Την ίδια στιγμή, η πλειοψηφία των πολιτών τάσσεται υπέρ μίας κυβερνητικής αλλαγής (69,5%), ενώ υπάρχει διχασμός σχετικά με το ενδεχόμενο αυτοδύναμης κυβέρνησης ή συνεργασίας. Ειδικότερα, στην πρόθεση ψήφου, τα ποσοστά διαμορφώνονται ως εξής:

ΝΔ 23,8%
ΕΛΑΣ 14,4%
ΠΑΣΟΚ 9,1%
Ελπίδα 7,2%
Ελληνική Λύση 7,1%
ΚΚΕ 6%
Πλεύση Ελευθερίας 4,1%
Φωνή Λογικής 2,7%
ΜέΡΑ25 2,5%

Το 69,5% θέλει κυβερνητική αλλαγή και συγκεκριμένα το 13,2% λέει ότι μάλλον πρέπει να υπάρξει και το 56,3% ότι σίγουρα πρέπει να υπάρξει, ενώ το 25,8% πιστεύει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η ΝΔ αξίζουν μία τρίτη κυβερνητική θητεία (12,3% σίγουρα και το 13,5% μάλλον).

Το 45,1% θέλει αυτοδύναμη κυβέρνηση ενώ το 43,7% κυβέρνηση συνεργασίας. Όσοι τάσσονται υπέρ της αυτοδυναμίας, το 42,2% θέλει ΝΔ, το 12,4% ΕΛΑΣ και το 9,4% ΠΑΣΟΚ.

Στην αναγωγή στο σύνολο, τα ποσοστά είναι ως εξής:

ΝΔ 29%
ΕΛΑΣ 17,6%
ΠΑΣΟΚ 11,1
Ελπίδα για τη Δημοκρατία 8,8
Ελληνική Λύση 8,7%
ΚΚΕ 7,3%
Πλεύση Ελευθερίας 5%
Φωνή Λογικής 3,3%
ΜέΡΑ25 3%

Η δημοσκόπηση της PULSE

Την πρώτη θέση διατηρεί η ΝΔ σύμφωνα με τη νέα δημοσκόπηση της Pulse που διενεργήθηκε για λογαριασμό του ΣΚΑΪ, με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα να ακολουθεί με ενισχυμένα ποσοστά σε σύγκριση με τη προηγούμενο γκάλοπ της ίδιας εταιρείας. Στην πρόθεση ψήφου η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 26%, σημειώνοντας οριακή άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση (25,5%).

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Τσίπρα με 15%, καταγράφοντας αύξηση από το 13,5% της προηγούμενης δημοσκόπησης και εδραιώνοντας τη θέση της ως δεύτερης πολιτικής δύναμης. Η διαφορά των δυο πρώτων κομμάτων υπολογίζεται στις 11 ποσοστιαίες μονάδες.

Ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ με 10%, χωρίς μεταβολή, ενώ η ΕΛΠΙΔΑ για τη Δημοκρατία συγκεντρώνει 7,5%, έναντι 9,5% στην προηγούμενη μέτρηση. Η Ελληνική Λύση εμφανίζεται ενισχυμένη, φτάνοντας στο 7% από 5,5%, ενώ το ΚΚΕ διατηρεί τις δυνάμεις του στο 6%. Στις επόμενες θέσεις βρίσκονται η Πλεύση Ελευθερίας με 4,5% και η Φωνή Λογικής με 3%, ποσοστά αμετάβλητα σε σχέση με την προηγούμενη δημοσκόπηση. Κάτω από το όριο του 3% βρίσκονται το ΜέΡΑ25 με 2,5%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 2%, οι Δημοκράτες και η Νίκη με 1% έκαστος, ενώ η κατηγορία «Άλλο κόμμα» συγκεντρώνει 2,5%.

Την ίδια ώρα, η έρευνα καταγράφει ότι οι αναποφάσιστοι παραμένουν σε διψήφιο ποσοστό, φτάνοντας το 11%, ενώ το 1,5% δηλώνει ότι προσανατολίζεται σε αποχή, λευκό ή άκυρο. Οι αναποφάσιστοι εξακολουθούν έτσι να αποτελούν κρίσιμη δεξαμενή ενόψει των επόμενων πολιτικών εξελίξεων, καθώς η τελική τους στάση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τους εκλογικούς συσχετισμούς.

Σταθερά στην κορυφή των προβλημάτων που απασχολούν τους πολίτες βρίσκεται η ακρίβεια. Συγκεκριμένα, το 46% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει την ακρίβεια ως το σημαντικότερο ζήτημα που αντιμετωπίζει η χώρα, ενώ ένα επιπλέον 43% τη θεωρεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα.

Την ίδια ώρα, αυξάνεται η ανησυχία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Το 56% των πολιτών δηλώνει ότι ανησυχεί «αρκετά έως πολύ» για τις εξελίξεις στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με τον Μάιο (55%) και τον Μάρτιο (53%). Αντίθετα, το 22% εκφράζει μέτρια ανησυχία, ενώ το 17% δηλώνει ότι ανησυχεί λίγο ή καθόλου.

Πολιτικές εξελίξεις

Όσον αφορά τις πολιτικές εξελίξεις, το 46% των ερωτηθέντων εκφράζει την επιθυμία να διεξαχθούν εθνικές εκλογές μέσα στο 2026, αποτυπώνοντας την τάση σημαντικού μέρους της κοινής γνώμης για προσφυγή στις κάλπες πριν από την ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας.

Μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 72% τάσσεται υπέρ της εξάντλησης της τετραετίας και της διεξαγωγής εκλογών μέσα στο 2027, ποσοστό που διαμορφώνεται στο 39% για τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και στο 18% για όσους επιλέγουν την Ελληνική Λύση. Αντίθετα, οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ εμφανίζονται συντριπτικά υπέρ της προσφυγής στις κάλπες μέσα στο 2026 σε ποσοστό 78%, ενώ το ίδιο επιθυμεί το 64% των ψηφοφόρων του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού. Αντίστοιχα, το 60% των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης και το 48% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ προκρίνουν εκλογές εντός του 2026.

Σε ό,τι αφορά τη μορφή της επόμενης κυβέρνησης, προβάδισμα έχει μια αυτοδύναμη κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, το 45% δηλώνει ότι προτιμά μια αυτοδύναμη κυβέρνηση, έναντι 38% που επιθυμεί κυβέρνηση συνεργασίας. Το 11% απαντά ότι δεν έχει διαφορά ποιο μοντέλο θα προκύψει, ενώ το 6% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.

Το 91% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας επιθυμεί αυτοδύναμη κυβέρνηση, ενώ μόλις το 5% προκρίνει κυβέρνηση συνεργασίας. Αντίθετα, στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ το 56% τάσσεται υπέρ κυβερνήσεων συνεργασίας και το 34% υπέρ της αυτοδυναμίας. Στην Ελληνική Λύση οι απόψεις είναι πιο μοιρασμένες, με το 37% να επιλέγει κυβέρνηση συνεργασίας και το 36% αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Στον χώρο της ΕΛΑΣ, το 58% των ψηφοφόρων προτιμά κυβέρνηση συνεργασίας έναντι 32% που επιθυμεί αυτοδυναμία. Αντίστοιχα, στους ψηφοφόρους της «ΕΛΠΙΔΑΣ» το 51% επιλέγει συνεργασίες και το 32% αυτοδύναμη κυβέρνηση. Στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων ή όσων δεν τοποθετούνται κομματικά, το 44% προκρίνει κυβέρνηση συνεργασίας και το 30% αυτοδύναμη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι απαντήσεις για τις πιθανές μετεκλογικές συνεργασίες. Μεταξύ των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας, το 52% θεωρεί ως πρώτη επιλογή μια συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, ενώ το 32% δεν επιθυμεί καμία συνεργασία. Από την πλευρά των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 20% προκρίνει συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, το 18% με την ΕΛΑΣ, ενώ το 29% δηλώνει ότι δεν επιθυμεί συνεργασία με κανένα κόμμα.

 Η δημοσκόπηση για το Κόμμα Σαμαρά

Η συντριπτική πλειονότητα εμφανίζεται αρνητική, καθώς το 64% απαντά «σίγουρα όχι» και το 15% «μάλλον όχι». Ωστόσο, το 5% δηλώνει ότι θα τον ψήφιζε «σίγουρα», ενώ το 8% απαντά «μάλλον ναι». Στην ερώτηση για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατηρεί την πρώτη θέση με 30%, ενώ ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας με 17%, ποσοστό ίδιο με εκείνο όσων απαντούν ότι δεν θεωρούν κατάλληλο «κανέναν». Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, συγκεντρώνει 7%.

