Το Starlink ανήκει στη SpaceX, την εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας του Έλον Μασκ. Στην περίπτωση της Ουκρανίας, την πρόσβαση στην υπηρεσία χρηματοδοτούν χώρες του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Γερμανία και οι ΗΠΑ. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον παρέχει στον ουκρανικό στρατό δορυφορικές υπηρεσίες μέσω του Starshield, μιας αντίστοιχης πλατφόρμας της SpaceX που προορίζεται αποκλειστικά για στρατιωτική χρήση.

Αρχικά, οι πληροφορίες ανέφεραν ότι η απόφαση για τον περιορισμό της πρόσβασης προήλθε από τον Λευκό Οίκο, κάτι που ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε. Στη συνέχεια, δημοσιεύματα απέδωσαν την απόφαση στον ίδιο τον Μασκ, ο οποίος φέρεται να είχε προηγουμένως συνεννοηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο και τους συμβούλους του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Η πρόσβαση της Ουκρανίας αποκαταστάθηκε πλήρως νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, η σύγχυση γύρω από το ποιος έλαβε την απόφαση και στις δύο διαφορετικές υπηρεσίες, Starlink και Starshield, θύμισε την περίφημη κωμική σκηνή “Who’s on First?” των Άμποτ και Κοστέλο.

Αντιδράσεις για Μασκ

Όπως σχολίασε ακόμη και ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τομ Τίλις, η υπόθεση θα ήταν κωμική, αν δεν είχε τόσο σοβαρές συνέπειες για τους Ουκρανούς πολίτες. Ο Μασκ υποστήριξε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ότι η Ουκρανία παραβίασε τους όρους χρήσης του Starlink, καθώς χρησιμοποιούσε το δίκτυο για επιθέσεις με drones σε ρωσικό έδαφος, καταστρέφοντας διυλιστήρια πετρελαίου και κέντρα δεδομένων. Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιου είδους επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν επιτρέπονται.

Οι ισχυρισμοί του αντιμετωπίστηκαν με σκεπτικισμό από αρκετούς παρατηρητές, μεταξύ των οποίων και ο Ζελένσκι. «Όταν ο Έλον Μασκ είπε ότι χρησιμοποιούμε το Starshield εναντίον των Ρώσων, ναι, εναντίον των Ρώσων, αλλά στο δικό μας έδαφος. Αυτό δεν είναι επιθετικό, είναι αμυντικό», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος.

Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το περιστατικό έχει ήδη προκαλέσει δυσαρέσκεια στην Ουκρανία και την οδηγεί στην αναζήτηση εναλλακτικών συστημάτων. Η αντικατάσταση του Starlink, ωστόσο, δεν θα είναι εύκολη, καθώς κανένας άλλος πάροχος δεν διαθέτει σήμερα αντίστοιχη έκταση δορυφορικής κάλυψης.

Η εταιρική ισχύς ως προέκταση της κρατικής

Παρότι το επεισόδιο φαίνεται να έχει λήξει, αναδεικνύει ορισμένα ουσιαστικά ζητήματα. Το πρώτο αφορά τη διάκριση ανάμεσα στην επιθετική και την αμυντική χρήση των όπλων, ένα θέμα που απασχολεί εδώ και χρόνια τη μελέτη των διεθνών σχέσεων. Η διάκριση αυτή, ωστόσο, δεν είναι πάντα σαφής. Η δυνατότητα μιας χώρας να αμύνεται αποτελεσματικότερα μπορεί να την κάνει πιο πρόθυμη να αναλάβει επιθετικές επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, η δυνατότητα εξαπόλυσης μιας μεγάλης επίθεσης μπορεί να αναγκάσει έναν αντίπαλο να υποχωρήσει.

Η Ρωσία, για παράδειγμα, πιθανότατα αισθάνθηκε ότι μπορούσε να επιτεθεί στην Ουκρανία, γνωρίζοντας ότι το πυρηνικό της οπλοστάσιο θα απέτρεπε τις άμεσες δυτικές αντεπιθέσεις, τουλάχιστον μέχρι ενός σημείου. Από την άλλη πλευρά, όταν η Ουκρανία πλήττει ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, πρόκειται για επιθετική ενέργεια, ή για αντεπίθεση που αποσκοπεί να αναγκάσει τη Ρωσία να αποσυρθεί από τα ουκρανικά εδάφη;

Το περιστατικό Starlink/Starshield αναδεικνύει, επίσης, πόσο εξαρτάται η πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας από τη δυτική υποστήριξη. Από την ανταλλαγή πληροφοριών και την εκπαίδευση των ουκρανικών στρατευμάτων μέχρι την προμήθεια όπλων, η βοήθεια των ευρωπαϊκών χωρών και κυρίως των ΗΠΑ, επέτρεψε στο Κίεβο να αντιμετωπίσει τη ρωσική πολεμική μηχανή.

Η υπόθεση δείχνει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαδραματίζουν αυτόν τον ρόλο, τουλάχιστον όχι πάντα με δημόσια ορατό τρόπο. Ενώ ο Τραμπ επιδιώκει ανοιχτά την προσέγγιση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο αμερικανικός στρατός και κυρίως η CIA εξακολουθούν να πολεμούν τη Ρωσία. Όπως παρατήρησε και το περιοδικό The Atlantic, η CIA βρίσκεται σε πόλεμο με τον Πούτιν την ώρα που ο Τραμπ επιδιώκει την ειρήνη.

Ποιος ελέγχει την τεχνολογία;

Ίσως, όμως, η σημαντικότερη διάσταση της υπόθεσης να είναι η τεχνολογική ισχύς. Παλαιότερα, ο Ίαν Μπρέμερ εισήγαγε τον όρο “τεχνοπολικότητα”, υποστηρίζοντας ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί, και όχι η κρατική εξουσία, θα αποτελέσουν τους βασικούς πρωταγωνιστές της σημερινής και της μελλοντικής διεθνούς τάξης.

Κάποιοι αναλυτές αμφισβητούν αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη εξακολουθούν να διαθέτουν τα τελικά μέσα άσκησης βίας και της ρύθμισης της διεθνούς τάξης. Δεν αμφισβητούν, ωστόσο, ότι οι κυβερνήσεις εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τα πληροφοριακά συστήματα και τις τεχνολογικές καινοτομίες ιδιωτικών εταιρειών και, κατά συνέπεια, αναγκάζονται να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντά τους.

Αυτό συνέβαινε και στο παρελθόν. Η διαφορά είναι ότι σήμερα οι εταιρείες αυτές μπορούν να επηρεάσουν άμεσα και σε πραγματικό χρόνο μία από τις βασικότερες λειτουργίες των κρατών: Την άσκηση στρατιωτικής βίας. Ο ίδιος ο Μασκ είχε δηλώσει πέρυσι ότι το Starlink αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά του ουκρανικού στρατού» και ότι «ολόκληρη η γραμμή του μετώπου τους θα κατέρρεε αν το απενεργοποιούσα». Δεν ήταν, άλλωστε, η πρώτη φορά που περιόριζε την πρόσβαση της Ουκρανίας στο δίκτυο λόγω της χρήσης του σε επιχειρήσεις που θεωρούσε επιθετικές.

Το 2022, όταν η Ουκρανία φαινόταν έτοιμη να εξαπολύσει επίθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανακατάληψη της Κριμαίας, η πρόσβαση στο Starlink είχε επίσης διακοπεί. Εκείνη την περίοδο, η απόφαση δεν συνδεόταν τόσο με παραβίαση των όρων χρήσης όσο με την ανησυχία του Μασκ ότι η ουκρανική επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει επικίνδυνη κλιμάκωση, ακόμη και ρωσική πυρηνική επίθεση. Το περιστατικό εκείνο, όπως και το σημερινό, δεν άλλαξε το βασικό γεγονός: ένα ζωτικής σημασίας στοιχείο των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων βρίσκεται στα χέρια του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο.

Οι ανισότητες μεταξύ των κρατών

Η υπόθεση αναδεικνύει, παράλληλα, ένα διαχρονικό χαρακτηριστικό του διεθνούς συστήματος: δεν έχουν όλα τα κράτη την ίδια ισχύ. Θα μπορούσε, άραγε, ο Μασκ να εμποδίσει τις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το Starlink για μια αντίστοιχη στρατιωτική επίθεση; Κάποιοι θεωρούν ότι κάτι τέτοιο είναι απίθανο.

Η Ουάσινγκτον, ως μεγάλη δύναμη, βρίσκεται σε προνομιακή θέση. Έχει τη δυνατότητα να εξασφαλίζει από τη SpaceX μια ειδική εκδοχή της πλατφόρμας, σχεδιασμένη αποκλειστικά για τις ανάγκες του αμερικανικού στρατού. Το Starshield, όπως αναγνωρίζει και ο Μασκ, μπορεί να χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες.

Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στο Starlink και το Starshield αποκαλύπτει ότι η σχέση των κρατών με τις τεχνολογικές εταιρείες δεν είναι ίδια για όλους. Η Ουκρανία εξαρτάται από μια υπηρεσία που μπορεί να περιοριστεί με απόφαση του παρόχου της, ενώ οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει μια ειδική στρατιωτική πλατφόρμα.

Το συμπέρασμα είναι ότι η εταιρική ισχύς, όπως είχε επισημάνει και ο μελετητής των διεθνών σχέσεων Ρόμπερτ Γκίλπιν, αποτελεί στην πραγματικότητα προέκταση της κρατικής ισχύος. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, οι ΗΠΑ αποδείχθηκαν ένας παράγοντας στον οποίο δεν μπορούσε κανείς να βασιστεί για την παροχή αυτής της ισχύος. Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο συμπέρασμα της υπόθεσης, όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για πολλούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Υπογραμμίζει, επίσης, ότι η αποτελεσματική λειτουργία του ΕΛΚΑΚ έχει σημασία για την ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής τεχνογνωσίας. Τονίζει ότι η κυβέρνηση οφείλει να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή βοήθεια με συγκεκριμένες αποφάσεις και να εξασφαλίσει το προσωπικό και τους πόρους για την εφαρμογή των προτάσεων που αποδέχεται.

Καλεί το Υπουργείο να λογοδοτήσει για το τι έχει προχωρήσει και τι έχει βελτιωθεί στον φορέα. Ζητά να αιτιολογηθούν οι επιλογές του και να εξηγηθούν τυχόν καθυστερήσεις στην εφαρμογή των προτάσεων, ώστε η Βουλή να μπορεί να ελέγξει την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής υποστήριξης.

Με την αίτηση κατάθεσης εγγράφων ζητά την εγκεκριμένη περιγραφή του έργου, το σχέδιο υλοποίησης, τα παραδοτέα, τις αξιολογήσεις και εγκρίσεις τους, καθώς και τα πρακτικά και τις εκθέσεις προόδου της επιτροπής, κατά το μη διαβαθμισμένο μέρος τους. Καλεί επίσης το Υπουργείο να υποβάλει στη Βουλή ολοκληρωμένο απολογισμό της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου, ανά παραδοτέο και πρόταση.

