Η αρχή θα γίνει με την καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2024 αναδρομικά.

Επόμενοι θα είναι οι αγρότες, την 1η Νοεμβρίου, με την έναρξη επιστροφής του Ειδικού Φόρου ΚΑτανάλωσης στην αντλία, ενώ στις 30 Νοεμβρίου θα καταβληθεί η επιστροφή ενοικίου για το φορολογικό έτος 2025.

Μεταξύ των μέτρων που ξεχωρίζουν, είναι η μείωση φόρου εισοδήματος σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες (βάσει της μείωσης που έγινε το φορολογικό έτος 2026) ύψους 402 εκατ. ευρώ, καθώς και η μείωση των τεκμηρίων, με απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού.

Παράλληλα, σημεία αναφοράς αποτελούν, το επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ σε δημοσίους υπαλλήλους, ο μηδενισμός του φόρου εισοδήματος για τους τρίτεκνους, η περικοπή κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ σε όλους τους οικιακούς λογαριασμούς ρεύματος, αλλά και η εξαγγελία ενός τρίτου κύκλου στο πρόγραμμα «Σπίτι μου», το «Σπίτι μου 3».

Η νέα Έκθεση [Οικονομικών] Απαιτήσεων Πληρωμάτων (Crew Claims Report) του Britannia P&I, του παλαιότερου Ομίλου P&I στον κόσμο, με χρονολογία ίδρυσης το 1855, βασίζεται στην αξιολόγηση περίπου 3.000 αιτήσεων αποζημιώσεως των οικονομικών ετών 2023/24 και 2024/25, στοχεύοντας «να εντοπιστούν πρότυπα και να διαμορφωθούν στρατηγικές για τη μείωση του μελλοντικού κινδύνου», ώστε να δημιουργηθούν «ασφαλέστερα και υγιέστερα εργασιακά περιβάλλοντα για τους ναυτικούς».

«Κατανοώντας τις βαθύτερες αιτίες πίσω από ασθένειες, τραυματισμούς και θανάτους, τα Μέλη (σ.σ. τα Μέλη του P&I, πλοιοκτήτριες εταιρείες ή ναυλωτές) μπορούν να λάβουν πιο σύγχρονα και προληπτικά μέτρα για να προστατεύσουν το πλήρωμά τους», υπογραμμίζεται στην Έκθεση, στην οποία γίνονται επισημάνσεις και συστάσεις «για τη βελτίωση της ασφάλειας και της ευημερίας των ναυτικών».

Η ανάλυση των περίπου 3.000 αιτήσεων αυτών των δύο ετών δείχνει ότι το 36% των απαιτήσεων αφορούσε μη θανατηφόρους τραυματισμούς, το 60% μη θανατηφόρες ασθένειες και το 4% θανάτους που προέκυψαν από τραυματισμό, ασθένεια ή αυτοκτονία. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στους τραυματισμούς, οι περισσότεροι (27% των απαιτήσεων) προκαλούνται στις παλάμες και στα δάχτυλα, και κάποιοι μπορεί να είναι “ελαφρύτεροι” αλλά πολλοί είναι σοβαροί με αποτέλεσμα μακροχρόνια αναπηρία.

Επίσης, σε ποσοστό 15% σημειώνονται τραυματισμοί στα μπράτσα και στους ώμους. Οι τραυματισμοί στα χέρια είναι αυξημένοι διότι ένας σημαντικός όγκος εργασιών στο πλοίο περιλαμβάνει χειρωνακτική εργασία με μηχανήματα ή κινούμενα μέρη. «Επομένως, είναι απαραίτητο το πλήρωμα να γνωρίζει πώς μπορεί να τραυματιστούν τα χέρια του και να λαμβάνει μέτρα για την πρόληψη τραυματισμών στα άνω άκρα», σημειώνεται στην Έκθεση. Επίσης, πολλοί τραυματισμοί (23% των απαιτήσεων) καταγράφονται στα πόδια και ακολουθούν σε αξιοσημείωτη συχνότητα (15% συνολικά) οι τραυματισμοί στο κεφάλι και τα μάτια γεγονός που -κατά την Έκθεση- «υποδηλώνει ασυνεπή χρήση του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού».

«Ενώ οι διαδικασίες ασφαλείας εφαρμόζονται ήδη επί του πλοίου, απαιτείται περαιτέρω έμφαση στη συμμετοχή του πληρώματος στις πρακτικές ασφαλείας, στην αποτελεσματική αξιολόγηση του κινδύνου, στην ομαδική εργασία και στην ανοιχτή επικοινωνία σχετικά με τους κινδύνους», αναφέρεται στην έκθεση.

Οι ασθένειες των ναυτικών

Οι αιτήσεις για ασθένειες κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, και ποικίλες συσχετίσεις, από την ηλικία έως τον τρόπο ζωής και τη γενετική. Ωστόσο, όπως αναφέρεται, «οι κίνδυνοι πολλών μπορούν να μειωθούν διατηρώντας ένα ενεργό και υγιεινό τρόπο ζωής και γνωρίζοντας πώς να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε ορισμένα συμπτώματα».

Η πλειονότητα των αιτήσεων ασθενείας (23%) αφορούσε κοιλιακά προβλήματα, κυρίως σκωληκοειδίτιδα και κήλες. Επίσης, μεγάλη συχνότητα (το 21% των αιτήσεων) παρουσιάζουν τα μυοσκελετικά προβλήματα, κυρίως στην πλάτη, που όπως αναφέρει η Έκθεση «συχνά συνδέονται με άρση βαρειών αντικειμένων και επαναλαμβανόμενη εργασία σε μη ορθή στάση και για πολλές ώρες, που μπορεί να προκαλέσουν καταπόνηση στους μύες της πλάτης».

Το 10% των αιτήσεων αφορά προβλήματα στο ουροποιητικό σύστημα, στην πλειοψηφία τους σχετικά με πέτρες στα νεφρά. «Ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες στην ανάπτυξη νεφρολιθίασης είναι η κατάσταση ενυδάτωσης. Όταν το σώμα είναι αφυδατωμένο, τα ούρα γίνονται πιο συμπυκνωμένα, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη λίθων», αναφέρεται στην Έκθεση και προστίθεται πως «η εργασία σε ζεστά περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένου του μηχανοστασίου ή του καταστρώματος σε μια ζεστή μέρα, μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση εάν δεν δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση της επαρκούς πρόσληψης υγρών».

Η πρώτη αιτία θανάτου ναυτικών

Τα προβλήματα στο κυκλοφορικό, στα οποία περιλαμβάνονται οι καρδιακές παθήσεις, αφορούν στο 9% των αιτήσεων για αποζημιώσεις σε μη θανατηφόρες ασθένειες. Ωστόσο, αναδεικνύονται στην πιο βασική αιτία θανάτου ναυτικών στα πλοία.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη μελέτη που έχει γίνει, από το σύνολο των θανάτων, για τους οποίους υποβλήθηκαν απαιτήσεις, το 81% σχετιζόταν με ασθένειες και το 19% με ατυχήματα ή αυτοκτονίες. «Η ασφάλεια στη θάλασσα συχνά εξετάζεται υπό το πρίσμα ατυχημάτων και λειτουργικών συμβάντων, αλλά η τελευταία μας ανάλυση αξιώσεων αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα», δήλωσε ο Jacob Damgaard, επικεφαλής του τμήματος πρόληψης απωλειών της Britannia.

Η πιο συχνή αιτία θανάτου λόγω ασθένειας (το 58% των αιτήσεων για αποζημιώσεις θανάτου) ήταν τα καρδιαγγειακά, π.χ. ανακοπή ή άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την καρδιά και «δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, αυτό ήταν πιο εμφανές στους ναυτικούς ηλικίας άνω των 50 ετών, καθώς είναι γνωστό ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αυξάνονται με την ηλικία», αναφέρει η Έκθεση.

Οι θάνατοι από τραυματισμό, που καταγράφτηκαν ανήλθαν σε 17 και αντιστοιχούν στο 19% του συνόλου. Μεταξύ αυτών ήταν 6 άνδρες που έπεσαν στην θάλασσα, κυρίως στη διάρκεια κακοκαιρίας, «υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω ανάλυση για τον εντοπισμό πρόσθετων προληπτικών μέτρων», όπως αναφέρεται.

Τέλος, υπάρχουν και 11 περιπτώσεις αυτοκτονίας, κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 20 έως 29 ετών. Όπως σημειώνεται το ποσοστό είναι χαμηλό, αλλά καθώς εμφανίζεται σταθερό και σε προηγούμενες έρευνες θεωρείται πως υποδεικνύει «την ανάγκη για ενισχυμένη υποστήριξη ψυχικής υγείας και στοχευμένες παρεμβάσεις για αυτήν την ηλικιακή ομάδα».

Πολιτισμός για τον Ελληνισμό δεν είναι ήθη, έθιμα και φολκλόρ. Είναι η ένσαρκη σε λαϊκό βίωμα νοηματοδότηση του βίου που παράγει ιδιαιτερότητα θεσμών της Συλλογικότητας (Πολιτική), ιδιαιτερότητα Τέχνης και Τρόπου Ζωής. Είναι αποτέλεσμα οντολογικού προβληματισμού μεταξύ ελευθερίας και αναγκαιότητας, που καθορίζει η θρησκεία ως μεταφυσική ερμηνεία του είναι.