Στις υπόλοιπες επιλογές για την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Βελόπουλος καταγράφει 7%, η Μαρία Καρυστιανού 5%, ο Δημήτρης Κουτσούμπας και η Ζωή Κωνσταντοπούλου από 4%, ενώ η Αφροδίτη Λατινοπούλου και ο Γιάνης Βαρουφάκης συγκεντρώνουν από 2%.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) αντλεί τη μεγαλύτερη δυναμική από τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το 54% των ψηφοφόρων του δηλώνει ότι προτίθεται να τη στηρίξει. Παράλληλα, προσελκύει το 12% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 8% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ και το 5% όσων ψήφισαν Νέα Δημοκρατία. Από την άλλη πλευρά, η ΕΛΠΙΔΑ για τη Δημοκρατία συγκεντρώνει πιο περιορισμένες διαρροές από τα υπόλοιπα κόμματα. 6% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 5% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 4% από τον ΣΥΡΙΖΑ και το 4% από το ΚΚΕ.

Εκτίμηση ψήφου

Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, συγκεντρώνοντας 30%, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) με 17%. Η διαφορά τους υπολογίζεται στις 13 ποσοστιαίες μονάδες Τρίτη δύναμη αναδεικνύεται το ΠΑΣΟΚ με 11,5%, ενώ ακολουθεί η ΕΛΠΙΔΑ με 8,5%. Στη συνέχεια καταγράφονται η Ελληνική Λύση με 8%, το ΚΚΕ με 7%, η Πλεύση Ελευθερίας με 5% και η Φωνή Λογικής με 3,5%.

Στο πλαίσιο αυτό, η Πειραιώς οργάνωσε εκδήλωση με θέμα «Το Ελληνικό Ελαιόλαδο ως Μοχλός Ανάπτυξης: Ποιότητα και Προστιθέμενη Αξία», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), στη Σπάρτη, τη Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026. Σκοπός της εκδήλωσης ήταν να εμπλακούν από την αρχή στη δράση όλοι οι συμμετέχοντες στην αλυσίδα παραγωγής και εμπορίας ελαιόλαδου. Οι απόψεις τους και η εμπειρία τους λαμβάνονται υπόψη στη διαμόρφωση των κατάλληλων δράσεων για την περαιτέρω αναβάθμιση του κλάδου.

Μιλώντας στην εκδήλωση ο πρόεδρος της Πειραιώς κ. Γεώργιος Χαντζηνικολάου αναφέρθηκε στο στρατηγικό σχέδιο της Τράπεζας για την ανάδειξη του ελληνικού ελαιόλαδου διεθνώς τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι: «Η Πειραιώς έχει δεσμευτεί στρατηγικά, για τη βιώσιμη ανάπτυξη της αγροτικής και κατ’ επέκταση της ελληνικής οικονομίας. Διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη χρηματοδότηση του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα με τις συνολικές χρηματοδοτήσεις να ξεπερνούν το 1,5 δισ. ευρώ».

Σε συζήτηση με θέμα «Σύγχρονες καλλιεργητικές τεχνικές της ελιάς στο υφιστάμενο περιβάλλον της κλιματικής αλλαγής», αναδείχθηκε η αναγκαιότητα ενημέρωσης και εκπαίδευσης των παραγωγών σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ειδικά στην περιοχή της Λακωνίας και οι δυνατότητες της τεχνολογίας για τη βελτίωση της ποιότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Ο κ. Πέτρος Ρούσσος, Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, έθεσε ως ακρογωνιαίο λίθο  τη συνεχή  εκπαίδευση των  ελαιοκαλλιεργητών και τις συνεργασίες μεταξύ των παραγωγών. Η κα Ιωάννα Μηλιώνη, από το Εργαστήριο Γευσιγνωσίας Ελαιολάδου Καλαμάτας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ανέδειξε τη σημασία της οργανοληπτικής ανάλυσης των ελαιόλαδων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητάς τους και την προβολή των ανώτερων ποιοτικών τους χαρακτηριστικών. Ο κ. Δημήτρης Βολουδάκης από τη Νέα Γεωργία Νέα Γενιά τόνισε τη συμβολή της πολιτείας στη χρηματοδότηση κυρίως αρδευτικών έργων, καθώς η κλιματική αλλαγή επιτάσσει τη στροφή σε αρδευτικές καλλιέργειες. Ο κ. Ιωάννης Μαυρουδής, αντιπρόεδρος της Neuropublic ανέπτυξε την υιοθέτηση της σύγχρονης τεχνολογίας, ώστε η ελαιοκαλλιέργεια να γίνει κερδοφόρα.

Τις εμπειρίες τους από τις νέες πρακτικές προσέγγισης στην εμπορία του ελαιόλαδου, στη διεθνή αγορά κατέθεσαν οι κ.κ. Γιώργος Σακελλαρόπουλος, παραγωγός-ιδιοκτήτης της Sakellaropoulos Organic Farms, Χριστίνα Στριμπάκου, παραγωγός-ιδιοκτήτρια της LIÁ Olive Oil & LIÁ Olive Oil Hub και Παναγιώτης Ντανάκας, Διευθυντής Αγροτικού Συνεταιρισμού Ελαιόλαδου Μολάων–Πακίων Λακωνίας.

Η εκδήλωση έκλεισε με την ομιλία του κ. Αλκιβιάδη Αλεξάνδρου, Γενικού Διευθυντή Αγροτικής Τραπεζικής της Πειραιώς, ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στη στρατηγική σημασία της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται να γίνουν στην αλυσίδα αξίας του ελαιόλαδου, από την παραγωγή, τη συγκομιδή και την ελαιοποίηση μέχρι την τυποποίηση, την εμπορία και την κατανάλωση.

Τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης και οι ορισμένοι σχολιαστές πανηγυρίζουν. Ακόμη και εθνικιστές λένε ότι «πρέπει να του το αναγνωρίσουμε». Τα πήγε περίφημα, υποστηρίζουν. Και πράγματι, αυτή είναι η εικόνα. Ο δε Ερντογάν κάλεσε τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ Σαράα, και τον Ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι να συναντηθούν με τον Τραμπ. Δήλωσε ότι θα συμβάλει στην ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στον πόλεμο της Ουκρανίας. Η Άγκυρα τοποθέτησε τον εαυτό της έτσι, ώστε κάθε δρόμος να περνά μέσα από αυτήν. Αυτό είναι το αφήγημα που επιθυμεί να προβάλλει η Άγκυρα, και φαίνεται πως πολλοί ηγέτες το αποδέχονται.

Ο Τραμπ αντιγράφει τον Ερντογάν!

Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της χώρας, ο Ερντογάν εμφανίζεται πανίσχυρος: Χρησιμοποιεί το νομικό σύστημα ως εργαλείο πίεσης απέναντι στην αντιπολίτευση, ενώ διατηρεί τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, της γραφειοκρατίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της Δικαιοσύνης και των επιχειρηματικών ελίτ. Αυτοί είναι ορισμένοι από τους λόγους για τους οποίους ο Τραμπ τον θαυμάζει.

Ο τρόπος με τον οποίο απομάκρυνε τα εμπόδια που θεωρούσε ανεπιθύμητα· πώς δημιούργησε ένα σύστημα ελεγχόμενης ενημέρωσης· πώς αναμόρφωσε τα πανεπιστήμια σύμφωνα με το δικό του όραμα· πώς οικοδόμησε ένα δίκτυο πολιτικής και επιχειρηματικής επιρροής· πώς αξιοποιεί την εξωτερική πολιτική ως εργαλείο ισχύος. Όλα αυτά, και ακόμη περισσότερα, έχουν ενισχύσει την αγάπη του Τραμπ προς τον Ερντογάν.

Πρόκειται για μια σχέση θαυμασμού, η οποία όμως κρύβει κινδύνους. Είναι επικίνδυνη, όχι μόνο επειδή ο Τραμπ βλέπει στον Ερντογάν ένα μοντέλο εδραίωσης ενός συγκεντρωτικού συστήματος εξουσίας, αλλά και επειδή αισθάνεται ενισχυμένος από το παράδειγμά του. Όταν βρίσκεται δίπλα στον Τούρκο πρόεδρο, ο Τραμπ υιοθετεί ακόμη περισσότερο τον επιθετικό και προσωπικό τόνο του. Ο Ερντογάν μπορεί να είναι πιο σύνθετος, πιο μεθοδικός και πιο εκλεπτυσμένος πολιτικά από τον Τραμπ, όμως η απαξιωτική στάση του απέναντι σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες μπορεί, ορισμένες φορές, να εκφράζεται εξίσου ωμά και άμεσα.

Πονηρός Τραμπ

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που συμβαίνει όταν αυτοί οι δύο ηγέτες βρίσκονται μαζί. Με τον πονηρό αλλά και απρόβλεπτο τρόπο που τον χαρακτηρίζει, ο Τραμπ χρησιμοποιεί τον Ερντογάν για να στείλει μηνύματα προς εκείνους που δεν συμπαθεί ή άλλαξε γνώμη εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Αυτό ακριβώς έκανε στη Σύνοδο με τον Νετανιάχου. Ξεστόμισε έναν ισχυρισμό που ο Ερντογάν δεν έχει διατυπώσει ποτέ και που κανείς στην κυβέρνησή του δεν έχει αναφέρει:

Ότι η Τουρκία ίσως να είχε εισέλθει στον πόλεμο του Ιράν στο πλευρό της Τεχεράνης! Οι δύο ηγέτες [Ερντογάν-Νετανιάχου] βρίσκονται ήδη σε αντιπαράθεση για τη Γάζα και τη Συρία, όπου το Ισραήλ επιχειρεί να περιορίσει την τουρκική επιρροή. Προς το παρόν, ο Τραμπ επιλέγει να επιπλήξει το ένα “άτακτο παιδί” αντί του άλλου και βάζει στο στόχαστρο εκείνο στο Τελ Αβίβ. Έναν μήνα αργότερα θα μπορούσε να κάνει ακριβώς το ίδιο στον Ερντογάν!

