Η μεγαλύτερη αντίφαση της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ είναι ότι επιδιώκει δύο στόχους που δύσκολα συμβιβάζονται. Από τη μία πλευρά, διακηρύσσει ότι θέλει να τερματίσει τους “ατελείωτους πολέμους” και να αποσύρει τις ΗΠΑ από δαπανηρές στρατιωτικές εμπλοκές. Από την άλλη, απαιτεί από τους αντιπάλους της Αμερικής πλήρη υποχώρηση, χωρίς να είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί τους αναγκαίους συμβιβασμούς που απαιτεί κάθε διαπραγμάτευση.

Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό μεταφράζεται σε μια στρατηγική που επιδιώκει ταυτόχρονα αποκλιμάκωση και διαρκή πίεση. Ειρήνη, χωρίς συμβιβασμό. Ανακωχή, χωρίς αμοιβαίες υποχωρήσεις. Κυριαρχία, χωρίς ολοκληρωτικό πόλεμο. Η ιστορία μας λέει ότι κάτι τέτοιες… “εξισώσεις” πολύ σπάνια αποδίδουν.

Από τη “μέγιστη πίεση” στη “μέγιστη ασάφεια”

Η πολιτική της “μέγιστης πίεσης” απέβλεπε στο να εξαναγκάσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί μια νέα, ευρύτερη συμφωνία. Ωστόσο η πρακτική εφαρμογή της χαρακτηρίστηκε από συνεχείς μεταβολές. Άλλοτε η Ουάσινγκτον διαμήνυε ότι δεν επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος. Λίγο αργότερα άφηνε να εννοηθεί ότι το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει με τη σημερινή του μορφή. Άλλοτε άνοιγε παράθυρο διαπραγματεύσεων.

Στη συνέχεια επέβαλλε νέες κυρώσεις ή κλιμάκωνε τη στρατιωτική πίεση. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός περιβάλλοντος στρατηγικής ασάφειας, στο οποίο ούτε οι σύμμαχοι ούτε οι αντίπαλοι μπορούσαν να είναι βέβαιοι ποιος ήταν ο πραγματικός αμερικανικός στόχος.

Η σκιά της αποχώρησης από την JCPOA 

Η απόφαση του Τραμπ το 2018, στην πρώτη του προεδρία, να αποχωρήσει από την πυρηνική συμφωνία του 2015 (JCPOA) επί Ομπάμα, κάτι που εκτιμάται ότι έγινε μετά από την πίεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, άφησε βαθύ αποτύπωμα στην αξιοπιστία της αμερικανικής διπλωματίας. Ανεξάρτητα από την κριτική που μπορεί να ασκηθεί στη συμφωνία, το μήνυμα που έλαβε η Τεχεράνη ήταν σαφές: Μια συμφωνία με την Ουάσινγκτον μπορεί να ανατραπεί, απλά και μόνο με αλλαγή του προέδρου.

Πλέον όμως αυτού δυο φορές και με τις διαπραγματεύσεις σε εξέλιξη, τον Ιούνιο 2025 και τον περασμένο Φεβρουάριο, η Αμερική με το Ισραήλ επιτέθηκαν με μεγάλη σφοδρότητα στο Ιράν. Αυτό εξηγεί γιατί σήμερα το Ιράν αντιμετωπίζει κάθε νέα αμερικανική πρόταση με βαθιά δυσπιστία.

Οι αντιφάσεις της εξωτερικής πολιτικής Τραμπ

Βέβαια αυτή η προσέγγιση της Ουάσινγκτον εμφανίζεται και σε άλλα μέτωπα. Στην Ουκρανία, ο Τραμπ έχει κατά καιρούς δηλώσει ότι μπορεί να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο μέσω διαπραγμάτευσης, ενώ ταυτόχρονα έχει υιοθετήσει σκληρή ρητορική απέναντι στη Ρωσία, όταν έκρινε ότι η Μόσχα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του.

Στη Μέση Ανατολή, δηλώνει ότι επιδιώκει σταθερότητα, αλλά υποστηρίζει πολιτικές που, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, αυξάνουν τον κίνδυνο περιφερειακής κλιμάκωσης. Πρόσφατο παράδειγμα, η Συμφωνία για την πυρηνική ενέργεια με την Σαουδική Αραβία. Στο εμπόριο, επικαλείται την ανάγκη προστασίας της αμερικανικής οικονομίας, ενώ οι εκτεταμένοι δασμοί και οι εμπορικές συγκρούσεις έχουν δημιουργήσει νέες αβεβαιότητες στις διεθνείς αγορές. Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των περιπτώσεων είναι η έμφαση στην άσκηση πίεσης ως κύριου εργαλείου διαπραγμάτευσης και αυτή η ίδια η προσωπικότητα του προέδρου Τραμπ.

Το Ιράν δεν είναι… ανίσχυρο

Το Ιράν δεν είναι ένα απομονωμένο μικρό κράτος. Μιλάμε για μία χώρα περίπου 93 εκατομμυρίων κατοίκων, με γεωγραφικό βάθος, ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, σημαντικές πυραυλικές δυνατότητες και πολυεπίπεδες περιφερειακές σχέσεις. Διατηρεί στενή συνεργασία με τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ έχει ενισχύσει τη θέση του σε εναλλακτικούς διεθνείς οργανισμούς και οικονομικά δίκτυα.

Ενώ οι αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες είναι σε θέση να “διαβάσουν”, να αναλύσουν και να κάνουν καίριες εκτιμήσεις, οι στενοί συνεργάτες του Τραμπ που του λένε αυτά που θέλει να ακούει, θεωρούν ότι μετά από 145 ημέρες σύγκρουσης το Ιράν μπορεί να υποκύψει απλώς μέσω μεγαλύτερης πίεσης, αγνοώντας την γεωπολιτική πραγματικότητα.

Το Βιετνάμ δίδαξε ότι η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί. Το Αφγανιστάν δίδαξε ότι ακόμη και είκοσι χρόνια πολέμου δεν εγγυώνται πολιτική νίκη. Το Ιράκ δίδαξε ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος δεν συνεπάγεται σταθερότητα. Σήμερα επαναλαμβάνεται το ίδιο λάθος απέναντι στο Ιράν. Όχι επειδή η Αμερική δεν διαθέτει στρατιωτική ισχύ. Αλλά επειδή φαίνεται να αναζητά στρατιωτικές λύσεις σε προβλήματα που είναι πρωτίστως πολιτικά και γεωστρατηγικά.

Το πραγματικό δίλημμα

Οι υπερδυνάμεις δεν αποτυγχάνουν επειδή δεν μπορούν να κερδίσουν μάχες. Αποτυγχάνουν όταν συγχέουν τη νίκη στο πεδίο της μάχης με την επίτευξη των πολιτικών τους στόχων. Αν οι Αμερικανοί συνεχίσουν να εναλλάσσουν διαπραγματεύσεις, κυρώσεις, στρατιωτικές απειλές και κινήσεις αποκλιμάκωσης, χωρίς ένα συνεκτικό στρατηγικό σχέδιο, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να επιβεβαιωθεί η ιστορική ειρωνεία: Να διαθέτει η Ουάσινγκτον την ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή στον κόσμο, αλλά να αδυνατεί να μετατρέψει αυτή την υπεροχή σε μια σταθερή και διαρκή πολιτική νίκη.

Η συνεχής εναλλαγή μεταξύ απειλής και διαπραγμάτευσης, μεταξύ συμβιβασμού και μαξιμαλισμού, που δυσκολεύει συμμάχους και αντιπάλους να προβλέψουν τις αμερικανικές κινήσεις αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων στρατηγικών υπολογισμών.

Η μεγάλη στρατηγική αδυναμία

Ο πόλεμος είναι ουσιαστικά μία πολιτική πράξη η οποία χρησιμοποιεί ως κύριο μέσο την στρατιωτική βία. Αυτό σημαίνει ότι κάθε στρατιωτική επιχείρηση οφείλει να υπηρετεί έναν σαφώς καθορισμένο πολιτικό σκοπό. Στην περίπτωση του Ιράν, όμως, προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα, ποιος ακριβώς ήταν ο τελικός πολιτικός στόχος της Ουάσινγκτον;

Η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος; Η καταστροφή ή τουλάχιστον η εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος; Το βαλλιστικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης; Η αποδυνάμωση του δικτύου των περιφερειακών συμμάχων της; Ή μήπως μία απόδειξη ότι η πανίσχυρη Αμερική επιβάλει τους κανόνες; Σήμερα η αμερικανική στρατιωτική προσπάθεια ξεχνάει όλα τα παραπάνω και εστιάζεται κατά ομολογία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στο να ανοίξει με ασφάλεια το Στενό του Ορμούζ, το οποίο όμως πριν τον πόλεμο ήταν… ανοικτό!

Όλη αυτή η ασάφεια δημιούργησε τον κίνδυνο τα στρατιωτικά μέσα να αποσυνδεθούν από τον πολιτικό σκοπό που υποτίθεται ότι όφειλαν να υπηρετούν. Κρίνεται σκόπιμο να επαναλάβουμε ξανά ότι όταν απουσιάζουν σαφώς καθορισμένοι και ρεαλιστικοί πολεμικοί στόχοι, ένα διακριτό και επιτεύξιμο επιθυμητό τελικό αποτέλεσμα και μια βιώσιμη στρατηγική εξόδου, ακόμη και η ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή του κόσμου κινδυνεύει να μετατρέψει τις τακτικές επιτυχίες σε στρατηγική αποτυχία.

