίας προμηνύουν μιαν επερχόμενη περιφερειακή σύγκρουση. 

Σαν να μην φτάνει ότι οι μέχρι τώρα ενέργειες του κ. Μπάρακ συμβάλλουν στο να ενισχυθεί η ενότητα εντός του Ιράν και να διχαστεί η ευρύτερη περιφέρεια, ο αδαής περί διπλωματίας πρεσβευτής αυτός κάνει τα πάντα για να αναβαθμίσει το κράτος τραμπούκος που λέγεται Τουρκία. Ωστόσο, η εμμονή αυτή δεν συμβαδίζει με τα καλώς νοούμενα αμερικανικά συμφέροντα. Μήπως πρόκειται να πολεμήσει η Άγκυρα για λογαριασμό των ΗΠΑ; Θα πρέπει να είναι κανείς πολύ αφελής ή εντελώς ανιστόρητος για να πιστέψει κάτι τέτοιο.

Ακόμη και αν αγνοήσουμε τον ρόλο του “επιτήδειου ουδέτερου” που αρέσκεται να παίζει η Άγκυρα διαχρονικά (π.χ., Β΄ ΠΠ, ρωσοουκρανική σύρραξη, κτλ.), αρκεί να θυμηθεί κανείς ότι αρνήθηκε στην Ουάσινγκτον την χρήση των εδαφών της για την πραγματοποίηση στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράκ το 2003 (όταν το καθεστώς Ερντογάν ήταν πολύ πιο αδύναμο) και ενίσχυσε φανερά τους κατσαπλιάδες και τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους και της Χαμάς, τους οποίους πολεμούσαν ανοικτά ΗΠΑ και Ισραήλ, αποσταθεροποιώντας ολόκληρη την περιοχή. 

Εδώ δεν βοηθάει η Άγκυρα στα εύκολα. Θα τα βάλει με μια αρκετά δυνατότερη χώρα, το Ιράν, που στηρίζεται από μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία; Αντιθέτως, με το θάρρος που παίρνει από τις αψυχολόγητες ενέργειες του Μπάρακ, οι οποίες μέχρι πρότινος περνούσαν, η Άγκυρα αποθρασύνεται συνεχώς και θα κοιτάξει να δημιουργεί προστριβές όπου μπορεί, αποσταθεροποιώντας την Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια για να ικανοποιήσει τις επεκτατικές της βλέψεις. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα σπέρνει διχόνοια στο ΝΑΤΟ και θα εγείρει συνεχώς νέα ζητήματα σε μια περίοδο που απαιτείται ενότητα. 

Η ζημιά έχει γίνει… 

Αυτά είναι τα έργα και οι ημέρες του Μπάρακ, ο οποίος φέρεται περισσότερο ως πράκτορας της Άγκυρας παρά ως Αμερικανός διπλωμάτης. Εξάλλου, αυτός είναι ο λόγος που κλήθηκε “για διαβουλεύσεις” στην Ουάσινγκτον μέσα στο καλοκαίρι.  Ωστόσο, η ζημιά έχει γίνει. Η αποπομπή του κ. Μπάρακ τουλάχιστον θα εμψύχωνε τους οπαδούς του κινήματος MAGA. Μια απλή ανάγνωση των αναρτήσεων της δημοσιογράφου κας Λόρας Λούμερ, που πρόσκειται στον χώρο αυτό, αρκεί να φανερώσει την οργή και απογοήτευση που προκαλεί στην βάση του Τραμπ η παραμονή του Μπάρακ στον πόστο του. Σε μια εκλογική αναμέτρηση όπου ο Αμερικανός πρόεδρος και το κόμμα του χρειάζονται κάθε ψήφο, δεν υπάρχει περιθώριο να αγνοηθούν οι προβληματισμοί των ψηφοφόρων του. 

Η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται στο ναδίρ αυτή την στιγμή (37%), αλλά το ίδιο ισχύει και για του Δημοκρατικούς. Ο κόσμος είναι απογοητευμένος από την ακρίβεια, αλλά δεν ξεχνά ότι τα πράγματα ήταν το ίδιο και επί προεδρίας Μπάιντεν. Μπορεί οι δημοσκοπήσεις να εμφανίζουν το Δημοκρατικό κόμμα να προηγείται σε παναμερικανικό επίπεδο με περίπου 8,5 μονάδες, ωστόσο, στις κρίσιμες αμφιταλαντευόμενες έδρες η διαφορά μεταξύ των κομμάτων είναι σαφώς μικρότερη. 

Η οριστική επικράτηση θα κριθεί μάλλον από το ποιος είναι λιγότερο δυσάρεστος στους ψηφοφόρους. Αυτή την στιγμή, ένα άτυπος εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει εντός του Δημοκρατικού κόμματος, μεταξύ της ριζοσπαστικής αριστερής πτέρυγας και των κεντρώων.  Ο Πρόεδρος Τραμπ κέρδισε τις εκλογές το 2024 εν μέρει επειδή πολλοί ψηφοφόροι απέρριψαν τον παραλογισμό του γουοκισμού, ενώ παράλληλα ήταν δυσαρεστημένοι με την οικονομία.

Γνωρίζει την συνταγή για να απευθυνθεί στον μέσο Αμερικανό πολίτη, αλλά οι αλλοπρόσαλλες ενέργειές του τούς έχουν χτυπήσει στην τσέπη (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα) και δεν είναι βέβαιο ότι θα του το συγχωρήσουν αυτό. Ίσως, όμως, η απόλυση του Μπάρακ να έστελνε το μήνυμα ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τα λάθη της και προβαίνει σε διορθωτικές κινήσεις. Θα ήταν ένα βήμα προς της σωστή κατεύθυνση. 

Σε συγκεκριμένα σημεία πέριξ του ποταμού έχουν δημιουργηθεί «βουνά» από πέτρες και η διέλευση γίνεται μόνο με βαρέα, ερπυστριοφόρα οχήματα που επιχειρούν για να ανοίξουν το οδικό δίκτυο. Οι κάτοικοι βλέπουν για δεύτερη ημέρα τα ορμητικά νερά να περνούν μέσα από το χωριό, ενώ βρίσκονται σε επιφυλακή για το πώς θα εξελιχθούν τα φαινόμενα τις επόμενες ώρες.

