Ο Αραγτσί επανέλαβε την θέση του Ιράν ότι μία συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ μεταξύ της Τεχεράνης και της Μουσκάτ βρίσκεται στα «τελικά στάδια» της, αλλά δεν θα ξανανοίξει τη στρατηγική θαλάσσια διάβαση.

🇸🇦 Saudi Arabia: Explosions & Massive Fire at Aramco Gas in Jubail

Saudi Arabia’s Jubail Industrial City just lit up.

Explosions reported at Aramco’s Berri Gas Plant. NASA satellites detecting a huge thermal anomaly right now.

This is one of the world’s biggest… pic.twitter.com/fmC3Mnepts

— George Free (@RealGeorgeFree) August 9, 2026

Οι Χούθι χτύπησαν εγκατάσταση της Aramco

Την ίδια ώρα, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι χτύπησαν πετρελαϊκή εγκατάσταση στην ακτή της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, σε μια νέα επίθεση κατά του Ριάντ. Όπως σημείωσαν, «κατάφεραν να στοχοθετήσουν με drone το διυλιστήριο της Aramco», του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού. Οι σαουδαραβικές αρχές είχαν ανακοινώσει λίγο νωρίτερα ότι μια πυρκαγιά τέθηκε υπό έλεγχο στην εγκατάσταση, χωρίς να διευκρινίσουν τα αίτιά της.

Η νέα επίθεση προκαλεί ανησυχία ότι η αντιπαράθεση των Χούθι με τη Σαουδική Αραβία μπορεί να οδηγηθεί σε νέο κύκλο κλιμάκωσης. Η εκεχειρία του 2022 είχε περιορίσει σε σημαντικό βαθμό τις μεγάλης κλίμακας συγκρούσεις στον πολυετή εμφύλιο της Υεμένης.

Ωστόσο, η ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση έχει επαναφέρει τους Χούθι στο επίκεντρο, με πυραυλικές επιθέσεις, drones και επιχειρήσεις που επηρεάζουν παράλληλα τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η νέα ενέργεια εναντίον της Σαουδικής Αραβίας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς επειδή φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα μέτωπο που τα τελευταία χρόνια είχε σε μεγάλο βαθμό «παγώσει».

Η Αττική, η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, το Βόρειο Αιγαίο, το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας.

Οι περιοχές που βρίσκονται σε Red Code

• Στην Αττική περιλαμβάνονται και τα Κύθηρα.
• Στην Πελοπόννησο το μέτρο αφορά τις Περιφερειακές Ενότητες Κορινθίας, Αργολίδας, Αρκαδίας και Λακωνίας.
• Στη Στερεά Ελλάδα αφορά τη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα και την Εύβοια.
• Στο Βόρειο Αιγαίο περιλαμβάνονται η Μυτιλήνη, η Χίος, η Σάμος και η Ικαρία, ενώ στο Νότιο Αιγαίο το σύνολο των Κυκλάδων.

Στην κατηγορία 4 βρίσκεται και η Κρήτη.

Η ένταξη στο Red Code σημαίνει αυξημένο επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας για τις αρμόδιες υπηρεσίες. Δήμοι και περιφέρειες καλούνται να ενεργοποιήσουν τα προβλεπόμενα όργανα συντονισμού και να προχωρήσουν στα απαραίτητα μέτρα πρόληψης.

Προσοχή στους ανέμους

Το σκηνικό γίνεται πιο απαιτητικό ως προς τους ανέμους από τη Δευτέρα.

Την Κυριακή οι βόρειοι άνεμοι στις Κυκλάδες και στο Καρπάθιο Πέλαγος θα φτάσουν τοπικά τα 8 μποφόρ.

Στην Εύβοια, την Αττική, τη Βοιωτία, την Αργολίδα και την Κορινθία οι μέγιστες ριπές υπολογίζεται ότι θα κινούνται περίπου μεταξύ 60 και 80 χιλιομέτρων / ώρα.

Αντίστοιχες εντάσεις αναμένονται στο ανατολικό Αιγαίο και τις Κυκλάδες, ενώ στην Κρήτη και τη Λακωνία οι ριπές θα φτάσουν περίπου τα 60 έως 75 χιλιόμετρα την ώρα.

Η Δευτέρα 10 Αυγούστου αναμένεται να έχει ισχυρότερους βοριάδες. Στις Κυκλάδες, τα ανατολικά ηπειρωτικά, το ανατολικό Αιγαίο, το Καρπάθιο και την Κρήτη οι ριπές ενδέχεται να αγγίξουν τα 9 μποφόρ.

Η ένταση των ανέμων αναμένεται να παραμείνει αισθητή και κατά τις βραδινές ώρες.

Παράλληλα με τους ανέμους, οι θερμοκρασίες θα παραμείνουν υψηλές, κυρίως στη δυτική Ελλάδα.

Την Κυριακή ο υδράργυρος θα φτάσει τους 38 έως 39 βαθμούς Κελσίου στη δυτική Ελλάδα, ενώ στη βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία θα κινηθεί έως τους 38 βαθμούς.

Στα ανατολικά ηπειρωτικά οι θερμοκρασίες θα είναι χαμηλότερες, περίπου στους 35 έως 37 βαθμούς, ενώ στα νησιά θα κυμανθούν από 32 έως 36 βαθμούς.

Τη Δευτέρα οι βοριάδες θα περιορίσουν τη θερμοκρασία στα ανατολικά ηπειρωτικά, όπου δεν αναμένεται να ξεπεράσει τους 35 βαθμούς. Στη δυτική Ελλάδα ο υδράργυρος θα φτάσει τους 38 βαθμούς, ενώ στα νησιά θα κυμανθεί από 31 έως 37 βαθμούς.

Από υαλί χρωματιστό

«Πολύ με συγκινεί μια λεπτομέρεια

στην στέψιν, εν Βλαχέρναις, του Ιωάννη Καντακουζηνού

και της Ειρήνης Ανδρονίκου Ασάν.

Όπως δεν είχαν παρά λίγους πολυτίμους λίθους

(του ταλαιπώρου κράτους μας ήταν μεγάλ’ η πτώχεια)

φόρεσαν τεχνητούς. Ένα σωρό κομμάτια από υαλί,

κόκκινα, πράσινα ή γαλάζια. Τίποτε

το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές

δεν έχουν κατ’ εμέ τα κομματάκια αυτά

από υαλί χρωματιστό. Μοιάζουνε τουναντίον

σαν μια διαμαρτυρία θλιβερή

κατά της άδικης κακομοιριάς των στεφομένων.

Είναι τα σύμβολα του τί ήρμοζε να έχουν,

του τί εξάπαντος ήταν ορθόν να έχουν

στην στέψι των ένας Κυρ Ιωάννης Καντακουζηνός,

μια Κυρία Ειρήνη Ανδρονίκου Ασάν.»

[1925*]

Αφ’ ετέρου ο Ιρανός σκηνοθέτης συμπεριλαμβάνει στο σενάριο ένα ποίημα για την ωραιότητα ενός “leafless garden” το φθινόπωρο, αφού τα δέντρα έχουν ανθίσει, έχουν καρπίσει κι έχουν αποτινάξει καρπούς και φύλλα στο χώμα μένοντας κούτσουρα ξερά, περιμένοντας τον χειμώνα, που για εμάς τούς Δυτικούς προοιωνίζει τον Θάνατο, ενόσω εμείς επιχειρούμε να μείνουμε για πάντα στην Άνοιξη διατηρώντας την αιώνια νεότητά/ωραιότητά/σεξουαλικότητά μας….

Η “παιδοποιός μήτρα” από τη Μήδεια τού Ευριπίδη συναντά τον καπιταλισμό (κι ένα καινούργιο είδος δουλείας στο “φαίνεσθαι”), ενώ ταυτόχρονα η “σοφή” Ανατολή συνεχίζει τη μακραίωνη παράδοση τής αποδοχής μιας μοίρας, τής φθοράς, αναπότρεπτης για όλα τα ανθρώπινα όντα. Αυτή είναι και η βασική σύγκρουση των πρωταγωνιστών αυτής της ταινίας: Σύγκριση πολιτισμών, έμμεση αλλά και ειρωνική, ετεροβαρής.

Άνιση ταινία 

Δίπτυχη ταινία: Το πρώτο μέρος εξαντλείται με αμπελοφιλοσοφίες, μάλλον απλές και αυταπόδεικτες – το δεύτερο μέρος είναι το παιχνίδι αποπλάνησης ενός συζύγου μετά από 15 χρόνια γάμου! Το πώς όμως ο ξένος γίνεται αίφνης σύζυγος είναι μια αφηγηματική συνθήκη που έχουμε συναντήσει και στον “Εραστή” τού Νομπελίστα Πίντερ.

Δεν είναι εκεί το ζήτημα. Το πρόβλημα είναι ότι μάλλον ο Ιρανός μαιτρ γελοιοποιεί τις μεσόκοπες μεσοαστές μορφωμένες Ευρωπαίες γυναίκες βάζοντάς τες να προσπαθούν να νεάσουν ανεπιτυχώς, ανεπιτυχέστατα… ενόσω το εγωιστικό, κατακτητικό ανατολίτικο αρσενικό κοιτάει το χαρέμι, αλλά πάνω απ’ όλα τις δουλειές του, που του χαρίζουν καταξίωση και υπεροχή πάνω στα άλλα ανταγωνιστικά προς αυτόν όντα… Τόσο απλά. Εξαίρετη και πειστικότατη ερμηνεία τής Ζυλιέτ Μπινός. Είδαμε και την Τοσκάνη όπως δεν την είχαμε ξαναδεί.