Διαπιστώσεις – Συμπεράσματα

Η σύγκρουση αυτή αποτελεί μία υπενθύμιση ότι η στρατηγική δεν είναι η συσσώρευση ισχύος ούτε η διαδοχή εντυπωσιακών στρατιωτικών ενεργειών. Είναι η ικανότητα να συνδέονται με συνέπεια οι πολιτικοί σκοποί, τα στρατιωτικά μέσα και η διπλωματία σε ένα ενιαίο σχέδιο. Όταν αυτή η σύνδεση διαρρηγνύεται, ακόμη και η συντριπτική στρατιωτική υπεροχή χάνει την αποτελεσματικότητά της.

Η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν δοκιμάζονται όταν κερδίζουν μάχες, αλλά όταν αδυνατούν να μετατρέψουν τις επιχειρησιακές επιτυχίες σε διαρκή πολιτικά αποτελέσματα. Από το Βιετνάμ μέχρι το Αφγανιστάν και το Ιράκ, το επαναλαμβανόμενο πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη δύναμης, αλλά η ασάφεια ως προς το τι ακριβώς επιδίωκαν να επιτύχουν.

Η μεγαλύτερη παγίδα για κάθε υπερδύναμη είναι η αλαζονεία της ισχύος. Η πεποίθηση ότι μπορεί να υποκαταστήσει τη στρατηγική σκέψη. Όμως, όπως απέδειξε επανειλημμένα η ιστορία, η ισχύς χωρίς σαφή πολιτική κατεύθυνση δεν παράγει στρατηγικά αποτελέσματα. Όταν μάλιστα υπεισέρχονται προσωπικές επιλογές και αυτοσχεδιασμός παράγονται παρατεταμένες κρίσεις, ακούσιες κλιμακώσεις και σοβαρά στρατηγικά αδιέξοδα. Ως ακροτελεύτια παρατήρηση θα λέγαμε ότι καθίσταται εύκολα αντιληπτό ότι οι αυτοσχεδιασμοί του Τραμπ κάνουν την διεθνή ασφάλεια εξαιρετικά εύθραυστη και φέρνουν την παγκόσμια οικονομία σε αναταραχή.

Το να τρέχει εγκαινιάζοντας κέντρα υγείας χωρίς γιατρούς και κόβοντας κορδέλες είναι το μόνο που του έχει απομείνει, αλλά είναι αμφίβολο εάν πλέον μπορούν αυτά να ανατάξουν τη ΝΔ από το 21%-23% που βρίσκεται. Τελευταία του ελπίδα είναι το πακέτο των δύο δισ. που θα μοιράσει στην ΔΕΘ. Αλλά και εδώ η προϊστορία δεν ευνοεί τους σχεδιασμούς του. Και άλλοι το έκαναν στο παρελθόν, χωρίς το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Άλλωστε και το 1,8 δισ. που μοίρασε πέρυσι μικρό αποτέλεσμα είχε. 

Θα αντέξει μέχρι την Άνοιξη; 

Καθώς μάλιστα το κυρίαρχο αίσθημα στο κοινωνικό σώμα – σύμφωνα με τα ποιοτικά στοιχεία των μετρήσεων – δεν είναι ο φόβος αλλά η οργή, που μπορεί να βγει εκτός κυβερνητικού ελέγχου, αρχίζει και διαφαίνεται το ενδεχόμενο της ραγδαίας κατάρρευσης. Εν ολίγοις ελλοχεύει ο κίνδυνος, για τον ίδιο, να πάει σε πρόωρες εκλογές, όχι γιατί έτσι θα αποφασίσει, αλλά γιατί δεν θα μπορεί να κάνει διαφορετικά.

Οι δικαστικές υποθέσεις που θα ανοίξουν από τον Σεπτέμβριο, οι εξελίξεις γύρω από τον ΟΠΕΚΠΕ, οι υποκλοπές, τα Τέμπη, τα διάφορα σκάνδαλα, όπως τα σπιτάκια της ανακύκλωσης που ξεφυτρώνουν, ή οι φήμες για ευρωπαϊκή έρευνα γύρω από το Ταμείο Ανάκαμψης, επιτείνουν το ενδεχόμενο αυτό, όσο και αν δεν είναι το πιθανότερο. 

Κανείς δεν στοιχηματίζει στον Μητσοτάκη 

Κανείς δεν θα στοιχημάτιζε έστω και ένα ευρώ στο ότι ο Μητσοτάκης θα κερδίσει την αυτοδυναμία. Αλλά ακόμη και στο στοίχημα για 30%, που οι αυλικοί συντηρούν με τις πρόθυμες δημοσκοπικές και την τραβηγμένη εκτίμηση ψήφου, θα ζητούσε κανείς υψηλή απόδοση για να βάλλει τα λεφτά του.

Εκείνο το οποίο στο εσωτερικό της ΝΔ θεωρούν ότι είναι ακόμη εφικτό είναι το 25%. Αλλά με ένα μεγάλο ερωτηματικό για πόσο θα διατηρηθεί σαν προοπτική. Και κάπως έτσι ανοίγουν όλα τα σενάρια για την επόμενη ημέρα των εκλογών, όσον αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης που συνδέονται όμως και με την παραμονή στην ηγεσία της ΝΔ του Μητσοτάκη. 

Εάν στις εκλογές πέσει κάτω από 25%, το ερώτημα της ηγεσίας θα προκύψει ήδη από την Κυριακή των εκλογών. Κανείς δεν συνεργάζεται με τον Μητσοτάκη, από όσους θα είναι στο παιχνίδι των συνεργασιών: Αλέξης Τσίπρας, Νίκος Ανδρουλάκης, Αντώνης Σαμαράς, ξεκινούν από την προϋπόθεση να μην είναι ο Μητσοτάκης υποψήφιος για την πρωθυπουργία.

Έχει ιδιαίτερη σημασία ότι το ταμπού της πρωθυπουργίας το έσπασε ο Άδωνις Γεωργιάδης με πονηρό τρόπο, δήθεν για να το απορρίψει. Και το έβαλε στην ατζέντα, όπως και την αποενοχοποίηση της δεξιάς ψήφου, σε ένα κόμμα Σαμαρά. Πιο ωμά και απροσχημάτιστα το έβαλε ο Γιώργος Βλάχος: Τις κυβερνητικές συνεργασίες θα τις υποδείξει και θα τις υποβάλλει το εκλογικό αποτέλεσμα, είπε εν ολίγοις ο καραμανλικός βουλευτής, που το τελευταίο διάστημα κλιμακώνει το προσωπικό του αντάρτικο. Άρα κυβέρνηση συνεργασίας, ακόμη και χωρίς τον Κυριάκο. 

Το τελευταίο πλεονέκτημα 

Ο Μητσοτάκης έχει ένα πλεονέκτημα που του προσφέρει ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος και η έλλειψη ενός προσώπου και ενός φορέα που θα πρόβαλε καθαρά ως η εναλλακτική λύση στην διεφθαρμένη διακυβέρνησή του. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει μεν κατοχυρώσει την δεύτερη θέση και διατηρεί την σχετική δυναμική, ωστόσο απέχει ακόμη από το να καθιερωθεί ως εναλλακτική λύση. Για αυτό και ο Μητσοτάκης στρέφει συνεχώς τα πυρά του κατά του ΠΑΣΟΚ. Αφενός για να αποσπάσει ψηφοφόρους από την δεξαμενή του και αφετέρου για να εκβιάσει μία συνεργασία μαζί του, έστω και μετά από διάσπαση. 

Το μεγάλο ερώτημα είναι το κόμμα Σαμαρά που προς το παρόν κινείται από το 5% έως το 15%, δίχως να έχει εμφανιστεί. Φυσικά ο Αντώνης Σαμαράς δεν επιδιώκει να βλάψει τη ΝΔ, ή να ρίξει τον Μητσοτάκη, (αυτά είναι αστεία της κυβερνητικής προπαγάνδας που δεν μπορεί να τον αντιμετωπίσει). Στόχος του είναι να πρωταγωνιστήσει στον σχηματισμό κυβέρνησης την επόμενη ημέρα, κάτι που εξ αντανακλάσεως θα αποδυναμώσει τον Μητσοτάκη και θα εντείνει την εσωτερική αμφισβήτηση. 

Αθόρυβα και παρασκηνιακά κινούνται οι δελφίνοι 

Ενδεικτικό της αποδυνάμωσης του Κυριάκου είναι ότι οι δελφίνοι κάνουν προπαρασκευαστικές κινήσεις. Φυσικά όλοι ομνύουν πίστη στον αρχηγό και επαναλαμβάνουν από υποχρέωση το επίσημο αφήγημα, ωστόσο ο ασκός του Αιόλου έχει ανοίξει. Παρασκηνιακά και αθόρυβα, ο καθένας με τον τρόπο του ετοιμάζονται ο Νίκος Δένδιας, ο Κωστής Χατζηδάκης, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Βασίλης Κικίλιας, αλλά και ο επίτροπος, Απόστολος Τζιτζικώστας.

Ο Δένδιας επικεντρώνει στο υπουργείο (άλλωστε η Άμυνα πάντα πουλάει) και αποφεύγει πολιτικές δηλώσεις που προκαλούν τις γκρίνιες του Μαξίμου. Ο Χατζηδάκης έχει καθημερινή παρουσία ως βασικός υποστηρικτής του κυβερνητικού έργου και φυσιολογικός διάδοχος. Ο Πιερρακάκης ήδη διερευνά πιθανές συμμαχίες. Ο Γεωργιάδης βάζει ατζέντα και απαντά στο Μαξίμου όταν διαμαρτύρεται “εσείς την δουλειά σας και εγώ την δική μου”. Ο Κικίλιας αξιοποιεί τις διασυνδέσεις του υπουργείου του.

