Η μάχη με τις φλόγες που βγαίνουν από τα εσωτερικά καταστρώματα του φορτηγού πλοίου «BLUE CARRIER 2» από τις δυνάμεις της Πυροσβεστικής συνεχίζεται, με τις Αρχές να προσπαθούν παράλληλα να σταθεροποιήσουν την πλεύση του.

Στο φορτηγό-οχηματαγωγό BLUE CARRIER 2 ξέσπασε φωτιά στο γκαράζ του, ενώ έπλεε στη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Μυκόνου. Το πλοίο εκκενώθηκε και οι 29 επιβαίνοντες, εκ των οποίων 28 μέλη πληρώματος και ένας οδηγός φορτηγού, επιβιβάστηκαν στις σωστικές λέμβους του πλοίου, στη συνέχεια παραλήφθηκαν από παραπλέοντα πλοία, προκειμένου να μεταφερθούν με ασφάλεια στην Τήνο και είναι όλοι καλά στην υγεία τους

Το καράβι μετέφερε 166 φορτηγά και 29 ΙΧ από τον Πειραιά στην Σύρο και εν συνεχεία θα κατέπλεε στην Κω και στη Ρόδο, μεταφέροντας εμπορεύματα για την τροφοδοσία των νησιών. Η φωτιά ξέσπασε μετά τον απόπλου από τη Σύρο.

Το πλοίο έχει καταστραφεί ολοσχερώς. Το Λιμενικό Σώμα και η Πυροσβεστική τονίζουν ότι πρωταρχική επιδίωξή τους είναι να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο η φωτιά και γι’ αυτό οι ρίψεις νερού συνεχίζονται. Επίσης φροντίζουν το πλοίο να παραμείνει σε ασφαλή απόσταση από τις ακτές, για να μην προσαράξει.

Στην επιχείρηση συμμετέχουν πλωτά του Λιμενικού, πυροσβεστικά σκάφη, ρυμουλκά και άλλα παραπλέοντα μέσα, ενώ στη θαλάσσια περιοχή που βρίσκεται το «BLUE CARRIER 2» έφτασε και το ναυαγοσωστικό – ρυμουλκό «AIGAION PELAGOS», μήκους 70 μέτρων, το οποίο έχει τη δυνατότητα ρίψης περίπου 2.500 κυβικών μέτρων νερού την ώρα. Στην περιοχή αναμένεται επίσης να φθάσει εξειδικευμένη ομάδα ναυαγιαίρεσης, η οποία θα παραμείνει στο πεδίο με σκοπό να επιβιβαστεί στο BLUE CARRIER 2.

Αυτή είναι η “γεωπολιτική της αυλής του νηπιαγωγείου”. Δηλαδή ενός κόσμου όπου τα παιδιά χωρίζονται σε παρέες, οι φίλοι οφείλουν να συμφωνούν σε όλα και οι αντίπαλοι να βρίσκονται πάντοτε σε αντίθετες πλευρές. Όμως, ο πραγματικός κόσμος δεν λειτουργεί έτσι. Και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σύνθετης πραγματικότητας είναι η σχέση Ιράν και Τουρκίας, ιδιαίτερα ως προς το ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικών όπλων.

Η αμοιβαία νομιμοποίηση της πυρηνικοποίησης

Οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας δεν αποτελούν απλώς κατασκευή των αντιπάλων της. Τον Σεπτέμβριο του 2019 ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε δημοσίως ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί ένα διεθνές σύστημα στο οποίο ορισμένα κράτη διαθέτουν πυρηνικούς πυραύλους, ενώ απαγορεύουν στην Τουρκία να αποκτήσει αντίστοιχες δυνατότητες. Η δήλωση αυτή δεν ισοδυναμούσε βέβαια με εξαγγελία ενός τουρκικού πυρηνικού οπλικού προγράμματος. Αποκάλυπτε, όμως, έναν βαθύτερο τρόπο σκέψης. Δηλαδή, την αντίληψη ότι η κατοχή πυρηνικών όπλων αποτελεί συστατικό της θέσης και της λειτουργίας μιας μεγάλης δύναμης.