Γι’ αυτό ο εκχριστιανισμένος Ελληνισμός διέσωσε την οργανική συνέχεια του αρχαιοελληνικού πολιτισμού αν και είχε τελείως διαφορετική θρησκεία. Η διαφορά μας με τη Δύση είναι ότι η δική της ιδεολογία θεμελιώνεται στον ατομοκεντρισμό και τη νοησιαρχία, σε αντίθεση με τον συλλογικό ανθρωποκεντρικό ελληνικό πολιτισμό.

Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια οι δυτικές δυνάμεις μας επέβαλαν την κληρονομική Μοναρχία που εξελίχθηκε σε εκλόγιμη Μοναρχία με το ψευδώνυμο «Δημοκρατία». Σήμερα η πολιτική δεν είναι αποτέλεσμα κοινού τρόπου αντίληψης με ελεύθερη συμμετοχή του λαού στα κοινά, αλλά ασκείται από οργανωμένες ομάδες, τα κόμματα, πίσω από ιδεολογίες πραγματικές ή επίπλαστες, που αλλάζουν ανάλογα με την κοινωνική πελατεία και τις φιλοδοξίες του αρχηγού.

Η συμφωνία των κομμάτων στους ίδιους πολιτειακούς όρους που μας έχουν επιβληθεί από την δύση φάνηκε στην προδοσία της Κύπρου, που βαφτίστηκε γιορτή της Δημοκρατίας, στην υπογραφή των μνημονίων, στην παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας, στην παραβίαση του δημοψηφίσματος του ΟΧΙ και στην επιβολή της woke ατζέντας με ανοχή του Ιερατείου.

Μετά την ΔΕΘ…

Με εργαλείο τον εκλογικό νόμο και την καλλιέργεια ηττοπάθειας, το σύστημα ωθεί στην αποχή και εκλέγει κυβερνήσεις μειοψηφίας. Επειδή δεν υπάρχει ορατό πολιτικό πρόσωπο να εκφράσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια που φάνηκε στις διαμαρτυρίες για τα μνημόνια, για το Μακεδονικό, για το δημοψήφισμα και για τα Τέμπη, προτείνω το εξής απλό: Κάθε πολίτης άνδρας ή γυναίκα που δεν συμφωνεί με το υπάρχον πολιτειακό σύστημα της εκλόγιμης Μοναρχίας που μας έχει επιβληθεί από ξένες δυνάμεις από ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους και αισθάνεται υποχρεωμένος να εκλέξει το μη χείρον από τα προτεινόμενα κόμματα ή να απέχει από τις εκλογές με την ψευδαίσθηση της διαμαρτυρίας, να προσέλθει στην κάλπη να πάρει το λευκό ψηφοδέλτιο και να γράψει δύο τρείς λέξεις που να εκφράζουν την διαμαρτυρία του.

Το σύστημα έχει προνοήσει να ακυρώσει την ψήφο του αλλά είναι υποχρεωμένο να την καταμετρήσει αριθμητικά. Αυτή η καταμέτρηση θα δείξει το μέγεθος της πολιτειακής διαμαρτυρίας και θα τονώσει το ηθικό ανθρώπων που θα τολμήσουν να την εκφράσουν σε πολιτική πρόταση.

Καλό θα ήταν η στάση αυτή να εκφράζεται και στα γκάλοπ και στο διαδίκτυο για να αρχίσει η εκκόλαψη της ιδέας του λευκού διαμαρτυρίας διότι η τάξη των συστημικών δημοσιογράφων και τα ΜΜΕ θα την θάψουν. Παρά την πολιτική αδυναμία της πρότασης είναι η μόνη που θα δείξει την δύναμη της λαϊκής θέλησης με θεσμικά κατοχυρωμένο τρόπο χωρίς κάποια διχαστική, ή, επαναστατική περιπέτεια στην οποία ο λαός δεν είναι διατεθειμένος να συμμετάσχει.

Ο Ηλίας Σταμπολιάδης είναι Μηχανικός Μεταλλείων, Μεταλλουργός, πρώην Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης.

Ο Τζον Μπρέσλοου (John Breslow) έφτασε στην Κύπρο στις 4 Σεπτεμβρίου και αναμένεται να επιδώσει τα διαπιστευτήριά του στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη τις επόμενες ημέρες. Η Γερουσία είχε επικυρώσει τον διορισμό του στις 7 Αυγούστου. Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο: Είναι ο πρώτος πολιτικός διορισμός εκτός διπλωματικής καριέρας που αναλαμβάνει την αμερικανική πρεσβεία στην Κύπρο εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, μετά τον Μπιλ Κ. Πέριν, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο νησί από το 1988 έως το 1989.

Η εικόνα που διαμορφώνεται σε Αθήνα, Άγκυρα και Λευκωσία δεν αποτελεί, πάντως, επίσημη αμερικανική πυραμίδα. ούτε υπάρχει ιεραρχική σχέση μεταξύ των τριών πρεσβειών. Οι διορισμοί έγιναν ξεχωριστά και οι αρμοδιότητες διαφέρουν. Ωστόσο, η διαφορετική εμβέλεια των τριών αποστολών αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ αντιλαμβάνεται τον ρόλο κάθε χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τζον Μπρέσλοου-Κύπρος

Ο Μπρέσλοου αναλαμβάνει την πρεσβεία σε μια περίοδο σημαντικής διεύρυνσης των αμερικανοκυπριακών σχέσεων. Κατά την ακρόασή του στη Γερουσία, αναφέρθηκε στην εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας μετά τη διμερή Δήλωση Προθέσεων του 2018 και την ψήφιση, το 2019, του νόμου για την ασφάλεια και την ενεργειακή εταιρική σχέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συνεργασία περιλαμβάνει στρατιωτική εκπαίδευση και ασκήσεις, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεργασίας της Κύπρου με την πολιτεία του Νιου Τζέρσεϊ, αλλά και τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην απομάκρυνση Αμερικανών πολιτών από περιοχές κρίσεων στην ευρύτερη περιοχή.

Παράλληλα, η ατζέντα έχει διευρυνθεί σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας, συνοριακού ελέγχου, μετανάστευσης, συνεργασίας των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και ανταλλαγής πληροφοριών, ενώ εξετάζεται και η υποψηφιότητα της Κύπρου για ένταξη στο αμερικανικό πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση έκδοσης βίζας.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται επίσης στην εφαρμογή των αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας και στη χρηματοπιστωτική διαφάνεια. Κατά την ακρόαση του Μπρέσλοου, η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν υπογράμμισε τον ρόλο της Κύπρου στην εφαρμογή των κυρώσεων, ενώ από τη ρεπουμπλικανική πλευρά τέθηκε και το ζήτημα της αυξανόμενης κινεζικής παρουσίας στο νησί μέσω εμπορίου, υποδομών και τηλεπικοινωνιών. Ο ίδιος ο Μπρέσλοου έχει περιγράψει την Κύπρο ως χώρα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής και έχει χαρακτηρίσει τη συνεργασία με τη Λευκωσία σημαντική για τα αμερικανικά και ευρύτερα διατλαντικά συμφέροντα.

Ελλάδα: Άμυνα, ενέργεια, αμερικανική πρόσβαση

Στην Αθήνα, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ έχει δώσει έμφαση σε διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές προτεραιότητες. Στις γραπτές απαντήσεις της προς την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, έχει χαρακτηρίσει τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ (MDCA) κρίσιμη για την πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.

Παράλληλα, έχει συνδέσει την αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα με το πρόγραμμα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού της χώρας, το οποίο εκτιμάται σε τουλάχιστον 29 δισ. δολάρια μέσα στα επόμενα 12 χρόνια, επισημαίνοντας τις δυνατότητες για αμερικανικές αμυντικές εταιρείες.

Η ενεργειακή διάσταση αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο της αμερικανικής ατζέντας στην Ελλάδα. Η Ρεβυθούσα και η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στην Αλεξανδρούπολη παρουσιάζονται ως υποδομές που μπορούν να διευκολύνουν τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων αμερικανικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, μέσω Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας προς την Ουκρανία και την Κεντρική Ευρώπη, αλλά και οι σχεδιαζόμενες ηλεκτρικές διασυνδέσεις της Ελλάδας με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Άμυνα, ενέργεια, ναυτιλία, υποδομές και τεχνολογία αποτελούν, επομένως, τους βασικούς τομείς στους οποίους η νέα αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα αναμένεται να επιδιώξει μεγαλύτερη αμερικανική οικονομική και στρατηγική παρουσία.

Τουρκία: O περιφερειακός κόμβος

Η περίπτωση της Τουρκίας είναι διαφορετική και, από άποψη περιφερειακής εμβέλειας, σαφώς ευρύτερη. Ο Τομ Μπάρακ δεν περιορίζεται στον ρόλο του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα. Τον Μάιο του 2025 ανέλαβε παράλληλα ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, ενώ στις 31 Μαΐου 2026 ο Τραμπ τον όρισε ειδικό προεδρικό απεσταλμένο τόσο για τη Συρία όσο και για το Ιράκ.

Έτσι, η αμερικανική πρεσβεία στην Άγκυρα συνδέεται πλέον άμεσα με δύο κρίσιμα περιφερειακά μέτωπα που υπερβαίνουν το διμερές πλαίσιο ΗΠΑ-Τουρκίας. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά και τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας. Η χώρα είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη Μαύρη Θάλασσα και στην Ουκρανία, ελέγχει τη διέλευση από τα Στενά βάσει της Συνθήκης του Μοντρέ και αποτελεί βασικό παράγοντα στις εξελίξεις στη Συρία και το Ιράκ.