Όσο για τον Τζιτζικώστα, λέει ότι ακόμη είναι πενήντα και μπορεί να περιμένει, επιβεβαιώνοντας ότι είναι στο παιχνίδι. Φιλοδοξίες διατηρούν για την κούρσα της διαδοχής (ή σε κάθε περίπτωση να συμμετάσχουν στο παιχνίδι που θα διαμορφώσει τους συσχετισμούς) ο Μάκης Βορίδης, η Νίκη Κεραμέως, ο Κώστας Κυρανάκης. Ερώτημα επίσης είναι εάν θα επιστρέψει στις προ δεκαετίας φιλοδοξίες της η Όλγα Κεφαλογιάννη. 

Σαν μία παρτίδα σκάκι, κάποιοι προσπαθούν να υπολογίσουν τις επόμενες κινήσεις και μέχρι πού θα έφθανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προκειμένου να διατηρήσει ασπίδες προστασίας: Μέχρι και στην διάσπαση της ΝΔ; 

Από την άλλη πλευρά, ο Geoffrey Hinton – ο λεγόμενος “νονός της AI” – προειδοποιεί ότι τα συστήματα εξελίσσονται ταχύτατα με ικανότητες παραπλάνησης και αντικατάστασης εργασίας, που ξεπερνούν κάθε πρόβλεψη. Ακούγοντας τις δύο φωνές μαζί, βλέπουμε την ουσία της στιγμής: μια τεχνολογία που διαφημίζεται ως σωτήρια για το κλίμα και τις φυσικές καταστροφές, ενώ ταυτόχρονα οι δημιουργοί της παραδέχονται ότι δεν μπορούν πλέον να την ελέγξουν πλήρως. Αυτή η αντίφαση δεν είναι ακαδημαϊκή – έχει άμεσες συνέπειες σε ανθρώπινες ζωές, οικοσυστήματα και κοινότητες που βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης.

Το διπλό πρόσωπο της “πράσινης” Τεχνητής Νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πραγματική δυνατότητα να συμβάλει στην προστασία της ζωής: συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμύρες και κυκλώνες, βελτιστοποίηση ενεργειακών δικτύων, παρακολούθηση αποψίλωσης δασών και θαλάσσιας ρύπανσης, μοντέλα πρόβλεψης για διαχείριση καταστροφών. Αυτά δεν είναι θεωρητικά οφέλη· σώζουν ήδη ζωές σε περιοχές που δεν έχουν άλλους πόρους.

Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια τεχνολογία έχει ένα βαρύ οικολογικό αποτύπωμα, που σπάνια μπαίνει στη δημόσια συζήτηση: τεράστια κέντρα δεδομένων με τεράστια κατανάλωση ενέργειας και νερού, εξόρυξη σπάνιων μετάλλων για την υλική υποδομή της, ηλεκτρονικά απόβλητα από την ταχύτατη ανανέωση εξοπλισμού.

Και υπάρχει ένας τρίτος, πιο ανησυχητικός κίνδυνος: η ίδια τεχνολογία, που προβλέπει μια πλημμύρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παραγάγει τα “επιστημονικά” επιχειρήματα που δικαιολογούν μια περιβαλλοντικά καταστροφική επένδυση ή για να αδρανοποιήσει την αντίδραση της κοινής γνώμης μέσω στοχευμένης παραπληροφόρησης. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι “η AI” αφηρημένα, αλλά ποιος αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιηθεί και ποιος λογοδοτεί όταν η χρήση της βλάπτει αντί να προστατεύει.

Εγκληματογόνες ασυμμετρίες σε καιρό κλιματικής κρίσης

Η έκθεση “The Malicious Use of Artificial Intelligence” είχε ήδη επισημάνει από το 2018 πώς η AI ενισχύει υπαρκτές απειλές: Στοχευμένη χειραγώγηση, μαζική επιτήρηση, συνθετικό περιεχόμενο που υπονομεύει την εμπιστοσύνη. Στο περιβαλλοντικό πεδίο αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο: εταιρείες και κρατικοί φορείς με πρόσβαση σε ισχυρά εργαλεία AI μπορούν να “βελτιστοποιήσουν” την εξόρυξη πόρων, να μοντελοποιήσουν πώς θα αποφύγουν κανονιστικούς ελέγχους, ή να παράγουν αφηγήματα που νομιμοποιούν αποφάσεις με καταστροφικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Οι πληγείσες κοινότητες – συχνά οι πιο φτωχές και οι λιγότερο εξοπλισμένες τεχνολογικά – δεν έχουν αντίστοιχα εργαλεία άμυνας. Αυτή είναι η ίδια η ουσία της “εγκληματογόνου ασυμμετρίας”: H τεχνολογία δεν είναι εγγενώς κακή, αλλά η κατανομή της ενισχύει δραματικά την υπάρχουσα ανισορροπία ισχύος ανάμεσα σε όσους ρυπαίνουν και σε όσους υφίστανται τις συνέπειες.

Πλαίσια όπως το NIST AI Risk Management Framework προσφέρουν χρήσιμη δομή – GOVERN, MAP, MEASURE, MANAGE – αλλά παραμένουν κατά κύριο λόγο εθελοντικά και οργανωσιοκεντρικά. Δεν θέτουν ερωτήματα του τύπου: ποιο είναι το ενεργειακό και υδάτινο αποτύπωμα ενός συστήματος AI σε σχέση με το όφελος που προσφέρει; Ποιος ελέγχει αν ένα “σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης” χρησιμοποιείται πράγματι για την προστασία πληθυσμών ή για να δικαιολογήσει επενδυτικές αποφάσεις που τους εκθέτουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο;

Τι θα σήμαινε AI στην υπηρεσία της επιβίωσης

Αν παίρναμε στα σοβαρά την ιδέα ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να υπηρετεί την ανθρώπινη επιβίωση και όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη, θα χρειαζόμασταν τουλάχιστον τα εξής:

• Υποχρεωτική διαφάνεια για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κάθε μεγάλου συστήματος AI – ενεργειακή κατανάλωση, χρήση νερού, πηγές ενέργειας – με ανεξάρτητο έλεγχο, όχι αυτο-αξιολόγηση από τις ίδιες τις εταιρείες που το αναπτύσσουν.
• Ρητή απαγόρευση ή αυστηρός περιορισμός της χρήσης εργαλείων AI για την παραγωγή αφηγημάτων που υπονομεύουν την επιστημονική συναίνεση για το κλίμα ή που νομιμοποιούν περιβαλλοντικά επιζήμιες επενδύσεις.
• Πραγματική, όχι συμβολική, ενδυνάμωση των πληγεισών κοινοτήτων και του Παγκόσμιου Νότου: πρόσβαση σε τεχνολογία έγκαιρης προειδοποίησης που συνοδεύεται από τοπική κυριότητα, δικαίωμα ελέγχου και τροποποίησης των συστημάτων, όχι νέα εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους.
• Συμμετοχική διακυβέρνηση, όπου περιβαλλοντικοί επιστήμονες, κοινότητες πρώτης γραμμής και ανεξάρτητοι ερευνητές – όχι μόνο κυβερνήσεις και τεχνολογικοί κολοσσοί – έχουν ουσιαστική φωνή στο πώς ρυθμίζεται η τεχνολογία που θα κρίνει, κυριολεκτικά, ζητήματα ζωής και θανάτου.

Η ώρα των επιλογών: Η κλιματική κρίση δεν περιμένει να ωριμάσουν οι θεσμοί διακυβέρνησης της AI. Κάθε χρόνο καθυστέρησης σε ουσιαστική ρύθμιση είναι ένας χρόνος όπου η τεχνολογία αναπτύσσεται με βάση κριτήρια κερδοφορίας και γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όχι προστασίας της ζωής. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πράγματι να είναι εργαλείο επιβίωσης, αλλά μόνο αν σχεδιαστεί, ελεγχθεί και διαχειρισθεί με αυτόν ακριβώς τον στόχο, και όχι ως υποπροϊόν μιας κούρσας ισχύος όπου το περιβάλλον και οι πιο ευάλωτοι πληρώνουν πρώτοι το τίμημα.

Ο Νίκος Πασσάς είναι καθηγητής Εγκληματολογίας και Ποινικής Δικαιοσύνης στο Πανεπιστήμιο Northeastern της Βοστώνης.

Να κόψω δρόμο; Η ζωή σήμερα είναι γρήγορη. Ανάμεσα σε δουλειά, οικογένεια και υποχρεώσεις, το να βρει κανείς χρόνο για να φροντίσει τη διατροφή του μοιάζει με πολυτέλεια. Πόσο μάλλον αν έχεις κάνει πολλές προσπάθειες με διαιτολόγους όχι μόνο να αλλάξεις το βάρος σου, αλλά και να το διατηρήσεις. Βλέπεις, δοκίμασες δίαιτες όπως διαλειμματική, keto, dukan, πήρες φαρμακευτική αγωγή, όπως Xenical, Αlli ή Reductil, αλλά πάλι δεν έφτασες στο στόχο σου και να τον διατηρήσεις.

Σκέψου διαφορετικά. Ως διαιτολόγος, καταλαβαίνω απόλυτα τις απαιτήσεις της σύγχρονης καθημερινότητας και κατανοώ ότι η επιθυμία για γρήγορη και αποτελεσματική λύση μπορεί να σε οδηγήσει ακόμη και σε ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους, παρόλο που μπορεί να μην απευθύνονται σε σένα.