Για να μετατραπεί, ωστόσο, αυτή η φιλοδοξία σε πολιτική επιλογή, η Άγκυρα θα χρειαζόταν ένα ισχυρό ερέθισμα. Θα έπρεπε να αποδείξει τόσο στο εσωτερικό της όσο και στη διεθνή κοινότητα ότι το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας έχει μεταβληθεί τόσο δραματικά, ώστε η πυρηνικοποίησή της να αποτελεί αναγκαστική απάντηση και όχι απλώς έκφραση αναθεωρητισμού. Και η πλέον κατάλληλη χώρα για να προσφέρει στην Τουρκία αυτήν τη δικαιολογία είναι το Ιράν.

Συγκεκριμένα, η απόκτηση πυρηνικού όπλου, ή έστω “πυρηνικής ικανότητας” (nuclear capability) από την Τεχεράνη θα μπορούσε να παρουσιαστεί από την Άγκυρα ως ανατροπή της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος και ως άμεση απειλή για την τουρκική ασφάλεια. Θα αποδυνάμωνε ταυτόχρονα το νομικό εμπόδια της συνθήκης για τη μη διάδοση, δημιουργώντας ένα νέο προηγούμενο στην ευρύτερη περιοχή. Έτσι, η Τουρκία θα μπορούσε τότε να υποστηρίξει ότι δεν επιλέγει ελεύθερα την πυρηνικοποίησή της αλλά “εξαναγκάζεται” σε αυτήν από τη δραματική αλλαγή του στρατηγικού περιβάλλοντος.

Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, άλλωστε, εξακολουθεί να αποτελεί πηγή σοβαρής διεθνούς αβεβαιότητας. Οι δυσκολίες επαλήθευσης και η περιορισμένη πρόσβαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας σε κρίσιμες εγκαταστάσεις εντείνουν αυτήν την αβεβαιότητα, ανεξαρτήτως των τελικών προθέσεων της Τεχεράνης.

Φυσικά, “πυρηνικοποίηση” δεν σημαίνει ένα και μοναδικό πράγμα. Άλλο είναι η δημιουργία μιας προηγμένης πυρηνικής τεχνολογικής υποδομής, άλλο η απόκτηση λανθάνουσας ικανότητας ταχείας κατασκευής όπλου και άλλο η συγκρότηση επιχειρησιακού πυρηνικού οπλοστασίου με φορείς εκτόξευσης, δόγμα χρήσης και αξιόπιστους μηχανισμούς διοίκησης και ελέγχου. Η μετάβαση της Τουρκίας από το ένα στάδιο στο άλλο δεν θα ήταν ούτε εύκολη ούτε αυτόματη. Θα είχε τεράστιες συνέπειες για τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το διεθνές “καθεστώς μη διάδοσης”. Ένα πυρηνικό Ιράν, όμως, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης, μεταβάλλοντας ριζικά την τουρκική εξίσωση κόστους και οφέλους.

Συνεργασία χωρίς συνεργασία

Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται ένας παράδοξος μηχανισμός. Το Ιράν και η Τουρκία μπορεί να έχουν ένα αντικειμενικά κοινό στρατηγικό συμφέρον, δηλαδή τη διάρρηξη του υφιστάμενου πυρηνικού καθεστώτος της περιοχής, ώστε να καταστεί περισσότερο αποδεκτή η εμφάνιση νέων πυρηνικών δυνάμεων.

Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει να συνεργαστούν ούτε ότι υπάρχει κάποια μυστική συνεννόηση. Αντιθέτως, πρόκειται για κάτι πολύ πιο σύνθετο. Για μία αντικειμενική στρατηγική συνέργεια, η οποία μπορεί να λειτουργήσει χωρίς πρόθεση, συμφωνία ή επικοινωνία. Θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε “συνεργασία χωρίς συνεργασία”.

Ακόμη περισσότερο να λειτουργήσει αυτή η συνέργεια, οι δύο χώρες δεν πρέπει να εμφανίζονται ως φίλοι. Αντιθέτως, είναι χρησιμότερο να είναι πραγματικοί ανταγωνιστές ή ακόμη και εχθροί ή τουλάχιστον να προβάλλονται ως τέτοιοι. Μόνον τότε μπορεί η καθεμιά να επικαλεστεί την άλλη ως απειλή που την αναγκάζει να αναζητήσει πυρηνική αποτροπή. Η εχθρότητα, επομένως, δεν καταργεί τη συνέργεια. Αντιθέτως, αποτελεί  προϋπόθεσή της.