Παράλληλα, η Άγκυρα παραμένει σημαντικός συνομιλητής της Ουάσιγκτον σε σχέση με τη Ρωσία, ενώ η θέση της στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής την καθιστά δυνητικό κόμβο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Στην αμερικανική ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η άμυνα και η αεροδιαστημική, ενώ η σχέση της Τουρκίας με την Κίνα και ο ανταγωνισμός με την κινεζική Πρωτοβουλία Belt and Road αποτελούν επιπλέον στοιχεία της ευρύτερης στρατηγικής συζήτησης.

Το ιδιαίτερο στοιχείο, επομένως, δεν είναι μόνο η σημασία της Τουρκίας ως διμερούς εταίρου των ΗΠΑ. Είναι ότι ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα διαθέτει πλέον επίσημη προεδρική εντολή, που εκτείνεται και πέρα από τα τουρκικά σύνορα, στη Συρία και το Ιράκ.

Το τρίγωνο Αθήνα-Άγκυρα-Λευκωσία

Οι τρεις τοποθετήσεις δημιουργούν έτσι μια ιδιαίτερη γεωπολιτική εικόνα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα αποτελεί για την Ουάσιγκτον σημαντικό κόμβο στρατιωτικής πρόσβασης, αμυντικών προμηθειών και ενεργειακών διαδρομών προς την Ευρώπη. Η Κύπρος αποκτά αυξανόμενη σημασία σε θέματα ασφάλειας, κυρώσεων, χρηματοπιστωτικής διαφάνειας, διαχείρισης κρίσεων και περιφερειακής συνεργασίας. Η Τουρκία, από την άλλη, διαθέτει τη μεγαλύτερη περιφερειακή εμβέλεια, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του ρόλου της στο ΝΑΤΟ, της σχέσης της με τη Ρωσία και της άμεσης εμπλοκής της στις εξελίξεις στη Συρία και το Ιράκ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον έχει δημιουργήσει μια επίσημη ιεραρχία μεταξύ Αθήνας, Άγκυρας και Λευκωσίας. Ούτε ότι η μία πρεσβεία υπάγεται στην άλλη. Αντίθετα, πρόκειται για τρεις διαφορετικές αποστολές με διαφορετικές προτεραιότητες. Η εικόνα, όμως, που προκύπτει είναι αυτή ενός αμερικανικού τριγώνου στην Ανατολική Μεσόγειο, στο οποίο κάθε πλευρά έχει διαφορετική λειτουργία.

Και εδώ βρίσκεται η ιδιαίτερη σημασία για Ελλάδα και Κύπρο: Ενώ Αθήνα και Λευκωσία εντάσσονται όλο και περισσότερο στους αμερικανικούς σχεδιασμούς για την άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια, η Άγκυρα διατηρεί ένα επιπλέον πλεονέκτημα, καθώς ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία έχει αναλάβει ρόλο που συνδέεται απευθείας με τις εξελίξεις σε Συρία και Ιράκ.

Η άφιξη του Μπρέσλοου στη Λευκωσία συμπληρώνει έτσι ένα νέο αμερικανικό γεωπολιτικό τρίγωνο στην Ανατολική Μεσόγειο. Αθήνα, Άγκυρα και Λευκωσία βρίσκονται στο ίδιο αμερικανικό κάδρο, αλλά δεν έχουν το ίδιο βάρος ούτε τον ίδιο ρόλο. Και αυτή ακριβώς η διαφοροποίηση αποτυπώνει τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον στην περιοχή.

Το κόμμα Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), που προέκυψε από διάσπαση του Die Linke, επίσης πέρασε το όριο του 5% και εισέρχεται στο κοινοβούλιο. Το BSW, που αν και αριστερό έχει αυστηρή στάση στο μεταναστευτικό, δεν έχει αποκλείσει συνεργασία με το AfD. Αντίθετα, το νεοφιλελεύθερο κόμμα FDP, που μέχρι τώρα συγκυβερνούσε στο κρατίδιο, είδε το ποσοστό του να κατακρημνίζεται στο 2,6% και μένει εκτός του κρατιδιακού Κοινοβουλίου.

Η συμμετοχή άγγιξε το 78%, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα. Είναι η υψηλότερη από την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990, στοιχείο που αντανακλά το μεγάλο ενδιαφέρον των πολιτών για τη χθεσινή εκλογική αναμέτρηση. Παρά την εκλογική νίκη του AfD, δεν είναι σαφές ποια παράταξη θα ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς σχεδόν όλα τα κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν με το AfD, πολιτική γνωστή στο γερμανικό πολιτικό ιδιόλεκτο με τον όρο “τείχος προστασίας”.

Τί λένε τα κόμματα

Πάντως, μετά τον εκλογικό θρίαμβο του AfD, η συμπρόεδρός του σε ομοσπονδιακό επίπεδο, Αλίς Βάιντελ, σε δηλώσεις της έκανε άνοιγμα προς το κυβερνών CDU. Αφού μίλησε για ιστορική ήττα της Χριστιανοδημοκρατίας, έτεινε χέρι συνεργασίας, σε περίπτωση που το δικό της κόμμα δεν κατακτήσει την αυτοδυναμία (χρειάζεται μόλις τρεις έδρες). Ο έτερος πρόεδρος, Τίμο Χρουπάλα, είπε ότι αν τελικά το AfD δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, είναι ανοιχτό για συνομιλίες, ενώ υπονόησε ότι τα άλλα κόμματα θα ανέχονταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας από το κόμμα του.

Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ του AfD δηλώνει ότι το κόμμα του θα ​απευθυνθεί σε όλες τις δυνάμεις που ​επιθυμούν «⁠να ⁠εφαρμόσουν καλύτερες πολιτικές… Τείνουμε το χέρι σε όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις που επιθυμούν να ακολουθήσουν καλύτερες πολιτικές», δήλωσε αλλά ξεκαθάρισε ότι θέματα όπως η μετανάστευση και η εσωτερική ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμα.

Η επικεφαλής υποψήφια του BSW Κριστίνα Βίτιχ δήλωσε στην τηλεόραση του ARD ότι υπάρχουν συγκεκριμένα πεδία (ενδεικτικά ανέφερε την ενέργεια) στα οποία το κόμμα της θα μπορούσε να φανταστεί μια συνεργασία με το AfD. Σε άλλα ζητήματα, ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν πολλά κοινά σημεία. Το BSW, όπως διευκρίνισε, θα αποφασίζει κατά περίπτωση και με βάση το περιεχόμενο κάθε πρότασης εάν θα συνεργαστεί με το AfD. Ενδιαφέρουσα είναι η αποστροφή της ότι, με δεδομένο το αποτέλεσμα που έφερε το AfD, «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακούμε μαζί τους με κάποιον τρόπο στην κυβέρνηση».

Η επικεφαλής υποψήφια της Αριστεράς, Εύα φον Άνγκερν, δήλωσε ότι είναι έτοιμη να ψηφίσει ακόμη και υπέρ ενός πρωθυπουργού του CDU. Ο γενικός γραμματέας των Σοσιαλδημοκρατών, Τιμ Κλίσεντορφ, παραδέχεται ότι οι συσχετισμοί είναι περίπλοκοι», δήλωσε στο ZDF. Πρόσθεσε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας δημοκρατικής πλειοψηφίας απέναντι στο AfD, αλλά παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα της AfD είναι «πραγματικά δραματικό».

Αισθητός ο “σεισμός” στην Ευρώπη

«Κοινωνικοπολιτικός σεισμός» και «ιστορική καμπή για τη Γερμανία». Έτσι περιγράφουν πολιτικοί αναλυτές και μέσα ενημέρωσης τη σαρωτική νίκη του AfD. Είναι υπερβολικοί; Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα από τα μικρότερα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας, η οποία αποτελείται από 16 κρατίδια. Οι 1,7 εκατομμύρια ψηφοφόροι της αποτελούν ένα μικρό μέρος των 59 εκατομμυρίων εγγεγραμμένων ψηφοφόρων σε ολόκληρη τη χώρα. Πόσο σημαντικές, λοιπόν, μπορεί να είναι οι πολιτικές τάσεις μιας μικρής περιφέρειας;

Πρώτα και κύρια, οι επιπτώσεις θα φανούν στο εσωτερικό της ίδιας της Γερμανίας, σύμφωνα με ανάλυση του BBC. Η εκλογική αναμέτρηση μπορεί να ήταν περιφερειακή, όμως το αποτέλεσμά της έχει εθνικές διαστάσεις. Η σαρωτική νίκη του AfD ασκεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση στον ήδη αποδυναμωμένο κυβερνητικό συνασπισμό. Ενδέχεται μάλιστα να αποτελέσει το τελειωτικό χτύπημα για την πολιτική καριέρα του βαθιά αντιδημοφιλούς καγκελάριου της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς. Ο ίδιος είχε δεσμευτεί να περιορίσει τη δημοτικότητα του AfD.

Η πολιτική αυτή αναταραχή θα αποδυναμώσει περαιτέρω τη Γερμανία και θα την αναγκάσει να επικεντρωθεί περισσότερο στα εσωτερικά της προβλήματα, τη στιγμή που, ως ο ισχυρότερος παίκτης της ΕΕ, καλείται να διαχειριστεί μια βαθιά κρίση, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη Ρωσία, τις αλλεπάλληλες δασμολογικές κινήσεις του Τραμπ και την οικονομική απειλή από την Κίνα.

Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ προκαλεί επίσης ευρύτερο προβληματισμό στη Γερμανία, όπου το ναζιστικό παρελθόν εξακολουθεί να ρίχνει βαριά τη σκιά του. Πρόκειται για την πρώτη εντυπωσιακή εκλογική νίκη ενός εθνικιστικού κόμματος από το 1945. Οι γερμανικές αρχές έχουν χαρακτηρίσει το AfD, εν μέρει, αντιδημοκρατικό, ενώ αρκετές περιφερειακές οργανώσεις του κόμματος, μεταξύ των οποίων και εκείνη της Σαξονίας-Άνχαλτ, έχουν χαρακτηριστεί εξτρεμιστικές οργανώσεις της ακροδεξιάς.

Το AfD είναι γνωστό ότι έχει ιδιαίτερα μεγάλη απήχηση στην ανατολική Γερμανία, όμως πλέον στις δημοσκοπήσεις εμφανίζεται και ως το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα σε ολόκληρη τη χώρα. Το πολιτικό κατεστημένο της Γερμανίας απογοήτευσε τους ψηφοφόρους. Τι κάνει τώρα η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης και η πολυπληθέστερη χώρα της, αν εξαιρέσουμε τη Ρωσία;

Αναταράξεις και εκτός Γερμανίας

Η μικρή Σαξονία-Άνχαλτ προκαλεί αναταράξεις και πέρα από τα σύνορα της Γερμανίας. Μάλιστα, ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ έσπευσε την Κυριακή να αναρτήσει στο Truth Social το exit poll από τη Σαξονία-Άνχαλτ. Το αντιμεταναστευτικό, αντι-woke μήνυμα του AfD, “Η Γερμανία για τους Γερμανούς”, βρίσκεται πολύ κοντά στη ρητορική MAGA του Τραμπ. Μαζί με αρκετά άλλα εθνικιστικά κόμματα στην Ευρώπη, το AfD αντλεί σε μεγάλο βαθμό στοιχεία από το πολιτικό εγχειρίδιο του Τραμπ, υπονομεύοντας τα κυρίαρχα ΜΜΕ, αμφισβητώντας την ουδετερότητα των δικαστών και υποσχόμενο να «κάνει τη Γερμανία ξανά μεγάλη».

Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος σπάνια αναφέρεται ονομαστικά στις προεκλογικές εκστρατείες στην Ευρώπη. Οι πολιτικοί γνωρίζουν πολύ καλά πόσο αντιδημοφιλής είναι μεταξύ των ψηφοφόρων. Το βράδυ της Κυριακής, μετά τον Τραμπ εμφανίστηκε στα social media και ο επιδραστικός Ρώσος επιχειρηματίας Κίριλ Ντμίτριεφ. Χαρακτήρισε το αποτέλεσμα του AfD «ιστορικό», την κυβέρνηση της Γερμανίας «αναξιόπιστη» και τον Γερμανό καγκελάριο «ταπεινωμένο», συγκρίνοντας τον Μερτς με τον Στάρμερ, ο οποίος οδηγήθηκε σε παραίτηση το καλοκαίρι.

Η γερμανική κυβέρνηση είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος χρηματοδότης της Ουκρανίας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο είναι γνωστό ότι έχει προμηθεύσει το Κίεβο με πυραύλους που χρησιμοποιήθηκαν για πλήγματα εντός ρωσικού εδάφους. Αυτό έχει εξοργίσει τη Μόσχα. Σε αντίθεση με τη γερμανική κυβέρνηση, το AfD δεν είναι αντιρωσικό. Θέλει να σταματήσει η αποστολή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, να τερματιστούν οι κυρώσεις κατά της Μόσχας και να αρχίσει ξανά η αγορά της πολύ φθηνότερης ρωσικής ενέργειας. Η ενεργοβόρα γερμανική βιομηχανία υπέστη τεράστιο οικονομικό πλήγμα μετά τη διακοπή των εισαγωγών ρωσικής ενέργειας από τη χώρα, έπειτα από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Η πιο ήπια στάση του AfD απέναντι στη Ρωσία βρίσκει ανταπόκριση στην ανατολική Γερμανία, η οποία εξακολουθεί να είναι πολύ φτωχότερη από τη δυτική. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι η Γερμανία έχει δαπανήσει από 2,3 έως 3 τρισ. ευρώ –ανάλογα με τις εκτιμήσεις και το αν λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός– για να συμβάλει στην ενσωμάτωση του πρώην κομμουνιστικού τμήματος της χώρας μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989. Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι η φτωχότερη περιφέρεια της Γερμανίας και εκεί, όπως και σε μεγάλο μέρος της ανατολικής Γερμανίας, συναντά κανείς συχνά μια «νοσταλγία για την Ανατολή», δηλαδή νοσταλγία για τις συγκριτικά πιο σταθερές εποχές της κομμουνιστικής περιόδου.

Η Ευρώπη για τη νίκη του AfD

Τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ παρακολουθούσε στενά και η ΕΕ. Οι επόμενοι 12 μήνες αναμένεται να αποτελέσουν μια έντονη εκλογική περίοδο σε ολόκληρη την ΕΕ. Κάλπες αναμένεται να στηθούν σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία. Οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι περισσότερα εθνικιστικά κόμματα θα ενισχυθούν. Ο ηγέτης του ισπανικού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, έγραψε την Κυριακή ότι η νίκη του AfD αποτελεί «μεγάλη ελπίδα για τη Γερμανία και την Ευρώπη». Αντίθετα, ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Μπενζαμέν Αντάντ προειδοποίησε:

«Είναι μια σοβαρή στιγμή για την Ευρώπη, βλέποντας την ακροδεξιά να κερδίζει σε μια περιφερειακή εκλογή στη Γερμανία. Πρέπει να ακούσουμε με ταπεινότητα την οργή, τις ανησυχίες και τους φόβους των πολιτών και να ανταποκριθούμε σε αυτά. Όμως ο εθνικισμός και η ξενοφοβία δεν αποτέλεσαν ποτέ λύση. Δεν πρέπει ποτέ να πάψουμε να υπερασπιζόμαστε τις δημοκρατικές μας αξίες και το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την ιστορία μας. Αυτό είναι το νόημα των επιλογών που έχουν κάνει η Γαλλία και η Γερμανία».

Ούτε το AfD ούτε άλλα ευρωπαϊκά κόμματα που χαρακτηρίζονται “ακροδεξιά” αποδέχονται αυτόν τον χαρακτηρισμό. Επίσης, διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την ρητορική και το πολιτικό τους πρόγραμμα. Ο Εθνικός Συναγερμός της Γαλλίας, υπό τη Λεπέν, πριν από δύο χρόνια απέκλεισε το AfD από την πολιτική του ομάδα στο Ευρωκοινοβούλιο, θεωρώντας το υπερβολικά «ριζοσπαστικό». Αυτό που τείνουν, ωστόσο, να μοιράζονται τα κόμματα αυτά είναι η αντιμεταναστευτική πολιτική και η έντονη εθνικιστική ρητορική. Και αυτό προκαλεί μεγάλη ανησυχία στην ΕΕ.

Η ανησυχία στις Βρυξέλλες είναι ότι η άνοδος των εθνικιστικών κομμάτων υπονομεύει την ευρωπαϊκή συνοχή, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξωτερικές εξελίξεις απαιτούν την ευρωπαϊκή ενότητα περισσότερο από ποτέ. Εθνικιστικά κόμματα όπως το AfD ή η ιταλική Λέγκα είναι βαθιά ευρωσκεπτικιστικά. Οι Βρυξέλλες, όμως, υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ενωμένη, για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις του Τραμπ ή για να προστατεύσει αποτελεσματικά τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από την Κίνα που κατακλύζει τις αγορές με φθηνά προϊόντα και βέβαια να αντιμετωπίσει τη Ρωσία.

Διχασμένη η Ιταλία

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «κάκιστη είδηση» καθώς, όπως είπε, «αφορά μια πολιτική δύναμη που είναι αντίθετη στις φιλελεύθερες και δυτικές αξίες», σύμφωνα με την εφημερίδα Corriere della Sera. «Η επιλογή των ψηφοφόρων πρέπει να τυχαίνει πάντα σεβασμού, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να εργαστούμε με στόχο να ενεργοποιήσουμε όλα τα αντίμετρα και τις πολιτικές πρωτοβουλίες που απαιτούνται, ώστε να αποφύγουμε την επέκταση στην Ευρώπη οποιασδήποτε λαϊκίστικης και φανατικής παρεκτροπής», πρόσθεσε ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας.

Ωστόσο, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Σαλβίνι, εξέφρασε την ικανοποίησή του για το αποτέλεσμα των εκλογών, χαρακτηρίζοντάς το «μια θριαμβευτική επιτυχία που αναδεικνύει το έντονο αίτημα για αλλαγή, ασφάλεια και θέσεις εργασίας… Απέναντι σε όσους από την Αριστερά τροφοδότησαν φόβους και καταστροφικά σενάρια. Φόβος; Τρόμος; Κίνδυνος; Όχι, αυτό λέγεται ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μια άλλη Ευρώπη είναι εφικτή», ανέφερε. Παρ’ όλα αυτά, η πρωθυπουργός Μελόνι δεν έχει ακόμη αντιδράσει στο αποτέλεσμα των εκλογών. Το κόμμα της πρωθυπουργού, “Αδέλφια της Ιταλίας” συγγενεύει ιδεολογικά-πολιτικά με το AfD, ενώ ο Ταγιάνι ανήκει στο “Φόρτσα Ιτάλια” που είχε ιδρύσει ο Μπερλουσκόνι. Το κόμμα του Σαλβίνι επίσης συγγενεύει με το AfD.

