Η ίδια λογική αναδεικνύει την προβολή του Πεκίνου στην διεθνή σκηνή, με τον ειδικό του απεσταλμένο στην Μέση Ανατολή, την κοινή πρωτοβουλία με το Πακιστάν για την ειρήνη, τις προτάσεις κατάπαυσης πυρός για την Γάζα, αλλά και για την Ουκρανία. Καμία πρωτοβουλία δεν παράγει κάτι διαφορετικό πέραν μίας κυρίως συμβολικής ανάμειξης, αλλά πρόκειται για την ουσιαστική επιδίωξη της Κίνας, που στοχεύει στο να αποκομίσει τα οφέλη της φήμης μίας υπεύθυνης μεγάλης δύναμης που συμπεριφέρεται με αξιοπιστία, με μηδενικό κόστος.

Πρόκειται ουσιαστικά για τους ίδιους λόγους που εξωθούν το Πεκίνο να αποφύγει την άμεση εμπλοκή του στην κρίση της Μέσης Ανατολής. Οι τελευταίες πληροφορίες για αποστολές μικρών αντιαεροπορικών πυραύλων στο Ιράν και τις απειλές του προέδρου Τραμπ για επιβολή δασμών της τάξης του 50% εάν αληθεύουν, αποτελούν το ελάχιστο σε σχέση με την πραγματικότητα. Η μακροχρόνια πρακτική της Κίνας εστιάζεται στις εξαγωγές διπλής χρήσης απαρτίων και εξαρτημάτων που καταλήγουν και στους ιρανικούς πυραύλους, ενώ από την άλλη πλευρά αρνείται κάθε ανάμειξη. Ούτως ή άλλως οι προφανείς μεταφορές οπλικών συστημάτων στην φάση των συγκρούσεων με τις ΗΠΑ αποτελούν μία δραστική μεταβολή και ανατροπή δεκαετιών μίας εξαιρετικά προσεκτικής πολιτικής.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται αναπόφευκτα σκεπτικός, δηλώνοντας πως οι πληροφορίες και οι αναφορές “δεν σημαίνουν κάτι ιδιαίτερο, από την στιγμή που κρίνονται πλαστογραφημένες”. Μάλιστα επισημαίνει το γεγονός ότι η Κίνα συμφωνεί να μην αποστέλλει οπλικά συστήματα στην Τεχεράνη και κατά τα φαινόμενα καμία χώρα με βάση τα συμφέροντά της δεν προτίθεται να τορπιλίσει τις ενδεχόμενες συναντήσεις σε ανώτατο επίπεδο, πόσον μάλλον τις διμερείς της σχέσεις για το Ιράν.

Η Αυτοπεποίθηση του Πεκίνου

Η Κίνα εμφανίζεται με αυξανόμενη αυτοπεποίθηση για το ότι έχει την δυνατότητα να προωθήσει την ειρήνη χωρίς να εμπλακεί στις παρενέργειες του πολέμου στον Περσικό Κόλπο. Από την άλλη πλευρά ο Τραμπ δεν πρόκειται κατά τα φαινόμενα να επιτύχει καθεστωτική ανατροπή στο Ιράν, με τις αντοχές της Τεχεράνης να αυξάνουν συνεχώς το κόστος για μία εντεινόμενα μη δημοφιλή υπερδύναμη. Κάθε ημέρα συνεχιζόμενης κρίσης, αυξάνονται οι κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής που συμπεραίνουν πως οι αγαστές σχέσεις με το Πεκίνο κρίνονται απαραίτητες για την ανοικοδόμηση και την διατήρηση μακροχρόνιων ομαλών σταθερών συνθηκών.

Οι διμερείς εμπορικές συναλλαγές των χωρών της περιοχής με την Κίνα τριπλασιάζονται κατά την διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας, με την κινεζική αγορά ενέργειας να αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή αργού πετρελαίου από τα κράτη του Περσικού Κόλπου. Από την άλλη πλευρά, η Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε μία συνεχώς σημαντικότερη αγορά για τις κινεζικές εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αρχιτεκτονικής των μεγάλων κέντρων δεδομένων, των λογισμικών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και των συστημάτων για τις αποκαλούμενες έξυπνες πόλεις.

Η Κίνα αναμένεται να έχει μία θέση στις διαπραγματεύσεις μετά την λήξη των συγκρούσεων, ειδικά για να διασφαλισθεί η ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ για την ναυσιπλοΐα, δεδομένο πάντως που ο Λευκός Οίκος θεωρεί πως αποτελεί πρόβλημα όλων των άλλων εκτός από τις ΗΠΑ.

Σε κάθε περίπτωση, εάν η κρίση συνεχισθεί για αρκετές εβδομάδες ακόμα, οι υπολογισμοί θα αρχίσουν να μεταβάλλονται σε βάρος του Πεκίνου, με τον αποκλεισμό του Περσικού Κόλπου από τους Αμερικανούς να περιορίζει σημαντικά τις κινεζικές εισαγωγές αργού πετρελαίου από την περιοχή. Η Κίνα θα αποφύγει την άμεση αντιπαράθεση με τον Λευκό Οίκο για το συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά οι εντεινόμενες οικονομικές οδύνες θα της δημιουργήσουν ισχυρότερα κίνητρα να πιέσει δυναμικά για διαπραγματεύσεις με στόχο την λήξη του πολέμου.

Η κινεζική ηγεσία γνωρίζει πως οι μεσοπρόθεσμες οικονομικές ανατροπές από τις ακόμα μεγαλύτερες ζημίες στις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου, αλλά και τις απειλές πληγμάτων στις τεχνολογικές υποδομές της πρόκειται να παραμείνουν σημαντικοί κίνδυνοι. Δεν βοηθούν την οικονομία της Κίνας, ειδικά εάν οι αγορές στην Ασία και στην Ευρώπη που απορροφούν το 60% των κινεζικών εξαγωγών εισέλθουν σε περίοδο επιβράδυνσης μειώνοντας την ζήτηση για τα κινεζικά προϊόντα.

Η κινεζική ηγεσία εκνευρίζεται επίσης με την μεγάλη προθυμία που επιδεικνύει ο Τραμπ να χρησιμοποιεί μονομερώς την στρατιωτική ισχύ εναντίον των κυβερνήσεων που κρίνει πως δεν συμπεριφέρονται φιλικά προς τις ΗΠΑ. Αναμφίβολα μία πολιτικά διαιρεμένη Αμερική και δυσλειτουργική δημιουργεί μεγάλες ευκαιρίες για το Πεκίνο, αλλά ίσως αντισταθμισθούν από την απειλή της ευμετάβλητης συμπεριφοράς της και την τάση της να προκαλεί ακραίες αντιπαραθέσεις. Οι ΗΠΑ αποτελούν πλέον μία υπερδύναμη που δημιουργεί κινδύνους στην παγκόσμια ειρήνη και στην γενική ευημερία, ακόμα και σε βάρος τους, σε αντίθεση με την Ρωσία που δεν έχει να απωλέσει τίποτε από την μέγιστη δυνατή αστάθεια.