Προφανώς, στην Άγκυρα γνωρίζουν πόσο απρόβλεπτη και ευμετάβλητη είναι η σχέση Τραμπ-Ερντογάν, ακόμη κι αν οι φιλοκυβερνητικοί και ορισμένοι δυτικοί σχολιαστές, των οποίων οι “αναλύσεις” έχουν ελάχιστο πνευματικό βάρος, δεν το αντιλαμβάνονται. Πάνω απ’ όλα, πρόκειται για μια προσωπική σχέση. Δεν είναι μια σχέση που βασίζεται ανάμεσα σε δύο κράτη, αλλά ανάμεσα σε δύο άνδρες, γεγονός που την καθιστά εξαρτημένη σχεδόν από τα πάντα: Από τη διάθεση του Τραμπ ή, εξίσου, του Ερντογάν.

Απρόβλεπτη σχέση – Ενδεχόμενες συνέπειες

Αυτό που θα έπρεπε να ανησυχεί περισσότερο τους φανατικούς υποστηρικτές του Τραμπ και τους οπαδούς του κινήματος MAGA είναι ότι, σε μια περίοδο βαθιάς αναδιαμόρφωσης της παγκόσμιας τάξης και ιδιαίτερα της Μέσης Ανατολής, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να τροφοδοτείται η ήδη τεταμένη αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ. Τα μεγάλα γεγονότα, οι πόλεμοι και οι συγκρούσεις συχνά ξεκινούν από μια μικρή σπίθα, η οποία πυροδοτεί χρόνια συσσωρευμένων εντάσεων, δυσαρέσκειας και αντιπαραθέσεων.

Και όταν η πολεμική μηχανή αρχίσει να κινείται, είναι δύσκολο να θυμηθεί κανείς το φαινομενικά τυχαίο γεγονός που την έθεσε σε κίνηση. Αυτή τη δεδομένη στιγμή, ο Τραμπ βλέπει στο μυαλό του την περιοχή σαν μια παράσταση με πρωταγωνιστές το Ισραήλ, το Ιράν και την Τουρκία. Είναι ένα εξαιρετικά εύφλεκτο παιχνίδι. Και η αγάπη του για τον Ερντογάν δεν θα σώσει ούτε την Τουρκία, ούτε κανέναν άλλον, αν ένα και μόνο λάθος θέσει σε κίνηση αυτή τη μηχανή.

Με συνέπεια στη δέσμευσή του για την ανάδειξη και προώθηση των βέλτιστων πρακτικών ενσωμάτωσης και εφαρμογής των αρχών του ESG και της Βιώσιμης Ανάπτυξης, το Ινστιτούτο Εταιρικής Ευθύνης – CRI, για 18η συνεχόμενη χρονιά,  διοργάνωσε με επιτυχία τον ετήσιο θεσμό CR Index Awards, αναδεικνύοντας τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς που ξεχώρισαν για τη μετρήσιμη υπευθυνότητά τους.

Παραλαμβάνοντας το Gold βραβείο, η Μαρία Ξυτάκη, Group Corporate Affairs, Communications and ESG Senior Manager του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη, ανέφερε:

«Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που μόλις σε έναν χρόνο καταφέραμε να ανέβουμε στην Gold βαθμίδα του Corporate Responsibility (CR) Index 2025-2026 συμπληρώνοντας ένα ερωτηματολόγιο 500 ερωτήσεων και υποερωτημάτων και 342 σελίδων. Νιώθουμε ότι στο ταξίδι της βιωσιμότητας, είμαστε συνοδοιπόροι με όλους εσάς, τους οργανισμούς που επιλέγουμε να λειτουργούμε με υπευθυνότητα επιδεικνύοντας μετρήσιμα αποτελέσματα. Ο πυρήνας της βιωσιμότητας δε βρίσκεται στους δείκτες και τη συμμόρφωση, αλλά στην ηγεσία με σκοπό, στη βούληση και την αποφασιστικότητα. Στον Όμιλο Επιχειρήσεων Σαρακάκη και την Kinsen, για πρώτη φορά φέτος, και χωρίς να αποτελεί υποχρέωση ακόμα για εμάς, δημοσιεύουμε τις Εκθέσεις Βιωσιμότητας 2025 οι οποίες έχουν καταρτιστεί λαμβάνοντας υπόψιν τα νέα Ευρωπαϊκά πρότυπα European Sustainability Reporting Standards (ESRS) τα οποία προκύπτουν από την Ευρωπαϊκή οδηγία Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Στόχος μας είναι κάθε χρόνο να βελτιωνόμαστε και να ωριμάζουμε από πλευράς ESG επιδόσεων εντάσσοντας υπεύθυνες εταιρικές διαδικασίες και πρακτικές, ενσωματώνοντας σταθερά το ESG στη στρατηγική μας και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά μας. Το βραβείο αυτό ανήκει σε όλο τον οργανισμό και τους συναδέλφους που συμβάλλουν στην πρόοδο και την αριστεία μας.”

Τι είναι o Εθνικός Δείκτης CR Index

Ο Δείκτης Εταιρικής Ευθύνης (CR Index) είναι το πιο αναγνωρισμένο εργαλείο και το σημείο αναφοράς για τη συγκριτική αξιολόγηση των εταιρειών ως προς τις επιδόσεις τους στη Βιώσιμη Ανάπτυξη αναφορικά με την κοινωνία, το περιβάλλον, τους εργαζόμενους, την εταιρική διακυβέρνηση και την αγορά, βάσει 100 διεθνών κριτηρίων, που σήμερα είναι προαπαιτούμενα στους σημαντικότερους ESG δείκτες και πρότυπα. Πρόκειται για ένα χρήσιμο στρατηγικό εργαλείο το οποίο συμβάλλει στη βελτίωση των ESG Ratings, που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αξιοπιστία των εταιρειών προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και ιδιαιτέρως προς τους επενδυτές και τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.

O CR Index (Δείκτης Εταιρικής Ευθύνης) αναπτύχθηκε από το Business in the Community το 2002, σε συνεργασία με αναλυτές του City of London και εκπροσώπους επιχειρήσεων, μέσω μίας σειράς διαβουλεύσεων και εργαστηρίων στα οποία συμμετείχαν περισσότερες από 80 εταιρείες, καθώς και άλλα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη.  Στην Ελλάδα o CR Index αντιπροσωπεύεται αποκλειστικά από το Ινστιτούτο Εταιρικής Ευθύνης. Πρωταρχικός στόχος του Ινστιτούτου είναι να παρέχει στις ελληνικές επιχειρήσεις και τους οργανισμούς ένα διεθνώς αναγνωρισμένο εργαλείο αξιολόγησης των επιδόσεών τους σε θέματα ESG, για την καλύτερη ενσωμάτωσή της στη στρατηγική και την πρακτική τους.

Ακολούθως, στην Casa Bianca – Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε το σύνολο των έργων που υλοποιήθηκαν στη Β΄ Δημοτική Κοινότητα, καθώς και ο σχεδιασμός των παρεμβάσεων στην Ε΄ Δημοτική Κοινότητα (δενδροφυτεύσεις, 2 πάρκα τσέπης, 2 παιδικές χαρές, ράμπες προσβασιμότητας, επιδιορθώσεις πεζοδρομίων, παγκάκια, mural, δείκτες μνήμης κ.α.) που δρομολογούνται το επόμενο χρονικό διάστημα.

Οι παρεμβάσεις στη Β΄ Δημοτική Κοινότητα έθεσαν στο επίκεντρο την αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, την ενίσχυση του πρασίνου, τη βελτίωση της προσβασιμότητας, την ανάδειξη της ιστορίας και τον εξωραϊσμό ιστορικών τοπόσημων της πόλης.

Τα έργα περιελάμβαναν την κατασκευή 56 ραμπών ΑμεΑ σε κεντρικές οδούς, αποκαταστάσεις φθορών σε πεζοδρόμια, τοποθέτηση 100 παγκακιών σε κοινόχρηστους χώρους και εμπόδια στάθμευσης για την αποτροπή της παράνομης στάθμευσης επί των πεζοδρομίων.

Στο ίδιο πλαίσιο υλοποιήθηκε η προμήθεια και φύτευση 350 δέντρων σε κενές δενδροδόχους και πάρκα της Β΄ Δημοτικής Κοινότητας, καθώς και η φιλοτέχνηση, προμήθεια και τοποθέτηση εννέα Δεικτών Μνήμης σε κτίρια αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, για την ανάδειξη της ιστορίας της περιοχής.