Με άλλα λόγια η Τουρκία χρειάζεται ένα απειλητικό Ιράν για να νομιμοποιήσει μια ενδεχόμενη πυρηνική επιλογή, ενώ το Ιράν, από την πλευρά του, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια πυρηνική ή εμφανώς πυρηνικά φιλόδοξη Τουρκία ως πρόσθετο επιχείρημα για τη δική του στρατηγική. Η σχέση, βέβαια, δεν είναι απολύτως συμμετρική. Για την Τεχεράνη, οι κύριες πηγές πυρηνικής πίεσης παραμένουν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τουρκία θα αποτελούσε έναν επιπρόσθετο και όχι τον πρωταρχικό λόγο. Ωστόσο, η ασυμμετρία αυτή δεν ακυρώνει τον μηχανισμό της αμοιβαίας νομιμοποίησης.

Έτσι, δύο ανταγωνιστικά κράτη μπορεί να προσφέρουν το ένα στο άλλο ακριβώς εκείνο που χρειάζονται. Δηλαδή τον ανταγωνισμό μεταξύ τους! Όχι τεχνολογία, σχάσιμο υλικό ή άμεση βοήθεια, αλλά την απειλή, τη δικαιολογία και το πολιτικό άλλοθι που καθιστούν εφικτή μια επιλογή η οποία προηγουμένως ήταν δύσκολο να νομιμοποιηθεί.

Ιράν και Τουρκία: Ούτε φίλοι ούτε απόλυτοι εχθροί

Οι σχέσεις Τουρκίας και Ιράν είναι, έτσι κι αλλιώς, διαχρονικά μεικτές. Οι δύο χώρες ανταγωνίζονται για επιρροή στη Συρία, στο Ιράκ, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία. Εκφράζουν διαφορετικές γεωπολιτικές ταυτότητες και επιδιώκουν διαφορετικές περιφερειακές αρχιτεκτονικές. Ταυτόχρονα, όμως, διατηρούν οικονομικές σχέσεις, ενεργειακές διασυνδέσεις, διπλωματικούς διαύλους και μηχανισμούς ελεγχόμενης διαχείρισης των μεταξύ τους εντάσεων.

Η μεταξύ τους σχέση έχει εύστοχα περιγραφεί ως “διαχειριζόμενος ανταγωνισμός”, δηλαδή μια αντιπαλότητα που δεν καταργεί τη συνεργασία και μια συνεργασία που δεν εξαφανίζει την αντιπαλότητα. Στον πραγματικό κόσμο, άλλωστε, τα κράτη δεν έχουν μία ενιαία σχέση. Μπορούν να συνεργάζονται στο εμπόριο, να ανταγωνίζονται για περιφερειακή επιρροή, να συγκρούονται μέσω τρίτων δρώντων και ταυτόχρονα να εξυπηρετούν άθελά τους το ένα τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς σκοπούς του άλλου. Κάθε πεδίο διαθέτει τη δική του λογική, χωρίς να είναι πλήρως αποκομμένο από τα υπόλοιπα.

Η κατανόηση αυτής της πραγματικότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα. Η Αθήνα δεν πρέπει να θεωρεί ότι επειδή το Ιράν ανταγωνίζεται την Τουρκία αποτελεί αυτομάτως στρατηγικό αντίβαρο προς αυτήν. Σε ορισμένα πεδία, η σύγκρουση Άγκυρας και Τεχεράνης μπορεί πράγματι να περιορίζει την τουρκική ισχύ. Σε άλλα πεδία, όμως, μπορεί να την ενισχύει, προσφέροντας στην Τουρκία την απειλή που χρειάζεται για να προωθήσει εξοπλιστικές, γεωπολιτικές ή ακόμη και πυρηνικές φιλοδοξίες.

Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της “γεωπολιτικής της αυλής του νηπιαγωγείου”, η οποία αντιλαμβάνεται τις αντιθέσεις ως μόνιμες και απόλυτες, συγχέει την πρόσκαιρη σύγκλιση με τη συμμαχία και θεωρεί ότι ο εχθρός του αντιπάλου μας είναι αναγκαστικά φίλος μας. Όμως, σε ένα ρευστό πολυπολικό σύστημα, οι ταυτότητες και οι σχέσεις δεν είναι στατικές. Οι αντίπαλοι μπορεί να συνεργάζονται και οι συνεργάτες να υπονομεύουν ο ένας τον άλλο. Ακόμη περισσότερο, οι πραγματικοί εχθροί μπορεί, ακριβώς μέσω της εχθρότητάς τους, να δημιουργούν αμοιβαία στρατηγικά οφέλη.

Η Ελλάδα χρειάζεται, επομένως, μια γεωπολιτική σκέψη ικανή να αντιλαμβάνεται ταυτόχρονα τη σύγκρουση, τη συνέργεια, την αλληλεξάρτηση και την αυτονομία των επιμέρους πεδίων. Διαφορετικά, θα συνεχίσει να αναζητά σταθερούς φίλους και σταθερούς εχθρούς σε έναν κόσμο που παράγει διαρκώς υβριδικές σχέσεις. Και θα κινδυνεύει να αιφνιδιάζεται κάθε φορά που θα ανακαλύπτει ότι, έξω από την αυλή του νηπιαγωγείου, η εχθρότητα δεν είναι πάντοτε το αντίθετο της συνεργασίας. Μερικές φορές είναι η πιο αποτελεσματική μορφή της.

Η ικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την οικονομική της δυστοκία, να αναπληρώσει τα κενά ασφαλείας που δημιουργούνται από την σταδιακή αποχώρηση των Αμερικανών και να συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία, πρόκειται να δοκιμασθεί αποφασιστικά. Οι δημοτικές εκλογές του Μαΐου του 2026 στην Βρετανία αποδεικνύονται μία από τις χειρότερες δοκιμασίες για το εργατικό κόμμα, αλλά και για το συντηρητικό, με το REFORM UK του Nigel Farage να σημειώνει νέα εκλογικά οφέλη που πιστοποιούν πως το προβάδισμά του στις περισσότερες εθνικού επιπέδου αναμετρήσεις για την κάλυψη εδρών του 2025, δεν αποτελούν τυχαία συμβάντα.

Στις δημοτικές εκλογές κερδίζει 400 θέσεις δημοτικών συμβούλων στην Αγγλία, Ουαλία και Σκωτία, εξέλιξη που προκαλεί καταπληξία στο εργατικό κόμμα, που σημειώνει απώλειες 260 θέσεων. Τα νέα δεδομένα αποτελούν σχεδόν πλήρη αντιστροφή της νικηφόρας πορείας του στις εθνικές εκλογές του Ιουλίου του 2024 και σηματοδοτούν παγίωση της θέσης του REFORM UK, ανακλώντας ταυτόχρονα την απογοήτευση του εκλογικού σώματος με τα παραδοσιακά κόμματα, κυρίως σε θέματα σχετικά με την μετανάστευση και το κόστος διαβίωσης.

Το βασικό ερώτημα που προβάλλει αφορά το γεγονός ότι κατά πόσον τα ήδη ευνοϊκά αποτελέσματα θα προσελκύσουν και νέους ψηφοφόρους. Πάντως ένα ισχυρό REFORM UK θα επισφραγίσει τον κατακερματισμό της βρετανικής πολιτικής κονίστρας, προσφέροντας στον Nigel Farage την απαιτούμενη ορμή, ώστε στις επόμενες εθνικές εκλογές να εκπαραθυρώσει τους εργατικούς και τους συντηρητικούς από το κεντρώο χώρο.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer αποδεικνύεται ανίκανος να επιβιώσει μετά το πρώτο εξάμηνο, από την στιγμή που η οποιαδήποτε δημοφιλία του εξαϋλώνεται και θεωρείται περισσότερο από βέβαιο ότι η πρόκληση κατά της ηγεσίας του αναμένεται να προέλθει κυρίως από την αριστερή πλευρά των εργατικών, με συνέπεια να ανακοινώσει την παραίτησή του.