Στις 6 το απόγευμα, το 112 ήχησε και πάλι, αυτή τη φορά σε όλη την περιφέρεια της Κρήτης, προειδοποιώντας τους κατοίκους για τα έντονα φαινόμενα. «Έντονα καιρικά φαινόμενα στην περιφέρεια Κρήτης από το βράδυ της Παρασκευής 2/10 έως το απόγευμα του Σαββάτου 3/10. Περιορίστε τις μετακινήσεις σας στις απολύτως απαραίτητες. Ακολουθείτε τις οδηγίες των Αρχών», ανέφερε το μήνυμα.

Λίγο πριν από την υπερχείλιση του χειμάρρου νωρίτερα, ήχησε το 112, καλώντας τους κατοίκους και όσους βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών. Το δεύτερο κύμα της κακοκαιρίας έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την περιοχή, την ώρα που τα Ζωνιανά προσπαθούν ακόμη να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που άφησε πίσω της η προηγούμενη ημέρα.

Κρήτη: Έσπασε το “φράγμα” των 100 χιλιοστών βροχής 

Το μέγεθος της κακοκαιρίας αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία των μετεωρολογικών σταθμών έως τις 18:10 το απόγευμα. Τα πρωτεία της βροχόπτωσης καταγράφει, μέχρις τιγμής, η Σαμαριά με 103,8 mm και ακολούθησαν τα γειτονικά στον Μυλοπόταμο Ανώγεια, τα οποία άγγιξαν τα 100,0 mm.

Πολύ υψηλά ύψη νερού σημειώθηκαν επίσης στην Ασή Γωνία Χανίων με 74,4 mm, στα Ασκύφου Χανίων με 65,2 mm, στο Τζερμιάδων με 55,6 mm, καθώς και στον Φουρφουρά Ρεθύμνου με 44,6 mm. Την πρώτη δεκάδα των περιοχών με τις ισχυρότερες βροχοπτώσεις συμπληρώνουν οι Ποταμοί Ρεθύμνου με 40,2 mm, το Σπήλι Ρεθύμνου με 38,4 mm, η Αργυρούπολη Ρεθύμνου με 29,6 mm και η Ελεύθερνα Ρεθύμνου με 28,8 mm.

Οι αρχές και οι κάτοικοι παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς η βροχόπτωση συνεχίζεται και εκφράζονται φόβοι για περαιτέρω επιδείνωση. Οι κάτοικοι παραμένουν σε αγωνία, καθώς οι μεγάλες ποσότητες νερού που κατεβαίνουν από τα ορεινά έχουν μετατρέψει ξανά τον χείμαρρο σε ορμητικό ποτάμι, δημιουργώντας φόβους για νέες πλημμύρες και μεγαλύτερες ζημιές. Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος, αυτή τη στιγμή καταγράφεται συσσώρευση υδάτων και φερτών υλικών στο οδικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής, καθώς η ισχυρή βροχόπτωση συνεχίζεται.

Ιδιαίτερη κινητοποίηση υπάρχει στα Ζωνιανά, όπου πυροσβέστες προχώρησαν στην προληπτική μεταφορά δύο ανηλίκων από την κατοικία τους σε άλλη οικία, εξαιτίας της ανόδου της στάθμης των υδάτων στην περιοχή. Παράλληλα, ο Δήμος Μυλοποτάμου έχει διαθέσει μηχανήματα έργου, τα οποία επιχειρούν για την απομάκρυνση των φερτών υλικών από το οδόστρωμα και τη διευκόλυνση της παροχέτευσης των υδάτων.

Η κινητοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων παραμένει ισχυρή, με το βάρος να δίνεται στις παροχές βοήθειας, στις αντλήσεις υδάτων, στις κοπές δέντρων και, όπου απαιτηθεί, στη μεταφορά πολιτών σε ασφαλή σημεία. Στο μεταξύ, σε ετοιμότητα βρίσκονται και οι δήμοι στις Περιφερειακές Ενότητες της Κρήτης, προκειμένου να συνδράμουν το έργο της Πυροσβεστικής, κυρίως με μηχανήματα έργου, καθώς τα έντονα καιρικά φαινόμενα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Κλειστοί δρόμοι στην Ιεράπετρα λόγω της κακοκαιρίας

Σε προληπτικό κλείσιμο του δρόμου από τον Μύρτο προς τα Τέρτσα προχώρησε ο Δήμος Ιεράπετρας, λόγω της κακοκαιρίας. Παράλληλα, απαγορεύτηκε για λόγους ασφαλείας η διέλευση οχημάτων από τη μεγάλη διάβαση στο Σαράτση Κάμπο.

Το μεσημέρι της Παρασκευής 2 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνεδρίαση του Τοπικού Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ιεράπετρας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων, εθελοντικών οργανώσεων και προέδρων των Κοινοτήτων. Στόχος ήταν ο καλύτερος συντονισμός και η άμεση αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων.

Τα έντονα καιρικά φαινόμενα αναμένονταν από αργά το βράδυ της Παρασκευής έως και το Σάββατο, με τις ισχυρές βροχοπτώσεις να εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν κυρίως τις ορεινές περιοχές του Δήμου.

Κρήτη: Το Δελτίο της ΕΜΥ

Σύμφωνα με την επικαιροποίηση (02-10-2026/1200 C) του 6/2026 Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της ΕΜΥ/ΕΜΚ, συνεχίζονται τα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα σε επίπεδο Κόκκινης Προειδοποίησης στην Κρήτη σήμερα Παρασκευή (02-10-2026) και κυρίως το Σάββατο (03-10- 2026), με κύρια χαρακτηριστικά τις κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες, αλλά και τους πολύ θυελλώδεις βορειοανατολικούς ανέμους.