Επισυνάπτεται η Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΡΙΝΗΣ
ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής
Βουλευτής Ηλείας
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς: Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια
Θέμα: Πορεία υλοποίησης και αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνικής υποστήριξης TSI – SG REFORM προς το ΕΛΚΑΚ

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μέσου Technical Support Instrument (TSI), εγκρίθηκε για την Ελλάδα το έργο «Enhancing the capacity of the Hellenic Centre for Defence Innovation», με στόχο την ενίσχυση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ). Το έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μελέτη του οικοσυστήματος τεχνολογιών διττής χρήσης, οδικό χάρτη ευθυγράμμισης με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και σύνταξη στρατηγικής λειτουργίας του φορέα.

Η αποτελεσματικότητα της τεχνικής υποστήριξης προϋποθέτει όχι μόνο την εκπόνηση παραδοτέων, αλλά και την αξιολόγηση, υιοθέτηση και εφαρμογή των προτάσεών της από τα αρμόδια εθνικά όργανα. ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο κ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ:

1. Ποιο είναι το εγκεκριμένο αντικείμενο, το χρονοδιάγραμμα και το σύνολο των παραδοτέων του έργου; Ποια έχουν υποβληθεί, αξιολογηθεί, εγκριθεί ή εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη;
2. Ποιες συγκεκριμένες προτάσεις έχουν προκύψει από τα παραδοτέα; Ποιες έχουν γίνει αποδεκτές και εφαρμοστεί, πλήρως ή μερικώς, και ποιες παραμένουν υπό αξιολόγηση, έχουν αναβληθεί ή απορριφθεί, με ποια αιτιολογία;
3. Ποιες εισηγήσεις ή αιτήματα έχει υποβάλει το ΕΛΚΑΚ προς το Υπουργείο για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου; Υπάρχουν εκκρεμείς αποφάσεις ή εγκρίσεις και, εφόσον ναι, για ποιο λόγο;
4. Πόσες συνεδριάσεις της Steering Committee έχουν πραγματοποιηθεί, ποια παραδοτέα εξετάστηκαν και ποιες αποφάσεις ελήφθησαν; Υπάρχει μηχανισμός παρακολούθησης της εφαρμογής των προτάσεων;
5. Έχουν εξασφαλιστεί οι ανθρώπινοι, χρηματοδοτικοί και διοικητικοί πόροι για την εφαρμογή των αποδεκτών προτάσεων; Ποιοι δείκτες και ποια μετρήσιμα αποτελέσματα έχουν καθοριστεί για την αποτίμηση της πραγματικής βελτίωσης της λειτουργίας του ΕΛΚΑΚ;
6. Προτίθεται το Υπουργείο να υποβάλει στη Βουλή ολοκληρωμένο απολογισμό της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου, ανά παραδοτέο και πρόταση;

ΠΑΡΑΚΑΛΕΙΣΘΕ ΝΑ ΚΑΤΑΘΕΣΕΤΕ κατά το διαθέσιμο μη διαβαθμισμένο μέρος τους:

1. Το εγκεκριμένο έγγραφο περιγραφής του έργου, το σχέδιο υλοποίησης και τυχόν τροποποιήσεις του.
2. Συγκεντρωτικό πίνακα των παραδοτέων, με ημερομηνίες, κατάσταση αξιολόγησης και έγκρισης και τυχόν αποκλίσεις.
3. Τα υποβληθέντα παραδοτέα και τα έγγραφα αξιολόγησης ή έγκρισης.
4. Πίνακα των προτάσεων με την απόφαση αποδοχής, απόρριψης ή αναβολής, την κατάσταση εφαρμογής και την αιτιολογία.
5. Τα πρακτικά και τις εκθέσεις προόδου των συνεδριάσεων της Steering Committee.

Ο ερωτών και αιτών Βουλευτής

Μιχάλης Κατρίνης

Η απόφαση αναγνωρίζει ως νυχτερινή απασχόληση την εργασία από 22:00 έως 06:00, η δε αποζημίωση εξακολουθεί να συνδέεται με την εκτέλεση 24ωρης διατεταγμένης υπηρεσίας με διανυκτέρευση. Έτσι, εξαιρείται η νυχτερινή εργασία που παρέχεται κατά τη διάρκεια ασκήσεων, εκπαιδεύσεων, έκτακτων δραστηριοτήτων επιχειρησιακής ετοιμότητας, υπηρεσιών μικρότερων του 24ώρου, αλλά και στο πλαίσιο κυλιόμενου ωραρίου.

Αλήθεια, όταν ένας στρατιωτικός συμμετέχει σε νυχτερινή άσκηση, όταν εκτελεί έκτακτη υπηρεσία ή όταν βρίσκεται στη Μονάδα του στις 02:00 τα ξημερώματα, δεν εργάζεται; Πέρα από τις εξαιρέσεις, διατηρείται το ανώτατο όριο αποζημίωσης σε 48 ώρες για έξι ή περισσότερες υπηρεσίες μηνιαίως.

Η εργασία πραγματοποιήθηκε. Ο στρατιωτικός απουσίαζε από την οικογένειά του και εκτέλεσε τα καθήκοντά του. Γιατί να μην αποζημιωθεί; Προβληματισμό δημιουργούν οι διαφοροποιήσεις στις συνολικές ώρες αποζημίωσης ανά Κλάδο: για το γενικό στρατιωτικό προσωπικό καθορίζονται σε 11.094.634 ετησίως, δηλαδή 557 λιγότερες από πριν. Ειδικότερα, στον Στρατό Ξηράς μειώνονται κατά 12.165 ώρες, ενώ αυξάνονται κατά 5.962 στο Πολεμικό Ναυτικό και κατά 5.646 στην Πολεμική Αεροπορία.

Τελικώς, αναδεικνύεται ότι ο προϋπολογισμός οφείλει να ακολουθεί την πραγματική εργασία και όχι η πραγματική εργασία να προσαρμόζεται στον προϋπολογισμό.

Η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. ζητά την άμεση τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου, ώστε κάθε στρατιωτικός που αποδεδειγμένα εργάζεται από 22:00 έως 06:00 να αποζημιώνεται για το σύνολο των πραγματικών ωρών νυχτερινής απασχόλησής του, χωρίς αδικαιολόγητες εξαιρέσεις, διαχωρισμούς και περιορισμούς.

Κύριε Υπουργέ

Οι στρατιωτικοί δεν ζητούν να πληρωθούν για ώρες που δεν εργάστηκαν. Ζητούν να πληρωθούν για τις ώρες που πραγματικά εργάστηκαν.

Δεν αρκεί να εκδίδεται μια «νέα» ΚΥΑ, όταν διατηρούνται οι ίδιες παλιές στρεβλώσεις.

ΔΕΝ ΖΗΤΑΜΕ ΧΑΡΗ. ΖΗΤΑΜΕ ΤΟ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟ.

ΚΑΘΕ ΩΡΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΝΕΤΑΙ.

ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΩΡΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΜΕΝΗ.

ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΑΔΙΚΑ ΕΞΑΙΡΕΜΕΝΟΣ».

Συγκεκριμένα, μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκονται ο διευθυντής της Πολεοδομίας, ο προϊστάμενος του Τμήματος Δόμησης και Ελέγχου, άλλοι υπάλληλοι της υπηρεσίας και ιδιώτες μηχανικοί. Η έρευνα επικεντρώνεται σε καταγγελία για το λεγόμενο «γρηγορόσημο», δηλαδή την καταβολή χρημάτων προκειμένου συγκεκριμένες υποθέσεις να προωθούνται κατά προτεραιότητα.

Οι αστυνομικοί εξετάζουν εάν ζητούνταν ή καταβάλλονταν παράνομες αμοιβές για την εξυπηρέτηση ενδιαφερομένων σε διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών και νομιμοποίησης αυθαιρέτων. Παράλληλα, διερευνάται το ενδεχόμενο υπάλληλοι της Πολεοδομίας να παρείχαν ιδιωτικές υπηρεσίες ως μηχανικοί, παράλληλα με τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα.

Μάλιστα, στο πλαίσιο της επιχείρησης, οι «Αδιάφθοροι» ελέγχουν πολεοδομικούς φακέλους και υπηρεσιακά έγγραφα, αναζητώντας στοιχεία που θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν τον τρόπο διεκπεραίωσης των επίμαχων υποθέσεων και τις ενδεχόμενες σχέσεις μεταξύ υπαλλήλων και ιδιωτών.

Πώς έγινε η επιχείρηση στην Πολεοδομία

Η αστυνομική επιχείρηση ξεκίνησε περίπου στις 07:00 της Δευτέρας (2/11), στα γραφεία της Πολεοδομίας, τα οποία στεγάζονται στο κτίριο του Δημαρχείου Κατερίνης. Ειδικότερα, ο διευθυντής της υπηρεσίας συνελήφθη νωρίς το πρωί στην κατοικία του, ενώ οι αστυνομικοί συνέχισαν τις έρευνες στους χώρους της Πολεοδομίας. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην εξέταση φακέλων και εγγράφων που βρίσκονται στον δεύτερο όροφο του δημαρχείου, με στόχο τη συγκέντρωση αποδεικτικού υλικού.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Κατερίνης και, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, αναμένεται να παρουσιαστούν ενώπιον του εισαγγελέα την Τρίτη (3/11). Μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης, ο Δήμος Κατερίνης εξέδωσε ανακοίνωση, διαβεβαιώνοντας ότι θα συνεργαστεί με τις αρμόδιες Αρχές και θα διαθέσει τα στοιχεία που θα ζητηθούν.

Συγκεκριμένα, η δημοτική Αρχή αναφέρει: «Ο Δήμος Κατερίνης ενημερώθηκε για τη διενέργεια έρευνας από τις αρμόδιες Αρχές σε υποθέσεις της Υπηρεσίας Δόμησης». Στη συνέχεια της ανακοίνωσης επισημαίνεται: «Η Δημοτική Αρχή στο πλαίσιο διευκόλυνσης της έρευνας έχει δώσει εντολή να διατεθεί κάθε στοιχείο που θα ζητηθεί». Ο Δήμος τονίζει ακόμη: «Η διαφάνεια στις πολεοδομικές διαδικασίες είναι για εμάς αδιαπραγμάτευτη». Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι «Η Υπηρεσία Δόμησης συνεχίζει απρόσκοπτα την εξυπηρέτηση των πολιτών».

Η έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ αναμένονται περισσότερα στοιχεία σχετικά με τις αποδιδόμενες πράξεις και την ενδεχόμενη συμμετοχή καθενός από τους συλληφθέντες.

Το κύκλωμα της ΜΚΟ

Την ίδια στιγμή, μαρτυρίες για την υπόθεση απάτης της ΜΚΟ βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Το 2024 η 9χρονη Γεωργία που έπασχε από εγκεφαλική παράλυση, χρειαζόταν να ταξιδέψει στις ΗΠΑ για να υποβληθεί σε επέμβαση. Οι γονείς της απευθύνθηκαν στον σύλλογο ζητώντας βοήθεια. Αρχικά τους ζητήθηκε να ανοίξουν ειδικό τραπεζικό λογαριασμό για το παιδί. Επειδή, όμως, η διαδικασία καθυστερούσε, πρότειναν οι δωρεές να κατατίθενται στον λογαριασμό της ΜΚΟ.