Στο συγκεκριμένο περιβάλλον, η Κίνα θεωρείται ένας από τους ελάχιστους κερδισμένους του πολέμου, αλλά τα οφέλη της σταδιακά απομειώνονται από το χάος που προκαλούν οι ΗΠΑ, με ρυθμό ταχύτερο από τον συνηθισμένο. Από την στιγμή που επιθυμεί έναν σταθερό και ανοικτό κόσμο για να επωφεληθεί τα μέγιστα, η κινεζική ηγεσία προσδοκά διακαώς την λήξη του πολέμου και μάλλον περισσότερο από όσον αναμένει να συνεχίσει ο αντίπαλός της να πυροβολεί τα πόδια του.

Οι αστοχίες πριν το Ιράν

Τα δυο κύρια μεγαλεπήβολα εγχειρήματα που ξεκίνησε η δεύτερη θητεία σε συνέχεια και προεκλογικών διακηρύξεων ήταν το κλείσιμο της πληγής στην Ουκρανία και κυρίως ο δασμολογικός πόλεμος που άνοιξε με επίκεντρο την Κίνα: «Όλα πρέπει να αλλάξουν, αλλά ειδικά με την Κίνα». Στο πρώτο απέτυχε και στο δεύτερο υποχώρησε άτακτα. Η διπλή αυτή στρατηγική αστοχία αλλάζει άρδην τα δεδομένα μέσα στα οποία υπολόγιζε να κινηθεί και αυξάνει την αστάθεια της διαχείρισης. Το νέο, πολεμικό πρόσωπο που εμφανίζει η κυβέρνηση Τραμπ με το ξεκίνημα του 2026, με την επέμβαση στη Βενεζουέλα, τις απειλές κατά πάντων και τελικά την Επική Αποτυχία στο Ιράν είναι το αποτέλεσμα της σπασμωδικής αντίδρασης σε αυτή την αστοχία. Δεν ήταν εξαρχής προγραμματισμένο.

Σε αυτά πρέπει να προστεθούν δυο ακόμη αστοχίες. Παρ’ όλη την καλή διάθεση μιας θλιβερής Ευρώπης να “του κάτσει” (η ευθυγράμμισή της στη δασμολογική, αμυντική και εξωτερική πολιτική Τραμπ πλην Ουκρανίας ήταν σαφής), η υπονόμευση της στροφής στο ουκρανικό και η σχετική αποστασιοποίηση με την ελπίδα ήττας του τραμπισμού στις επόμενες αμερικανικές εκλογές περιορίζει τα οφέλη που αποκομίζει το εγχείρημα εκμετάλλευσης της Ευρώπης που εντάθηκε επί Μπάιντεν. Η παραδοσιακά ευθυγραμμισμένη Ευρώπη εμφανίζεται ολίγον απείθαρχη για πρώτη φορά από το 2003.

Επίσης, η πίεση για συγχώνευση του Καναδά που εξαγγέλθηκε πριν ακόμη την ορκωμοσία οδήγησε στην ανέλπιστη νίκη του αντι-Τραμπ Κάρνεϊ και τη σθεναρή αντίσταση του Καναδά έκτοτε. Αν και τυχόν συγχώνευση θα είχε περισσότερο φαντασμαγορική παρά στρατηγική σημασία (όπως και η περίπτωση της Γροιλανδίας και της Κούβας), στο κεφάλι του Τραμπ θα ήταν ο πρώτος Πρόεδρος που μεγάλωνε την Αμερική.

Επική αποτυχία Τράμπ

Όσα ακολούθησαν πήραν πλέον άλλη, πιο τραμπική μορφή. Η αναβάθμιση του Δόγματος Μονρόε σε Ντονρόε ήταν γενική κατεύθυνση των ΗΠΑ, και ειδικά η ανατροπή στη Βενεζουέλα ήταν υπερκομματική επιδίωξη, με τη σύμφωνη γνώμη της Ευρώπης. Ωστόσο, η μορφή της επέμβασης στη Βενεζουέλα, οι καουμπόικες απειλές προς λατινοαμερικανούς, ο μερικός αποκλεισμός της Κούβας (περισσότερο ιστορικός ρεβανσισμός, κίνηση παραδειγματισμού και προσωπικό δώρο στο Ρούμπιο), και η εξωφρενική απαίτηση στη Γροιλανδία για ένα όφελος που θα μπορούσε να έχει εξασφαλίσει με άλλο τρόπο από τη Δανία, είναι δείγματα αυτής της “θυμωμένης” και χωρίς σαφές επιπλέον κέρδος διαχείρισης Τραμπ.

Κάπως έτσι φτάσαμε στην Επική Αποτυχία στο Ιράν, που οι μακροπρόθεσμες συνέπειές της υπερβαίνουν κάθε άλλο ατόπημα. Η Στρατηγική της Άρνησης (βλ. Slpress 24/01/2026) είχε ήδη σημαντική θέση προεκλογικά στις ιδέες που ασπαζόταν το επιτελείο Τραμπ. Η ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος είχε επίσης προαναγγελθεί. Tα διαδοχικά χτυπήματα σε έξι χώρες μόνο το 2025 έδειχναν πώς εννοούσε την “ειρήνη μέσω της δύναμης”. Προεκλογικά είχε ρητά αναφερθεί στο ενδεχόμενο επίθεσης στο Ιράν αν δεν συμμορφωθεί. Αλλά δεν εννοούσε αυτό που έγινε φέτος. Εννοούσε το πολύ κάτι σαν τον πόλεμο των 12 ημερών που εξαπέλυσε πέρσι το Ισραήλ.

Ο Τραμπ θεωρούσε τον εαυτό του πολύ έξυπνο για να μπλέξει σε ατέρμονες πολέμους. Το ότι έμπλεξε σε κάτι ακόμη χειρότερο δεν οφείλεται μόνο στον ακολουθητισμό προς το Ισραήλ αλλά και στις στρατηγικές αστοχίες που ωθούσαν την Ουάσιγκτον να αναλάβει δράση σε επιχειρήσεις “αποζημίωσης” και αναπλήρωσης του χαμένου εδάφους με ακραία επιθετικές πολιτικές σε ενδιάμεσους.

Οφείλεται επίσης στις επιτυχίες που άνοιγαν την όρεξη. Είχε στρατηγικές αστοχίες αλλά και τακτικές επιτυχίες. Παναμάς, εμπορική συμφωνία με Ευρώπη, υπόκλιση της Ινδίας, μιλιταριστική στροφή της Ιαπωνίας, Αζερμπαϊτζάν-Αρμενία, Συρία, “ειρήνευση” στη Γάζα που δημιουργούσε την αυταπάτη σταθεροποίησης της αμερικανικής αρχιτεκτονικής στη Δυτική Ασία, και άνοιξε την όρεξη για ένα στρατηγικό breakthrough (που τελικά τίναξε στον αέρα την ίδια την αρχιτεκτονική). Και βέβαια Βενεζουέλα. Επίσης, η ασφυκτική, κυνική πίεση στη Λατινική Αμερική να απωθήσει συμφέροντα αντιπάλων των ΗΠΑ μέχρι τώρα δεν έχει γυρίσει μπούμερανγκ.