Σύμφωνα με απόφαση του Περιφερειάρχη Κρήτης, απαγορεύεται η διέλευση, παραμονή και κυκλοφορία σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, όπως φαράγγια (εποπτευόμενα και μη), φυσιολατρικά μονοπάτια, περιπατητικές/ορειβατικές διαδρομές (Ε4 ή μη) και λοιπά οικοσυστήματα σε έντονο ανάγλυφο.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Συστήνουμε στους πολίτες την αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε περιοχές όπου εκδηλώνονται έντονα καιρικά φαινόμενα και να εφαρμόζουν τις υποδείξεις των Αρχών για την αυτοπροστασία τους. Επιπλέον, συνιστάται η εκτίμηση ενδεχόμενης αναβολής ή ακύρωσης υπαίθριων αθλητικών, θρησκευτικών ή πολιτιστικών εκδηλώσεων»

• βάση επανδρωμένων αεροσκαφών στο Λευκόνοικο
• στάθμευση F-16 στο αεροδρόμιο Τύμβου
• σχέδιο για μόνιμη ναυτική βάση στο Μπογάζι

Δεύτερον, του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” όπου εμπίπτουν τα ενεργειακά κοιτάσματα φυσικού αερίου (Αφροδίτη και Λεβιάθαν) και τα ενεργειακά προγράμματα (Great Sea Interconnector) στην Ανατολική Μεσόγειο. Τρίτον, της φιλοξενίας ακραίων ισλαμιστών και τρομοκρατικών οργανώσεων που μπορούν να χρησιμοποιήσουν το βόρειο τμήμα του νησιού ως βάση ανεφοδιασμού, χρηματοδότησης και σχεδιασμού εναντίον ισραηλινών στόχων

Η βαθιά δομική στρατηγική σχέση Κύπρο-Ισραήλ

Σε αυτό το πλαίσιο το Ισραήλ στoχοποιεί την Τουρκία με δημόσιες δηλώσεις ανώτατων αξιωματούχων. Η πρόσφατη ομιλία του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νέντανιάχου απο το βήμα του ΟΗΕ ήταν χαρακτηριστική “ο τύραννος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας κατέχει παράνομα τη βόρεια Κύπρο”. Ανάμεσα στις τοποθετήσεις για την παράνομη κατοχή εντάσσονται και τα σενάρια για προληπτικά πλήγματα μεγάλης έκτασης σε τουρκικές βάσεις (Οργή του Ποσειδώνα).

Το Ισραήλ διεξάγει ψυχολογικές επιχειρήσεις, έναν υβριδικό πόλεμο ενάντια στη Τουρκία, για μας. Η Κύπρος είναι απολύτως αναγκαία για το γεω-στρατηγικό βάθος του Ισραήλ, γεγονός που η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη το έχει αντιληφθεί και το κεφαλοποιεί με σειρά συμφωνιών με το εβραϊκό κράτος.

Η εμβάθυνση των διμερών σχέσεων είναι πολυεπίπεδη μέσω κοινών ασκήσεων, αμυντικού σχεδιασμού, τριμερούς διπλωματίας, τεχνολογικών και εξοπλιστικών προγραμμάτων. Το Ισραήλ προσφέρει υψηλή αμυντική τεχνογνωσία στην Κύπρο, με το σύστημα αεράμυνας “Σιδηρούς Θόλος” να είναι η πιο σημαντική συνέργεια.

Η προοπτική de facto ένωσης Ελλάδας-Κύπρου 

Παράλληλα Ελλάδα και Κύπρος, απόλυτα αναβαθμισμένες στη διεθνή σκακιέρα, έχουν τη δυνατότητα επιλογής της γεωπολιτικής ενοποίησης του ελληνισμού με τη de facto ένωση των δύο κρατών μέσω της: Πρώτον, ενεργοποίησης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος που θα θωρακίσει ολόκληρη την περιοχή από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη και την Κύπρο. Οι επιχειρησιακές δομές των ενόπλων δυνάμεων βρίσκονται σε αλληλοσύνδεση. Η συχνή παρουσία της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας στο νησί αποτελεί προπομπό της ενοποιημένης κατάστασης των όπλων των δύο χωρών.

Δεύτερον, μέσω της οριοθέτησης και ανακήρυξης της ΑΟΖ της Ελλάδας που εφαπτόμενη με αυτή της Κύπρου δημιουργεί έναν ενιαίο και συμπαγή θαλάσσιο χώρο κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώνοντας τα δυο κράτη. Τρίτον, μέσω της διεύρυνσης και εμβάθυνσης των αρμοδιοτήτων του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου το οποίο θα συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα. 

H απελευθέρωση των κατεχομένων και η ένωση Ελλάδας-Κύπρου θα πρέπει να είναι η στόχευση της πολιτικής, στρατιωτικής και πνευματικής ηγεσίας των δυο ελληνικών κρατών από εδώ και στο εξής. Για το διττό αυτό σκοπό πρέπει να μιλάμε, να προετοιμαζόμαστε και να γαλουχούμαστε. Να τον καταστήσουμε ως το νέο όραμα του Ελληνισμού!

Στο Στρασβούργο, στα ανατολικά της χώρας, οι δρόμοι γέμισαν δακρυγόνα, στη Μασσαλία, στον νότο, εκτοξεύθηκαν πυροτεχνήματα εναντίον των αστυνομικών δυνάμεων, ενώ στη Ρεν, στα δυτικά, πυρπολήθηκαν κάδοι απορριμμάτων. Συνολικά 600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί μέχρι στιγμής για συμμετοχή σε επεισόδια και οι κινητοποιήσεις δυναμώνουν.

Αρκετοί μαθητές έχουν τραυματιστεί στις κινητοποιήσεις, ενώ το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι τραυματίστηκαν και 65 εργαζόμενοι στην εκπαίδευση, μεταξύ των οποίων 40 διευθυντές σχολείων, σε πρωτοφανή επεισόδια! Σε εξέλιξη βρίσκεται έρευνα για την περίπτωση ενός 14χρονου στο Βαλ ντ’ Ουάζ, ο οποίος υπέστη σοβαρά τραύματα στο στόμα και στη γνάθο, αφού, σύμφωνα με καταγγελίες, αστυνομικοί τον ξυλοκόπησαν και έκαναν χρήση εκτοξευτήρα ελαστικών βλημάτων.

Επεισόδια και ξυλοδαρμοί

Ο αρμόδιος υπουργός, Édouard Geffray, δήλωσε νωρίτερα ότι επιπλέον 400 από τα συνολικά 3.700 σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα έκλεισαν την Παρασκευή, με ορισμένα από αυτά να σχεδιάζουν εξ αποστάσεων μαθήματα. Μετά την επίθεση σε αστυνομικό στο Μπελφόρ, ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Laurent Nuñez, επέκρινε το βίντεο που κυκλοφόρησε στα social media και τόνισε ότι η έρευνα θα εξετασθεί ως «απόπειρα ανθρωποκτονίας». Για την υπόθεση συνελήφθη ένας 17χρονος.