Αυτός ο οδηγός δεν είναι απλώς για να μάθεις τι είναι αυτές οι θεραπείες. Στόχος του είναι να σε βοηθήσει να κατανοήσεις πώς λειτουργούν, ποιοι μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν με ασφάλεια, ποιες είναι οι παρενέργειες και πώς να μεγιστοποιήσεις τα αποτελέσματα τους, πάντα σε συνδυασμό με έξυπνες διατροφικές και lifestyle στρατηγικές. Στο τέλος, θα ξέρεις ακριβώς τι πρέπει να γνωρίζεις πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση — χωρίς μύθους, χωρίς υπερβολές, με πρακτικές πληροφορίες που μπορείς να εφαρμόσεις στην καθημερινότητά σου.

Ενέσιμες Θεραπείες

Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους αποτελούν πλέον μια σημαντική επιλογή για άτομα με υπερβάλλον σωματικό βάρος, όταν η διατροφή και η άσκηση από μόνες τους δεν αρκούν για την επίτευξη και διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Στην αγορά υπάρχουν διάφορες κατηγορίες φαρμάκων, καθεμία με διαφορετικό μηχανισμό δράσης, συχνότητα χορήγησης και αποτελεσματικότητα. Η βασική κατηγορία περιλαμβάνει τους GLP-1 αγωνιστές, οι οποίοι μιμούνται την ορμόνη GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1). Αυτή η ορμόνη εκκρίνεται φυσιολογικά από το έντερο μετά το γεύμα:

• μειώνοντας την όρεξη
• επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου και
• ενισχύοντας την έκκριση ινσουλίνης, βοηθώντας στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.

Η χρήση των GLP-1 αγωνιστών έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική και στην απώλεια βάρους και τη βελτίωση παραμέτρων, όπως τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και η αρτηριακή πίεση. Οι GLP-1 αγωνιστές αποτελούν τη βασική και πιο διαδεδομένη κατηγορία ενέσιμων θεραπειών απώλειας βάρους. Δρουν μιμούμενοι τη φυσική ορμόνη GLP-1, επηρεάζοντας άμεσα την όρεξη, τον κορεσμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

Στη συνέχεια θα αναφερθώ στα δύο πιο γνωστά και κλινικά τεκμηριωμένα φάρμακα αυτής της κατηγορίας, εξηγώντας πώς λειτουργούν, τι αποτελέσματα προσφέρουν και σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται.

Η σεμαγλουτίδη είναι ο πιο γνωστός και ευρέως χρησιμοποιούμενος GLP-1 αγωνιστής. Ήξερες ότι η σεμαγλουτίδη χρησιμοποιείται πάνω από 15 χρόνια για τον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η σεμαγλουτίδη, αν και χρησιμοποιείται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τη δεδομένη στιγμή έχει λάβει έγκριση μόνο στην Αμερική και μόνο για το σκεύασμα με επωνυμία “Wegovy”. Η χορήγησή του είναι συνήθως εβδομαδιαία, γεγονός που διευκολύνει τη συμμόρφωση των ασθενών.

Η σεμαγλουτίδη είναι αποτελεσματική; Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να προκαλέσει απώλεια βάρους 10-15% μέσα σε 6-12 μήνες, όταν συνδυάζεται με διατροφικές οδηγίες και ήπια σωματική δραστηριότητα. Η σεμαγλουτίδη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για άτομα με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2, υπέρταση ή δυσλιπιδαιμία. Η λιραγλουτίδη δρα με παρόμοιο μηχανισμό με τη σεμαγλουτίδη, αλλά επειδή η χορήγησή της είναι καθημερινή μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερη προσαρμογή στον τρόπο ζωής του ατόμου.

Η λιραγλουτίδη είναι αποτελεσματική;

Έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην απώλεια βάρους περίπου 5-10% και χρησιμοποιείται επίσης στη ρύθμιση της γλυκόζης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη. Για τη διαχείριση της παχυσαρκίας, έχει λάβει έγκριση το σκεύασμα με εμπορική ονομασία Saxenda, σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση. Αντίστοιχα με τη σεμαγλουτίδη,χορηγείται σε ενήλικες με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2 ή υπέρταση.

Ποια θεραπεία να επιλέξω; Η επιλογή μεταξύ λιραγλουτίδης και σεμαγλουτίδης εξαρτάται από την προσωπική προτίμηση, την ανεκτικότητα και το κόστος, αλλά και από την ιατρική αξιολόγηση. Υπάρχουν συνδυαστικές θεραπείες. Η νέα γενιά ενέσιμων θεραπειών περιλαμβάνει τους διπλούς αγωνιστές GIP + GLP-1, όπως η τιρζεπατίδη. Αυτά τα φάρμακα συνδυάζουν δύο ορμονικούς μηχανισμούς: αυτόν του GLP-1, που μειώνει την όρεξη και βελτιώνει τη γλυκαιμία, και αυτόν του GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide), που ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης και επηρεάζει θετικά τον μεταβολισμό λίπους.

Η Τιρζεπατίδη είναι αποτελεσματική; Τα αποτελέσματα φαίνονται εντυπωσιακά και ελκυστικά, με μέση απώλεια βάρους που μπορεί να φτάσει έως και 20% σε 6-12 μήνες, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ελκυστικά για ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία ή υψηλό μεταβολικό κίνδυνο.

Πέρα από τους GLP-1 αγωνιστές και τους διπλούς αγωνιστές, βρίσκονται σε ανάπτυξη νέες ενέσιμες θεραπείες που στοχεύουν πολλαπλές ορμονικές οδούς ταυτόχρονα, με στόχο την ακόμα μεγαλύτερη απώλεια βάρους και τη βελτίωση του μεταβολικού προφίλ. Ορισμένα φάρμακα υπό κλινική αξιολόγηση συνδυάζουν επιπλέον ορμόνες ή παράγοντες κορεσμού, ενώ άλλες θεραπείες επικεντρώνονται στη μείωση της λιπογένεσης και στη βελτίωση της ευαισθησίας των κυττάρων στην ινσουλίνη. Αν και πολλά από αυτά βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, αναμένεται ότι τα επόμενα χρόνια θα προσφέρουν νέες επιλογές για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με εξατομικευμένο τρόπο.

Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους δεν είναι μαγικές λύσεις, ούτε λειτουργούν ανεξάρτητα από τον οργανισμό. Αξιοποιούν βιολογικούς μηχανισμούς που ήδη υπάρχουν στο σώμα μας και απλώς τους ενισχύουν, τους ρυθμίζουν και σε πολλές περιπτώσεις τους αποκαθιστούν. Ο βασικός πυρήνας αυτών των θεραπειών είναι η επίδρασή τους στην όρεξη, τον κορεσμό, τη γλυκόζη και τη γαστρική κένωση, δηλαδή στον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται την τροφή και τα αποθέματα ενέργειας.

Οι GLP-1 και GIP αγωνιστές μιμούνται ορμόνες που παράγει φυσιολογικά το έντερο μετά από ένα γεύμα. Αυτές οι ορμόνες στέλνουν σήματα πληρότητας στον εγκέφαλο, ρυθμίζουν την απελευθέρωση ινσουλίνης και επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, βοηθώντας στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης αλλά και στη μείωση της όρεξης. Όταν ο οργανισμός λαμβάνει αυτά τα σήματα πιο αποτελεσματικά, το αποτέλεσμα είναι ότι πεινάς λιγότερο, χορταίνεις πιο εύκολα και τρως φυσικά μικρότερες ποσότητες.

Ένα από τα πιο συχνά σχόλια ατόμων που λαμβάνουν την θεραπεία είναι: «Δεν με νοιάζει το φαγητό όπως πριν – είναι σαν να ηρεμεί στο κεφάλι μου η σκέψη του φαγητού». Αυτό δεν είναι ψυχολογικό ή στη φαντασία, αλλά αποτέλεσμα της πραγματικής αλλαγής στη νευροορμονική λειτουργία που ρυθμίζει την επιθυμία για τροφή.

Παράλληλα, αυτές οι θεραπείες βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνουν τα επίπεδα φλεγμονής και επηρεάζουν θετικά το σπλαχνικό λίπος, το λίπος γύρω από τα όργανα στην περιοχή της κοιλιάς, το οποίο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων. Η απώλεια βάρους που προκαλούν αυτές οι θεραπείες οφείλεται κατά 70-80% στη μείωση της όρεξης και κατά 20-30% στην επίδραση στον μεταβολισμό. Αυτό εξηγεί γιατί δεν έχουν όλοι το ίδιο αποτέλεσμα και γιατί χρειάζεται πάντα διατροφική καθοδήγηση.

Διαβάστε την συνέχεια στο diaitologos

Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι διαιτολόγος – διατροφολόγος, M.Sc. Συγγραφέας & ιδρυτής του medNutrition.gr

Σύμφωνα με την επίμαχη διάταξη που χαρακτηρίζεται ως μεταβατική , ορίζεται ότι «η θητεία των τριμελών συμβουλίων διοίκησης των πολιτικών δικαστηρίων Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιώς, τόσο του Πρωτοδικείου όσο και του Εφετείου καθώς και οι διευθύνσεις των Εισαγγελιών Εφετών Αθηνών και των Εισαγγελιών Πρωτοδικών Αθηνών και Θεσσαλονίκης παρατείνεται μέχρι την 30.09.2027».

Οι λόγοι στους οποίους στηρίχθηκε η συγκεκριμένη τροπολογία παραμένουν μέχρι στιγμής αδιευκρίνιστοι αν και οι επικριτές της μιλούν για μία «φωτογραφική» ρύθμιση που αφορά τα πλέον νευραλγικά δικαστήρια της χώρας τα οποία χειρίζονται σημαντικές υποθέσεις μείζονος πολιτικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος . Το γεγονός μάλιστα πως σύντομα κάποιες από τις υποθέσεις αυτές είναι σε κομβικό σημείο ενώ άλλες φτάνουν στο ακροατήριο, γεννά ακόμη περισσότερα ερωτήματα ως προς τις πραγματικές προθέσεις που υποκρύπτει η εν λόγω διάταξη.