Ακόμη και το επόμενο σκέλος το έχει ξαναπεί στο παρελθόν. Συγκεκριμένα ότι “με αυτά που έχει πει ο Αντώνης Σαμαράς και αμφισβητεί τον πυρήνα της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, δεν υπάρχει κανένα απολύτως περιθώριο συνεννόησης. Υπηρέτησε την χώρα ως πρωθυπουργός. Η παράταξη της ΝΔ τον δέχτηκε πίσω, τον τίμησε, τον έκανε πρωθυπουργό».

Στην συνέχεια όμως ανέβασε τους τόνους, χρησιμοποιώντας μία από τις πιο σκληρές μέχρι στιγμής δημόσιες αναφορές του: «…Διαθέτει αρκετή τεχνογνωσία για το πως να κάνει κακό στην παράταξη της ΝΔ. Ελπίζω αυτή την φορά να μην την αξιοποιήσει και να σκεφτεί καλύτερα την υστεροφημία του». Εμφανώς παραπέμπει στο 1990 και παράλληλα, αποκρύπτει σκοπίμως ότι τον διέγραψε ως μη όφειλε για την κριτική στον Γιώργο Γεραπετρίτη και εμφανίζεται ωσάν να εκφράζει ο ίδιος την δεξιά παράταξη. 

Σήκωσε το γάντι ο Αντώνης Σαμαράς

Φυσικά ο Σαμαράς δεν το άφησε χωρίς να περάσει, σαν έτοιμος από καιρό, έδωσε τη δική του σκληρή απάντηση και μάλιστα αμέσως με ένα βίντεο στο οποίο αναφέρει: «Το ποιος διαθέτει τεχνογνωσία για να βλάψει τη παράταξη δεν το αποφασίζει η οικογένεια Μητσοτάκη, αλλά ο λαός της παράταξης. Όπως τότε, όταν 800.000 Έλληνες εξέλεξαν αρχηγό, με πραγματική τεχνογνωσία για τη διάσωση της χώρας απ’ την πτώχευση.

Αυτόν τον λαό περιφρονεί ο κ. Μητσοτάκης. Ας ανησυχεί λοιπόν για τη δική του υστεροφημία. Θα μείνει στην ιστορία, ως ο πρωθυπουργός της ακρίβειας, της διαφθοράς, της αλαζονείας, των απευθείας αναθέσεων, της φτωχοποίησης της επαρχίας μας, της woke ατζέντας, των φόρων, του κυνηγητού της μεσαίας τάξης, της εξαθλίωσης των αγροτών, των κτηνοτρόφων και των αλιέων, της καταστροφής της εστίασης, της εξωτερικής πολιτικής του κατευνασμού και των υποκλίσεων, των δεκάδων χιλιάδων λαθρομεταναστών που πήραν άσυλο και ταυτόχρονα του ΟΠΕΚΕΠΕ, του φραπέ, του χασάπη, των Τεμπών, και των υποκλοπών. Δεν είναι αυτή η παράταξη κύριε Μητσοτάκη. Αυτό είναι το κόμμα Μητσοτάκη».

Ο Μητσοτάκης επανήλθε, μιλώντας στους δημοσιογράφους, προκειμένου να απαντήσει στην αμφισβήτηση ότι εκφράζει την παράταξη της ΝΔ. Είπε λοιπόν απαντώντας στη δήλωση του Αντώνη Σαμαρά: “Η ΝΔ δεν είναι σήμερα παράταξη; Απ’ ότι θυμάμαι ο ίδιος πήρε στις εκλογές 18%. Ωραία απόδοση!”. 

Επί ποδός οι ακροδεξιοί του Μητσοτάκη

Η επίμαχη φράση που σηματοδοτεί την έναρξη του πολέμου μοιάζει να είναι προσθήκη της τελευταίας στιγμής. Οι υπολογισμοί όμως προϋπήρχαν, όπως δείχνει η ετοιμότητα στελεχών να ακροβολιστούν από το πρωί στα παράθυρα. Στο πλαίσιο αυτό από κύκλους της ΝΔ διέρρεε ότι στο εξής θα κλιμακωθεί ο πόλεμος στον Σαμαρά, στον οποίο θα πρωτοστατήσουν τα ακροδεξιά στελέχη, όπως ο Θάνος Πλεύρης και ο Μάκης Βορίδης. Ο Άδωνης Γεωργιάδης μάλλον θεωρείται ότι κάηκε μετά το θέμα με το απροσδιόριστο φύλο στις επιλογές του ΕΟΠΥΥ, αλλά και την απαξίωση από το ό,τι δεν είχε καν τις υπογραφές για να είναι υποψήφιος για την προεδρία του κόμματος.

Ο Μητσοτάκης όμως ήλθε σε δύσκολη θέση και όταν ρωτήθηκε για τον Κώστα Καραμανλή, ο οποίος την ώρα που έκανε την ομιλία του στην ΔΕΘ, επέλεξε να παρουσιάζει βιβλίο για τον Δομάζο και τον Αντωνιάδη – καθότι γνωστών παναθηναικών αισθημάτων. Στην συγκεκριμένη ερώτηση πάντως απάντησε ψευδώς ότι σέβεται τους πρώην πρωθυπουργούς και ότι έχει επικοινωνία με τον Κώστα Καραμανλή.

Στην σκιά του Σαμαρά η ΔΕΘ

Κάπως έτσι το βασικό θέμα τουλάχιστον την Κυριακή στην ΔΕΘ δεν ήταν οι εξαγγελίες και το πρόγραμμα του Κυριάκου, αλλά η αντιπαράθεση με τον Σαμαρά. Ο Μητσοτάκης έδειξε ποιους θεωρεί βασικούς του αντιπάλους: Τον Αλέξη Τσίπρα τον οποίο προσπάθησε κατ’ επανάληψη να απαξιώσει και τον Σαμαρά. Αντίθετα δεν ασχολήθηκε καθόλου με το ΠΑΣΟΚ, μάλλον υποτιμώντας το. Τον Τσίπρα δείχνει να τον επιλέγει καθώς τον θεωρεί “βολικό” και επιπλέον τον επισείει σαν κίνδυνο, για να συσπειρώσει ένα τμήμα της κομματικής βάσης. 

Τον Σαμαρά τον αναγνωρίζει σαν αντίπαλο και σαν την βασική απειλή. Ο Σαμαράς απευθύνεται στην ευρεία βάση της παράταξης. Η παρουσία του θα αποσπάσει ένα ποσοστό απευθείας από τη ΝΔ. Κυρίως όμως θα δώσει διέξοδο στους περίπου ένα εκατομμύριο ψηφοφόρους της ΝΔ, που από τις ευρωεκλογές και μετά έχουν γυρίσει την πλάτη στη μητσοτακική ΝΔ.

Το ό,τι ακόμη και οι δημοσκοπήσεις του δίνουν πλέον δυνητική δεξαμενή από 12% ως 15%, πριν καν κατέβει στο πεδίο, προκαλεί πανικό στο Μέγαρο Μαξίμου που πλέον φαίνεται στις αντιδράσεις του. Με τον Σαμαρά σε αυτά τα προβλεπόμενα ποσοστά ο Κυριάκος κινδυνεύει να μην πιάσει το 20%. Και φυσικά ο κόσμος της παράταξης προτιμά να παραμείνει ένα δεξιό κόμμα στην εξουσία, ίσως και με συνεργασία με τη ΝΔ, ειδικά εάν πάρει και μπόνους την απαλλαγή από τον Μητσοτάκη…

Όσο και να φαντάζει υπερβολικό, η ωμή πραγματικότητα σε αυτόν τον πρωτόγνωρα “σκληρό” προεκλογικό αγώνα είναι πως το ίδιο το λεγόμενο γερμανικό “δημοκρατικό τόξο” είχε εξαπολύσει τους “τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκαλύψεως”, της μοντέρνας πολιτικής χειραγώγησης: Προπαγάνδα, λογοκρισία, εκφοβισμός, καταστολή.

Τι και αν αυτό ισοδυναμεί με τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών και την υποδαύλιση του ήδη υπάρχοντος κοινωνικού διχασμού για διάφορα ζητήματα (Ουκρανικό, μεταναστευτικό, οικονομία, ρωσοφοβία/ρωσοφιλία, κυβερνητική πολιτική των “δύο μέτρων και των δύο σταθμών” κ.α.);

Παρόλα αυτά, όπως έδειχναν όλες οι σοβαρές δημοσκοπήσεις και αποδείχτηκε με τα exit poll, οι θιασώτες του ήδη κλυδωνιζόμενου “Brandmauer” δεν πέτυχαν τον πρώτο αντικειμενικό τους πολιτικό σκοπό, να εμποδίσουν δηλαδή τον εκλογικό θρίαμβο της “Εναλλακτικής για τη Γερμανία”, η οποία διεκδικεί ακόμη και την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στο τοπικό Κοινοβούλιο.

Δεν είναι όμως μόνο η αγωνία που υπάρχει για το τελικό-εκλογικό αποτέλεσμα της Σαξονίας των 2,2 εκατομμυρίων πολιτών, αλλά και το τι θα επακολουθήσει για τον μελλοντικό τρόπο διακυβέρνησης αυτού του μικρού ομοσπονδιακού κρατιδίου, που ξαφνικά απέκτησε τόση σπουδαιότητα. Και μάλιστα σε μια Γερμανία που γίνεται όλο και πιο αυταρχική, με μια οικονομία σε κρίση, με μια διχασμένη κοινωνία και μ’ έναν ήδη αποτυχημένο καγκελάριο Μερτζ…

Το AfD, η δημοκρατία και υποκρισία 

Η δημοκρατία δεν υπερασπίζεται με τον αποκλεισμό ανεπιθύμητων πολιτικών απόψεων από την δημοκρατική πολιτική αντιπαράθεση, ούτε μπορεί να είναι “κατευθυνόμενη”, ούτε μπορεί ν΄ απαγορευτεί το – με απόσταση – δημοσκοπικά πρώτο κόμμα σε πανεθνική κλίμακα, εξαιτίας μεμονωμένων, όντως «αντιδημοκρατικών εκφράσεων» κάποιων στελεχών του, ή επειδή κάποιοι κρατικοί παράγοντες το θεωρούν «επιβεβαιωμένα ακροδεξιό». Για να γίνει αυτό απαιτούνται ξεκάθαρα αποδεικτικά στοιχεία για σχεδιαζόμενη βίαιη ανατροπή του πολιτικού συστήματος και για εξύμνηση της βίας (Verherrlichung der Gewalt).