Όπως ανέφερε η μητέρα του παιδιού στο STAR, λάμβανε ανά τακτά χρονικά διαστήματα ενημερώσεις από την τράπεζα, στις οποίες εμφανίζονταν οι καταθέσεις και οι δωρεές που πραγματοποιούνταν μέσω του λογαριασμού της οργάνωσης. Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, δεν έμαθε ποτέ το συνολικό ποσό που είχε συγκεντρωθεί για την κόρη της. «Τα χρήματα που ήθελα και ζήτησα τα πήρα. Τώρα, αν μαζεύτηκαν περισσότερα, δεν το γνωρίζω», είπε χαρακτηριστικά.

Για τη δεύτερη επέμβαση της Γεωργίας, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, ο πατέρας της ανέφερε ότι τα χρήματα καταβλήθηκαν απευθείας στο νοσοκομείο. Ωστόσο, ούτε τότε ενημερώθηκε για το συνολικό ύψος των δωρεών. Η μητέρα της μικρής δήλωσε ότι έχει πέσει από τα σύννεφα μετά τις αποκαλύψεις, καθώς μόλις μία εβδομάδα πριν από τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης είχε επικοινωνήσει μαζί της εκπρόσωπος της οργάνωσης, προκειμένου να προσφέρει στο παιδί ως δώρο μια ιδιωτική ασφάλιση.

Οι γονείς υπογράμμισαν ότι δεν έχουν παράπονο από τη βοήθεια που ζήτησαν και έλαβαν για τις ανάγκες της κόρης τους. Εκείνο που τους προβληματίζει, όμως, είναι ότι κανείς δεν τους ενημέρωσε ποτέ πόσα χρήματα συγκεντρώθηκαν συνολικά στο όνομα της Γεωργίας και αν υπήρχε υπόλοιπο από τις δωρεές. Σημειώνεται ότι για τη μικρή είχαν πραγματοποιηθεί εκατοντάδες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ είχαν κινητοποιηθεί και άνθρωποι με μεγάλη αναγνωρισιμότητα, που έδειξαν μεγάλη ευαισθησία για την περίπτωσή της.

Χλιδάτη ζωή

Οργή έχει προκαλέσει η είδηση ότι ο επικεφαλής ΜΚΟ που βοηθούσε παιδιά με ασθένειες, έτρωγε τα χρήματα από τις δωρεές σε πολυτελή ζωή. Το ακόμη πιο εξοργιστικό είναι ότι ο άνθρωπος που βρισκόταν πίσω από την απάτη αυτή, μόστραρε την πολυτελή ζωή του μέσα από τα social media.

Ο Κ.Φ. πρόεδρος της ΜΚΟ Παιδική Χαρά, έκανε ό,τι μπορούσε για να συγκεντρώσει χρήματα για παιδιά με σοβαρές ασθένειες. Λεφτά, που όπως φαίνεται από τις αναρτήσεις του στα social media όμως, δεν έφταναν στους αποδέκτες, αλλά γίνονταν ακριβή νυχτερινή ζωή, σουίτες σε ακριβά ξενοδοχεία και πολλά άλλα, με τη συνδρομή της συντρόφου του.

Φωτογραφίες με πούρα και αστακούς στις προκλητικές αναρτήσεις του κατηγορούμενου για την απάτη στη ΜΚΟ, έρχονται να προστεθούν στους σοκαριστικούς διαλόγους που είδαν το φως της δημοσιότητας, και έδειχναν την χλιδάτη ζωή του, με την 35χρονη. Σε φωτογραφία, υπάρχει λεζάντα στην οποία γράφει «ουδείς αχαριστότερος από του ευεργετηθέντος», κάτι που υπενθυμίζεται ότι έγραψε ενώ είχε καταχραστεί εκατομμύρια ευρώ με την σύντροφό του, σε βάρος παιδιών με ασθένειες.

Όπως και σε ανάρτηση που έκανε στις 16 Οκτωβρίου 2026, στην οποία φαίνεται πάλι να δειπνεί σε εστιατόριο, στη λεζάντα επιλέγει να έχει ιμότζις αλεπούδες, ενώ αποκαλεί και τον εαυτό του έτσι, καθώς αναφέρει «η αλεπού πρώτη φορά τρώει πιπέρι». Και η σύζυγός του φαίνεται να πατούσε στα ίδια βήματα, με τους διαλόγους ότι «έφαγε 20.000 ευρώ» και δεν κατάλαβε το πώς, και «έπαθε σοκ» να δείχνουν τη σχέση τους με το χρήμα, που όπως ερευνάται έπαιρναν από εράνους για παιδάκια με ασθένειες και τα μετέτρεπαν σε λούσα.

Τσίπρας: Βουλιάζουμε στην διαφθορά

Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση και προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη εξαπολύει ο πρώην πρωθυπουργός και επικεφαλής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας, σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό BEST. Ειδικότερα, ο πρώην Πρωθυπουργός, με αιχμή τις υποθέσεις διαφθοράς, την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη λειτουργία της ΑΑΔΕ, κάνει λόγο για μια χώρα που «βουλιάζει στη διαφθορά», χαρακτηρίζοντας τον πρωθυπουργό «αρχιερέα της διαφθοράς».

«Την ώρα που βουλιάζει η βάρκα από την διαφθορά, ο κύριος Μητσοτάκης πετάει τη σαβούρα, πετάει το έρμα για να σωθεί. Όμως το κάνει τόσο άτσαλα που γίνεται ακόμα πιο εμφανές πόσο ανερμάτιστος είναι και ο ίδιος αλλά και η κυβέρνησή του», ανέφερε. Δημοσιογράφος:… «βλέπουμε μια σειρά από υποθέσεις που φαίνεται ότι κινούνται, αναδεικνύονται και τέλος πάντων κάποιοι πάνε προς την δικαιοσύνη».

Αλέξης Τσίπρας: «Αλήθεια; 7 χρόνια τώρα αυτές οι υποθέσεις γιατί δεν αναδεικνύονται; Θα το πω όσο πιο λαϊκά μπορώ να το καταλάβει και ο μέσος τηλεθεατής. Αυτή τη στιγμή που η χώρα βουλιάζει στη διαφθορά με αρχιερέα της διαφθοράς τον πρωθυπουργό της χώρας, τον κύριο Μητσοτάκη, διότι ποτέ άλλοτε η χώρα δεν είχε γίνει ο καλύτερος πελάτης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Την ώρα λοιπόν που βουλιάζει η βάρκα από την διαφθορά, ο κύριος Μητσοτάκης πετάει τη σαβούρα, πετάει το έρμα για να σωθεί.

Όμως το κάνει τόσο άτσαλα που γίνεται ακόμα πιο εμφανές πόσο ανερμάτιστος είναι και ο ίδιος αλλά και η κυβέρνησή του. Και το λέω αυτό διότι γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι ο κ. Μητσοτάκης ήταν αυτός που ανανέωσε τη θητεία του κ. Πιτσιλή για τρίτη συνεχόμενη θητεία, ενώ ο νόμος προέβλεπε δυο θητείες. Άρα λοιπόν δεν έχει ευθύνες και η κυβέρνηση για την αδράνεια της ηγεσίας της ΑΑΔΕ σε καταγγελίες που ήταν εν γνώσει τους για την φοροδιαφυγή και την φοροαποφυγή αυτών των επιχειρήσεων και τα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας με βάση δημοσιεύματα.

25 στελέχη της ΑΑΔΕ χρηματίζονται από αυτή την επιχείρηση, την επιχείρηση στην εταιρεία Χωριάτικο ή για το γεγονός ότι οι κατώτερες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ είχαν στείλει ενημέρωση και προτάσεις για το πώς θα αντιμετωπιστεί το θέμα από τον Ιούνιο του 2025. Δεν έχει ευθύνη η κυβέρνηση γι αυτό; Ποια είναι η λογική λοιπόν, μια ανεξάρτητη αρχή η οποία έχει διαλυθεί, όπως έχουν διαλυθεί τα πάντα στη χώρα μας επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη, ποια είναι η λογική σε αυτή την αρχή που ήταν ανίκανη να αντιμετωπίσει τέτοιες περιπτώσεις διαφθοράς, φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής που σχεδόν βούιζε όλη η κοινωνία για αυτές να περάσει και τον ΟΠΕΚΕΠΕ εκεί;

Τι θα κάνει λοιπόν η ΑΑΔΕ που δεν μπόρεσε να διαλευκάνει αυτές τις υποθέσεις με το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, που είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα που έχει διαχειριστεί αυτή η κυβέρνηση; Εδώ υπάρχουν ερωτήματα πάρα πολύ συγκεκριμένα που ζητάνε απαντήσεις και οι απαντήσεις προφανώς και δε θα δοθούν από τη σημερινή κυβέρνηση και από τον κύριο Μητσοτάκη, ο οποίος προσπαθεί να εργαλειοποιήσει με κάθε τρόπο τις επιπτώσεις που ο ίδιος έχει επιφέρει. Είναι μια κυβέρνηση η οποία δημιουργεί τα προβλήματα και μετά εμφανίζεται ως αυτή που θα λύσει τα προβλήματα που μας δημιούργησε.

Παράλληλα, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι με τις νομοθετικές παρεμβάσεις της έδωσε στα funds τη δυνατότητα να ασκούν ασφυκτικές πιέσεις στους δανειολήπτες και να προχωρούν σε πλειστηριασμούς, ενώ θέτει ερωτήματα για την απόσυρση του άρθρου 23 και τα συμφέροντα που, όπως υποστηρίζει, εξυπηρετούσε.

Επίθεση από Μαρινάκη

Τη συνέντευξη Τσίπρ, σχολιάζει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης «Επειδή ακούσαμε τον κ. Τσίπρα να απορεί, σαν να προέρχεται από πολιτική παρθενογένεση, για το τι έχει κάνει η Κυβέρνηση όλα αυτά τα χρόνια στη μάχη κατά της διαφθοράς, τον καλούμε να παρακολουθήσει αύριο την εκδήλωση για τον απολογισμό δράσης της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.

Εκεί θα διαπιστώσει ότι η ΔΑΟΕ, που τόσο λοιδορήθηκε από την αντιπολίτευση, έχει εξαρθρώσει 259 εγκληματικές οργανώσεις, προχωρώντας σε 3.254 συλλήψεις, εκ των οποίων οι 814 οδήγησαν σε προφυλακίσεις. Παράλληλα, μέσα σε αυτά τα επτά χρόνια, αυτή η Κυβέρνηση ήταν που ενίσχυσε τον ρόλο της ΑΑΔΕ, η οποία διενεργεί κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ελέγχους. Μόνο κατά τα έτη 2024 και 2025 πραγματοποίησε συνολικά περισσότερους από 60.000 τακτικούς φορολογικούς ελέγχους, βεβαιώνοντας φόρους και πρόστιμα που ξεπέρασαν τα 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, αυτή η Κυβέρνηση ήταν που άλλαξε τον Ποινικό Κώδικα, αυστηροποιώντας τις ποινές για αδικήματα όπως η διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, η δωροδοκία, η ανθρωποκτονία με δόλο και άλλα βαριά κακουργήματα. Εμείς, πάλι, απορίες δεν έχουμε για τα “πεπραγμένα” του κ. Τσίπρα. Τα ξέρουμε πολύ καλά. Το μόνο που πρόλαβε να κάνει στα 4,5 χρόνια που κυβέρνησε, προφανώς επειδή ήταν απασχολημένος με το «παραϋπουργείο Δικαιοσύνης», το οποίο, σύμφωνα με δήλωση του ίδιου του υπουργού Δικαιοσύνης της κυβέρνησής του, λειτουργούσε στο Μέγαρο Μαξίμου, ήταν να κρατήσει τη Βουλή ανοιχτή, ενώ είχε ήδη προκηρύξει εκλογές, προκειμένου να αλλάξει τον Ποινικό Κώδικα, μειώνοντας τις ποινές για ορισμένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα, με αποτέλεσμα να αποφυλακιστούν νωρίτερα καταδικασμένοι για βαριά αδικήματα.