«Θα γίνει ό,τι είναι δυνατόν για να εντοπιστούν οι δράστες αυτής της αποτρόπαιας πράξης. Ολοκληρωτική υποστήριξη στους αστυνομικούς και τους χωροφύλακες που επεμβαίνουν σε δύσκολες συνθήκες», δήλωσε.

Ωστόσο, οι διαδηλώσεις έχουν μετατραπεί και σε πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση και πολιτικούς της σκληρής δεξιάς να επιρρίπτουν την ευθύνη για την πυροδότηση των κινητοποιήσεων στην άκρα αριστερά και συγκεκριμένα στο ριζοσπαστικό κόμμα La France Insoumise (LFI). Ο ηγέτης του LFI δήλωσε ότι η απόδοση ευθυνών στην αριστερά δεν θα επιλύσει τα ζητήματα που βρίσκονται στη βάση των διαδηλώσεων.

Η Laëtitia Degeuse, διευθύντρια κέντρου νεότητας στη Ρεν, δηλώνει «εμβρόντητη και σοκαρισμένη από μια τόσο μαζική κινητοποίηση δυνάμεων εναντίον των νέων». Όπως επισημαίνει, οι μαθητές «προσπαθούν απλώς να ζήσουν και να σπουδάσουν υπό αξιοπρεπείς συνθήκες».

«Έχουμε ένα μέλλον να χτίσουμε, όχι να υποστούμε»

Στο Παρίσι, όπου επίσης σημειώθηκαν συγκρούσεις, μαθητές κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν: «Έχουμε ένα μέλλον να χτίσουμε, όχι να υποστούμε». Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σταθερά την έντονη αντιδημοφιλία του Μακρόν και της κυβέρνησής του.

Οι σχεδιαζόμενες περικοπές στον προϋπολογισμό, που επιδεινώνουν την κρίση χρηματοδότησης στην εκπαίδευση, έχουν εντείνει τη δυσαρέσκεια. Η γαλλική κυβέρνηση έχει ρίξει το βάρος της στα εξοπλιστικά προγράμματα, στην εξυπηρέτηση χρέους, το οποίο διαρκώς διογκώνεται, και στον περιορισμό του ελλείμματος.

Οι μαθητές εκφράζουν την οργή τους για τις υπερπλήρεις αίθουσες, τις συχνές ελλείψεις εκπαιδευτικών και τα ερειπωμένα κτίρια, αποδίδοντας την κατάσταση στη χρόνια υποχρηματοδότηση. «Είμαστε 35 σε κάθε τμήμα, δεν έχουμε αρκετές καρέκλες στις αίθουσες και το διάλειμμα της μίας ώρας για μεσημεριανό δεν αρκεί για να προλάβουν όλοι να πάρουν φαγητό», δήλωσε στο Reuters η 15χρονη Κεζιά, στο προάστιο Παντέν του Παρισιού, προτού απομακρυνθεί τρέχοντας όταν η αστυνομία άρχισε να κάνει χρήση δακρυγόνων.

«Ελπίζουμε ότι αυτό θα εξελιχθεί σε ένα μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας των νέων», δήλωσε μια τελειόφοιτη του Λυκείου Βολταίρου στο Παρίσι. «Θέλουμε απλώς να μας ακούσει η κυβέρνηση. Προτιμάμε να στεκόμαστε εδώ και να κάνουμε αυτό, παρά να αναγκαζόμαστε να μαθαίνουμε κάτω από κακές συνθήκες. Είναι ο μόνος τρόπος να ακουστούμε», ανέφερε στον Guardian η 17χρονη Σοφία, έξω από το υπό κατάληψη λύκειο στο βορειοανατολικό Παρίσι.

«Το σχολείο είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο», έγραφε ένα χαρτονένιο πλακάτ, στην πρώτη γραμμή του οδοφράγματος που έχει στηθεί, καθώς η Σοφία απαριθμούσε τους λόγους δυσαρέσκειας των εφήβων σε ολόκληρη τη Γαλλία: έλλειψη κρατικών επενδύσεων στην εκπαίδευση, υπερπλήρεις τάξεις με έως και 40 παιδιά σε κτίρια που καταρρέουν, χαμηλές αμοιβές εκπαιδευτικών, απουσίες προσωπικού και ένα άνισο σύστημα, στο οποίο η κοινωνική προέλευση καθορίζει την επιτυχία.

Γαλλία: Οι λόγοι διαμαρτυρίας

Στους λόγους της διαμαρτυρίας περιλαμβάνονταν επίσης το αδιαφανές και δύσχρηστο διαδικτυακό σύστημα υποβολής αιτήσεων για εισαγωγή στα πανεπιστήμια, καθώς και οι αφόρητες θερμοκρασίες στις αίθουσες κατά τη διάρκεια των καυσώνων του Μαΐου και του Ιουνίου.

«Ο προϋπολογισμός της εκπαίδευσης κατακρεουργείται, την ώρα που τόσο πολλά επιπλέον κονδύλια διοχετεύονται στον στρατό», δήλωσε η Σοφία, η οποία θέλει να σπουδάσει τέχνη και να εργαστεί στον χώρο του animation. Αρκετοί εκπαιδευτικοί στέκονταν δίπλα στα οδοφράγματα, εκφράζοντας τη στήριξή τους.

«Είμαστε απολύτως ειρηνικοί», δήλωσε ο Ιβ, ένας 17χρονος τελειόφοιτος που δεν θέλησε να δημοσιοποιηθεί το όνομά του. Κανονικά θα βρισκόταν στο μάθημα, αλλά, όπως είπε, είχε την πλήρη στήριξη των γονιών του για να συμμετάσχει στον αποκλεισμό. Την επόμενη χρονιά θέλει να σπουδάσει στον κλάδο της εστίασης. «Η ατμόσφαιρα σε αυτό το οδόφραγμα είναι γενικά πολύ ήρεμη», είπε. «Όμως έχουν περάσει και άτομα που δεν ανήκουν στο σχολείο και προσπάθησαν να βάλουν φωτιά σε πράγματα, οπότε προσπαθήσαμε να μετακινήσουμε τους κάδους για να το αποτρέψουμε».