Να δουλεύεις πολλούς για πολύ; Γίνεται!

Οι λαϊκές πτέρυγες του MAGA, ας πούμε η λαϊκή Δεξιά των ΗΠΑ που εκφράζει περισσότερο ο Βανς, μπορούν να “δικαιώνονται” με τον best President ever που κάνει την Αμερική μια χώρα που όλοι φοβούνται, τη σκλήρυνση στο μεταναστευτικό, την αναστροφή της γουόκ ατζέντας και πολιτικών συμπερίληψης (DEI), αλλά στο δια ταύτα της επιστροφής της στις παλιές καλές εποχές στην οικονομία, μηδέν εις το πηλίκον. Οι προεκλογικές καταγγελίες της παγκοσμιοποίησης, η ρητορική για επαναπατρισμό βιομηχανίας και ενάντια στην ελίτ, είχαν τόση σχέση με ό,τι πραγματικά σχεδίαζε ο Τραμπ όσο και η ρητορική ενάντια στις στρατιωτικές επεμβάσεις και εμπλοκές.

Είναι αξιοπερίεργο το πώς πολλοί θαυμαστές του Τραμπ στον υπόλοιπο πλανήτη δηλώνουν αντι-νεοφιλελεύθεροι ενώ ο ίδιος ο Τραμπ είναι ένας ακραίος εθνο-νεοφιλελεύθερος, με εξαίρεση δηλαδή ζητήματα του διεθνούς εμπορίου. Σε βασικά γνωρίσματα του νεοφιλελευθερισμού για το εσωτερικό της οικονομίας όπως οι περικοπές φόρων για την ελίτ, το λιγότερο κοινωνικό κράτος, τη θέση του ιδιωτικού τομέα, την απορρύθμιση και άλλα, ο Τραμπ είναι σούπερ νεοφιλελεύθερος. Το μόνο στο οποίο απογοήτευσε το ελιτίστικο τμήμα του MAGA, την Τεχνο-Δεξιά, ήταν οι ανεπαρκείς περικοπές δαπανών (μεγάλες μόνο για το κοινωνικό κράτος).

Ο βασικός λόγος της ήττας του οικονομικού πολέμου κατά της Κίνας δεν ήταν τόσο οι σπάνιες γαίες όσο η υποτίμηση της ισχύος και ανθεκτικότητας της κινεζικής διεθνούς οικονομικής σφαίρας (Slpress 11/11/2025). Αν πετύχαινε ο βασικός στόχος του δασμολογικού πολέμου που ήταν η απόζευξη ή υποταγή της κινεζικής σφαίρας από την παγκοσμιοποιημένη Δύση, το αποτέλεσμα θα ήταν η ανάσχεση της Κίνας. Θα σήμαινε ενίσχυση αμερικανικής οικονομίας και μεγάλων επιχειρήσεων αλλά όχι επαναβιομηχανοποίηση των ΗΠΑ. Η ρητορική επαναπατρισμού από Τραμπ πείθει το κίνημα MAGA να υποστηρίξει και να ευελπιστεί σε αναστροφή των δεινών της παγκοσμιοποίησης αλλά ποτέ δεν ήταν αυτός ο πραγματικός στόχος Τραμπ, που η συλλογιστική του φτάνει το πολύ μέχρι τα trickle-down economics του Ρίγκαν. Δηλαδή να χορτάσουν οι μεγάλοι και έτσι θα φάνε το κατιτίς και οι από κάτω.

Ήδη η διαφοροποίηση της μέχρι χθες παγκοσμιοποίησης που προχωρά ανεξάρτητα από την αποτυχία του δασμολογικού πολέμου σημαίνει αναδιάταξη διεθνών αλυσίδων αξίας και μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων σε πιο φίλιες οικονομίες (friendshoring) αλλά μόνο ένα μικρό μέρος θα μπορούσε να επαναπατριστεί (reshoring) για λόγους ανταγωνιστικότητας ή ανύπαρκτου οικοσυστήματος. Διαφοροποίηση δεν σημαίνει πλήρης αναστροφή της παγκοσμιοποίησης. Όλη η δύναμη της αμερικανικής και δυτικής οικονομίας στηρίζεται ακριβώς πάνω στη διεθνοποίηση της παραγωγής. Πλήρης αναστροφή θα σήμαινε πρακτικά αυτοκτονία της δυτικής οικονομίας (η Ελλάδα είναι από τις περιπτώσεις που αυτοκτόνησαν ΜΕ την παγκοσμιοποίηση, κυρίως μετά το Μάαστριχτ).

Μια οικονομία ανταπόκρισης στις ανάγκες των κοινωνικών πλειοψηφιών στη Δύση θα προϋπέθετε αναμφίβολα λίγο έως πολύ προστατευτισμό άρα «λιγότερη παγκοσμιοποίηση» σε πολλούς τομείς αλλά με όρους που θα απεχθανόταν το μεγάλο κεφάλαιο, μαζί και τα ισχυρά συμφέροντα που στήριξαν Τραμπ. Αυτό δεν χρειάζεται να το γνωρίζουν οι αφελείς οπαδοί του MAGA. Εκτός της γενναιόδωρης κρατικής ενίσχυσης σε στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και ό,τι σχετίζεται με την εθνική ασφάλεια, η απόπειρα “επαναβιομηχανοποίησης” στις ΗΠΑ συντελείται περισσότερο ως κανιβαλισμός ισχυρών φίλιων οικονομιών παρά ως reshoring από τον Τρίτο Κόσμο, που είναι και ένας λόγος της διατάραξης σχέσεων με συμμάχους.

Αποτυχία με Ρωσία και Ευρώπη

Η ρήξη των σχέσεων Ευρώπης-Ρωσίας ήταν παράλληλη στόχευση της διπλής ανάσχεσης Ρωσίας-Κίνας από Μπάιντεν και το κατάφερε. Θα στρεφόταν κατά της Κίνας σε επόμενη φάση με την Ευρώπη “στην τσέπη” και τη Ρωσία να έχει “κοντύνει”. Σε αυτό απέτυχε. Πάνω στην πολιτική ρήξης Ευρώπης-Ρωσίας συνέχισε ο Τραμπ με την απόπειρα να τα ξαναβρούν οι ΗΠΑ με τη Ρωσία σε βάρος της Ευρώπης αλλά αξιώνοντας να αγοράσει κάτι πολύ ακριβό (απεμπλοκή από την Ουκρανία) σε φτηνή τιμή (αποδοχή από τη Μόσχα του παγώματος της σύγκρουσης), ενώ δεν μειώθηκε στο ελάχιστο η περικύκλωση της Ρωσίας (Συρία, Καύκασος, Κεντρική Ασία, Βαλτική, πιέσεις σε Ινδία, Ιράν).