Τέλος, το πολιτικό θράσος του κ. Τσίπρα ξεπέρασε για πολλοστή φορά κάθε όριο στη σημερινή του συνέντευξη. Έφτασε στο σημείο να κατηγορήσει την Κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τα ναζιστικά μορφώματα που δρούσαν ως εγκληματική οργάνωση. Και αυτό, όταν ο ίδιος, επί 4,5 χρόνια, δεν έβρισκε αίθουσα για να διεξαχθεί η δίκη της Χρυσής Αυγής και, αργότερα, ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δεν ψήφισε το θεσμικό πλαίσιο που εισηγήθηκε η Κυβέρνηση, βάσει του οποίου ο Άρειος Πάγος έχει τη δυνατότητα να αποκλείει από τις εκλογές όσους έχουν καταδικαστεί για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. Η μνήμη του κ. Τσίπρα μπορεί να είναι επιλεκτική. Το παρελθόν του, όμως, ούτε ξεχνιέται, ούτε διαγράφεται από τη μνήμη του ελληνικού λαού», καταλήγει ο κ. Μαρινάκης.

ΣΥΡΙΖΑ: Να παραιτηθεί ο Πιτσιλής 

Την άμεση αποπομπή του Γιώργου Πιτσιλή από την προεδρία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ζητά με ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή το δημοσίευμα της εφημερίδας Documento, πως 25 υψηλόβαθμα στελέχη της Αρχής χρηματίζονταν από τον «Mr Χωριάτικο», Άγγελο Γιαννακόπουλο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα ονόματα των εν λόγω επιτελικών στελεχών βρίσκονταν σε χειρόγραφη λίστα στα γραφεία του λογιστή του κ. Γιαννακόπουλου και εντοπίστηκαν από τις αρχές κατά την διάρκεια των ερευνών τους.

Στο μεσοδιάστημα με εντολή του Πιτσιλή, η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της Αρχής ζήτησε από τις αρμόδιες διευθύνσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και τις ανακριτικές αρχές ενημέρωση, αν από τις έρευνές τους ή από στοιχεία που έχουν ήδη στην κατοχή τους, προκύπτει ενδεχόμενη εμπλοκή συγκεκριμένων υπαλλήλων της ΑΑΔΕ στην υπόθεση της αλυσίδας λιανικής τροφίμων, η οποία κατηγορείται για φοροδιαφυγή και ξέπλυμα χρήματος.

Παρά τις αποκαλύψεις, η ΑΑΔΕ κρατά σιγή ιχθύος για την υπόθεση -όπως έκανε και με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» με τα «τρύπια» λογισμικά που πιστοποιεί (βλ: «Τρύπια» λογισμικά στην ΑΑΔΕ – Πώς «θάφτηκε» καταγγελία για μεγάλη επιχείρηση). Ωστόσο, ο κ. Πιτσιλής φαίνεται πως χαίρει ακόμη της εμπιστοσύνης της κυβέρνησης, καθώς ο πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του υπουργικού Συμβουλίου ανέφερε ότι «ΑΑΔΕ, Οικονομική Αστυνομία και Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος κάνουν καλά τη δουλειά τους».

Η Κουμουνδούρου απευθυνόμενη στον κ. Πιτσιλή θέτει τα εξής ερωτήματα: “Το τελευταίο διάστημα έχουν αποκαλυφθεί δύο τεράστιες υποθέσεις φοροδιαφυγής. Η πολυδιαφημισμένη υπηρεσία του δεν γνώριζε τίποτα; Ασχολήθηκε ποτέ με τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή τα «ραντάρ» της ΑΑΔΕ κοίταζαν τους μικροοφειλέτες; Πώς «προτεραιοποιεί» τους ελέγχους ο κ. Πιτσιλής;

Λειτουργεί η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΑΑΔΕ που θυμήθηκε μόλις το Σάββατο να ζητήσει, «κατ’ εντολήν διοικητή», στοιχεία για τυχόν εμπλοκή υπαλλήλων της Αρχής στο σκάνδαλο με τον Mr Χωριάτικο; Και τι απτά αποτελέσματα έχει να παρουσιάσει; Πολλά από τα στελέχη που φέρονται να χρηματίζονταν στο σκάνδαλο με το «Χωριάτικο», είχαν και στο παρελθόν καταγγελίες εις βάρος τους με επιστολές που είχαν σταλεί στην ΑΑΔΕ. Ελήφθησαν ποτέ σοβαρά υπόψη; Έγινε κατάλληλη έρευνα εντός ΑΑΔΕ; Ο κ. Πιτσιλής δεν ανησύχησε για τις καταγγελίες κατά στελεχών της Αρχής που ο ίδιος είχε τοποθετήσει σε θέσεις κλειδιά;”, αναφέρει.

Κυρανάκης κατά Τσίπρα

Σφοδρή επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή την υπόθεση φοροδιαφυγής που αφορά την αλυσίδα φούρνων «Το Χωριάτικο», εξαπέλυσε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, υποστηρίζοντας ότι μεταξύ των εμπλεκομένων βρίσκεται πρώην συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού. Ο γραμματέας της ΝΔ, μιλώντας το πρωί της Δευτέρας στον ΣΚΑΪ, συνέδεσε την υπόθεση, με τη δημόσια αντιπαράθεση για τη διαφθορά, κατηγορώντας τον πρώην πρωθυπουργό ότι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του γνώριζε ανάλογες υποθέσεις, αλλά τις «έκρυβε κάτω από το χαλί».

«Ένας εμπλεκόμενος στην υπόθεση Χωριάτικο είναι πρώην συνεργάτης του Τσίπρα», υποστήριξε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, στρέφοντας τα πυρά του στον πρώην πρωθυπουργό και αντιπαραβάλλοντας τη στάση του με τις πρωτοβουλίες που, όπως είπε, έχει αναλάβει η Νέα Δημοκρατία για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Αναφερόμενος στην υπόθεση με τους φούρνους «Χωριάτικο», ο κ. Κυρανάκης επικαλέστηκε τη σχέση του πρώην συνδικαλιστή Ρ. Ρ. με τον πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ), ενώ υποστήριξε ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για την καταπολέμηση της παραβατικότητας.

Ο γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό για «θράσος», υποστηρίζοντας ότι η δημόσια τοποθέτησή του περί σύγκρουσης της εντιμότητας με τη διαφθορά έρχεται σε αντίθεση με τις επιλογές της κυβέρνησής του. Ο δε υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, αποσύνδεσε τις εξιχνιάσεις σκανδάλων από προεκλογικές σκοπιμότητες.

Αντιθέτως, ο φορολογικός συντελεστής του μεταφερομένου εισοδήματος εκ του εξωτερικού μειώθηκε εφέτος στο 5% από 15% προηγουμένως αν δαπανηθεί ποσό τρία εκατομμύρια ευρώ επιτοπίως κάθε χρόνο.

Σε ξένους υψηλοσυνταξιούχους παρέχεται φορολογικός συντελεστής 7% διά 15 χρόνια εάν εγκατασταθούν στην Ελλάδα μονίμως. Aπαλλάσεται του φόρου εισοδήματος το 50% της μισθωτικής εργασίας αλλοδαπού που εγκαθίσταται στην χώρα έως τέλους του έτους, εφ’ όσον δηλωθεί μέχρις 2ας Ιουλίου. Επίσης απαλλάσσονται το 50% του φόρου τα κέρδη από άσκηση ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα. Εξ άλλου, ξένες επιχειρήσεις που μετεγκαθίστανται λαμβάνουν έκπτωση 50% επί των κερδών τους που επενδύονται εγχωρίως, όταν οι αντίστοιχες Ελληνικές πληρώνουν φόρο εισοδήματος  25% και προείσπραξη φόρου του επομένου έτους.

Οι δυσμενείς όροι μεταβάλλουν τους Έλληνες σε φορολογικούς παρίες, διαστρέφουν τους όρους ανταγωνισμού και προκαλούν αίσθημα φορολογικής αδικίας, από μία… «φιλελέ» κυβέρνηση της ΝΔ, που διαταράσσει την συνταγματική φορολογική ισότητα σε δύο μέτρα και σταθμά: Στους αγρίως φορολογούμενους εγχώριους ραγιάδες και σε επιχωρίους πλουσίους, με… «Οθωμανικές διομολογήσεις».

Εγκάθετοι Τούρκοι, Κινέζοι και διεθνείς φοροφυγάδες σπεύδουν να εγκατασταθούν στην χώρα, με τις γνωστές «χρυσές βίζες» τις οποίες έχουν επισημάνει ακόμη κι οι αρχές της Ευρωπαϊκής κοινότητος ως παράνομες. Η πόλις εάλω.

Ένα κατάστημα στη Σουηδία ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η θερμοκρασία στα ψυγεία και τους καταψύκτες του είχε ρυθμιστεί στους 50 βαθμούς Κελσίου – το ίδιο συνέβη και σε παρόμοια κυβερνοεπίθεση στη Γαλλία. «Γνωρίζουμε ότι ένας περιορισμένος αριθμός καταστημάτων επηρεάστηκε από ένα περιστατικό κατά τη διάρκεια της νύχτας, το οποίο είχε αντίκτυπο στα συστήματα ψύξης και κατάψυξης», δήλωσε εκπρόσωπος της ιδιωτικής εταιρείας ICA σε γραπτή απάντηση. Από την πλευρά της, η αλυσίδα λιανικής Coop δήλωσε στην εφημερίδα Aftonbladet ότι έξι καταστήματά της επηρεάστηκαν από παρόμοια περιστατικά.

Οι πρωτοφανείς κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης των ευρωπαϊκών σουπερμάρκετ παραμένουν ανεξιχνίαστες. Καμία γνωστή ομάδα χάκερ δεν έχει αναλάβει επίσημα την ευθύνη, ενώ οι έρευνες από τις εθνικές εισαγγελίες και τις αρχές ασφαλείας της ΕΕ βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Στο επίκεντρο οι κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης

Το περιστατικό στη Σουηδία σημειώνεται λίγες εβδομάδες μετά από ανάλογη επίθεση στη Γαλλία. Τον περασμένο μήνα, η γαλλική αστυνομία ανακοίνωσε ότι χάκερ απέκτησαν τον έλεγχο των μονάδων ψύξης σε εκατοντάδες σουπερμάρκετ σε μια ευρείας κλίμακας κυβερνοεπίθεση. Η επίθεση προκάλεσε απώλειες τροφίμων, αλλά και πυρκαγιές, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που συνδέονται με τα διασυνδεδεμένα συστήματα ελέγχου και διαχείρισης εγκαταστάσεων.