Η αστοχία όμως η σκηνοθετική είναι στη διανομή: Ένας Άγγλος ηθοποιός που υποδύεται τον Ιρανό συγγραφέα (ή έστω είναι το κινηματογραφικό alter ego του) δεν είναι το ίδιο πειστικός, ή αληθοφανής όσο ένας εκ γενετής Ιρανός ηθοποιός με άριστη γνώση τής αγγλικής τε και γαλλικής γλώσσας.

Άνιση ταινία… ακριβώς για τούτο όμως πολύ ενδιαφέρουσα, προσφέρεται για αναλύσεις, συζητήσεις, διαφωνίες, δημοκρατικό διάλογο εν τέλει.

“Γνήσιο Αντίγραφο”

Copie Conforme / Certified Copy

2010, Έγχρ.. Διάρκεια: 106′. Σινεφίλ, Γαλλοϊταλική

Ένας Βρετανός συγγραφέας, ο οποίος βρίσκεται στην Ιταλία για να παρουσιάσει το τελευταίο του βιβλίο, συναντά μια Γαλλίδα και μαζί ξεκινούν ένα οδοιπορικό στην Τοσκάνη συζητώντας για τη ζωή και την τέχνη.

Σκηνοθεσία: Αμπάς Κιαροστάμι

Με τους: Ζιλιέτ Μπινός, Γουίλιαμ Σίμελ.

Οι κάτοικοι της Θράκης είναι Έλληνες πολίτες, στρατεύονται, φορολογούνται και διδάσκονται τα Ελληνικά, εξόδοις του δημοσίου. Τα τουρκικά να παύσουν, όσο η Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή και τα πλεονάζοντα Τουρκικά προξενεία να κλείσουν. Οι αλλόθρησκοι της Θράκης και Βουλγαρίας είναι οι μόνοι αυτοδικαίως μη-χριστιανοί πολίτες της “ηνωμένης” Ευρώπης, η οποία απορρίπτει πολιτικές κι θρησκευτικές διακρίσεις απ’ εκείνες που εισηγήθηκε ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο προσφάτως.

Οι 120.000 μουσουλμάνοι της Θράκης διατηρήθηκαν αυτόθι απ’ το 1923 που υπογράφηκε η Συνθήκη της Λωζάννης. Δεν ανταλλάχθησαν με τους Ρωμιούς της Κωνσταντινουπόλεως κι ευδοκίμησαν.΄Αξιον υπενθυμίσεως ότι ο Ελληνισμός στην Ίμβρο, Τένεδο εξοντώθηκε απ’ τους Τούρκους και στην Κωνσταντινούπολη έμειναν σήμερα 2.500 Ρωμιοί από 150.000 προ του πολέμου.

Η ιδία εθνοκάθαρση έγινε και στην Κύπρο το 1974, οπόταν 210.000 Ελληνοκύπριοι απoμακρύνθησαν από τις οικίες τους στον βορρά, τις οποίες κατέλαβαν έποικοι εξ’ Ανατολίας. Το γεγονός απέκρυψε η απεσταλμένη του ΓΓ στην Κύπρο κα Μαρία Όλγκιν που ομίλησε περί “πολιτικής ισότητας” των δύο κοινοτήτων, δικαιώνοντας την Τουρκική επεκτατικότητα. Συνεπώς τα διδάγματα της Ιστορίας να μας γίνουν μαθήματα και να μην πανηγυρίζουμε για την επανασύσταση των Μπεκτατσήδων Αλεβητών στη Θράκη, μη τους βρούμε μπροστά μας.

(*) Ισλαμικό μυστικιστικό τάγμα των Σούφι, ιδρυθέν τον 13ον αιώνα μ.Χ. ιδιαιτέρως ισχυρό στα Βαλκάνια λόγω του συνδυασμού των αρχών του με τον Χριστιανισμό (ανεκτικότητα). Διάσημοι Μπεκτασήδες ο Αλή Πασάς Τεπελενλής κι ο Μουσταφά Κεμάλ που τους απαγόρευσε στην σημερινή Τουρκία. Οπότε μετεφέρθησαν στην Αλβανία. Κατά το Αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ 3.000 Μπεκτασήδες ευρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα και 25 εκατομμύρια Αλεβήτες στην Τουρκία, αντιπροσωπεύοντας 30% του πληθυσμού της.

Λίγη ώρα μετά βρέθηκε από δύο κοπέλες οι οποίες κάλεσαν σε βοήθεια. Ο barman του beach bar βούτηξε με θάρρος στο νερό για να τον ανασύρει. Παρά την προσπάθειά του, ο 4χρονος δεν συνερχόταν. Στον χώρο βρίσκονταν και ένας γιατρός που ανέλαβε αμέσως δράση, μέχρι να φτάσουν οι διασώστες και να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Για ώρα πάλευαν όλοι μαζί να τον επαναφέρουν αλλά μάταια.

Για την υπόθεση έχουν προσαχθεί ο ιδιοκτήτης του beach bar, ο οποίος φέρεται να είχε δηλωθεί ως ναυαγοσώστης στον χώρο. Χειροπέδες περάστηκαν και στους γονείς του 4χρονου. Στο μεταξύ, σύμφωνα με πληροφορίες, οι γονείς που έχουν ακόμη ένα παιδάκι, αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο ιδιοκτήτης του beach bar κρατείται και θα οδηγηθεί στον εισαγγελέα Σύρου το πρωί της Κυριακής.

Οι αρχές εξετάζουν λεπτομερώς τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το παιδί βρέθηκε στην πισίνα, ενώ παράλληλα διερευνάται αν στον χώρο εφαρμόζονταν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί πως έγινε η τραγωδία και αν υπήρξαν παραλείψεις που συνέβαλαν στον θάνατο του παιδιού.

Οι αστυνομικοί ερευνούν για την ύπαρξη οπτικού υλικού, ίσως βίντεο από κάμερες που σε συνδυασμό με τις μαρτυρίες θαμώνων, θα μπορούσαν να λύσουν τα βασικά ερωτήματα για την τραγωδία. Το beach bar είναι πλέον κλειστό μέχρι νεοτέρας.

Τραγωδίες με πνιγμούς παιδιών

Δυστυχώς, η τραγωδία στην Πάρο δεν είναι μεμονωμένη. Διασωλημένο σε κρίσιμη κατάσταση, νοσηλεύεται τετράχρονο αγοράκι που έπεσε στην πισίνα στο σπίτι του παππού του, αφού διέφυγε της προσοχής των γονιών του.

Τον Οκτώβριο του 2025, σημειώθηκε πνιγμός 6χρονου παιδιού σε πισίνα ξενοδοχειακού συγκροτήματος. Από την αστυνομική έρευνα διαπιστώθηκαν παραβάσεις στα μέτρα ασφαλείας, με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν τρεις συλλήψεις, ανάμεσά τους ο πατέρας και οι υπεύθυνοι του καταλύματος.

Τον Αύγουστο του 2024 πνίγηκε οκτάχρονο κορίτσι σε κατασκήνωση. Ακολούθησαν ποινικές διώξεις κατά των υπευθύνων της κατασκήνωσης και της ναυαγοσώστριας. Σε συνέντευξη του ο πατέρας του παιδιού, κατήγγειλε και ελλιπή ενημέρωση από τους υπευθύνους, οι οποίοι στην αρχή φέρεται να του είπαν «το παιδί ήπιε λίγο νερό»…

Τροχαίο με τραυματίες αστυνομικούς

Σε ένα άλλο περιστατικό, δύο αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ τραυματίστηκαν σε τροχαίο, όταν η μηχανή στην οποία επέβαιναν συγκρούστηκε με αυτοκίνητο στη λεωφόρο Αθηνών-Σουνίου, στο Λαγονήσι.

Ο οδηγός του οχήματος φέρεται να επιχείρησε αναστροφή στη Λεωφόρο Αθηνών-Σουνίου, στο ύψος της παραλίας Πεύκο, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με τη μηχανή, σύμφωνα με τη δημοτική σύμβουλο του Δήμου Σαρωνικού και τηλεοπτική παρουσιάστρια, Νάταλι Κάκκαβα, που έκανε στο Facebook σχετική ανάρτηση, την οποία συνόδευσε και με βίντεο από το τροχαίο.

Οι δύο αστυνομικοί που τραυματίστηκαν, διακομίστηκαν στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατάσταση του ενός εμπνέει μεγαλύτερη ανησυχία. Στο όχημα επέβαιναν τέσσερα άτομα, κατά πληροφορίες, που το είχαν νοικιάσει.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης χαρακτήρισαν τη συμφωνία «επικίνδυνη» και «περιπετειώδη» επιλογή, ενώ το κυβερνών κόμμα AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) υπεραμύνθηκε της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα της περιοχής. Η αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του AKP, Özlem Zengin, δήλωσε ότι η συμφωνία θα ακολουθήσει την προβλεπόμενη συνταγματική διαδικασία και θα τεθεί σε ισχύ μετά την έγκρισή της από τη Βουλή.

Όπως ανέφερε, μετά την ολοκλήρωση της σχετικής αλληλογραφίας μεταξύ των τριών πλευρών, η συμφωνία θα διαβιβαστεί θεσμικά στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση μέσω της Προεδρίας της Δημοκρατίας και θα συζητηθεί στην Ολομέλεια, σύμφωνα με το άρθρο 90 του τουρκικού Συντάγματος. «Όλα τα πολιτικά κόμματα θα εκφράσουν τις απόψεις τους και, αφού εγκριθεί από τη Βουλή μας, θα τεθεί σε ισχύ», σημείωσε.

Θα εμπλακεί η Τουρκία σε πόλεμο εναντίον του Ιράν;

Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του εθνικιστικού İYİ Parti (Καλό Κόμμα, προήλθε από διάσπαση του συγκυβερνώντος-εθνικιστικού MHP) Turhan Çömez, έθεσε ζήτημα τόσο ως προς την αρμοδιότητα του προέδρου Ερντογάν να υπογράψει τη συμφωνία όσο και ως προς τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργήσει για την Τουρκία. «Ο Ερντογάν την υπέγραψε, αλλά με ποια αρμοδιότητα;» διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία πρέπει να έρθει στη Βουλή και να εξεταστεί λεπτομερώς, σύμφωνα με το άρθρο 90 του Συντάγματος.

Ο Çömez ζήτησε να εξηγηθεί ποια ακριβώς απειλή αντιμετωπίζει η Τουρκία και ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο αναλαμβάνει δεσμεύσεις στο πλαίσιο της συγκεκριμένης συμφωνίας. Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο νέας σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, σημείωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, ή να θεωρήσει ότι ενεργεί στο πλαίσιο του δικαιώματος αυτοάμυνας.

«Σε μια τέτοια κατάσταση σύγκρουσης, ποια θέση θα λάβει η Τουρκία; Θα εμπλακεί η ίδια σε πόλεμο εναντίον του Ιράν; Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο», υπογράμμισε.

“Θα μας μετατρέψει σε μισθοφόρους”

Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του Yeni Parti (του κόμματος που ίδρυσε ο Οζγκιούρ Οζέλ, διασπώντας το CHP), Murat Emir, άσκησε ακόμη σκληρότερη κριτική. Υποστήριξε ότι η συμφωνία, την οποία, όπως είπε, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως «στρατηγική ιδιοφυΐα», αποτελεί ένδειξη κατάρρευσης της κοινής λογικής.

Ο Emir αναφέρθηκε στα προβλήματα του Πακιστάν με την Ινδία λόγω του Κασμίρ, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για πυρηνική δύναμη, ενώ επισήμανε επίσης τις σχέσεις του με το Αφγανιστάν και το Ιράν και τον κίνδυνο νέων συγκρούσεων. Για τη Σαουδική Αραβία υποστήριξε ότι, στο πλαίσιο της σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν, λειτουργεί ως “ασπίδα” του Ισραήλ, διατηρεί στενές σχέσεις με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες και βρίσκεται εδώ και χρόνια σε σύγκρουση με τους Χούθι.

«Με όλα αυτά δεδομένα, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε μια συμφωνία που θα καταστήσει με κάποιον τρόπο την Τουρκία μέρος αυτών των περιφερειακών συγκρούσεων και, στην πραγματικότητα, δεν θα της προσφέρει τίποτε άλλο πέρα από την εξεύρεση ζεστού χρήματος από τη Σαουδική Αραβία, ενώ θα μετατρέψει, δυστυχώς, την Τουρκία σε μισθοφόρο φρουρό αυτών των χωρών», δήλωσε.

Ο Emir κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι, ενώ δηλώνει δημόσια πως τάσσεται εναντίον του Ισραήλ και υπέρ της Παλαιστίνης, έχει στην πράξη καταστεί βασικός παράγοντας μιας επιχείρησης περικύκλωσης του Ιράν. «Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αναλάβουμε τους περιφερειακούς κινδύνους. Δεν έχουν το δικαίωμα να βάλουν τη χώρα μας σε τέτοιες περιπέτειες, τις οποίες προωθούν μέσω μιας προσωποποιημένης διπλωματίας, της διπλωματίας του ενός ηγέτη», ανέφερε.

Πρόσθεσε ότι η αντιπολίτευση και η Βουλή αναμένουν να παρουσιαστεί η συμφωνία και να δοθούν σαφείς εξηγήσεις για τους λόγους για τους οποίους η Τουρκία αποφάσισε να αναλάβει αυτούς τους κινδύνους.

Τι λέει η κυβέρνηση Ερντογάν 

Απαντώντας στην αντιπολίτευση, η Özlem Zengin υποστήριξε ότι η συμφωνία αποτελεί μία από τις διεθνείς συμφωνίες που υπογράφει η Τουρκία και θα ακολουθήσει κανονικά τη θεσμική διαδικασία έγκρισης. Τόνισε επίσης ότι η συμφωνία δεν στρέφεται εναντίον οποιασδήποτε χώρας και δεν παραβιάζει τις υποχρεώσεις της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την ίδια, η συμφωνία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση μιας κοινής περιφερειακής αμυντικής στρατηγικής και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των χωρών της περιοχής να αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους με τις δικές τους δυνάμεις.
Η Zengin υποστήριξε ακόμη ότι η συμφωνία έχει προκαλέσει «ενθουσιασμό», όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή και ότι πρώην πολιτικοί και αξιωματούχοι την έχουν χαρακτηρίσει σημαντική και ελπιδοφόρα.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η συμφωνία δεν περιορίζεται κατ’ ανάγκη στις τρεις χώρες, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής και άλλων χωρών της περιοχής, εφόσον το επιθυμούν. «Πρόκειται για μια συμφωνία προσανατολισμένη στην επίλυση προβλημάτων, η οποία αποσκοπεί σε μια πιο σταθερή περιοχή, με τις χώρες της περιοχής να ενώνουν τις δυνάμεις τους για την επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων», δήλωσε.

Καταλήγοντας, η Zengin υπογράμμισε ότι η συνεργασία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των τριών χωρών να αντιμετωπίζουν περιφερειακά ζητήματα και να συμβάλει στην ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.

Να σημειωθεί ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών άφηνε ανοιχτό “παράθυρο” για ένταξη και της Αιγύπτου, «μόλις διευθετηθούν τεχνικά ζητήματα», δηλώνοντας μάλιστα ότι υπάρχει ενδιαφέρον και από άλλες χώρες. Ανέφερε δε ότι θα λειτουργεί με τρόπο τεχνικά παρόμοιο με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, με επιτροπή υπουργών, πολιτικές και στρατιωτικές επιτροπές, καθώς και μόνιμη γραμματεία αρμόδια για την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων.

Σε άλλο μήκος τουρκικά ΜΜΕ 

Ενδεικτικά για την στάση τουρκικών ΜΜΕ, η φιλοκυβερνητική Daily Sabah γράφει: «Σοβαρό πλήγμα για την ελληνική εξωτερική πολιτική! Το Τελ Αβίβ πρέπει να αποφύγει πιθανή ένταση με την Άγκυρα». Σύμφωνα με την εφημερίδα, η νέα αμυντική γραμμή που δημιούργησε η Τουρκία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν αλλάζει τους συσχετισμούς στην περιοχή. Ενώ τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης εφιστούν την προσοχή στις συνέπειες μιας πιθανής έντασης μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ, τα ελληνικά μέσα χαρακτηρίζουν την προσέγγιση του Ριάντ με την Τουρκία σοβαρό πλήγμα για την Αθήνα, καταλήγει.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόβλεψη ότι επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες, θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών. Η συγκεκριμένη ρήτρα, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες των τριών χωρών, θεωρείται από τα τουρκικά δημοσιεύματα το στοιχείο που προσδίδει στη συμφωνία ιδιαίτερη στρατηγική βαρύτητα.

Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν τα τουρκικά ΜΜΕ από την Ελλάδα, η συμφωνία αντιμετωπίζεται ως μια εξέλιξη που ενισχύει σημαντικά τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στενότερη στρατηγική σχέση της Άγκυρας με το Ριάντ. Η Ελλάδα είχε επενδύσει τα προηγούμενα χρόνια στην ανάπτυξη των σχέσεών της με τη Σαουδική Αραβία, όμως η νέα συμφωνία δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον, καθώς η Σαουδική Αραβία συνδέεται πλέον με την Τουρκία και το Πακιστάν, σε ένα πλαίσιο αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής.

Τα τουρκικά δημοσιεύματα παρουσιάζουν την εξέλιξη ως σοβαρό πλήγμα για την ελληνική εξωτερική πολιτική, καθώς η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα περιφερειακή πραγματικότητα στην οποία η Τουρκία αποκτά ακόμη στενότερη σχέση με μια από τις σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις του Κόλπου.

Παράλληλα, στην ελληνική ανάγνωση που μεταφέρουν τα τουρκικά ΜΜΕ, η συμφωνία δεν θεωρείται απλώς μια διμερής, ή τριμερής αμυντική συνεννόηση. Αντίθετα, εξετάζεται ως πιθανή απαρχή ενός ευρύτερου περιφερειακού μηχανισμού ασφαλείας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον συνδυασμό των δυνατοτήτων των τριών χωρών: Της τουρκικής αμυντικής τεχνολογίας και στρατιωτικής ισχύος, των οικονομικών δυνατοτήτων της Σαουδικής Αραβίας και της στρατιωτικής και πυρηνικής ισχύος του Πακιστάν.

Τα τουρκικά ΜΜΕ για την ελληνική στάση 

Τα τουρκικά δημοσιεύματα μεταφέρουν την εκτίμηση ότι η συμφωνία μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός νέου στρατηγικού μπλοκ στην περιοχή. Η πιθανότητα η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν να προχωρήσουν πέρα από την αρχική συμφωνία, με κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, εκπαίδευση, αμυντικές προμήθειες και κοινά εξοπλιστικά προγράμματα, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η συμφωνία θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο βάθος και να μετατραπεί από πολιτική δέσμευση σε λειτουργικό μηχανισμό περιφερειακής ασφάλειας. Αυτό είναι, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν τα τουρκικά ΜΜΕ, ένα από τα βασικά σημεία που προκαλούν προβληματισμό στην Ελλάδα.

Η ρήτρα συλλογικής άμυνας 

Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν περισσότερο στην ελληνική αποτίμηση, όπως παρουσιάζεται στον τουρκικό Τύπο, είναι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας. Η αρχή ότι επίθεση εναντίον μιας από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση εναντίον όλων παραπέμπει, ως προς τη λογική της συλλογικής ασφάλειας, στον μηχανισμό του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.

Για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, το γεγονός ότι η Τουρκία συμμετέχει σε έναν τέτοιο μηχανισμό, ενώ παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Άγκυρα, δηλαδή, δεν εγκαταλείπει τη θέση της στη δυτική συμμαχία, αλλά ταυτόχρονα διευρύνει τις στρατηγικές της σχέσεις στον μουσουλμανικό κόσμο και ειδικότερα στον Κόλπο και τη Νότια Ασία.
Αυτό παρουσιάζεται ως στοιχείο της ευρύτερης τουρκικής προσπάθειας για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Στα τουρκικά δημοσιεύματα επανέρχεται ένας κοινός παρανομαστής: H ιδιαίτερη σημασία του συνδυασμού των τριών χωρών.
Η Τουρκία διαθέτει μεγάλη στρατιωτική δύναμη και αναπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, με αυξανόμενη δυνατότητα εξαγωγών και παραγωγής μη επανδρωμένων συστημάτων, πυραύλων, πολεμικών πλοίων και άλλων αμυντικών τεχνολογιών.

Η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστια οικονομική και ενεργειακή ισχύ και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγοραστές αμυντικού εξοπλισμού παγκοσμίως. Το Πακιστάν διαθέτει μεγάλη στρατιωτική δύναμη και πυρηνικά. Η συνύπαρξη αυτών των τριών στοιχείων κάτω από μια κοινή ομπρέλα ασφάλειας παρουσιάζεται ως το βασικό χαρακτηριστικό που κάνει τη συμφωνία ιδιαίτερα σημαντική.

Tα τουρκικά ΜΜΕ για το Ισραήλ 

Τα τουρκικά ΜΜΕ μεταφέρουν ακόμη εντονότερες ανησυχίες από την ισραηλινή πλευρά. Η ισραηλινή αντίδραση, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, επικεντρώνεται κυρίως στην πιθανότητα η Τουρκία να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος στην περιοχή.
Στο Τελ Αβίβ, σύμφωνα με την τουρκική δημοσιογραφική παρουσίαση, εξετάζεται ιδιαίτερα το ενδεχόμενο η νέα συνεργασία να εξελιχθεί σε πραγματική στρατιωτική συμμαχία, εφόσον συνοδευτεί από κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, μεταφορά τεχνολογίας και κοινά προγράμματα εξοπλισμών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης το γεγονός ότι μια πιθανή μελλοντική κρίση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ δεν θα εξεταζόταν πλέον αποκλειστικά στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων. Η ύπαρξη της νέας συμφωνίας δημιουργεί έναν επιπλέον παράγοντα στρατηγικού υπολογισμού, καθώς μια σοβαρή σύγκρουση θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερες περιφερειακές διαστάσεις

Ο συνδυασμός που αποτελεί, σύμφωνα με τα τουρκικά δημοσιεύματα, τον πυρήνα της ανησυχίας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο Ισραήλ, είναι η τουρκική τεχνολογία, το σαουδαραβικό χρήμα και η πακιστανική στρατιωτική ισχύς. Η τουρκική τεχνολογία μπορεί να συνδυαστεί με τους οικονομικούς πόρους της Σαουδικής Αραβίας και την πακιστανική στρατιωτική εμπειρία και πυρηνική αποτροπή.

Τα τουρκικά ΜΜΕ υπογραμμίζουν ότι, εάν αυτή η συνεργασία μετατραπεί σε κοινή παραγωγή οπλικών συστημάτων, κοινές ασκήσεις και μόνιμη ανταλλαγή στρατιωτικής τεχνογνωσίας, η συμφωνία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολύ σημαντικότερο στρατιωτικό σχήμα από αυτό που φαίνεται σήμερα.

«Μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Δυτική Ασία»

Συνολικά, η εικόνα που μεταφέρουν τα τουρκικά ΜΜΕ είναι ότι η Συμφωνία της Μέκκας δεν αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα και το Ισραήλ ως μια απλή διπλωματική συμφωνία. Στην ελληνική πλευρά, το βασικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ενίσχυση της Τουρκίας, στη στενότερη σχέση Άγκυρας-Ριάντ και στην πιθανότητα δημιουργίας ενός νέου περιφερειακού πόλου ισχύος, γεγονός που επηρεάζει τους υπολογισμούς της Αθήνας.

Στο Ισραήλ, η έμφαση δίνεται περισσότερο στην αυξανόμενη στρατιωτική και στρατηγική βαρύτητα της Τουρκίας και στο ενδεχόμενο η νέα τριμερής συνεργασία να αποκτήσει πραγματικό στρατιωτικό βάθος. Έτσι, σύμφωνα με την τουρκική δημοσιογραφική αποτίμηση, η Συμφωνία της Μέκκας δημιουργεί ένα νέο δεδομένο στη Δυτική Ασία: Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν επιχειρούν να συνδέσουν τις διαφορετικές μορφές ισχύος τους κάτω από μια κοινή ομπρέλα ασφάλειας, ενώ Ελλάδα και Ισραήλ καλούνται να επανεκτιμήσουν τις περιφερειακές ισορροπίες που διαμορφώνονται.

Ένα από αυτά είναι το με σημαία Λιβερίας “Dubai Tower”, που αναμένεται να αναχωρήσει από το Qingdao, στην επαρχία Shandong της Ανατολικής Κίνας και να φτάσει στο λιμάνι Felixstowe του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από ένα πολικό ταξίδι 30 ημερών. Η κινεζική εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Sea Legend Shipping σχεδιάζει να ξεκινήσει την πρώτη τακτική υπηρεσία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προς την Ευρώπη μέσω του NSR, δήλωσε ο Alexei Likhachev, επικεφαλής της Rosatom.

«Σε αντίθεση με τις προηγούμενες αποστολές εμπορευματοκιβωτίων μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, οι οποίες ήταν σε μεγάλο βαθμό πειραματικές ή μεμονωμένες, το πρόγραμμα του 2026 προβλέπει μια πλήρως ανεπτυγμένη τακτική υπηρεσία με πλοία που θα πλέουν κάθε εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο Likhachev.

Η ίδια κινεζική εταιρεία, που εδρεύει στη Σιγκαπούρη, είχε πραγματοποιήσει πέρυσι τον Σεπτέμβριο, ένα “δοκιμαστικό” ταξίδι στη γραμμή με το πλοίο μεταφοράς κοντέινερ “Istanbul Bridge”, χωρητικότητας 4.890 teu (σ.σ. μονάδα μέτρησης κοντέινερ). Οι “δοκιμές” είχαν θετικά αποτελέσματα και, όπως μεταδίδουν κινεζικά μέσα ενημέρωσης, παρότι η συγκεκριμένη “γραμμή” έχει εποχικότητα λόγω των πάγων και μπορεί να λειτουργεί μόνο από τα τέλη Ιουλίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τα μέσα Οκτωβρίου, η ανταπόκριση της αγοράς δίνει ώθηση στην πραγματοποίηση νέων επενδύσεων.

Μάλιστα, όπως δήλωσε η  Ένωση Πλοιοκτητών Κίνας (CSA) στο αγγλόφωνο κινεζικό ειδησεογραφικό site Global Times, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες προχωράνε σε επενδύσεις για πλοία με ειδική κατασκευή για τους πάγους και ήδη έχουν γνωστοποιηθεί τα πρώτα σχέδια, με προοπτική να δημιουργηθεί ένας στόλος από πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου χύδην και πλοία πολλαπλών χρήσεων.

Αυτά τα πλοία θα αναχωρούν κλιμακωτά κατά τη διάρκεια της ναυτιλιακής περιόδου, συνδέοντας απευθείας τα μεγάλα λιμάνια της Κίνας με βασικά ευρωπαϊκά λιμάνια-κόμβους, ώστε να διαμορφωθεί ένας αποτελεσματικός και χωρίς εμπόδια πολικός θαλάσσιος διάδρομος, σύμφωνα με την CSA.