Μετά την ΕΛΑΣ (το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα) η οποία τόνισε πως είναι προκλητική η νομοθετική ρύθμιση «που δυναμιτίζει το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων», σειρά πήραν οι συνδικαλιστικές ενώσεις των δικαστικών λειτουργών.

Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων με ανακοίνωσή της δεν κρύβει τον αιφνιδιασμό της καθώς, όπως αναφέρει, η διάταξη αυτή δεν μπήκε καν σε διαβούλευση και εκφράζει την κατηγορηματική της αντίθεση. Επισημαίνοντας μάλιστα πως δεν είναι η πρώτη φορά που παρατείνεται η θητεία των διοικήσεων των δικαστηρίων αφού η πρακτική αυτή έχει γίνει επαναλαμβανόμενη τα δύο τελευταία χρόνια, καλεί το υπουργείο Δικαιοσύνης να δεσμευτεί πως τουλάχιστον αυτή θα είναι η τελευταία και δεν προχωρήσει σε άλλη παράταση.

«Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων οφείλει να επισημάνει τα σημαντικότερα ζητήματα που αναφύονται από τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις».

Όπως θα εκτεθεί και ειδικότερα παρακάτω, κάποιες πολύ σημαντικές αλλαγές που προτείνονται με το προς συζήτηση νομοσχέδιο και αφορούν στο αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων και την κατάσταση των δικαστικών λειτουργών, δεν διήλθαν το αναγκαίο στάδιο της διαβούλευσης, ώστε να συμπεριληφθούν στον θεσμικά αναγκαίο και επιβαλλόμενο από τις αρχές της καλής νομοθέτησης διάλογο αλλά εισάγονται απευθείας προς συζήτηση στη Βουλή κατά μη δικαιολογημένη παρέκκλιση από τις αρχές της καλής νομοθέτησης (αναλυτικά η ανακοίνωση της Ένωσης εδώ).

Μπάζωμα: Το Μαξίμου καλύπτει τον Φλωρίδη

Την παραπομπή του Χρήστου Τριαντόπουλου σε ειδικό δικαστήριο για την υπόθεση της διαμόρφωσης του χώρου του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, μετά την πρόταση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, σχολίασε ο Παύλος Μαρινάκης κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαπέλυσε δριμεία κριτική απέναντι στην αντιπολίτευση με αφορμή το αίτημά της να απομακρυνθεί ο Γιώργος Φλωρίδης από το υπουργείο Δικαιοσύνης. «Άλλο πράγμα το μπάζωμα το οποίο εντασσόταν στην ευρύτερη προσπάθεια της ομάδας των κομμάτων της περιβόητης “ξυλολιάδας”. Εκεί προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι υπήρχε ένα παράνομο φορτίο και επειδή ήθελαν να το κουκουλώσουν, μπάζωσαν τον χώρο και αυτό είναι το “περιβόητο” μπάζωμα. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με αυτό που ερευνά η Δικαιοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μαρινάκης.

«Η θεωρία του “μπαζώματος” με σκοπό τη συγκάλυψη έχει καταρρεύσει», συμπλήρωσε, παρόλο που η εισαγγελική πρόταση περιλαμβάνει την παραπομπή Τριαντόπουλου, του γαλάζιου πρώην Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, μεταξύ άλλων.

_{Γνωριζόμαστε συνεπώς με τον Ανδρέα, αλλά δεν είναι η γνωριμία κίνητρο γι’ αυτό το κείμενο. Άλλωστε, αν ήταν, θα το είχα επιχειρήσει 10 ή 15 χρόνια νωρίτερα. Το μόνο κίνητρο είναι πως, αν δεν τα γράψει κάποιος “από μέσα”, δεν πρόκειται να τα διαβάσετε ή να τα ακούσετε από πουθενά αλλού. Και καθώς πλησιάζουμε σε ηλικίες που το μέλλον γίνεται λιγότερο από το παρελθόν, καλό θεωρώ πως είναι ορισμένα πράγματα να προλάβουμε να τα διασώσουμε, αν δεν τα κάψουμε…».} 

Ανδρέας και Αναμπέλλα ή αλλιώς Αναμπέλλα Λέβιν-Φρέρη και Ανδρέας Φρέρης. Ζευγάρι εδώ και χρόνια στη ζωή αλλά και στον πολιτισμό, καθώς πραγματοποιούν από κοινού μια σειρά από πολιτιστικές δράσεις…κρατηθείτε: στην Ουρουγουάη, που είναι η πατρίδα της Αναμπέλλας, στην Ελλάδα, πατρίδα του Ανδρέα,  αλλά και στο Χονγκ Κονγκ, που αποτελεί μέχρι και σήμερα τον πιο σταθερό τόπο διαμονής τους, καθώς επιμένουν να ταξιδεύουν τακτικότατα μοιράζοντας το χρόνο τους ανάμεσα στην Κίνα, στο Μοντεβιδέο, στο Λονδίνο, στην Αθήνα, και πάλι απ’ την αρχή.

Στα πρώτα τους βήματα στο Χονγκ Κονγκ, η Αναμπέλλα εργαζόταν ως γιατρός, ενώ διετέλεσε και επίτιμη πρόξενος στο εκεί Προξενείο της Ουρουγουάης επί 22 χρόνια. Ο Ανδρέας Φρέρης, την ίδια στιγμή, εξελισσόταν σε έναν επιφανή οικονομολόγο πάνω σε θέματα Ασίας.  Ο ίδιος, με καταγωγή από τη Σύρο, είναι γιος του μεσοπολεμικού λογοτέχνη Βελισσάριου Φρέρη και της πεζογράφου -αλλά και εμβληματικής δασκάλας της Σχολής Τυχοπούλου, στην Πατησίων- Μαρίκας Φρέρη. 

Και οι δύο, όπως θα περίμενε κανείς, λατρεύουν τη μουσική. Η Αναμπέλλα μάλιστα παίζει και πιάνο, όχι επαγγελματικά, αλλά είναι πολύ καλή ως ερασιτέχνις. Διαθέτουν επίσης μια σημαντική συλλογή δίσκων, από βινύλια και cd, ενώ το διαμέρισμά τους στο Λονδίνο έτυχε να είναι μέρος του σπιτιού στο οποίο ο Σοπέν έδωσε την τελευταία του συναυλία με «μουσική δωματίου» στην Αγγλία, το 1847. 

Το ζεύγος Φρέρη στο Χονγκ Κονγκ

Από αυτή τη σύμπτωση αποφάσισαν να ιδρύσουν την «The Chopin Society of Hong Kong», το 1995,  για να διοργανώσουν εκδηλώσεις σχετικές με την κλασική μουσική. Μέσα σε αυτό το διάστημα πραγματοποίησαν εκατοντάδες παρουσιάσεις κλασικής μουσικής, με αποτέλεσμα να θεωρούνται ένας από τους πυλώνες για την καλλιέργεια του είδους στο Χονγκ Κονγκ. Πάντως μια από τις πρώτες  τους κινήσεις, το 2001, ήταν η παρουσίαση της «Καμεράτα», του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών,  υπό τη διεύθυνση του Α. Μυράτ,  στο «Festival of Light» στο Χονγκ Κονγκ, σε έργα Ελλήνων συνθετών. Αναφορικά με την Ελλάδα, η «The Chopin Society» έχει διοργανώσει αρκετά ρεσιτάλ πιάνου στη «Μεγάλη Βρετανία» και το (πρώην πλέον) «Χίλτον», υποστηριζόμενη από χορηγούς. 

Από το 2005 η «Chopin Society» άρχισε να διοργανώνει κάθε τρία χρόνια (με μία εξαίρεση το διάστημα 2014-2019) τον «Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου του Χονγκ Κονγκ» (Hong Kong International Piano Competition-HKIPC). Πιο συγκεκριμένα ο Διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε το 2005, 2008, 2011, 2014, 2019, 2022, 2025. Τα δύο «ενδιάμεσα» χρόνια ωστόσο διοργανωνόταν το «Joy of Music Festival» (JOMF), μέχρι που “επεκτάθηκε” και στον Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου. Να το πω διαφορετικά: αυτή τη στιγμή το Joy of Music Festival πραγματοποιείται κάθε χρόνο και κάθε τρία χρόνια περιλαμβάνεται και ο Διεθνής Διαγωνισμός πιάνου. 

Τόσο στο «Joy of Music Festival» όσο και στο «Διεθνή διαγωνισμό πιάνου» παρουσιάζονται οι πιο σημαντικοί καλλιτέχνες που μπορούν να εξασφαλιστούν, μετά από πρόσκληση της οργανωτικής επιτροπής, δηλαδή του Ανδρέα και της Αναμπέλλας, και αμείβονται γι’ αυτό.  Και αυτοί που συμμετέχουν είναι φυσικά πιανίστες αλλά επίσης βιολονίστες, τσελίστες, κλαρινετίστες, κιθαρίστες και λυρικοί τραγουδιστές. 

Προσοχή εδώ, το επαναλαμβάνω: δεν δηλώνουν συμμετοχή οι μουσικοί αλλά επιλέγονται. Διεξάγονται ακόμη master classes, στις οποίες συμμετέχουν προχωρημένοι μαθητές μετά από πρόταση των καθηγητών τους, πραγματοποιούνται εισηγήσεις πάνω σε διάφορα μουσικά θέματα, ενώ ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον τμήμα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένο στα νέα ταλέντα: σε πιτσιρικάδες (κυριολεκτικά!) τόσο από το Χονγκ Κονγκ όσο και από διάφορες άλλες περιοχές της Κίνας,  που παίζουν με αξιοζήλευτη δεξιοτεχνία. Οι θεατές παρακολουθούν αγοράζοντας εισιτήρια,  σε μεγάλο βαθμό επιδοτούμενα από το κράτος, ώστε το κόστος να μην αποτελεί εμπόδιο.

