1. Η σύμβαση υποσχόταν κάτι ήδη τελειωμένο

Στις 18 Μαΐου 2023 η Περιφέρεια Θεσσαλίας υπέγραψε δημόσια σύμβαση στην οποία αναγράφεται ότι ο ανάδοχος αναλαμβάνει την εκτέλεση του έργου «εντός τριάντα (30) ημερών από την υπογραφή της». Όπως όλοι γνωρίζουμε όμως, οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί στο πεδίο από την 1η έως την 7η Μαρτίου 2023, δέκα εβδομάδες νωρίτερα.

Η σύμβαση, δηλαδή, έδινε προθεσμία ενός μήνα για κάτι που είχε τελειώσει. Δύο ημέρες πριν την υπογραφή είχε εκδοθεί και Εγγυητική Επιστολή Καλής Εκτέλεσης ύψους 5.760 ευρώ: εγγύηση για την καλή εκτέλεση εργασιών που είχαν ήδη εκτελεστεί. Στις 2 Μαΐου είχε σταλεί πρόσκληση υποβολής προσφορών για υπηρεσίες που είχαν παρασχεθεί τον Μάρτιο. Ας δούμε τη σειρά όπως την καταγράφουν οι ελεγκτές:

• 1-7 Μαρτίου 2023: εκτελούνται οι εργασίες.
• 14 και 28 Μαρτίου: ο Περιφερειάρχης διαβιβάζει προσωπικά, με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τις αναλυτικές κοστολογήσεις των ιδιωτών προς το Υπουργείο Υποδομών και προς τις υπηρεσίες της Περιφέρειας μαζί με το προτιμολόγιο και το ΑΦΜ της αναδόχου.
• 6 Απριλίου: η ανάδοχος εταιρεία συστήνεται στο ΓΕΜΗ. Μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε.
• 11 Απριλίου: η Οικονομική Επιτροπή, ως 88ο θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης, εγκρίνει προσφυγή σε διαπραγμάτευση και συγκροτεί επιτροπή.
• 2 Μαΐου: πρόσκληση υποβολής προσφορών.
• 10 Μαΐου: η Αποκεντρωμένη Διοίκηση κρίνει τη διαδικασία νόμιμη.
• 11 Μαΐου: εγκρίνεται η διάθεση πίστωσης 178.560 ευρώ.
• 16 Μαΐου: εγγυητική καλής εκτέλεσης.
• 18 Μαΐου: υπογράφεται η σύμβαση για εργασίες “που θα εκτελεστούν”.
• Ιούλιος 2023: εκκαθάριση και εξόφληση στο ακέραιο.

Όλα αυτά διαδραματίζονται καθώς η Ελλάδα προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ της σύγκρουσης, της ανεπανάληπτης πυρόσφαιρας και πυρκαγιάς, και το γεγονός ότι ακόμη υπάρχουν αγνοούμενοι επιβάτες. Γιατί έγιναν αυτά;

Γιατί είναι προβληματική η εγκύκλιος

Εργασίες που εκτελούνται χωρίς προηγούμενη έγγραφη σύμβαση δεν είναι, νομικά, συμβατική οφειλή. Μετατρέπονται σε αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού (Άρειος Πάγος 180/2023), η οποία τακτοποιείται μόνο με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου κατόπιν εξονυχιστικού απολογιστικού ελέγχου. Και εδώ ακριβώς είναι το πρόβλημα: H εγκύκλιος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων απαγορεύει ρητά τη χρηματοδότηση δαπανών που προκύπτουν από αδικαιολόγητο πλουτισμό, ενώ το πληροφοριακό σύστημα e-ΠΔΕ δεν διαθέτει καν κατηγορία εκκαθάρισης εξωσυμβατικής οφειλής. Τα πεδία είναι κλειδωμένα· χωρίς ενεργή νομική δέσμευση, η πληρωμή δεν περνάει.

Αν η Περιφέρεια ακολουθούσε τη νόμιμη οδό, τα 178.560 ευρώ θα βάρυναν τον δικό της τακτικό προϋπολογισμό. Ακολουθώντας την άλλη, τα φόρτωσε στο εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Το συμπέρασμα των ελεγκτών είναι ότι η σύμβαση συντάχθηκε με περιεχόμενο μη ανταποκρινόμενο στα πραγματικά περιστατικά “περί δήθεν μελλοντικής εκτέλεσης”, με μοναδικό σκοπό να εισαχθεί η δαπάνη στο σύστημα ως “συμβατική και επιλέξιμη”, αλλοιώνοντας έτσι τη δημοσιονομική υπόσταση του έργου.

Δεν πρόκειται, επομένως, για γραφειοκρατική αδεξιότητα ούτε για αναδρομική τακτοποίηση από βιασύνη. Πρόκειται για έγγραφο που βεβαιώνει γεγονότα διαφορετικά από τα πραγματικά, προκειμένου να ξεκλειδώσει χρηματοδότηση που ειδάλλως ήταν απαγορευμένη. Όλα αυτά πέρασαν από ολόκληρη αλυσίδα ελέγχου – τεχνική υπηρεσία, επιτροπή, Οικονομική Επιτροπή, Αποκεντρωμένη, εκκαθαριστές – και κανείς δεν [αντι]στάθηκε σε αυτή τη διαδικασία.

2. Η ίδια απόφαση, δύο τιμές: €105 και €400

Ένα άλλο σημείο πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Με μία πράξη, την υπ’ αρ. 512/2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, εγκρίθηκαν πέντε υπο-έργα συνολικού προϋπολογισμού 647.862,80 ευρώ. Στο Υπο-έργο 4, γερανός 30 τόνων κοστολογήθηκε στα 105 ευρώ την ώρα. Στο Υπο-έργο 5, γερανός 30 τόνων κοστολογήθηκε στα 400 ευρώ την ώρα. Ίδιο συμβάν, ίδιες ημερομηνίες, ίδια υπηρεσία, ίδιος φάκελος. Υπερτιμολόγηση 280,95%.

Οι ελεγκτές το διατυπώνουν ως εξής: η ταυτόχρονη έγκριση δύο σαφώς αποκλινουσών τιμών για ταυτόσημο αντικείμενο αποκλείει αντικειμενικά την επίκληση συγγνωστής πλάνης ή άγνοιας της αγοράς. Δεν μπορείς να αγνοείς την τιμή της αγοράς όταν την ψηφίζεις στην ίδια συνεδρίαση. Το ίδιο ισχύει για τα μέλη της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, που διαπραγματεύονταν παράλληλα και τις δύο προσφορές. Ας σημειωθεί, τέλος, ότι η μέθοδος υπολογισμού της ζημίας επιλέχθηκε συντηρητικά και ευνοεί τον ανάδοχο κατά 19.950 ευρώ. Η πραγματική υπερχρέωση είναι μεγαλύτερη από τα 110.856 ευρώ που αναφέρθηκαν στον Τύπο.

3. Η επιτροπή που “διαπραγματεύτηκε” χωρίς περιθώριο

Τα μέλη της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης βεβαίωσαν εγγράφως στους ελεγκτές ότι «ουδόλως ενεπλάκησαν στον καθορισμό του ύψους της αμοιβής», ότι δεν είχαν «ουδεμία δυνατότητα διαπραγμάτευσης των τιμών» και ότι ο ρόλος τους ήταν «αμιγώς διεκπεραιωτικός και απογυμνωμένος από κάθε αρμοδιότητα».

Οι ελεγκτές δέχονται την περιγραφή και τη στρέφουν εναντίον της διαδικασίας: Η διαπραγμάτευση του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 ήταν τεχνητή, μια τυπική προσυπογραφή ήδη παγιωμένων διευθετήσεων. Προσθέτουν, μάλιστα, ένα σημείο συνταγματικής υφής: Η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια της αυτοδιοίκησης καθιστά απαράδεκτη την υποκατάσταση των αποφασιστικών της αρμοδιοτήτων από εξωγενείς υποδείξεις. Η αποδοχή αναδόχου και τιμολογίου που επελέγησαν αλλού δεν συνιστά ελαφρυντικό, αλλά υπαίτια αποποίηση του ελεγκτικού καθήκοντος.