Η δημοκρατία κινδυνεύει περισσότερο όταν σταμάτα η πολιτισμένη αντιπαράθεση επιχειρημάτων και παρεμποδίζεται με διάφορα τρικ από τους εξουσιάζοντες η δημοκρατική εναλλαγή στην εξουσία. Και είναι σαφές πως όταν “η ελαφρότητα του Είναι” στις δημοκρατικές χώρες, τελειώνει επειδή για τους κυρίαρχους έγινε αβάσταχτη, τότε ανοίγει και ο δρόμος προς τον αυταρχισμό.

Και αυτό θα φανεί από αύριο, αν τα “συστημικά κόμματα” της Γερμανίας με την απαραίτητη, εκ των πραγμάτων, βοήθεια της “αντισυστημικής” γερμανικής Αριστεράς προσπαθήσουν με διάφορα νομικίστικα τερτίπια να αποκλειστεί από την διακυβέρνηση το κόμμα, που, με μεγάλη απόσταση από το δεύτερο κόμμα, πέτυχε έναν αναμφισβήτητα εκλογικό θρίαμβο.

Και σε αυτό δεν χωράνε οι όποιες ιδεολογικές πεποιθήσεις που μπορεί να έχει κάποιος. Στις δημοκρατίες προέχει η λαϊκή βούληση, ακόμη και η χειραγωγούμενη, ακόμη και η “ανάπηρη”, όπως έλεγε ο ποιητής…

Ο κίνδυνος αυτός απετράπη – αφενός λόγω των πολιτικών παρεμβάσεων του Σαμαρά, που προκάλεσαν αίσθηση – αφετέρου λόγω της μεγάλης πολιτικής-εκλογικής φθοράς της κυβέρνησης Μητσοτάκη και της ανυπαρξίας εναλλακτικών λύσεων στο χώρο της αντιπολίτευσης.

Όσον αφορά τώρα την εκλογική επίδοση του κόμματος Σαμαρά, τόσο οι δημοσκοπήσεις, όσο και η εμπειρική εκτίμηση δείχνουν ότι πριν ακόμα ιδρυθεί κερδίζει έδαφος, κινείται ανοδικά, χωρίς να είναι ακόμα ορατό που θα καταλήξει. Το μεγάλο πλεονέκτημά του είναι ότι –σε αντίθεση με άλλα κόμματα– έχει πολλές και μεγάλες δεξαμενές από όπου μπορεί να αντλήσει:

Πρώτη δεξαμενή: Όσοι το 2023 είχαν ψηφίσει τη ΝΔ και από τότε έχουν πάρει αποστάσεις από αυτήν, λόγω της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Υπενθυμίζω ότι τον Μάιο 2023 (είναι πιο ενδεικτική η πρώτη από τη δεύτερη διαδοχική εκλογή) ψήφισαν συνολικά 6.061.040 (έγκυρα 5.273.699) και απ’ αυτούς 2.407.750 ψήφισαν τη ΝΔ. Στις ευρωεκλογές του 2024 ψήφισαν συνολικά 4.062.095 και απ’ αυτούς ψήφισαν τη ΝΔ 1.125.510 πολίτες.

Δεύτερη δεξαμενή: Πολίτες που ψήφισαν και το 2024 τη ΝΔ, αλλά ιδεολογικοπολιτικά ανήκουν στη λαϊκή Δεξιά και ως εκ τούτου έλκονται από τον πολιτικό λόγο του Σαμαρά. Είναι ενδεικτικό ότι δημοσκόπηση της MRB έδειξε ότι το 27,1% σίγουρα, ή μάλλον θα ψηφίσουν το κόμμα Σαμαρά.

Τρίτη δεξαμενή: Οι δεξιοί ψηφοφόροι που έχουν κόψει τους δεσμούς τους με τη ΝΔ και έχουν ψηφίσει ή δηλώνουν στις δημοσκοπήσεις πως θα ψηφίσουν Ελληνική Λύση και Φωνή Λογικής. Ο Σαμαράς μπορεί να εκφράσει ιδεολογικοπολιτικά με μεγαλύτερη σοβαρότητα και επάρκεια αυτή την κατηγορία, προσφέροντάς τους και μία προοπτική συμμετοχής στην εξουσία.

Τέταρτη δεξαμενή: Παλαιοί ψηφοφόροι του ανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ με πατριωτικές ευαισθησίες και αντιμητσοτακικά αισθήματα, όπως και κάποιοι από την πατριωτική Αριστερά μπορούν –παρά τις διαφωνίες τους για άλλα ζητήματα– να δουν στο κόμμα Σαμαρά μία πολιτική ευκαιρία για ανατροπή της κυβέρνησης Μητσοτάκη και για προώθηση μίας πιο αποφασιστικής πολιτικής στα ελληνοτουρκικά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο πρέσβης Γιώργος Αϋφαντής (πρώην διπλωματικός σύμβουλος του Τσίπρα), ο εκδότης Ηλίας Λιβάνης, οι καθηγητές Κώστας Γρίβας και Μάνος Στεφανίδης κ.α. Οι προσωπικότητες αυτές επιτρέπουν σε μη δεξιούς ψηφοφόρους να προσεγγίσουν το κόμμα Σαμαρά, χωρίς να θεωρηθεί ότι έγιναν “δεξιοί”.

Πόλος εκλογικής έλξης

Προφανώς, δεν πρόκειται να ψηφίσουν το κόμμα Σαμαρά όλοι όσοι ανήκουν στις τέσσερις παραπάνω κατηγορίες. Το πόσες ψήφους τελικά θα καταφέρει να αλιεύσει από αυτές θα το δείξουν οι κάλπες. Το γεγονός, ωστόσο, ότι έχει τόσο μεγάλες δεξαμενές δυνητικής ψήφου είναι από μόνο του ένα μεγάλο πολιτικό-εκλογικό πλεονέκτημα, το οποίο μένει να αποδειχθεί σε ποιο βαθμό ο Σαμαράς θα το εκμεταλλευθεί, επιτυγχάνοντας να αναδειχθεί πόλος εκλογικής έλξης, ακόμα και για όσους δεν ταυτίζονται μαζί του ιδεολογικά, αλλά συγκλίνουν πολιτικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Σαμαράς δεν πρόκειται να κάνει σημαία του την ανατροπή του Μητσοτάκη, αφού κάτι τέτοιο θα δικαίωνε τον ισχυρισμό του Μαξίμου ότι πρόκειται για “γινάτι”. Ούτε καν θα θέσει ως στόχο να ιδρύσει μία “σωστή ΝΔ”. Προφανώς, θα παίξει δυνατά το χαρτί της άντλησης όσο το δυνατόν περισσότερων ψηφοφόρων από την εκλογική βάση της ΝΔ, αλλά με σημαία τη συγκρότηση πατριωτικού μετώπου και την οικονομική-κοινωνική ανόρθωση.

Με άλλα λόγια, θα επιχειρήσει να ανασυνθέσει όχι μόνο την κεντροδεξιά παράταξη, αλλά συνολικά το πολιτικό σύστημα, υπερβαίνοντας τον παραδοσιακό διαχωρισμό Δεξιά-Αριστερά. Η “διακήρυξη των 90”, που εν τω μεταξύ έχει συγκεντρώσει πολλαπλάσιες υπογραφές, δείχνει ότι στελέχη από χώρους εκτός της παραδοσιακής Δεξιάς προσβλέπουν στο Σαμαρά.

Υπενθυμίζω ότι σ’ όλη σχεδόν την Ευρώπη η λαϊκή Δεξιά ή αλλιώς “Νέα Δεξιά” έχει διαχωριστεί από τη (νεο)φιλελέ Κεντροδεξιά, η οποία έχει συγκλίνει σε πολύ μεγάλο βαθμό με τη (νεο)φιλελέ Κεντροαριστερά, των άλλοτε σοσιαλιστικών-σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Στην Ελλάδα, μάλιστα, η έντονη παρουσία στην κυβέρνηση Μητσοτάκη στελεχών του σημιτικού ΠΑΣΟΚ με ιδεολογία “Ποτάμι” είναι απόδειξη αυτής της σύγκλισης, αν όχι ταύτισης.

Ο άξονας Αριστερά-Δεξιά

Για την κατανόηση του φαινομένου δεν βοηθάει η γραμμική θεώρηση στον άξονα Δεξιά-Αριστερά. Με τις μεταγραφές αυτές ο Μητσοτάκης δεν έκανε διεύρυνση προς το Κέντρο. Στην πραγματικότητα προσπαθεί με σχετική επιτυχία να μετατρέψει τη ΝΔ σε (νεο)φιλελέ παράταξη. Η προσπάθειά του αυτή, όμως, εκ των πραγμάτων δημιουργεί μία αντίφαση. Και σε επίπεδο στελεχών, αλλά κυρίως σε επίπεδο ψηφοφόρων, η ΝΔ παραμένει σε μεγάλο βαθμό κόμμα της λαϊκής Δεξιάς. Και είναι ακριβώς γι’ αυτό που ο Σαμαράς έχει ιδεολογικοπολιτική και κατ’ επέκταση και εκλογική διείσδυση.

