Έχει έντονα αντιρωσική στάση και θεωρητικά ιδρύθηκε ως αντίβαρο στο AUR (Alliance for the Union of Romanians) και σε άλλα αντιευρωπαϊκά ή εθνικιστικά ή ακροδεξιά κόμματα. Στο σκάνδαλο με την Γκίλφοϊλ και το αμερικανικό LNG, το κόμμα αυτό την πιο επιθετική στάση από όλους:

• Είναι το κόμμα που κατέθεσε την ποινική καταγγελία για εσχάτη προδοσία κατά των Σοσιαλδημοκρατών και του ηγέτη του AUR, Τζόρτζε Σιμιόν.
• Κατηγορεί ανοιχτά το AUR ότι, ενώ παριστάνει το πατριωτικό κόμμα, «συνεργάστηκε με ξένα συμφέροντα και “σαμποτάρισε” την ευκαιρία να λάβει η χώρα χρήματα από την ΕΕ όπως και την ενεργειακή σταθερότητα της Ρουμανίας ρίχνοντας την κυβέρνηση Μπολοζάν».

Η κατάσταση είναι περίπλοκη πάντως για τον πρόεδρο Νικουσόρ Νταν, μαθηματικό, πρώην δήμαρχο Βουκουρεστίου, ο οποίος εξελέγη πέρσι πρόεδρος με 55% έναντι 46% του Σιμιόν του AUR. Ο Νταν για το τρέχον σκάνδαλο τηρεί αποστάσεις από όλους, όμως επιδιώκει να αποτραπούν οι πρόωρες εκλογές επειδή οι δημοσκοπήσεις δείχνουν να έχει αυξηθεί κι άλλο η δημοφιλία του AUR αλλά και άλλων “φιλορωσικών” κομμάτων όπως το “SOS Ρουμανία”. Το προσωπικό” πρόβλημα έγκειται στο ότι στη συνάντηση της Γκίλφοϊλ με τους σοσιαλδημοκράτες όπου παζαρεύτηκε το αμερικανικό LNG  φέρεται να συμμετείχε και ο Φιοριν Bλαντίκα, που είναι σύμβουλος του Νικουσόρ Νταν.

Άτομα από το περιβάλλον του Νικουσόρ Νταν φέρονται να υποβαθμίζουν την υπόθεση  λέγοντας ότι «οι επαφές με διπλωματικούς εκπροσώπους των ΗΠΑ εντάσσονται στο πλαίσιο των συνηθισμένων διπλωματικών σχέσεων της χώρας και δεν κρύβουν καμία γεωπολιτική συνωμοσία ή πίεση για ενεργειακά συμβόλαια». Όμως η προεδρία δεν έχει εκδώσει καμία ανακοίνωση παρά τον σάλο και ούτε απάντησε σε σχετικά ερωτήματα ο εκπρόσωπος του προέδρου.

Μήνυση

Όταν τον περασμένο Απρίλιο το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα PSD απέσυρε την υποστήριξή του από την την κυβέρνηση συνασπισμού των φιλελευθέρων, ο πρόεδρος του “Σώστε τη Ρουμανία” (και υποστηρικτής του Νικουσόρ Νταν) δήλωσε ότι εκείνο δεν αποσύρει την στήριξη και ότι θα παρέμενε στην κυβέρνηση ακόμη και ως μειοψηφία για να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις. Υπενθυμίζεται ότι οι σοσιαλδημοκράτες και το AUR είχαν ρίξει την κυβέρνηση με την αιτιολογία ότι διαφωνούν κάθετα με το αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας που ήθελε να επιβάλει ο πρωθυπουργός Ίλιε Μπολοζάν.

Ακόμα και τώρα, στην προσπάθεια που έγινε με τον Ζίγκφριντ Μουρεσάν (ο οποίος ήταν πρόταση και επιλογή του Μπολοζάν), το USR ήταν το πρώτο κόμμα που συμφώνησε να συμμετάσχει. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της χθεσινής συζήτησης στη Βουλή, το PSD κατηγόρησε το κυβερνητικό σχέδιο Μουρεσάν ως μια προσπάθεια δημιουργίας ενός «Μπολοζάν 2.0 με πολύ “σώστε τη Ρουμανία” μέσα του». Κατά συνέπεια, ένας άτυπος σύμμαχος του προέδρου και σίγουρα σύμμαχος του Μπολοζάν, τραβάει το σκοινί με την μήνυση που κατέθεσε.

Η μήνυση (που είναι μάλλον εξαιρετικά δύσκολο να σταθεί νομικά) στρέφεται κατά τριών βασικών προσώπων: του ηγέτη των Σοσιαλδημοκρατών Σορίν Γκριντεάνου, του προέδρου του AUR Τζόρτζε Σιμιόν, και του πρώην υπουργού Μπογκντάν Ιβάν. Ο τελευταίος ανήκει στο Σοσιαλδημοκρατικό Κομμα που μέχρι τότε τυπικά συμμετείχε στην κυβέρνηση Μπολοζάν και ήταν υπουργός Ενέργειας -παραιτήθηκε 25 μέρες μετά τη συνάντηση με την Γκίλφοϊλ, στις 25 Απριλίου, όταν διαλύθηκε η κομματική συμμαχία και λίγο πριν την πρόταση μομφής της 5ης Μαΐου.

Η αντιπολίτευση (USR) υποστηρίζει ότι το AUR λειτούργησε ως ο “εκτελεστικός βραχίονας” της συμφωνίας που φέρεται να κλείστηκε σε εκείνο το δείπνο, παρότι δεν ήταν παρόν κανένα στέλεχός του. Ο ηγέτης του Σιμιόν έχει απορρίψει κάθε εμπλοκή και χαρακτήρισε την μήνυση “επικοινωνιακό πυροτέχνημα”. Είπε: «Ρίξαμε την κυβέρνηση επειδή ήθελε να επιβάλει σκληρά μέτρα λιτότητας και όχι επειδή υπήρχε ξένος δάκτυλος. Δεν μπορούμε να ποινικοποιούμε μια κοινοβουλευτική διαδικασία, όπως η πρόταση μομφής».

Ως κόμμα θεωρεί τις κατηγορίες κατά των σοσιαλδημοκρατών ανυπόστατες, αλλά επιμένει ότι δεν θα στηρίξει “καμία κυβέρνηση με πρόταση λιτότητας”, ενώ οι σοσιαλδημοκράτες εστιάζουν στα πρόσωπα και δεν αποκλείουν την στήριξη κυβέρνησης, αρκεί να συμμετέχουν σε σημαντικό υπουργείο και ο προτεινόμενος πρωθυπουργός να μην είναι «ακραία αντιλαϊκός σαν τον Μπολοζάν». Πάντως καταψήφισαν και την κυβέρνηση που προτάθηκε προ ημερών, πάλι υπό φιλελεύθερο.

Οι δυνάμεις των κομμάτων στη Ρουμανία

Ο δε εντολοδόχος Μουρεσάν που καταψηφίστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, πριν από την καταψήφισή του είχε πει «Αν πράγματι δεν έχουν συμφωνία, να το αποδείξουν με την ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνησή μου. Το όλο θέμα έχει έναν αέρα συνωμοσίας. Η άτυπη και μυστική συνάντηση των ηγετικών στελεχών του PSD με την Αμερικανίδα Πρέσβη αφήνει σαφείς υπόνοιες για παρασκηνιακό συμβιβασμό. Οι εμπλεκόμενοι πρέπει να δώσουν άμεσα καθαρές απαντήσεις στον ρουμανικό λαό για ένα θέμα εξαιρετικά σοβαρό που και χρήζει βαθιάς διερεύνησης».

Η πρόταση μομφής τον περασμένο Μάιο έπρεπε να υπερψηφιστεί και από τους βουλευτές και από τους λεγόμενους γερουσιαστές. Δίπλα σε κάθε κόμμα αναφέρονται οι έδρες και το ποσοστό που έλαβε στις τελευταίες εκλογές και εν συνεχεία οι έδρες και το ποσοστό του από το ψηφοδέλτιο της Γερουσίας:

• PSD (Σοσιαλδημοκράτες): 86 έδρες (21,96%) + 36 έδρες από το 22,30%
• AUR (Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων): 63 έδρες (18,01%) + 28 από το 18,30%
• PNL (Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα): 49 έδρες (13,20%) + 22 από το 14,28%
• USR (Ένωση Σώστε τη Ρουμανία): 40 έδρες (12,40%) +19 από το 12,26%
• S.O.S. Romania (εθνικιστικό): 28 έδρες (7,36%) +12 από το 7,76%
• POT (Κόμμα Νέων Ανθρώπων, εθνικιστικό): 24 έδρες (6,46%) + 7 από το 6,39%
• UDMR (Κόμμα Ουγγρικής Μειονότητας): 22 έδρες (6,33%) + 10 από το 6,39%
• (Οι υπόλοιπες έδρες κατανεμήθηκαν σε εκπροσώπους εθνικών μειονοτήτων)

Να πούμε παρενθετικά, ότι η νομοθετική εξουσία στη Ρουμανία στηρίζεται σε δύο σώματα, την Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, και οι εκλογές για τα δύο σώματα γίνονται την ίδια μέρα με δύο ψηφοδέλτια. Θεωρητικά η Γερουσία υπάρχει ως “φίλτρο” ή δικλείδα ασφαλείας ή αντίβαρο, αλλά πολλοί θεωρούν ότι πρέπει η χώρα να έχει πλέον μόνον ένα κοινοβούλιο και ότι δεν έχει νόημα να υπάρχουν δύο. Στις τελευταίες εκλογές εξάλλου οι Ρουμάνοι ψήφισαν σχεδόν τα ίδια και για τα δύο σώματα.

Πώς αντιμετωπίζουν το θέμα

Οι δημοσιογράφοι και τα μέσα ενημέρωσης κρατούν το θέμα πρώτο σε όλα τα μέσα. Εκτός από καθαυτό το σκάνδαλο, επισημαίνουν σε όλα τα πάνελ και ένα δευτερογενές πρόβλημα: ακόμα κι αν οι σοσιαλδημοκράτες σε αυτή τη φάση ήθελαν να ψηφίσουν τον εντολοδόχο πρωθυπουργό που προτείνουν οι φιλελεύθεροι, ώστε να πάρει τέλος το κυβερνητικό αδιέξοδο, κάτι τέτοιο θα φαινόταν ως υποχώρηση και “φόβο” για τις αποκαλύψεις της Wall Street Journal.

Στα ρεπορτάζ “παίζουν” πολύ οι δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ  στη Ρουμανία, ο οποίος βγήκε στο ProTV  και προσπάθησε να κατεβάσει τους τόνους, λέγοντας «η δημοκρατία μπορεί μερικές φορές να είναι περίπλοκη και η στρατηγική συμμαχία ΗΠΑ-Ρουμανίας παραμένει ακλόνητη». Πάντως η δήλωσή του δεν χαρακτηρίζεται κατευναστική. Οι αποκαλύψεις παραμένουν πρώτο θέμα σε τηλεοπτικούς σταθμούς, εφημερίδες και διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης και το ερώτημα είναι αν η μήνυση θα τεθεί στο αρχείο ή αν η εισαγγελία θα ξεκινήσει επίσημη ποινική έρευνα.

Για να κινηθεί το θέμα, υπάρχουν αντικειμενικά ζητήματα. Προκειμένου να καταδικαστεί κάποιος για προδοσία, πρέπει να αποδειχθεί ότι βοήθησε μια ξένη δύναμη να επιτεθεί στη χώρα, να κλέψει κρατικά μυστικά ή να καταλύσει βίαια το πολίτευμα.  Η συζήτηση σε ένα εστιατόριο με μια ξένη πρέσβη, ακόμα κι αν τέθηκαν πολιτικά ή ενεργειακά deal, κατά τη γνώμη ορισμένων Ρουμάνων νομικών δεν συνιστά.

Επίσης επισημαίνουν ότι η πρόταση μομφής είναι ένα απόλυτα νόμιμο συνταγματικό εργαλείο. Κανένας δικαστής δεν μπορεί να στείλει πολιτικό στη φυλακή επειδή ψήφισε να πέσει μια κυβέρνηση. Οι περισσότεροι αναλυτές προβλέπουν ότι η Εισαγγελία θα εξετάσει τυπικά τη μήνυση και, μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες, θα την αρχειοθετήσει λόγω έλλειψης στοιχείων και ποινικού αντικειμένου, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι επειδή ο κόσμος είναι οργισμένος, θα προχωρήσει στη λήψη καταθέσεων και θα την αρχειοθετήσει αργότερα.

Η προδοσία έχει πολλά πρόσωπα

Ορισμένοι Ρουμάνοι ποινικολόγοι υποστηρίζουν το αντίθετο και τονίζουν ότι το Άρθρο 394 του Ρουμανικού Ποινικού Κώδικα για την εσχάτη προδοσία δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτικές επιθέσεις, αλλά και πράξεις που αποσκοπούν στην υπονόμευση της οικονομίας του κράτους προς όφελος μιας ξένης δύναμης.

Αν η Εισαγγελία βρει αποδείξεις ότι ο πρώην υπουργός Ενέργειας, Μπογκντάν Ιβάν, χρησιμοποίησε το αξίωμά του για να ευνοηθούν ενεργειακά συμβόλαια (όπως το αμερικανικό LNG) με αντάλλαγμα πολιτική στήριξη για την ανατροπή της κυβέρνησης, τότε αυτό συνιστά τουλάχιστον κατάχρηση εξουσίας που θίγει την εθνική ασφάλεια. Επιπλέον, ο Φλορίν Βλαντίκα που απαραβρέθηε στο δείπνο είναι και επικεφαλής του Γραφείου Ενσωματωμένων Πληροφοριών, οπότε διαχειρίζεται τα πιο ευαίσθητα κρατικά μυστικά της Ρουμανίας.

«Η παρουσία ενός ανώτατου αξιωματούχου πληροφοριών σε ένα άτυπο δείπνο, όπου μια ξένη διπλωμάτης φέρεται να καυχιέται για την πτώση μιας κυβέρνησης, υποχρεώνει εκ του νόμου την Εισαγγελία να διεξάγει προκαταρκτική εξέταση. Πρέπει να διαπιστωθεί αν υπήρξε διαρροή πληροφοριών ή αν οι ρουμανικές υπηρεσίες ασφαλείας χρησιμοποιήθηκαν ως εργαλείο πολιτικής πίεσης», λέει άλλη μερίδα αναλυτών.

Θεωρείται πολύ πιθανό να ανοίξει μια έρευνα in rem (δηλαδή έρευνα για την πράξη και όχι αρχικά εναντίον συγκεκριμένων προσώπων). Αυτό σημαίνει ότι η δικαιοσύνη θα αναγκαστεί να ζητήσει επισήμως καταθέσεις, λίστες τηλεφωνικών κλήσεων ή ακόμα και να ζητήσει στοιχεία από τις αμερικανικές αρχές, κρατώντας την υπόθεση ενεργή για μήνες προτού την αρχειοθετήσει λόγω έλλειψης αποδείξεων.

Να υπενθυμίσουμε πάντως ότι η Ρουμανία έχει παρελθόν, καθώς είναι η μόνη δημοκρατική χώρα που έχει ακυρώσει προεδρικές εκλογές επειδή η κυβέρνηση τρόμαξε από το αποτέλεσμα. Όταν οι Ρουμάνοι δικαστές ακύρωσαν την νόμιμη εκλογή του Καλίν Γκεοργκέσκου προ διετίας, η κυβέρνηση μετέθεσε τις εκλογές κατά 6 μήνες για να “μαλακώσει” το θέμα και να βρει τρόπο εν τω μεταξύ να μειώσει την δημοτικότητά του Γκεοργκέσκου, ή και να συλλέξει στοιχεία που να τον αμαυρώνουν ποινικά ώστε να μην είναι ξανά υποψήφιος.

Η ανάπτυξη αυτή συνεχίστηκε ακόμη και μετά τις καταγγελίες των τουρκικών αρχών ότι ορισμένα κεφάλαια χρησιμοποιούνταν για χειραγώγηση της αγοράς. Η κρίση παρέσυρε τις μετοχές σε πτωτική αγορά με τον βασικό χρηματιστηριακό δείκτη να καταγράφει τον Σεπτέμβριο τον χειρότερο μήνα του από το 2008. Το Reuters παρουσιάζει τα βασικά στοιχεία της κρίσης και τις πιθανές εξελίξεις:

Πώς ξεκίνησε η έκρηξη των επενδυτικών κεφαλαίων;

Η Τουρκία διατηρεί αυστηρή νομισματική πολιτική, με στόχο την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και την ενθάρρυνση της αποταμίευσης σε τουρκικές λίρες. Αυτό ενίσχυσε το ενδιαφέρον για επενδυτικά κεφάλαια που προσέφεραν αποδόσεις υψηλότερες από τον πληθωρισμό και τα επιτόκια των εγχώριων καταθέσεων. Ορισμένα από τα επενδυτικά κεφάλαια είχαν συγκεντρωμένες τοποθετήσεις σε μία μόνο μετοχή ή σε ένα συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο, ενώ άλλα διέθεταν μόλις λίγους επενδυτές.

Κάποια από αυτά τα κεφάλαια πραγματοποιούσαν συναλλαγές σε μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης που είχαν εισαχθεί πρόσφατα στο χρηματιστήριο. Η περιορισμένη ρευστότητα αυτών των μετοχών επέτρεπε στις τιμές να μεταβάλλονται απότομα, γεγονός που με τη σειρά του ενίσχυε τις ημερήσιες αποδόσεις των κεφαλαίων που τις διακρατούσαν.

Τα προειδοποιητικά σημάδια

Τον Νοέμβριο του 2025, Τούρκοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν για χειραγώγηση της αγοράς μέσω επενδυτικών κεφαλαίων.
«Γνωρίζουμε ότι αυτές οι χειραγωγήσεις πραγματοποιούνται ιδιαίτερα μέσω ορισμένων κεφαλαίων», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, προσθέτοντας ότι θα αντιμετωπιστούν τα κενά στο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο Ομέρ Γκιουνούλ, τότε πρόεδρος του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας (SPK), δήλωσε ότι οι ρυθμιστικές αρχές παρακολουθούσαν κεφάλαια που χρησιμοποιούνταν για την παράκαμψη των κανόνων και προειδοποίησε ότι οι διαχειριστές τους θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν κυρώσεις, μεταξύ των οποίων και η ανάκληση των αδειών τους.

Δύο εταιρείες διαχείρισης στο επίκεντρο της κρίσης

Δύο εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, η Tera Portföy και η Pusula Portföy, βρίσκονται στο επίκεντρο της αναταραχής, καθώς είχαν επεκταθεί με ταχύτατους ρυθμούς πριν από την κρίση. Οι Tera και Pusula δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.

Σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς, το συνολικό ενεργητικό του κλάδου διαχείρισης χαρτοφυλακίων στην Τουρκία αυξήθηκε στα 329 ΔΙΣ. δολάρια τον Αύγουστο του 2026, από 246 ΔΙΣ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα. Το υπό διαχείριση ενεργητικό της Tera αυξήθηκε περισσότερο από δέκα φορές, στα 14,3 δισ. δολάρια, κατά την ίδια περίοδο, ενώ το ενεργητικό της Pusula αυξήθηκε κατά 13 φορές, στα 13,2 δισ. δολάρια, καθώς ολοένα περισσότεροι επενδυτές τοποθετούσαν τα χρήματά τους στις δύο εταιρείες.

Στα τέλη Αυγούστου, η Tera βρισκόταν στην έκτη θέση και η Pusula στην όγδοη μεταξύ των εταιρειών διαχείρισης χαρτοφυλακίων στην Τουρκία. Καθεμία κατείχε μερίδιο άνω του 4% του συνολικού υπό διαχείριση ενεργητικού, γεγονός που τις καθιστούσε τις μεγαλύτερες μη τραπεζικές εταιρείες του κλάδου.

Σωρευτική απόδοση 15.000%

Ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια κατέγραψαν εντυπωσιακές αυξήσεις τόσο στο ενεργητικό τους όσο και στον αριθμό των επενδυτών τους. Το hedge fund (το επενδυτικό κεφάλαιο υψηλού κινδύνου) της Tera κατέγραψε απόδοση 747% σε όρους τουρκικής λίρας μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου 2025, όταν είχε λιγότερους από 200 επενδυτές. Αφού τον Ιούλιο έγινε διαθέσιμο σε ευρύτερη επενδυτική βάση, η σωρευτική του απόδοση εκτοξεύθηκε σε πάνω από 15.000% σε όρους τουρκικής λίρας έως τον Σεπτέμβριο.

Το TLY προσέλκυσε 102.616 επενδυτές και το ενεργητικό του αυξήθηκε στα 5 Δισ. δολάρια, καθιστώντας το το μεγαλύτερο από τα κεφάλαια που τέθηκαν υπό εκκαθάριση. Ακολούθησε το TP2, το αμοιβαίο κεφάλαιο χρηματαγοράς της Tera, με ενεργητικό 4,6 Δισ. δολαρίων και περίπου 167.000 επενδυτές. Το TP2 προσέφερε στους επενδυτές απόδοση 123% κατά την ίδια περίοδο, όταν ο πληθωρισμός ανερχόταν στο 60%.

Ποιοι έχουν εμπλακεί στην κρίση

Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν διευρύνει την έρευνά τους για ύποπτη χειραγώγηση της αγοράς, τόσο στις μετοχές όσο και στα επενδυτικά κεφάλαια. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ δήλωσε ότι ο αριθμός των υπόπτων είχε αυξηθεί στους 217, εκ των οποίων 56 είχαν προφυλακιστεί εν αναμονή της δίκης τους.

Η Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, αντιπρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος AKP παραιτήθηκε από τις κομματικές της θέσεις, μετά από καταγγελία της αντιπολίτευσης ότι η ίδια και ο σύζυγός της είχαν αποκομίσει σημαντικά κέρδη από συναλλαγές στις μετοχές της Özata Denizcilik πριν από την εκδήλωση της αναταραχής. Οι συγκεκριμένες μετοχές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης έρευνας για χειραγώγηση της αγοράς.

Μεταξύ εκείνων που έχουν προφυλακιστεί περιλαμβάνονται ανώτερα στελέχη που συνδέονται με τις Tera και Pusula.
Ο Ερκάν Κιλιμτζί, πρώην υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, ο οποίος αργότερα έγινε στέλεχος της Tera, προφυλακίστηκε επίσης, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο NTV. Ο Κιλιμτζί είχε γράψει σε ανάρτησή του στο LinkedIn, πριν από την προφυλάκισή του, ότι ήταν ατυχές το γεγονός ότι το όνομά του ενεπλάκη στις καταγγελίες, λόγω της υψηλόβαθμης θέσης που κατείχε στην Tera για τρεις μήνες.

Τι θα συμβεί στη συνέχεια

Ο βασικός δείκτης του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης έκλεισε την Πέμπτη με άνοδο 2,5%, καθώς τέθηκαν σε ισχύ εκτεταμένες αλλαγές στη σύνθεσή του, με την αφαίρεση μετοχών που εμπλέκονται στην κρίση.
Σύμφωνα με το Reuters, το SPK ανακοίνωσε ότι η εκκαθάριση των κεφαλαίων θα διαρκέσει 6 μήνες. Οι επενδυτές σε ορισμένα κεφάλαια, με καθαρές επενδύσεις κάτω του 1 εκατ. τουρκικών λιρών (20.396 δολάρια), θα λάβουν πλήρη αποζημίωση. Όσοι έχουν επενδύσει 1 εκατ. τουρκικές λίρες ή περισσότερο θα λάβουν ενδιάμεση καταβολή ύψους 1 εκατ. λιρών.

Το Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων Ταμιευτηρίου της Τουρκίας (TMSF) έχει ανοίξει λογαριασμούς για επενδυτές που επιδιώκουν να επιστρέψουν ποσά τα οποία οι αρχές χαρακτηρίζουν ως «υπερβολικά κέρδη» από την πώληση μεριδίων των κεφαλαίων.

Οι αναλυτές της JPMorgan δήλωσαν ότι η αναταραχή στον κλάδο των επενδυτικών κεφαλαίων δημιουργεί «σημαντικούς καθοδικούς κινδύνους» για την πρόβλεψή τους σχετικά με την ανάπτυξη του τουρκικού ΑΕΠ το 2026, η οποία ανέρχεται στο 3%. Σύμφωνα πάντα με το Reuters, παραμένει ασαφές πόσο θα είναι το συνολικό ύψος των ζημιών για τους επενδυτές.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις τιμές στις οποίες τα περιουσιακά στοιχεία των κεφαλαίων μπορούν να μετατραπούν σε μετρητά, καθώς πολλά κεφάλαια διαθέτουν μετοχές με περιορισμένη εμπορευσιμότητα, γεγονός που ενδέχεται να περιπλέξει τη διαδικασία.

Ο δρόμος δεν είναι μονόδρομος. Υπάρχει η “Ανάκτηση”, ολόκληρη Ιστορική Περίοδος, όταν εκδιώχθηκαν οι Άραβες από την Ευρώπη. Υπάρχει και ο παλιμπαιδισμός, όταν σου λένε να διαλέξεις ένα κουτσό άλογο αντί τον ξεχωριστό Κυριάκο Μητσοτάκη, με εναλλακτική την Ζωή, ή εκείνη την κυρία που τρέφεται από τις μνήμες των ανθρώπων. Η κατάσταση μπροστά μας είναι απλή και τραγική.

Ο κόσμος μπορεί να κρατήσει μια γριούλα στο σπίτι της. Αλλά για κάτι παραπάνω «θέλει δουλειά πολύ, θέλει νεκρούς χιλιάδες… θέλει κι οι ζωντανοί να δίνουν το αίμα τους». Σαν πολλά να ζητάει και μαζεμένα. Τα υποτίθεται αριστερά κόμματα στην Ευρώπη έβαλαν και τυπικά λουκέτο – Ιταλία, Γαλλία. Με αποτέλεσμα, αφού την πολέμησαν, υποτίθεται, λυσσαλέα, η «ακροδεξιά» Λεπέν να εμφανίζεται ως επικρατέστερη Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο ιστορικό Παρίσι.

Όλα σύμφωνα με τους Τύπους, η γριούλα έμεινε σπίτι, ο αριστερός Μελανσόν χάνει, η ακροδεξιά Λεπέν εγκαθίσταται στο Μέγαρο της Δημοκρατίας κατά τον Νόμο, η Δημοκρατία νίκησε. Ποιος κοροϊδεύει ποιόν; Αυτό το έργο δύσκολο να κρατήσει πολύ, να μου το θυμηθείτε…

«Ανθ’ ημών Γουλιμής»… 

«Ανθ’ ημών Γουλιμής, καληνύκτα σας» είπε, αποχωρών, ο Τρικούπης όταν έχασε τις εκλογές και έτσι ο συγκεκριμένος αντίπαλος απόκτησε υπόσταση στην Ιστορία. Να θυμόμαστε τους νεκρούς μας, γιατί χωρίς αυτούς θα ξεχάσουμε ότι κάποιος άλλος έφτιαξε την Ακρόπολη, όχι η κ. Μενδώνη, ή η άλλη κυρία, που έντρομη μπροστά στο Ιστορικό βάραθρο έγραψε προχθές για τον Κολοκοτρώνη ότι ήταν «ΑΡΠΑΓΑΣ» ή «ΜΕΓΑΣ ΑΡΠΑΓΑΣ», θα σας γελάσω, το έγραψε κάτω από το επίγραμμα στο άγαλμα του στρατηγού που επιτάσσει: «ΕΦΙΠΠΟΣ ΧΩΡΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΕ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ ΠΩΣ ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ».

Μα τόσο αγράμματη πια και τόσο έντρομη η εν λόγω κυρία; Αν τουλάχιστον ζητούσε δανεικό κανένα βιβλίο θα διάβαζε ότι, τελικά, «ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος κι οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε». Αλλωστε, για να μην γελιόμαστε, εδώ είναι…

Και εδώ η προειδοποίηση του Τζώρτζ Κένναν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα: Ο άνθρωπος του “long telegram” που διαμόρφωσε τη στρατηγική της αμερικανικής “ανάσχεσης” της Σοβιετικής Ένωσης γνώριζε όσο ελάχιστοι τη ρωσική ιστορία, την πολιτική κουλτούρα και την αντίληψη της Μόσχας για την ασφάλεια.

Το 1997, όταν η Ουάσινγκτον προωθούσε την πρώτη μεταψυχροπολεμική διεύρυνση του ΝΑΤΟ, ο Κένναν προειδοποίησε ότι η επέκταση θα αποτελούσε “το πιο μοιραίο λάθος της αμερικανικής πολιτικής σε ολόκληρη τη μεταψυχροπολεμική εποχή”. Προέβλεπε ότι θα ενίσχυε τις εθνικιστικές και αντιδυτικές τάσεις στη Ρωσία, θα έπληττε τη δημοκρατική της εξέλιξη και θα επανέφερε την ατμόσφαιρα του Ψυχρού Πολέμου στις σχέσεις Ανατολής-Δύσης.

Η Ουκρανία ως δόλωμα

Η ιστορία δεν δικαίωσε κατ’ ανάγκην όλες τις προβλέψεις του Κένναν. Δικαιώνει όμως την ανάγκη να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι στρατηγικές αντιδράσεις μιας μεγάλης πυρηνικής δύναμης. Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: Ήταν αναγκαίο να μετατραπεί η Ουκρανία σε πιθανό πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ;

Το 2008, στη Σύνοδο Κορυφής του NATO στο Βουκουρέστι, παρά το γεγονός ότι δεν δόθηκε ιδιότητα MAP (Membership Action Plan) που θα επέτρεπε έναρξη διαδικασιών ένταξης, συμφωνήθηκε ότι η Ουκρανία και η Γεωργία κάποια… στιγμή στο μέλλον “θα γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ”. Παρόμοια δήλωση γινόταν  έκτοτε επανειλημμένα από τη Συμμαχία.

Ας δούμε όμως την αλήθεια κατάματα! Για τη Ρωσία, η προοπτική μιας Ουκρανίας ενταγμένης στο ΝΑΤΟ δεν ήταν μια συνηθισμένη διπλωματική εξέλιξη. Ήταν ζήτημα που συνδεόταν με τον πυρήνα της ρωσικής αντίληψης για την ασφάλεια και τη γεωπολιτική της θέση. Ο πρώην πρέβυς των ΗΠΑ στην Μόσχα Μπιλ Μπέρνς, ο οποίος αργότερα έγινε και Διευθυντής της CIA, είπε εμφατικά ότι  «η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ είναι η πιο έντονη από όλες τις κόκκινες γραμμές του Κρεμλίνου». Η Δύση είχε μάλλον στρατηγική τύφλωση.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Ρωσία είχε δικαίωμα να εισβάλει. Σημαίνει ότι μια σοβαρή στρατηγική πρέπει να υπολογίζει, όχι μόνο τι θεωρούμε εμείς νόμιμο ή επιθυμητό, αλλά και πώς αντιλαμβάνεται ο αντίπαλος τις κινήσεις μας. Στοιχειώδες μάθημα της στρατηγικής.

Η επικίνδυνη αυταπάτη

Η Δύση έκανε ένα κρίσιμο στρατηγικό λάθος. Αντιμετώπισε την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σαν να μπορούσε να επεκτείνεται επ’ αόριστον, χωρίς να δημιουργεί νέες γραμμές αντιπαράθεσης. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη είχε ασφαλώς τη δική της ιστορική λογική. Οι χώρες που είχαν βρεθεί υπό σοβιετικό έλεγχο επεδίωξαν την ένταξη στη Συμμαχία για να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία και την ασφάλειά τους.

Όμως η Ουκρανία ήταν διαφορετική περίπτωση. Ήταν χώρα που βρισκόταν ακριβώς πάνω στη γραμμή επαφής δύο διαφορετικών γεωπολιτικών χώρων, με τεράστια στρατηγική σημασία για τη Ρωσία, ιστορικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα και ταυτόχρονα ισχυρό ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Ανήκε στην καρδιά του λεγόμενου “εγγύς εξωτερικού” της! Η μετατροπή της σε γεωπολιτικό “έπαθλο” μιας αντιπαράθεσης Ρωσίας-Δύσης ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Και το τίμημα το πληρώνει για περισσότερο από τέσσερα χρόνια  πρωτίστως ο ουκρανικός λαός.

Ο τάφος μιας ολόκληρης γενιάς

Σήμερα, ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο φθοράς. Πύραυλοι και drones πλήττουν πόλεις και κρίσιμες υποδομές. Άνθρωποι συνεχίζουν να σκοτώνονται. Εκατομμύρια έγιναν πρόσφυγες, ή έχουν εκτοπιστεί. Η οικονομία και οι υποδομές έχουν υποστεί τεράστιες καταστροφές.

Και όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να μετατραπεί η Ουκρανία σε έναν μόνιμο χώρο στρατιωτικής αντιπαράθεσης Ρωσίας και Δύσης. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Όχι επειδή πρέπει να “ανταμειφθεί” η Ρωσία. Όχι επειδή πρέπει να εγκαταλειφθεί η Ουκρανία. Αλλά επειδή ένας πόλεμος χωρίς πολιτικό τέλος δεν αποτελεί στρατηγική.

Η στρατιωτική και η οικονομική βοήθεια μπορεί να είναι αναγκαία για την άμυνα και την επιβίωση της. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί από μόνη της σχέδιο ειρήνευσης. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα όπλα και πόσα ευρώ θα σταλούν στην Ουκρανία. Το πραγματικό ερώτημα είναι: Ποια στρατηγική μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο και να αποτρέψει την επανάληψή του;

Χρειάζεται στρατηγική και όχι συναισθηματική πολιτική

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική αντίφαση. Από τη μία πλευρά υπερασπίζεται και δικαίως την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Από την άλλη, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια λογική διαρκούς στρατιωτικής κλιμάκωσης χωρίς σαφή τελικό πολιτικό στόχο.

Η ειρήνη δεν επιτυγχάνεται επειδή κάποιος επαναλαμβάνει καθημερινά ότι “θα συνεχίσουμε για όσο χρειαστεί”!  Η ειρήνη απαιτεί να γνωρίζουμε τι ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε, με ποιο κόστος και πώς θα φτάσουμε εκεί. Και κυρίως απαιτεί ικανή και πραγματιστική διπλωματία. Ο Κένναν δεν δικαιώθηκε επειδή προέβλεψε σχεδόν κάθε λεπτομέρεια όσων ακολούθησαν. Δικαιώθηκε ως προς κάτι βαθύτερο. Οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να αντιλαμβάνονται τα όρια της ισχύος τους και τις αντιδράσεις που προκαλούν οι στρατηγικές τους επιλογές.

Η Ρωσία ουδόλως είναι αθώα. Η εισβολή της παραβίασε την κυριαρχία μιας ανεξάρτητης χώρας και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αλλά ούτε η Δύση είναι αλάνθαστη. Το να αναγνωρίζουμε τα λάθη της δυτικής στρατηγικής δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε τη ρωσική επιθετικότητα. Σημαίνει ότι αρνούμαστε να επαναλάβουμε τα ίδια λάθη. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη παρακαταθήκη του Κένναν σήμερα.

Αδήριτη ανάγκη να μπει ένα τέλος

Το ζητούμενο σήμερα δεν μπορεί να είναι η επίτευξη μιας απόλυτης νίκης από οποιαδήποτε πλευρά. Ο πόλεμος πρέπει να σταματήσει με μια συμφωνία που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να διασώσει όσο το δυνατόν περισσότερα από όσα μπορεί να διασώσει, την κυριαρχία της, τη δυνατότητα να ανασυγκροτηθεί, την ευρωπαϊκή της πορεία και, πάνω απ’ όλα, το ανθρώπινο δυναμικό και το μέλλον της, χωρίς όμως η Ρωσία να αποκομίσει μια ολοκληρωτική στρατηγική νίκη.

Αυτό απαιτεί δύσκολους συμβιβασμούς, εγγυήσεις ασφαλείας και μια ρεαλιστική διπλωματική διευθέτηση. Η συνέχιση του πολέμου χωρίς σαφή πολιτικό τέλος ενδέχεται να οδηγήσει ακριβώς στο αντίθετο αποτέλεσμα. Σε μια ολοένα πιο εξαντλημένη Ουκρανία, με μεγαλύτερες απώλειες εδαφών, ανθρώπων και υποδομών, ενώ παράλληλα θα αυξάνεται ο κίνδυνος μιας ευρύτερης σύγκρουσης Ρωσίας-ΝΑΤΟ.

Αντί επιλόγου

Δεν χρειαζόμαστε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο, αλλά μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Μια αρχιτεκτονική στην οποία η Ουκρανία θα μπορεί να υπάρχει ως κυρίαρχο και ασφαλές κράτος, η Ρωσία θα αντιμετωπίζεται ως αναθεωρητική δύναμη όταν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αλλά και η Ευρώπη θα έχει μηχανισμούς ώστε μια μελλοντική κρίση να μην οδηγεί ξανά σε γενικευμένο πόλεμο.

Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο σήμερα η Δύση οφείλει να ξανασκεφθεί τη στρατηγική της. Η πραγματική στρατηγική επιδίωξη, επομένως, δεν πρέπει να είναι “όλα ή τίποτα”, αλλά μια ειρήνη στην οποία η Ουκρανία θα χάσει τα λιγότερα δυνατόν και η Ρωσία δεν θα κερδίσει τα πάντα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας η πραγματική στρατηγική επιτυχία δεν μετριέται από το πόσα όπλα εκτοξεύθηκαν. Μετριέται από το πόσες ζωές σώθηκαν, πόσους πολέμους αποτρέψαμε και τι ειρήνη καταφέραμε να οικοδομήσουμε…

Το σχέδιο είχε ανακοινωθεί ήδη από τον Ιούλιο 2024: Ο υπουργός Σκυλακάκης είχε αναφερθεί σε αρκετές τοποθετήσεις του στο σχέδιο, λέγοντας «στο πλαίσιο αυτό θα ανοίξουμε την αγορά μπαταριών», με στόχο την εγκατάσταση έως 2 GW χωρίς καμία στήριξη, μόνο με αδειοδοτική προτεραιοποίηση.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 με τον τρίτο διαγωνισμό κλείνει ο κύκλος των μονάδων standalone μπαταριών που θα υλοποιηθούν με κρατική ενίσχυση, αφού ο σχεδιασμός του υπουργείου Περιβάλλοντος για το επόμενο “κύμα” έργων αποθήκευσης προβλέπει μόνο αδειοδοτικές διευκολύνσεις, και σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, όλα τα έργα μετά τον τρίτο διαγωνισμό θα υλοποιούνται, χωρίς κάποια ενίσχυση.

Αυτό κατοχυρώθηκε νομοθετικά τον Νοέμβριο του 2024: Η απόφαση συνέπεσε με την ψήφιση στη Βουλή του νομοσχεδίου του υπουργείου που προέβλεπε εγκατάσταση μπαταριών σε φωτοβολταϊκά, χωρίς καμία επιδότηση, με μοναδικό κίνητρο τις fast-track αδειοδοτικές διαδικασίες.

Έχει ενδιαφέρον ότι ο νυν υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου βρέθηκε αργότερα να διαχειρίζεται τα προβλήματα που προέκυψαν από αυτή την απόφαση: Τον Οκτώβριο του 2025, μιλώντας στο Renewable Energy & Storage Forum, έκανε λόγο για «συνολική διευθέτηση» ώστε καμία ώριμη επένδυση να μη χαθεί, ακόμη κι αν χρειαστεί να αναζητηθούν άλλες πηγές κεφαλαίων – αναφερόμενος στο γεγονός ότι από τα 901 MW που είχαν προκριθεί στους τρεις διαγωνισμούς, το χαρτοφυλάκιο που θα λάβει τελικά χρηματοδότηση περιορίζεται στα 700 MW, με την περικοπή να πέφτει κυρίως στον τρίτο διαγωνισμό, λόγω αυστηρών προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σύνοψη ευθύνης για τις ΑΠΕ

Η στρατηγική απόφαση “μηδενικής στήριξης” ήταν του Σκυλακάκη (2024), βασισμένη στην εκτίμηση ότι η πτώση τιμών μπαταριών θα έκανε την αγορά αυτοσυντηρούμενη. Η επόμενη ηγεσία (Παπασταύρου, 2025-26) κληρονόμησε τα αποτελέσματα αυτής της απόφασης και τώρα προσπαθεί να διαχειριστεί τις καθυστερήσεις και τις ελλείψεις χρηματοδότησης που προέκυψαν.

Μετά από όλα αυτά το θέμα που προκύπτει είναι το εξής: Mήπως υπάρχει πολιτική κυβερνητική επιλογή για συνέχιση της χρήσης φυσικού αερίου, σε μεγάλο βαθμό εξυπηρετώντας γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα εγχώρια και αλλοδαπά; Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία υπάρχει σαφής πολιτική επιλογή διατήρησης ρόλου για το αέριο – αυτό δεν είναι υπόθεση, είναι ρητή κυβερνητική θέση:

• Το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα) προβλέπει την προσθήκη δύο νέων μονάδων φυσικού αερίου χωρίς καμία απόσυρση, ανεβάζοντας τη συνολική ισχύ από 6,037 GW σε 7,885 GW – αυτό είναι επίσημη κυβερνητική απόφαση, όχι παρανάγνωση.
• Ο ίδιος ο υπουργός το λέει ανοιχτά: «Η Ευρώπη οφείλει να διατηρήσει ένα ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα, χωρίς αποκλεισμούς τεχνολογιών».
• Η ρητορική για “εθνική υπόθεση” στους υδρογονάνθρακες, η ανάδειξη του “διαδρόμου Νότου-Βορρά”, η προσέλκυση Chevron/ExxonMobil – όλα αυτά είναι ενεργές, στοχευμένες πολιτικές, όχι παράπλευρες συνέπειες.

Εξυπηρετούνται δε γεωπολιτικά συμφέροντα – και αυτό είναι επίσης ομολογημένο, όχι κρυφό: Η γεωπολιτική διάσταση (αντικατάσταση ρωσικού αερίου με αμερικανικό LNG, ρόλος Ελλάδας ως κόμβου, στήριξη Ουκρανίας) εκφράζεται ανοιχτά από αξιωματούχους και είναι μέρος της επίσημης ατζέντας ΗΠΑ-ΕΕ μετά το 2022. Δεν είναι “συμφέρον στο σκοτάδι” –είναι δηλωμένη στρατηγική. Χρειάζεται προσοχή στο παραπάνω συμπέρασμα δεδομένου ότι συνδέονται εμμέσως δύο αποφάσεις οι οποίες θα πρέπει να εξετασθούν προσεκτικά:

1. Η καθυστέρηση στις μπαταρίες (απόφαση Σκυλακάκη 2024, βασισμένη – σύμφωνα με τη δική του δημόσια αιτιολόγηση – σε εκτίμηση για ωριμότητα της αγοράς λόγω πτώσης τιμών λιθίου).
2. Η ενίσχυση του ρόλου του αερίου (γεωπολιτική επιλογή μετά το 2022, κυρίως λόγω του πολέμου στην Ουκρανία).

Πολιτική επιλογή το φυσικό αέριο 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτά συνυπάρχουν χρονικά και ότι η καθυστέρηση στην αποθήκευση διατηρεί αντικειμενικά την ανάγκη για αέριο ως εφεδρεία – αυτό το είπαμε και πριν. Η επίσημη αιτιολόγηση (πτώση τιμών → ωριμότητα αγοράς) θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν λανθασμένη εκτίμηση, χωρίς απαραίτητα κρυφή σκοπιμότητα. Δύσκολο να το αποδεχθεί κανείς… λαμβάνοντας υπόψη τη γενικότερη συμπεριφορά της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Πέρα από αυτό, το πιο τεκμηριωμένο συμπέρασμα είναι ότι: Υπάρχει μια ρητή, ομολογημένη πολιτική επιλογή να διατηρηθεί σημαντικός ρόλος για το φυσικό αέριο (νέες μονάδες, γεωπολιτική στρατηγική LNG, υδρογονάνθρακες ως “εθνική υπόθεση”), η οποία αντικειμενικά εξυπηρετεί τόσο εγχώρια συμφέροντα (ΔΕΠΑ, Mytilineos, HELLENiQ) όσο και αλλοδαπά (Venture Global, Chevron, ExxonMobil, γεωπολιτικά συμφέροντα ΗΠΑ).

Παράλληλα, υπάρχει ξεχωριστή αποτυχία πολιτικής σχεδίασης στην αποθήκευση, που μπορεί να θεωρηθεί και ως σκόπιμη, αλλά και ως λανθασμένη εκτίμηση χρονισμού. Το αποτέλεσμα των δύο μαζί είναι ένα σύστημα όπου το αέριο παραμένει απαραίτητο περισσότερο απ’ όσο θα χρειαζόταν αν η αποθήκευση είχε προχωρήσει ταχύτερα – ανεξάρτητα από το αν αυτό ήταν σχεδιασμένο αποτέλεσμα ή απλά συγκυρία κακού συγχρονισμού δύο παράλληλων πολιτικών.

Στόχοι υπερβολικοί, εκ σχεδιασμού 

Υπάρχουν δημοσιεύματα ή αναλύσεις (π.χ. από Green Tank, ΙΕΝΕ, ή δημοσιογραφικές έρευνες) που υποστηρίζουν πιο ευθέως τη θέση περί σκόπιμης διασύνδεσης των δύο πολιτικών, ώστε να έχουμε και τεκμηρίωση πέρα από το λογικό συμπέρασμα. Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η ανάλυση του Green Tank είναι η πιο ευθεία τεκμηριωμένη κριτική. Το βασικό επιχείρημα: Το Green Tank δεν λέει απλά “η αποθήκευση καθυστερεί” — λέει ρητά ότι ο στόχος των μονάδων αερίου στο ΕΣΕΚ είναι αδικαιολόγητα υψηλός, δεδομένης της πορείας ΑΠΕ και αποθήκευσης.

Στην ανάλυση «Πόση ισχύ μονάδων αερίου έχει ανάγκη η χώρα;», το Green Tank αξιοποίησε ωριαία δεδομένα του ENTS, υπολογίζοντας τη συνολική θερμική ισχύ αερίου-λιγνίτη που ήταν πραγματικά απαραίτητη για την κάλυψη των αναγκών από το 2019, και κατέληξε ότι: H σημερινή εγκατεστημένη ισχύς θερμικών μονάδων καλύπτει ήδη τις ανάγκες του συστήματος – δηλαδή είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί η τιμή των 7.885 GW μονάδων αερίου που προβλέπει το υπό αναθεώρηση ΕΣΕΚ για το 2030, καθώς και η πιθανή απόσυρση υφιστάμενων μονάδων αερίου.

Η πιο καίρια φράση ουσιαστικά λέει ότι ο στόχος αερίου είναι υπερβολικός, εκ σχεδιασμού: Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το συνοπτικό σχέδιο ΕΣΕΚ, η ύπαρξη 7.885 GW μονάδων αερίου το 2030 παρουσιάζεται ως ικανή συνθήκη για την επάρκεια ισχύος της χώρας – υπονοώντας ότι το ΥΠΕΝ διατηρεί στο επίσημο σχέδιο μια ποσότητα αερίου μεγαλύτερη από την πραγματικά αναγκαία, αντί να την αναπροσαρμόσει προς τα κάτω καθώς προχωρούν ΑΠΕ και αποθήκευση.

Ο Νίκος Μάντζαρης, συνιδρυτής και αναλυτής ενεργειακής πολιτικής του Green Tank δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεδομένης της περαιτέρω ανάπτυξης των ΑΠΕ και νέων υποδομών αποθήκευσης, αναμένεται ότι η μέγιστη απαιτούμενη ισχύς θερμικών μονάδων θα συνεχίσει την πτωτική της πορεία… Για να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις, η εκπόνηση επικαιροποιημένης μελέτης επάρκειας ισχύος θα πρέπει να αποτελέσει επείγουσα προτεραιότητα».

Το πιο πρόσφατο στοιχείο δείχνει το πρόβλημα σε αριθμούς, με τρόπο που υποστηρίζει έμμεσα την άποψη ότι η υφιστάμενη κατάσταση διατηρεί τεχνητά την ανάγκη για αέριο: Οι εγκατεστημένες μπαταρίες (220 MW συνολική ισχύς) απέτρεψαν μόλις το 0,72% των περικοπών ΑΠΕ τον Απρίλιο 2026, ενώ η ενέργεια που εγχύθηκε περιόρισε τη χρήση αερίου κατά μόλις 0,26% τον ίδιο μήνα – γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη επιτάχυνσης εγκατάστασης περισσότερων μπαταριών που έχουν ήδη όρους σύνδεσης.

Το Green Tank για τις ΑΠΕ

Το Green Tank έχει επικρίνει και τον τρόπο σχεδιασμού των μηχανισμών στήριξης γενικότερα, με έμφαση στο ποιος πληρώνει το κόστος:
«Για να είναι επιτυχημένος ένας νέος μηχανισμός διασφάλισης επάρκειας ισχύος, αφού αποδειχθεί αναγκαίος, πρέπει να σχεδιαστεί με στόχο την κάλυψη των αναγκών της χώρας και τη συμβατότητα με τους εθνικούς κλιματικούς στόχους, και όχι θέτοντας ως προτεραιότητα την οικονομική βιωσιμότητα επενδύσεων αμφίβολης χρησιμότητας για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας», δήλωσε η Ιωάννα Σούκα, αναλύτρια πολιτικής του Green Tank.

Ενδιαφέρον σημείο: Στη συγκεκριμένη δημοπρασία επάρκειας ισχύος, το 95% (564 MW) της νέας στηριζόμενης ισχύος ήταν συστήματα μπαταριών, και καμία νέα μονάδα αερίου δεν στηρίχθηκε – δηλαδή σε αυτό το σημείο η αγορά/πολιτεία φαίνεται να γύρισε προς τις μπαταρίες, αν και αργά.

Αυτό σημαίνει ότι η ανάλυση του Green Tank δεν λέει ρητά “η κυβέρνηση κρατά το αέριο ψηλά για να ευνοήσει εταιρείες αερίου” – είναι πιο προσεκτική, τεχνική κριτική: Λέει ότι ο επίσημος σχεδιασμός (ΕΣΕΚ) δεν έχει αναπροσαρμοστεί ώστε να αντανακλά τη πραγματική, μετρημένη ανάγκη σε αέριο, παρά την πρόοδο ΑΠΕ/αποθήκευσης.

Αυτό είναι ίσως η πιο τεκμηριωμένη μορφή της υπόθεσής: Όχι “συνωμοσία”, αλλά θεσμική αδράνεια/καθυστέρηση στην αναθεώρηση που, ανεξαρτήτως πρόθεσης, διαιωνίζει μεγαλύτερο ρόλο για το αέριο απ’ όσο θα δικαιολογούσαν τα ίδια τα δεδομένα – και αυτό αντικειμενικά εξυπηρετεί όσους έχουν συμφέρον στη διατήρηση υποδομών και προμηθειών αερίου, ανεξάρτητα αν αυτό ήταν ο στόχος του σχεδιασμού.

— Υπουργός Εξωτερικών και Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Marco Rubio

Υπενθυμιζεται ότι ο Ρούμπιο θα επισκεφθεί την Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου. Η σχετική ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών αναφέρει για την επίσκεψη τα εξής: «Ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο θα επισκεφθεί το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας, την Αθήνα και τη Λισαβόνα από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου 2026.

»Στο Ρέικιαβικ, ο κ. Ρούμπιο θα συναντηθεί με Ισλανδούς αξιωματούχους για συνομιλίες σχετικά με την οικονομική συνεργασία και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.

»Στην Ελλάδα, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Ρούμπιο θα ηγηθεί της αντιπροσωπείας των Ηνωμένων Πολιτειών για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Η.Π.Α.–Ελλάδας, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς εταιρικής σχέσης σε βασικές προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων η αμυντική συνεργασία, η περιφερειακή ασφάλεια και η ενεργειακή ασφάλεια.

»Στη συνέχεια, ο κ. Ρούμπιο θα μεταβεί στη Λισαβόνα, όπου θα συναντηθεί με Πορτογάλους αξιωματούχους για την προώθηση της συνεργασίας στους τομείς της άμυνας, της οικονομίας και της τεχνολογίας. »

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη U.S. Embassy Athens (@usembassyathens)

Ανάλογη ανάρτηση έκανε και ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, που αναφέρει:
«Η Πρέσβης Kimberly Guilfoyle είναι πολύτιμη εταίρος στην ενίσχυση της διαχρονικής συμμαχίας Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας και στην προώθηση της στρατηγικής συνεργασίας των χωρών μας σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η εξαιρετική ηγετική της συμβολή στην ανάπτυξη και τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας συνέβαλε στην επίτευξη σημαντικών συμφωνιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή και στην ανάδειξη της Ελλάδας σε σημαντικό ενεργειακό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Kimberly υπήρξε επίσης μια εξαιρετική οικοδέσποινα, με πραγματική εκτίμηση για τη βαθιά φιλία που συνδέει τις χώρες μας και μια ισχυρή δέσμευση στην προώθηση των κοινών μας συμφερόντων».

— Υπουργός Εσωτερικών Doug Burgum

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη U.S. Embassy Athens (@usembassyathens)

Η καταψήφιση των μέτρων για τη στέγη αποτελεί βαρύ πολιτικό πλήγμα για τον Ισπανό πρωθυπουργό, ο οποίος πλέον εξετάζει το ενδεχόμενο προκήρυξης πρόωρων εκλογών. Τα μέτρα αυτά είχαν εισαχθεί εσπευσμένα υπό την πίεση μαζικών λαϊκών κινητοποιήσεων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν προ ημερών από την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας στη Μαδρίτη, που την έβγαλαν από το σπίτι όπου έμενε 70 χρόνια. Τα funds που έκαναν την έξωση αναγκάστηκαν λόγω της διεθνούς κατακραυγής να επιτρέψουν στην υπερήλικα να γυρίσει στο σπίτι, αλλά προς το παρόν η 87χρονη νοσηλεύεται σε νοσοκομείο.

Η πρόταση για το στεγαστικο

Η πρόταση της κυβέρνησης (Σοσιαλιστές και αριστεροί του Sumar, το οποίο είναι κάπως μετριοπαθής διάδοχος τρόπον τινά του Podemos) ήταν:

• Απαγόρευση εξώσεων οικονομικά ευάλωτων ενοικιαστών μέχρι το 2030.
• Πάγωμα ενοικίων για διετία
• Περιορισμοί στο Airbnb
• Περιορισμός των επιθετικών funds/ “επενδυτικών ταμείων” που εκτινάσσουν τα ενοίκια
  Αντικερδοσκοπικά μέτρα: Περιορισμός των πρακτικών από επιθετικά επενδυτικά ταμεία
• Φρολογικές ελαφρύνσεις για την ενθάρρυνση της μακροχρόνιας ενοικίασης και την ανέγερση νέων κατοικιών.
• Αυτόματη ανανέωση των μισθώσεων μετά τη λήξη του συμβολαίου
• Ρήτρα αποζημίωσης από τον ιδιοκτήτη όταν θέλει να σπάσει το συμβόλαιο (καταβολή 12 ενοικιων στον ενοικιαστή)

El Sindicato de Inquilinas decidirá los próximos pasos en una asamblea, cuya hora no está fijada todavía.

Muchos manifestantes afirman que piensan quedarse, mientras que otros harán lo que indique el Sindicato.

🎙️Clara Sánchez pic.twitter.com/gOz8t3meCc

— RTVE Noticias (@rtvenoticias) October 2, 2026

Το επιχείρημα της αντιπολίτευσης και του καταλανικού κόμματος ήταν πως τα μέτρα συντάχθηκαν πρόχειρα και επιπλέον, τρομάζουν τους ιδιοκτήτες ακινήτων, που θα προτιμήσουν να κλείσουν τα διαμερίσματά τους -κάτι που θα αυξήσει τις τιμές κι άλλο.

Η δυνάμεις των κομμάτων

Ο κυβερνητικός συνασπισμός αποτελείται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) του Πέδρο Σάντσεθ και την αριστερή συμμαχία Sumar. Το Junts είναι ένα καταλανικό αυτονομιστικό κόμμα που παρείχε απλώς εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξη (ψήφο ανοχής) για να σχηματιστεί η μειοψηφική κυβέρνηση. Ο Πέδρο Σάντσεθ κυβερνά έχοντας εξασφαλίσει μόλις 147 βουλευτές (μαζί με του SUMAR) σε ένα Κοινοβούλιο 350 εδρών, όπου η απόλυτη πλειοψηφία απαιτεί 176 έδρες.

Η κυβέρνηση για να περνάει νόμους από πέρσι, βασίζεται σε μια τακτική διαρκών και δύσκολων διαπραγματεύσεων («ad hoc» συμμαχίες) με μικρά κόμματα, όπως των Βάσκων εθνικιστών (EH Bildu), άλλα καταλανικά κόμματα (όπως το ERC) και μικρότερα περιφερειακά κόμματα.

Αποτελέσματα Εκλογών του 2023 (για 350 έδρες)
Κόμμα / Συμμαχία Ποσοστό (%) Έδρες
Λαϊκό Κόμμα (PP)  33,1% και 137 έδρες
Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE)  31,7% και  121 έδρες
Vox 12,4% έδρες 33
Sumar 12,3% έδρες 31
Ρεπουμπλικανική Αριστερά της Καταλονίας (ERC) 1,9% έδρες 7
Μαζί για την Καταλονία (Junts) 1,6% έδρες 7
EH Bildu – Βασκική Αριστερά 1,4% έδρες 6
Βασκικό Εθνικιστικό Κόμμα (EAJ/PNV) 1,1% έδρες 5
Εθνικιστικό Μπλοκ της Γαλικίας (BNG) 0,6% έδρα 1
Συνασπισμός των Καναρίων (CCa) 0,5% έδρα 1
Λαϊκή Ένωση της Ναβάρας (UPN) 0,2%  έδρα 1

Πλέον, το ενδεχόμενο να απωλέσουν οι Ρεπουμπλικάνοι όχι μόνο την Βουλή, αλλά και την Γερουσία αρχίζει να προβάλλει ως το επικρατέστερο σενάριο. Εάν συμβεί, ο Πρόεδρος Τραμπ όχι μόνο θα βρεθεί ενώπιον ενός νομοθετικού σώματος που αντιτίθεται στις πολιτικές του, αλλά θα διατρέξει άμεσο κίνδυνο να παραπεμφθεί για καθαίρεση από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Αν χάσει και τον έλεγχο της Γερουσίας, μπορεί ακόμη και να καταδικαστεί. 

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει την φήμη του “σκληρού αφεντικού” που αποδίδει ευθύνες στους συνεργάτες του όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά και δεν διστάζει να προβαίνει σε απολύσεις όταν το απαιτούν οι περιστάσεις. Στον απολογισμό και τις διορθωτικές κινήσεις που πρέπει να κάνει – αν προλαβαίνει – για να ανακάμψει δημοσκοπικά, οφείλει πλέον να εξετάσει σοβαρά τον ζημιογόνο ρόλο που διαδραματίζει ο φίλος του και άτυπος ως τώρα “περιφερειάρχης” της Μέσης Ανατολής Τομ Μπαράκ.

Μία ολέθρια επιλογή 

Οι καταστροφικές συμβουλές και επικίνδυνοι χειρισμοί του πρέσβεως των ΗΠΑ στην Τουρκία Μπαράκ ευθύνονται εν πολλοίς – τουλάχιστον όσον αφορά στην απόφαση των Κούρδων να μην εμπλακούν στις εχθροπραξίες εναντίον της Τεχεράνης – για τις σημερινές εξελίξεις που απειλούν να θέσουν τους Ρεπομπλικάνους εκτός εξουσίας στο Κογκρέσο.  Όπως αποδείχθηκε στην πράξη, επειδή το καθεστώς των αγιατολάδων μάχεται κυριολεκτικά για την πολιτική και φυσική επιβίωσή του, δεν είναι πρόθυμοι να προβούν σε καμμία υποχώρηση. Αντιθέτως, τα παίζουν όλα για όλα, διότι προφανώς δεν έχουν τίποτα να χάσουν.

Από την στιγμή που δεν συμπεριλαμβάνονται στους υπολογισμούς της Δύσης για την επόμενη ημέρα στην Τεχεράνη, θα προτιμήσουν να ισοπεδωθεί η χώρα, να εξαντλήσουν κάθε έμψυχο και άψυχο στρατιωτικό μέσο στην διάθεσή τους και να βυθίσουν την ευρύτερη περιοχή (ει δυνατόν και ολόκληρη την υφήλιο) σε χάος, προκειμένου να παραμείνουν στην εξουσία.  Συνεπώς, η κατάσταση στο Ιράν δεν αναμένεται να αλλάξει χωρίς την ανατροπή του καθεστώτος και δεν ανατρέπονται καθεστώτα χωρίς χερσαίες επιχειρήσεις στο εσωτερικό μέτωπο. 

Προϋποθέσεις για να συμμετάσχουν οι γηγενείς Κούρδοι σε μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσαν να υπάρξουν εάν δεν φρόντισε ο  Μπάρακ να ενορχηστρώσει την εν ψυχρώ εγκατάλειψη των Κούρδων της Συρίας από τους μέχρι πρότινος Αμερικανούς συμμάχους τους.  Με την διπλωματική αυτή παγαποντιά που εξελίσσεται σε στρατηγική γκάφα ολκής, οι ΗΠΑ απώλεσαν την αξιοπιστία τους στα μάτια των συμμάχων τους, οι οποίοι ήταν μέχρι πρότινος πρόθυμοι να ρισκάρουν την ζωή τους πολεμώντας υπέρ της ευοδώσεως κοινών συμφερόντων και στόχων και της προοπτικής της δημιουργίας ενός ανεξάρτητους Κουρδιστάν.

Μπάρακ: Οι λανθασμένοι χειρισμοί

Πλέον, θα πρέπει να είναι κανείς πολύ τυχοδιώκτης ή ριψοκίνδυνος για να εμπλακεί σε πόλεμο για χάρη των ΗΠΑ από την στιγμή που οι υποσχέσεις τους αποδεικνύονται κούφιες. Έπειτα, η υποχώρηση των Κούρδων στην Συρία άνοιξε τις επεκτατικές ορέξεις της Τουρκίας, η οποία προσπαθεί να εκμεταλλευθεί το κενό εξουσίας στην όμορη χώρα. 

Φυσικά, αυτό δεν πρόκειται να το επιτρέψει το Ισραήλ. Και κάπως έτσι, εξαιτίας των τραγικών χειρισμών Μπάρακ, αντί οι αγιατολάδες στο Ιράν να έχουν να αντιμετωπίσουν ένα επαναστατικό κίνημα των Κούρδων, που θα μπορούσε να συμπαρασύρει σε γενικό ξεσηκωμό τον καταπιεσμένο ιρανικό λαό, δεν κουνιέται μύγα στο έδαφος του Ιράν.  Αντιθέτως, οι Χούθι προελαύνουν και σκορπούν τον πανικό περιφερειακά, ενώ οι αυξάνουσες τριβές μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στο πεδίο της Συρίας προμηνύουν μιαν επερχόμενη περιφερειακή σύγκρουση. 

Σαν να μην φτάνει ότι οι μέχρι τώρα ενέργειες του κ. Μπάρακ συμβάλλουν στο να ενισχυθεί η ενότητα εντός του Ιράν και να διχαστεί η ευρύτερη περιφέρεια, ο αδαής περί διπλωματίας πρεσβευτής αυτός κάνει τα πάντα για να αναβαθμίσει το κράτος τραμπούκος που λέγεται Τουρκία. Ωστόσο, η εμμονή αυτή δεν συμβαδίζει με τα καλώς νοούμενα αμερικανικά συμφέροντα. Μήπως πρόκειται να πολεμήσει η Άγκυρα για λογαριασμό των ΗΠΑ; Θα πρέπει να είναι κανείς πολύ αφελής ή εντελώς ανιστόρητος για να πιστέψει κάτι τέτοιο.

Ακόμη και αν αγνοήσουμε τον ρόλο του “επιτήδειου ουδέτερου” που αρέσκεται να παίζει η Άγκυρα διαχρονικά (π.χ., Β΄ ΠΠ, ρωσοουκρανική σύρραξη, κτλ.), αρκεί να θυμηθεί κανείς ότι αρνήθηκε στην Ουάσινγκτον την χρήση των εδαφών της για την πραγματοποίηση στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράκ το 2003 (όταν το καθεστώς Ερντογάν ήταν πολύ πιο αδύναμο) και ενίσχυσε φανερά τους κατσαπλιάδες και τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους και της Χαμάς, τους οποίους πολεμούσαν ανοικτά ΗΠΑ και Ισραήλ, αποσταθεροποιώντας ολόκληρη την περιοχή. 

Εδώ δεν βοηθάει η Άγκυρα στα εύκολα. Θα τα βάλει με μια αρκετά δυνατότερη χώρα, το Ιράν, που στηρίζεται από μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία; Αντιθέτως, με το θάρρος που παίρνει από τις αψυχολόγητες ενέργειες του Μπάρακ, οι οποίες μέχρι πρότινος περνούσαν, η Άγκυρα αποθρασύνεται συνεχώς και θα κοιτάξει να δημιουργεί προστριβές όπου μπορεί, αποσταθεροποιώντας την Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια για να ικανοποιήσει τις επεκτατικές της βλέψεις. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα σπέρνει διχόνοια στο ΝΑΤΟ και θα εγείρει συνεχώς νέα ζητήματα σε μια περίοδο που απαιτείται ενότητα. 

Η ζημιά έχει γίνει… 

Αυτά είναι τα έργα και οι ημέρες του Μπάρακ, ο οποίος φέρεται περισσότερο ως πράκτορας της Άγκυρας παρά ως Αμερικανός διπλωμάτης. Εξάλλου, αυτός είναι ο λόγος που κλήθηκε “για διαβουλεύσεις” στην Ουάσινγκτον μέσα στο καλοκαίρι.  Ωστόσο, η ζημιά έχει γίνει. Η αποπομπή του κ. Μπάρακ τουλάχιστον θα εμψύχωνε τους οπαδούς του κινήματος MAGA. Μια απλή ανάγνωση των αναρτήσεων της δημοσιογράφου κας Λόρας Λούμερ, που πρόσκειται στον χώρο αυτό, αρκεί να φανερώσει την οργή και απογοήτευση που προκαλεί στην βάση του Τραμπ η παραμονή του Μπάρακ στον πόστο του. Σε μια εκλογική αναμέτρηση όπου ο Αμερικανός πρόεδρος και το κόμμα του χρειάζονται κάθε ψήφο, δεν υπάρχει περιθώριο να αγνοηθούν οι προβληματισμοί των ψηφοφόρων του. 