4. Η επιτροπή που “παρέλαβε” χωρίς να δει τίποτα

Ουδέποτε εκδόθηκε απόφαση συγκρότησης Επιτροπής Παραλαβής. Τα ίδια πρόσωπα που είχαν οριστεί για τη διαπραγμάτευση υπέγραψαν και την παραλαβή, κατά παράβαση της αρχής του διαχωρισμού καθηκόντων. Δήλωσαν εγγράφως ότι δεν διενήργησαν φυσική παραλαβή στο πεδίο και υπέγραψαν κείμενα που βεβαίωναν ότι «διαπιστώνουν» την ανταπόκριση στις συμβατικές απαιτήσεις και «προβαίνουν στην οριστική παραλαβή».

Τι πιστοποίησαν; 2.468 ώρες. Από αυτές, 1.680 ώρες εργασίας προσωπικού – δηλαδή έως και 51 εργαζόμενοι σε μία ημέρα – ενώ η σύμβαση προέβλεπε αποκλειστικά μίσθωση τριών γερανοφόρων, με ενιαίο ωριαίο τίμημα που υποτίθεται ότι ενσωμάτωνε κάθε παρελκόμενο κόστος. Είκοσι ώρες αφορούν ημέρες εκτός του συμβατικού χρονοδιαγράμματος. Στον φάκελο δεν υπήρχε ούτε ένα ημερολόγιο εργασιών, ούτε ένα παρουσιολόγιο, ούτε ένα δελτίο κίνησης. Και ένα κοινό ανοικτό φορτηγό Mercedes πιστοποιήθηκε και χρεώθηκε ρητά ως «γερανός».

Η νομική συνέπεια δεν έχει ακουστεί δημοσίως. Κατά πάγια νομολογία (Ολ. Ελ Συν 1781/2018), όποιος υπογράφει πρωτόκολλα παραλαβής χωρίς νόμιμο ορισμό δεν γλιτώνει επειδή δεν ορίστηκε ποτέ: Εξομοιώνεται με δημόσιο υπόλογο και ευθύνεται προσωπικά. Η απουσία της πράξης συγκρότησης, που θα μπορούσε να μοιάζει με άλλοθι, λειτουργεί επιβαρυντικά.

5. “Δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία”

Όταν οι ελεγκτές ζήτησαν ονομαστικές καταστάσεις εργαζομένων, ΑΠΔ του e-ΕΦΚΑ, δεδομένα ταχογράφων και άδειες χειριστών, ο φορέας απάντησε εγγράφως ότι αυτά «δεν προβλέπονται από τη νομοθεσία» και «δεν τηρούνται στην υπηρεσία μας». Η απάντηση αυτή καταρρίπτεται από το πόρισμα: H αρμοδιότητα των οργάνων εκκαθάρισης δεν εξαντλείται σε τυπικό έλεγχο των εγγράφων που προσκομίζει ο ανάδοχος. Έχουν υποχρέωση και αυτοτελή εξουσία να αναζητούν κάθε πρόσφορο στοιχείο για να επαληθεύσουν την ειλικρίνεια της δαπάνης. Η παράλειψη χαρακτηρίζεται ως βαρεία αμέλεια.

Εδώ βρίσκεται η κεντρική παθογένεια: Μια διοικητική κουλτούρα που έχει πείσει τον εαυτό της ότι έλεγχος σημαίνει να ελέγχεις αν υπάρχει το χαρτί, όχι αν αληθεύει.

6. Η αλυσίδα πληρωμής

Η εισήγηση εκκαθάρισης μιας δαπάνης σύνθετης ανατέθηκε σε υπάλληλο ορισμένου χρόνου οκτάμηνης διάρκειας, μέσα σε Τμήμα που λειτουργούσε χωρίς θεσμοθετημένο Προϊστάμενο. Ο Διευθυντής και ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Ταμείου συνυπέγραψαν την Εντολή Πληρωμής, αναπληρώνοντας de facto τη θέση που έλειπε, και βεβαίωσαν τη νομιμότητα δαπάνης υπέρ φορέα που εκείνη τη στιγμή τελούσε υπό αναστολή καταχωρίσεων στο ΓΕΜΗ. Ο Υπόλογος Διαχειριστής προχώρησε στην τελική εκταμίευση.

Και οι ελεγκτές προσθέτουν τη φράση που θα έπρεπε να τοιχοκολληθεί σε κάθε οικονομική υπηρεσία της χώρας: Η υποστελέχωση δεν αίρει τη δημοσιονομική ευθύνη. Το να τοποθετείς προσωρινό προσωπικό χωρίς θεσμική θωράκιση στη θέση-κλειδί ενός ελέγχου υψηλού κινδύνου δεν είναι ατυχία· είναι οργανωτική πλημμέλεια που βαρύνει τη διοίκηση, όχι τον υπάλληλο.

7. Πώς παρακάμφθηκε ο προληπτικός έλεγχος

Το σύνολο των 647.862,80 ευρώ επιμερίστηκε σε πέντε αυτόνομα υπο-έργα. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση έκρινε την απόφαση νόμιμη στηριζόμενη, όπως καταγράφει ρητά η Έκθεση, μεταξύ άλλων στο ότι το ποσό εκάστου υπο-έργου δεν υπερέβαινε το όριο για υποχρεωτικό προσυμβατικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η κατάτμηση απέκλεισε τον προληπτικό έλεγχο, και ο έλεγχος νομιμότητας επικαλέστηκε την απουσία του ως λόγο να μην ανησυχήσει. Αυτό δεν είναι αστοχία δικλίδας· είναι δικλίδα εξουδετερωμένη από τον σχεδιασμό. Σημειώνω επίσης ότι ελέγχθηκε ένα μόνο από τα πέντε υπο-έργα. Τα υπόλοιπα 469.302,80 ευρώ δεν έχουν υποβληθεί στην ίδια εξέταση.

8. Τι σημαίνουν αυτά για την αμαρτωλή σύμβαση

Η Έκθεση προσδιορίζει δημοσιονομικό έλλειμμα 178.560 ευρώ και ουσιαστική ζημία από υπερτιμολόγηση 110.856 ευρώ με ΦΠΑ. Τα ποσά όμως δεν είναι το μέτρο της ζημίας. Αυτό που περιγράφεται στο πόρισμα είναι μια διαρκής δυσλειτουργία και δυσνομία: Kανόνες που υπάρχουν, διαδικασίες που τηρούνται κατά τύπο, υπογραφές στη σωστή σειρά, και έκβαση ακριβώς αντίθετη από τον σκοπό του συστήματος.

Ο φάκελος είναι πλήρης, ο έλεγχος δεν έγινε ποτέ. Και επειδή δεν έγινε, δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί σε μια υπόθεση, όπου το αντικείμενο των εργασιών ήταν ο χειρισμός των συντριμμιών ενός δυστυχήματος με πενήντα επτά νεκρούς, υπολείμματα νεκρών που πετάχτηκαν σαν σκουπίδια και καταστροφή τεκμηρίων.

Τι οφείλει να ακολουθήσει

Καταλογισμός από το Ελεγκτικό Συνέδριο, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον, στα πρόσωπα που αποφάσισαν, εισηγήθηκαν, παρέλαβαν, εκκαθάρισαν και εκταμίευσαν – όχι αφηρημένα στον φορέα. Πειθαρχική διερεύνηση, ανεξάρτητη από την ποινική. Επέκταση του ελέγχου στα υπόλοιπα τέσσερα υποέργα. Και τρεις δομικές διορθώσεις που δεν κοστίζουν σχεδόν τίποτα: Ρητή απαγόρευση ταύτισης οργάνων διαπραγμάτευσης και παραλαβής· υποχρεωτική ψηφιακή τεκμηρίωση  (π.χ., ταχογράφοι, γεωαναφορά, φωτογραφικό υλικό) για κάθε κατεπείγουσα ανάθεση ανεξαρτήτως ποσού και λειτουργική κατηγορία εξωσυμβατικής τακτοποίησης στο e-ΠΔΕ.