Το καινούργιο στοιχείο εδώ που δεν είχαν αντιληφθεί έγκαιρα ούτε οι Ρώσοι είναι ότι οι ευρωπαϊκές ελίτ επιλέγουν για μια σειρά και αντικειμενικών λόγων (Slpress 24/11/2025) να ρίχνουν όλο και περισσότερα “χρήματα” για να διασώσουν μόνοι τους μια λάθος επένδυση στην οποία τους είχαν σπρώξει οι ΗΠΑ, που στη χρηματιστική γλώσσα αποδίδεται ως Παγίδα Αποστροφής Απωλειών ή Πλάνη Κλιμάκωσης της Δέσμευσης. Η γεωπολιτική ανυπαρξία στην οποία οδεύουν έτσι δεν είναι πρόβλημα των ΗΠΑ, είναι όμως πρόβλημα των ΗΠΑ το έλλειμμα συμπόρευσης με την Ευρώπη για την Ουκρανία, η αποτυχία να τα βρουν με τους Ρώσους που επί Τραμπ στράφηκαν περισσότερο προς Κίνα, και ότι απέναντι στην Κίνα έχουν σήμερα λιγότερο “στην τσέπη” την Ευρώπη απ’ ό,τι επί Μπάιντεν. Επιτυχία δεν το λες.

Η νέα συνάντηση του G2

Ήταν επί Τραμπ 1.0 που πήρε σάρκα και οστά η Στροφή στον Ινδοειρηνικό που αναγγέλθηκε επί Ομπάμα, στροφή που επαύξησε ο Μπάιντεν. Αλλά επί Μπάιντεν και ακόμη περισσότερο επί Τραμπ 2.0 μερικά από τα προπαρασκευαστικά μέτρα πλαγιοκόπησης της Κίνας (Ουκρανία, Μέση Ανατολή και άλλα) άθελά τους απομειώνουν την ισχύ των ΗΠΑ στον Ινδοειρηνικό και δίνουν περισσότερο χώρο στην Κίνα.

13 Απριλίου υπογράφτηκε αμυντική συμφωνία Ινδονησίας-ΗΠΑ την ίδια ώρα που ο Ινδονήσιος Πρόεδρος συναντούσε τον Πούτιν στη Μόσχα. Ούτε οι Αμερικανοί δεν γνωρίζουν αν η συμφωνία θα καταλήξει κάποια στιγμή σε αμερικανική παρουσία στα εκεί Στενά, αλλά το timing, λίγο πριν τη συνάντηση Τραμπ-Σι και λίγο μετά την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, είναι ενδιαφέρον. Ωστόσο, η Κίνα ίσως διαθέτει την οικονομική ισχύ να αποτρέψει μια τέτοια στρατιωτική δέσμευση της Ινδονησίας προς τις ΗΠΑ, δίπλα σε Ιαπωνία, Ινδία, Φιλιππίνες.

Ο Τραμπ στο Πεκίνο ταξιδεύει με αυτήν και με όλες τις απειλές και τακτικές επιτυχίες στις αποσκευές του που στοχεύουν την Κίνα. Ταξιδεύει ταυτόχρονα με όλες τις στρατηγικές αστοχίες και αδυναμίες της υπερδύναμης. Και μόνον η σπουδή να κηρύξει η Ουάσιγκτον την “ολοκλήρωση της Επικής Οργής” στο Ιράν πριν από τη συνάντηση Τραμπ-Σι (είτε επανέλθουν με κλιμάκωση είτε όχι) αποτυπώνει τους περιορισμούς της στρατηγικής της. Η προηγούμενη συνάντηση τον Οκτώβριο χρωματίστηκε από την ισπανική υποχώρηση Τραμπ στον εμπορικό πόλεμο κατά του Πεκίνου. Η επικείμενη αντικειμενικά χρωματίζεται από τη νέα στρατηγική αποτυχία στο Ιράν.

Η εκατέρωθεν ευαλωτότητα και δύναμη σε διαφορετικά πεδία είναι αυτονόητα το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, και η αναζήτηση σημείων συνδιαχείρισης τους ανταγωνισμού τους (συνδιαχείριση που ίσως εκνευρίζει τη Ρωσία, όπως η “σταθεροποιητική” στάση της Κίνας στη σύγκρουση του Περσικού). Είναι όμως βέβαιο ότι το επιτελείο Τραμπ πριν ενάμισι χρόνο αλλιώς υπολόγιζε τα πράγματα υπερτιμώντας τόσο τη δύναμη της Αμερικής όσο και την ευαλωτότητα της Κίνας.

Οι ΗΠΑ βρέθηκαν για πρώτη φορά απέναντι σε Ρωσία-Κίνα στο Βιετνάμ, το βοήθησαν χωρίς να μετέχουν και οι ΗΠΑ έχασαν, τα μάζεψαν και έφυγαν. Το πάθημα δεν έγινε μάθημα. Αλαζονεία. Αυτή έχει φάει άλλους κι άλλους, με πρώτο στη σειρά το “κλεινόν Άστυ”, την αρχαία Αθήνα, υπερδύναμη της εποχής. Η τομή έγινε κυριολεκτικά προχθές, όταν τα Ευρωπαϊκά ΜΜΕ “αποκάλυψαν” ότι ο Πούτιν (και όχι μόνο ο Κινέζος Σι) ενισχύει το Ιράν με ό,τι χρειάζεται σε όπλα, τεχνολογία, πληροφορίες κλπ. Έως προχθές οι Ευρωπαίοι ήταν στη γραμμή Τραμπ ότι η Κίνα ήταν ο μόνος εχθρός. Αμ δε.  

Ο Τραμπ, όμως, ξανάρχισε τα περί διάλυσης του ΝΑΤΟ, δηλαδή απειλές ότι θα αφήσει την Δυτική Ευρώπη απροστάτευτη έναντι της Ρωσίας. Ακαριαία ήταν η απάντηση των Ευρωπαίων, ξέροντας ότι η Αμερική έχει μπλεξίματα με την Τεχεράνη. “Αποκάλυψαν” ότι το Ιράν το βοηθάνε και οι Ρώσοι. Οπότε, επισήμως, οι ΗΠΑ βρέθηκαν αντιμέτωπες ταυτόχρονα και με τις δυο άλλες Μεγάλες Δυνάμεις (Κίνα-Ρωσία) μειώνοντας στο έπακρο τις προπαγανδιστικές και πραγματικές πολεμικές δυνατότητές τους να αντιμετωπίσουν νικηφόρα τον πόλεμο. 