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει και η καλλιτεχνική τοιχογραφία – mural με τίτλο «Συνύπαρξη», σε κτίριο επί της πλατείας Δημοκρατίας 12. Το έργο του street artist Θέμη Κωνσταντινόπουλου συνδέει συμβολικά το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Θεσσαλονίκης, αντλώντας έμπνευση από το αστικό τοπίο, τον Θερμαϊκό και τα βυζαντινά μοτίβα της πόλης. Παράλληλα, συμβάλλει στην αισθητική αναβάθμιση της δυτικής εισόδου και στην ενίσχυση της ταυτότητας της περιοχής.

Το αμέσως επόμενο διάστημα θα ξεκινήσουν και οι εργασίες για τη δημιουργία νέου πάρκου στη συμβολή της οδού Αγίων Πάντων με τη Λεωφόρο Μίκη Θεοδωράκη, επίσης στη Β΄ Δημοτική Κοινότητα, ενισχύοντας περαιτέρω το δίκτυο ελεύθερων και πράσινων δημόσιων χώρων στις γειτονιές της πόλης.

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης δήλωσε:

«Η συνεργασία του Δήμου Θεσσαλονίκης με την Τράπεζα Πειραιώς αποδεικνύει στην πράξη ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη μπορεί να έχει ουσιαστικό και μετρήσιμο αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών. Παραδίδουμε έργα στη Β΄ Δημοτική Κοινότητα που κάνουν τη γειτονιά πιο λειτουργική, πιο πράσινη, πιο προσβάσιμη και πιο ανθρώπινη. Δεν μένουμε όμως εδώ. Το επόμενο διάστημα ξεκινούν οι εργασίες για ένα νέο πάρκο στη συμβολή της Αγίων Πάντων με τη Λεωφόρο Μίκη Θεοδωράκη, ενώ η προσπάθεια συνεχίζεται και στην Ε΄ Δημοτική Κοινότητα με νέες παρεμβάσεις που βελτιώνουν την ποιότητα ζωή των πολιτών. Ευχαριστώ θερμά την Πειραιώς και προσωπικά τον κ. Χρήστο Μεγάλου για τη συμβολή του, για την προσφορά του στην κοινωνία της πόλης, στο περιβάλλον και στον Πολιτισμό. Με σχέδιο, συνέργειες και συνέπεια συνεχίζουμε να αναβαθμίζουμε τον δημόσιο χώρο και να κάνουμε τη Θεσσαλονίκη καλύτερη για τους δημότες της, μια πόλη που αξίζει να ζεις».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου δήλωσε:

«Στην Πειραιώς χρηματοδοτούμε την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και, παράλληλα, δημιουργούμε διαρκή αξία για την κοινωνία. Μέσα από το πρόγραμμα εταιρικής υπευθυνότητας EQUALL επενδύουμε σε πρωτοβουλίες με μετρήσιμο και ουσιαστικό αποτύπωμα για τους ανθρώπους και τις τοπικές κοινωνίες. Η συνεργασία μας με τον Δήμο Θεσσαλονίκης αποδεικνύει ότι όταν δημόσιος και ιδιωτικός τομέας συνεργάζονται με κοινό όραμα, μπορούν να υλοποιούν έργα που αναβαθμίζουν τον δημόσιο χώρο, ενισχύουν την προσβασιμότητα, προστατεύουν το περιβάλλον και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των πολιτών. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, κ. Στέλιο Αγγελούδη, και όλους τους συνεργάτες του Δήμου για την εξαιρετική συνεργασία και την κοινή μας δέσμευση να δημιουργούμε μεγαλύτερη αξία για την πόλη και τους ανθρώπους της. Με την ίδια συνέπεια συνεχίζουμε τις παρεμβάσεις μας, ενισχύοντας το θετικό μας αποτύπωμα στη Θεσσαλονίκη.»

Οι παρεμβάσεις στη Β΄ και στην Ε΄ Δημοτική Κοινότητα υλοποιούνται στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Τράπεζας Πειραιώς, με στόχο την αναβάθμιση των αστικών υποδομών, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, την ενίσχυση της προσβασιμότητας, της βιωσιμότητας και της κοινωνικής συνοχής.

^{Λεζάντα (από αριστερά):
Βασίλης Διαμαντάκης, Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος, Αστικού Πρασίνου και Πανίδας, Δήμος Θεσσαλονίκης
Χρήστος Μεγάλου, CEO, Τράπεζα Πειραιώς
Αγγελική Μπούκη, Head of the CEO’s Office & Corporate Responsibility, Τράπεζα Πειραιώς
Στέλιος Αγγελούδης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Μαρία Μαυροματάκη, Head of Branch Network & Retail Sales, Τράπεζα Πειραιώς
Γιώργος Λιακόπουλος, Group General Counsel, Τράπεζα Πειραιώς,
Άννα Κωνσταντίνου, Σύμβουλος Δημάρχου Θεσσαλονίκης/ Διεθνείς Σχέσεις & Προσέλκυση Δωρεών, Δήμος Θεσσαλονίκης
Πρόδρομος Νικηφορίδης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας, Δήμος Θεσσαλονίκης}

Ξένο ενδιαφέρον για την οικονομία

Όπως επισήμανε, στο παρελθόν στο άκουσμα και μόνο ότι μία εταιρία ήταν ελληνική, οι ξένοι επενδυτές έφευγαν από το τραπέζι. Στη συνέχεια υπήρξε μία περίοδος που άρχισαν να ακούν τα ελληνικά επενδυτικά stories, χωρίς όμως να αναλαμβάνουν δράση. Σήμερα, όμως, πρόσθεσε ο κ. Εξάρχου, βλέπουμε ξένους επενδυτές να επενδύουν σοβαρά κεφάλαια στη χώρα. Και όπως σχολίασε, αυτό είναι κάτι που δεν είχε ξαναδεί καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής του ζωής, και αποτελεί καρπό των προσπαθειών ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, η οποία πλέον έχει αρχίσει να αποδίδει. Ενώ σχολίασε ότι αυτό κατέστη εμφανές στις πρόσφατες ΑΜΚ της Credia Bank, της ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ, όπου τοποθετήθηκαν ισχυρά ξένα κεφάλαια.

Η Ευρώπη πήρε το μάθημά της

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου υπενθύμισε ότι η ενέργεια είναι ασφάλεια, κάτι που αποδείχθηκε και το 2022 με τον πόλεμο της Ουκρανίας, όταν και η Ε.Ε. βρέθηκε πλήρως εξαρτημένη από τη Ρωσία, η οποία είχε μετατρέψει την ενεργειακή αυτή εξάρτηση σε όπλο εις βάρος της Ευρώπης. Και παρατήρησε ότι η Ε.Ε. έχει πλέον πάρει το μάθημά της- παρόλο που αυτό έγινε με επώδυνο τρόπο – και ότι η προσπάθειά της για ενεργειακή ισορροπία είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η Ελλάδα ήταν ένα βήμα μπροστά με τον κάθετο διάδρομο

Όπως πρόσθεσε ο κ. Εξάρχου, η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα μπροστά από τους υπόλοιπους στο ενεργειακό, καθώς μέσω των υποδομών της, πρωταγωνιστεί στον κάθετο διάδρομο που της δίνει τη δυνατότητα να διακινεί σημαντικές ποσότητες αμερικανικού LNG, εν όψει και της απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αλλά και σε συνέχεια της αδυναμίας του Κατάρ να προσφέρει αέριο στην Ευρώπη, λόγω του πολέμου, γεγονότα που συνδυαστικά καθιστούν το αμερικανικό LNG τη μοναδική αξιόπιστη πηγή ενέργειας. Και σχολίασε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση στήριξε ένθερμα τον κάθετο διάδρομο μέσα από τη συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας στην Atlantic SEE LNG Trade. Ενώ παρατήρησε ότι οι μακροχρόνιες συμβάσεις LNG είναι ο μοναδικός τρόπος για να επέλθει ισορροπία στο ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης.

Η πράσινη μετάβαση έπληξε την ανταγωνιστικότητα

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να ξαναγίνει ανταγωνιστική και παρατήρησε ότι η πράσινη μετάβαση σχεδιάστηκε εσφαλμένα και βιαστικά με αποτέλεσμα να εκτοξεύσει το ενεργειακό κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις σε όλη την Ε.Ε. Ωστόσο, καθώς το κόστος αυτό είναι πλέον δυσβάσταχτο, θα πρέπει η Ευρώπη να εξετάσει και άλλες εναλλακτικές μεταβατικά, προχωρώντας σε συμβιβασμούς που θα τις επιτρέψουν να παραμένει ανταγωνιστική, χωρίς βέβαια να απορρίπτει την πράσινη ενέργεια, η οποία παραμένει ο βασικός παράγοντας της ενεργειακής της αυτονομίας, αλλά όχι ο μοναδικός για την ενεργειακή της ασφάλεια.