Εάν, μάλιστα, το κόμμα του κερδίσει ένα σημαντικό ποσοστό, τότε εκ των πραγμάτων θα προχωρήσει και θα παγιωθεί ο διαχωρισμός των δύο αυτών ρευμάτων και σε κομματικό επίπεδο. Σ’ αυτή την περίπτωση, η αποχώρηση Μητσοτάκη μπορεί να γίνει προϋπόθεση σχηματισμού κυβέρνησης, δεδομένου ότι κανένα κόμμα της σημερινής αντιπολίτευσης δεν είναι διατεθειμένο να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Μητσοτάκη.

Εάν το κόμμα Σαμαρά αποσπάσει ένα σημαντικό ποσοστό, όχι μόνο θα επιβιώσει, αλλά και θα αναδειχθεί σε κεντρικό παράγοντα στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης. Ενώ το κόμμα Τσίπρα για να εκτοπίσει τον Μητσοτάκη πρέπει να υπερκεράσει σε ψήφους τη ΝΔ –οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως είναι αδύνατον– το κόμμα Σαμαρά χρειάζεται μόνο να αποσπάσει σημαντικό ποσοστό για να θέσει τον Μητσοτάκη εκτός γηπέδου.

Για τον κεντροδεξιό ψηφοφόρο, ο Τσίπρας είναι “φόβητρο”, το οποίο τον σπρώχνει να επιστρέψει εκλογικά στη ΝΔ, παρά τη δυσαρέσκειά του για τις πράξεις και παραλείψεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Κι αυτό επειδή για μία μεγάλη κατηγορία ψηφοφόρων ο Τσίπρας ενεργοποιεί μία πολύ ισχυρή αρνητική μνήμη και από το 2015 και από τη Συμφωνία των Πρεσπών. Σ’ αυτήν την κατηγορία ψηφοφόρων, ο Σαμαράς δίνει διέξοδο: “Δεν θέλω Μητσοτάκη και δεν χρειάζεται να ψηφίσω Τσίπρα για να τον απομακρύνω. Μπορώ να τον απομακρύνω, ψηφίζοντας Σαμαρά”.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για τον ψηφοφόρο που πρωτίστως επιδιώκει την απομάκρυνση του Μητσοτάκη από την εξουσία η ψήφος στο κόμμα Σαμαρά είναι αποτελεσματικότερη από την ψήφο Τσίπρα. Ο δυσαρεστημένος με τον Μητσοτάκη δεξιός και κεντροδεξιός ψηφοφόρος έχει σήμερα πρόβλημα εκπροσώπησης. Ειδικά αυτός που θέλει να ψηφίζει κόμμα εξουσίας κι όχι κόμμα διαμαρτυρίας, όπως είναι η Ελληνική Λύση και η Φωνή Λογικής.

Συγκεκριμένα, το ζήτημα του πηγαίου κώδικα έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση στην χώρα, καθώς επικρίθηκαν έντονα οι χειρισμοί της ελληνικής πλευράς (χαρακτηριστική η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ που παρατίθεται) ενώ σύμφωνα με πληθώρα δημοσιευμάτων, το Ισραήλ είχε ξεκαθαρίσει ότι η χώρα μας δεν θα είχε πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, κάτι που θα καθιστούσε την χώρα μας «όμηρο», όπως είχε πει ο ίδιος ο Νίκος Δένδιας. 

Είναι χαρακτηριστικό πως, σύμφωνα με ηλεκτρονικά δημοσιεύματα, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας παρενέβη στο διαδικτυακό κείμενο της συνέντευξης (ο Πατέλ ανέφερε αρχικά ότι ο πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβάνονταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας) όπου γίνεται λόγος για «μεταφορά τεχνογνωσίας, από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη συμπαραγωγή», όπως παρατίθεται στην εισαγωγή. Κατά τις επικρίσεις, ούτε η διευκρινιστική αυτή ανακοίνωση δίνει εγγύηση για την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, επομένως ισχύει η «ομηρεία» της ελληνικής πλευράς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της ηλεκτρονικής έκδοσης της “Καθημερινής”, ο διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, Μοσέ Πατέλ, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, επιβεβαιώνοντας ότι «προβλέπεται εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή περίπου 25%, ενώ ήδη ισραηλινές βιομηχανίες συνεργάζονται με υποψήφιες ελληνικές εταιρείες για την ανάπτυξη και συμπαραγωγή εξαρτημάτων».

Σημειώνεται ότι η συμφωνία, όπως ανακοινώθηκε κατά την υπογραφή της 31ης Αυγούστου 2026, προβλέπει ευρεία συμμετοχή του ελληνικού αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος με 19 ελληνικές εταιρείες να συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες με ποσοστό συμμετοχής που υπερβαίνει το 25% και συγκεκριμένα τα 750 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές.

Το Ισραήλ για την “Ασπίδα του Αχιλλέα” 

Ο Πατέλ, αναφέρθηκε και στα ισραηλινά συστήματα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία, τους μήνες των διαπραγματεύσεων και τον σχεδιασμό της νέας αντιπυραυλικής «ασπίδας» που θα στηθεί στην Ελλάδα. Η πρόσφατη συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ, όπως σημείωσε, περιλαμβάνει μια πολυεπίπεδη αντιαεροπορική άμυνα με αναχαιτιστικά χαμηλής, μεσαίας και μεγάλης εμβέλειας, με τη συμμετοχή των συστημάτων Spyder, Barak MX και David’s Sling. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για δυνατότητες πολλαπλών επιπέδων.

Όπως εξήγησε, «στο κατώτερο επίπεδο, έχουμε το οπλικό σύστημα Spyder, το οποίο προορίζεται να αναπτυχθεί στα νησιά που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από την ηπειρωτική χώρα. Στη συνέχεια, έχουμε τα συστήματα Barak MX, τα οποία καλύπτουν περισσότερα νησιά που βρίσκονται πιο κοντά στην ηπειρωτική χώρα. Και τρίτον, το David’s Sling, το οποίο έχει ευρύτερη εμβέλεια και καλύπτει την ηπειρωτική χώρα καθώς και κάποια ακόμη νησιά γύρω από αυτήν». Τα συστήματα αυτά θα προσφέρουν στην Ελλάδα, όπως τόνισε, πλήρη κάλυψη.

«Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ραντάρ που κατασκευάζονται και αναπτύσσονται από την εταιρεία ELTA στο Ισραήλ, τα οποία θα αποτελούν μέρος της ικανότητας ανίχνευσης στόχων της αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου που ουσιαστικά θα ελέγχει όλα τα συστήματα και όλα τα ραντάρ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο κατά πόσο αποτελεσματικό αποδείχθηκε το πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, σημείωσε ότι πολλά από τα διδάγματα που αντλήθηκαν έχουν ενσωματωθεί στα συστήματα, καθιστώντας σαφές ότι η ελληνική κυβέρνηση θα είναι σε θέση να παραλάβει συστήματα σε πολύ ώριμο στάδιο ενώ ως προς τις επιχειρησιακές ικανότητες υπογράμμισε ότι το ποσοστό επιτυχίας είναι υψηλό. Σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, όπως ανέφερε, η σχετική συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα σχεδόν τεσσάρων ετών προετοιμασίας και επαφών μεταξύ των δύο πλευρών.

Έλληνες αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας και του τμήματος σχεδιασμού, όπως είπε, επισκέφθηκαν πολλές φορές το Ισραήλ, ενώ αντίστοιχα ισραηλινές αντιπροσωπείες επισκέφθηκαν την Αθήνα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον σχεδιασμό της τοποθέτησης των ραντάρ, με βάση το ανάγλυφο κάθε περιοχής, ώστε να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή κάλυψη και προστασία. Τέλος, επιβεβαίωσε ότι στο πλαίσιο της σύμβασης προβλέπεται και εκπαίδευση Ελλήνων στρατιωτικών στο Ισραήλ, καθώς και δυνατότητα πραγματοποίησης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, εφόσον απαιτηθεί.

Η ΕΛΑΣ

Η ανακοίνωση του κόμματος που επικρίνει τους κυβερνητικούς και εστιάζει στον πηγαίο κώδικα: “Η σημερινή, μετ’ εμποδίων δημοσιευμένη, συνέντευξη στην “Καθημερινή” του επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ, Μοσέ Πατέλ, στην οποία αναφέρει ρητά και κατηγορηματικά ότι η Ελλάδα δεν έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα που σχετίζεται με τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου (command and control) του συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα» επειδή δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας, δημιουργεί πολύ σοβαρά ερωτηματικά για το σύστημα, τη διαχείρισή του και την εν προκειμένω προάσπιση των εθνικών συμφερόντων», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη.

«Παράλληλα το γεγονός ότι η εν λόγω συνέντευξη δημοσιεύθηκε αρχικά στο διαδίκτυο από την Καθημερινή χωρίς το επίμαχο απόσπασμα το οποίο προστέθηκε στη συνέχεια, δημιουργεί επιπλέον ερωτήματα και προβληματισμό», σημειώνει η ΕΛΑΣ. Και προσθέτει: «Επιπλέον, η διευκρίνιση της εφημερίδας για «μεταφορά τεχνογνωσίας» από το Ισραήλ στην Ελλάδας και η «από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις» που «θα επεκταθεί και στις ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων», προκαλεί ακόμη περισσότερη ανησυχία και ερωτήματα, καθώς επιβεβαιώνει, ότι εν τέλει δεν θα ελέγχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας κατ’ αποκλειστικότητα το σύστημα αλλά στην καλύτερη περίπτωση θα το ελέγχουν από κοινού με ισραηλινές εταιρείες.

Υπενθυμίζουμε ότι στις 23 Ιουλίου 2026 ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα αποκτήσουν σύστημα «στο οποίο δεν θα έχουμε τον πηγαίο κώδικα. Ιδίως για “command and control” πλην πολύ εξειδικευμένων περιπτώσεων, εξηγώντας – ορθώς – ότι χωρίς τον κώδικα η Ελλάδα δεν θα μπορούσε «να παρέμβει στην αρχιτεκτονική και στην εξέλιξη του συστήματος» και θα κινδύνευε να είναι “όμηρος” οποιασδήποτε και της φιλικότερης και συμμαχικότερης των ξένων χωρών”.

Παράλληλα στις 30 Αυγούστου, μία ημέρα πριν την υπογραφή της συμφωνίας, ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι η Ασπίδα του Αχιλλέα διαθέτει ένα ενοποιημένο σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command & Control), και τόνισε ότι αποδίδουμε «ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων αυτών».

«Σήμερα οι κυβερνητικές δηλώσεις διαψεύδονται από τον αρμόδιο Ισραηλινό αξιωματούχο και η κυβέρνηση βρίσκεται έκθετη απέναντι στον ελληνικό λαό, για την αγορά ενός ευαίσθητου αμυντικού συστήματος το οποίο προκύπτει ότι δεν θα βρίσκεται υπό τον ουσιαστικό έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων. Με λίγα λόγια, μαθαίνουμε μέσω του Ισραήλ ότι αγοράσαμε ένα σύστημα με αρκετά δισεκατομμύρια αλλά με όρους ενοικίου καθώς δεν το ελέγχουμε», αναφέρει η ανακοίνωση.

«Η συγκεκριμένη αποκάλυψη αποτελεί μείζον θέμα, τόσο όσον αφορά την διαφάνεια, όσο και την εθνική ασφάλεια και την κυριαρχία μας. Είναι λοιπόν άμεση ανάγκη η διευκρίνιση από την κυβέρνηση για το εάν και κατά πόσο η Ελλάδα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα και στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Εάν η κυβέρνηση δεν διαψεύσει τον Ισραηλινό αξιωματούχο, τότε με την αγορά της Ασπίδας του Αχιλλέα υπό αυτούς τους όρους, θα έχει καταστήσει την χώρα “όμηρο” – όπως λέει και ο Υπουργός Άμυνας – στα χέρια τρίτης χώρας και σε αυτήν την περίπτωση, της κυβέρνησης Νετανιάχου”, καταλήγει η ΕΛΑΣ.

Την ίδια στιγμή, με τους ομολόγους του της Ρωσίας και της Ουκρανίας αναμένεται να επικοινωνήσει τηλεφωνικά ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, τη Δευτέρα (07.09.2026) στον απόηχο των διπλωματικών επαφών των απεσταλμένων του σε Μόσχα και Κίεβο. Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μιλήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αφού πρώτα ενημερωθεί από την αμερικανική αντιπροσωπεία μετά την επιστροφή της από τη Μόσχα και το Κίεβο, ανέφεραν την Κυριακή (06.09.2026) πηγές στην εφημερίδα “Kyiv Independent”.

Μετά τη συνομιλία με τον Πούτιν, ο Τραμπ είναι πιθανό να επικοινωνήσει και με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται η ουκρανική εφημερίδα, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες αναμένεται πιθανότατα να πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα.

Τι λέει το Κίεβο

Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε σήμερα ότι, παρά την “θετική” αποτίμησή του, για τις συνομιλίες με τους Αμερικανούς απεσταλμένους που επισκέπτονται το Κίεβο, ο πόλεμος κατά της Ρωσίας φαίνεται ότι πρέπει να συνεχιστεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα αυτού, “επί του παρόντος”.

“Ελπίζουμε ειλικρινά να καταλήξουμε σε συμφωνίες με τους Αμερικανούς εταίρους μας και βασιζόμαστε στη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μας, εάν ο πόλεμος παραταθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα, κάτι που φαίνεται να ισχύει επί του παρόντος”, δήλωσε ο Ζελένσκι στην συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τις συνομιλίες.

Ο Ζελένσκι δήλωσε παράλληλα ότι το εδαφικό, που είναι κεντρικό ζήτημα στη σύγκρουση μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, δεν μπορεί να επιλυθεί παρά μόνο στις συναντήσεις μεταξύ αρχηγών κρατών. “Θέλω να επιμείνω στη θέση μου, η οποία είναι ότι τόσο περίπλοκα θέματα (για τα εδάφη σ.σ.) δεν μπορούν να επιλυθούν παρά μόνο σε επίπεδο ηγετών”, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά τις πρώτες του συνομιλίες στο Κίεβο με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ζελένσκι ζητεί εδώ και πολύ καιρό μια συνάντηση με τον ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν για να διευθετηθεί το ζήτημα των εδαφών, κάτι που το Κρεμλίνο αρνείται να κάνει. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι οι αντιπροσωπείας των ΗΠΑ και της Ουκρανίας συζήτησαν για την ασφάλεια και τις οικονομικές εγγυήσεις για το Κίεβο, καθώς και για ένα σχέδιο ευημερίας.

Πώς αποτιμά η Μόσχα τις διαπραγματεύσεις

Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ παρουσίασαν στο Κίεβο νέες προτάσεις, “πιο αποτελεσματικές”, για να τεθεί τέλος στον πόλεμο με τη Ρωσία, και ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είναι σε συνάντηση και με τους δύο, δήλωσε σήμερα στο Γαλλικό Πρακτορείο υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ουκρανικής προεδρίας. “Δεν είναι όπως πριν. Αυτή τη φορά είναι πιο αποτελεσματικό”, δήλωσε αυτός ο αξιωματούχος προσθέτοντας: “Βρίσκονται ακόμα σε συνομιλίες… Τώρα είναι τρεις”.

Ο Γιούρι Ουσακόφ είπε σε δημοσιογράφους ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν προετοιμαστεί σχολαστικά για αυτήν την επίσκεψη και παρουσίασαν «μια σειρά από ιδέες» για τη διευθέτηση της σύγκρουσης, Το Κρεμλίνο ανέφερε ότι ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε «εξαιρετικά ειλικρινείς» συνομιλίες με τους αμερικανούς απεσταλμένους σχετικά με την αναζήτηση τρόπων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ να προτείνουν «μια σειρά από ιδέες».

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ είπε σε δημοσιογράφους ότι οι Aμερικανοί απεσταλμένοι είχαν προετοιμαστεί σχολαστικά για αυτήν την επίσκεψη, επανέλαβαν το ενδιαφέρον τους για γρήγορο τερματισμό των εχθροπραξιών και παρουσίασαν «μια σειρά από ιδέες» σχετικά με πιθανούς τρόπους διευθέτησης της σύγκρουσης, όπως μετέφερε το ΑΠΕ. «Η συζήτηση ήταν εποικοδομητική, εξαιρετικά ειλικρινής και σε πνεύμα εμπιστοσύνης», δήλωσε ο Ουσακόφ, διευκρινίζοντας ότι η ρωσική πλευρά υπογράμμισε πως είναι πεπεισμένη ότι θα επιτύχει τους στόχους που έθεσε όταν ξεκινούσε η στρατιωτική επιχείρηση.

Η ρωσική αντιπροσωπεία

Ο Πούτιν εξήρε τις προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος διαρκεί 4,5 χρόνια. Ο Τραμπ ανέφερε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ έχουν μια νέα πρόταση με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. «Αν και αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν σταματά ωστόσο τις προσπάθειές του να συμβάλει στην επίτευξη μιας λύσης και να προσφέρει τη συμβολή του στην επίλυση της ρωσο-ουκρανικής σύγκρουσης», δήλωσε ο Πούτιν.

Όπως και σε προηγούμενες συναντήσεις, ο Πούτιν είχε στο πλευρό του τον σύμβουλό του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ, και τον απεσταλμένο του για επενδύσεις, Κιρίλ Ντμιτριέφ, οι οποίοι υποδέχτηκαν τους δύο επισκέπτες στο αεροδρόμιο, τους οδήγησαν σε ένα εστιατόριο και στη συνέχεια τους συνόδευσαν στο Κρεμλίνο, όπως συμπλήρωσε το Reuters.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο κανάλι του Κρεμλίνου στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Max ότι ο Πούτιν είχε διατάξει τις ένοπλες δυνάμεις να μην επιτεθούν στο Κίεβο για τρεις ημέρες, ξεκινώντας από τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, καθώς ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ θα κατευθυνθούν στη συνέχεια προς την ουκρανική πρωτεύουσα.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε μιλήσει με τους δύο Αμερικανούς απεσταλμένους που πρόκειται να επισκεφθούν την Ουκρανία την Κυριακή, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία ήταν έτοιμη να απέχει από επιθέσεις κατά της Μόσχας μέχρι και τη Δευτέρα.

Ο Πούτιν σημείωσε στην εναρκτήρια ομιλία του ότι η ένταση των ουκρανικών επιθέσεων κατά της Ρωσίας είχε επίσης μειωθεί και υποσχέθηκε να διασφαλίσει την ασφάλεια των Αμερικανών διαπραγματευτών. Ανέφερε ότι η Ρωσία δεν είχε ακόμη συμφωνήσει σε μια ευρύτερη τριήμερη εκεχειρία.