Πως διαμορφώνονται οι δυνάμεις

Η Ρωσία: Ο Τραμπ αντιμετώπισε θύελλες, αλλά και οι Ρώσοι, υπό πίεση, για πρώτη φορά στα χρονικά έβγαλαν στη φόρα τα άπλυτά τους, όταν ο Πούτιν δημοσίως επέκρινε τον Λαβρόφ, λέγοντάς του να μην ανακατεύεται σε θέματα Άμυνας! Δηλαδή να σταματήσει την κριτική για το Ουκρανικό και την “αδυναμία” της Ρωσίας να νικήσει έναν απατεώνα, ανδρείκελο, όπως ο Ζελένσκι. Η ρωσική ελίτ διχάζεται. Ο Λαβρόφ δεν είναι μόνος του… 

Το Ισραήλ: Η διαμάχη έχει αναπόφευκτα επιπτώσεις και στο Ισραήλ. Οι ΗΠΑ θέλουν να επικρατήσουν στην Μ. Ανατολή, συντρίβοντας το Ιράν. Παράλληλα, στόχος των ΗΠΑ είναι να διώξουν από την περιοχή τα υπολείμματα των Ευρωπαίων, πχ στο Λίβανο με όργανο το Ισραήλ, αλλά τους χαλάει τη σούπα η Χεζμπολάχ. Το Ισραήλ είναι μικρό και η απανθρωπιά του αποδείχθηκε ανεπαρκής για να κάμψει την ανένδοτη τοπική αντίσταση – Χεζμπολάχ, Χούθι κλπ. Το “Μεγάλο Ισραήλ” έμεινε στα κρύα του λουτρού. Αντίθετα ελλοχεύει ο κίνδυνος να ξυπνήσει στη Δύση το πάθος εναντίον των Εβραίων. 

Η Ελλάδα 

Η λυσσαλέα μάχη περί τον Μητσοτάκη (θα μείνει/θα φύγει) είναι μικρό τμήμα της μάχης για το αύριο της περιοχής. Η μάχη έχει ισχυρές αόρατες ρίζες στο εξωτερικό με παραφυάδες, ορατές εν μέρει, εντός της χώρας. Το “καλό χαρτί” του Μητσοτάκη είναι η ανυποληψία των αντιπάλων του. Το κακό χαρτί είναι ο ίδιος, ενίοτε.

Οι Αμερικάνοι ισορροπούν μεταξύ της μικρής  Ελλάδας του χεριού τους και της αμφίβολης Τουρκίας με τις ασύμμετρες φιλοδοξίες, ενώ οι Ευρωπαίοι έχουν ισχυρά κοινά συμφέροντα να γλείψουν την Τουρκία, ως μεγάλη αγορά και φράχτη στη Ρωσία, όπως έκαναν όταν έπεσε η Πόλη, το ΄22 στη  Σμύρνη, τελευταίο θύμα η Κύπρος, ως τώρα. Αύριο βλέπουμε.

Ο κ. Σταματέκος υπογράμμισε ότι η βία αυτή «πρέπει να σταματήσει» και ζήτησε οι ισραηλινές δεσμεύσεις για λογοδοσία να συνοδευθούν από «συνεπείς έρευνες, παρακολούθηση και εφαρμογή» των σχετικών Αποφάσεων. Τόνισε επίσης ότι «το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο πρέπει να τηρείται χωρίς εξαιρέσεις», ιδίως υπό το φως επαναλαμβανόμενων περιστατικών βίας κατά «αμάχων, υγειονομικών εργαζομένων και δημοσιογράφων».

Η Αθήνα εξέφρασε επίσης σοβαρή ανησυχία για τις «επιβαλλόμενες περιοριστικές ρυθμίσεις στην κυκλοφορία, την παράνομη επέκταση των εποικισμών και τον εντεινόμενο αναγκαστικό εκτοπισμό», σημειώνοντας ότι οι τάσεις αυτές καθιστούν τη ζωή των Παλαιστινίων «αφόρητη».

Η Ελλάδα απέρριψε μονομερείς ενέργειες, όπως το «σχέδιο επέκτασης του εποικισμού E1», υπογραμμίζοντας ότι υπονομεύουν τόσο «τις προοπτικές λύσης δύο κρατών» όσο και «τη βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή». Επανέλαβε ακόμη ότι ο σεβασμός και η διατήρηση του «Status Quo των Ιερών Τόπων στην Ιερουσαλήμ» παραμένουν «υψίστης σημασίας».

Στο ανθρωπιστικό και οικονομικό πεδίο, η Ελλάδα ζήτησε την αποδέσμευση των «παρακρατηθέντων παλαιστινιακών φορολογικών εσόδων», τονίζοντας ότι η Παλαιστινιακή Αρχή βρίσκεται «στα πρόθυρα οικονομικής κατάρρευσης». Επανέλαβε τη στήριξή της προς την Παλαιστινιακή Αρχή ως «αξιόπιστο» εταίρο για την ειρήνη και χαιρέτισε τα «απτά βήματα» που έχει λάβει προς την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων.

Ο κ. Σταματέκος ανέδειξε επίσης την πίεση που υφίσταται ο τομέας της υγείας στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου νοσοκομείων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, σημειώνοντας την οικονομική συνεισφορά της Ελλάδας μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού PEGASE.

Κλείνοντας, τόνισε ότι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός είναι «μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία που θα οδηγήσει σε λύση δύο κρατών», επαναβεβαιώνοντας ότι «η Δυτική Όχθη και η Γάζα αποτελούν μία ενιαία, αδιαίρετη εδαφική ενότητα» για ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει αντίδραση από εκπρόσωπο των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.

Το βράδυ της Τετάρτης, το Ισραήλ εξαπέλυσε αεροπορική επιδρομή στα νότια προάστια της Βηρυτού – περιοχή που θεωρείται προπύργιο της Χεζμπολάχ – για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν έναν μήνα, σκοτώνοντας υψηλόβαθμο στέλεχος του στρατιωτικού βραχίονα του κινήματος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παρουσίασαν επομένως αύξηση κατά 17,2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο το 2025, περνώντας από 5,71 εκατομμύρια τόνους σε 6,69 εκατομμύρια τόνους», αναφέρει και το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν από την πλευρά τους μια ελαφρά αύξηση των εισαγωγών ρωσικού LNG από το Γιαμάλ στις αρχές του 2026 αλλά το αποδίδει “σε αυξημένη ζήτηση του 2025”, αρνείται ότι σχετίζεται με την κρίση στον Περσικό και επισήμως υποστηρίζει «την ισχυρή μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο με την πάροδο του χρόνου».

Η Ρωσία είχε ήδη ανακοινώσει μονομερή κατάπαυση του πυρός για τον εορτασμό της επετείου της νίκης του σοβιετικού στρατού επί των Ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά η Ουκρανία είχε αντιπροτείνει άλλες ημερομηνίες, πάλι με διήμερο. Τεκμαίρεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ συνομίλησε μάλλον με την ουκρανική αντιπροσωπεία προτού ανακοινώσει την κατάπαυση του πυρός, παρότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση των Ουκρανών.

Ολόκληρη η ανακοίνωση της Fraport Greece έχει ως εξής:

«Η Fraport Greece ενημερώθηκε σήμερα για την τελική απόφαση της Ryanair να διακόψει μέρος του χειμερινού πτητικού της έργου στο Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης “Μακεδονία” για την επόμενη χρονιά. Πέραν του γεγονότος ότι οι σχετικές ανακοινώσεις έλαβαν χώρα στην Αθήνα κι όχι στη Θεσσαλονίκη που κατά κύριο λόγο επηρεάζεται από τις αποφάσεις αυτές, είναι προφανές ότι οποιεσδήποτε αιτιάσεις περί των αεροναυτιλιακών χρεώσεων και του Τέλους Ανάπτυξης Αεροδρομίων που έχει θεσπιστεί από το Ελληνικό Κράτος είναι απολύτως αβάσιμες και καθ’ ολοκληρία προσχηματικές.