«Η κυβέρνηση αρνείται να δει το πρόβλημα»

Η 18χρονη Καμίγ, η οποία θέλει να γίνει εκπαιδευτικός, δήλωσε ότι οι μαθητές διαμαρτύρονται επίσης για την αδράνεια της γαλλικής κυβέρνησης απέναντι στις χαμηλές επιδόσεις της χώρας στις διεθνείς εκπαιδευτικές κατατάξεις. «Η Γαλλία έχει καταστροφικά αποτελέσματα κι όμως είμαστε μία από τις χώρες με το μεγαλύτερο ημερήσιο σχολικό ωράριο», είπε. «Η κυβέρνηση αρνείται να δει ότι το ζήτημα είναι η ποιότητα και όχι ο αριθμός των ωρών διδασκαλίας».

Ο 19χρονος Σοφιάν, που ακολουθεί λογοτεχνικές σπουδές, δήλωσε ότι οι νέοι φοβούνται πως η κυβέρνηση θα καταργήσει τα ειδικά γεύματα του ενός ευρώ για φοιτητές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και θα περιορίσει τη στεγαστική βοήθεια. «Διαμαρτυρόμαστε επίσης για τις συνθήκες στον καύσωνα», είπε. «Ήταν αφόρητο να δίνουμε εξετάσεις με θερμοκρασίες 35 έως 40 βαθμών Κελσίου. Ακόμη και οι καθηγητές έλεγαν ότι ήταν αδύνατον να διεξαχθούν εξετάσεις σε τέτοιες συνθήκες».

Όπως εκτίμησε, οι διαδηλώσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν. «Οι νέοι θέλουν απλώς να σπουδάζουν και να μαθαίνουν σε αξιοπρεπείς συνθήκες. Το γαλλικό κράτος δείχνει να εκπλήσσεται από την επιδείνωση των σχολικών επιδόσεων, αλλά δεν κάνει τίποτα για να διορθώσει την κατάσταση».

Η προσφορά είναι διαθέσιμη για ενεργοποίηση έως και τις 11 Οκτωβρίου και μπορεί να πραγματοποιηθεί εύκολα και γρήγορα μέσα από το Telekom app και το WHAT’S UP app. Σημειώνεται ότι η προσφορά μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά ανά σύνδεση.

Οι πελάτες κινητής της Telekom μπορούν να απολαμβάνουν απεριόριστο Internet στο κινητό τους, χωρίς κανέναν περιορισμό στις ταχύτητες, μέσα από το βραβευμένο ως «το γρηγορότερο δίκτυο κινητής της χώρας» από την Ookla® και ως «Best Network» από την Opensignal.

Μάλιστα, το δίκτυο κινητής της Telekom είναι το πρώτο παγκοσμίως που αναδεικνύεται το ταχύτερο στη χώρα του για δέκα συνεχόμενα χρόνια από την Ookla. To Telekom 5G καλύπτει πάνω από το 99% του πληθυσμού της χώρας και το Telekom 5G SA (5G+) πάνω από το 85%.

Ένας από τους σημαντικότερους ρόλους της κυτταρικής μεμβράνης είναι η εκλεκτική διαπερατότητα. Η κυτταρική μεμβράνη λειτουργεί ως φίλτρο, επιτρέποντας τη διέλευση συγκεκριμένων μορίων και ιόντων, ενώ εμποδίζει άλλα. Οι μηχανισμοί μεταφοράς περιλαμβάνουν την παθητική διάχυση, τη διευκολυνόμενη μεταφορά μέσω πρωτεϊνών και την ενεργητική μεταφορά, η οποία απαιτεί ενέργεια υπό μορφή ATP (Τριφωσφορική Αδενοσίνη). Η λειτουργία αυτή είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της ενδοκυτταρικής ισορροπίας και της μεταβολικής δραστηριότητας.

Κυτταρική μεμβράνη και μεταβολισμός

Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της κυτταρικής μεμβράνης στον μεταβολισμό, καθώς αποτελεί το βασικό σημείο ελέγχου της ανταλλαγής ουσιών που συμμετέχουν στις μεταβολικές διεργασίες. Η είσοδος θρεπτικών μορίων, όπως η γλυκόζη και τα λιπαρά οξέα, καθώς και η απομάκρυνση μεταβολικών προϊόντων, ρυθμίζονται από εξειδικευμένες μεμβρανικές πρωτεΐνες μεταφοράς και αντλίες ιόντων.

Επιπλέον, η μεμβράνη συμβάλλει στη διατήρηση ηλεκτροχημικών βαθμίδων, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη σύνθεση ATP και τη συνολική ενεργειακή ισορροπία του κυττάρου. Διαταραχές σε αυτούς τους μηχανισμούς έχουν συνδεθεί με μεταβολικά νοσήματα, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.

Παράλληλα, η κυτταρική μεμβράνη αποτελεί βασικό μέσο επικοινωνίας μεταξύ των κυττάρων. Οι μεμβρανικές πρωτεΐνες λειτουργούν ως υποδοχείς που αναγνωρίζουν εξωκυτταρικά σήματα, όπως ορμόνες ή νευροδιαβιβαστές, και ενεργοποιούν ενδοκυτταρικές αποκρίσεις. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως μεταγωγή σήματος, είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση της κυτταρικής ανάπτυξης, διαφοροποίησης και επιβίωσης. Διαταραχές σε αυτούς τους μηχανισμούς έχουν συνδεθεί με σοβαρές παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου.

Σύσταση και ρευστότητα της μεμβράνης

Η σύσταση της μεμβράνης, ιδιαίτερα σε λιπίδια, επηρεάζει άμεσα τις φυσικοχημικές της ιδιότητες. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα αυξάνουν τη ρευστότητα της μεμβράνης, διευκολύνοντας τη λειτουργία των πρωτεϊνών, ενώ τα κορεσμένα λιπαρά την καθιστούν πιο άκαμπτη. Η χοληστερόλη δρα ως ρυθμιστής της ρευστότητας, διατηρώντας τη σταθερότητα της μεμβράνης σε διαφορετικές θερμοκρασίες. Μελέτες έχουν δείξει ότι διαταραχές στη λιπιδική σύσταση σχετίζονται με μεταβολικά νοσήματα και καρδιαγγειακές παθήσεις.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι λεγόμενες “λιπιδικές σχεδίες” (lipid rafts), δηλαδή μικροπεριοχές της μεμβράνης πλούσιες σε χοληστερόλη και σφιγγολιπίδια. Οι περιοχές αυτές λειτουργούν ως οργανωμένα κέντρα σηματοδότησης, διευκολύνοντας τη συγκέντρωση πρωτεϊνών και την αποτελεσματική μεταφορά σημάτων. Η δυσλειτουργία τους έχει συσχετιστεί με νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως η νόσος Alzheimer.