Ας τονίσουμε αυτό το τελευταίο. Όταν το σύστημα δεν προσφέρει νόμιμο τρόπο να πληρωθεί μια πραγματική, κατεπείγουσα ανάγκη, παράγεται κίνητρο για ψευδή τεκμηρίωση. Η δυσνομία δεν είναι πάντοτε προϊόν κακοπιστίας· μπορεί επίσης να είναι προϊόν κακού σχεδιασμού που η κακοπιστία απλώς εκμεταλλεύεται. Η ευνομία είναι υποδομή: Επόπτες, ημερολόγια, ταχογράφοι, ανεξάρτητες παραλαβές και συστήματα που επιτρέπουν στην αλήθεια να καταγραφεί.

Αλλά στην υπόθεση των Τεμπών η αλήθεια δεν βρίσκεται μόνο στα έγγραφα. Βρίσκεται και σε όσους παρευρέθηκαν, συμμετείχαν, υπέγραψαν, εισηγήθηκαν, ενέκριναν, παρέλαβαν ή εκτέλεσαν. Το πόρισμα άνοιξε ένα παράθυρο. Η πλήρης εικόνα θα προκύψει μόνο εάν όσοι γνωρίζουν τι συνέβη μιλήσουν με πληρότητα και ειλικρίνεια. Οι οικογένειες των θυμάτων, επιβάτες, η δικαιοσύνη και η κοινωνία δικαιούνται την πλήρη αλήθεια. Και όσοι την γνωρίζουν έχουν πλέον καθήκον να τη πουν.

Στο ετήσιο επίσημο ενημερωτικό δελτίο που εκδίδει ο ΟΔΔΗΧ-Investor Relations (στην ενότητα Portfolio Risk Parameters και Financial Derivatives), εμφανίζονται αναλυτικά τα στοιχεία των παραγώγων. Στις εκθέσεις αυτές αποτυπώνεται ότι το ονομαστικό ύψος (notional amount) των swaps παραμένει σταθερό (στα επίπεδα των 35+ δισ. ευρώ συνολικά), παρά τη μείωση του ονομαστικού υπολοίπου των δανείων GLF. Τα συμβόλαια swaps καταγράφονται νομικά ως αυτοτελή προϊόντα (confirmations) με προκαθορισμένη λήξη το 2041, ανεξάρτητα από τις πρόωρες πληρωμές κεφαλαίου των υποκείμενων διμερών δανείων.

Στις επίσημες τριμηνιαίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Post-Programme Surveillance Reports) και του ESM, οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες αναλύουν τη δομή του ελληνικού χρέους. Στις αναλύσεις βιωσιμότητας χρέους (Debt Sustainability Analysis – DSA), οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αναφέρουν ρητά ότι η Ελλάδα διατηρεί «υπερ-αντιστάθμιση» (temporary overhedging). Καταγράφεται δε ότι η μείωση του κυμαινόμενου χρέους (μέσω των πρόωρων αποπληρωμών) αφήνει άθικτα τα swaps, τα οποία συνεχίζουν να παράγουν θετικές ταμειακές ροές (net interest inflows) λόγω της διαφοράς του Euribor με το κλειδωμένο σταθερό επιτόκιο, μειώνοντας το τελικό ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης.

Στον ετήσιο Κρατικό Προϋπολογισμό που ψηφίζεται στη Βουλή, στην ενότητα των δαπανών για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, οι ροές αυτές αποτυπώνονται καθαρά. Τα έσοδα/κέρδη που εισπράττει το Ελληνικό Δημόσιο από τις 18 διεθνείς τράπεζες CSA εγγράφονται κανονικά στο σκέλος των συμψηφιστικών τόκων (net interest swap settlements).

Αν τα swaps είχαν “σπάσει” κατά την αποπληρωμή των δανείων, οι ροές αυτές θα είχαν μηδενιστεί και το κράτος θα είχε καταγράψει έκτακτο κόστος πρόωρου τερματισμού (unwind cost), κάτι που δεν αποτυπώνεται πουθενά στα επίσημα κρατικά βιβλία. Συνεπώς η όλη κριτική για το timing ήταν λανθασμένη, εν τοις πράγμασι, μιας και o ΟΔΔΗΧ δεν έσπασε τα Swaps. Η αναγνώριση ενός λάθους και η διόρθωσή του είναι ο απαραίτητος κρίκος τουλάχιστον στην επιστήμη…

Ακολούθησαν εξεγέρσεις, περίπου δέκα θάνατοι διαδηλωτών, και τελικά η απόσυρσή του. Στο διοικητικό συμβούλιο της Bechtel εκείνη την εποχή κάθονταν πρώην αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, ανάμεσά τους ο George Shultz και ο Caspar Weinberger, δηλαδή το ίδιο μοτίβο “περιστρεφόμενης πόρτας” που θα συναντήσουμε ξανά και ξανά σε αυτή τη σειρά άρθρων.

Ποιος κατέχει τη βροχή; 

Η Ελλάδα, απρόθυμα αλλά υποχρεωμένη από τα μνημόνια, σύρεται τώρα να προχωρήσει στην ιδιωτικοποίηση του νερού, για να βιώσει ενδεχόμενα μια κατάσταση αλά Βολιβία, αλλά και τις σχετικές αποτυχίες σε Γαλλία και Αγγλία, που δεν παραδειγματίζουν. Η Γαλλία, η χώρα των δύο μεγαλύτερων εταιρειών νερού στον πλανήτη (Veolia και Suez) έγινε τελικά και το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτυχίας του ίδιου μοντέλου.

Στη Grenoble, το σκάνδαλο διαφθοράς γύρω από την ιδιωτικοποίηση του νερού οδήγησε τον δήμαρχο της πόλης στη φυλακή, και γαλλικό δικαστήριο κήρυξε την ίδια την ιδιωτικοποίηση παράνομη. Στο Παρίσι, όταν οι συμβάσεις με Veolia και Suez έληξαν το 2010 μετά από 25 χρόνια, ο δήμος επέλεξε να μην τις ανανεώσει και αυτή η επιστροφή σε δημόσια διαχείριση έφερε αμέσως 15% εξοικονόμηση τον πρώτο χρόνο και μείωση των τιμολογίων κατά 8%, αποδεικνύοντας πως οι ιδιωτικές εταιρείες αποκόμιζαν κέρδη πολύ πέρα από το κόστος λειτουργίας.

Στη Βρετανία, η ιστορία είναι ακόμη πιο ακραία. Όταν η Margaret Thatcher ιδιωτικοποίησε το αγγλικό δίκτυο ύδρευσης το 1989, οι εταιρείες παρέλαβαν το δίκτυο χωρίς κανένα χρέος. Τριάντα πέντε χρόνια αργότερα, η Thames Water, η μεγαλύτερη εταιρεία ύδρευσης της χώρας, με 15 εκατομμύρια πελάτες, έχει συσσωρεύσει χρέος 14 δισεκατομμυρίων λιρών, έχει μοιράσει 72 δισεκατομμύρια λίρες σε μερίσματα από την ιδιωτικοποίηση και μετά, και έριξε ανεπεξέργαστα λύματα σε ποτάμια πάνω από 370.000 φορές μόνο το 2021. Το 2025 βρισκόταν στα πρόθυρα αναγκαστικής κρατικοποίησης.