»Αντιλαμβανόμαστε ότι οι λόγοι που οδήγησαν τη Ryanair να περιορίσει το πτητικό της έργο κατά τη χειμερινή περίοδο στο Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης «Μακεδονία» συνδέονται αποκλειστικά και μόνο με τον εμπορικό σχεδιασμό, το επιχειρηματικό μοντέλο και την κερδοφορία της εταιρείας.

»Από την πλευρά μας, σεβόμαστε τις επιχειρηματικές αποφάσεις της Ryanair, η οποία εξακολουθεί να παραμένει ένας από τους σημαντικούς συνεργάτες μας, όπως επίσης και οι υπόλοιπες 40 αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σήμερα στο Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης, συνδέοντας την πόλη και την ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας με περισσότερες από 33 χώρες και 93 προορισμούς.

»Ως Fraport Greece, έχουμε επενδύσει περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ για την επέκταση και αναβάθμιση των υποδομών και εγκαταστάσεων του Αεροδρομίου Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει ήδη καταγράψει ρεκόρ επιβατικής κίνησης, με συνολική αύξηση 40%, στα εννέα χρόνια που βρίσκεται υπό τη διαχείρισή μας.

»Παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στον στόχο μας: το Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης «Μακεδονία» να διαθέτει διαρκώς τις σύγχρονες υποδομές και την επιχειρησιακή ετοιμότητα που απαιτούνται, ώστε να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τις αυξανόμενες ροές επιβατών που συνεπάγεται η διαρκής ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής ως διεθνούς προορισμού».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διεξήχθησαν εκλογές παντού, αλλά ήταν νομοθετικές μόνο στην Ουαλία και στην Σκοτία, ενώ στην Αγγλία ήταν αυτοδιοικητικές. Στη Σκοτία το σοσιαλδημοκρατικό Εθνικό Κόμμα διατήρησε μεν την πλειοψηφία, αλλά δεν έβγαλε την αυτοδυναμία των 65 εδρών. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις και τα καταμετρημένα αποτελέσματα αναμένεται να βγάλει  59 έως 63 εδρών. Το Reform UK δίνει μάχη για τη δεύτερη θέση με τους Εργατικούς για τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Εκεί οι Πράσινοι σημείωσαν ιστορική επιτυχία κερδίζοντας τις πρώτες τους μονοεδρικές έδρες (Edinburgh Central και Glasgow Southside), εκτοπίζοντας κορυφαία στελέχη του Εθνικου Κόμματος. Οι Συντηρητικοί και Φιλελεύθεροι έχασαν δύναμη. Στις αυτοδιοικητικής στην Αγγλία βγήκαν χαμένοι και οι Συντηρητικοί και οι Εργατικοί, με μεγάλη άνοδο του κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ σε δεκάδες δήμους.

Γιατί πιέζεται ο Στάρμερ

Παράλληλα αυξάνεται η πίεση προς τον Κιρ Στάρμερ στο εσωτερικό των Εργατικών. Σύμφωνα με το BBC, στελέχη του κόμματος σημειώνουν ότι το όνομα του Βρετανού πρωθυπουργού ήταν αυτό που αναφερόταν συχνότερα αρνητικά από ψηφοφόρους στις προεκλογικές επαφές.

Ένας βουλευτής των Εργατικών χαρακτήρισε τη βραδιά «ψυχοφθόρα», ενώ ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Δικαιοσύνης Ντέιβιντ Λάμι επιχείρησε να στηρίξει δημόσια τον Στάρμερ, δηλώνοντας ότι «δεν αλλάζεις πιλότο ενώ το αεροπλάνο βρίσκεται σε πτήση».

Στο Λονδίνο, πάντως, οι Εργατικοί εμφανίζονται πιο ανθεκτικοί, διατηρώντας δήμους όπως το Merton και το Ealing, ενώ οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες καταγράφουν σημαντικές επιτυχίες σε περιοχές του νοτιοδυτικού Λονδίνου. Ωστόσο ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και το Κάμντεν στο βόρειο Λονδίνο, όπου βρίσκεται η εκλογική περιφέρεια του Κιρ Στάρμερ, καθώς πριν από τις εκλογές υπήρχαν προειδοποιήσεις ακόμη και για πιθανή απώλεια ελέγχου του δήμου από τους Εργατικούς.

Οι Εργατικοί χάνουν περίπου το 87% των εδρών που υπερασπίζονταν, ενώ περίπου το 80% αυτών των απωλειών περνά προς το Κόμμα Μεταρρύθμισης. Το κόμμα της Μεταρρύθμισης καταγράφει σημαντικά κέρδη ακόμη και σε ιστορικά προπύργια των Εργατικών στη βόρεια και κεντρική Αγγλία. Μεταξύ αυτών το Tameside στο ευρύτερο Μάντσεστερ, περιοχή που οι Εργατικοί κρατούσαν επί 47 χρόνια και πέρασε σε καθεστώς χωρίς συνολικό έλεγχο, αλλά και περιοχές στη βορειοανατολική και στη νότια Αγγλία όπου καταγράφεται μεγάλη μετακίνηση ψηφοφόρων προς το κόμμα του Φάρατζ.

Ο Ρόμπερτ Έντουαρντ “Τεντ” Τέρνερ γεννήθηκε το 1938 στο Σινσινάτι. Ο πατέρας του, Εντ Τέρνερ, ήταν σκληρός, εκρηκτικός και αυταρχικός. Ένας άνθρωπος που πίστευε ότι η τρυφερότητα ήταν αδυναμία. Ο ίδιος ο Τεντ θα πει αργότερα πως μεγάλωσε μέσα στον φόβο και την ανάγκη να αποδείξει ότι αξίζει. Η μητέρα του, Φλόρενς, ήταν πιο συναισθηματική, αλλά απομακρύνθηκε από αυτήν  όταν οι γονείς του χώρισαν. Οι παιδικές του αναμνήσεις ήταν γεμάτες εντάσεις, μοναξιά και διαρκή προσπάθεια να κερδίσει την αποδοχή του πατέρα του.

Η τραγωδία που τον καθόρισε ήρθε το 1963. Ο πατέρας  του αυτοκτόνησε με όπλο. Ο Τεντ ήταν μόλις 24 ετών. Ξαφνικά βρέθηκε επικεφαλής της οικογενειακής επιχείρησης διαφημιστικών πινακίδων. Πολλοί πίστευαν ότι δεν θα τα καταφέρει. Εκείνος αντέδρασε όπως θα αντιδρούσε σε όλη του τη ζωή: επιθετικά, εμμονικά, σχεδόν μανιακά. Μέσα σε λίγα χρόνια άρχισε να αγοράζει μικρούς τηλεοπτικούς σταθμούς.