Κυτταρική μεμβράνη και αυτοάνοσα

Η κυτταρική μεμβράνη συμμετέχει ενεργά στην ανοσολογική άμυνα. Τα γλυκοπρωτεϊνικά μόρια της επιφάνειάς της λειτουργούν ως “δείκτες ταυτότητας”, επιτρέποντας στο ανοσοποιητικό σύστημα να διακρίνει τα κύτταρα του οργανισμού από ξένους εισβολείς. Ανεπάρκειες σε αυτό το σύστημα αναγνώρισης μπορεί να οδηγήσουν σε αυτοάνοσα νοσήματα.

Ωστόσο, οι κυτταρικές μεμβράνες είναι ευάλωτες σε εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες. Το οξειδωτικό στρες, που προκαλείται από ελεύθερες ρίζες, μπορεί να οδηγήσει σε υπεροξείδωση των λιπιδίων της μεμβράνης, προκαλώντας απώλεια της δομικής της ακεραιότητας και διαταραχή της λειτουργίας της. Η διαδικασία αυτή συνδέεται με τη γήρανση και με χρόνιες ασθένειες. Η παρουσία αντιοξειδωτικών ουσιών στον οργανισμό είναι κρίσιμη για την προστασία των μεμβρανών από τέτοιες βλάβες.

Φάρμακα

Ο ρόλος των κυτταρικών μεμβρανών είναι ιδιαίτερα σημαντικός και στον τομέα της σύγχρονης ιατρικής και φαρμακολογίας. Πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα σχεδιάζονται ώστε να αλληλεπιδρούν με τη μεμβράνη ή να τη διαπερνούν αποτελεσματικά. Επιπλέον, τεχνολογίες όπως τα λιποσώματα αξιοποιούν τη δομή της μεμβράνης για τη στοχευμένη μεταφορά φαρμάκων, βελτιώνοντας τη βιοδιαθεσιμότητα και μειώνοντας τις παρενέργειες.

Συνοψίζοντας, η κυτταρική μεμβράνη αποτελεί ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και δυναμικό σύστημα που διασφαλίζει τη λειτουργική ακεραιότητα του κυττάρου και, κατ’ επέκταση, την υγεία του οργανισμού. Η βαθύτερη κατανόηση της δομής και των λειτουργιών της συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο εντατικής επιστημονικής έρευνας, με σημαντικές προοπτικές για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Η Αλεξάνδρα Λιτσαρδοπούλου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.

Σε συνεργασία με το medNutrition

Το γεγονός αυτό αποτελεί ίσως την κορωνίδα της κοινωνικής κρίσης και της αναλγησίας της κυβέρνησης, διότι περιφρονεί την προσπάθεια αυτών των 400 νέων – που πιθανότητα διέπρεψαν και χωρίς φροντιστήρια – και πέτυχαν, αλλά τώρα κόλλησαν στο ταξικό τείχος που έχει υψώσει η ασυδοσία της Νέας Δημοκρατίας. Δεν ξέρουμε βέβαια εάν η ΔΕΗ, που όπως διαφημίζεται στην τηλεόραση έχει αναλάβει το υπουργείο Κοινωνικής Πολιτικής της κυβέρνησης, μπορεί να καλύψει πλήρως τα έξοδα σπουδών των 400… 

Μια άλλη έκφανση του πανικού της κυβέρνησης ήταν τα τέσσερα μέτρα που ανακοίνωσε ο κ. Μητσοτάκης για την “αντιμετώπιση της κρίσης”, έννοια που ανακάλυψαν ξαφνικά για να τρομάξουν τον κόσμο κατά την προσφιλή πρακτική τους. Τι κρύβεται όμως πίσω από τις νέες αυτές παρεμβάσεις;  Κατ’ αρχήν κρύβεται ο πανικός μετά την εξαέρωση των μέτρων της Θεσσαλονίκης που δεν έπεισαν τον κόσμο. Δεύτερον, κρύβεται ο πανικός έναντι των πολιτικών που ξεδιπλώνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τα εργαλεία που πρότεινε ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ Αλέξης Τσίπρας για τα καύσιμα. Τρίτον, θέλησε με την επιτηδευμένη τσιγγουνιά των μέτρων να καταδείξει πως η κυβέρνηση είναι σοβαρή και οι άλλοι υπερφίαλοι πλειοδότες.

Όμως, κάθε μέτρο έχει και το δικό του απόκρυφο λόγο. Πρώτον, η διεύρυνση στο καθεστώς των 72 δόσεων σε 120, με ελάχιστο ποσό καταβολής 30 ευρώ και επιτόκιο στο φορομπηχτικό 5,84%. Γιατί ξαφνικά τώρα; Πρώτον, στις 72 δόσεις εντάχθηκαν μόλις 36.000 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις έναντι 4 εκατ. οφειλετών των δημοσίου, δηλαδή απέτυχαν παταγωδώς όπως όλες οι ρυθμίσεις που κατά περιόδους κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Δεύτερον, το έκανε από τον τρόμο της ραγδαίας αύξησης των ληξιπρόθεσμων χρεών. Τα χρέη προς την ΑΑΔΕ από 105 δις. ευρώ στο τέλος του 2024 εκτινάχτηκαν στα 238,6 και τα χρέη προς ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ) από 49,2 σε 52,5 δισ. ευρώ τώρα. 

Φαίνεται πως τα ταμειακά διαθέσιμα του δημοσίου τελούν σε φάση οξείας κρίσης, όπως έχουμε επισημάνει σε προηγούμενες αναλύσεις μας. Και τώρα, προσπαθεί να πιάσει ό,τι μπορεί για να καλύψει επερχόμενες κρυφές υποχρεώσεις. 