Τι δείχνει η ιστορία της Κοτσαμπάμπα

Η ιστορία της Κοτσαμπάμπα δεν είναι ακρότητα. Είναι το πιο ακραίο, πιο κατανοητό σύμπτωμα ενός φαινομένου που περιγράφεται πλέον με έναν συγκεκριμένο όρο: Εταιρειοκρατία (corporatocracy), δηλαδή η διογκούμενη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια επιχειρήσεων, η μεταμόρφωση της ίδιας της επιχείρησης σε κοινωνικό θεσμό, μια ψευδο-εξουσία που κυριαρχεί πάνω σε κοινωνίες και κράτη με τη στήριξη τραπεζών, ελίτ και κυβερνήσεων που λειτουργούν, ουσιαστικά, ως αχυράνθρωποι.

Αξίζει να θυμηθούμε πόσο πρόσφατη είναι αυτή η ισχύς σε ιστορικούς όρους. Έως τις αρχές του 18ου αιώνα, η ίδρυση εταιρείας ως νομικού προσώπου απαγορευόταν με ποινή φυλάκισης σε χώρες όπως η Βρετανία. Η κοινωνία τότε αντιμετώπιζε την ιδέα μιας “τεχνητής οντότητας” με δικά της δικαιώματα σαν κάτι επικίνδυνο, όχι σαν κάτι αυτονόητο.

Μέχρι το 2000, η εικόνα είχε αντιστραφεί πλήρως: Από τις εκατό μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη, οι 51 ήταν πλέον εταιρείες, όχι κράτη (τα στοιχεία του 2018 δείχνουν 69 επιχειρήσεις και 31 κράτη!), μια σύγκριση που κι αν μεθοδολογικά έχει κάποιες αδυναμίες επειδή συγκρίνει τζίρο με ΑΕΠ, παραμένει εντυπωσιακή ένδειξη κλίμακας.

Μασκ και Εταιρειοκρατία

Στο πρώτο μέρος αυτής της σειράς περιγράψαμε τη δομική ασυμμετρία ως χάσμα ανάμεσα σε γρήγορα συστήματα εξουσίας και αργούς δημοκρατικούς θεσμούς — ένα χάσμα που η τεχνολογία, όπως είδαμε εκεί, λειτουργεί σαν επιταχυντής, διευρύνοντάς το ολοένα πιο γρήγορα. Η επιχείρηση δεν είναι απλώς ένα ακόμη παράδειγμα αυτού του χάσματος, αλλά είναι, από την ίδια της τη νομική κατασκευή, ο πιο τέλεια προσαρμοσμένος οργανισμός για να το εκμεταλλευτεί. Ένα διοικητικό συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει σε μία συνεδρίαση ό,τι ένα κοινοβούλιο χρειάζεται μήνες διαβούλευσης για να νομοθετήσει.

Το πιο ακραίο σύγχρονο παράδειγμα αυτής της ασυμμετρίας δεν είναι πλέον θεωρητικό. Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και έπληξε σοβαρά τις υποδομές επικοινωνιών της χώρας, η ουκρανική άμυνα στηρίχθηκε σε κρίσιμο βαθμό στο δίκτυο δορυφόρων Starlink της SpaceX, ιδιοκτησίας ενός και μόνο ανθρώπου, του Ίλον Μασκ (Elon Musk). Τον Σεπτέμβριο του 2023, ο βιογράφος του Walter Isaacson αποκάλυψε στο βιβλίο “Elon Musk” ότι ο ίδιος ο Μασκ είχε αρνηθεί να ενεργοποιήσει την κάλυψη Starlink πάνω από την Κριμαία, ματαιώνοντας μια σχεδιαζόμενη ουκρανική επίθεση με υποβρύχια drones εναντίον του ρωσικού στόλου στη Σεβαστούπολη· ο ίδιος ο Musk επιβεβαίωσε δημόσια το γεγονός, επικαλούμενος φόβο πυρηνικής κλιμάκωσης.

Ένα ευρωπαϊκό κράτος σε πόλεμο χρειάστηκε, ουσιαστικά, την άδεια ενός ιδιώτη για να αμυνθεί· ο ίδιος ιδιώτης ελέγχει παράλληλα και το X, ένα από τα κεντρικά κανάλια δημόσιου διαλόγου στον δυτικό κόσμο. Δύσκολα βρίσκεται καθαρότερη εικόνα του πόσο έχει μετατοπιστεί η κυριαρχία από τα κράτη προς τις επιχειρήσεις, ή του πόσο ρευστό μπορεί να γίνει το όριο ανάμεσα σε εταιρική εξουσία και εθνική άμυνα

Ιδιωτικοποιείται και το νερό της βροχής!

Έτσι πλέον, έφτασαν να ιδιωτικοποιούν το νερό της βροχής για να μην μπορούν να το συλλέγουν οι φτωχοί με τις κατσαρόλες τους, εμπορεύονται το ανθρώπινο DNA, πατεντάρουν γενετικό υλικό της φύσης που είναι κληρονομιά της ανθρωπότητας, ξεπουλούν τα προσωπικά μας δεδομένα με ασύλληπτα κέρδη, μολύνουν το περιβάλλον σε τέτοιο βαθμό που επηρεάζουν και τροποποιούν το γενετικό υλικό των ανθρώπων (λόγου χάριν, θηλυκοποίηση εμβρύων σε πόλεις κοντά στα εργοστάσια δισφαινόλης Α/BPA, υλικό για τα πλαστικά αυτοκινήτων)…

Υιοθετούν “αυτοκτονικό μάνατζμεντ” που οδηγεί σε δεκάδες αυτοκτονίες στελεχών (λόγου χάριν, FranceTelecom/Orange), ληστεύουν χρήματα φορολογουμένων για να διασωθούν από την κρίση (πχ Goldman Sachs, MS, JPM), τα οποία εντέλει δίνουν ως μπόνους στα golden boys, απαιτούν και πετυχαίνουν μηδενικούς φόρους, δείχνουν μια έντονη ψυχοπαθητική συμπεριφορά και τόσα άλλα. (Περισσότερα και στο βιβλίο μου “Σιωπηλός Καινούργιος Κόσμος”).

Η οικονομολόγος Noreena Hertz, στο “The Silent Takeover” (2001), υποστηρίζει ότι η σημερινή κυριαρχία των επιχειρήσεων δεν προέκυψε τυχαία, αλλά μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές των τελευταίων δεκαετιών του 20ού αιώνα και εντοπίζει πέντε βασικούς παράγοντες πίσω από αυτή τη μετατόπιση εξουσίας. Πρώτον, τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που επέβαλαν πολιτικοί, όπως η Θάτσερ και ο Ρέιγκαν τη δεκαετία του ’80, με δόγμα τις απόλυτα ελεύθερες αγορές.

Δεύτερον, την απορρύθμιση της διασυνοριακής κίνησης κεφαλαίων, που επέτρεψε στις πολυεθνικές να δρουν ουσιαστικά ανεξέλεγκτα. Τρίτον, την εκτεταμένη ιδιωτικοποίηση δημόσιων υποδομών, υγείας και εκπαίδευσης, που αφαίρεσε από το κράτος τον έλεγχο βασικών αγαθών. Τέταρτον, τον “εταιρικό εκβιασμό”, δηλαδή η απειλή μεταφοράς εργοστασίων και κεφαλαίων σε χώρες με χαμηλότερη φορολογία αναγκάζει τις κυβερνήσεις να υποχωρούν. Πέμπτον, τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων μέσω εταιρικών δωρεών και λόμπινγκ, που μετατρέπει το κράτος σε υπηρέτη εταιρικών συμφερόντων αντί για ρυθμιστή τους.

Ανάγκη για τιθάσευση των πολυεθνικών

Είναι πλέον καιρός η κοινωνία και οι κυβερνήσεις να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο εμπορίου και λειτουργίας των πολυεθνικών/μεγάλων εταιρειών που, μεταξύ άλλων, να προβλέπει: Φορολογική εναρμόνιση (λόγου χάριν, τέλος στο λεγόμενο “φόρο της αγαπητικιάς” 0,05% του Λουξεμβούργου), μίνιμουμ φορολογία επί των κερδών (λόγου χάριν, δεν είναι δυνατόν η Amazon με κέρδη 11 δισ. το 2018 να αποδίδει μηδενικούς φόρους), απόλυτη διαφάνεια ή/και δημοψηφίσματα για έγκριση εμπορικών συμφωνιών (βλ. TTIP), επανισχυροποίηση της “άδειας λειτουργίας”.

Λόγου χάριν, για μια μύγα οι υπηρεσίες αφαιρούν την άδεια από ένα εστιατόριο), αλλά αφήνουν να λειτουργεί ένα εργοστάσιο που μολύνει και σκοτώνει εκατοντάδες κατοίκους! Χρειάζεται αυστηρός έλεγχος από τις κρατικές υπηρεσίες στις υποβαλλόμενες ετήσιες εκθέσεις απολογισμού που θα πρέπει να υποβάλλονται υποχρεωτικά να καλύπτουν τέσσερις περιοχές αποτελεσμάτων (λόγου χάριν, οικονομικά/ισολογισμοί, κοινωνία, περιβάλλον, υγεία), υποχρεωτική διάσπαση γιγαντωμένων εταιρειών σε μικρότερες για αποκατάσταση υγιούς ανταγωνισμού (λόγου χάριν, η υποχρεωτική διάσπαση της Google σε μικρότερες, όπως το 1982 με τη διάσπαση της AT&T σε επτά μικρότερες “Baby Bells”), για τις τράπεζες/funds, κλπ…

Χρειάζεται επίσης η εισαγωγή του λεγόμενου φόρου FTT (ή φόρου Tobin) για περιορισμό της καζινοοικονομίας με τη μεταφορά κερδοσκοπικών κεφαλαίων της μιας βραδιάς που συνήθως έχουν και πολιτικά κίνητρα, διατήρηση μετοχών από το κράτος σε εταιρείες που διασώζει με χρήματα των φορολογουμένων και πώλησή τους μετά την εξυγίανση, δήλωση σε ανεξάρτητη αρχή προσωπικών δεδομένων/Big Data από τις εταιρείες που τα εκμεταλλεύονται εμπορικά, αποζημίωση και πληρωμή με ψηφιακό νόμισμα πολιτών που χρησιμοποιούνται τα δεδομένα τους (λόγου χάριν, ως πνευματικά δικαιώματα).

Προσθέτουμε, αυστηρές ποινές για διεφθαρμένα στελέχη (λόγου χάριν, φυλακή για τους τραπεζίτες, όπως πχ στην Ισλανδία), ακραία αυστηροποίηση ή/και απαγόρευση μετακίνησης στελεχών της διοίκησης/θεσμών μέσα από τη λειτουργία “revolving door” (πχ περίπτωση Barroso που από την ηγεσία της ΕΕ πήγε πρόεδρος της Goldman Sachs που υποτίθεται ότι έλεγχε για ατασθαλίες!), αυστηρό πλαίσιο ελέγχου στον χώρο Τεχνητής Νοημοσύνης/AI, γενετικής μηχανικής, χειραγώγησης για υφαρπαγή ψήφου και αλλοίωση δημοκρατικής βούλησης πολιτών (πχ σκάνδαλο Cambridge Analytica), κ.ά.

Εταιρειοκρατία και απληστία

Η μεγάλη πρόκληση, βέβαια, δεν έγκειται στη δύναμη των επιχειρήσεων, ούτε στην απληστία τους· Και οι δύο υπήρχαν ανέκαθεν, χαρακτηριστικά του καπιταλισμού από πάντα. Από τους Μεδίκους και τον Jakob Fugger έως τον Rockefeller και τις σημερινές ψηφιακές πλατφόρμες, η οικονομική ισχύς επιδίωκε πάντοτε να διευρύνει την επιρροή της. Αυτό που πραγματικά άλλαξε ήταν η σχέση των επιχειρήσεων με τους θεσμούς που όφειλαν να τις ελέγχουν.

Η πραγματικά μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών είναι ο πολλαπλασιαστής ταχύτητας που δημιούργησαν η παγκοσμιοποίηση και η ψηφιακή επανάσταση. Για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία, η ταχύτητα εξέλιξης της οικονομίας, της τεχνολογίας και των αγορών υπερέβη την ταχύτητα προσαρμογής των δημοκρατικών θεσμών. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός συνεχώς διευρυνόμενου κενού διακυβέρνησης. Και η φύση δεν ανέχεται το κενό. Ούτε τα κοινωνικά συστήματα.

Όταν ένας θεσμός δεν μπορεί πλέον να επιτελέσει αποτελεσματικά μια λειτουργία, κάποιος άλλος οργανισμός θα την αναλάβει, απλώς επειδή μπορεί να ανταποκριθεί ταχύτερα. Έτσι, λειτουργίες που άλλοτε αποτελούσαν αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους μεταφέρονται σταδιακά σε ιδιωτικούς οργανισμούς – ο Κόλιν Κράουτς/Post-Democracy, αναφέρει σχετικά ότι στη Βρετανία το κράτος για να αποφασίσει ένα υγιεινό μενού για παιδιά του νηπιαγωγείου και δημοτικού, συμβουλεύτηκε την μεγαλύτερη εταιρεία ταχυφαγείων του κόσμου!

Το ίδιο συμβαίνει με την διαχείριση της πληροφορίας, οι ψηφιακές ταυτότητες, οι πληρωμές, η αποθήκευση δεδομένων, η επικοινωνία, ακόμη και η ανάπτυξη τεχνολογιών στρατηγικής σημασίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, δεδομένα υγείας πολιτών (πχ περίπτωση Palantir σε Ελλάδα).

Η πραγματική πρόκληση, ίσως, είναι λιγότερο να περιοριστεί η αγορά και περισσότερο να ανασχεδιαστεί η δημοκρατία, ώστε να μπορεί να ασκεί αποτελεσματική κυριαρχία σε έναν κόσμο όπου το κεφάλαιο, η πληροφορία και η τεχνολογία κινούνται με εκθετικούς ρυθμούς. Και φυσικά στην πρώτη γραμμή στον αγώνα για τιθάσευση της εταιρειοκρατίας πρέπει να βρεθούν οι νέοι, ως φυσικοί υπερασπιστές της δημοκρατίας, που θα πρέπει με κάθε διαθέσιμο εργαλείο να αγωνιστούν, πχ Καταναλωτικό Ακτιβισμό (πχ μποϊκοτάζ ή επιβράβευση εταιρειών), Κινήματα Διαμαρτυρίας, Πρωτοβουλίες Αμεσοδημοκρατίας, κ.ά.

Η τεχνολογία και εδώ μπορεί να βοηθήσει τον πολίτη να πάρει τον έλεγχο των πραγμάτων στα χέρια του μέσα, πχ από την αμεσοδημοκρατία, και να έρθει πιο κοντά στις σημαντικές δημόσιες αποφάσεις – βήματα έχουν ήδη γίνει σε διάφορες χώρες, όπως πχ στην Ισλανδία.

Εκεί οι πολίτες με κλήρωση ανέλαβαν τη διαμόρφωση ενός νέου συντάγματος μετά την οικονομική κρίση του 2008 και μια σειρά άλλων ενεργειών, και έτσι οδήγησαν τους τραπεζίτες στη φυλακή (συνολικά 36 τραπεζίτες καταδικάστηκαν σε 96 χρόνια φυλάκισης), αλλά οδήγησαν και στη δικαιοσύνη τον τότε πρωθυπουργό της χώρας Geir Haarde, που δικάστηκε και βρέθηκε ένοχος. Πρόκειται για την πρώτη χώρα που, ως αποτέλεσμα της κρίσης του 2008, καταδίκασε τον πρωθυπουργό της. Ελλάδα ακούς;

Αμέ! Ακόμα δεν μπορεί να καταπιεί ότι έγινε πρωθυπουργός ο Κούλης που τον σφαλιάριζε μικρό και δεν έγινε αυτή, η αγαπημένη του μπαμπά της!

Το φυσάει και δεν κρυώνει! Έλα, όμως, που η ίδια τα… σκάτωσε και αντί για πρωθυπουργιλίκι βρέθηκε τώρα να παρακαλάει τον Κούλη να την βάλει στο Επικρατείας κι αυτός ο άκαρδος να μην ενδίδει!

Θα μου πείτε, τι να κάνει και αυτός με τα οικογενειακά βάρη! Άσε που έχει και τη Μαρέβα, η οποία δεν μπορεί ούτε να μυρίσει την κουνιαδούλα!

Έτσι και ο Ντόρα αποφάσισε να το ρίξει στο… αντάρτικο! Τώρα την έπεσε στους υπουργούς. Την περασμένη βδομάδα, την είχε πέσει στο Μαρινάκη τον εκπρόσωπο που θέλει να τσεκουρώσει το επίδομα ανεργίας!

Και για να μην το κουράζω, η Ντόρα μας δεν χάνει ευκαιρία να ρίχνει τα βέλη της, ελπίζοντας ότι θα κάνει το αδελφάκι της να ενδώσει και να καβατζώσει το Επικρατείας!

Θα μου πείτε, αφού σώνει και καλά θέλει να παραμείνει στη Βουλή κι ας έχει περάσει το όριο συνταξιοδότησης, γιατί δεν ξανακατεβαίνει στα Χανιά, όπως την τελευταία φορά;

Ελά, όμως, που την έχουνε βαρεθεί και οι Χανιώτες! Από ό,τι μου λένε, φαίνεται ότι στην προτίμηση των γαλάζιων στο νομό έχει πάρει προβάδισμα η υφυπουργός Μετανάστευσης, Σέβη Βολουδάκη.

Και με τη ΝΔ να έχει πάρει για καλά την εκλογική κατηφόρα, είναι πολύ δύσκολο να βγάλει δυο βουλευτές στην τετραεδρική των Χανίων!

Γι’ αυτό σας λέω ότι έχει φαγωθεί για το Επικρατείας! Το καταλαβαίνω το κορίτσι και γι’ αυτό της έχω λύση: Κατέβα ρε Ντόρα με το… κόμμα του Σαμαρά για να μάθει ο Κούλης να σου κάνει νούμερα!

Από το 2023 έως σήμερα, 273 γυναίκες έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα, λαμβάνοντας κατάρτιση σε κλάδους όπου παρατηρείται σημαντική ζήτηση για εργατικό δυναμικό στην Ελλάδα, όπως ο τουρισμός, η φιλοξενία και η εστίαση. Παράλληλα, σχεδόν μία στις τρεις συμμετέχουσες βρήκε εργασία μέσα στους πρώτους έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής της, κάτι που αναδεικνύει τον ουσιαστικό αντίκτυπο του προγράμματος στη ζωή των γυναικών και των οικογενειών τους.

Οι αιτήσεις για τον νέο κύκλο θα είναι ανοιχτές από τις 21 Σεπτεμβρίου έως τις 11 Οκτωβρίου 2026.

Για περισσότερες πληροφορίες και υποβολή αιτήσεων, οι ενδιαφερόμενες μπορούν να απευθύνονται:

• Στη ΜΕΤΑδραση για τις ειδικότητες Βοηθού Κουζίνας και Υπαλλήλου Ξενοδοχείου
• Στην International Women’s Coffee Alliance (IWCA) για την ειδικότητα Barista / Coffee Expert

Το Μνημόνιο προβλέπει τη  σκοπούμενη – υπό την προϋπόθεση λήψης των σχετικών εταιρικών εγκρίσεων – απόκτηση από την AKTOR Ανανεώσιμες ποσοστού 51% στις εταιρείες που αναπτύσσουν τα συγκεκριμένα έργα, με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας να διατηρεί ποσοστό 49% και τα δύο μέρη να προχωρούν από κοινού στην περαιτέρω ανάπτυξη και υλοποίησή τους.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας, η ΔΕΠΑ Εμπορίας θα έχει τη διαχείριση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τα έργα, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την εμπειρία της στην ενεργειακή αγορά. Ο ρόλος αυτός ενισχύει περαιτέρω την παρουσία της εταιρείας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και επιβεβαιώνει τη στρατηγική της κατεύθυνση για ισχυρότερη παρουσία στην πράσινη ενέργεια, σε όλο το φάσμα από την ανάπτυξη και την παραγωγή έως τη διαχείριση και την εμπορική αξιοποίησή της.

Ειδικότερα, η συμφωνία αφορά:

• υβριδικά έργα ΑΠΕ, της θυγατρικής της ΔΕΠΑ Εμπορίας, NEW SPES CONCEPT, στη Στερεά Ελλάδα (Βοιωτία, Φωκίδα, Αιτωλοακαρνανία), τη Θεσσαλία (Λάρισα) και την Πελοπόννησο (Αχαΐα) που συνδυάζουν φωτοβολταϊκούς σταθμούς συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 221,1 MW με συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε συσσωρευτές, μέγιστης ισχύος έγχυσης 221,1 MW. Για τα έργα έχουν εκδοθεί Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων και έχουν υποβληθεί αιτήσεις για τη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, και
• αυτοτελή έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με συσσωρευτές, συνολικής μέγιστης ισχύος έγχυσης 250 MW, για τα οποία έχουν επίσης εξασφαλιστεί οι προβλεπόμενες περιβαλλοντικές εγκρίσεις και που βρίσκονται στη Δυτική Μακεδονία (Κοζάνη), τη Θεσσαλία (Λάρισα) και τη Στερεά Ελλάδα (Φωκίδα).

Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της ΔΕΠΑ Εμπορίας για την αξιοποίηση συνεργειών και τη δημιουργία ισχυρών επιχειρηματικών συνεργασιών, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης ώριμων και υπό ανάπτυξη ενεργειακών έργων.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής καθετοποίησής της και του μετασχηματισμού της σε ολοκληρωμένο ενεργειακό όμιλο, η ΔΕΠΑ Εμπορίας συνεχίζει την αυτόνομη ανάπτυξη και υλοποίηση του βασικού χαρτοφυλακίου ΑΠΕ που διατηρεί υπό τον έλεγχό της.

Σε αυτό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, έργα συνολικής ισχύος 500 MW στη Δυτική Μακεδονία μέσω της NORTH SOLAR, εκ των οποίων έργα 400 MW βρίσκονται πλέον σε φάση κατασκευής, καθώς και φωτοβολταϊκό έργο περίπου 96 MW στην περιοχή των Φαρσάλων, μέσω της NORTH SOLAR 1, το οποίο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής και μάλιστα αναμένεται το έργο να ηλεκτριστεί στο πρώτο τρίμηνο του 2027.

Παράλληλα, η ΔΕΠΑ διαθέτει ήδη 83 MW έργων ΑΠΕ σε λειτουργία σε Δυτική Μακεδονία (Κοζάνη), Στερεά Ελλάδα (Φθιώτιδα) και  Ήπειρο (Πρέβεζα, Θεσπρωτία), ενισχύοντας σταθερά την παρουσία της στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Με την ανάπτυξη νέας παραγωγικής ισχύος, τις επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποθήκευση και τη δημιουργία στρατηγικών συνεργασιών, η ΔΕΠΑ Εμπορίας υλοποιεί με συνέπεια τη στρατηγική καθετοποίησής της, διευρύνοντας το αποτύπωμά της στην ηλεκτροπαραγωγή και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Συγκεκριμένα, κατασκευάστηκαν 1) σύγχρονο γήπεδο στίβου 400 μ. και οκτώ διαδρομών, 2) προπονητήριο ρίψεων με φυσικό χλοοτάπητα, 3) κτίριο κερκίδων 1.075 θεατών με διακριτές ζώνες, κατάλληλο για άτομα με αναπηρία και με υποστηρικτικούς χώρους, 4) τέσσερα υπαίθρια γήπεδα ποδοσφαίρου, δύο γήπεδα μπάσκετ και δύο τένις, αντίστοιχα, 5) κτίριο Διοίκησης και 6) κτίριο ξενώνων διαμονής αθλητών, με 274 κλίνες και υπόγειους χώρους στάθμευσης και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.

Ειδικότερα, το ανοιχτό γήπεδο στίβου και το γήπεδο ρίψεων κατασκευάστηκαν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου ΕΝ14877. Παράλληλα, τα δύο συνθετικά γήπεδα ποδοσφαίρου φέρουν πιστοποίηση FIFA Pro, ενώ τα δύο υβριδικά την ανώτερη βαθμολογία Excellent της Fifa Pitch Rating System.

Για τη σύνδεση των αθλητικών εγκαταστάσεων και των λοιπών χώρων κατασκευάστηκε ένας κεντρικός άξονας και σειρά πεζοδρόμων. Παράλληλα, δημιουργήθηκε Κεντρική πλατεία, συνολικής επιφάνειας 11.000 τ.μ., με αρχιτεκτονικά σκυροδέματα, νησίδες πρασίνου, παιδική αναψυχή και πέργκολες. Επίσης, δημιουργήθηκε και δεύτερη πλατεία, που αποτελεί τον περιβάλλοντα χώρο των εγκαταστάσεων στίβου με έντονη φύτευση και μονοπάτια, καθώς και ανοιχτή περιοχή με φύτευση προσβάσιμη στο κοινό.

Επιπλέον, έγινε εκτεταμένη φύτευση και διαμόρφωση χώρων πρασίνου, οι οποίοι πλαισιώνουν τις αθλητικές εγκαταστάσεις και εντάσσουν αρμονικά το πάρκο στον ευρύτερο αστικό σχεδιασμό του Ελληνικού, ενώ κατασκευάστηκαν και τρεις χώροι στάθμευσης σχεδόν χιλίων θέσεων συνολικά.

Επίσης, στο πλαίσιο του έργου, κατασκευάστηκαν ένας δημόσιος και τέσσερις ιδιωτικοί υποσταθμοί, δεξαμενή άρδευσης, δίκτυα μέσης τάσης, χαμηλής τάσης, φωτισμού, τηλεπικοινωνιών, ύδρευσης, αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων, αερίου και άρδευσης για την υποστήριξη όλων των εγκαταστάσεων και του περιβάλλοντος χώρου.

Το The Ellinikon Sports Park προσφέρει στους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής και της Αττικής ελεύθερη πρόσβαση σε αθλητικές εγκαταστάσεις διεθνών προδιαγραφών. Το πάρκο αναμένεται να λειτουργήσει ως σημαντικός πόλος έλξης για επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και στην ενίσχυση της αθλητικής κουλτούρας των κατοίκων και των επισκεπτών της ευρύτερης περιοχής.

Στο πλαίσιο της ανάπλασης του Ελληνικού, ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει, επίσης, μέσω της κοινοπραξίας Bouygues Bâtiment International – AKTOR, στο έργο του Riviera Tower, τον πρώτο οικιστικό ουρανοξύστη της Ελλάδας. Ο ουρανοξύστης Riviera Tower, ύψους 200 μέτρων και 50 ορόφων, κατασκευάζεται ώστε να αποτελέσει έναν από τους ψηλότερους παραθαλάσσιους οικιστικούς πύργους της Μεσογείου. Η παράλληλη συμμετοχή του Ομίλου σε δύο εμβληματικά έργα του Ελληνικού επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως στρατηγικού συνεργάτη στη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση που υλοποιείται σήμερα στην Ευρώπη.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνεχή προσπάθεια της Ithaca να προσφέρει χαρά, συντροφιά, αξιοπρέπεια και αγάπη στους συνανθρώπους μας που διαβιούν στο δρόμο ή σε επισφαλείς συνθήκες και σε οικογένειες σε ευαλωτότητα.

Η AVIN, στηρίζει ενεργά το έργο της Ithaca καλύπτοντας τις ετήσιες ανάγκες του Οργανισμού σε καύσιμα και συμμετέχοντας ενεργά και σε αυτή την πρωτοβουλία με τους εθελοντές εργαζόμενους της στο πεδίο της προσφοράς. Η συνεργασία αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τους εργαζόμενους της AVIN να εμπλακούν με ουσιαστικό τρόπο στην σταθερή κοινωνική προσφορά της εταιρείας και να βοηθήσουν τους συνανθρώπους μας που βρίσκονται σε ανάγκη με στόχο την κοινωνική ενσωμάτωση τους.

^{Σχετικά με την AVIN
Η AVIN, ένα από τα κορυφαία ονόματα στην ελληνική αγορά πετρελαιοειδών, ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1977. Είναι 100% θυγατρική της Motor Oil από τον Μάρτιο του 2002. Σήμερα απασχολεί περίπου 120 εργαζόμενους, διαθέτει ιδιόκτητες εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαιοειδών στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας και αριθμεί 668 πρατήρια καυσίμων σε ολόκληρη την Ελλάδα, 192 ιδιολειτουργούμενα και 476 συνεργαζόμενα.
Τα προϊόντα AVIN αντιπροσωπεύουν μιας ευρείας γκάμας προηγμένη τεχνολογική πρόταση. Από την έναρξη της λειτουργίας της μέχρι και σήμερα, η AVIN εφαρμόζει πιστά και σταθερά μία ανθρωποκεντρική φιλοσοφία, όπου πρωταγωνιστούν το ήθος, η συνέπεια και ο σεβασμός προς τον καταναλωτή. Εναρμονιζόμενη με το πνεύμα της εποχής και την ανάγκη για την ενεργειακή μετάβαση, η Εταιρεία επενδύει στο δίκτυο σε νέες μορφές ενέργειας. Στρατηγικός πυλώνας ανάπτυξης είναι και το Non Fuel Retail. Συνεχίζεται και ανανεώνεται η ενίσχυση των καταστημάτων λιανικής “AGORA” φτάνοντας τα 175 πρατήρια με νέες αίθουσες, αυξάνοντας ταυτόχρονα και το σχετικό κωδικολόγιο. Σημαντικό εργαλείο στην επίτευξη των στόχων της Εταιρεία είναι και το πρόγραμμα «AVIN Κερδίζω». Το πρόγραμμα παρουσιάζει μεγάλη επιτυχία καθώς έχει ξεπεράσει το 1,2 εκατομμύρια μέλη, με το ποσοστό διείσδυσης στο σύνολο των καταναλώσεων των ιδιολειτουργούμενων πρατηρίων να ξεπερνά το 75%. Το υψηλό επίπεδο των προϊόντων, το δίκτυο, η επιχειρησιακή ετοιμότητα του προσωπικού και η συνέπεια στην παράδοση ακόμα και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες είναι οι λόγοι που η AVIN έχει κερδίσει την προτίμηση του κοινού στα πρατήρια και στην βιομηχανία.
Το όραμα της AVIN είναι να καταξιωθεί ως κορυφαία ελληνική εταιρεία πετρελαιοειδών, που στηρίζει τον άνθρωπο, προσφέροντας με έντιμο και υπεύθυνο τρόπο ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες, αξιοποιώντας τη δύναμη και την τεχνολογία του διυλιστηρίου της Motor Oil. Σε μια αγορά που πολλά αλλάζουν, η AVIN, με την ενεργή στήριξη του Ομίλου Motor Oil, πρωτοστατεί και προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα φιλοδοξώντας να γίνει η καλύτερη ελληνική εταιρεία στον κλάδο της.}

1/ Η AWS μισθώνει το Data Center, με την ολοκλήρωση της κατασκευής του, βάσει μακροχρόνιας μίσθωσης διάρκειας 15 ετών (υπό τους συνήθεις όρους).

2/ Η ΔΕΗ παρέχει την έκταση, τα κτίρια και τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS εγκαθιστά και λειτουργεί τις υποδομές πληροφορικής (ΙΤ).

3/ Στην αρχική φάση, το Data Center διαθέτει ισχύ τροφοδοσίας 300 MW. Η ΔΕΗ και η AWS σκοπεύουν να διερευνήσουν την περαιτέρω επέκτασή του (έως 1 GW), υπό την επιφύλαξη αμοιβαίας συμφωνίας, των συνθηκών της αγοράς, και της σύναψης περαιτέρω οριστικών συμφωνιών.

4/ Η AWS αγοράζει και η ΔΕΗ παρέχει ενέργεια στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) από ανανεώσιμες πηγές (υπό τους συνήθεις όρους), σύμφωνα με τον στόχο της Amazon για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα στο σύνολο των δραστηριοτήτων της έως το 2040.

Παράλληλα, οι δύο εταιρείες προτίθενται να εξετάσουν το ενδεχόμενο πολυετούς συνεργασίας στους τομείς των τεχνολογιών cloud και τεχνητής νοημοσύνης (AI), με σκοπό την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΔΕΗ.

Το MoU είναι δεσμευτικό. Το Project και όλοι οι εμπορικοί όροι (συμπεριλαμβανομένων των όρων που περιγράφονται ανωτέρω) τελούν υπό την επιφύλαξη της διαπραγμάτευσης και υπογραφής των οριστικών συμφωνιών, καθώς και της πλήρωσης συνήθων προϋποθέσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση ελέγχου δέουσας επιμέλειας (due diligence), η εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης με το δίκτυο και η λήψη όλων των απαραίτητων εγκρίσεων από τις αρμόδιες αρχές.

Η πλατφόρμα αναβαθμίζει την τηλεοπτική και ψυχαγωγική εμπειρία που προσφέρουν οι πάροχοι στις αγορές όπου δραστηριοποιείται η United Group, φτάνοντας στους πελάτες μέσα από τα brands που ήδη γνωρίζουν. Παρέχει την τεχνολογική βάση πάνω στην οποία οι Nova, Vivacom και Telemach μπορούν να διαμορφώσουν την υπηρεσία σύμφωνα με τις ανάγκες των δικών τους πελατών, ενώ η νέα εμπειρία EON διατίθεται σταδιακά σε κάθε αγορά, και συγκεκριμένα στις:

• Σλοβενία, όπου η πλατφόρμα είναι ήδη διαθέσιμη μέσω της Telemach
• Βουλγαρία, όπου λανσαρίστηκε μέσω της Vivacom στις 16 Σεπτεμβρίου
• Ελλάδα, Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Μαυροβούνιο, όπου θα ακολουθήσει η διάθεσή της τους επόμενους μήνες.

Ο Stan Miller, Διευθύνων Σύμβουλος της United Group, δήλωσε: «Αυτή είναι η καλύτερη cloud–based πλατφόρμα συνδρομητικής τηλεόρασης που έχουμε προσφέρει μέχρι σήμερα στους παρόχους και τους πελάτες μας, με έναν μηχανισμό που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη και έναν νέο ηλεκτρονικό οδηγό προγράμματος στον πυρήνα της εμπειρίας. Συνοδεύεται από τον καλύτερο αποκωδικοποιητή που έχουμε δημιουργήσει μέχρι σήμερα, καθώς και από μια εφαρμογή που πλέον προσφέρει όλες τις λειτουργίες του αποκωδικοποιητή. Η εφαρμογή καταργεί την ανάγκη χρήσης αποκωδικοποιητή σε πολλά νοικοκυριά, γεγονός που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα τόσο για τους παρόχους μας όσο και για τους πελάτες τους, οι οποίοι μπορούν να ξεκινήσουν να παρακολουθούν τηλεόραση μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την εγκατάσταση».

«Η κορυφαία πλατφόρμα συνδρομητικής τηλεόρασης στις αγορές μας έχει αναπτυχθεί από τη δική μας ομάδα τεχνολογίας, με επίκεντρο τις ανάγκες των πελατών μας. Είμαι υπερήφανος για το αποτέλεσμα που έχει επιτύχει η ομάδα μας και για το γεγονός ότι η πλατφόρμα θα είναι διαθέσιμη σε όλες τις αγορές όπου δραστηριοποιούμαστε».

Επανασχεδιασμένος ηλεκτρονικός οδηγός προγράμματος

Ο ηλεκτρονικός οδηγός προγράμματος έχει επανασχεδιαστεί από την αρχή και βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της συνολικής εμπειρίας. Ο σχεδιασμός υιοθετεί μια προσέγγιση με έμφαση στις σκούρες αποχρώσεις, ενώ το περιεχόμενο καταλαμβάνει κεντρική θέση στην οθόνη. Μία ενιαία αρχική οθόνη συγκεντρώνει ζωντανή τηλεόραση, ραδιόφωνο, ταινίες και σειρές. Η αναζήτηση μπορεί πλέον να πραγματοποιείται με βάση τον τίτλο, το είδος ή τον ηθοποιό, ενώ οι πελάτες έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν σε ολόκληρο τον κατάλογο περιεχομένου ακόμη και πριν συνδεθούν.

Μηχανισμός που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη

Ένας μηχανισμός τεχνητής νοημοσύνης προσαρμόζει τις προτάσεις σε κάθε προφίλ ενός νοικοκυριού, με βάση τις συνήθειες θέασης. Οι λειτουργίες «Παράλειψη εισαγωγής» (Skip Intro) και «Επόμενο επεισόδιο» (Next Episode) επιτρέπουν τη μετάβαση από το ένα επεισόδιο στο επόμενο χωρίς περιττές καθυστερήσεις.

Η εξατομίκευση βασίζεται σε μια προσέγγιση που θέτει την προστασία της ιδιωτικότητας σε προτεραιότητα και μπορεί να απενεργοποιηθεί από τις ρυθμίσεις απορρήτου της πλατφόρμας.

Η τηλεόραση ως εφαρμογή

Η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη ως εφαρμογή σε smart TVs, κινητά τηλέφωνα και tablets, προσφέροντας τις ίδιες προτάσεις που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, τον ίδιο ηλεκτρονικό οδηγό προγράμματος και το ίδιο περιεχόμενο με τον αποκωδικοποιητή. Δεν απαιτείται εγκατάσταση ούτε επίσκεψη τεχνικού, επομένως ο πελάτης μπορεί να ξεκινήσει να παρακολουθεί μέσα σε λίγα λεπτά από την εγγραφή του, σε οποιαδήποτε οθόνη εντός ή εκτός σπιτιού.

Η εφαρμογή αποτελεί μια στρατηγική αλλαγή και όχι απλώς μια επιπλέον δυνατότητα. Οι αποκωδικοποιητές παραμένουν μέρος της προσφοράς, ενώ το νέο Smart Box είναι το πιο προηγμένο που έχει δημιουργήσει μέχρι σήμερα η United Group. Ωστόσο, ο Όμιλος αναμένει ότι ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των πελατών τηλεόρασης θα επιλέγει την εφαρμογή, η οποία παράλληλα εξαλείφει το κόστος εξοπλισμού και εγκατάστασης από μια νέα σύνδεση.

Ταχύτερο Smart Box

Η πλατφόρμα λειτουργεί σε μια νέα γενιά Smart Box, έως και 50% ταχύτερη από την προηγούμενη, με πιο compact σχεδιασμό και υποστήριξη Wi-Fi 6. Οι Smart TVs μπορούν να ενεργοποιούνται μέσω της εφαρμογής για κινητά ή της web εφαρμογής, ακόμη και με τη χρήση κωδικού QR.

Η προσβασιμότητα έχει βελτιωθεί, με υποστήριξη πολλαπλών επιλογών ήχου και υποτίτλων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Προσβασιμότητα (European Accessibility Act).

Η πλατφόρμα προσφέρει premium αθλητικό περιεχόμενο, ζωντανή τηλεόραση, ταινίες και σειρές,.