Οι ανταγωνιστές του έτριβαν τα χέρια τους από χαρά. Ήταν πεπεισμένοι ότι η τηλεόραση θα κατάφερνε εκεί που είχαν αποτύχει εκείνοι. Θα στραγγάλιζε οικονομικά αυτόν τον πεισματάρη πιτσιρικά που είχε καταφέρει προς έκπληξη όλων να διαδεχθεί τον πατέρα του με τεράστια επιτυχία. Αυτήν τη φορά όμως, το είχε παρακάνει. Ο Τέρνερ φαινόταν να έχει συνειδητοποιήσει κάτι που διέφευγε στους περισσότερους : η καλωδιακή τηλεόραση θα άλλαζε τα πάντα.

Η ίδρυση του CNN

Το 1980 λανσάρει το CNN. Ένα κανάλι ειδήσεων που μετέδιδε νέα 24 ώρες το 24ωρο. Η ιδέα αντιμετωπίστηκε σχεδόν σαν ανέκδοτο. “Ποιος θα βλέπει ειδήσεις όλη μέρα;” ρωτούσαν οι επικριτές του. Κάποιοι τον αποκαλούσαν “The Mouth from the South”. Άλλοι πίστευαν ότι θα χρεοκοπήσει μέσα σε έναν χρόνο. Πράγματι, το διακύβευμα ήταν τεράστιο. Είχε βάλει σχεδόν όλη του την περιουσία στο εγχείρημα. Κοιμόταν στα γραφεία. Ούρλιαζε σε συσκέψεις. Έπαιρνε αποφάσεις παρορμητικά. Επένδυε μανιακά σε συνεργάτες και απέρριπτε άλλους απλά βασισμένος σε ένα ζωώδες ένστικτο. Αλλά αυτό ήταν και το υπερόπλο του! Διαισθανόταν πού οδεύει ο κόσμος.

Το πλήρωμα του χρόνου ήρθε και το CNN εκτοξεύτηκε στον Πόλεμο του Κόλπου το 1991. Για πρώτη φορά στην ιστορία, εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούσαν έναν πόλεμο ζωντανά στις μικρές τους οθόνες. Οι ανταποκριτές του CNN στη Βαγδάτη έγιναν σύμβολα μιας νέας εποχής ενημέρωσης. Ο Τέρνερ είχε κερδίσει ενάντια σε κάθε προγνωστικό!. Δεν είχε φτιάξει απλώς ένα κανάλι. Είχε αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα βίωνε συλλογικά τα γεγονότα. Όσοι, όμως, βρίσκονταν δίπλα του ισχυρίζονται ότι ούτε η επιτυχία δεν τον ηρέμησε.

Ο φίλος του και παραγωγός Τζόναθαν Κάτζ θυμόταν ότι ο Τέρνερ μπορούσε να είναι «ο πιο γενναιόδωρος άνθρωπος στο δωμάτιο και πέντε λεπτά μετά ο πιο σκληρός». Άλλοι μιλούσαν για έναν άνθρωπο που είχε ανάγκη να τον αγαπούν αλλά ταυτόχρονα απομάκρυνε τους πάντες από κοντά του.

Η προσωπική ζωή του Τέρνερ

Η προσωπική του ζωή ήταν εξίσου έντονη. Οι γάμοι του, άλλωστε, υπήρξε  θυελλώδεις. Παντρεύτηκε τρεις φορές. Η πρώτη του σύζυγος ήταν η Judy Nye. Παντρεύτηκαν το 1960, όταν ο Τέρνερ ήταν ακόμη πολύ νέος, γεμάτος φιλοδοξία αλλά χωρίς τη δύναμη και τα χρήματα που θα αποκτούσε αργότερα. Όσοι τους γνώριζαν περιέγραφαν τον γάμο τους ως δύσκολο εξαρχής. Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά: τον Ρομπερτ και τον Ντέιβιντ. Η τραγωδία θα χτυπήσει για δεύτερη φορά την ζωή του Τέρνερ όταν ο Ντέιβιντ πέθανε το 1965, μόλις στα τρία του χρόνια, από μία σπάνια μορφή αυτοάνοσου.

Ο θάνατος του παιδιού τον κατέστρεψε ψυχολογικά. Φίλοι του έλεγαν ότι ποτέ δεν ξεπέρασε πραγματικά αυτήν την απώλεια. Ο ίδιος αργότερα θα παραδεχτεί πως για χρόνια κουβαλούσε ενοχές και θυμό, ενώ κάποιοι κοντινοί του άνθρωποι πίστευαν ότι από εκείνο το σημείο και μετά έγινε ακόμη πιο ακραίος στη δουλειά, σχεδόν σαν να προσπαθούσε να ξεφύγει από τον πόνο μέσω της δράσης. Το πένθος επίσπευσε την κατάρρευση του γάμου.

Η δεύτερη σύζυγός του ήταν η Jane Shirley Smith. Παντρεύτηκαν σε μια περίοδο που ο Τέρνερ είχε ήδη αρχίσει να αναπτύσσει τις επιχειρήσεις του και να αποκτά φήμη στον χώρο των media. Η Shirley Smith προερχόταν από πιο “καθωσπρέπει” κοινωνικό περιβάλλον του Νότου και πολλοί πίστευαν ότι μπορούσε να λειτουργήσει ως σταθεροποιητική παρουσία δίπλα του. Με εκείνη απέκτησε τρία παιδιά: την Laura Turner Seydel, τον Theodore “Teddy” Turner και την Jennie Turner. Ούτε αυτός ο γάμος άντεξε αν και διήρκησε δύο ολόκληρες δεκαετίες.

Οι φίλοι του Τέρνερ έλεγαν πως ήταν σχεδόν αδύνατο να ζήσεις μαζί του για πολλά χρόνια. Μπορούσε να γίνει γοητευτικός, αστείος και απίστευτα γενναιόδωρος, αλλά επίσης παρορμητικός, σκληρός και εμμονικός με τη δουλειά και τον ανταγωνισμό. Ένας πρώην συνεργάτης του είχε πει ότι «ο Τεντ ζούσε σαν να έπρεπε κάθε μέρα να κατακτήσει ξανά τον κόσμο».

Παρά τις δύσκολες προσωπικές του σχέσεις, όσοι γνώριζαν τον Τέρνερ έλεγαν ότι αγαπούσε βαθιά τα παιδιά του, ακόμη κι αν πολλές φορές έμοιαζε συναισθηματικά απόμακρος ή απορροφημένος από τις επιχειρήσεις του. Η σχέση του μαζί τους ήταν σύνθετη: μπορούσε να γίνει τρυφερός και προστατευτικός, αλλά και απαιτητικός, με τον ίδιο σχεδόν ανταγωνιστικό τρόπο που αντιμετώπιζε όλη τη ζωή.