Σε ό,τι αφορά τους servicers και την αυστηροποίηση του αχαλίνωτου καθεστώτος με το οποίο λειτουργούν ήταν επίσης μια κίνηση forcè διότι η συμπεριφορά τους μοχλεύει την κοινωνική έκρηξη. Για το πετρέλαιο κίνησης η αύξηση της επιδότησης στην αντλία από 10 σε 15 λεπτά, όπως ήταν φυσικό εκλαμβάνεται ως κοροϊδία. Επίσης, για το πετρέλαιο θέρμανσης η αναμενόμενη προσπάθεια να κρατηθεί κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο είναι too little…

Τι θα αφήσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη

Γενικά η πολιτική παραμένει η ίδια, επιδότηση της αντλίας, στο απυρόβλητο τα διυλιστήρια και τα κέρδη τους  και υπερκέρδη στα ταμεία του κράτους από τον ΦΠΑ και τον ΕΦΚ. Άλλωστε, έπρεπε να στρέψει κάπως και τα φώτα των μίντια κάπου αλλού, μετά το βούλευμα του Δικαστικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου που παρέπεμψε στο Ειδικό Δικαστήριο τον πρώην υφυπουργό Χρήστο Τριαντόπουλο, τον πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κωνσταντίνο Αγοραστό και τρία ακόμη πρόσωπα… 

Είναι προφανές από τις σπασμωδικές κινήσεις των βουλευτών και των στελεχών της κυβέρνησης ότι εξαπλώνεται ένας πανικός που εκφράζεται με ποικίλες αντιδράσεις. Προφανώς το κρούσμα έμπρακτης αμφισβήτησης μιας δημοσκοπήσεως ως τελείως πλασματικής, πιθανώς θα επηρεάσει την κοινή γνώμη απέναντι στην διαπλοκή και των υπολοίπων δημοσκοπικών εταιρειών. Διαφαίνεται σιγά σιγά ότι η απόσυρση του συστήματος Μητσοτάκη, που κατ’ ευφημισμόν καταχωρήθηκε ως “επιτελικό κράτος”, ενδέχεται να ακολουθήσει τον παράδειγμα της αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν. Μόνο που εκείνοι άφησαν εξοπλισμό 85 δισ. δολαρίων στους Ταλιμπάν, αλλά το “επιτελικό κράτος” θα αφήσει μια διαλυμένη οικονομία και μια τραυματισμένη κοινωνία. 

Στη θέση της τοποθετήθηκε η Χούλια Τερζίογλου. Την απόφαση ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του AK Parti, Ομέρ Τσελίκ, αναφέροντας ότι η Τερζίογλου αναλαμβάνει τα καθήκοντά της «με την έγκριση του Προέδρου της Δημοκρατίας και προέδρου του AK Parti, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν». Η αλλαγή στην κομματική ηγεσία έρχεται λίγες ημέρες μετά την παραίτηση της Καγιά από τη θέση της, στον απόηχο των καταγγελιών που συνδέονται με την κρίση στα επενδυτικά κεφάλαια και τις συναλλαγές της ίδιας και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά.

Νωρίτερα, ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία θα βγει «εξαγνισμένη» από την κρίση στο χρηματιστήριο και στα επενδυτικά κεφάλαια. Ο Ερντογάν δήλωσε ότι θα αποχαιρετήσουν όσους έκαναν λάθος, καθώς και εκείνους που υπέκυψαν στις δικές τους αδυναμίες, και θα προχωρήσουν παρακάτω.

Οι δηλώσεις του έγιναν κατά τη διάρκεια της διευρυμένης συνεδρίασης των προέδρων των επαρχιακών οργανώσεων του AK Parti στην Άγκυρα. Λίγο μετά, η Εισαγγελία Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε ότι ξεκίνησαν διαδικασίες για τη δέσμευση του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων της Καγιά και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά.

Παράλληλα, ο πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς (SPK), Ιμπραήμ Ομέρ Γκιονούλ, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του στις 9 Μαΐου, κλήθηκε να καταθέσει σχετικά με υποψίες ότι καθυστέρησε να λάβει μέτρα, παρά την προειδοποίηση του υπουργού Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ για «χειραγώγηση του χρηματιστηρίου» στις 4 Νοεμβρίου 2025.

Τα επενδυτικά κεφάλαια μετά τη κρίση

Η Καγιά, η οποία είχε διατελέσει υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Πολιτικών στις κυβερνήσεις του AK Parti, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση της αντιπροέδρου του AK Parti, όταν αποκαλύφθηκε ότι η ίδια και ο σύζυγός της, Ιλιάς Καγιά, είχαν αποκομίσει τεράστια κέρδη μετά το σκάνδαλο με τις μετοχές και τα επενδυτικά κεφάλαια που ήρθε στο φως στις 17 Σεπτεμβρίου. Το ζεύγος Καγιά επένδυσε συνολικά 163 εκατομμύρια τουρκικές λίρες (3,6 εκατ. δολάρια) στην εταιρεία Özata Denizcilik, οι μετοχές της οποίας εξακολουθούν να βρίσκονται υπό έρευνα, και μέσα σε περίπου τέσσερις μήνες κατέγραψε κέρδος περίπου 1.231%.

Στις 16 Σεπτεμβρίου, μία ημέρα πριν ξεσπάσει η κρίση, πούλησαν τις μετοχές τους έναντι 2,2 δισ. λιρών (45,2 εκατ. δολάρια) στην Tera Yatırım, η οποία επίσης βρίσκεται υπό έρευνα και μέλη του διοικητικού της συμβουλίου έχουν προφυλακιστεί. Η συναλλαγή οδήγησε την αντιπολίτευση να κάνει λόγο για «εσωτερική πληροφόρηση»

Ο Ζεϊνέλ Εμρέ, εκπρόσωπος Τύπου του βασικού αντιπολιτευόμενου κόμματος Yeni Parti, ήταν ο πρώτος που έθεσε την καταγγελία ότι το ζεύγος Καγιά αποκόμισε τεράστια κέρδη από το χρηματιστήριο. Μέχρι στιγμής, συνολικά 131 επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία ανήκουν σε επτά επενδυτικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Tera, έχουν τεθεί υπό εκκαθάριση.

Αν και η ζημιά που προκλήθηκε από την κρίση στο Borsa İstanbul, το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, εκτιμάται σε σχεδόν 4 τρισ. τουρκικές λίρες (81,5 δισ. δολάρια), δεν υπάρχουν ακόμη δημοσιοποιημένα στοιχεία για το ποιο μέρος του ποσού αυτού είναι πλασματικό.