Ανάγκη για κυριαρχία και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR παρατήρησε ότι το μεγάλο ζητούμενο για την Ευρώπη είναι να αποκτήσει κυριαρχία και να κάθεται ως ισότιμο μέλος στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων και σχολίασε  – παραπέμποντας σε δηλώσεις του Πρωθυπουργού του Καναδά Mark Carney- ότι όποιος δεν βρίσκεται στο τραπέζι, βρίσκεται στο μενού. Και για να το κάνει αυτό η Ε.Ε. θα πρέπει να αποκτήσει γρήγορους τρόπους λήψης των αποφάσεων, υπενθυμίζοντας ότι τα κράτη – μέλη παραχώρησαν κυριαρχία στις Βρυξέλλες για να συγκροτηθεί μία ισχυρή Ένωση, όμως αυτό δεν έχει καταστεί ακόμη πραγματικότητα.  Ενώ σημείωσε ότι ο μόνος τρόπος που έχουν οι μεσαίες δυνάμεις να αντιμετωπίσουν την επιθετικότητα των κυρίαρχων κρατών είναι να προχωρούν στις σωστές συμμαχίες προς το συμφέρον της Ε.Ε. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη να σχηματιστούν ευρωπαϊκοί πρωταθλητές στο επιχειρείν που θα επιτρέψουν στην ευρωπαϊκή οικονομία να είναι επαρκώς ανταγωνιστική στο διεθνές περιβάλλον.

Ο πρώην πλέον πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε αντιμέτωπος με το αδιέξοδο εφαρμογής της απόφασης της Κεντρικής Επιτροπής για στήριξη της πρωτοβουλίας της ΕΛΑΣ του Τσίπρα, την ώρα που ο πρώην πρωθυπουργός είχε ήδη διαμηνύσει δημοσίως ότι ο ιστορικός κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ έχει ολοκληρωθεί.

Την ίδια στιγμή, η συνεχής αποχώρηση μελών και στελεχών προς την ΕΛΑΣ, αλλά και η επιλογή αρκετών εν ενεργεία βουλευτών να μην παραστούν στη συνεδρίαση του Σαββάτου (11.07.2026), ενίσχυσαν την αίσθηση πολιτικής απομόνωσης της ηγεσίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Φάμελλος διαπίστωσε ότι η γραμμή που ο ίδιος υπερασπίστηκε δεν συγκέντρωνε πλέον την απαιτούμενη πολιτική στήριξη στο εσωτερικό του κόμματος.

Στο ήδη βαρύ κλίμα προστέθηκαν και οι δημόσιες παρεμβάσεις κορυφαίων στελεχών. Η ανοιχτή απαίτηση του Παύλου Πολάκη για παραίτηση του προέδρου, αλλά και η πρόταση που διατυπώθηκε από τον Νίκο Παππά και τη Ρένα Δούρου υπέρ ενός μοντέλου συλλογικής ηγεσίας, περιόρισαν ακόμη περισσότερο τα πολιτικά περιθώρια του Σωκράτη Φάμελλου. Οι διαφωνίες δεν περιορίζονταν πλέον στη στρατηγική απέναντι στην ΕΛΑΣ, αλλά αφορούσαν συνολικά την πορεία και τη φυσιογνωμία του κόμματος, δημιουργώντας συνθήκες που οδήγησαν, σύμφωνα με πληροφορίες, στην οριστική απόφαση για την παραίτησή του.

Προηγήθηκαν ηχηρές παραιτήσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως της βουλευτού Κατερίνας Νοτοπούλου (παρέδωσε και την έδρα) του βουλευτή Γιώργου Καραμέρου (επίσης παρέδωσε την έδρα) ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ, Στέργιος Καλπάκης, o Κώστας Ζαχαριάδης, κτλ, με το κόμμα να καταγράφεται πολύ χαμηλά στις δημοσκοπήσεις και εκτός βουλής.

Τί δήλωσε ο Φάμελλος

Ειδικότερα ο Σωκράτης Φάμελλος λέει τα εξής: «Η παραίτησή μου, έχει ένα και μόνο πολιτικό μήνυμα, προς όλες τις κατευθύνσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία και όλη η Αριστερά οφείλουμε να υπηρετήσουμε την ενότητα για να φύγει η Δεξιά, για το συμφέρον του λαού. Να μην επιτρέψουμε άλλο διχασμό. Και εδώ, όλοι και όλες οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

»Ανέλαβα την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, στην πιο δύσκολη χρονική στιγμή του, θέτοντας δύο βασικούς στόχους: Να γίνουμε ένα σοβαρό, συλλογικό, αριστερό κόμμα, που θα τιμά την ψήφο του λαού και θα βάζει ανάχωμα στα σχέδια του καθεστώτος Μητσοτάκη. Και να συγκροτηθεί στις επόμενες βουλευτικές εκλογές ένα ενωτικό, προοδευτικό σχήμα με καταλύτη τον ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο θα κερδίσει τη διεφθαρμένη και επικίνδυνη κυβέρνηση της Δεξιάς.

»Με συλλογική δουλειά αλλάξαμε σελίδα: Με σπουδαίο έργο στη Βουλή, με παρουσία σε όλη την Ελλάδα στο πλευρό των πολιτών και με έντονη πολιτική δράση. Κάναμε σημαντικά βήματα για την ανάκτηση της σοβαρότητας και της αξιοπιστίας μας, που είχαμε χάσει. Με ένα επιτυχημένο Συνέδριο, εκλογή νέων οργάνων, ανανέωση σε σημαντικές θέσεις εκπροσώπησης και επανεκκίνηση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.

»Εξυγιάνθηκαν τα οικονομικά μας. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χρωστάει ούτε ένα ευρώ σε τράπεζες, Δημόσιο και προμηθευτές. Δρομολογήθηκε η εξυγίανση και σε Αυγή και στο Κόκκινο, παρότι παρέλαβα δυσθεώρητα χρέη, με πληρωμή όλων των οφειλόμενων στους εργαζόμενους και ρύθμιση των οφειλών στο Δημόσιο.

»Καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις για όλες τις ανάγκες των πολιτών και της χώρας, και πήραμε πολλές πρωτοβουλίες για τη σύγκλιση του προοδευτικού χώρου, χωρίς κανέναν κομματικό εγωισμό. Και είμαι περήφανος για το έργο που κάναμε με τους συντρόφους μου. Και όχι μόνο τα τελευταία δύο χρόνια. Και τους ευχαριστώ και τις ευχαριστώ πολύ για αυτή την πορεία ζωής.

»Πάλεψα για να ενωθεί ο προοδευτικός και αριστερός χώρος, χωρίς να έχω καμία προσωπική φιλοδοξία. Γιατί πιστεύω στις αξίες της Αριστεράς, στη δύναμη της συλλογικότητας, της ενότητας, στο «εμείς» και όχι σε προσωπικές διαδρομές. Αγωνίζομαι για την προοδευτική σύγκλιση και σύνθεση, διαχρονικά, σε όποιο κοινωνικό πεδίο, σε όποια θέση και αν βρέθηκα. Η δέσμευσή μου για τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων συνάντησε την άρνηση του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς, που έχουν σοβαρές ευθύνες για τον κατακερματισμό.

»Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα και η δημιουργία της ΕΛΑΣ αποτέλεσε μία σημαντική αλλαγή στον προοδευτικό χώρο. Από την πρώτη στιγμή μιλήσαμε για ανάγκη σύγκλισης και ενότητας, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο αντιπαράθεσης. Με την απόφαση της Κεντρικής μας Επιτροπής στις 6 Ιουνίου κάναμε ένα θαρραλέο βήμα, που εκφράζει τα μέλη και τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Να στηρίξουμε αυτή την πρωτοβουλία και να εργαστούμε για μία ευρεία προοδευτική σύγκλιση, ώστε να πέσει η Δεξιά και να βρουν συνέχεια οι ιδέες και οι αξίες της Αριστεράς.

»Παρά τις μεγάλες υπερβάσεις που κάναμε, από την πλευρά της ΕΛΑΣ διατυπώνεται δημόσια η άρνηση συνεργασίας και σύγκλισης, σε αντίθεση με την προτροπή της κοινωνίας, που απαιτεί ενότητα. Επιπλέον, αναπαράγονται απαξιωτικά σχόλια που υποτιμούν τη δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ και των ανθρώπων του να συμβάλλουν θετικά στη συμπαράταξη Αριστερών και Προοδευτικών πολιτών και συλλογικοτήτων.

»Έκανα μέχρι σήμερα ό,τι ήταν δυνατόν, για να αποφευχθεί αυτό το σχίσμα στον Αριστερό κόσμο, που αφαιρεί δυνάμεις από τον στόχο της προοδευτικής διεξόδου και θέτει διλήμματα στους Προοδευτικούς πολίτες. Την ίδια ώρα, ορισμένα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ναρκοθέτησαν από την πρώτη ημέρα την απόφασή μας, προσβάλλοντας τις δημοκρατικές συλλογικές διαδικασίες, αλλά και τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών του κόμματος, με μόνο στόχο τους την εκλογική μας περιχαράκωση και την αμφισβήτησή μου. Αναπαράγονται δυστυχώς τα ίδια λάθη και οι ίδιες προσωπικές στρατηγικές, που οδήγησαν στην απαξίωση του ΣΥΡΙΖΑ το 2023.

»Όλα τα παραπάνω, αμφισβητούν τους βασικούς στόχους που είχα θέσει με την εκλογή μου. Δεν μπορώ να υποστηρίξω ένα άλλο πολιτικό σχέδιο. Παραιτούμαι από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία. Δεν θέλω και δεν μπορώ να γίνω μέρος αυτού του διχασμού σε αυτή την κρίσιμη πολιτική στιγμή της πατρίδας μας. Δεν παραιτούμαι από τη Βουλή. Δεν παραιτούμαι από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Τιμώ τη λαϊκή εντολή, πιστεύω στην Αριστερά και στην πολιτική δράση».

Η σχέση ανάμεσα στη διατροφή και την ψυχική υγεία φαίνεται να είναι πιο στενή από όσο πιστεύαμε παλαιότερα, καθώς ο εγκέφαλος χρειάζεται συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά για να λειτουργεί σωστά και να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Φυσικά, η συναισθηματική υγεία των παιδιών επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, όπως το οικογενειακό περιβάλλον, το σχολείο, οι κοινωνικές σχέσεις, η σωματική δραστηριότητα και ο ύπνος. Ωστόσο, η διατροφή αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα που μπορεί να συμβάλει θετικά τόσο στη σωματική ανάπτυξη, όσο και στη συνολική ψυχολογική ευεξία του παιδιού.

Διατροφή και συναισθηματική υγεία των παιδιών

Ο εγκέφαλος των παιδιών βρίσκεται σε συνεχή ανάπτυξη και χρειάζεται σταθερή παροχή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών για να λειτουργεί σωστά. Κατά την παιδική ηλικία πραγματοποιούνται σημαντικές διεργασίες που σχετίζονται με τη μάθηση, τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική ανάπτυξη, γεγονός που καθιστά τη σωστή διατροφή ιδιαίτερα σημαντική. Όταν ένα παιδί καταναλώνει ισορροπημένα γεύματα μέσα στην ημέρα, ο οργανισμός του μπορεί να διατηρεί πιο σταθερά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Αυτό βοηθά στη διατήρηση της ενέργειας, στη συγκέντρωση κατά τη διάρκεια του σχολείου, αλλά και στη σταθερότητα της διάθεσης. Αντίθετα, οι μεγάλες διακυμάνσεις στο σάκχαρο μπορεί να προκαλέσουν κόπωση, νευρικότητα, ευερεθιστότητα και αυξημένη επιθυμία για γλυκά ή πρόχειρο φαγητό. Η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, προϊόντων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και αναψυκτικά συχνά συνδέεται με αυξημένη υπερδιέγερση, δυσκολία συγκέντρωσης και έντονες μεταβολές στη διάθεση.

Παράλληλα, τα τρόφιμα αυτά συνήθως έχουν χαμηλή διατροφική αξία και δεν προσφέρουν τα απαραίτητα συστατικά που χρειάζεται ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως το φαγητό δεν λειτουργεί μόνο ως “καύσιμο” για το σώμα, αλλά και για τον εγκέφαλο. Οι καθημερινές διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο τη σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού, αλλά και τον τρόπο που σκέφτεται, αισθάνεται και ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της καθημερινότητας.

Ο ρόλος των σταθερών γευμάτων

Τα παιδιά χρειάζονται δομή και σταθερότητα όχι μόνο στην καθημερινότητά τους, αλλά και στη διατροφή τους. Η ύπαρξη ενός σχετικά σταθερού προγράμματος γευμάτων βοηθά τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια, να αναγνωρίζουν καλύτερα το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού και να διατηρούν πιο σταθερά επίπεδα ενέργειας μέσα στην ημέρα. Όταν ένα παιδί μένει πολλές ώρες χωρίς φαγητό, είναι πιθανό να εμφανίσει έντονη πείνα, κόπωση, νευρικότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης. Η παράλειψη γευμάτων, ιδιαίτερα του πρωινού, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σχολική απόδοση, τη μνήμη και την ικανότητα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Παράλληλα, όταν το παιδί φτάνει να πεινάει υπερβολικά, αυξάνεται συχνά η επιθυμία για γλυκά, σνακ ή τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και λιπαρά. Το πρωινό θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα γεύματα της ημέρας για τα παιδιά, καθώς προσφέρει την απαραίτητη ενέργεια μετά από πολλές ώρες νυχτερινής νηστείας. Ένα ισορροπημένο πρωινό, που περιλαμβάνει σύνθετους υδατάνθρακες, πρωτεΐνη και καλά λιπαρά, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διατήρηση σταθερής ενέργειας, στην καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου και στη βελτίωση της συγκέντρωσης και της μαθησιακής απόδοσης.

Επιπλέον, τα μικρά και ισορροπημένα ενδιάμεσα γεύματα μέσα στην ημέρα μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ενέργειας και να περιορίσουν την υπερκατανάλωση τροφής αργότερα. Φρούτα, ξηροί καρποί, γιαούρτι ή σπιτικά σνακ αποτελούν πιο θρεπτικές επιλογές σε σύγκριση με τα τυποποιημένα επεξεργασμένα προϊόντα. Παράλληλα, τα οικογενειακά γεύματα φαίνεται να έχουν θετική επίδραση όχι μόνο στις διατροφικές συνήθειες, αλλά και στη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών. Το κοινό τραπέζι μπορεί να αποτελέσει χώρο επικοινωνίας, σύνδεσης και ασφάλειας, όπου το παιδί νιώθει ότι ακούγεται και συμμετέχει.

Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που συμμετέχουν συχνότερα σε οικογενειακά γεύματα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ακολουθούν πιο ισορροπημένη διατροφή και να αναπτύσσουν πιο θετική σχέση με το φαγητό. Παράλληλα, το ήρεμο και υποστηρικτικό περιβάλλον κατά τη διάρκεια των γευμάτων μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στο άγχος και στις συναισθηματικές δυσκολίες της καθημερινότητας.

Σημαντικά θρεπτικά συστατικά για τα παιδιά

Ορισμένα θρεπτικά συστατικά παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου, καθώς συμμετέχουν σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση, τη μάθηση, αλλά και τη ρύθμιση της διάθεσης.

• Ω-3 λιπαρά οξέα

Τα ω-3 λιπαρά οξέα συμβάλλουν σημαντικά στην υγεία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Αποτελούν βασικό δομικό στοιχείο των κυτταρικών μεμβρανών του εγκεφάλου και φαίνεται να σχετίζονται με τη γνωστική λειτουργία και τη συγκέντρωση. Βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, ο τόνος και το σκουμπρί, αλλά και σε φυτικές πηγές, όπως οι ξηροί καρποί, οι σπόροι chia και ο λιναρόσπορος.

• Σίδηρος

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου σε όλα τα κύτταρα του σώματος, συμπεριλαμβανομένου και του εγκεφάλου. Όταν τα επίπεδα σιδήρου είναι χαμηλά, μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά η ενέργεια, η συγκέντρωση και η μαθησιακή ικανότητα του παιδιού. Καλές πηγές σιδήρου αποτελούν το κόκκινο κρέας, τα όσπρια, τα αυγά, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα εμπλουτισμένα δημητριακά.

• Βιταμίνες του συμπλέγματος Β

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμμετέχουν σε πολλές σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η παραγωγή ενέργειας και η σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Επιπλέον, εμπλέκονται στη σύνθεση νευροδιαβιβαστών, δηλαδή ουσιών που επηρεάζουν τη διάθεση και τη συγκέντρωση. Βρίσκονται σε τρόφιμα όπως τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας και οι ξηροί καρποί.

• Μαγνήσιο και ψευδάργυρος

Το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος είναι δύο ακόμη σημαντικά μέταλλα για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Το μαγνήσιο συμμετέχει σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη χαλάρωση και τη ρύθμιση του στρες, ενώ ο ψευδάργυρος φαίνεται να παίζει ρόλο στη γνωστική λειτουργία και στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Τρόφιμα, όπως οι ξηροί καρποί, τα όσπρια, τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα γαλακτοκομικά και το κρέας, αποτελούν καλές πηγές αυτών των μετάλλων. Φυσικά, κανένα μεμονωμένο τρόφιμο ή θρεπτικό συστατικό δεν μπορεί από μόνο του να καθορίσει τη συναισθηματική υγεία ενός παιδιού. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το συνολικό διατροφικό μοτίβο, η ποικιλία στη διατροφή και η συνέπεια στις καθημερινές συνήθειες.

Ζάχαρη και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα 

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν πλέον πολύ συχνό μέρος της καθημερινότητας πολλών παιδιών. Πρόκειται για προϊόντα που συνήθως περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού και κορεσμένων λιπαρών, ενώ παράλληλα είναι φτωχά σε φυτικές ίνες και βιταμίνες. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν πολλά συσκευασμένα σνακ, γλυκά, fast food, αναψυκτικά και έτοιμα επεξεργασμένα προϊόντα. Η συχνή κατανάλωση τέτοιων τροφίμων μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη σωματική υγεία των παιδιών, αλλά και τη διάθεση, τη συμπεριφορά και τα επίπεδα ενέργειας μέσα στην ημέρα.

Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη προκαλούν συχνά απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα, η οποία συνοδεύεται από προσωρινή αύξηση της ενέργειας. Ωστόσο, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα ακολουθεί συνήθως απότομη πτώση, που μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση, εκνευρισμό και δυσκολία συγκέντρωσης. Παράλληλα, όταν η διατροφή βασίζεται συχνά σε πρόχειρο και επεξεργασμένο φαγητό, μειώνεται η κατανάλωση πιο θρεπτικών τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια και σπιτικά γεύματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο οργανισμός να στερείται σημαντικά θρεπτικά συστατικά, που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.

Επιπλέον, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συχνά καταναλώνονται μηχανικά, μπροστά σε οθόνες ή σε στιγμές βαρεμάρας και έντονου συναισθήματος, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει και τη σχέση του παιδιού με το φαγητό. Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τα γλυκά ή τα αγαπημένα “λιγότερο θρεπτικά” τρόφιμα δεν χρειάζεται να απαγορεύονται πλήρως. Η υπερβολική αυστηρότητα και οι συνεχείς απαγορεύσεις συχνά οδηγούν στο αντίθετο αποτέλεσμα. Στόχος δεν είναι η τελειότητα, αλλά η ισορροπία και η δημιουργία μιας υγιούς σχέσης με το φαγητό.

Διαβάστε την συνέχεια στο medNutrition

Η Ιωάννα Νικολάου-Πατσαλίδου είναι κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition

Λίγα λεπτά αργότερα, ένα μικρό αποβατικό απομακρυνόταν από το πλοίο μεταφέροντας τους βαριά τραυματισμένους στο βρετανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκστρατείας. Ανάμεσά τους βρισκόταν ο νεότερος άνδρας του πληρώματος, ο Δίοπος Αντώνης Αντωνίου από το Αγκίστρι της Αίγινας. Δεν θα επέστρεφε ποτέ στον “Αδρία”. Ούτε στην πατρίδα του. Περισσότερα από ογδόντα χρόνια αργότερα, η ιστορία του εξακολουθεί να συγκινεί όχι μόνο για τον ηρωισμό του, αλλά και γιατί ο τόπος όπου αναπαύονται τα οστά του παραμένει άγνωστος.

Ένας δεκαεξάχρονος εθελοντής

Ο Αντώνης Αντωνίου γεννήθηκε το 1924 στο Αγκίστρι. Όταν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος ήταν μόλις δεκαέξι ετών. Παρά την ηλικία του, κατατάχθηκε εθελοντικά στο Βασιλικό Ελληνικό Ναυτικό, αποφασισμένος να πολεμήσει για την πατρίδα. Μετά τη γερμανική εισβολή και την κατάληψη της Ελλάδας, ακολούθησε μαζί με τον ελληνικό στόλο τη μεγάλη έξοδο προς την Αλεξάνδρεια. Οι Έλληνες ναυτικοί δεν εγκατέλειψαν την Ελλάδα για να σωθούν, έφυγαν για να συνεχίσουν τον αγώνα στο πλευρό των Συμμάχων.

Το καλοκαίρι του 1942 ο Αντωνίου τοποθετήθηκε στο νεοπαραληφθέν αντιτορπιλικό “Αδρίας”, ένα από τα πλέον σύγχρονα πλοία του ελληνικού στόλου. Υπηρετούσε ως σκοπευτής στο τετράκαnνο αντιαεροπορικό πυροβόλο Pom-Pom, θέση που απαιτούσε ψυχραιμία, ταχύτητα και ακρίβεια. Παρότι ήταν ο νεότερος του πληρώματος, οι μεγαλύτεροι τον αντιμετώπιζαν σαν μικρότερο αδελφό. Όλοι τον φώναζαν απλά “Αντωνάκη”.

Η νύχτα της ναυμαχίας

Το βράδυ της 20ής Ιουλίου 1943 ο “Αδρίας”, με τον κυβερνήτη του να έχει την τακτική διοίκηση και του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS QUANTOCK, περιπολούσε έξω από την Αυγούστα. Οι Συμμαχικές δυνάμεις είχαν ήδη αποβιβαστεί στη Σικελία και η περιοχή αποτελούσε κομβικό σημείο της επιχείρησης “Husky”. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα εντοπίστηκαν εχθρικές ιταλικές μηχανοκίνητες τορπιλάκατοι που επιχειρούσαν να προσεγγίσουν τη συμμαχική ναυτική συγκέντρωση. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα η νύχτα μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Τα δύο αντιτορπιλικά άνοιξαν πυρ, ενώ οι τορπιλάκατοι απάντησαν με τορπίλες και πυρά από μικρή απόσταση.

Ο Αντωνίου βρισκόταν στη θέση του πίσω από το τετράκαννο Pom-Pom. Κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πυρών ένα βλήμα ή θραύσμα έπληξε τη θέση του. Το δεξί του πόδι ακρωτηριάστηκε. Παρά τον βαρύ τραυματισμό, το πυροβόλο δεν σίγησε. Τη θέση του πήρε ο ήδη τραυματισμένος επικεφαλής της ομοχειρίας, Αρχικελευστής Τσακωνίτης, ο οποίος συνέχισε να βάλει μέχρι τη λήξη της συμπλοκής.

Η ναυμαχία κράτησε περίπου μισή ώρα. Η επίθεση αποκρούστηκε και τα δύο αντιτορπιλικά επέστρεψαν στην Αυγούστα με δεκάδες τραυματίες αλλά χωρίς να επιτρέψουν στις ιταλικές τορπιλακάτους να πλήξουν τον συμμαχικό στόλο.

Το τελευταίο ταξίδι με το “Αδρίας”

Με το τέλος της συμπλοκής άρχισε ένας διαφορετικός αγώνας. Στο κατάστρωμα του “Αδρία” οι τραυματιοφορείς και ο ιατρός του πλοίου προσπαθούσαν να κρατήσουν στη ζωή τους βαριά τραυματισμένους. Ο Έφεδρος Σημαιοφόρος Ιατρός Ιωάννης Πατεράκης διαπίστωσε ότι ορισμένοι χρειάζονταν άμεση χειρουργική επέμβαση, αδύνατη να πραγματοποιηθεί στο πλοίο. Ανάμεσά τους ήταν και ο Αντώνης Αντωνίου, που είχε χάσει το δεξί του πόδι και μεγάλη ποσότητα αίματος. Ο Πατεράκης εισηγήθηκε στον κυβερνήτη την άμεση διακομιδή των βαριά τραυματισμένων στο βρετανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκστρατείας της Αυγούστας.

Λίγο μετά τις έξι το πρωί, ο “Αδρίας” αγκυροβόλησε στον όρμο. Ένα μικρό αποβατικό παρέλαβε οκτώ τραυματίες. Με διαταγή του κυβερνήτη, συνοδός τους ορίστηκε ο Δίοπος τηλεγραφητής Μιχάλης Αζορίας, ο οποίος γνώριζε άριστα αγγλικά και γαλλικά και μπορούσε να συνεννοηθεί με το βρετανικό ιατρικό προσωπικό. Πριν επιβιβαστούν, ο Ιωάννης Τούμπας στάθηκε στην κλίμακα του πλοίου για να αποχαιρετήσει προσωπικά τους άνδρες του. Όταν πλησίασε το φορείο του Αντωνίου, ο νεαρός ναύτης, εξαντλημένος από την αιμορραγία, τον κοίταξε και του είπε τη φράση που έμελλε να μείνει χαραγμένη στη μνήμη όλων: «Κύριε Κυβερνήτα, να με ξαναπάρετε στο καράβι. Και με ένα πόδι μπορώ να είμαι σκοπευτής.»

Ο Τούμπας δεν απάντησε. Έσκυψε, τον φίλησε στο μέτωπο και του ευχήθηκε να επιστρέψει γρήγορα στο πλοίο. Ήταν η τελευταία φορά που οι δύο άνδρες συναντήθηκαν.

Η μαρτυρία που έμεινε κρυφή για δεκαετίες

Στο βρετανικό στρατιωτικό νοσοκομείο οι γιατροί έδωσαν μάχη για να σώσουν τον δεκαεννιάχρονο Έλληνα ναύτη. Υποβλήθηκε σε τρεις διαδοχικές μεταγγίσεις αίματος, όμως η αιμορραγία που είχε προκαλέσει ο ακρωτηριασμός αποδείχθηκε αδύνατοn να αντιμετωπιστεί. Ο Μιχάλης Αζορίας παρέμεινε δίπλα του όσο του επετράπη. Όταν βγήκε από το χειρουργείο περίμενε με αγωνία έξω από την αίθουσα. Λίγη ώρα αργότερα, ένας Βρετανός στρατιωτικός ιατρός τον πλησίασε και του ανακοίνωσε ότι ο Αντωνίου είχε υποκύψει στα τραύματά του.
Η συνέχεια της ιστορίας ήταν άγνωστη για περισσότερα από ογδόντα χρόνια. Ο Αζορίας πήρε στα χέρια του τη σορό του συμπολεμιστή του και τη μετέφερε έξω από το νοσοκομείο. Εκεί συνάντησε μια ομάδα Πακιστανών στρατιωτών του Βρετανικού Στρατού. Επειδή γνώριζε αραβικά, κατάφερε να συνεννοηθεί μαζί τους και τους ζήτησε να τον βοηθήσουν να προσφέρει στον νεκρό μια αξιοπρεπή ταφή.

Ο πατέρας του, πριν φύγει από την Αλεξάνδρεια για τον πόλεμο, του είχε δώσει μερικές χρυσές λίρες “για ώρα ανάγκης”. Ο νεαρός τηλεγραφητής θεώρησε πως μεγαλύτερη ανάγκη δεν υπήρχε από το να μη μείνει άταφος ο συμπολεμιστής του. Έδωσε μία από αυτές τις λίρες στους Ινδούς στρατιώτες και μαζί ανέβηκαν σε ένα οικόπεδο λίγο ψηλότερα από το νοσοκομείο.

Κάτω από μια αμυγδαλιά άνοιξαν έναν πρόχειρο τάφο. Όταν ολοκληρώθηκε η ταφή, ο Αζορίας έκοψε δύο κλαδιά, τα έδεσε σε σχήμα σταυρού και στερέωσε επάνω τους μια πρόχειρη πινακίδα με το όνομα του Αντώνη Αντωνίου. Έπειτα στάθηκε για λίγα λεπτά μπροστά στον τάφο, προσευχήθηκε και επέστρεψε στο νοσοκομείο. Περίπου μία ώρα αργότερα, συνόδευσε τους υπόλοιπους τραυματίες πίσω στον “Αδρία”. Όλοι επέστρεψαν στο πλοίο. Μόνον ο Αντώνης Αντωνίου έμεινε για πάντα στην Αυγούστα.

Η μνήμη του Αντώνη Αντωνίου δεν έσβησε

Ο πρόχειρος εκείνος τάφος, κάτω από την αμυγδαλιά, έμεινε πίσω καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν. Το πλήρωμα του “Αδρία” επέστρεψε στις επιχειρήσεις και λίγους μήνες αργότερα το πλοίο θα έγραφε μία ακόμη λαμπρή σελίδα στην ιστορία του, όταν, ύστερα από την πρόσκρουσή του σε γερμανική νάρκη, θα κατόρθωνε να επιστρέψει ακρωτηριασμένο στην Αλεξάνδρεια.

Ο Αντώνης Αντωνίου, όμως, δεν ξεχάστηκε. Ο άνθρωπος που τον συνόδευσε στις τελευταίες ώρες της ζωής του κράτησε μέσα του αυτή τη μνήμη για περισσότερο από μισό αιώνα. Το 2000, με πρωτοβουλία του ναύτη του “Αδρία” Δημήτρη Μαλτέζου από την Αίγινα, ο Μιχάλης Αζορίας επισκέφθηκε το Αγκίστρι. Εκεί, μπροστά στις αδελφές του Αντωνίου, στους συγγενείς του και στους κατοίκους του νησιού, αφηγήθηκε για πρώτη φορά δημόσια όσα είχε ζήσει εκείνο το πρωινό της 21ης Ιουλίου 1943. Μίλησε για τη ναυμαχία, για το νοσοκομείο, για τις τρεις μεταγγίσεις αίματος, για τον θάνατο του “Αντωνάκη” και για την πρόχειρη ταφή του κάτω από την αμυγδαλιά της Αυγούστας. Για την οικογένειά του ήταν σαν να επέστρεφε, έπειτα από πενήντα επτά χρόνια, ένα κομμάτι του ανθρώπου τους. Όχι το σώμα του, αλλά η αλήθεια για τις τελευταίες ώρες της ζωής του.

Σήμερα, περισσότερο από ογδόντα χρόνια μετά, ελληνικές, βρετανικές, ιταλικές και γερμανικές πηγές εξετάζονται παράλληλα, με στόχο να αποκατασταθεί πλήρως η εικόνα της ναυμαχίας και να εντοπιστεί ο τόπος όπου αναπαύεται ο νεαρός ναύτης του “Αδρία”. Η έρευνα αυτή πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Δήμο Αγκιστρίου, ο οποίος έχει θέσει ως στόχο να αποδώσει στον Αντώνη Αντωνίου την τιμή που του οφείλει η πατρίδα.

Η ιστορία του Αντώνη Αντωνίου δεν είναι μόνο η ιστορία ενός δεκαεννιάχρονου εθελοντή που έπεσε εκτελώντας το καθήκον του. Είναι η ιστορία της Ελλάδας που αρνήθηκε να παραδοθεί μετά την κατάληψη της πατρίδας, του Πολεμικού Ναυτικού που συνέχισε τον αγώνα από τη Μέση Ανατολή και των δεσμών που γεννιούνται ανάμεσα στους ανθρώπους μέσα στη φωτιά του πολέμου. Είναι η ιστορία ενός κυβερνήτη που αποχαιρέτησε συγκινημένος τον τραυματισμένο ναύτη του. Ενός στρατιωτικού ιατρού που έκανε ό,τι μπορούσε για να τον κρατήσει στη ζωή. Ενός συμπολεμιστή που δεν τον εγκατέλειψε ούτε μετά τον θάνατό του. Και μερικών άγνωστων στρατιωτών που βοήθησαν να ταφεί με αξιοπρέπεια ένας νέος Έλληνας, μακριά από την πατρίδα του.

Και όσο αναζητείται η αλήθεια για εκείνη τη νύχτα και ο τόπος όπου αναπαύεται ο Αντώνης Αντωνίου, ο νεαρός ναύτης από το Αγκίστρι θα εξακολουθεί να απαντά στο προσκλητήριο των ηρώων του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Ο πρόχειρος σταυρός από δύο κλαδιά, κάτω από την αμυγδαλιά, μπορεί να χάθηκε με το πέρασμα των χρόνων. Όμως η μνήμη του Αντώνη Αντωνίου δεν χάθηκε. Το Πολεμικό Ναυτικό τίμησε τη θυσία του δίνοντας το όνομά του σε περιπολικό σκάφος του Στόλου, “Δίοπος Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ” (P 286), ώστε οι νεότερες γενιές ναυτικών να θυμούνται τον δεκαεννιάχρονο εθελοντή που έπεσε μαχόμενος στη Σικελία.

Και σήμερα, καθώς συνεχίζεται η προσπάθεια εντοπισμού του τάφου του στην Αυγούστα, η ιστορία του δεκαεννιάχρονου εθελοντή εξακολουθεί να θυμίζει ότι η μεγαλύτερη τιμή για έναν πεσόντα δεν είναι μόνο τα μετάλλια, αλλά να μη λησμονηθεί ποτέ

Έφυγα λίγο πριν το πρώτο διάλειμμα, διότι τα ερωτικά που καθορίζονται από ακαθόριστες οντότητες, που καταλαμβάνουν το νευροφυτικό σύστημα ενός εραστή ή μίας ερωμένης, είναι για μένα τουλάχιστον ανεδαφική συνθήκη για ένα αφηγηματικό έργο μυθοπλασίας.

Παρ’ όλα αυτά όμως, επέμεινα ως κριτικός – πίεσα τον εαυτό μου στην καρέκλα, ήπια και μια μπύρα – προκειμένου να δω πώς ένα καλλιτεχνικό έργο που ξεκίνησε από το You Tube, κατέληξε σε κινηματογραφικές αίθουσες (ανοικτές ή μη), που φιλοξενούν – συνήθως – έργα Τέχνης (Υψηλής, όπως λέγαμε παλιά).

Επομένως, εάν ζούσατε επί Δικτατορίας (!), καλόν είναι να αποφύγετε τη σύγχυση (με ή χωρίς αλκοόλ, με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης, με ή χωρίς… γλουτένη). Χάθηκαν τα αριστουργήματα της νιότης μας; Δόξα τω Θεώ, τα προβάλλουν συχνά-πυκνά οι θερινοί κινηματογράφοι και σπάνε ταμεία. Η ασφάλεια του οικείου. Ας είμαστε όμως ανοικτοί στο καινοφανές, που προοιωνίζει το άμεσο ή απώτερο μέλλον… Παραμένω ανοικτός στο καινούργιο, στον πειραματισμό, στην πρωτοπορία, στις Νέες Τεχνολογίες… Ίδωμεν. Αναμένω τις δικές σας απόψεις.

“Εμμονή”: Πληροφορίες ταινίας

Obsession, 2025, Έγχρωμη, Διάρκεια: 108′, 3, Θρίλερ, Aμερικανική

Ερωτευμένος με τη συνάδελφό του Νίκι, αλλά διστακτικός να της το ομολογήσει, ο νεαρός Μπέαρ αποφασίζει να χρησιμοποιήσει ένα “δώρο ευχών”. Δεν είναι όμως προετοιμασμένος για το τι θα συμβεί, όταν εκείνη αρχίζει να τον αγαπάει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο.

Σκηνοθεσία: Κάρι Μπάρκερ

Με τους: Μάικλ Τζόνστον, Ίντι Νάβαρετ, Κούπερ Τόμλινσον