Μετά από τόσα χρόνια έχει δημιουργηθεί ένα ας πούμε φανατικό κοινό, που στηρίζει με συνέπεια το Φεστιβάλ. Από την πλευρά της η κυβέρνηση, πέρα από το ότι έχει τιμήσει το ζεύγος Φρέρη για την πολυετή προσφορά του,  στο «Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου» & στο «Joy of Music Festival» παρέχει δωρεάν όλες τις εγκαταστάσεις, ενώ καλύπτει τον μισό προϋπολογισμό του «Διεθνούς Διαγωνισμού». 

Δει δη χρημάτων!

Ο προϋπολογισμός βέβαια είναι το μεγάλο «αγκάθι», για όποιον σκεφτεί πως θα μπορούσε να μεταφερθεί το φεστιβάλ και κάπου αλλού: το κόστος συνολικά ανέρχεται περίπου στα 1.000.000 δολάρια ΗΠΑ που, εκτός από την κυβέρνηση, καλύπτονται και από χορηγούς της περιοχής. Μοναδική εξαίρεση ως προς την έδρα υπήρξε το 2022: το Χονγκ Κονγκ είχε κλείσει λόγω του κόβιντ, οπότε οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Αυστρία και μεταδόθηκαν μέσω live streaming εκεί. Αξίζει να αναφερθεί πως ο χώρος στον οποίο πραγματοποιήθηκε το Φεστιβάλ ήταν το Ανάκτορο Εστερχάζι, στο Eisenstadt κι αυτό έχει τον συμβολισμό του, καθώς εκεί πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της «επαγγελματικής» του ζωής ο Haydn…

Στα χρόνια διεξαγωγής του «Διεθνούς Διαγωνισμού»  και του «Joy of Music Festival» έχουν περάσει σπουδαίοι μουσικοί, όπως οι Vladimir Ashkenazy, Gary Graffman, Leon Fleischer, Vladimir Kraniev, Pascal Roge, Cyprien Katsaris, Eliso Virdsaladze, Borodin Quartet, ενώ οι επτά νικητές του διεθνούς διαγωνισμού πιάνου πραγματοποιούν ήδη σημαντική πορεία. Ορισμένες ηχογραφήσεις κυκλοφορούν ήδη σε cd από την Alpha-Omega Sound, που είναι και το επίσημο δισκογραφικό label της Chopin Society of Hong Kong. 

Ας σημειωθεί ότι τα τελευταία τρία χρόνια η Chopin Society παρουσιάζει σε όλες της τις εκδηλώσεις κονσέρτα κλασικής κινεζικής μουσικής, ως αυτόνομης και ισοδύναμης με τη δυτική, με βάση κυρίως το «κινεζικό βιολί» erhu.

Περιμένετε όμως: ως γνήσιος Συριανός και παιδί της πλατείας Αμερικής ο Ανδρέας κατάφερε το 2017, με την παρότρυνση φυσικά της Αναμπέλλας, και «πέρασε» ένα αφιέρωμα για το ρεμπέτικο στο φεστιβάλ, επιβεβαιώνοντας πως όπου υπάρχει λιμάνι μπορεί να ακούγεται κι ένα τρίχορδο. Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβλήθηκε η ταινία του Γιώργου Ζέρβα «Μ’ αρέσουν οι καρδιές σαν τη δική μου», κι ακούστηκε μπουζούκι με συνοδεία από μπαγλαμαδάκι στην αίθουσα συναυλιών,  με τη συμμετοχή του Δάνη Κουμαρτζή και κάποια συμβολή από τον… υποφαινόμενο. 

Η καρδιά της κλασικής μουσικής συνεπώς χτυπάει και στην Κίνα. Μην εκπλαγείτε  όμως αν σε μερικά χρόνια από σήμερα χτυπάει κυρίως στην Κίνα, γιατί το εκεί Κομουνιστικό Κόμμα παρέχει μια συνεχή και συνολική υποστήριξη, προκειμένου να μετατρέψει τη χώρα σε κέντρο της δυτικής κλασικής μουσικής. Και όσοι θα θέλατε να απολαύσετε μουσική από τον «Διεθνή Διαγωνισμό» και  «Joy of Music Festival» , σχεδόν σαν να ήσαστε στο Χονγκ Κονγκ, νομίζω πως αρκεί να πατήσετε play στον επίσημο δικτυακό τόπο της “The Chopin Society of H.K”. 

https://www.chopinsocietyhk.net/blank-7

ή εδώ

Ανανεωμένη υπηρεσία COSMOTE Travel Pass & Νέα Roaming Now πακέτα

Με την ανανεωμένη υπηρεσία COSMOTE Travel Pass οι πελάτες συμβολαίου της COSMOTE TELEKOM απολαμβάνουν ακόμη χαμηλότερες χρεώσεις όταν ταξιδεύουν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πελάτες μπορούν να χρησιμοποιούν τα λεπτά ομιλίας, τα SMS και τα GB του προγράμματός** τους όπως και στην Ελλάδα, σε περισσότερες από 120 χώρες σε όλο τον κόσμο, με νέα μειωμένη ημερήσια χρέωση ανάλογα με τη χώρα που επισκέπτονται. Στη Ζώνη Α*** η χρέωση διαμορφώνεται στα 5,95€/ημέρα από 7,69€ , ενώ στη Ζώνη Β στα 9,95€/ημέρα από 14,29€.

Επιπλέον, τα νέα Roaming Now πακέτα προσφέρουν μεγαλύτερο όγκο δεδομένων και μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης για πρόσβαση στο Internet εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη Ζώνη Α, οι συνδρομητές μπορούν να επιλέξουν πακέτα από 3,90€ με 1GB για 3 ημέρες, 6,90€ με 2GB για 7 ημέρες και 11,90€ με 5GB για 15 ημέρες, ενώ στη Ζώνη Β**** διατίθενται πακέτα από 8,90€ με 1GB για 3 ημέρες, 15,90€ με 2GB για 7 ημέρες και 19,90€ με 3GB για 15 ημέρες. Τα πακέτα αυτά είναι διαθέσιμα για όλους τους πελάτες συμβολαίου, καρτοκινητής, καρτοσυμβολαίου και COSMOTE NEO.

Νέα δυνατότητα προγραμματισμένης ενεργοποίησης Roaming Now πακέτων μέσω του COSMOTE TELEKOM App

Η COSMOTE TELEKOM προσφέρει, επίσης, τη νέα δυνατότητα προγραμματισμένης ενεργοποίησης Roaming Now πακέτων, επιτρέποντας στους ταξιδιώτες να αγοράζουν το πακέτο τους πριν από την αναχώρησή τους μέσα από το COSMOTE TELEKOM App, ορίζοντας μελλοντική ημερομηνία ενεργοποίησης. Έτσι, το πακέτο είναι έτοιμο προς χρήση με την άφιξή στον προορισμό τους, χωρίς να απαιτείται καμία επιπλέον ενέργεια.

Μέσα από το COSMOTE TELEKOM App, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν εύκολα και να ενεργοποιήσουν όλες τις διαθέσιμες λύσεις Roaming για τον προορισμό τους, επιλέγοντας το πακέτο που καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες του ταξιδιού τους.

_{*Όλες οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ 24%.}

_{**Ισχύει πολιτική ορθής χρήσης 3GΒ /ημέρα. Δείτε εδώ όρους και προϋποθέσεις χρήσης της υπηρεσίας.}

_{***Η Ζώνη Α περιλαμβάνει τις χώρες: Αζερμπαϊτζάν, Αλβανία, Ανδόρα, Αργεντινή, Αρμενία, Αυστραλία, Βιετνάμ, Βολιβία, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βραζιλία, Γεωργία, Γκέρνσεϊ, Γουατεμάλα, Γροιλανδία, Δομινικανή Δημοκρατία, Εκουαδόρ, Ελ Σαλβαδόρ, Ελβετία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ιαπωνία, Ινδία, Ινδονησία, Ιορδανία, Ισραήλ, Καζακστάν, Καναδάς, Κατάρ, Κίνα, Κολομβία, Κόσοβο, Κόστα Ρίκα, Κουβέιτ, Λευκορωσία, Μαλαισία, Μαρόκο, Μαυροβούνιο, Μεξικό, Νέα Ζηλανδία, Νήσοι Φερόε, Νήσος Μαν, Νικαράγουα, Νότια Αφρική, Νότια Κορέα, Ονδούρα, Ουρουγουάη, Πακιστάν, Παλαιστίνη, Παναμάς, Παραγουάη, Παρθένοι Νήσοι (ΗΠΑ), Περού, Σερβία, Σιγκαπούρη, Σουδάν, Σρι Λάνκα, Ταϊβάν, Ταϊλάνδη, Τζέρσεϊ, Τουρκία, Φιλιππίνες, Χιλή, Χονγκ Κονγκ.}