Τα περιστατικά στη Σουηδία επαναφέρουν στο προσκήνιο την ευπάθεια των ψηφιακά ελεγχόμενων υποδομών, καθώς μια κυβερνοεπίθεση δεν περιορίζεται πλέον στην κλοπή δεδομένων ή τις δυσλειτουργίες ηλεκτρονικών υπηρεσιών, αλλά μπορεί να προκαλέσει άμεσες επιπτώσεις σε φυσικές εγκαταστάσεις και στην ασφάλεια των προϊόντων.

Βέλγιο: Κυβερνοεπίθεση σε δεκάδες σούπερ μάρκετ

Περίπου 40 καταστήματα Delhaize, 15 Carrefour, 15 Intermarché και πέντε Sparεπηρεάστηκαν από κυβερνοεπίθεση που στόχευσε τις εγκαταστάσεις ψύξης και κατάψυξης. Οι χάκερ ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία απόψυξης, προκαλώντας απότομη άνοδο της θερμοκρασίας και την καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων.

Υπεύθυνος καταστήματος Proxy Delhaize στο Όβερσε, αντιλήφθηκε το πρόβλημα περίπου στις 3 τα ξημερώματα της Κυριακής προς Δευτέρα, όταν ενεργοποιήθηκαν οι συναγερμοί των ψυκτικών εγκαταστάσεων. Όταν έφτασε στο κατάστημα, περίπου 20 λεπτά αργότερα, διαπίστωσε ότι όλα τα ψυγεία βρίσκονταν σε λειτουργία απόψυξης και διοχέτευαν θερμό αέρα. Αναγκάστηκε να απομακρύνει άμεσα τα προϊόντα.

«Διαπίστωσα ότι όλα τα ψυγεία μου βρίσκονταν σε λειτουργία απόψυξης και διοχέτευαν ζεστό αέρα. Δυστυχώς, αναγκάστηκα να αρχίσω να αδειάζω το κατάστημα. Όλα τα εμπορεύματα πρέπει να πεταχτούν. Είναι πραγματικά λυπηρό», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι χάκερ είχαν τροποποιήσει εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις των ψυκτικών εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα να διοχετεύεται αέρας θερμοκρασίας περίπου 40 βαθμών Κελσίου ακόμη και στους θαλάμους βαθιάς κατάψυξης.

«Δεν θα μπορούσε να υπάρξει κάτι χειρότερο στο επάγγελμά μας. Πρέπει να πετάξουμε όλα τα εμπορεύματα», σημείωσε ο καταστηματάρχης.

Ποιες αλυσίδες επηρεάστηκαν

Το πρόβλημα δεν περιορίστηκε στο συγκεκριμένο κατάστημα. Περίπου στις 4 τα ξημερώματα, η Delhaize έστειλε γραπτό μήνυμα στους υπεύθυνους των καταστημάτων της, προειδοποιώντας για αιφνίδια αύξηση της θερμοκρασίας στις ψυκτικές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την εταιρεία, περίπου 40 καταστήματα Delhaize επηρεάστηκαν από το περιστατικό. Σε ορισμένα καταστήματα, η θερμοκρασία στα ψυγεία και κυρίως στους καταψύκτες έφτασε περίπου τους 15 βαθμούς Κελσίου.

Τα προβλήματα αφορούσαν κυρίως καταστήματα Shop & Go δίπλα σε πρατήρια καυσίμων Q8, καταστήματα Proxy Delhaize, αλλά και ορισμένα σουπερμάρκετ και εμπορικά καταστήματα κατά μήκος αυτοκινητοδρόμων. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφηκαν σε 15 καταστήματα Carrefour και περίπου 15 καταστήματα Intermarché, καθώς και σε πέντε μικρότερα καταστήματα Spar, σύμφωνα με τον όμιλο Colruyt. Στο στόχαστρο φέρεται να βρέθηκαν επίσης η σοκολατοποιία Galler στη Λιέγη και η αλυσίδα κρεοπωλείων De Laet en Van Haver, με έδρα την Αμβέρσα.

Πώς έγινε η επίθεση

Οι πρώτες επιθέσεις εκτιμάται ότι ξεκίνησαν τα μεσάνυχτα της Κυριακής προς Δευτέρα. Σύμφωνα με τον διευθυντή της εταιρείας Sabcobel, Stephan Moelans, που ειδικεύεται στις ψυκτικές εγκαταστάσεις, οι δράστες χρησιμοποίησαν την ίδια μέθοδο με εκείνη της κυβερνοεπίθεσης που έπληξε εκατοντάδες καταστήματα στη Γαλλία.

Συγκεκριμένα, ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία απόψυξης, η οποία κανονικά χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση του πάγου από τις εγκαταστάσεις. Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε αφύσικη άνοδο της θερμοκρασίας στα ψυγεία και τους καταψύκτες. «Αρχίσαμε από τη 1 τα ξημερώματα να κινητοποιούμε τεχνικούς για να θέσουμε την κατάσταση υπό έλεγχο», ανέφερε ο Moelans. Όπως εξήγησε, οι τεχνικοί εργάστηκαν όλη τη νύχτα και το πρωί, αποσυνδέοντας από το δίκτυο τις εγκαταστάσεις που είχαν επηρεαστεί.

Οι οικονομικές απώλειες ενδέχεται να είναι σημαντικές. Στη Γαλλία, όπου εκατοντάδες καταστήματα επλήγησαν στις αρχές Οκτωβρίου, το συνολικό κόστος των ζημιών εκτιμήθηκε σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Εσθονια: Κυβερνοεπίθεση σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ

Στο στόχαστρο κυβερνοεπίθεσης βρέθηκε αλυσίδα σουπερμάρκετ στην Εσθονία. Συγκεκριμένα, οι δράστες απέκτησαν πρόσβαση σε υπολογιστή που ελέγχει παλαιότερου τύπου σύστημα ψύξης της Danfoss και αύξησαν τη θερμοκρασία καταψύκτη στους 50 βαθμούς Κελσίου.

Την επίθεση επιβεβαίωσε ο Jann Mutso, διευθύνων σύμβουλος της Kitman Coldtech, εταιρεία που κατασκευάζει την τεχνολογία η οποία επηρεάστηκε. Όπως δήλωσε στο ERR, ένας από τους πελάτες της εταιρείας δέχθηκε επίθεση, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν πληγεί και άλλοι. Ο ίδιος περιέγραψε το κατάστημα που αποτέλεσε στόχο ως μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ, χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητά του.

«Ένας από τους πελάτες μας δέχθηκε επίθεση. Έχουν συμβεί και άλλα περιστατικά. Δεν γνωρίζω ακόμη ακριβώς την έκτασή τους, αλλά έχουν δεχθεί επιθέσεις και άλλοι πελάτες στην Εσθονία, όχι μόνο δικοί μας. Συνέβη σήμερα το πρωί», ανέφερε. Ο επικεφαλής της Kitman Coldtech εξήγησε ότι είναι πλέον συνηθισμένο τα συστήματα ψύξης μεγάλων καταστημάτων τροφίμων να λειτουργούν ψηφιακά και να είναι συνδεδεμένα σε δίκτυα. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση οι δράστες φαίνεται ότι εκμεταλλεύτηκαν συγκεκριμένα κενά ασφαλείας.

Αποφεύχθηκαν οι εκτεταμένες ζημιές

Στην περίπτωση της συγκεκριμένης επίθεσης, η αντίδραση ήταν άμεση. Σύμφωνα με τον Mutso, το περιστατικό αντιμετωπίστηκε μέσα σε δέκα λεπτά από την αναφορά του, με αποτέλεσμα να μην προκληθούν ζημιές μεγάλης έκτασης. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η παραβίαση ψηφιακών συστημάτων που ελέγχουν ψυκτικές εγκαταστάσεις μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην ασφάλεια των τροφίμων και να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές απώλειες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στην ιστοσελίδα της Kitman Coldtech, μεταξύ των πελατών της συγκαταλέγονται τέσσερις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ της Εσθονίας: Selver, Rimi, Coop και Lidl. Ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί ποια αλυσίδα αποτέλεσε τον στόχο της συγκεκριμένης επίθεσης.

Με πληροφορίες από Reuters / dnews.gr

Η Άγκυρα τεστάρει συστηματικά τις αντοχές μας χρησιμοποιώντας ως δούρειο ίππο τα ποντίσματα καλωδίων και τις δικές της αυθαίρετες “περιβαλλοντικές” ζώνες. Όμως, η θάλασσα δεν έχει “γκρίζες ζώνες” στη ναυσιπλοΐα. Ή ελέγχεις το πεδίο βάσει της UNCLOS ή επιτρέπεις στον αναθεωρητισμό να δημιουργεί de facto συγκυριαρχία. Η Τουρκία δεν έβαλε ποτέ τη “Γαλάζια Πατρίδα” στο ψυγείο· απλώς της άλλαξε ετικέτα.

Από το Καστελλόριζο μέχρι τις ακτές της Κρήτης, η γεωστρατηγική πραγματικότητα εκδικείται όσους πίστεψαν ότι η επιθετικότητα αντιμετωπίζεται με δηλώσεις καλής θέλησης. Η μεθοδευμένη αυτή υποχώρηση, άλλωστε, ξεκίνησε από τα “μαλακά” θέματα. Ήδη από το 2024, πίσω από την κουρτίνα της τότε “θετικής ατζέντας”, είχε καλλιεργηθεί η ιδέα να παρακαμφθούν οι σκληρές νομικές διαφορές μέσω “πιλοτικών” συνδιαχειρίσεων, όπως τα θαλάσσια πάρκα.

Αυτό το δήθεν ανώδυνο περιβαλλοντικό προηγούμενο, που σχεδιάστηκε πάνω σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας, λειτούργησε ως ο δούρειος ίππος. Μας έθισε στην ιδέα ότι η ελληνική ΑΟΖ μπορεί να είναι αντικείμενο κοινής εκμετάλλευσης, οδηγώντας μας “ελαφρώς και ανεπαισθήτως” στη σημερινή κρίση του Interconnector.

Η παγίδα της “Γραπτής Ειδοποίησης” και η “Ολιστική Λύση”

Η Άγκυρα επιχειρεί πλέον να επιβάλει μια de facto συγκυριαρχία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χρησιμοποιώντας ως “πολιορκητικό κριό” το έργο του ηλεκτρικού καλωδίου (Great Sea Interconnector). Ο Χακάν Φιντάν, με άκρως διπλωματικό αλλά προκλητικό προπέτασμα καπνού, ζητά “γραπτή ειδοποίηση” (prior notification) για τη διεξαγωγή ερευνών ή ποντίσματος στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι το casus belli και η “Γαλάζια Πατρίδα” παραμένουν ενεργά στο τραπέζι.

Στη γλώσσα της θάλασσας και του Δικαίου, η “γραπτή ειδοποίηση” που απαιτεί η Τουρκία δεν είναι μια τυπική διαδικασία ευγενείας. Είναι έμμεση αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αν η Ελλάδα δεχθεί να “ειδοποιεί” εγγράφως την Τουρκία για έργα εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας (π.χ. ανατολικά της Κρήτης ή πέριξ της Κάσου), εκχωρεί de facto δικαίωμα έγκρισης στην Άγκυρα.

Πίσω από τις εύηχες λέξεις περί “ορθολογικής” και “ολιστικής” προσέγγισης που πλασάρει συστηματικά η Άγκυρα, κρύβεται η μεθοδική απαίτηση που είχε διαγνωστεί ήδη από το 2024: να εγκαταλείψει η Αθήνα την πάγια θέση της για την πλήρη επήρεια των νησιών μας σε θαλάσσιες ζώνες.

Ο τουρκικός “ορθολογισμός” ζητά να παρακαμφθεί η UNCLOS υπέρ μιας πολιτικής “ευθυδικίας” που θα μοίραζε το Αιγαίο στη μέση, εξαφανίζοντας την ΑΟΖ των νησιών. Η UNCLOS είναι σαφής στο άρθρο 79: για την πόντιση καλωδίων σε υφαλοκρηπίδα τρίτου κράτους δεν απαιτείται άδεια, παρά μόνο για τη χάραξη της πορείας. Η Τουρκία όμως δεν ζητά χάραξη· απαιτεί να συμπεριφέρεται ως ο “ιδιοκτήτης” της περιοχής.

Το “αναισθητικό” της θετικής ατζέντας

Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση επενδύει επικοινωνιακά στη “θετική ατζέντα”, η τουρκική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι διατηρεί το δικαίωμα να μας κηρύξει πόλεμο αν ασκήσουμε το νόμιμο δικαίωμά μας, την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Η Άγκυρα δεν υποχώρησε ούτε εκατοστό· απλώς μετέτρεψε το στυλ της από “πειρατικό” σε “θεσμικό”.

Ο Φιντάν παρουσιάζει τη συζήτηση για τα λιμάνια, τον τουρισμό και την οικονομία ως πρόοδο. Στην πραγματικότητα, χρησιμοποιεί αυτά τα δευτερεύοντα ζητήματα ως αναισθητικό, ώστε να μην αντιδρά η Αθήνα όσο εκείνοι γκριζάρουν την περιοχή της Κάσου και του Καστελλόριζου μέσω των NAVTEX και των απαιτήσεων για το καλώδιο.

Αυτή η τακτική του “νανουρίσματος” και του “τεχνητού εφησυχασμού” του λαού δεν είναι τωρινή, αλλά αποτελεί τη μόνιμη επωδό της πολιτικής των τελευταίων επτά ετών. Ήδη από τις αρχές του 2020, όταν η ένταση στον Έβρο και την Ανατολική Μεσόγειο χτυπούσε κόκκινο, αναλυτές από όλο το πολιτικό φάσμα, προειδοποιούσαν ότι η Άγκυρα δεν προβαίνει σε σπασμωδικές ή τυχοδιωκτικές ενέργειες, αλλά υλοποιεί έναν μακροχρόνιο, συστηματικό σχεδιασμό δημιουργίας τετελεσμένων.

Το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, που σήμερα βλέπουμε να “κλειδώνει” θεσμικά, είχε διαγνωστεί από τότε ως η αφετηρία μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής διαπραγμάτευσης της Τουρκίας, με στόχο την ακύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.

Η μεγάλη αυταπάτη της Αθήνας, που καλλιεργείται συστηματικά, είναι η προσδοκία μιας “ευεργετικής παρέμβασης” από τους συμμάχους μας. Όπως χαρακτηριστικά τονιζόταν σε εκείνες τις πρώιμες αναλύσεις του 2020, το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και η ΕΕ, στους οποίους η Ελλάδα εναποθέτει μάταια τις ελπίδες της, είναι οι ίδιοι η πηγή του προβλήματος στην περιοχή.

Η Ουάσινγκτον και οι Βρυξέλλες, προκειμένου να κρατήσουν την Τουρκία στη δυτική σφαίρα επιρροής και μακριά από τη Ρωσία, ήταν και παραμένουν διατεθειμένες να προσφέρουν σοβαρά ανταλλάγματα στην κυβέρνηση Ερντογάν, ανταλλάγματα που δυστυχώς πληρώνονται πάντα “τοις μετρητοίς” σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το συγχρονισμένο διπλωματικό “κούμπωμα”

Το άκρως ανησυχητικό σήμερα είναι ότι οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών, Γεραπετρίτης και Φιντάν, εμφανίζονται να “κουμπώνουν” τις δηλώσεις τους σε μια κοινή φόρμουλα συμβιβασμού για το καλώδιο. Ο μεν Γεραπετρίτης δήλωσε ότι «μόνο η Ελλάδα δίνει άδεια», αλλά άφησε ορθάνοιχτο το παράθυρο για «γραπτή ενημέρωση» προς την Τουρκία, αρκεί να μη λέγεται “αδειοδότηση”. Ο δε Φιντάν λέει ακριβώς το ίδιο: «Δεν φέρνουμε αντίρρηση στο έργο, αλλά θέλουμε γραπτή ειδοποίηση».

Αυτή η μεθόδευση βαφτίζει την τουρκική απαίτηση για κυριαρχία ως απλή “ενημέρωση”. Κατ’ ουσίαν, είτε το πεις “άδεια” είτε “γραπτή ενημέρωση”, αν για να ποντίσεις καλώδιο στην υφαλοκρηπίδα σου στέλνεις έγγραφο στην Άγκυρα, έχεις αποδεχθεί de facto ότι η περιοχή είναι υπό αμφισβήτηση.

Στο Διεθνές Δίκαιο, η συμπεριφορά των κρατών δημιουργεί εθιμικό δίκαιο και προηγούμενα (acquiescence/silence). Αν ένα κράτος ζητά την άδεια ή “ειδοποιεί” εγγράφως ένα άλλο για να κάνει έργα (όπως το καλώδιο Great Sea Interconnector) σε περιοχή που θεωρεί δική του υφαλοκρηπίδα, ουσιαστικά αποδέχεται ότι η δική του κυριαρχία δεν είναι απόλυτη.

Αυτή η διολίσθηση προς τη “γραπτή ενημέρωση” κουβαλάει μια βαριά προϊστορία. Ήδη από τα τέλη του 2024, η τότε ηχηρή παραίτηση του Γενικού Γραμματέα του ΥΠΕΞ, πρέσβη Ρούσσου Κούνδουρου, είχε αποκαλύψει το μέγεθος μιας ανεξέλεγκτης διπλωματίας. Ήταν η περίοδος που η υπηρεσιακή ηγεσία παρακαμπτόταν συστηματικά μέσω άτυπων καναλιών, την ίδια ώρα που ο Χακάν Φιντάν επιβεβαίωνε δημόσια ότι συζητούσε με τον Έλληνα ομόλογό του όλα τα ζητήματα διμερώς και παρασκηνιακά.

Μάλιστα σήμερα, η πίεση στο πεδίο είναι τέτοια που προκάλεσε ήδη κραδασμούς στο ίδιο το έργο, καθώς η γαλλική Nexans μεταθέτει ουσιαστικά την προσπάθεια για το GSI για το 2028 επιδιώκοντας να μειώσει το ρίσκο της, γεγονός που αποδεικνύει πόσο ορθά εντοπίζεται το καλώδιο ως το “κέντρο βάρους” της τρέχουσας κρίσης.

Υπάρχει πλέον διάχυτη η αίσθηση στην κοινή γνώμη ότι η “θετική ατζέντα” είναι μια καλοστημένη παγίδα για να συρθούμε στη Χάγη ή σε μια διμερή συμφωνία πακέτο με τους όρους της Τουρκίας, χωρίς η ίδια να έχει υποχωρήσει σε τίποτα. Μήπως λοιπόν πλέουμε “Πρόσω ολοταχώς” προς τις “Πρέσπες του Αιγαίου”;

Για την Άγκυρα η επικύρωση δίνει μία (έστω ψευδεπίγραφη) “νομική βάση” για την έναρξη εφαρμογής από την Τουρκία και άλλων συμφωνιών που έχει υπογράψει με τη λιβυκή κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, ανοίγει τον δρόμο για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών σε ορισμένα υπεράκτια θαλάσσια οικόπεδα, τα οποία ενδέχεται να προκαλέσουν αντιπαράθεση με την Αίγυπτο, καθώς το τουρκολιβυκό έχει μπει “για τα καλά στο μάτι” της Αιγύπτου.

Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει το αναθεωρητικό της αφήγημα για τον καθορισμό των θαλάσσιων οικονομικών ζωνών στη Μεσόγειο, απέναντι των ελληνικών θέσεων. Ταυτόχρονα, υπάρχει το ερώτημα είναι πόσο πιθανή είναι μία νέα αντιπαράθεση, ανάλογης με εκείνη του 2020. Υποστηρίζεται ότι η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να παρασύρει τη Λιβύη σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση, με την Τουρκία από τη μία πλευρά και την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ από την άλλη.

Η Ελλάδα έχει ήδη αναθέσει στον αμερικανικό ενεργειακό κολοσσό Chevron την έρευνα για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, τις οποίες διεκδικεί και η Λιβύη. Επομένως, η προσπάθεια εφαρμογής της συμφωνίας θα μπορούσε ακόμη και να εμπλέξει τις ΗΠΑ στη διαμάχη, προκειμένου να υπερασπιστούν τα περιφερειακά συμφέροντα και την ενεργειακή στρατηγική τους. Στη Λιβύη, τα γεγονότα σπάνια εξελίσσονται μεμονωμένα και, στη σημερινή συγκυρία, σχεδόν ποτέ χωρίς γεωπολιτικές πιέσεις.

Η απομάκρυνση του Αγκίλα Σάλεχ

Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων να επικυρώσει τη συμφωνία ακολούθησε μια πολιτική κίνηση για την απομάκρυνση του επί 12 χρόνια προέδρου της, Αγκίλα Σάλεχ. Ο Σάλεχ διατηρούσε στενές σχέσεις με το Κάιρο και αρνούνταν να επικυρώσει την συμφωνία, καθώς αυτή θα επηρέαζε τα αιγυπτιακά συμφέροντα και θα ανέτρεπε μια μακροχρόνια διεθνή ισορροπία στη Λιβύη.

Στις αρχές Οκτωβρίου, ωστόσο, ο Σάλεχ αντικαταστάθηκε από τον Αλ Σαλχίν Αμπντουλναμπί αλ Ομπέιντι, σε μια κίνηση που σχεδιάστηκε από τον Σαντάμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος αποτελεί τον de facto στρατιωτικό ηγέτη της ανατολικής Λιβύης και προαλείφεται για διάδοχος του ηλικιωμένου πατέρα του. Η αντικατάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο Σάλεχ επικρίνονταν ότι είχε μετατρέψει μια κατά βάση εθιμοτυπική διοικητική θέση, εκείνη του προέδρου της Βουλής, σε πραγματικό κέντρο λήψης αποφάσεων.

Κατά τους επικριτές του, το πέτυχε παρακάμπτοντας τους κοινοβουλευτικούς κανόνες, πραγματοποιώντας ψηφοφορίες χωρίς να υπάρχει απαρτία, ή παρουσιάζοντας ως εγκεκριμένες αποφάσεις ψηφοφορίες, που υποτίθεται ότι είχαν διεξαχθεί μέσω WhatsApp, όταν αυτό εξυπηρετούσε τις πολιτικές του επιδιώξεις.

Η πλευρά Σάλεχ υποστήριζε ότι το Σώμα εκλέχτηκε από μία αντιπροσωπευτική-εκλογική διαδικασία, το 2014 (στην πραγματικότητα, την μοναδική αντιπροσωπευτική στην μετακανταφική Λιβύη) και πως η θητεία του παρατείνονταν αυτόματα μέχρι την διενέργεια νέων, νόμιμων εθνικών εκλογών – τις οποίες ήθελε η Βεγγάζη, αλλά δεν έδειχνε καμία σπουδή η κυβέρνηση της Τρίπολης, η οποία αγνόησε τις σχετικές διεθνείς δεσμεύσεις, πάντα με την συνδρομή της Τουρκίας.

Ο ρόλος του Σαντάμ Χαφτάρ

Πάντως, ο νέος πρόεδρος της Βουλής εκλέχτηκε με τις πρακτικές που κατηγορούνταν ο Σάλεχ! Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε μία κλειστή ψηφοφορία για την επικύρωση της συμφωνίας, με διαδικασίες κυριολεκτικά “fast track”, χωρίς κάποια διαβούλευση. Το αποτέλεσμα ήταν η ομόφωνη υποστήριξή της, ακριβώς αυτό που επιδίωκε ο Σαντάμ Χαφτάρ. Η εξέλιξη αποτελεί νίκη για τον νεότερο Χαφτάρ στην προσπάθειά του να αναλάβει την προεδρία, ή να καταστεί ο de facto ηγέτης ολόκληρης της Λιβύης.

Παρά το γεγονός ότι η ανάδειξη του Σαντάμ Χαφτάρ στην εξουσία έχει πλέον μετατραπεί σε άτυπο στόχο της αμερικανικής διπλωματίας στη Λιβύη, αλλά και της διαδικασίας του ΟΗΕ – ενώ υποστηρίζεται από ένα ευρύ φάσμα χωρών, από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Ρωσία, έως τη Γαλλία – το εγχείρημα εξακολουθεί να προσκρούει σε ένα θεμελιώδες εμπόδιο: Οι Λίβυοι, ιδιαίτερα οι κάτοικοι της πολυπληθέστερης δυτικής περιοχής της χώρας, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θέλουν να κυβερνηθούν από αυτόν.

Από την άλλη, αν υπάρχει κάποιος υπεύθυνος που δεν προχώρησε μία διαφανή εκλογική διαδικασία, αυτός είναι η Τρίπολη και η σύμμαχος της Τουρκία και όχι η Βεγγάζη. Πάντως, επιδεικνύοντας τη χρησιμότητά του προς την Άγκυρα, εξασφαλίζοντας την πολυπόθητη επικύρωση της συμφωνίας και προσφέροντας επιχειρηματικές συμφωνίες και στρατιωτικές συνεργασίες, ο Σαντάμ φαίνεται να επιδιώκει να προσεταιριστεί την Τουρκία, ώστε αυτή να αξιοποιήσει την επιρροή της στη δυτική Λιβύη για να διευκολύνει την άνοδό του στην εξουσία!

Η επικοινωνιακή στρατηγική του Σαντάμ και των μέσων ενημέρωσης που τον υποστηρίζουν, παρουσιάζει την επικύρωση ως μια υπεύθυνη πολιτική απόφαση, η οποία υπηρετεί το εθνικό συμφέρον και αποσκοπεί στην προώθηση της ενότητας της Λιβύης. Παράλληλα, ο Σαντάμ επιχειρεί, μέσω της Βουλής των Αντιπροσώπων, να επιβάλει νέο διοικητή στην Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης, προκειμένου να προωθήσει τα σχέδιά του για την κατάληψη της εξουσίας.

Να θυμίσουμε πως σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ (και η οικογένειά του) είχε κινηθεί παρασκηνιακά με τρόπο που είχε ευνοήσει την εκλογή του (κατ’ όνομα μεταβατικού πρωθυπουργού, όπως αποδείχτηκε) Αμπντελχαμίντ Ντμπέιμπα τον Φεβρουάριο του 2021 από το Φόρουμ για τον Πολιτικό Διάλογο στη Λιβύη, υπονομεύοντας παράλληλα τον παραδοσιακό του σύμμαχο στην ανατολική Λιβύη, τον Σάλεχ, την υποψηφιότητα του οποίου στήριζε η Αίγυπτος!

Ο λόγος της τότε στάσης Χαφτάρ έχει να κάνει με φόβους περί υποσκελισμού της εξουσίας του, ειδικά μετά την στρατιωτική του υποχώρηση, στην λογική ακριβώς του “διαίρει και βασίλευε”. Η δε εκλογή Ντμπέιμπα, στελέχους της πετρελαϊκής νομενκλατούρας επί Καντάφι και σταθερού συμμάχου της Τουρκίας, είχε σημαδευτεί και από καταγγελίες για χρηματισμό. Προφανώς και η εκλογή του 2021 είχε γίνει από ένα είδος “κονκλαβίου” και όχι από μία αντιπροσωπευτική διαδικασία, αυτήν του Κοινοβουλίου.

Οι διεθνείς αντιδράσεις

Η Ελλάδα και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της αντέδρασαν αναμενόμενα. Εξέδωσαν αυστηρές ανακοινώσεις, κατηγορώντας την Τουρκία και χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «άκυρη και ανυπόστατη» και αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο, όπως πραγματικά είναι. Όμως, η αντίδραση αυτή, αν και βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο, αντανακλά ταυτόχρονα την περιορισμένη δυνατότητα επιρροής τους στις εξελίξεις.

Γαλλία και Ελλάδα (η πρώτη περισσότερο, η δεύτερη λιγότερο, αν θυμηθούμε και τις δηλώσεις Ντόκου ότι “ο Χαφτάρ μετράει μέρες”) είχαν προσφέρει στήριξη στον Χαφτάρ, στην προσπάθεια του να καταλάβει την Τρίπολη – βέβαια η Ελλάδα αποκλειστικά πολιτική.  Όμως, η λιβυκή πολιορκία της Τρίπολης, συνέβαλε στην εδραίωση της τουρκικής παρουσίας στη χώρα, καθώς η τότε κυβέρνηση Σαράζ είχε δώσει “γη και ύδωρ” στην Τουρκία για να διασωθεί, κάτι που τελικώς κατάφερε. Επιπλέον, ο Χαφτάρ συνέχισε να διατηρεί αγαστές σχέσεις με την Μόσχα, χωρίς ταυτόχρονα “να τα σπάσει” με τις ΗΠΑ, αλλά και με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η σύγκρουση οδήγησε στην αρχική υπογραφή της συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες με τη λιβυκή κυβέρνηση της Τρίπολης και σε μία αμυντική συμφωνία. Οι δε Ευρωπαίοι σε καμία περίπτωση δεν μπορούσαν να υποσκελίσουν την τουρκική στήριξη στην κυβέρνηση της Τρίπολης – με drones, οπλισμό, μισθοφόρους, εκπαίδευση, παρουσία τακτικών τουρκικών στρατευμάτων, μεταφερόμενους τζιχαντιστές από την Συρία, βάσεις κτλ – στήριξη που ήταν καθοριστική για την επιβίωση της και στην αναχαίτιση της πολιορκίας του Χαφτάρ.

Η δε αισιοδοξία των Ευρωπαίων διατηρήθηκε ακόμη και όταν η οικογένεια Χαφτάρ συνέχισε να αναπτύσσει σχέσεις εξάρτησης με τη Ρωσία, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούσε τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο πίεσης και εκβιασμού προς την Αθήνα και άλλα κράτη της νότιας Ευρώπης.

Η στάση Χάφταρ στον εμφύλιο του Σουδάν, όπου στηρίζει τους παραστρατιωτικούς του RSF – που στηρίζουν και τα Εμιράτα – και όχι τον τακτικό στρατό που στηρίζει η Αίγυπτος, δείχνει ότι πρόκειται για έναν απρόβλεπτο παράγοντα που δρα πρωτίστως με βάση τα δικά του συμφέροντα. Θυμίζουμε πως ο ρόλος της Αιγύπτου στην αποτροπή μιας εισβολής των δυνάμεων της Τρίπολης (συνεπικουρούμενες από την Τουρκία) για την κατάληψη της Σύρτης – κάτι που έμοιαζε βέβαιο μετά την αποτυχία του Χαφτάρ να καταλάβει την λιβυκή πρωτεύουσα, το 2019 – υπήρξε καθοριστικός.

Τα συμφέροντα των εμπλεκομένων

Παρότι η τουρκολιβυκή συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες συγκρούεται με τις αιγυπτιακές θέσεις για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων της χώρας και η Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO) θα μπορούσε να ξεκινήσει έρευνες στα συγκεκριμένα ύδατα, ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για το Κάιρο είναι η απώλεια του Αγκίλα Σάλεχ και η αυξανόμενη δυσκολία διατήρησης καλών σχέσεων με όλους τους εμπλεκόμενους.

Κατά την οπτική της Άγκυρας, η βελτίωση των σχέσεων Τουρκίας-Αιγύπτου και τα κοινά συμφέροντα στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου δημιουργούν σημαντικές προοπτικές για μια συμφωνία που θα μπορούσε να επιλύσει τις μεταξύ τους θαλάσσιες διαφορές – εξ’ ου και προσπαθεί να την δελεάσει με την υπογραφή ενός συμφώνου στην λογική ότι “θα δώσει περισσότερη ΑΟΖ στο Κάιρο, από, ό,τι η Αθήνα”. Την ίδια στιγμή, ερώτημα θα παραμένει η τελική στάση της Αιγύπτου, εν μέσω της αυξανόμενης αντιπαράθεσης στην Λιβύη.

Οι ΗΠΑ, προς το παρόν, φαίνεται να επιλέγουν να κρατήσουν αποστάσεις, υιοθετώντας την εκτίμηση ότι αυτή η εξέλιξη εξυπηρετεί τους στόχους τους στη Λιβύη. Ο ρόλος του Απεσταλμένου (και συμπέθερου του Τραμπ) Αμερικανο-λιβανέζου Μάσαντ Μπούλος στην επικύρωση του τουρκολιβυκού, ο οποίος μεσολάβησε μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης, υπήρξε καθοριστικός, σύμφωνα με πληθώρα δημοσιευμάτων.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο η Ουάσινγκτον θα μπορέσει να διατηρήσει αυτή την αποστασιοποιημένη στάση, λόγω των δυνητικών συμφερόντων της Chevron, αλλά και πιθανών πιέσεων από το Ισραήλ. Εξάλλου, είναι οι ΗΠΑ θα θέλουν να διατηρήσουν τον πρώτο ρόλο στις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη από τη Μεσόγειο και είναι λογικό να υπάρχει δυσπιστία προς την Τουρκία.

Οι πιέσεις από το ισχυρό ελληνικό λόμπι στις ΗΠΑ, τα δυνητικά διακυβευόμενα συμφέροντα της Chevron και η ισραηλινή επιρροή θα μπορούσαν να ωθήσουν την αμερικανική κυβέρνηση να περιορίσει τις επιπτώσεις της συμφωνίας. Ενδέχεται, επίσης, να συνειδητοποιήσει σε μεταγενέστερο στάδιο, ότι η ανεξάρτητη παραγωγή ενέργειας από την Τουρκία υπονομεύει το στρατηγικό όραμά της για διατήρηση σημαντικού ρόλου στις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη από τη Μεσόγειο.

Υπάρχουν περιθώρια για διπλωματία;

Παρά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η επικύρωση, είναι απίθανο να αλλάξει κάτι στη θάλασσα στο άμεσο μέλλον. Τα περισσότερα από τα θαλάσσια οικόπεδα στα οποία πρόκειται να πραγματοποιήσει έρευνες η TPAO βρίσκονται εντός των λιβυκών υδάτων, ενώ υπάρχουν περιθώρια ευρύτερων διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο για το ένα οικόπεδο που δεν εμπίπτει σε αυτήν την κατηγορία. Επιπλέον, λόγω του αργού ρυθμού υλοποίησης τέτοιων ενεργειακών έργων, το ζήτημα δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα.

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ξεκινήσει συνομιλίες με τη Λιβύη για τη διευθέτηση του ζητήματος της Κρήτης. Πρόκειται για έναν πιο περιορισμένο και δυνητικά διαχειρίσιμο στόχο, σε σύγκριση με την πλήρη ακύρωση της συμφωνίας. Ωστόσο, εάν η διπλωματία αποτύχει, τα δύο θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης, όπου η Chevron και η ελληνική ενεργειακή εταιρεία HELLENiQ ENERGY πραγματοποιούν ήδη έρευνες, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια αντιπαράθεση ανάλογη με εκείνη που σημειώθηκε ανοιχτά της Κύπρου το 2020, όπου η Τουρκία είχε στείλει ως και πολεμικά πλοία, προκαλώντας μετωπική αντιπαράθεση με τη Γαλλία.

Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν τελικά να επιστρέψουν ως μπούμερανγκ και να επηρεάσουν την ίδια τη Λιβύη. Ενώ ο Σαντάμ θεωρεί ότι έχει εξασφαλίσει ένα τετελεσμένο γεγονός, η κυβέρνηση της Τρίπολης εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό βάρος, καθώς είναι η πλευρά που υπέγραψε τη συμφωνία και αποτελεί ακόμα την διεθνή αναγνωρισμένη κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία δεν μπορεί απλώς να την εγκαταλείψει. Είναι χαρακτηριστικό δε πως ο Σαντάμ μετέβη στο Κάιρο μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού, κάτι για το οποίο η Αίγυπτος αντέδρασε δημοσίως.

Η Άγκυρα θα πρέπει, επίσης, να αντλήσει διδάγματα από την εμπειρία της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Αιγύπτου και άλλων χωρών: Εάν ο Σαντάμ πετύχει τον στόχο του και εξασφαλίσει επιρροή στην Τρίπολη, ή ακόμη και αν οι υποστηρικτές του δεν καταφέρουν να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και να διευκολύνουν την επιβολή μιας πολιτικά ανέφικτης συμφωνίας για την ανάδειξή του στην προεδρία, η Τουρκία θα μπορούσε ξαφνικά να αντιμετωπίσει πρόβλημα.

Το βασικό συμπέρασμα από αυτή τη δραματική τροπή των γεγονότων είναι ότι η προώθηση βραχυπρόθεσμων στόχων μέσω ενδιάμεσων συμμάχων και τοπικών παραγόντων δεν εγγυάται το επιθυμητό μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα…

«Η Ελλάδα εισηγείται παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία που θα απελευθερώσει κρίσιμες εμπορικές οδούς, συγκρατώντας το κόστος ζωής σε όλη την υφήλιο», υπογράμμισε. «Είναι μία παγκόσμια αναταραχή στην οποία δεν μπορεί να απαντήσει καμιά εθνική πολιτική. Ξέρω ότι πολλά νοικοκυριά μας δοκιμάζονται, κάνουμε ό,τι είναι καλύτερο. Τα αποθέματα από τη συνετή οικονομική μας πολιτική μας κάνουν συγκρατημένα αισιόδοξους», επισήμανε.

«Επιλογή μας να εξαντλήσουμε τη θητεία μας χωρίς να πέσουν οι ρυθμοί του κυβερνητικού έργου. Το έργο μας είναι το διαβατήριο αξιοπιστίας μας», σημείωσε και πρόσθεσε πως έως το τέλος της βουλευτικής περιόδου, 90 προτεραιότητές μας θα πρέπει να έχουν γίνει πράξεις. «Η καλύτερη απάντηση στον μίζερο μηδενισμό της αντιπολίτευσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι κυβερνητικές προτεραιότητες μέχρι τις εκλογές

Οικονομία: εφαρμογή φορολογικών παρεμβάσεων ΔΕΘ και νέες ρυθμίσεις που ενισχύουν μεγάλα αναπτυξιακά έργα, ιδίως στην μεταποίηση,

• Υποδομές: Flyover της Θεσσαλονίκης και παράδοση ακόμη 25 χιλιομέτρων του ΒΟΑΚ στην Κρήτη,
• Εργασία: νέα αύξηση κατώτατου μισθού, ώστε να φτάσει τα 1.000 ευρώ στις αρχές του ’28 – επέκταση Ψηφιακής Κάρτας και προστασία εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες,
• Στέγη: επιτάχυνση προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», κοινωνικής αντιπαροχής και ανέγερσης κατοικιών σε ανενεργά στρατόπεδα,
• Υγεία: ενίσχυση πρόληψης και συμβούλου υγείας,
• Παιδεία: προετοιμασία για Εθνικό Απολυτήριο και ολοκλήρωση ανακαινίσεων ακόμη 500 σχολείων – παράδοση δύο φοιτητικών εστιών – σε Πάντειο και Τρίπολη,
• Κράτος: αναβάθμιση της «Διαύγειας» και πλήρης σύνδεση Πολεοδομιών με Κτηματολόγιο – επιστράτευση Τεχνολογίας σε διαχείριση δικαστικών υποθέσεων και σε ελέγχους δόμησης,
• Πολιτική Προστασία, Προστασία Πολίτη: βελτίωση «112» και επιτήρηση κυκλοφορίας στους δρόμους – λειτουργεία νέων Γραφείων κατά της Οικογενειακής Βίας.
• Ολοκλήρωση θαλάσσιων πάρκων, Πολεοδομικού Σχεδιασμού και έργων για τη λειψυδρία.
  Άμυνα: μετά τη δεύτερη φρεγάτα «Νέαρχος», παραλαβή ακόμη 7 ελικοπτέρων Romeo, και παραγωγή ελληνικών drones.

Ο Βενιζέλος για Μητσοτάκη

Σαφές μήνυμα υπέρ της στήριξης των ελληνικών θέσεων στα διεθνή fora, ανεξαρτήτως κομματικών διαφορών, έστειλε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, υπογραμμίζοντας ότι θεωρεί υποχρέωσή του να υποστηρίζει τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν εκπροσωπεί τη χώρα στον ΟΗΕ και υπερασπίζεται τις ελληνικές θέσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με στενά κομματικά κριτήρια, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του για την απουσία ουσιαστικής συναίνεσης σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας.

Μιλώντας τη Δευτέρα (02.11.2026) στο MEGA NEWS 104,6, ο Ευάγγελος Βενιζέλος εξήγησε ότι η υποστήριξή του στον Μητσοτάκη για την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν συνιστά πολιτική προσέγγιση με την κυβέρνηση, αλλά στάση ευθύνης απέναντι στα εθνικά συμφέροντα. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε δύο τοποθετήσεις της τουρκικής αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ, τις οποίες χαρακτήρισε αξιοσημείωτες, ενώ άσκησε κριτική στο πολιτικό κλίμα που διαμορφώνεται ενόψει των εκλογών του 2027.

Αφορμή για τη συζήτηση αποτέλεσε το άρθρο του Ευάγγελου Βενιζέλου στο “Βήμα της Κυριακής”, με τίτλο «Η προεκλογική δοκιμασία της εθνικής στρατηγικής», το οποίο προκάλεσε συζήτηση για τη στάση του απέναντι στον πρωθυπουργό.

Ερωτηθείς από τη Ράνια Τζίμα εάν αποφάσισε να υποστηρίξει τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρέπεμψε στην ιστορική συνέχεια της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αναφερόμενος στη συμβολή του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Ανδρέα Παπανδρέου στη διαμόρφωση της εθνικής στρατηγικής. «Όταν η χώρα μιλάει στον ΟΗΕ και μάλιστα ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, μιλάει η χώρα», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι «δεν μιλάει το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, δεν μιλάει ο εκάστοτε πρωθυπουργός, στην προκειμένη περίπτωση ο κύριος Μητσοτάκης».

Στη συνέχεια, διατύπωσε με σαφήνεια τη θέση του για την παρέμβαση του πρωθυπουργού. «Όταν λοιπόν πηγαίνει ο Έλληνας πρωθυπουργός, ο νόμιμος, ο δημοκρατικά νομιμοποιημένος, όποιος κι αν είναι, στον ΟΗΕ και μάλιστα ως προεδρεύων και μιλάει για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, είναι δική μου υποχρέωση να τον υποστηρίξω», ανέφερε.

«Και θα τον υποστηρίξω, όπως θα υποστηρίξω οποιονδήποτε Έλληνα εκπρόσωπο, είτε είναι πρέσβης, είτε είναι υπουργός, είτε πρωθυπουργός, αγωνίζεται να παρουσιάσει τις ελληνικές θέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας», πρόσθεσε. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος διευκρίνισε, πάντως, ότι η παρουσίαση των ελληνικών θέσεων δεν ισοδυναμεί με επίσημη προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας ούτε συνοδεύτηκε από αίτημα έκδοσης ψηφίσματος.

Οι δηλώσεις της Τουρκίας στον ΟΗΕ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών σε δύο τοποθετήσεις του Τούρκου μόνιμου αντιπροσώπου στο Συμβούλιο Ασφαλείας, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν διπλωματική σημασία. Όπως εξήγησε, ο Τούρκος διπλωμάτης τοποθετήθηκε μετά την αποχώρηση του Μητσοτάκη από τη συνεδρίαση, παρουσία της μόνιμης αντιπροσώπου της Ελλάδας.

Η πρώτη αναφορά αφορούσε την κυριαρχία των ελληνικών νησιών. Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο Τούρκος εκπρόσωπος δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό και την κυριαρχία τους. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση παρουσιάζει ενδιαφέρον σε σχέση με προηγούμενες τουρκικές επιστολές, στις οποίες η Άγκυρα είχε συνδέσει το καθεστώς στρατιωτικοποίησης ορισμένων νησιών με ζητήματα κυριαρχίας.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διαχωρίζει την κυριαρχία των νησιών από την επήρειά τους στην οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας.

Η δεύτερη αναφορά αφορούσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. «Είπε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι διμερές, είναι Τουρκία και Λιβύη», ανέφερε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, μεταφέροντας στη συνέχεια τη διατύπωση του Τούρκου αντιπροσώπου: «Δεν θεωρούμε ότι δεσμεύει τρίτες χώρες». Κατά την ερμηνεία του, η συγκεκριμένη θέση συνιστά αναγνώριση ότι το μνημόνιο δεν δεσμεύει την Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι η Άγκυρα εγκαταλείπει τις διεκδικήσεις της για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη σημασία των διαπραγματεύσεων και της δυνατότητας προσφυγής σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα, αναφερόμενος παράλληλα στη στάση της Λιβύης και στις κινήσεις της Αιγύπτου.