Το κεφάλαιο Τζέιν Φόντα

Η σχέση που τον σημάδεψε περισσότερο ήταν με την θρυλική ηθοποιό Τζειν Φόντα. Όταν γνωρίστηκαν τη δεκαετία του ’90, έμοιαζαν να είναι παντελώς ασύμβατοι! Εκείνη πειθαρχημένη, πολιτικοποιημένη, προοδευτική, ελεγχόμενη και μεγαλωμένη στο Χόλιγουντ. Εκείνος παρορμητικός, αθυρόστομος, απρόβλεπτος, συντηρητικός, ποτισμένος από τις ιδέες της βαθιάς Αμερικής. Παρά την απόσταση που τους χώριζε ήρθαν κοντά και αγαπήθηκαν. Ο Τέρνερ την προσέγγισε αφού έμαθε για το δεύτερο διαζύγιό της και της ζήτησε να βγουν. Εκείνη, ωστόσο, αρχικά αρνήθηκε. Μετά από επίμονες προσπάθειές του, δέχτηκε έξι μήνες μετά.

«Στην αρχή, δεν τα πήγαιναν καθόλου καλά. Στην πραγματικότητα, δεν συμπαθούσαν ο ένας τον άλλον. Το άκουσα αυτό και από τους δύο. Μήνες αργότερα αποφάσισαν να προσπαθήσουν ξανά. Και εξελίχθηκαν σε ένα από τα πιο όμορφα ειδύλλια που έχω γνωρίσει ποτέ», είχε σχολιάσει κοινός τους φίλος και πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ. Η Φόντα είχε περιγράψει τον γάμο τους ως τα δέκα πιο ωραία αλλά και έντονα χρόνια της ζωής της.

«Μπορούσαμε να γελάσουμε μέχρι να πέσουμε στα πατώματα». Υπήρχαν στιγμές, όμως,  που ο Τέρνερ ξυπνούσε μέσα στη νύχτα από άγχος ή έμοιαζε ανίκανος να σταματήσει να δουλεύει. Είχε επίσης μιλήσει ανοιχτά για την ενοχλητικά ανταγωνιστική του φύση. Ήθελε να κερδίζει στα πάντα: από τις επιχειρήσεις μέχρι το τένις και το μπριτζ. Ένας φίλος του έλεγε πως «αν έπαιζες χαρτιά με τον Τεντ, ήταν σαν να έπαιζες για την τύχη ολόκληρου του  κόσμου».

Η σχέση τους τελικά διαλύθηκε, εν μέρει γιατί εκείνη στράφηκε περισσότερο στη θρησκεία και την εσωτερικότητα της ζωής, ενώ ο Τέρνερ παρέμενε άνθρωπος της δράσης και της έντασης. Η Φόντα θα πει αργότερα πως τον αγαπούσε βαθιά αλλά πως ήταν «σαν τυφώνας».

Η πώληση της Turner Broadcasting

Η πώληση της Turner Broadcasting στην Time Warner το 1996 υπήρξε μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές της ζωής του Τεντ Τέρνερ και ίσως η πιο πικρή. Η συμφωνία, αξίας περίπου 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τον έκανε ακόμη πλουσιότερο και του έδωσε μετοχές που τον μετέτρεψαν σε έναν από τους ισχυρότερους media moguls της Αμερικής. Όμως άνθρωποι κοντά του έλεγαν ότι συναισθηματικά ένιωθε σαν να έχανε το παιδί του.

Το CNN δεν ήταν απλώς μια επιχείρηση. Ήταν  η προσωπική του επανάσταση απέναντι σε ένα τηλεοπτικό σύστημα που τον είχε χλευάσει όταν ξεκίνησε. Μετά τη συγχώνευση, ο Τέρνερ παρέμεινε τυπικά ισχυρός, αλλά σταδιακά έχανε τον πραγματικό έλεγχο. Φίλοι του έλεγαν ότι δεν συγχώρησε ποτέ πλήρως το γεγονός ότι το CNN πέρασε στα χέρια εταιρικών στελεχών και συμβουλίων. Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη μετά τη συγχώνευση της Time Warner με την AOL το 2000, μια συμφωνία που εξελίχθηκε σε μία από τις πιο καταστροφικές στην ιστορία των media. Ο ίδιος αργότερα παραδεχόταν ότι αισθανόταν πως είχε “χάσει” το CNN και μαζί ένα κομμάτι της ταυτότητάς του.

Η αγάπη για την φύση

Υπήρχε όμως και μια άλλη αθέατη πλευρά του, μακριά από τη δημοσιογραφία.  Ο Τέρνερ λάτρευε τη φύση. Αγόρασε τεράστιες εκτάσεις γης και έγινε ένας από τους μεγαλύτερους ιδιώτες γαιοκτήμονες στις ΗΠΑ. Ήταν παθιασμένος με τους βίσονες και τη διατήρηση της άγριας ζωής. Είχε μια σχεδόν ρομαντική σχέση με την αμερικανική γη. Σε φίλους έλεγε ότι ένιωθε πιο ευτυχισμένος σε ράντσο παρά σε αίθουσες συνεδριάσεων.

Κάποτε μάλιστα αστειευόταν πως έτρωγε “τόσα πολλά καρότα” επειδή πίστευε εμμονικά στις υγιεινές τροφές και στις ιδιότητες της φυσικής ζωής. Οι συνεργάτες του θυμούνταν ότι μπορούσε να μιλά με πάθος για τη σωτηρία του πλανήτη και δέκα λεπτά μετά να ξεσπάσει σε οργή για μια επιχειρηματική απόφαση. Το 1997 προκάλεσε αίσθηση όταν υποσχέθηκε ένα δισεκατομμύριο δολάρια στον ΟΗΕ, μια από τις μεγαλύτερες φιλανθρωπικές δωρεές που είχαν γίνει ποτέ.

Παρότι το όνομά του ταυτίστηκε με το CNN, ο Τεντ Τέρνερ δεν ήταν ποτέ άνθρωπος ενός μόνο project. Αντιμετώπιζε τη ζωή σαν διαρκή κατάκτηση νέων πεδίων. Εκτός από την τηλεόραση και την οικολογία, επένδυσε στον αθλητισμό και στα εστιατόρια. Ήταν ιδιοκτήτης των Atlanta Braves στο baseball και των Atlanta Hawks στο NBA, ενώ δημιούργησε και το τηλεοπτικό δίκτυο TBS, που βοήθησε να αλλάξει η έννοια της καλωδιακής ψυχαγωγίας στην Αμερική.

Υπήρχε όμως και μια άλλη πλευρά: ο Τέρνερ ήταν φανατικός ιστιοπλόος. Το 1977 κέρδισε το America’s Cup, ένα από τα σημαντικότερα τρόπαια στην παγκόσμια ιστιοπλοΐα.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, η υγεία του επιδεινώθηκε. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι έπασχε από άνοια τύπου Lewy body, μια σκληρή νευροεκφυλιστική ασθένεια. Οι εμφανίσεις του έγιναν πιο σπάνιες. Ο άνθρωπος που μιλούσε πιο γρήγορα από όλους άρχισε να σωπαίνει. Κι όμως, η κληρονομιά του παρέμεινε παντού γύρω μας. Σε κάθε ζωντανή σύνδεση. Σε κάθε αίσθηση ότι ο κόσμος παρακολουθεί ταυτόχρονα το ίδιο γεγονός.