_{****Η Ζώνη Β περιλαμβάνει τις χώρες: Αγία Λουκία, Άγιος Βικέντιος & Γρεναδίνες, Άγιος Χριστόφορος & Νέβις, Αίγυπτος, Ακτή Ελεφαντοστού, Αλγερία, Ανγκουίλα, Αντίγκουα, Αφγανιστάν, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, Γκάνα, Γουιάνα, Γρενάδα, Δομινίκα, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράκ, Καμερούν, Καμπότζη, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Κένυα, Κιργιστάν, Κιριμπάτι, Κονγκό, Λιβερία, Μακάο, Μάλι, Μαυρίκιος, Μογγολία, Μοντσερράτ, Μπαρμπάντος, Μπαχάμες, Μπαχρέιν, Μποτσουάνα, Μπουρκίνα Φάσο, Μπρουνέι, Νήσοι Κέιμαν, Νήσοι Τερκς και Κέικος, Νίγηρας, Νιγηρία, Ολλανδικές Αντίλλες – Άγιος Μαρτίνος (St. Maarten), Ολλανδικές Αντίλλες – Κουρασάο, Ομάν, Ουγκάντα, Ουζμπεκιστάν, Παπούα Νέα Γουινέα, Πουέρτο Ρίκο, Πράσινο Ακρωτήρι, Ρωσία, Σαμόα, Σαουδική Αραβία, Σενεγάλη, Σιέρα Λεόνε, Σουαζιλάνδη, Τανζανία, Τατζικιστάν, Τζαμάικα, Τρινιντάντ & Τομπάγκο, Τυνησία.}

Το σχετικό νομοθέτημα- σκούπα, που ετέθη υπό βραχεία δημοσία διαβούλευση, αναθέτει σε ιδιωτικές επιχειρήσεις την εκμετάλλευση πωλητηρίων, αναψυκτηρίων, πωλήσεως εισιτηρίων και επιτρέπει ακόμη και την εκποίηση αρχαιολογικών κτιρίων και χώρων, όπως λχ. της Δήλου ή της Βεργίνας, που συγκεντρώνουν το διεθνές ενδιαφέρον, το οποίο όμως δεν μεγιστοποιεί υπό τις σημερινές συνθήκες επισκεψιμότητας το δημοσιοϋπαλληλικό τους προσωπικό.

Το νέο “νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου” συνιστάται να καλύψει ακριβώς το κενό αυτό της διεθνούς ζήτησης, αλλά έρχεται σε αντίθεση ενδεχομένως με την συνταγματική διάταξη τους άρθρου 7 του εν ισχύ συντάγματος, που θεωρεί τα πολιτιστικά αγαθά της κλασσικής περιόδου, αλλά και μεταγενέστερα ως “δημόσιο αγαθό” υπό τον αυστηρό έλεγχο του κράτους, που δεν είναι καθόλου βέβαιο εάν θα εξασφαλίζει η επιχειρηματική διαχείριση, η οποία αποσκοπεί στην μεγιστοποίηση του κέρδους.

Βέβαια το 60% των καθαρών προσόδων του ΝΠΙΔ θα επιστρέφεται στο δημόσιο, αλλά υπάρχει και “δημιουργική ασάφεια” ως προς τον έλεγχο και τις πρακτικές που θα εφαρμόσει ο ιδιώτης επιχειρηματίας περιορίζοντας την προσφορά ή αυξάνοντας την ζήτηση με παράλληλες εκδηλώσεις, που έχουν κατ’ επανάληψη χρησιμοποιηθεί σε αρχαιολογικούς χώρους στο Ωδείον Ηρώδου του Αττικού, αρχαία Αγορά και περιστύλιο της Στοάς του Αττάλου εμποδίζοντας την παρουσία του κοινού.

Το ιστορικό με την Ακρόπολη

Το συντονιστικό συμβούλιο των υπαλλήλων του ΥΠΠΟΛ φυσιολογικώς ανησυχεί και αντιδρά με στάση εργασίας, που θα αφήσει τους σημερινούς επισκέπτες της Ακροπόλεως και Παρθενώνος ανικανοποίητους, όπως κι εκείνους που σκανδαλίζονται από την τωρινή αποκλειστική ξενάγηση προσώπων ή ομάδων με ένα υψηλό τίμημα, το πρώτο βήμα ιδιωτικοποιήσεως δημοσίου αρχαιολογικού χώρου υπό της σημερινής κυβερνήσεως, που δεν ομολογείται όπως η “χρυσή βίζα” που έχει ανεβάσει την αξία των… αυτοχθόνων ακινήτων. Εδώ “cut” (διακοπή), που θα έλεγε ο κινηματογραφικός Κρίστοφερ Νόλαν. Το περιστατικό είχε προβλέψει ο… Σοφοκλής Βενιζέλος στην δεκαετία του 1950.

Καθ’ ά διηγήθηκε ο πρώην γραμματέας της Λέσχης Φιλελευθέρων και υπουργός Εμμανουήλ Κοθρής, συνοδεύοντας τον γιό του μεγάλου Βενιζέλου σε μία κάθοδο τους με “κούρσα Στουτεμπέκερ” από την Κηφισιά, όταν έφθασαν στου Θών (νυν Αμπελόκηπους), απ’ όπου, τότε, με τα χαμηλά κτίρια των Αθηνών και της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας, φαινόταν όχι μόνο η Ακρόπολη, αλλά ευκρινώς και η θάλασσα του Φαλήρου, ο επονομαζόμενος χαϊδευτικά “Κληκλής”, γύρισε στο πλάι και είπε στον Κοθρή: “Μανώλη , ατένισε την Ακρόπολη, γιατί οψέποτε ο Μητσοτάκης αναλάβει εξουσία, θα την πουλήσει!…”.

Βέβαια, αναφερόταν στον Κωνσταντίνο, πατέρα του σημερινού πρωθυπουργού, επί των ημερών όμως του οποίου έμελλε το σύγχρονο “επιτελικό κράτος” να παραιτηθεί του δημοκρατικού χαρακτήρα των αρχαιοελληνικών πολιτιστικών αγαθών, ως κτήματος όλων των ισότιμων καταναλωτών, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

«Εξετάζω μια μαζική επίθεση. Μεγαλύτερη από ποτέ. Είμαι κοντά στη λήψη απόφασης. Είμαστε απολύτως έτοιμοι γι’ αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και δεν έχουν δοθεί νέες εντολές προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στον ρόλο του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι «θα συμμετείχε μέσα σε δύο λεπτά, αν του το ζητούσα», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ μπορούν να προχωρήσουν σε επιχείρηση χωρίς τη συνδρομή άλλης χώρας.Την ίδια στιγμή, προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη εμπλοκή του Ισραήλ θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από την Τεχεράνη, σημειώνοντας ότι θα υπήρχαν «συνέπειες» σε μια τέτοια εξέλιξη.

Μπαράζ πληγμάτων

«Στις 22:30» (σ.σ. ώρα Ουάσιγκτον· 05:30 ώρα Ελλάδας), ο αμερικανικός στρατός «ολοκλήρωσε νέο γύρο πληγμάτων εναντίον του Ιράν για 12η συνεχόμενη νύχτα», ανέφερε το μεικτό διοικητήριό του που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), διευκρινίζοντας ότι βομβαρδίστηκαν «στρατιωτικοί στόχοι» συμπεριλαμβανομένων «ναυτικών δυνατοτήτων, εγκαταστάσεων αποθήκευσης πυραύλων και drones, θέσεων παράκτιας επιτήρησης και πόρων αντιαεροπορικής άμυνας», προκειμένου «να μειωθεί η ικανότητα του Ιράν να απειλεί εργαζόμενους του πολιτικού ναυτικού και εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα ύδατα της περιοχής», συμπεριλαμβανομένου του στενού του Ορμούζ.

Στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, στην Ερυθρά θάλασσα, οι Χούθι, που ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα πως προχωρούν σε αποκλεισμό των σαουδαραβικών λιμανιών, τόνισαν χθες ότι «οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης», ο στρατιωτικός τους βραχίονας, «διεξήγαγαν επιτυχή στρατιωτική επιχείρηση στοχοποιώντας δυο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια» όταν προσπάθησαν να παραβιάσουν «τον ναυτικό αποκλεισμό», διευκρινίζοντας πως επρόκειτο για τα σκάφη Encelia και Layla. Πρόσθεσε ότι άλλα δέκα αναγκάστηκαν να κάνουν αναστροφή.

Το Ριάντ το επιβεβαίωσε, εν μέρει τουλάχιστον. Πηγή του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων SPA στη γενική αρχή μεταφορών του βασιλείου ανέφερε ότι το Encelia, «που ανήκει σε σαουδαραβική εταιρεία, στοχοποιήθηκε ενώ έπλεε στην Ερυθρά θάλασσα», γεγονός που προκάλεσε «πυρκαγιά στην πλώρη του», τονίζοντας μέσω X πως τα μέλη του πληρώματος είναι «ασφαλή».

Νωρίτερα η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, ανακοίνωνε ότι τάνκερ χτυπήθηκε από «άγνωστου» τύπου «βλήμα» στην Ερυθρά Θάλασσα, περίπου 70 ναυτικά μίλια (130 χιλιόμετρα) από το λιμάνι Αλ Σουκάικ της Σαουδικής Αραβίας. Οι Χούθι από τη Δευτέρα προειδοποιούν μέσω ασυρμάτου τα πλοία ότι θα μπουν στο στόχαστρό τους αν αποπειραθούν να σπάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας.

Η εξέλιξη μεγεθύνει το θέατρο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, 15 ημέρες αφού ξανάρχισαν οι εχθροπραξίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, κάνοντας κομματάκια την εκεχειρία που κηρύχτηκε τον Απρίλιο και την καταρχήν συμφωνία, το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου.