Τα πλεονεκτήματα της νέας Αρκτικής διαδρομής 

Οι Κινέζοι πλοιοκτήτες θεωρούν ότι η Αρκτική διαδρομή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις παραδοσιακές διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.  Οι αποστάσεις πλεύσης από τα κινεζικά λιμάνια προς τα βασικά λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας στην Ευρώπη μειώνονται σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Το πιο σημαντικό, δε, είναι ότι η διαδρομή παρακάμπτει πλήρως τα ύδατα υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της Ερυθράς Θάλασσας και του Πορθμού της Μάλακκα, συμβάλλοντας στην έγκαιρη παράδοση των παραγγελιών εξαγωγής, σύμφωνα πάντα με την CSA.

Η κινεζικών συμφερόντων New New Shipping Line Co, ένας από τους φορείς εκμετάλλευσης της διαδρομής, ανέφερε στη Global Times, για παράδειγμα ότι ένα ταξίδι από τη Σαγκάη στην Αγία Πετρούπολη διαρκεί 38 έως 45 ημέρες μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ η Αρκτική διαδρομή μειώνει το ταξίδι σε 23 έως 25 ημέρες. 

Ο μικρότερος χρόνος διέλευσης βοηθά στη μείωση του λειτουργικού κόστους και, σε σύγκριση με τις συμβατικές διαδρομές, το πέρασμα στην Αρκτική επηρεάζεται λιγότερο από ορισμένους γεωπολιτικούς παράγοντες, ανέφερε η εταιρεία. Ένα άλλο βασικό πλεονέκτημα της Αρκτικής διαδρομής φαίνεται να είναι η ψυχρή “αλυσίδα”, που δημιουργείται από το περιβάλλον και είναι ιδανική για φορτία υψηλής αξίας, ευαίσθητα στη θερμοκρασία, όπως μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, φωτοβολταϊκά εξαρτήματα και ηλεκτρομηχανικά προϊόντα ακριβείας, σύμφωνα με την CSA.

Το στρατηγικό ενδιαφέρον Πεκίνου-Μόσχας

Εκτός από το εμπορικό ενδιαφέρον η δημιουργία της “γραμμής” της Αρκτικής αποτελεί στρατηγικό στόχο της Κίνας αλλά και της Ρωσίας. Το Πεκίνο έχει θέσει από το 2018 ως στόχο την κατασκευή του “Πολικού Δρόμου του Μεταξιού” μέσω της ανάπτυξης αρκτικών ναυτιλιακών οδών, σύμφωνα με μια λευκή βίβλο που δημοσίευσε η κινεζική κυβέρνηση, όπως ανέφερε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Xinhua.

Τα τελευταία χρόνια, οι θαλάσσιες οδοί της Αρκτικής έχουν τεθεί ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο της διεθνούς κοινότητας και έχουν τη δυνατότητα να γίνουν σημαντικές οδοί στο διεθνές εμπόριο, δήλωσε ο Λιν Τζιαν, εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνέντευξη Τύπου τον Σεπτέμβριο του 2025.

Η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τη Ρωσία και άλλα κράτη της Αρκτικής, καθώς και με ενδιαφερόμενες χώρες, για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στην κατασκευή και λειτουργία βασικών υποδομών στις θαλάσσιες οδούς της Αρκτικής και να προωθήσει από κοινού την ανάπτυξη και την εξερεύνηση των οδών και να προστατεύσει το περιβάλλον εκεί, δήλωσε ο Λιν. Επίσης, η Μόσχα προσδοκά εδώ και καιρό να μετατρέψει το NSR σε μια νέα Διώρυγα του Σουέζ, από πλευράς ναυτιλιακής κίνησης.

Έτσι, μετά τις τελευταίες άδειες που εγκρίθηκαν, ο  Likhachev της Rosatom δήλωσε ότι η διαδρομή γίνεται μια αρτηρία μεταφορών παγκόσμιας σημασίας καθώς η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο επιδεινώνεται και η υλικοτεχνική και πολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται.

«Δεν συζητήσαμε καμία στρατιωτική συνεργασία σήμερα, και το τι θα συμβεί όταν τελειώσει η ένοπλη σύγκρουση είναι ένα άλλο θέμα», δήλωσε ο Βούτσιτς στην κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν οι δύο πρόεδροι μετά τη συνάντησή τους. Αφού είπε πολλά υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει η στάση της χώρας του όσον αφορά στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, με τις οποίες συνεχίζει να διαφωνεί.

Στις 15 Ιουλίου, ο Σέρβος πρόεδρος είχε παρευρεθεί στη Σύνοδο Κορυφής Νοτιοανατολικής Ευρώπης-Ουκρανίας για πέμπτη φορά, αυτή τη φορά στο Κίεβο, όπου συναντήθηκε με τον Ζελένσκι, αλλά τότε αρνήθηκε να υπογράψει την τελική διακήρυξη.

Ακροβασίες Βούτσιτς με τη Δύση

Ο επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου Νέου Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας, Μίλος Γιοβάνοβιτς, σαφώς επικριτής του Βούτσιτς και αντιευρωπαϊστής, εκτιμά ότι «η επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία έχει ως στόχο να οδηγήσει το Βελιγράδι στη δυτική πορεία και να μειώσει την επιρροή της Ρωσίας στα Βαλκάνια». Το κόμμα του στις τελευταίες εκλογές έλαβε 6%. Ο Γιοβάνοβιτς ζήτησε αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής και των σχέσεων της Σερβίας με την ΕΕ, επιρρίπτοντας την ευθύνη στην ηγεσία της χώρας (με επικεφαλής τον Πρόεδρο Βούτσιτς) για «τη σταδιακή και πλήρη υποταγή στη Δύση».

«Η ανακοινωθείσα επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο στο οποίο η Δύση προσπαθεί να δείξει ότι και τα δύο κράτη βρίσκονται αμετάκλητα σε δυτική πορεία και ότι είναι απαραίτητο να εξαλειφθεί περαιτέρω η ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια», έγραψε ο πολιτικός στο Facebook. Σημείωσε ότι το κόμμα του υποστηρίζει τις καλές σχέσεις μεταξύ Σερβίας και Ουκρανίας, αλλά διατύπωσε την επιφύλαξη ότι εν μέσω ένοπλων συγκρούσεων και γεωπολιτικών αλλαγών, είναι αφελές να περιμένουμε ότι το θέμα της επίσκεψης θα είναι οι οικονομικές σχέσεις.

«Εκτός αν μιλάμε για την εξαγωγή σερβικών όπλων και πυρομαχικών στην Ουκρανία, η οποία αναφέρθηκε άμεσα και δημόσια από τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, τον Κρίστοφερ Χιλ», δήλωσε η Γιοβάνοβιτς. Η Ρωσία έχει διαμαρτυρηθεί κατά καιρούς στη Σερβια ότι παρέχει πυρομαχικά στην Ουκρανία και ο Βούτσιτς ισχυρίσθηκε ότι αυτό ίσως γίνεται μέσω τρίτων από ιδιώτες και η κυβέρνησή του δεν φέρει ευθύνη.

Τι είπαν στη συνέντευξη Τύπου

Μετά τη συνάντηση των δύο προέδρων, ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τη Σερβία για τη στήριξή της και ανακοίνωσε ότι το Βελιγράδι θα παράσχει ένα νέο πακέτο ανθρωπιστικής βοήθειας, εστιάζοντας κυρίως στον ιατρικό και τον ενεργειακό τομέα. Είπε ότι συζητήθηκε η ενίσχυση των διμερών σχέσεων στην ενέργεια, τις υποδομές, την επισιτιστική ασφάλεια και την μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ουκρανίας και Σερβίας, εκφράζοντας την επιθυμία οι προετοιμασίες να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Αναφερόμενος στις διπλωματικές προσπάθειες για να δοθεί τέλος στον πόλεμο, ο Ζελένσκι είπε ότι «το Κίεβο επιδιώκει μια αξιοπρεπή ειρήνη με εγγυημένη την ασφάλεια της χώρας».

Από την πλευρά του, ο Βούτσιτς επανέλαβε τη σταθερή θέση της Σερβίας για τον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας λέγοντας ότι «δεν υπάρχει κανένα “αλλά”σε αυτό», αν και η Σερβία συνεχίζει να αποφεύγει την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ευχαρίστησε θερμά το Κίεβο για το γεγονός ότι «η Ουκρανία στηρίζει σταθερά την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας», αναφερόμενος εμμέσως στο θέμα της μη αναγνώρισης του Κοσσόβου.

Βούτσιτς:”Δεν βλέπω να τελειώνει ο πόλεμος”

Μιλώντας ως “πολιτικός βετεράνος”, όπως αυτοχαρακτηρίστηκε, είπε ότι «παρά την παγκόσμια επιθυμία για ειρήνη, ο ίδιος δεν βλέπει κάποιον ρεαλιστικό τρόπο για γρήγορο τέλος του πολέμου». Εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κατάσταση των υποδομών, λέγοντας: «Φοβάμαι πολύ ότι μας περιμένει ένας πολύ δύσκολος χειμώνας – κυρίως για τους Ουκρανούς, αλλά σε έναν βαθμό και για όλο τον κόσμο».

Διαβεβαίωσε τον Ζελένσκι ότι η Σερβία στηρίζει απόλυτα τις προσπάθειες της Ουκρανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ευχήθηκε η Ουκρανία να ανοίξει και να κλείσει τα ενταξιακά κεφάλαια όσο το δυνατόν γρηγορότερα, σχολιάζοντας παράλληλα ότι η ίδια η Σερβία θεωρεί πως η δική της ένταξη στην ΕΕ δεν θα είναι εφικτή στο άμεσο μέλλον, για διάφορους πολιτικούς λόγους.

Ο Βούτσιτς διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες και τα δημοσιεύματα που ήθελαν τη Σερβία και την Ουκρανία να προχωρούν σε κοινή παραγωγή στρατιωτικών drones. Ανέφερε ότι η Σερβία σχεδιάζει τέτοια συνεργασία, αλλά με το Ισραήλ. Τόνισε με έμφαση ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών δεν θίχτηκε κανένα θέμα στρατιωτικής συνεργασίας και ότι η βοήθεια της Σερβίας προς το Κίεβο περιορίζεται αυστηρά σε γεννήτριες, ιατρικό υλικό και οικονομική/ανθρωπιστική υποστήριξη.

Παρά τη θερμή υποδοχή και τις συμφωνίες (όπως το σύμφωνο συνεργασίας για την ασφάλεια των τροφίμων που υπογράφηκε παρουσία τους), ο Βούτσιτς ξεκαθάρισε σταθερά στο περιθώριο της συνάντησης ότι η Σερβία δεν πρόκειται να αλλάξει τη στάση της όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους με τη Μόσχα.

Τα πυρομαχικά και ο διπλωμάτης των ΗΠΑ

Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung τον Αύγουστο του 2026, ο ίδιος ο Κρίστοφερ Χιλ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, υποστήριξε ότι ο ίδιος έπαιξε ρόλο για την παράδοση πυρομαχικών στην Ουκρανία. Αν αυτό δεν είναι προβοκάτσια για να “χαλάσει” τις σχέσεις Σερβίας-Ρωσίας, σημαίνει ότι ίσως η Σερβία πιέσθηκε να δώσει πυρομαχικά, επειδή οι Δυτικοί και οι ΗΠΑ αδυνατούν να καλύψουν τις ουκρανικές ανάγκες.

Στην αρχή της θητείας του Χιλ στο Βελιγράδι (το 2022), ο Ουκρανός πρέσβης στη Σερβία τον πλησίασε με μια λίστα στρατιωτικού υλικού που χρειαζόταν επειγόντως το Κίεβο στο μέτωπο. Ομάδα της αμερικανικής πρεσβείας εξέτασε αν η σερβική αμυντική βιομηχανία μπορούσε να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Διαπιστώνοντας ότι αυτό ήταν εφικτό, οι ΗΠΑ άρχισαν να υποστηρίζουν και να χρηματοδοτούν την αγορά μεγάλων ποσοτήτων σερβικών πυρομαχικών για την Ουκρανία.

Χρησιμοποιήθηκε ένα δίκτυο τρίτων χωρών για να διατηρηθούν τα διπλωματικά προσχήματα, και τα όπλα δεν στέλνονταν απευθείας από τη Σερβία στην Ουκρανία. Αγοράζονταν επίσημα από μεσάζοντες σε χώρες, όπως η Πολωνία και η Τσεχία και από εκεί μεταφέρονταν στην Ουκρανία.

Ο Σέρβος πρόεδρος επέμεινε προς τη Μόσχα που τον κατσάδιαζε επ’ αυτού, ότι δεν μπορούσε να ελέγξει πού θα μεταπωλούσαν τις χειροβομβίδες των Σέρβων οι Πολωνοί ή οι Τσέχοι, γιατί “πόλεμοι γίνονται παντού και οι επιχειρηματίες πρέπει κάπου να πουλούν τα προϊόντα τους».

Γιατί “έκαψε” τώρα τον Βούτσιτς ο διπλωμάτης;

Γεννάται το ερώτημα για ποιο λόγο ένας έμπειρος διπλωμάτης επέλεξε αυτή την χρονική περίοδο για να “κάψει” τον Βοὐτσιτς. Μία ερμηνεία των σερβικών μέσων είναι ότι το έκανε για να διαταράξει καίρια τις σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία, λίγο πριν τις σερβικές εκλογές – αυτές θα γίνουν μάλλον μετά το Σεπτέμβρη και μέχρι το Νοέμβρη.

Πρόσφατα, επίσης, ανακοινώθηκε ότι οι Αμερικανοί θα κατασκευάσουν το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Đerdap 3 και ότι προσφέρουν επίσης στη Σερβία LNG ως υποκατάστατο του ρωσικού. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι οι παραδόσεις φυσικού αερίου είναι ο μόνος σημαντικός μοχλός πίεσης που διαθέτει η Μόσχα σε ό,τι αφορά στη Σερβία.

Η Frankfurter Algemaine γράφει ότι σχεδιάζεται ένα κοινό εργοστάσιο drones σε κεντρική περιοχή της Σερβίας, με κεφάλαια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το γερμανικό έντυπο γράφει ότι στη συμφωνία αυτή εμπλέκεται ένας σύμβουλος του Ζελένσκι, ο Ολεξάντρ Καμίσιν. «Φέρεται ο Καμίσιν να έχει επισκεφθεί τη Σερβία αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια και με την ομάδα του έχει κάνει αυτοψία σε τοποθεσίες όπου θα μπορούσαν να παραχθούν από κοινού μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, η παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού ήταν επίσης θέμα συζήτησης», προσθέτει η εφημερίδα.

Ο Βούτσιτς υποστήριξε ότι η συμπαραγωγή drones αφορά το Ισραήλ. Όμως μπορεί να ψεύδεται, σύμφωνα με σερβικά αντιπολιτευόμενα μέσα, και ουσιαστικά να προσεγγίζει την Ουκρανία “στα μουλωχτά” για να “πουλήσει εξυπηρέτηση στη Δύση”, ώστε αυτή να πάψει να τον πολεμάει και να νικήσει στις επόμενες εκλογές.

Η Τουρκία υπήρξε το πρώτο μουσουλμανικό κράτος που αναγνώρισε το Ισραήλ, το 1949. Ωστόσο, η ουσιαστική ανάπτυξη των διμερών σχέσεων σημειώθηκε κυρίως τη δεκαετία του 1990, όταν η ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο μείωσε το πολιτικό κόστος συνεργασίας με το εβραϊκό κράτος. Στρατιωτικές συμφωνίες, οικονομικές ανταλλαγές και κοινά συμφέροντα οδήγησαν σε στενή συνεργασία.

Η άνοδος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) το 2002 δεν διέκοψε αρχικά αυτή τη σχέση, καθώς η τουρκική εξωτερική πολιτική επιδίωκε τον ρόλο του διαμεσολαβητή στις περιφερειακές συγκρούσεις και παράλληλα επιθυμούσε να καθησυχάσει τους δυτικούς συμμάχους της.

Η επιδείνωση των σχέσεων επί Ερντογάν

Η επιδείνωση των σχέσεων άρχισε μετά τη Δεύτερη Ιντιφάντα και κορυφώθηκε το 2009-2010, με τη δημόσια αντιπαράθεση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Σιμόν Πέρες στο Νταβός και, κυρίως, με το επεισόδιο του πλοίου “Mavi Marmara”, κατά το οποίο ισραηλινές δυνάμεις σκότωσαν εννέα Τούρκους ακτιβιστές.

Έκτοτε, οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από ένταση και συχνές λεκτικές συγκρούσεις, ενώ οι ηγεσίες και των δύο χωρών χρησιμοποιούν συχνά τον αντίπαλο για εσωτερική πολιτική κατανάλωση. Παρά τη ρητορική, οι δύο χώρες απέφυγαν έως σήμερα την άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Η Τουρκία διατηρεί ακόμη διπλωματική παρουσία στο Ισραήλ, ενώ το Ισραήλ δεν παραγνωρίζει την γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας, η οποία είναι και μέλος του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, οι εξελίξεις στη Συρία έχουν δημιουργήσει ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού. Μετά την αποδυνάμωση του καθεστώτος Άσαντ, η Τουρκία επιδιώκει τη διατήρηση μιας ενιαίας και σταθερής Συρίας υπό φιλική κυβέρνηση, ενώ το Ισραήλ φαίνεται να προτιμά μια πιο κατακερματισμένη κατάσταση, ώστε να αποτρέψει την συγκέντρωση ισχυρών δυνάμεων στα βόρεια σύνορά του. Παράλληλα, η υποστήριξη του Ισραήλ προς ορισμένες κουρδικές και τοπικές ομάδες στη Συρία, όπως οι Δρούζοι, προκαλεί ανησυχία στην Άγκυρα.

Πέρα από τη Συρία, οι δύο χώρες ανταγωνίζονται και σε άλλες περιοχές. Στην Ανατολική Μεσόγειο, η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ενισχύει τους τουρκικούς φόβους περί γεωπολιτικής περικύκλωσης. Αντίστοιχα, η ισραηλινή δραστηριότητα στην Αφρική, όπως η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, θεωρείται από την Τουρκία ως πρόκληση απέναντι στις δικές της επενδύσεις και στρατιωτικές παρουσίες στη Σομαλία. Ανταγωνισμός παρατηρείται επίσης στον Λίβανο, στην Υεμένη και στο Σουδάν, όπου οι δύο χώρες στηρίζουν διαφορετικές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις.

Τουρκία: Η αμυντική βιομηχανία οξύνει το κλίμα

Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη αυτής της αντιπαράθεσης διαδραματίζει η ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα έχει επενδύσει σημαντικά στην εγχώρια παραγωγή οπλικών συστημάτων, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πολεμικά πλοία, πυραύλους και νέα μαχητικά αεροσκάφη. Η επιτυχία των τουρκικών drones σε διάφορες συγκρούσεις αύξησε το διεθνές κύρος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, ενώ τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν συχνά αυτές τις εξελίξεις ως απόδειξη της στρατιωτικής ισχύος της χώρας.

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάλυση δείχνει ότι αρκετά από αυτά τα συστήματα βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Το μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς Kaan, το μη επανδρωμένο Kizilelma και οι βαλλιστικοί πύραυλοι Tayfun και Cenk δεν έχουν ακόμη ενταχθεί πλήρως στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, το πρόγραμμα του άρματος μάχης Altay αντιμετώπισε μεγάλες καθυστερήσεις. Η Τουρκία εξακολουθεί επίσης να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ, γεγονός που αποκαλύπτει αδυναμίες απέναντι σε έναν τεχνολογικά προηγμένο αντίπαλο, όπως το Ισραήλ.

Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για την τουρκική στρατηγική σκέψη. Οι επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη ανέδειξαν τη σημασία της αεράμυνας και της πυραυλικής ισχύος. Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία επιταχύνει προγράμματα όπως το σύστημα αεράμυνας “Steel Dome” και τη μαζική παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων. Παράλληλα, η παρουσίαση του διηπειρωτικού πυραύλου Yildirimhan προκάλεσε συζητήσεις σχετικά με τις πραγματικές στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας και το κατά πόσο επιδιώκει να αποκτήσει δυνατότητες αποτροπής, πολύ πέρα από το περιφερειακό επίπεδο.

Η ενίσχυση των τουρκικών εξοπλισμών δημιουργεί όμως ένα δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα επιθυμεί να αποτρέψει κάθε πιθανή απειλή και να ενισχύσει το κύρος της ως ανεξάρτητης δύναμης. Από την άλλη, η εντατική στρατιωτική αναβάθμιση μπορεί να αυξήσει τις ανησυχίες του Ισραήλ και να οδηγήσει σε έναν ανταγωνισμό εξοπλισμών. Το Τελ Αβίβ, έχοντας αποκτήσει σημαντική εμπειρία από τις συγκρούσεις με το Ιράν και άλλους αντιπάλους, είναι πιθανό να ενισχύσει και αυτό τις δικές του στρατιωτικές δυνατότητες.

Το σύμφωνο με Ριάντ-Ισλαμαμπάντ

Να σημειωθεί ότι ένα βασικό τουρκικό κίνητρο για την ένταξη στο αμυντικό σύμφωνο με το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ είναι οι σχέσεις έντασης με το Ισραήλ, χωρίς βεβαίως να υποτιμάται η σύμπλευση με το σουνιτικό βασίλειο – οι σχέσεις της Τουρκίας με το Πακιστάν ουδέποτε έχουν διαταραχθεί, ακόμα και όταν η Τουρκία είχε προβλήματα με την Αίγυπτο ή τα Εμιράτα.

Ερώτημα βεβαίως είναι το πως θα λειτουργήσει το Σύμφωνο στην πράξη: Υπάρχει περίπτωση η Τουρκία να εκστρατεύσει κατά των Χούθι, που έχει τελευταία κλιμακώσει έναντι της Σαουδικής Αραβίας, όταν κρατά ισορροπημένες σχέσεις με το Ιράν; Αντίστοιχα, εάν οι Ισραηλινοί εξαπολύσουν πλήγμα κατά των τουρκικών δυνάμεων στη Συρία, ποιο περιθώριο επιτυχούς παρέμβασης θα έχουν Ριαντ και Ισλαμαμπάντ επί του πεδίου;

Δεν μοιάζουν τυχαίοι οι χαμηλοί τόνοι στις δηλώσεις του Ερντογάν… Πάντως, αναμφισβήτητα, το σύμφωνο αποτελεί για την Σαουδική Αραβία μία εγγύηση ασφαλείας, εν μέσω των ουκ ολίγων εντάσεων με τις ΗΠΑ του Τραμπ, αλλά και την δυσπιστία έναντι του Ισραήλ.

Παρά την ρητορική, κανείς δεν θέλει σύγκρουση

Παρά τις εντάσεις, δεν υπάρχουν σήμερα σαφείς ενδείξεις ότι, είτε η Τουρκία, είτε το Ισραήλ, επιθυμούν άμεση σύγκρουση. Και οι δύο χώρες γνωρίζουν ότι ένας πόλεμος θα είχε υψηλό πολιτικό, οικονομικό και στρατηγικό κόστος. Ωστόσο, η αμοιβαία καχυποψία, οι ανταγωνιστικές αφηγήσεις και η παρουσία τους σε κοινά πεδία δράσης, αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών, του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών χωρών είναι κρίσιμος για την διατήρηση διαύλων επικοινωνίας και την μείωση των εντάσεων.

Συμπερασματικά, οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ εισέρχονται σε μια περίοδο αυξημένου στρατηγικού ανταγωνισμού. Η Συρία, η Ανατολική Μεσόγειος, η αμυντική τεχνολογία και οι μεταβαλλόμενες περιφερειακές ισορροπίες αποτελούν βασικούς παράγοντες αυτής της εξέλιξης. Αν και ο πόλεμος δεν φαίνεται άμεσος, η δυναμική του ανταγωνισμού καθιστά αναγκαία τη διπλωματική διαχείριση και την αποφυγή κινήσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ανεξέλεγκτη κρίση.

«Μέχρι η Αμερική να διορθώσει τη συμπεριφορά της, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν. Διόρθωση συμπεριφοράς σημαίνει: 1- Ποτέ μην απειλείτε το Ιράν με οποιαδήποτε γλώσσα ή μην προσβάλλετε τις ιερότητες αυτού του έθνους. 2- Να τερματιστεί για πάντα ο πόλεμος και η επιθετικότητα εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στον Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Υεμένη και το Ιράκ. 3- Άρση του ναυτικού αποκλεισμού και απόσυρση των ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεών του από το Ιράν.

4- Πληρωμή των ζημιών των δύο επιθετικών πολέμων και επιβολής στο Ιράν χωρίς καμία μείωση ή μείωση. 5 – Άρση των σκληρών και παράνομων κυρώσεων κατά του ιρανικού λαού. 6- Απελευθέρωση άνευ όρων των παγωμένων και κλεμμένων περιουσιακών στοιχείων του ιρανικού λαού.

Αυτά είναι τα αιτήματα του ιρανικού λαού, που τα φωνάζει αδιάκοπα στις πλατείες και τους δρόμους εδώ και 160 ημέρες. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας δεν θα κάνει ποτέ πίσω, είτε σε πόλεμο είτε σε διαπραγματεύσεις», σημείωσε καταλήγοντας ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ».

Οι δηλώσεις Ζολγκάντρ ήρθαν, ενώ το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, τα οποία βρίσκονται μεταξύ των δύο χωρών. Η Τεχεράνη είχε ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ ως αντίποινα για τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν εναντίον της οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο. Μέχρι τώρα, υπήρχαν προσδοκίες ότι μια συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν θα μπορούσε σύντομα να επιτρέψει την επανέναρξη της εμπορικής ναυσιπλοΐας και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η λίστα του Ιράν

Η λίστα απαιτήσεων που παρουσίασε ο Ζολγκάντρ αλλάζει, ωστόσο, τα δεδομένα. Οι νέοι όροι ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάσει ορισμένες από τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, εφόσον επιθυμεί να περιορίσει το ενεργειακό κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές αποτελούν πολιτικό κίνδυνο για τους Ρεπουμπλικάνους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Ακόμη και πριν από τις δηλώσεις Ζολγκάντρ, Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι η επαναλειτουργία των Στενών δεν ήταν τόσο κοντά όσο φαινόταν. Ο Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε ότι το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου «δεν εξαρτάται από τις διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν».

Σε δηλώσεις του στο Tasnim, μέσο ενημέρωσης που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφερε ότι όλα θα εξαρτηθούν από το εάν «οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν πλήρως τους όρους του Ιράν». Δεν εξειδίκευσε τότε ποιοι ήταν αυτοί οι όροι, πέραν της απαίτησης η Ουάσινγκτον να μην παρεμβαίνει στις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με το Ομάν ή άλλες χώρες.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε από την πλευρά του ότι η Τεχεράνη και το Μουσκάτ βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία. Έσπευσε, όμως, να ξεκαθαρίσει ότι αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως και άμεσο άνοιγμα των Στενών. Όπως ανέφερε, η επαναλειτουργία τους εξαρτάται και από άλλους όρους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται η αποζημίωση του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβιάσεις του Μνημονίου της Ισλαμαμπάντ, όπως λέει η Τεχεράνη. Πρόκειται για τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που υπέγραψαν το Ιράν και οι ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο, έπειτα από διαμεσολάβηση του Πακιστάν.

Πυρκαγιά στην Aramco

Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, ανακοίνωσαν σήμερα ότι έπληξαν πετρελαϊκή εγκατάσταση στην ακτή της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, σε μια νέα επίθεση κατά του Ριάντ, το οποίο υποστηρίζει την κυβέρνηση της Υεμένης.

Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των ανταρτών Χούθι, ο Γιαχία Σαρί, δήλωσε ότι οι Χούθι “κατάφεραν να στοχοθετήσουν το διυλιστήριο της Aramco”, του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού, “στην Τζιζάν με ένα μη επανδρωμένο εναέριο όχημα (drone)”, με πλήγμα “ακριβείας”.

Κατασβέστηκε πυρκαγιά που ξέσπασε τα ξημερώματα της Κυριακής σε εγκαταστάσεις του πετρελαϊκού κολοσσού Aramco στην Τζιζάν, ανακοίνωσε προηγουμένως το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας, χωρίς να δώσει διευκρινήσεις για τα αίτια. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενημέρωσε το υπουργείο, συμπληρώνοντας πως «οι αρμόδιες αρχές ολοκληρώνουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες για την αντιμετώπιση του περιστατικού».

Τζιζάν βρίσκεται στο νότιο άκρο της Σαουδικής Αραβίας, κοντά στα σύνορα με την Υεμένη. Τον προηγούμενο μήνα, οι αντάρτες Χούθι είχαν εξαπολύσει επίθεση με πυραύλους και drones εναντίον διυλιστηρίου της Aramco στην περιοχή, αλλά και έτερες επιθέσεις στο βασίλειο, προκαλώντας τραυματισμούς. Στα social media κυκλοφορούν εκτενώς βίντεο από την πυρκαγιά:

Διέξοδο αναζητά ο Αμερικανός ΑΓΕΕΘΑ

Σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει μεταφέρει τις τελευταίες εβδομάδες σε κορυφαίους αξιωματούχους της κυβέρνησης την ανάγκη να αναζητηθεί ένας τρόπος «εξόδου» από τη σύγκρουση.

Τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις ανέφεραν στο CNN ότι ο Κέιν εκτιμά πως μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές και απρόβλεπτες συνέπειες, ενώ η αμερικανική αεροπορική ισχύς από μόνη της δύσκολα θα μπορούσε να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος. «Ο Κέιν ψάχνει για μια ράμπα εξόδου», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.

Οι επιφυλάξεις του στρατηγού δεν περιορίζονται σε εσωτερικές στρατιωτικές συζητήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Κέιν έχει συζητήσει τις διαθέσιμες επιλογές και τους κινδύνους μιας περαιτέρω κλιμάκωσης με κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.

Ο στρατηγός φέρεται μάλιστα να έχει συνεργαστεί στενά με ορισμένους από τους συμβούλους του Τραμπ, προκειμένου να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών και κοινή γραμμή ενόψει των συναντήσεων με τον πρόεδρο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιορισμοί των διαθέσιμων στρατιωτικών επιλογών, αλλά και ο κίνδυνος οι νέες επιθέσεις να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη και δυσκολότερα ελεγχόμενη σύγκρουση. Η ανησυχία αφορά ακόμη και σενάρια που δεν προβλέπουν την ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν.

Καμπανάκι για τα αποθέματα πυρομαχικών 

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απορρίψει το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η συνέχιση των αεροπορικών επιθέσεων θα μπορούσε να υποχρεώσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί τους όρους της Ουάσινγκτον. Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, ωστόσο, φαίνεται να ενισχύεται η εκτίμηση ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί μόνο μέσω αεροπορικών βομβαρδισμών.

Ο ίδιος ο Κέιν είχε προειδοποιήσει δημόσια σε ακρόαση στο Κογκρέσο ότι «η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», θέση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αεροπορικές επιχειρήσεις. Οι προβληματισμοί φαίνεται να εντάθηκαν στα τέλη Ιουλίου, όταν εξετάστηκε σχέδιο για νέες, πιο επιθετικές επιθέσεις κατά του Ιράν. Ορισμένοι από τους στενότερους συμβούλους του Τραμπ εξέφρασαν ανησυχίες για τις πιθανές συνέπειες.

Υπέρ της συγκεκριμένης επιχείρησης φέρεται να τάχθηκαν κυρίως στελέχη της CENTCOM, ενώ το Ισραήλ φέρεται να υποστήριζε γενικότερα την περαιτέρω στρατιωτική πίεση. Ο Τραμπ, ωστόσο, αποφάσισε τελικά να μην προχωρήσει άμεσα, αφού συνομίλησε με συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Οι τελευταίοι εξέφρασαν φόβους ότι μια νέα επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα, με στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή.

Ένας ακόμη παράγοντας που περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων της Ουάσινγκτον είναι η κατάσταση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, ο στρατηγός Κέιν έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για τη μείωση των διαθέσιμων αμερικανικών όπλων, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν απαιτεί σημαντική κατανάλωση πυρομαχικών και συστημάτων αεράμυνας.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ορισμένα από τα ίδια όπλα και συστήματα χρησιμοποιούνται παράλληλα για την υποστήριξη του Ισραήλ και της Ουκρανίας. Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές εκτιμούν ότι τα αποθέματα ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών έχουν μειωθεί σε επίπεδα που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επιλογές των ΗΠΑ σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης. Παράλληλα, χώρες του Κόλπου έχουν μεταφέρει στην αμερικανική κυβέρνηση τις ανησυχίες τους για την περιορισμένη διαθεσιμότητα προηγμένων συστημάτων αεράμυνας, τα οποία θα μπορούσαν να χρειαστούν σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας ιρανικών αντιποίνων.

Ο φόβος για τα αντίποινα στον Κόλπο

Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και μια τέτοια κίνηση δεν θεωρείται πιθανό να οδηγήσει την Τεχεράνη σε συνθηκολόγηση. Αντίθετα, υπάρχει ο φόβος ότι θα μπορούσε να προκαλέσει μια αλυσίδα αντιποίνων εναντίον ενεργειακών υποδομών σε χώρες του Κόλπου, αυξάνοντας δραματικά το κόστος για τους Αμερικανούς συμμάχους και διευρύνοντας τη σύγκρουση.

Ανάλογοι προβληματισμοί υπάρχουν και για πιθανά πλήγματα σε γέφυρες ή άλλες κρίσιμες υποδομές του Ιράν, καθώς εκτιμάται ότι τέτοιες επιθέσεις μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές καταστροφές χωρίς να εξασφαλίσουν το επιθυμητό στρατηγικό αποτέλεσμα.

Η λεπτή γραμμή Κέιν και Τραμπ

Ο στρατηγός Κέιν καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί μια δύσκολη σχέση με τον πρόεδρο. Πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις αναφέρουν ότι προσπαθεί να παρουσιάζει στον Τραμπ τόσο τις δυνατότητες των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων όσο και τους κινδύνους κάθε στρατιωτικής επιλογής, χωρίς να δίνει την εντύπωση ότι αμφισβητεί την τελική εξουσία του προέδρου ως αρχιστράτηγου.

Σε πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, ο Κέιν φέρεται να ανέδειξε τους κινδύνους μιας περαιτέρω κλιμάκωσης, μεταξύ άλλων και την κατάσταση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών. Ταυτόχρονα, όμως, κατέστησε σαφές ότι, εάν ο Τραμπ αποφάσιζε να προχωρήσει στις επιχειρήσεις που εξετάζονταν, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις εξακολουθούν να διαθέτουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές στο Ιράν.

Αναζητείται μια «συμβολική νίκη»

Καθώς η σύγκρουση πλησιάζει στο ορόσημο των έξι μηνών, η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο στρατηγικό δίλημμα. Μια μεγάλης κλίμακας χερσαία επιχείρηση θα μπορούσε, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, να προσφέρει τη δυνατότητα μιας αποφασιστικής στρατιωτικής ήττας του Ιράν. Θα είχε όμως τεράστιο πολιτικό και στρατιωτικό κόστος και θα μπορούσε να οδηγήσει σε χιλιάδες αμερικανικές απώλειες. Για τον λόγο αυτό, δεν φαίνεται να υπάρχει αυτή τη στιγμή πολιτική βούληση στην Ουάσινγκτον για μια τέτοια επιλογή.

Το Πεντάγωνο εξετάζει διαφορετικά σενάρια, όμως το βασικό ερώτημα πλέον δεν φαίνεται να είναι μόνο πώς θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να συνεχίσουν τον πόλεμο, αλλά και πώς θα μπορούσαν να τον τερματίσουν χωρίς ο Τραμπ να εμφανιστεί ότι υποχωρεί. Έτσι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά προς την αναζήτηση μιας συμφωνίας ή μιας εξόδου που θα μπορούσε να προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο τουλάχιστον μια «συμβολική» νίκη την οποία θα παρουσιάσει στο αμερικανικό κοινό, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτό τον δρόμο για μια διπλωματική λύση.

Το γεγονός ότι ο κορυφαίος Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος φέρεται να αναζητά πλέον «έξοδο» αποτυπώνει το μέγεθος του διλήμματος: Η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να διαθέτει συντριπτική στρατιωτική ισχύ, αλλά οι επιλογές για να μετατραπεί αυτή η ισχύς σε μια καθαρή και πολιτικά αξιοποιήσιμη νίκη εμφανίζονται ολοένα πιο περιορισμένες.