Η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται στο ναδίρ αυτή την στιγμή (37%), αλλά το ίδιο ισχύει και για του Δημοκρατικούς. Ο κόσμος είναι απογοητευμένος από την ακρίβεια, αλλά δεν ξεχνά ότι τα πράγματα ήταν το ίδιο και επί προεδρίας Μπάιντεν. Μπορεί οι δημοσκοπήσεις να εμφανίζουν το Δημοκρατικό κόμμα να προηγείται σε παναμερικανικό επίπεδο με περίπου 8,5 μονάδες, ωστόσο, στις κρίσιμες αμφιταλαντευόμενες έδρες η διαφορά μεταξύ των κομμάτων είναι σαφώς μικρότερη. 

Η οριστική επικράτηση θα κριθεί μάλλον από το ποιος είναι λιγότερο δυσάρεστος στους ψηφοφόρους. Αυτή την στιγμή, ένα άτυπος εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει εντός του Δημοκρατικού κόμματος, μεταξύ της ριζοσπαστικής αριστερής πτέρυγας και των κεντρώων.  Ο Πρόεδρος Τραμπ κέρδισε τις εκλογές το 2024 εν μέρει επειδή πολλοί ψηφοφόροι απέρριψαν τον παραλογισμό του γουοκισμού, ενώ παράλληλα ήταν δυσαρεστημένοι με την οικονομία.

Γνωρίζει την συνταγή για να απευθυνθεί στον μέσο Αμερικανό πολίτη, αλλά οι αλλοπρόσαλλες ενέργειές του τούς έχουν χτυπήσει στην τσέπη (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα) και δεν είναι βέβαιο ότι θα του το συγχωρήσουν αυτό. Ίσως, όμως, η απόλυση του Μπάρακ να έστελνε το μήνυμα ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τα λάθη της και προβαίνει σε διορθωτικές κινήσεις. Θα ήταν ένα βήμα προς της σωστή κατεύθυνση. 

Σε συγκεκριμένα σημεία πέριξ του ποταμού έχουν δημιουργηθεί «βουνά» από πέτρες και η διέλευση γίνεται μόνο με βαρέα, ερπυστριοφόρα οχήματα που επιχειρούν για να ανοίξουν το οδικό δίκτυο. Οι κάτοικοι βλέπουν για δεύτερη ημέρα τα ορμητικά νερά να περνούν μέσα από το χωριό, ενώ βρίσκονται σε επιφυλακή για το πώς θα εξελιχθούν τα φαινόμενα τις επόμενες ώρες.

Στις 6 το απόγευμα, το 112 ήχησε και πάλι, αυτή τη φορά σε όλη την περιφέρεια της Κρήτης, προειδοποιώντας τους κατοίκους για τα έντονα φαινόμενα. «Έντονα καιρικά φαινόμενα στην περιφέρεια Κρήτης από το βράδυ της Παρασκευής 2/10 έως το απόγευμα του Σαββάτου 3/10. Περιορίστε τις μετακινήσεις σας στις απολύτως απαραίτητες. Ακολουθείτε τις οδηγίες των Αρχών», ανέφερε το μήνυμα.

Λίγο πριν από την υπερχείλιση του χειμάρρου νωρίτερα, ήχησε το 112, καλώντας τους κατοίκους και όσους βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Μυλοποτάμου να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών. Το δεύτερο κύμα της κακοκαιρίας έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την περιοχή, την ώρα που τα Ζωνιανά προσπαθούν ακόμη να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που άφησε πίσω της η προηγούμενη ημέρα.

Κρήτη: Έσπασε το “φράγμα” των 100 χιλιοστών βροχής 

Το μέγεθος της κακοκαιρίας αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία των μετεωρολογικών σταθμών έως τις 18:10 το απόγευμα. Τα πρωτεία της βροχόπτωσης καταγράφει, μέχρις τιγμής, η Σαμαριά με 103,8 mm και ακολούθησαν τα γειτονικά στον Μυλοπόταμο Ανώγεια, τα οποία άγγιξαν τα 100,0 mm.

Πολύ υψηλά ύψη νερού σημειώθηκαν επίσης στην Ασή Γωνία Χανίων με 74,4 mm, στα Ασκύφου Χανίων με 65,2 mm, στο Τζερμιάδων με 55,6 mm, καθώς και στον Φουρφουρά Ρεθύμνου με 44,6 mm. Την πρώτη δεκάδα των περιοχών με τις ισχυρότερες βροχοπτώσεις συμπληρώνουν οι Ποταμοί Ρεθύμνου με 40,2 mm, το Σπήλι Ρεθύμνου με 38,4 mm, η Αργυρούπολη Ρεθύμνου με 29,6 mm και η Ελεύθερνα Ρεθύμνου με 28,8 mm.

Οι αρχές και οι κάτοικοι παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς η βροχόπτωση συνεχίζεται και εκφράζονται φόβοι για περαιτέρω επιδείνωση. Οι κάτοικοι παραμένουν σε αγωνία, καθώς οι μεγάλες ποσότητες νερού που κατεβαίνουν από τα ορεινά έχουν μετατρέψει ξανά τον χείμαρρο σε ορμητικό ποτάμι, δημιουργώντας φόβους για νέες πλημμύρες και μεγαλύτερες ζημιές. Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος, αυτή τη στιγμή καταγράφεται συσσώρευση υδάτων και φερτών υλικών στο οδικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής, καθώς η ισχυρή βροχόπτωση συνεχίζεται.

Ιδιαίτερη κινητοποίηση υπάρχει στα Ζωνιανά, όπου πυροσβέστες προχώρησαν στην προληπτική μεταφορά δύο ανηλίκων από την κατοικία τους σε άλλη οικία, εξαιτίας της ανόδου της στάθμης των υδάτων στην περιοχή. Παράλληλα, ο Δήμος Μυλοποτάμου έχει διαθέσει μηχανήματα έργου, τα οποία επιχειρούν για την απομάκρυνση των φερτών υλικών από το οδόστρωμα και τη διευκόλυνση της παροχέτευσης των υδάτων.

Η κινητοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων παραμένει ισχυρή, με το βάρος να δίνεται στις παροχές βοήθειας, στις αντλήσεις υδάτων, στις κοπές δέντρων και, όπου απαιτηθεί, στη μεταφορά πολιτών σε ασφαλή σημεία. Στο μεταξύ, σε ετοιμότητα βρίσκονται και οι δήμοι στις Περιφερειακές Ενότητες της Κρήτης, προκειμένου να συνδράμουν το έργο της Πυροσβεστικής, κυρίως με μηχανήματα έργου, καθώς τα έντονα καιρικά φαινόμενα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Κλειστοί δρόμοι στην Ιεράπετρα λόγω της κακοκαιρίας

Σε προληπτικό κλείσιμο του δρόμου από τον Μύρτο προς τα Τέρτσα προχώρησε ο Δήμος Ιεράπετρας, λόγω της κακοκαιρίας. Παράλληλα, απαγορεύτηκε για λόγους ασφαλείας η διέλευση οχημάτων από τη μεγάλη διάβαση στο Σαράτση Κάμπο.

Το μεσημέρι της Παρασκευής 2 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνεδρίαση του Τοπικού Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ιεράπετρας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων, εθελοντικών οργανώσεων και προέδρων των Κοινοτήτων. Στόχος ήταν ο καλύτερος συντονισμός και η άμεση αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων.

Τα έντονα καιρικά φαινόμενα αναμένονταν από αργά το βράδυ της Παρασκευής έως και το Σάββατο, με τις ισχυρές βροχοπτώσεις να εκτιμάται ότι θα επηρεάσουν κυρίως τις ορεινές περιοχές του Δήμου.

Κρήτη: Το Δελτίο της ΕΜΥ

Σύμφωνα με την επικαιροποίηση (02-10-2026/1200 C) του 6/2026 Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της ΕΜΥ/ΕΜΚ, συνεχίζονται τα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα σε επίπεδο Κόκκινης Προειδοποίησης στην Κρήτη σήμερα Παρασκευή (02-10-2026) και κυρίως το Σάββατο (03-10- 2026), με κύρια χαρακτηριστικά τις κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες, αλλά και τους πολύ θυελλώδεις βορειοανατολικούς ανέμους.

Σύμφωνα με απόφαση του Περιφερειάρχη Κρήτης, απαγορεύεται η διέλευση, παραμονή και κυκλοφορία σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, όπως φαράγγια (εποπτευόμενα και μη), φυσιολατρικά μονοπάτια, περιπατητικές/ορειβατικές διαδρομές (Ε4 ή μη) και λοιπά οικοσυστήματα σε έντονο ανάγλυφο.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Συστήνουμε στους πολίτες την αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε περιοχές όπου εκδηλώνονται έντονα καιρικά φαινόμενα και να εφαρμόζουν τις υποδείξεις των Αρχών για την αυτοπροστασία τους. Επιπλέον, συνιστάται η εκτίμηση ενδεχόμενης αναβολής ή ακύρωσης υπαίθριων αθλητικών, θρησκευτικών ή πολιτιστικών εκδηλώσεων»