Ο όρος Τραμπ

Η πυρηνική συμφωνία ορόσημο που ανακοίνωσαν ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία εξαρτάται από την αναγνώριση από πλευράς Ριάντ των Συμφωνιών του Αβραάμ. Με άλλα λόγια, η Σαουδική Αραβία θα πρέπει να αναγνωρίσει το κράτος του Ισραήλ, είπε ο Τραμπ. «Η Πυρηνική Συμφωνία (δεν θα υπάρξει κανένας εμπλουτισμός του υλικού!)… που αφορά μόνο σε μη στρατιωτική χρήση…θα εγκριθεί αλλά εξαρτάται απόλυτα από τη Σαουδική Αραβία να ενταχθεί στις σεβαστές και επιτυχημένες Συμφωνίες του Αβραάμ » ανέφερε σε ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιτίθενται στις πολιτικές (μη εμπλουτισμένες) πυρηνικές εγκαταστάσεις» πρόσθεσε ο Τραμπ.

Τα σχόλιά του έγιναν μετά τις επικρίσεις που ακούστηκαν από ειδικούς ότι η συμφωνία θα μπορούσε προκαλέσει κίνδυνο μελλοντικής πυρηνικής εξέλιξης σε ένα ήδη ασταθές περιβάλλον. Το πυρηνικό ζήτημα έχει εξάλλου αποτελέσει τον πυρήνα του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ- Ισραήλ και Ιράν.

Το 2020, ο Τραμπ ξεκίνησε τις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες διασφαλίζουν την ιστορική ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και των δύο αραβικών κρατών, των ΗΑΕ και του Μπαχρέιν. Οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» είναι μια σειρά από διπλωματικές συμφωνίες που υπογράφηκαν στις 15 Σεπτεμβρίου 2020 μεταξύ του Ισραήλ, των ΗΠΑ, του Μπαχρέιν, του Μαρόκου και του Σουδάν.

Το Ριάντ δεν έχει απαντήσει ακόμα στα σχόλια Τραμπ. Τουλάχιστον όχι δημόσια. Η Σαουδική Αραβία παραμένει σταθερή στην άποψή της ότι δεν θα αναγνωρίσει το κράτος του Ισραήλ ώσπου να εφαρμοστεί ένα βιώσιμο μονοπάτι για ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος. Ο Τραμπ από την πλευρά του ωστόσο, την Τετάρτη όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία δεν είχε αφήσει να υπονοηθεί κανείς όρος ή προϋπόθεση για ένταξη στοις Συμφωνίες του Αβραάμ από πλευράς Ριάντ. Μέχρι στιγμής με τις Συμφωνίες του Αβραάμ συντάσσονται ΗΑΕ, Σουδάν, Μαρόκο και Καζακστάν.

Λίγο μετά την ανάρτηση Τραμπ, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έσπευσε να χαιρετίσει τον «όρο» για την εφαρμογή της πυρηνικής συμφωνίας. «Η κοινή αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική δράση κατά του γενοκτονικού καθεστώτος της Τεχεράνης και η συντριπτική κατάρριψη από το Ισραήλ του άξονα τρομοκρατίας του Ιράν έχουν δημιουργήσει τη δυνατότητα επέκτασης του κύκλου της ειρήνης. Όπως έχει πει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, η ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ θα ήταν ένα ιστορικό άλμα προόδου για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή» ανέφερε σε ανάρτηση.

Απειλές Τραμπ για Ιράν και Χούθι

Ο Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα σε άλλη του ανάρτηση ανέφερε πως καθιστά το Ιράν υπεύθυνο για τις επιθέσεις των Χούθι στα πλοία. Απείλησε για μία ακόμα φορά το Ιράν με σφοδρή στρατιωτική επίθεση αν οι Χούθι της Υεμένης συνεχίσουν με επιτίθενται σε εμπορικά πλοία. Ο Τραμπ κατηγόρησε τους Χούθι ότι ευθύνονται για τις δύο επιθέσει σε πλοία της Σαουδικής Αραβίας τη νύχτα.

«Αν το ξανακάνουν, οι ΗΠΑ θα καταστήσουν το Ιράν υπεύθυνο, με την έννοια ότι οι Χούθι είναι παρένθετη ή συμμαχική ομάδα του Ιράν» έγραψε στο Truth Social και πρόσθεσε πως τόσο το Ιράν όσο και οι Χούθι θα έρθουν αντιμέτωποι με «τεράστια στρατιωτική τιμωρία» αν συνεχίσουν με τις επιθέσεις.

Άλμα στο πετρέλαιο

Στα 100 δολάρια το βαρέλι έφτασαν την Πέμπτη οι διεθνείς τιμές πετρελαίου, για πρώτη φορά από τον Μάιο, καθώς η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνεται, περιορίζοντας ξανά τη ροή ενέργειας στη Μέση Ανατολή. Μάλιστα τα προβλήματα επεκτείνονται πλέον πέρα από τα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα, επηρεάζοντας τις δύο θαλάσσιες οδούς ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.

Σημειώνεται πως είναι η πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, που σημειώνονται χτυπήματα κατά πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, σηματοδοτώντας το άνοιγμα ενός νέου μετώπου στην ήδη εύφλεκτη περιοχή. Η εκτόξευση της τιμής του αργού πετρελαίου Brent τις τελευταίες εβδομάδες αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία της αγοράς για την εξέλιξη της σύγκρουσης.

Αυτές τις ανησυχίες εξέφρασε δημόσια και η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία προειδοποίησε πως το ενεργειακό σοκ μπορεί να ενταθεί. Σε αντίστοιχες προειδοποιήσεις προχώρησε και ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. «Μια επίλυση της συνεχιζόμενης σύγκρουσης, η οποία θα περιλαμβάνει την πλήρη και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω επιδείνωση της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας», τόνισε.

Μιλώντας στην καθιερωμένη Συνέντευξη Τύπου, μετά το πέρας της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου κατά την οποία αποφασίστηκε να διατηρηθούν αμετάβλητα τα επιτόκια, η Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι το ενεργειακό σοκ εξακολουθεί να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, προσθέτοντας ότι οι επιχειρήσεις αναμένουν να αυξήσουν τις τιμές πώλησης των προϊόντων.

Αναστροφή

Πλέον αρχίζει να επικρατεί και πάλι ατμόσφαιρα ανησυχίας στις αγορές ως προς τον εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, πολύ περισσότερο διότι η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού στον κόσμο, ενώ το επίσης καίριας σημασίας στενό του Ορμούζ έχει επίσης κλείσει από το Ιράν από την επομένη της επανέναρξης του πολέμου. Όπως δείχνουν δεδομένα που εξέτασε το Γαλλικό Πρακτορείο, τουλάχιστον εννιά πλοία έκαναν αναστροφή στην Ερυθρά θάλασσα η κοντά στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, στο νότιο άκρο της Υεμένης, εξαιτίας των απειλών των Χούθι.

Την ίδια στιγμή ο πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη πως οδεύει σε αποκλιμάκωση. Ο έλεγχος από το Ιράν του στενού του Ορμούζ –από το οποίο διερχόταν πριν από τον πόλεμο το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που παράγονται παγκοσμίως– παραμένει στην καρδιά της σύγκρουσης. Ακόμη και για τα πλοία στα οποία έδινε την άδεια να το διασχίσουν την περίοδο που άνοιξε, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν επέτρεπε να παίρνουν παρά μόνο μια πορεία, κατά μήκος των ακτών της, απειλώντας πως θα πλήξει όποιο σκάφος παραβίαζε την εντολή. Η Τεχεράνη εξάλλου εννοεί να εφαρμόσει τέλος διέλευσης, παρά την εναντίωση της Ουάσιγκτον.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, ανέφεραν σήμερα ότι «σταμάτησαν» τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια τα οποία προσπάθησαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, χωρίς να ξεκαθαρίσουν πότε ακριβώς, επιμένοντας πως το στενό θα παραμείνει «εντελώς κλειστό όσο η Αμερική συνεχίζει τις σατανικές ενέργειές της στην περιοχή»: «Κανένα πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο δεν θα μπαίνει ούτε θα βγαίνει» και «αν οποιοδήποτε πλοίο παραπλανηθεί από την Αμερική και προσπαθήσει να περάσει χωρίς συντονισμό με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα υφίσταται την ίδια τύχη», σύμφωνα με ανακοίνωση τους που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση και το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων μέσω Telegram.

Τουλάχιστον δυο νεκροί

Κρατικό μέσο ενημέρωσης μετέδωσε πως κατά τη διάρκεια της νύχτας βομβαρδίστηκε δυο φορές η Μπουσέχρ, όπου βρίσκεται λιμάνι και ο μοναδικός ιρανικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός σε λειτουργία.

Εξάλλου τουλάχιστον δυο άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι ένδεκα τραυματίστηκαν σε αμερικανικό πλήγμα στη Σαλαμσέχ, στα σύνορα με το Ιράκ, σύμφωνα με αξιωματούχο της επαρχίας Χουζεστάν, τον οποίο επικαλέστηκε η κρατική τηλεόραση IRIB. Αναφέρθηκαν επίσης βομβαρδισμοί στην Αχβάζ, κοντά στον Κόλπο, και εκρήξεις στη Σιρίκ, κοντά στο στενό του Ορμούζ. Σε αντίποινα για τα πλήγματα των ΗΠΑ, η Τεχεράνη στοχοποιεί κάθε βράδυ συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Νωρίς το πρωί το Κουβέιτ ανακοίνωσε πως η αντιαεροπορική άμυνά του αναχαίτιζε «εχθρικά drones».

Παρά τις απειλές, που δεν σταματούν να πολλαπλασιάζονται, η τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, βρίσκεται περί τα 95 δολάρια, επίπεδο όπου έφτασε για πρώτη φορά εδώ κι εβδομάδες. Είχε σημειώσει πτώση στα προπολεμικά επίπεδα τις ημέρες που ακολούθησαν την υπογραφή της καταρχήν συμφωνίας από τους προέδρους των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν.