Φέτος λοιπόν ο Μητσοτάκης έχει ήδη προπληρώσει τον Ιούνιο 6,94 δισ. ευρώ και προγραμματίζεται να πληρωθούν 2,5 δισ. ευρώ στον EFSF, 2,2 δισ. ευρώ για ένα ομόλογο που κανονικά έληγε το 2027 και 1,2 δισ. ευρώ μείωση των εντόκων γραμματίων. Ακόμη ποιο εντυπωσιακό είναι ότι από το 2019 έως σήμερα, η Ελλάδα έχει αποπληρώσει πρόωρα δάνεια ύψους περίπου 36 δισεκατομμυρίων ευρώ, όσο ήταν δηλαδή το πακέτο του Ταμείου Ανάκαμψης! Το συνολικό οικονομικό όφελος από τόκους από τις προπληρωμές (μαζί με τα 13 δισ. ευρώ) υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 2 δισεκατομμύρια.

Στόχος είναι το ελληνικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ να πέσει κάτω από το επίπεδο της Ιταλίας. Φέτος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136%-137% του ΑΕΠ και το 2027 στο 128%. Έτσι, η Ελλάδα θα πάψει να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης, λέει η κυβέρνηση. Και ποιος δεν το θέλει αυτό, ιδιαίτερα η δεξιά που χρεοκόπησε τη χώρα.

Στο βρόντο 72 δισ. χαμένης ανάπτυξης

Και έτσι ο Μητσοτάκης θα πηγαίνει στα Sommet σαν παγώνι. Ο μάγος που διεκδικεί τη θέση του ντα Κόστα και της Ούρσουλας αργότερα. Αλλά πριν δούμε τα μαγικά του Μητσοτάκη και με τι κόστος τα καταφέρνει, πρέπει να σκεφτούμε το opportunity cost. Διότι το λογικό θα ήταν μετά την απελευθέρωση από τα μνημόνια και με 100 δισ. επενδυτικό κενό, το ελατήριο της ανάπτυξης έπρεπε να εκτιναχθεί στο 4,5% με 6%. Αυτό δεν έγινε, μείναμε στο οριακό 1,8-2%.

Αυτά τα 36 δισ. προεξόφλησης τα στερήθηκε η ανάπτυξη και εγγράφτηκαν στα ρεκόρ ανισότητας. Θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν μεγάλα έργα υποδομής (νοσοκομεία, σχολεία, δρόμους, δίκτυα ενέργειας), γενναίες μειώσεις φόρων (π.χ. μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα ή του φόρου εισοδήματος) για την καταπολέμηση της ακρίβειας και να συμβάλλον στην κοινωνική πολιτική (αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα). Αν μάλιστα αυτά τα 36 της προεξόφλησης είχαν λειτουργήσει μαζί με τα 36 του Ταμείου Ανάκαμψης, η ελληνική οικονομία θα είχε γίνει πύραυλος με ρυθμό ανάπτυξης 7-8%.

Γιατί δεν το έκανε αυτό ο Μητσοτάκης; Η απάντηση έρχεται από το ψυχαναλυτικό πεδίο. Μα, πρώτον, γιατί η αντίληψη που για την ανάπτυξη είναι για τους λίγους και όχι για τους πολλούς. Το απέδειξε με τις λοβιτούρες του Ταμείου Ανάκαμψης και τις απ’ ευθείας αναθέσεις σε ημέτερους. Δεύτερον, ως “πριγκιπόπουλο” δεν έχει ιδέα πως επιβιώνουν οι παρακατιανές μάζες και οι νεόπτωχοι μεσοαστοί. Τρίτον, γιατί ως πλούσιος του αρέσει να κάνει φιλανθρωπίες για να σώσει την ψυχή του και δίνει επιδόματα από την τσέπη μας. Έχει και τέταρτον, αλλά δεν είναι του παρόντος.

Μάγκας με το μαξιλάρι του Τσίπρα

Σε κάθε περίπτωση το ερώτημα είναι πως ο μάγος Μητσοτάκης κατάφερε να ξεπληρώσει πρόωρα τα 36 δισ. ευρώ. Διότι, οι έξι προϋπολογισμοί 2020-25 του Δημοσίου ή Κράτους ή Κεντρικής Διοίκησης ήταν όλοι ελλειμματικοί, με συνολικό έλλειμμα 51,7 δισ. Φέτος προπληρώνει 13 δισ. όταν στο α’ εξάμηνο 2026 είχε έλλειμμα 866 εκ. ευρώ.

Πού βρήκε τα λεφτά ο Μητσοτάκης; Πρώτον, η Κυβέρνηση αδειάζει κάθε 15 ημέρες τα ταμεία όλων των δημόσιων φορέων ή φορέων Γενικής κυβέρνησης (ΟΚΑ, ΟΤΑ, Πανεπιστήμια, Ταμείο Παρακαταθηκών, ΟΠΕΚΕΠΕ κ.α.). Δεύτερον, δανείζεται με βραχυχρόνια δάνεια (repos) και καλύπτει τα ελλείμματα του Δημοσίου ή Κράτους ή Κεντρικής Διοίκησης (60,6 δισ. στις 31.12.25). Τρίτον, καταχρεώνοντας τη χώρα με νέα δάνεια που έχουν εκτινάξει το χρέος στα 427,1 δισ. ευρώ από 361,2 δισ. στις 31.12.2019.

Τέταρτον, η όλη μαεστρία ήταν ότι άδειασε το “μαξιλάρι” ασφαλείας των 37 δισ. του Τσίπρα που παρέλαβε το 2019. Από αυτά, ήταν «κλειδωμένο» ένα ποσό 15,7 δισ. ευρώ από τα δάνεια του ESM μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο για την πληρωμή του χρέους αν η χώρα ξεμείνει τελείως από επιλογές σε έκτακτη ανάγκη. Φαίνεται λοιπόν πως βρήκε ευκαιρία να βάλει χέρι στα υπόλοιπα με αφορμή την πανδημία του Covid-19 (2020-2022) και την ενεργειακή κρίση. Στα κρατικά λογιστικά και με την τακτική σύγχυσης περί των όρων, στην κυβερνητική ρητορική το «μαξιλάρι ασφαλείας» και τα «ταμειακά διαθέσιμα» κατέληξαν να είναι ίδιο πράγμα.

Έτσι, μπορεί η κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι δεν πείραξε το “μαξιλάρι” ότι είναι εκεί στα διαθέσιμα της Τράπεζας της Ελλάδος που είναι κοντά στα 40 δισ. ευρώ. Μόνο που αυτά προέρχονται από δανεισμό (όχι από τις αγορές) αλλά από το Ευρωσύστημα που αγόρασε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου αξίας 39 δισ. στη διάρκεια της πανδημίας σύμφωνα με το ετήσιο δελτίο δημόσιου χρέους 2022.
Τώρα, γιατί μια χώρα κρατάει «παγωμένα» στο ταμείο 40 δισεκατομμύρια είναι ένα ερώτημα.

Η απάντηση είναι «ασπίδα» προστασίας από τις κρίσεις (πχ. ξαφνική άνοδος των επιτοκίων διεθνώς) και ότι η Ελλάδα δεν θα ξεμείνει από μετρητά. Χμμ;… Εκεί κρύβεται μια άλλη αποτυχία του Μητσοτάκη. Η Ελλάδα κρατάει σχεδόν το 17% του ΑΕΠ (Eurostat) επειδή κουβαλάει ακόμα την «κακή φήμη» των μνημονίων, ενώ οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες κρατούν στα ταμεία τους κατά μέσο όρο γύρω στο 2% με 4% του ΑΕΠ τους. Να γιατί επί 7 χρόνια η Moody’s δεν του έδωσε την πλήρη επενδυτική βαθμίδα, γιατί ξέρει τι κρύβεται πίσω από τα μαγικά του Μητσοτάκη.

Το βασικό μήνυμα του Αμερικανού στρατηγικού συμβούλου φέρεται να είναι συγκεκριμένο: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη Νέα Δημοκρατία δεν είναι απλώς η απώλεια ποσοστών, αλλά η παγίωση μιας τιμωρητικής ψήφου απέναντι στην κυβέρνηση. Η κοινωνική δυσαρέσκεια, σύμφωνα με την ανάγνωση που αποδίδεται στον Γκρίνμπεργκ, έχει πλέον διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Μετά από επτά χρόνια στην εξουσία, ο ψηφοφόρος δεν αξιολογεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη με βάση τις προθέσεις και τις εξαγγελίες, αλλά με βάση το αποτέλεσμα: Το διαθέσιμο εισόδημα, την ακρίβεια, το κόστος της καθημερινότητας, τις υπηρεσίες του κράτους και κυρίως την αίσθηση ότι η ζωή του γίνεται διαρκώς δυσκολότερη. Πολύ περισσότερο όταν προκαλείς την νοημοσύνη της κοινωνίας, ως οργανωτής και προστάτης της κλεπτοκρατίας, λέγοντας ότι: «Η χώρα δεν μπορεί να είναι άλλο αιχμάλωτη των κυκλωμάτων του ρουσφετιού και του παλαιοκομματισμού»!

“Πονοκέφαλος” η Τουρκία

Υπάρχει άλλη λύση για το καθεστώς Μητσοτάκη να ξεφύγει από την οργή της κοινωνίας; Σύμφωνα με ορισμένους, υπάρχει μόνο ένα γεγονός που μπορεί να αλλάξει την ατζέντα στην προεκλογική περίοδο: Μια διένεξη με την Τουρκία και απειλές για πόλεμο. Αυτό όμως, για να μην ξεπεράσει τα όρια και φτάσει σε πραγματική ένοπλη σύγκρουση, απαιτεί να δεχτεί η Άγκυρα να παίξει το παιχνίδι και να βοηθήσει την Μητσοτάκη, πράγμα πολύ δύσκολο, έως απίθανο να κάνει τέτοιο για τα μάτια του Κυριάκου… Άλλωστε η τουρκική κυβέρνηση μπλόκαρε όλες τις προσπάθειες της Αθήνας, τόσο για ηλεκτρική, όσο και για τηλεπικοινωνιακή σύνδεση με την Κύπρο.

Το τμήμα των ερευνών που απομένει, ωστόσο, είναι και το πλέον πολιτικά ευαίσθητο, καθώς η Τουρκία υποστηρίζει ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής νοτίως της Κάσου εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα, στη βάση των ορίων που η Άγκυρα διεκδικεί μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου. Πρόκειται για την ίδια περιοχή στην οποία, τον Ιούλιο του 2024, οι έρευνες του υπό ιταλική σημαία “Ievoli Relume” για την ηλεκτρική διασύνδεση είχαν προκαλέσει σοβαρή ελληνοτουρκική ένταση, μετά την αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων και την αμφισβήτηση από την Άγκυρα του δικαιώματος διεξαγωγής των ερευνών.

Τότε είχαν προκληθεί και έντονες αντιδράσεις της Λευκωσίας προς την Αθήνα, για τους όρους και το κόστος του έργου από τη “γαλάζια” ΔΕΗ. Επιπλέον να θυμίσουμε το γεγονός της αποχώρησης το 2024 – μετά τις τουρκικές αντιδράσεις και απειλές – της γαλλικής εταιρείας Total Energys από τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα στα δύο οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Και ο φίλος μας ο Εμμανουέλ Μακρόν που έχει μεγάλα συμφέροντα στην Τουρκία, έκανε το κορόιδο.

Υπάρχουν και τα σκάνδαλα… 

Τα σενάριο για εξάντληση της τετραετίας έχει και άλλους κινδύνους, καθώς η σκυταλοδρομία των σκανδάλων θα συνεχιστεί και οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αποκαλύπτουν διαρκώς τα μεγέθη της διαφθοράς. Πολύ φοβάμαι ότι ο Μητσοτάκης, τώρα που δεν κατόρθωσε να βρει μια θέση στην Κομισιόν ώστε να δραπετεύσει ασφαλής, θα αναγκαστεί να υποστεί την ποινή που θα του επιβάλουν οι ψηφοφόροι.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο να βρεθεί μια δουλειά. Είναι τι είδους δουλειά βρίσκεται. Οι νέοι στην Ελλάδα αμείβονται, κατά μέσον όρο, περίπου 40% λιγότερο από τους συνομηλίκους τους στις ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ, ενώ το 43% των εργαζομένων κάτω των 30 ετών κατατάσσεται στους χαμηλόμισθους – σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Σημαντικό μέρος της νεανικής απασχόλησης συγκεντρώνεται στον τουρισμό, στην εστίαση και στη φιλοξενία: Κλάδους πολύτιμους για τη χώρα, αλλά συχνά εποχικούς, ασταθείς και χαμηλά αμειβόμενους.

Δεν πρόκειται για υποτίμηση του τουρισμού, ούτε για περιφρόνηση της εργασίας σε οποιονδήποτε κλάδο. Είναι όμως απαραίτητο να αναρωτηθούμε αν ένα παραγωγικό μοντέλο μπορεί να προσφέρει σε μια νέα γενιά κάτι πέρα από πρόσκαιρη απασχόληση: Προοπτική, εξέλιξη και ασφάλεια. Όταν το 55% της νεανικής απασχόλησης συγκεντρώνεται σε εμπόριο, μεταφορές, καταλύματα και εστίαση, η οικονομία χρειάζεται περισσότερα μονοπάτια προς τη γνώση, την τεχνολογία, την παραγωγή, την πράσινη μετάβαση, την έρευνα και τις υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Τι καταγράφει η έκθεση του ΟΟΣΑ

Η έκθεση καταγράφει και μια δεύτερη, βαθύτερη δυσλειτουργία: Τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Η Ελλάδα έχει αυξήσει σημαντικά το ποσοστό νέων με τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αξιοπρεπή επαγγελματική αποκατάσταση. Η ανεργία των πτυχιούχων 25-34 ετών φθάνει το 12,3%, το υψηλότερο ποσοστό στον ΟΟΣΑ για αυτή την εκπαιδευτική κατηγορία. Παράλληλα, μόνο το 4,2% των νέων συνδυάζει σπουδές και εργασία, έναντι 14% κατά μέσον όρο στον ΟΟΣΑ.

Αυτό δείχνει ότι η χώρα δεν χρειάζεται απλώς περισσότερα πτυχία. Χρειάζεται καλύτερες γέφυρες: Σοβαρό επαγγελματικό προσανατολισμό στο σχολείο, πρακτική άσκηση με πραγματικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, αξιόπιστη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, διαφανείς μαθητείες, και σταθερή συνεργασία εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, τοπικών κοινωνιών και επιχειρήσεων. Σήμερα, λιγότεροι από τους μισούς 15χρονους φοιτούν σε σχολεία που προσφέρουν επαγγελματικό προσανατολισμό, έναντι 82% κατά μέσον όρο στον ΟΟΣΑ. Η ανισότητα ευκαιριών αρχίζει έτσι πριν καν οι νέοι εισέλθουν στην αγορά εργασίας.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το 15,6% των νέων 15-29 ετών δεν βρίσκεται ούτε σε εργασία, ούτε σε εκπαίδευση, ούτε σε κατάρτιση. Οι λεγόμενοι NEETs [Not in Employment, Education or Training] είναι άτομα που κινδυνεύουν να αποσυνδεθούν από την οικονομική και κοινωνική ζωή, να υποστούν μακροχρόνια φτώχεια, απογοήτευση και απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό άνεργων NEETs στον ΟΟΣΑ. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους λιγότερο μορφωμένους: Νέοι με μεσαία ή υψηλή εκπαίδευση εμφανίζουν υψηλή πιθανότητα να βρεθούν εκτός εργασίας, εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Διέξοδος η επιχειρηματικότητα;

Η επιχειρηματικότητα παρουσιάζεται συχνά ως η αυτονόητη απάντηση. Πράγματι, οι νέοι Έλληνες δείχνουν ισχυρή επιχειρηματική διάθεση: Το 11% των εργαζομένων 20-29 ετών είναι αυτοαπασχολούμενοι, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως η έκθεση προειδοποιεί ότι η αυτοαπασχόληση συχνά δεν αποτελεί επιλογή ευκαιρίας, αλλά καταφύγιο ανάγκης. Περίπου ένας στους τρεις νέους που ξεκινούν επιχείρηση δηλώνει ότι το έκανε επειδή δεν έβρισκε δουλειά.

Μια πολιτική για τη νεανική επιχειρηματικότητα δεν μπορεί, επομένως, να περιορίζεται σε επιδοτήσεις έναρξης ή σε πανηγυρικές αφηγήσεις περί start-ups. Απαιτεί πρόσβαση σε αρχική χρηματοδότηση, αξιόπιστη συμβουλευτική, μέντορες, δίκτυα, χρηματοοικονομική παιδεία και απλούστερους κανόνες. Σχεδόν 45% των νέων που ερωτήθηκαν θεωρούν την έλλειψη αρχικού κεφαλαίου το σημαντικότερο εμπόδιο. Και μόλις 8% των νέων επιχειρηματιών αναμένει να δημιουργήσει τουλάχιστον 19 νέες θέσεις εργασίας μέσα στην επόμενη πενταετία.

Η στεγαστική κρίση

Το πιο ορατό, ίσως, πρόβλημα είναι η κατοικία. Περίπου επτά στους δέκα νέους 18-24 ετών ανησυχούν αν θα μπορέσουν να βρουν ή να διατηρήσουν κατάλληλη στέγη. Πάνω από επτά στους δέκα νέους ζουν με τους γονείς τους. Η οικογενειακή αλληλεγγύη υπήρξε διαχρονικά σωτήρια στην Ελλάδα, αλλά δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μόνιμο υποκατάστατο μιας λειτουργικής στεγαστικής πολιτικής.

Η παραμονή στο πατρικό σπίτι δεν είναι κατ’ ανάγκην αποτυχία. Μπορεί να είναι επιλογή, σχέση φροντίδας ή πολιτισμική προτίμηση. Γίνεται όμως πρόβλημα όταν είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή: Όταν οι μισθοί δεν επαρκούν, τα ενοίκια αυξάνονται, η προσφορά προσιτής κατοικίας είναι περιορισμένη και η ανεξαρτησία μετατίθεται επ’ αόριστον. Τότε επηρεάζονται όχι μόνο η ιδιωτική ζωή και η αξιοπρέπεια των νέων, αλλά και η δημογραφική πορεία της χώρας.

Η Ελλάδα έχει σήμερα δείκτη γονιμότητας 1,2 παιδιά ανά γυναίκα, κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού. Η μέση ηλικία τεκνοποίησης έχει ανέβει στα 32,1 έτη. Αυτές οι τάσεις δεν πρέπει να ιδεολογικοποιούνται, ούτε να αντιμετωπίζονται με ηθικολογικές προτροπές προς τους νέους να κάνουν παιδιά. Η απόφαση για οικογένεια απαιτεί στοιχειώδη προβλεψιμότητα: Εισόδημα, στέγη, παιδική φροντίδα, ισότητα στην εργασία και δυνατότητα να σχεδιάσει κανείς τη ζωή του χωρίς διαρκή φόβο.

Κάποια βήματα έχουν γίνει: Μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, ενίσχυση της κατάρτισης και της επαγγελματικής εκπαίδευσης, διεύρυνση της γονικής άδειας, ενισχύσεις για οικογένειες, πρωτοβουλίες για προσιτή και κοινωνική κατοικία. Δεν είναι αμελητέα. Αλλά η έκθεση του ΟΟΣΑ υπογραμμίζει σωστά ότι απαιτείται συντονισμένη πολιτική και όχι ένα άθροισμα αποσπασματικών μέτρων.

Τι πρέπει να γίνει με τη νέα γενιά 

Το ζητούμενο είναι μια νέα δημόσια συμφωνία με τη νεολαία. Πρώτον, αξιοπρεπείς και σταθερές θέσεις εργασίας, με έλεγχο της υποδηλωμένης και επισφαλούς απασχόλησης. Δεύτερον, ουσιαστική σύνδεση εκπαίδευσης και εργασίας, χωρίς να υποβαθμίζεται η γενική παιδεία. Τρίτον, αξιολόγηση των προγραμμάτων κατάρτισης και επιδότησης, ώστε οι δημόσιοι πόροι να παράγουν μετρήσιμα αποτελέσματα.

Τέταρτον, αποφασιστική πολιτική αύξησης της προσφοράς προσιτής και κοινωνικής ενοικιαζόμενης κατοικίας – όχι μόνο επιδόματα που, χωρίς επαρκή προσφορά, κινδυνεύουν να καταλήξουν σε περαιτέρω αύξηση των τιμών. Πέμπτον, συστηματική συμμετοχή των ίδιων των νέων στη διαμόρφωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών που καθορίζουν το μέλλον τους. Η διάσταση αυτή συνδέεται άμεσα και με την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΟΟΣΑ, η εμπιστοσύνη στην εθνική κυβέρνηση στην Ελλάδα υποχώρησε αισθητά: Το ποσοστό όσων δηλώνουν υψηλή ή μέτρια υψηλή εμπιστοσύνη μειώθηκε από 32% το 2023 σε μόλις 24% το 2025, έναντι μέσου όρου 40% στις χώρες του ΟΟΣΑ. Όταν οι νέοι βιώνουν χαμηλούς μισθούς, επαγγελματική αβεβαιότητα, αδυναμία στέγασης και διαρκή αναβολή των σχεδίων ζωής τους, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς φθείρεται. Η αποτελεσματική πολιτική για τη νεολαία είναι, συνεπώς, και πολιτική αποκατάστασης της θεσμικής αξιοπιστίας.

Η οικονομική ανεξαρτησία δεν είναι πολυτέλεια, ούτε ατομική ανταμοιβή για τους “ικανότερους”. Είναι προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής, δημογραφικής ανθεκτικότητας και δημοκρατικής εμπιστοσύνης. Αν μια κοινωνία ζητά από τους νέους να μείνουν, να εργαστούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν οικογένεια, οφείλει πρώτα να τους προσφέρει ένα αξιόπιστο έδαφος για να σταθούν.

Και επειδή ξέρω ότι οι δυτικοί είναι μεγάλα μαστόρια στο παιχνίδι των λέξεων και στην προπαγάνδα, σ’ αυτό που οι μοντέρνοι λένε γνωστικό πόλεμο, έψαξα να βγάλω άκρη για το τι παίζεται εδώ…

Το κόλπο γκρόσο των δυτικών είναι ότι προσδίδουν στις δικές τους αποφάσεις ισχύ διεθνούς νόμου! Ναι, ναι, όπως τ’ ακούσατε!

Έχουν, λοιπόν, επιβάλει κυρώσεις στο Ιράν ή στη Ρωσία και απαιτούν να τις εφαρμόσουν όλα τα κράτη! Σιγά ρε μάγκες! Είσαστε πλούσιοι, παλιοί αποικιοκράτες, αλλά δεν είσαστε ο… ΟΗΕ!

Και επειδή ως Κόμπρα κατάγομαι από την Ινδία, δεν τρώω δυτικό σανό! Εάν ένα δεξαμενόπλοιο δεν έχει ασφαλιστεί στις δικές τους ασφαλιστικές εταιρείες, δεν σημαίνει ότι είναι… σκιώδες!

Η… σκιώδης επιβολή της Δύσης ξεθωριάζει

Εάν σ’ ένα άλλο έχουν επιβάλει κυρώσεις, έχουν δικαίωμα να το κατακρατήσουν μόνο όταν καταπλεύσει σε λιμάνια τους ή μπει στα χωρικά τους ύδατα.

Εάν το αρπάξουν με τη βία σε διεθνή ύδατα, όπου ισχύει η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αυτό έχει όνομα και το όνομα είναι πειρατεία!

Είναι αλήθεια ότι τα πλοία του λεγόμενου σκιώδους στόλου αλλάζουν συχνά σημαία και γενικότερα κάνουν διάφορα κόλπα για να μην εντοπίζονται…

Γιατί τα κάνουν όλα αυτά; Τα κάνουν για να αποφεύγουν τις συνέπειες των δυτικών κυρώσεων! Εξωθούνται δηλαδή… Είναι σαν να σου βγάζουνε το μάτι και μετά να σε φωνάζουν κοροϊδευτικά γκαβό!

Ο κόσμος που οι δυτικοί ήταν τα μεγάλα αφεντικά, που έφτιαχναν κανόνες στα μέτρα τους και απαιτούσαν να τις τηρούν οι άλλοι, που έβγαζαν φετφάδες και τα… σκυλιά δεμένα, τελειώνει!

Δεν έχει ακόμα τελειώσει, αλλά τελειώνει… Κι αν δεν με πιστεύετε, κοιτάξτε την Κίνα, κοιτάξτε και την Ινδία μου…

Το Σάββατο θα είναι πολύ ζεστή μέρα, κυρίως στη Θεσσαλία, αλλά και στην Αθήνα, στην ανατολική Στερεά Ελλάδα εν γένει και στην ανατολική Πελοπόννησο, καθώς και στην Κεντρική Μακεδονία με τη θερμοκρασία να προσεγγίζει ή και να ξεπερνά κατά τι τους 40°C.

Η αυξημένη υγρασία θα κάνει την ατμόσφαιρα ακόμα πιο δυσάρεστη. Σε μερικές περιοχές θα πνέουν άνεμοι με ένταση 6 Μποφόρ, αλλά θα ειναι βορειοδυτικοί και δεν θα φέρουν δροσιά. Στα ορεινά, παρά τις υψηλές θερμοκρασίες, το Σαββατοκύριακο θα εκδηλωθεί ίσως εκδηλωθούν τοπικές βροχοπτώσεις ή και μπόρες. Η θερμοκρασία την Κυριακή θα διατηρηθεί σε παρόμοια επίπεδα, πλησιάζοντας τους 40 βαθμούς στα ανατολικά.

Για το Σάββατο η ΕΜΥ προβλέπει τα εξής:

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος. Λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες τις απογευματινές ώρες.

Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 μποφόρ και τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα νότια παράκτια από νότιες διευθύνσεις έως 3μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 23 έως 36 με 37 και πιθανόν τοπικά τους 38 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.

Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 μποφόρ και τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα νότια παράκτια από νότιες διευθύνσεις έως 3 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 22 έως 36 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε είναι πιθανό να σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι στα ορεινά της Μακεδονίας.

Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 μποφόρ και τις πρωινές ώρες στα ανατολικά θα πνέουν ανατολικοί βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 21 έως 38 με 39 και στην κεντρική Μακεδονία τοπικά 40 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤ. ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά ορεινά, όπου θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.

Άνεμοι: Δυτικοί βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ και τοπικά 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 23 έως 34 και στα ηπειρωτικά τοπικά 35 με 37 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤ. ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά ορεινά όπου είναι πιθανό να σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.

Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και στα νότια από νότιες διευθύνσεις έως 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 22 έως 38 με 39 και, τοπικά τους 40 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.

Άνεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ και τοπικά 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 24 έως 34 και στην Κρήτη 35 με 36 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤ. ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Γενικά αίθριος.

Άνεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ και τοπικά 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 24 έως 36, τοπικά στα νότια 37 βαθμούς Κελσίου.

Στο άρθρο, με τίτλο “Greek court revokes licences for three foreign campuses”, οι Times Higher Education αποκαλύπτουν στο βρετανικό και το διεθνές κοινό ότι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της Ελλάδας προχώρησε στην ανάκληση των αδειών λειτουργίας παραρτημάτων Βρετανικών πανεπιστημίων, όπως των University of York και Keele University.

Το δημοσίευμα εστιάζει στις νομικές και θεσμικές επιπλοκές της απόφασης του ΣτΕ, υπογραμμίζοντας τις επιπτώσεις που αυτή συνεπάγεται για τη στρατηγική επέκτασης των βρετανικών ΑΕΙ στο εξωτερικό και ειδικά για το εγχείρημα της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Επισημαίνει ότι ο “Νόμος Πιερρακάκη” (ν. 5094/2024) πέρασε στη Βουλή των Ελλήνων με οριακή πλειοψηφία, ως μια αμφιλεγόμενη πολιτική πρωτοβουλία (“contentious move”).

Η δημοσιοποίηση του θέματος από τους Times Higher Education έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αυτό το ιστορικό ειδησεογραφικό-αναλυτικό μέσο – που από το 1971 ήταν γνωστό ως ένθετο των Times του Λονδίνου, μέχρι την αυτονόμησή του το 2005 – είναι το πλέον έγκυρο διεθνές μέσο ενημέρωσης με μαζική αναγνωσιμότητα για την ανώτατη εκπαίδευση. Η απήχησή του στη Βρετανία, τις ΗΠΑ και διεθνώς είναι καταλυτική, καθώς θεωρείται παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τον ακαδημαϊκό κλάδο, ιδιαίτερα λόγω των παγκόσμιων πανεπιστημιακών κατατάξεων THE World University Rankings, τις οποίες εκδίδει κάθε χρόνο.

Συνεπώς, η κάλυψη της είδησης από τους Times Higher Education μεταφέρει το ελληνικό ζήτημα απευθείας στους αγγλοσαξονικούς και τους διεθνείς εκπαιδευτικούς κύκλους.

Από το ΣτΕ στις ακαδημαϊκές στήλες του Λονδίνου

Στη συνέχεια, από την 20 Αυγούστου, η είδηση της ακύρωσης των αδειών από το Συμβούλιο της Επικρατείας έλαβε ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις με το εξειδικευμένο δημοσίευμα του University World News (UWN). Ενώ οι Times Higher Education κάλυψαν την είδηση σε πρώτο χρόνο εστιάζοντας στο γεγονός της δικαστικής απόφασης, το University World News επιλέγει να “χτίσει” πάνω σε αυτό, μετατρέποντάς το από μια τοπική νομική εμπλοκή σε ένα μείζον “φιάσκο” στρατηγικής σημασίας για τη διεθνή πολιτική της βρετανικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ειδικότερα, το δημοσίευμα του University World News κλιμακώνει την είδηση, αναλύοντας τις συστημικές επιπτώσεις που έχει αυτή η εξέλιξη στα σχέδια εξωστρέφειας των αγγλοσαξονικών ιδρυμάτων σε διεθνές επίπεδο. Υπογραμμίζει με ιδιαίτερη έμφαση ότι τα πληγέντα πανεπιστήμια δεν είναι τυχαία ή «δευτέρας διαλογής», αλλά έγκριτα παραδοσιακά ακαδημαϊκά ιδρύματα: Το ένα από αυτά, το University of York, ανήκει στο ελίτ Russell Group – το βρετανικό αντίστοιχο του αμερικανικού Ivy League – ενώ τα άλλα δύο, το Keele University και το The Open university, αποτελούν ιστορικά και πρωτοποριακά βρετανικά πανεπιστήμια.

Το γεγονός ότι σημαίνοντα βρετανικά ιδρύματα βρέθηκαν εκτεθειμένα σε ένα περιβάλλον νομικής αβεβαιότητας και ακυρώσεων αδειών στην Ελλάδα, εκπέμπει ένα ηχηρό σήμα κινδύνου, σύμφωνα με το άρθρο στο University World News. Το άρθρο αναδεικνύει το τεράστιο ρίσκο φήμης (reputational risk) που αναλαμβάνουν τα βρετανικά πανεπιστήμια όταν επεκτείνονται στο εξωτερικό βασιζόμενα σε αμφιλεγόμενες τοπικές νομοθετικές πρωτοβουλίες ξένων χωρών, ή σε εφήμερες πολιτικές συγκυρίες.

Η βαρύτητα του συγκεκριμένου δημοσιεύματος πηγάζει από την ιδιαίτερη ταυτότητα και τη στοχευμένη απήχηση του University World News, που διαβάζεται από τις πρυτανικές αρχές, τις κοσμητείες, τους διευθυντές διεθνών σχέσεων, αλλά και από τους σχεδιαστές πολιτικής (policymakers) και τις ρυθμιστικές αρχές, όπως το Office for Students (OfS), στη Βρετανία. Σε αντίθεση με ειδησεογραφικά μέσα που απευθύνονται και στο ευρύ φοιτητικό κοινό, το University World News επικεντρώνεται στην ανάλυση εκπαιδευτικής πολιτικής, διεθνούς διακυβέρνησης και θεσμικών ρίσκων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ως εκ τούτου, το δημοσίευμα του University World News για το «ελληνικό φιάσκο» φτάνει απευθείας στα γραφεία λήψεως αποφάσεων της Βρετανίας, αναδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη να τεθούν υπό αυστηρότερο θεσμικό βρετανικό έλεγχο τα σχέδια των χρηματοφόρων δραστηριοτήτων των βρετανικών πανεπιστημίων στο εξωτερικό. Διότι αλλιώς – όπως λέμε στη δική μας δημώδη γλώσσα – “όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες”.

Ο κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν και ηγέτης του MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, προειδοποίησε το Ισραήλ να μην «δοκιμάζει την υπομονή» της Τουρκίας και να μην μετατρέπει τη Συρία σε πεδίο στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει πόλεμο με το Ισραήλ, αλλά ούτε θα ανεχθεί απειλές κατά της εθνικής της ασφάλειας, προειδοποιώντας ότι η τουρκική αυτοσυγκράτηση δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία.

Παράλληλα, η Τουρκία έχει ζητήσει από την Interpol την έκδοση Red Notice (Ερυθράς Αγγελίας) για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο πλαίσιο της δικαστικής υπόθεσης για την αναχαίτιση της Global Sumud Flotilla με προορισμό τη Γάζα.

Η προειδοποίηση Μπαχτσελί ήρθε μετά την ισραηλινή επίθεση στη Συρία, την οποία το Ισραήλ παρουσίασε ως προληπτική ενέργεια απέναντι σε πιθανή τουρκική στρατιωτική παρουσία. Η επίθεση προκάλεσε την αντίδραση του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ο οποίος επέκρινε τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις για κινήσεις που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να προκαλέσουν την Τουρκία και να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση.

Παρά την ένταση, ωστόσο, η Άγκυρα δεν δείχνει να επιδιώκει την κλιμάκωση. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η Συρία θα μετατραπεί τελικά σε πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, με αποτέλεσμα να δυσκολευτεί ακόμη περισσότερο η προσπάθεια της χώρας να ανασυγκροτηθεί ως λειτουργικό πολιτικό και στρατιωτικό κράτος.

Κλιμακώνει το Ισραήλ στα κατεχόμενα

Στη Δυτική Όχθη, την ίδια ώρα, η κατάσταση εξελίσσεται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο Economist εκτιμά ότι ο Νετανιάχου και η ακροδεξιά κυβέρνησή του, μέσω της αυξανόμενης βίας των εποίκων, ουσιαστικά ωθούν τους Παλαιστινίους προς μια νέα Ιντιφάντα, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Η εκτίμηση είναι ότι η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί.

Ένας από τους ανθρώπους που διαδραματίζουν ρόλο στη στήριξη του Νετανιάχου είναι ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος αυτή την εβδομάδα επιχείρησε μια μορφή διπλωματίας τύπου Κίσινγκερ, συναντώντας τόσο εκπροσώπους της Χαμάς, όσο και τον ίδιο τον Νετανιάχου. Η Αμερικανίδα πολιτική σχολιάστρια Heather Digby Parton επισημαίνει ότι, παρότι ο Κούσνερ μπορεί να απολαμβάνει τη σύγκριση με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών και σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Νίξον, «δεν είναι Χένρι Κίσινγκερ». Το αν αυτό είναι καλύτερο ή χειρότερο, όπως εύστοχα παρατηρεί, παραμένει ανοιχτό.

Ο Κούσνερ δήλωσε πάντως ότι η Χαμάς πρέπει να τηρήσει τη δέσμευσή της για αφοπλισμό και προειδοποίησε ότι, εάν δεν το κάνει, «το Ισραήλ θα έχει πολύ μεγαλύτερη υποστήριξη από τις ΗΠΑ και άλλους για να πάει και να ολοκληρώσει τη δουλειά». Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ ξεκίνησε έρευνα για τον θάνατο της πεντάχρονης Χιντ Ρατζάμπ, η οποία σκοτώθηκε το 2024 όταν ισραηλινοί στρατιώτες πυροβόλησαν το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε. Η οικογένειά της ζητά έρευνα για τους θανάτους όλων των παιδιών στη Γάζα, κάτι που, όπως επισημαίνει η Ρομόνα Ουάντι, θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο διεθνούς έρευνας.

Έτσι, ενώ το ισραηλινό χτύπημα στη Συρία και οι εκατέρωθεν προειδοποιήσεις δημιουργούν την εικόνα μιας νέας επικίνδυνης αντιπαράθεσης, στην Τουρκία η πολιτική ηγεσία δεν δείχνει να αντιμετωπίζει την κατάσταση με την ίδια δραματικότητα. Ο Πρόεδρος βρίσκεται σε διακοπές, μεγάλο μέρος της κυβέρνησης επίσης, και μέχρι στιγμής η Άγκυρα περιορίζεται σε ρητορικές προειδοποιήσεις και δηλώσεις, αφήνοντας την εντύπωση ότι, παρά τον θόρυβο γύρω από την ένταση με το Ισραήλ, στην τουρκική πρωτεύουσα είναι ακόμη καλοκαίρι.

Εύλογα, στον κάθε ευαισθητοποιημένο Έλληνα, ο οποίος πέρα και μακριά από κάθε κομματική προκατάληψη παρακολουθεί με νηφαλιότητα και κριτικό πνεύμα την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων κατά τα τελευταία επτά τουλάχιστον έτη, γεννώνται ορισμένα ερωτήματα:

• Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πίστευαν πραγματικά ότι συνιστούσε ορθή πολιτική απόφαση για την Ελλάδα το να προσέλθει σε έναν διμερή διάλογο με την Τουρκία, πέρα και έξω από το προστατευτικό πλέγμα της ΕΕ, επί τη βάσει ενός πλαισίου που η ίδια η Τουρκία μας επέβαλε;

Διαλόγου όχι για την επίλυση της μοναδικής πραγματικά υφιστάμενης διαφοράς την οποία διαχρονικά αναγνωρίζει η Αθήνα (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ), αλλά και για τη “διευθέτηση” των απείρων (και διαρκώς διευρυνόμενων) παράνομων και παράλογων τουρκικών διεκδικήσεων εις βάρος της Ελλάδος.

• Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πίστευαν ότι η “Διακήρυξη των Αθηνών” ήταν προς το συμφέρον της Ελλάδος και ότι αίφνης η φύσει αναθεωρητική Τουρκία είχε αποφασίσει να μεταλλάξει το πολιτικό DNA της και να επιδιώξει την ειλικρινή συνεννόηση και την αρμονική συνύπαρξή με την Ελλάδα, επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των Διεθνών Συνθηκών;
• Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πιστεύουν ότι η διακατεχόμενη από αναθεωρητική μανία Τουρκία θα εγκαταλείψει το τόσο προσεκτικά και επί πολλά έτη μελετημένο και οργανωμένο σχέδιο της “Γαλάζιας Πατρίδας” και θα παραιτηθεί καλή τη πίστη από τη χίμαιρα του “Αιώνα της Τουρκίας”, αφετηρία του οποίου συνιστά η διχοτόμηση και η αρπαγή του μισού (;) Αιγαίου;
• Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πιστεύουν ότι, εάν η Τουρκία αισθανθεί πως έχει προετοιμάσει κατάλληλα το κλίμα και πως μπορεί εκ του ασφαλούς να προχωρήσει στην εκτέλεση των σχεδίων της, δεν θα το πράξει;

Θα το πράξει και μάλιστα με μηδενικό σχεδόν κίνδυνο, λόγω του υποκείμενου φοβικού συνδρόμου της πολιτικής ελίτ των Αθηνών που παροξύνθηκε από την Κρίση των Ιμίων και εξής. Δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει, εφόσον δεν της έχει καταστεί ξεκάθαρο ότι θα πληρώσει βαρύτατο τίμημα επί του πεδίου.

Δεν είναι το ίδιο το τουρκικό κράτος, αυτό το οποίο οργανώνει συστηματικές παραβιάσεις των χωρικών μας υδάτων και της νομοθεσίας περί αλιείας της ΕΕ, στέλνοντας τουρκικά αλιευτικά σκάφη να αλιεύουν ξυστά από τις ακτές των νησιών μας και να καταστρέφουν το οικοσύστημα του Αιγαίου με την ανεξέλεγκτη υπεραλίευση, προκειμένου (και με αυτόν τον τρόπο) να πείσει την πολιτική ελίτ των Αθηνών ότι η μόνη εφικτή λύση για την Ελλάδα είναι η συνεκμετάλλευση του Αιγαίου;

Και άλλες αυταπάτες με την Τουρκία…

Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πιστεύουν ότι, αφού πρώτα επιλέξαμε να προσέλθουμε σε διμερή διάλογο με την Τουρκία έξω και πέρα από το πλέγμα προστασίας της ΕΕ –και αφού αναγγείλαμε σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Οικουμένης ότι ο διάλογος αυτός διεξάγεται “σε καλό κλίμα”, το οποίο κλείδωσε με τη “Διακήρυξη των Αθηνών”– εν συνεχεία θα μπορέσουμε να επανεμπλέξουμε τους Ευρωπαίους εταίρους μας στον διάλογο αυτόν προς ενίσχυση των δικαίων μας; Με την προηγούμενη στάση μας, άλλωστε, τους διευκολύναμε στον μέγιστο βαθμό να συνάψουν σημαντικότατες οικονομικές και αμυντικές συνεργασίες με την Τουρκία προς όφελος αποκλειστικά των δικών τους συμφερόντων.

Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες να πιστεύουν ότι το παρόν (αλλά και κάθε μελλοντικό) πολιτικό-στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας θα εγκαταλείψει τον (νομικώς ανέφικτο) στόχο της αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάννης; Αυτή σαφέστατα ορίζει ότι οτιδήποτε ευρίσκεται πέραν των τριών ναυτικών μιλίων από τις τουρκικές ακτές και δεν κατονομάζεται ρητώς (όπως η Ίμβρος, η Τένεδος και οι Λαγούσες / Μαυρυές που κατονομάζονται ρητώς στο άρθρο 12 της Συνθήκης) παραχωρείται τελεσίδικα στην Ελλάδα.

Είναι δυνατόν έμπειροι Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες, ύστερα από την κρίση του Oruç Reis το Καλοκαίρι του 2020 και μετά τα προσβλητικά για τη χώρα μας γεγονότα της Κάσου τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 2024, να πιστεύουν ότι το παρόν (αλλά και κάθε μελλοντικό) πολιτικό-στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας θα εγκαταλείψει οικεία βουλήσει τον (νομικώς παράλογο και ανέφικτο) στόχο της διχοτόμησης του Αιγαίου και της υφαρπαγής της ΑΟΖ του Καστελλορίζου εν ονόματι της καλής γειτονίας;

Τί πρέπει να κάνει η Ελλάδα

Ουδείς εν Αθήναις πλέον νομιμοποιείται να “κοιμάται τον ύπνο του δικαίου” και να βλέπει “όνειρα θερινής νυκτός”, και ουδείς νομιμοποιείται (τουλάχιστον από ηθικής απόψεως) να μην αναγνωρίζει ότι όλη αυτή η ιστορία του “ελληνοτουρκικού διαλόγου σε καλό κλίμα” ήταν μία κακή επιλογή, η οποία εξέθρεψε την τουρκική προκλητικότητα και εξυπηρέτησε πολύ αποτελεσματικά τους αναθεωρητικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας.

Η άμεση επιστροφή στην προηγούμενη –κατά κοινή ομολογία επιτυχημένη– πολιτική της ανάδειξης και της καταγγελίας εκ μέρους της χώρας μας του στρατιωτικοποιημένου τουρκικού αναθεωρητισμού σε όλους του Διεθνείς Οργανισμούς καθίσταται επιβεβλημένη. Κι αυτό, για να μην καταστούμε φαιδροί στους Ευρωπαίους εταίρους και στους νατοϊκούς συμμάχους μας στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα σε πολιτικό-διπλωματικό επίπεδο, όταν θα αναγκαστούμε να ομολογήσουμε ότι κάτω από τα “ήρεμα νερά” του Αιγαίου βρισκόταν εν εξελίξει ένα φονικό τσουνάμι, το οποίο αντιληφθήκαμε μόνο τη στιγμή που μας χτύπησε…

Υ.Γ.: Η σοβαρή ένταση με την Τουρκία, την οποία σήμερα προβλέπουν ακόμα και οι έως χθες υπέρμαχοι του “ελληνοτουρκικού διαλόγου σε καλό κλίμα” και της “Διακήρυξης των Αθηνών”, αναμφίβολα θα επηρεάσει τη στάση και τις αποφάσεις των πολιτών στις επικείμενες εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν. Ουδείς μάλιστα μπορεί να είναι βέβαιος για το μήνυμα, το οποίο θα επιλέξει να στείλει ο Ελληνικός Λαός, τόσο σε αυτούς που έχουν έως σήμερα την ευθύνη για την προάσπιση του εθνικού μας συμφέροντος όσο και σε εκείνους που διεκδικούν το δικαίωμα να χαράξουν την εξωτερική πολιτική της χώρας μας για τα επόμενα τέσσερα έτη.

Οι καιροί έχουν αλλάξει και τώρα το εκλογικό αποτέλεσμα θα καθορίσουν όχι οι “αμνοί και τα ερίφια” των κομματικών στρατών ούτε οι “συναλλασσόμενοι” για το στενά ατομικό τους συμφέρον ψηφοφόροι. Θα το καθορίσουν οι αναρίθμητοι υπεύθυνοι πολίτες, οι οποίοι έχουν πάρει το μάθημα της Ιστορίας και φρονούν ότι ενώπιον της κάλπης προέχει το συμφέρον της Πατρίδας. Όσοι δια των πράξεων ή/και των παραλείψεών τους ευθύνονται για την κακή πορεία των υποθέσεων της χώρας οφείλουν να κάνουν έντιμα την αυτοκριτική τους και να αναγνωρίσουν τις ευθύνες τους ευθαρσώς χωρίς μικροψυχία και παιδαριώδεις δικαιολογίες.

Ομοίως, όσοι θεωρούν ότι διαθέτουν καλύτερες προτάσεις από εκείνους, οφείλουν να τις καταθέσουν με απόλυτη σαφήνεια, χωρίς πέπλα μυστηρίου, χωρίς δημιουργικές ασάφειες και χωρίς μεταφυσικές essences… Οι Έλληνες πολίτες σήμερα δεν αναζητούν πολιτικούς, οι οποίοι ψάχνουν εναγωνίως κάποιο παράθυρο για την προσωπική πολιτική τους επιβίωση, αλλά πολιτικούς που θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για την ασφαλή πορεία του Ελληνισμού σε ένα καλύτερο μέλλον.

Ex tung, θα ηδύνατο να έχει διακοπεί μόνον η καταβολή του 13 & 14 μισθού των δημοσίων υπαλλήλων, υπό την προϋπόθεση ότι ο μισθός περιλαμβάνει την κάλυψη της συντάξεως των. Αλλ’ αυτό είναι μία άλλη ιστορία… του κρατικού συνδικαλισμού εν Ελλάδι. Ασφαλιστικές κρατήσεις που εγένοντο προ της οιονεί χρεωκοπίας του δημοσίου υπό της αρχούσης πολιτικής υπερτάξεως και αναξίων υπηρετών της (Προβόπουλος, Γιαννάκης Στουρνάρας, Πέτρος Δούκας κά.) οφείλουν να αποδοθούν στους δικαιούχους ως αχρεωστήτως καταβληθείσες, αφού δεν εκπληρώθησαν

Άλλως η δέσμευσή των αποτελεί δημοσία κλοπή, με δόλον την παρακράτηση της εξουσίας υπό των κομματικών εγκαθέτων της ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ-Καμένου, υπευθύνων για την πιστωτική κατάρρευση του 2015 και των χειρισμών της τότε κυβερνήσεως, με contra την βούληση του ελληνικού λαού στο δημοψήφισμα.

Αυτά ως προς το νομικό σκέλος. Οικονομικώς ολόκληρη α-σοφία των τιμωρητικών μέτρων του ΔΝΤ εις βάρος του ελληνικού λαού, έχει διεθνώς στηλιτευθεί από εγκρίτους οικονομολόγους (Γκάλμπρεθ, Γκρούμαν, Τζίλιαν Τεττ των Financial Times, το 2007 εκ της λαφυραγωγίας των Ταμείων, με το ομόλογο της J. P. Morgan) ως και υπό των διοικητών της ΕΚΤ Τρισέ, Μάριο Ντράγκι και Λαγκάρντ. Οι όροι δανεισμού της Ελλάδος ήταν υπερβολικώς αυστηροί και υπεύθυνοι για την απώλεια του ενός τετάρτου του ελληνικού προϊόντος στην επομένη δεκαετία (Γκαργκάνας). Απότοκος της οποίας απωλείας είναι η σημερινή δημογραφική κρίση.

Νόμιμη η ληστεία των συνταξιούχων!

Ηθικώς είναι απαράδεκτη η υπερφορολόγηση των συνταξιούχων, με συντελεστή 30%, όταν το κράτος συσσωρεύει πλεονάσματα και προπληρώνει πιστωτές που θα εισέπρατταν το κεφάλαιο και τόκους μέχρις του 2060, μειωμένους σε αγοραστική δύναμη έως και 50%, από τον τρέχοντα πληθωρισμό, ενώ οι απόμαχοι της ζωής εισπράττουν σήμερα συντάξεις πείνας, με την ακρίβεια των τιμών. Ο ισχυρισμός του Κυριάκου Περιερακάκη ότι εξοικονομεί 30 εκατομμύρια ευρώ σε κάθε αποπληρωμή ενός δισ. ευρώ χρέους δεν στέκει δια τους γνωρίζοντας μακροοικονομία.

Αντί δυνητικής αναπτύξεως 5% του ΑΕΠ, εάν τα περισσεύματα επενδύοντο (πχ σε πυρηνική ενέργεια, εξαγώγιμα όπλα, ναυπηγεία, αύξηση της παραγωγής τροφίμων με αναδασμό της γεωργικής γης, εγγειοβελτιώσεις κλπ, κλπ) θα απέφεραν 12 δισ. ευρώ επιπλέον εθνικό προϊόν που σήμερα χάνονται εκ της στασιμότητος 1,3% “αναπτύξεως” της “βαρειάς βιομηχανίας του Τουρισμού” με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος και καταστροφής της χώρας (ίδε Ίος, Κουφονήσια, κτλ).

Η μειοψηφία του Συμβουλίου της Επικρατείας διέσωσε το κύρος του, ότι η δημοσιονομική ευστάθεια δεν κινδυνεύει από την καταβολή της 13 & 14 συντάξεως, όταν ο αριθμός των δικαιούχων μειώθηκε στο ήμισυ από την άλλην θανάσιμο παρανομία του εμβολίου κατά της πανδημίας, το 2020-22 και του εγκλεισμού της οικονομίας επί 2ετίαν. Αλλ’ επ’ αυτού αναμένουμε την αμερικανική δικαιοσύνη ν’ αποφανθεί και τότε θα επανέλθουμε στην αδέκαστη ποινική δικαιοσύνη…

Παράλληλα, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού επανέλαβε παλαιότερες κατηγορίες κατά του Ερντογάν, χαρακτηρίζοντάς τον «αντισημίτη δικτάτορα» και κατηγορώντας τον ότι έχει επιτεθεί στους Κούρδους, φιλοξενεί τρομοκράτες της Χαμάς, κατέχει το βόρειο τμήμα της Κύπρου και φυλακίζει μεγάλο αριθμό δημοσιογράφων και πολιτικών που διαφωνούν μαζί του.

Η ανακοίνωση του Ισραήλ ήρθε μετά την απόφαση της Τουρκίας να εκδώσει διεθνές ένταλμα σύλληψης για τον Νετανιάχου, στο πλαίσιο έρευνας για την αναχαίτιση από το Ισραήλ ενός στόλου ακτιβιστών με προορισμό τη Γάζα. Το Τελ Αβίβ απάντησε χαρακτηρίζοντας την κίνηση της Άγκυρας «προσπάθεια εκφοβισμού» των Ισραηλινών ηγετών και στρατιωτών. «Η αξιοθρήνητη προσπάθεια του Ερντογάν να εκφοβίσει τους ηγέτες και τους στρατιώτες του Ισραήλ, της μοναδικής πραγματικής δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή, δεν θα οδηγήσει πουθενά», ανέφερε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, η ισραηλινή κυβέρνηση υπογράμμισε ότι θα συνεχίσει να αντιδρά «με αποφασιστικότητα» απέναντι στις προσπάθειες της Τουρκίας να αποσταθεροποιήσει την περιοχή και απέναντι σε κάθε απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανέβασε χθες Πέμπτη κι άλλο την πίεση στους συμμάχους της και στην Κίνα να ενωθούν μαζί της στην προσπάθεια να ανέβει κατακόρυφα ο οικονομικός στραγγαλισμός, που θεωρεί πως μπορεί να οδηγήσει σε «πτώση του καθεστώτος» στην Τεχεράνη χωρίς επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Προειδοποιούν οι ΗΠΑ για το Ιράν

Στο μέτωπο του Ιράν, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε στον οικονομικό πόλεμο του Τραμπ κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «οικονομική τρομοκρατία», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA. «Όποια χώρα διατηρεί σχέση με την Τεχεράνη θα επισπεύσει την πορεία της οικονομίας της προς τη λήθη, είτε αυτή η σχέση οικοδομείται με κάποιον σκοπό, είτε επειδή αγνοείται εσκεμμένα», απείλησε μέσω X ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.

Χωρίς να αποκαλύψει καμιά λεπτομέρεια για τα μέτρα που σχεδιάζει να λάβει η Ουάσιγκτον, προειδοποίησε νωρίτερα πως οι χώρες που δεν θα υποστηρίξουν τον «οικονομικό πόλεμο» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα θεωρηθεί πως είναι «εναντίον μας», κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο CNBC. Προγραμματίζει να παραχωρήσει τη Δευτέρα συνέντευξη Τύπου για τον τρόπο που η αμερικανική κυβέρνηση εννοεί να αυξήσει περαιτέρω την πίεση.

«Βρισκόμαστε (…) σε νέα φάση, όπου το πιο αποτελεσματικό εργαλείο που έχουμε είναι η οικονομική πίεση που μπορούμε να της επιβάλλουμε», ανέφερε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς σε πόντκαστ απευθυνόμενο στους ψηφοφόρους της αμερικανικής δεξιάς. Αυτός ο χορός θα είναι «λεπτός», πρόσθεσε, καθώς το Ιράν «προσπαθεί επίσης να ασκήσει οικονομική πίεση σε εμάς».

Η Ουάσιγκτον, που επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο και σειρά άλλων κυρώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία, ανακοίνωσε χθες νέα μέτρα σε βάρος του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, προσκείμενη στην Τεχεράνη, λόγω των σχέσεών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης, Όσον αφορά το στενό, που ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαιώνει συχνά πως είναι «ανοικτό», μόλις επτά εμπορικά πλοία το διέσχισαν χθες Πέμπτη –πέντε εισήλθαν και δύο εξήλθαν–, σύμφωνα με δεδομένα της υπηρεσίας παρακολούθησης της εμπορικής ναυτιλίας Kpler.

«Κατάρρευση»

Στη συνέντευξη στο CNBC, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών κατέστησε σαφές ότι αναμένει από την Κίνα να συμμορφωθεί. «Θα οδηγήσουμε αυτό το καθεστώς στην κατάρρευση», είπε, επαναφέροντας στον αφρό στόχο που είχε διατυπώσει ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ όταν άρχιζε ο πόλεμος, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς την 28η Φεβρουαρίου. «Αν εφαρμόσουμε τη μέγιστη οικονομική πίεση, αυτό σημαίνει πως πιθανόν δεν θα χρειαστεί η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας, αλλά θέλω να υπογραμμίσω πως αυτό ισχύει για την ώρα», είπε.

Αντιμέτωπος με μειωμένες στρατιωτικές επιλογές, διπλωματικό αδιέξοδο και κοινή γνώμη που αντιμετωπίζει με εντεινόμενη δυσαρέσκεια αυτόν τον πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ ανήγγειλε «οικονομικό πόλεμο άνευ προηγουμένου» εναντίον του Ιράν.

Ένδειξη του ότι ο πόλεμος των τελευταίων σχεδόν έξι μηνών ασκεί πίεση στους πόρους της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης παγκοσμίως ήταν πως ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες την έλευση άλλου αεροπλανοφόρου, προς αντικατάσταση του USS Abraham Lincoln, η μακρά ανάπτυξη του οποίου συνοδεύτηκε τελευταία από διάφορες ανησυχίες για τις συνθήκες ζωής του πληρώματός του στις ΗΠΑ.

Ο άγνωστος χ στη νέα εξίσωση που μοιάζει να επιδιώκει η Ουάσιγκτον είναι χωρίς αμφιβολία το Πεκίνο. Πάνω από το ένα τέταρτο των εμπορικών ανταλλαγών του Ιράν το 2024 έγιναν με την Κίνα, σημαντική καταναλώτρια ιρανικού πετρελαίου, που η Τεχεράνη συνεχίζει να εξάγει, παρά τις κυρώσεις, με στόλο «φάντασμα».

Συσχετισμός δύναμης

Το εάν η Ουάσιγκτον θα εξασφαλίσει ή όχι το Πεκίνο να ευθυγραμμιστεί με τον «οικονομικό πόλεμο» αυτόν θα πει πολλά για τον συσχετισμό ισχύος των δυο μεγάλων δυνάμεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ αρέσκεται να λέει πως έχει πολύ καλή σχέση με τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τον οποίο αναμένει την 24η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ.

Στους κυριότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν συγκαταλέγονταν επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — που ανακοίνωσαν την Τρίτη πως αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας «όλες» οι διμερείς «εμπορικές ανταλλαγές» και «χρηματοπιστωτικές συναλλαγές». Η Τουρκία και η Ρωσία έχουν επίσης διόλου ευκαταφρόνητες δοσοληψίες με το Ιράν.

Μένει εξάλλου να φανεί ποια θα είναι η θέση των συμμάχων των ΗΠΑ, που –με μόνη γνωστή εξαίρεση το Ισραήλ– δεν ενεπλάκησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις παρά το ότι το απαιτούσε ο αμερικανός πρόεδρος. Η οικονομία του Ιράν, ήδη σε κακή κατάσταση λόγω των κυρώσεων που επιβάλλονται για δεκαετίες σε βάρος της, δοκιμάζεται ακόμη περισσότερο αφότου άρχισε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο. Στην άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ αισθάνονται επίσης τις συνέπειες της ένοπλης σύρραξης, καταγράφουν ιδίως άνοδο του πληθωρισμού και του κόστους δανεισμού.

Iράν και κυρώσεις

Το πώς θα αντιδράσει η Τεχεράνη στη νέα αμερικανική πίεση παραμένει αβέβαιο. Οι ειδικοί στις κυρώσεις, πάντως, επισημαίνουν ότι το Ιράν έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην αξιοποίηση άτυπων διαύλων για την παράκαμψή τους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται «σκιώδη» πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο, αλλά και νέες εμπορικές εταιρείες οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στους καταλόγους των αμερικανικών κυρώσεων.

«Βλέπουμε συνεχώς να εμφανίζονται νέα ονόματα, επειδή το Ιράν προσαρμόζεται πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Μοχάμεντ Χαμούντα, διευθυντής ελέγχου εξαγωγών και κυρώσεων στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. «Όποιες κυρώσεις κι αν επιβληθούν, βρίσκουν έναν νέο δρόμο για να τις παρακάμψουν». Όπως εξήγησε, οι κινήσεις της Τεχεράνης συχνά αναγκάζουν όσους είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή των κυρώσεων να προσπαθούν εκ των υστέρων να καλύψουν τα κενά.

«Οι κυρώσεις υπάρχουν όλες στα χαρτιά, αλλά η δύσκολη δουλειά γίνεται παρασκηνιακά», δήλωσε ο Χαμούντα. «Υπάρχουν ομάδες σε όλο τον κόσμο που προσπαθούν να επιβάλουν τις κυρώσεις και να εντοπίσουν τα εμπλεκόμενα μέρη, γι’ αυτό και το Ιράν πρέπει να προσπαθεί να προσαρμόζεται».

Οι τιμές πετρελαίου

Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται πτωτικά την Παρασκευή, ωστόσο παραμένουν σε τροχιά δεύτερης διαδοχικής εβδομαδιαίας ανόδου, καθώς ο παρατεταμένος πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρές διαταραχές στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή και να διατηρεί αυξημένο το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στην αγορά ενέργειας.

Το αμερικανικό αργό διαμορφώνεται στα 86,21 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση 0,62 δολαρίων ή 0,71%, ενώ το Μπρεντ υποχωρεί κατά 0,51 δολάρια ή 0,54%, στα 93,27 δολάρια το βαρέλι. Παρά τις πιέσεις στη σημερινή συνεδρίαση, η εικόνα της εβδομάδας παραμένει έντονα ανοδική. Στις προηγούμενες πέντε συνεδριάσεις το Μπρεντ είχε ενισχυθεί περισσότερο από 7% και το αμερικανικό πάνω από 8%, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδά τους από τις 24 Ιουλίου.

Στο επίκεντρο της αγοράς βρίσκεται η αβεβαιότητα γύρω από την πολεμική σύγκρουση με το Ιράν και, κυρίως, οι επιπτώσεις της στις εξαγωγές πετρελαίου από ορισμένους από τους μεγαλύτερους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής. Η προσφορά από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ παραμένει υπό πίεση, ενισχύοντας τους φόβους για παρατεταμένη στενότητα στην παγκόσμια αγορά.

Οι εντάσεις αποτυπώνονται και στις σχέσεις της Τεχεράνης με τις χώρες του Κόλπου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν αυτή την εβδομάδα όλες τις χρηματοοικονομικές και οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν μέχρι νεωτέρας, υπογραμμίζοντας την επιδείνωση του κλίματος στην περιοχή.

Ιδιαίτερα κρίσιμη για τις αγορές παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Η ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα, με μόλις εννέα πλοία να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό την Τετάρτη. Πριν από την έναρξη του πολέμου, από τα Στενά περνούσαν ποσότητες πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων που αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Ο αποκλεισμός των Στενών από την Τεχεράνη και οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν περιορίσει τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθιστώντας την εξέλιξη της σύγκρουσης καθοριστικό παράγοντα για τις τιμές.