Παρέμβαση του Κρατικού Εποπτικού Συμβούλιου

Μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 28 Σεπτεμβρίου, ο Ερντογάν ανακοίνωσε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι είχε καταρτιστεί οδικός χάρτης για την αντιμετώπιση της κρίσης, κατά τη διάρκεια σύσκεψης με τους αρμόδιους θεσμούς. Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο υπουργός Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, καθώς και οι επικεφαλής του Borsa İstanbul, του SPK και της Υπηρεσίας Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας (BDDK).

Από τη σύσκεψη προέκυψαν δύο συγκεκριμένες αποφάσεις: Θα συσταθεί ένα πλήρως εξουσιοδοτημένο συμβούλιο υπό τον Τζεβντέτ Γιλμάζ, το οποίο θα εποπτεύει τα κεφάλαια που θα τεθούν υπό εκκαθάριση. Το συμβούλιο αναμένεται να αποζημιώσει τις απώλειες 455.758 επενδυτών, δίνοντας προτεραιότητα στους μικρούς επενδυτές που είχαν επενδύσει έως 1 εκατομμύριο λίρες.

Ολόκληρη η διαδικασία θα εξεταστεί από το Κρατικό Εποπτικό Συμβούλιο (DDK). Το DDK υπάγεται απευθείας στον Ερντογάν. Μετά τις επικρίσεις ότι η ταυτόχρονη θέση του προέδρου του DDK, Σαλίχ Τανρικουλού, ως αντιπροέδρου του Borsa İstanbul συνιστούσε σύγκρουση συμφερόντων, ο Τανρικουλού παραιτήθηκε από τις θέσεις του στο χρηματιστήριο.

«Ας είναι ήσυχο το αγαπημένο μας έθνος. Το κράτος μας, η κυβέρνησή μας, έχει τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης», δήλωσε ο Ερντογάν. «Πιστεύω ότι η Τουρκία θα βγει από αυτή την υπόθεση εξαγνισμένη. Η οικονομία μας θα βγει από αυτή την υπόθεση ακόμη ισχυρότερη. Οι κεφαλαιαγορές μας θα αποκτήσουν μια πολύ πιο υγιή δομή. Οι ελλείψεις θα αντιμετωπιστούν και το σύστημα θα λειτουργεί πιο αποδοτικά και αποτελεσματικά».

Δυσφορία στην Άγκυρα για την κρίση στο χρηματιστήριο

Ο πρόεδρος της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας (TBMM), Νουμάν Κουρτουλμούς, χαρακτήρισε την κρίση στο χρηματιστήριο «ένα από τα σημαντικότερα σκάνδαλα, μία από τις σημαντικότερες κρίσεις που έχουν σημειωθεί στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια» και ζήτησε η έρευνα να φτάσει μέχρι τέλους. Εφιστώντας την προσοχή στη διάσταση της «οικονομικής ασφάλειας» της κρίσης, ο Κουρτουλμούς δήλωσε ότι δομές όπως τα κεφάλαια χωρίς επαρκή κάλυψη θα υπονόμευαν την εμπιστοσύνη των εγχώριων και ξένων επενδυτών στην τουρκική οικονομία.

Την ίδια ώρα, έγινε γνωστό ότι και ένας ακόμη αντιπρόεδρος του AK Parti, ο Νιχάτ Ζεϊμπεκτσί, πρώην υπουργός Οικονομίας του κόμματος, δεν κατάφερε επίσης να ανακτήσει μεγάλο ποσό χρημάτων που είχε επενδύσει σε κεφάλαιο της Tera. Ο Ζεϊμπεκτσί δήλωσε: «Δυστυχώς, υπάρχει αμέλεια από την πλευρά του κράτους. Το κράτος βρίσκεται σε θέση να γνωρίζει αυτά τα πράγματα δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο, να τα παρακολουθεί και να παρεμβαίνει».

Συζητείται ότι η κρίση στο χρηματιστήριο και στα επενδυτικά κεφάλαια θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω ζημιά στην κυβέρνηση του AK Parti, η οποία ήδη χάνει υποστήριξη λόγω του πληθωρισμού και της κρίσης του κόστους ζωής, παρά το γεγονός ότι η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη, εάν δεν πραγματοποιηθεί ο «εξαγνισμός» που έχει υποσχεθεί ο Ερντογάν.

Ερντογάν0Οζέλ: Αλληλοκατηγορίες

Η αναζήτηση από τον πρόεδρο του Yeni Parti (Νέο Κόμμα, από την διάσπαση του CHP) Οζγκιούρ Οζέλ, από την πρώτη ημέρα της κρίσης για διασυνδέσεις του AK Parti πίσω από το σκάνδαλο, καθώς και η έναρξη ερευνών σε βάρος ορισμένων προσώπων μετά τις αποκαλύψεις του Yeni Parti, έχουν προκαλέσει την οργή του προέδρου Ερντογάν.

Αναφερόμενος στην υποστήριξη του Οζέλ προς τον Ιμάμογλου, χωρίς να τον κατονομάσει, ο Ερντογάν δήλωσε: «Στάθηκαν στο πλευρό εκείνων των οποίων η διαφθορά, η αδικία, η ευνοιοκρατία, η υπεξαίρεση και κάθε είδους βρώμικες, σκοτεινές σχέσεις είχαν αποκαλυφθεί. Στάθηκαν στο πλευρό εκείνων που λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη. Χωρίς να κοιτάζουν τα δικά τους κατάμαυρα μητρώα, προσπαθούν ακόμη και να μας κάνουν μαθήματα περί ηθικής και πολιτικής δεοντολογίας. Πρώτα ξεκαθαρίστε τα σάπια στοιχεία μέσα στις δικές σας τάξεις»

Ο Οζέλ απάντησε ότι εκείνοι που προετοίμασαν το έδαφος για την απάτη τύπου «Ponzi» είναι εξίσου υπεύθυνοι με όσους συμμετείχαν σε αυτήν, ότι το AK Parti και ο ηγέτης του, Ερντογάν, φέρουν ευθύνη για την κρίση στο χρηματιστήριο και ότι θα συνεχίσουν να διερευνούν την υπόθεση μέχρι τέλους.