Η πρωθυπουργία Burnham 

Ο διάδοχός του θα αποδειχθεί περισσότερο ανίσχυρος, κλίνοντας προς τα αριστερά, αλλά όπως και αν εξελιχθούν οι καταστάσεις η αδύναμη εντολή μετά την κατά άλλα “συντριπτική” εκλογική νίκη, που επιτυγχάνεται με μόλις το 33% των ψήφων, δεν προσφέρει καμία ασφάλεια στο εργατικό κόμμα. Η συντηρητική παράταξη από την άλλη πλευρά υφίσταται ήδη το φαινόμενο της ενδόρρηξης, με αλλαγές τριών πρωθυπουργών κατά το 2022, με το δικομματικό σύστημα που καθορίζει επί έναν αιώνα την βρετανική πολιτική να αποσυντίθεται. 

Η άνοδος του Andy Burnham στον πρωθυπουργικό θώκο, με τον κύριο αντίπαλό του, τον βουλευτή των εργατικών Darren Jones να υποχωρεί διστακτικός για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία σε πείσμα του γεγονότος ότι του ασκούνται ισχυρές πιέσεις. Προς το παρόν οι κύριοι τομείς των διαφορών του Burnham από τον Starmer, εστιάζονται στην μετατόπιση της ισχύος σε τοπικό επίπεδο, από την στιγμή που εμφανίζεται πεπεισμένος ότι οι τοπικές αρχές διακυβέρνησης διαθέτουν μεγαλύτερες δυνατότητες και αποδεικνύονται περισσότερο υπεύθυνες στην αντιμετώπιση των κατά τόπους προβλημάτων.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της εκλογικής μεταρρύθμισης και η πεποίθηση ότι επιβάλλεται να δοθεί μεγάλη προσοχή στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας, ίσως με μεγαλύτερες φιλοδοξίες σε σχέση με τις εκτιμώμενες από τους επενδυτές και τους πολιτικούς αναλυτές, κυρίως σε θέματα κοινωνικής πολιτικής.

Γαλλία

Η Γαλλία κινείται ήδη ακυβέρνητη και έως τον Οκτώβριο του 2025 ανακυκλώνει τρείς πρωθυπουργούς σε ένα δωδεκάμηνο, με κανέναν να έχει την δυνατότητα να επιτύχει την υπερψήφιση του προϋπολογισμού του κράτους. Πρόκειται για το δεύτερο συνεχόμενο έτος χωρίς καταληκτική συμφωνία για τον προϋπολογισμό, γεγονός άνευ προηγουμένου για την Πέμπτη Δημοκρατία και τον πρόεδρο Emmanuel Macron να προσπαθεί παραπαίοντας να ολοκληρώσει το τρέχον δωδεκάμηνο χωρίς άλλα προβλήματα το 2026. Όμως εάν η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Sebastien Lecornu καταρρεύσει εντός του τρέχοντος έτους, οι πιέσεις προς τον Γάλλο πρόεδρο για την διάλυση του κοινοβουλίου και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών θα καταστούν αφόρητες.

Η παράταξη RASSEMBLEMENT NATIONAL-RN της Marine Le Pen αναμφίβολα θα αυξήσει τις έδρες της, επιδεινώνοντας το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο ή ίσως να αποκτήσει και την πλειοψηφία. Εάν η παράταξή της διασφαλίσει 250 έδρες, τότε ο μόλις 30 ετών Jordan Bardella, θα ανελιχθεί στον πρώτο πρωθυπουργό της λαϊκής δεξιάς στην σύγχρονη ιστορία της χώρας, υποχρεώνοντας σε μία ασταθή συγκατοίκηση τον ήδη σοβαρά τραυματισμένο  πολιτικά Emmanuel Macron και προκαλώντας ένα σοβαρό σχίσμα στην γαλλική πολιτική σκηνή. 

Ακόμα πάντως και αν αποφευχθούν οι συγκεκριμένες εξελίξεις η Γαλλία θα παραμείνει παράλυτη, ανίκανη να υπερψηφίζει προϋπολογισμούς, να προωθεί μεταρρυθμίσεις ή να ηγείται στην Ευρώπη. Στην ήδη συγκεχυμένη εικόνα προστίθενται τα μεγάλα οικονομικά της προβλήματα με το έλλειμμα να υπερβαίνει το 6,5%, υπερδιπλάσιο του ορίου του 3% που θέτει η Ευρωζώνη  και το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου να κινείται προς το απαγορευτικό επίπεδο του 5% για ανακύκλωση του δανεισμού. Σε αδρές γραμμές η Γαλλία θυμίζει την Ελλάδα του 2009 και μάλλον σε χειρότερη κατάσταση, με το οικονομικό της μέγεθος  να απειλεί ευθέως την Ευρωζώνη.

Γερμανία

Η Γερμανία έχει τον Σεπτέμβριο πέντε εκλογικές αναμετρήσεις σε ισάριθμα ομόσπονδα κρατίδια, αν και δύο κρίνονται αποφασιστικής σημασίας, της Σαξωνίας και του Μεκλενβούργου-Δυτικής Πομερανίας.   Καταλαμβάνοντας την δεύτερη θέση στις ομοσπονδιακές εκλογές του τελευταίου Φεβρουαρίου, η παράταξη της λαϊκής δεξιάς AfD, ηγείται πλέον στις ομοσπονδιακές δημοσκοπήσεις και καρπώνεται την πλειοψηφία στα ανατολικά ομόσπονδα κρατίδια. Πρόκειται για ένα σπάνιο επίτευγμα σε μία χώρα, όπου οι συνασπισμοί αποτελούν τον κανόνα για την διακυβέρνησή της, αλλά δεν διαφαίνονται πλέον πιθανοί.

Η ισχυροποιημένη AfD σε συνδυασμό με την εξασθένιση των Σοσιαλδημοκρατών του SPD, εντείνει τις πιέσεις στους συντηρητικούς Χριστιανοδημοκράτες του CDU να εγκαταλείψουν την τακτική του αποκλεισμού της λαϊκής δεξιάς από οποιαδήποτε κυβέρνηση συνασπισμού μετά τον ΙΙ Παγκόσμιο Πόλεμο, ειδικά στην ανατολική πλευρά της χώρας.

Μία κίνηση της συγκεκριμένης μορφής ίσως αποδειχθεί τοξική σε ομοσπονδιακό εθνικό επίπεδο και θανατηφόρα για τους ομοσπονδιακούς εταίρους του CDU στις κυβερνήσεις συνασπισμού. Η συμμαχία του Καγκελλαρίου Friedrich Merz με το SPD ήδη πλήττεται και θραύεται από τις διαμάχες για τις συντάξεις, τις μεταρρυθμίσεις στο πεδίο των κοινωνικών επιδοτήσεων και τις δαπάνες, οπότε η εγκατάλειψη αποκλεισμού της λαϊκής δεξιάς, σε συνδυασμό με νέες εκλογικές απώλειες για το SPD, απειλεί να διαλύσει τον κυβερνητικό συνασπισμό.

Η πρόσφατη συντριπτική νίκη του AfD μάλιστα στην Σαξωνία με 43,8% και στο Μεκλενβούργο-Δυτική Πομερανία με 38,2%, επιταχύνει τις εξελίξεις με νέα ώθηση των κινήσεων για την απομάκρυνση του Friedrich Merz από την καγκελλαρία.  Όμως και τα αποτελέσματα του Βερολίνου όπου η αριστερά εκπαραθυρώνει τους Σοσιαλδημοκράτες του SPD,  με το AfD να σημειώνει επίσης μεγάλη άνοδο, αλλά και τα επόμενα εκλογικά αποτελέσματα δεν πρόκειται να ευνοήσουν την κυβερνητική συμμαχία. 

Πολυετείς ζυμώσεις 

Καμία από τις συγκεκριμένες εξελίξεις δεν προκύπτει εν μία νυκτί, από την στιγμή που ο πολιτικός κεντρώος χώρος παραπαίει επί μία δεκαετία, με την κρίση του 2015, το Brexit, την κατάληψη της ηγεσίας του εργατικού κόμματος, την ενδόρρηξη των γαλλικών παραδοσιακών παρατάξεων και την σταθερή άνοδο της AfD να σηματοδοτεί μία μη αντιστρεπτή τάση. Όμως τα τραύματα οξύνονται σε επικίνδυνο βαθμό και στις τρείς χώρες ταυτόχρονα, με τις βρετανικές εκλογές του 2024 να εμφανίζουν το χαμηλότερο ποσοστό ψήφο για το άθροισμα εργατικών και συντηρητικών από το 1910. 

Η νίκη του Emmanuel Macron το 2017 στην Γαλλία συγκαλύπτει και δεν αντιστρέφει την κατάρρευση των σοσιαλιστών και των κεντρώων Ρεπουμπλικάνων, ενώ και το κίνημά του εισέρχεται σε φαινόμενο ενδόρρηξης, με το κοινοβούλιό του να παραλύει λόγω της κυριαρχίας της λαϊκής δεξιάς και της λαϊκής Αριστεράς. Οι γερμανικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2025 αποδεικνύουν πως CDU και SPD καταγράφουν την χειρότερη επίδοσή τους αθροιστικά, από την εποχή της γερμανικής ενοποίησης.

Οι πολιτικές δυνάμεις που ωθούν προς τον κατακερματισμό αποδεικνύονται οι ίδιες, ήτοι οργή για τις ανεξέλεγκτες ροές μεταναστών, αποτελμάτωση και επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, αποβιομηχάνιση και ένα διευρυνόμενο συνεχώς χάσμα μεταξύ της εισοδηματικά ανώτερης αστικής τάξης έναντι όλων των υπολοίπων, όπου προστίθεται και η ενεργειακή κρίση. Ειδικά οι νεαροί ψηφοφόροι απογοητεύονται με το κατεστημένο και εμφανίζονται δεκτικοί στις εναλλακτικές λύσεις που προωθούν η λαϊκή δεξιά και η λαϊκή αριστερά.

Ο παράγοντας Trump

Επιπλέον η πίεση από τον ευρωσκεπτικιστικό Λευκό Οίκο διευρύνει τις ήδη σοβαρές ρωγμές, με την κυβέρνηση του Donald Trump να επιθυμεί μία περισσότερο κατακερματισμένη και αποκεντρωμένη Ευρώπη, με συνέπεια να υποστηρίζει και επίσημα την λαϊκή δεξιά, που θα προσφέρει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.

Είτε και αν οι ΗΠΑ προκαλούν την κυριαρχία της Ευρώπης με το ζήτημα της Γροιλανδίας (που λήγει υπέρ των Αμερικανών), ή με τις απειλές κυρώσεων εναντίον των Ευρωπαίων αξιωματούχων που ελέγχουν τις ρυθμιστικές αρχές που επιβλέπουν την καινοτόμο αμερικανική τεχνολογία και την διακηρυγμένη ανάμειξη του Λευκού Οίκου στις εκλογές στις χώρες της Ευρώπης, παραμένει αμφίβολο το εάν θα επιτύχουν τον σκοπό τους ή θα προκαλέσουν μεγάλες αντιδράσεις.

Όμως η πρόθεση, ειδικά όταν οι ΗΠΑ αποσύρουν δυνάμεις από την ανατολική Ευρώπη και αρνούνται να συμμετάσχουν στις δαπάνες για την Ουκρανία, αλλά και για το ΝΑΤΟ, αντιστοιχίζονται με ένα στοίχημα εναντίον του κεντρώου πολιτικού χώρου στην Ευρώπη και ειδικά στην ΕΕ.

Το τελικό αποτέλεσμα εστιάζεται στο γεγονός ότι υπάρχουν προς το παρόν τρείς κυβερνήσεις στις ανάλογες μεγάλες χώρες της Ευρώπης, χωρίς δυνατότητες διακυβέρνησης. Ο Andy Burnham, αντιμετωπίζει την πρόκληση να εστιασθεί στην αποσαφήνιση και στην ερμηνεία των στόχων του για την χώρα και να διασφαλίσει ότι όλες οι εκλογικές περιφέρειες θα παραμείνουν συντονισμένες στην πορεία του.

Ο Emmanuel Macron θα προσπαθήσει με βάση τις πολιτικές του εμπειρίες να παρατείνει για ένα οκτάμηνο την παραμονή του στην εξουσία, παρά τις αποτελματωμένες συνθήκες και οι εταίροι του Friedrich Merz μάλλον δεν έχουν κάποιον άλλον για να στραφούν. Όμως η επιβίωση δεν αποτελεί διακυβέρνηση και ακόμα και αν διατηρήσουν κακήν κακώς την εξουσία, παραμένουν εξαιρετικά ανίσχυροι για οτιδήποτε άλλο εκτός από την διαχείριση της πτώσης τους.

Οδυνηρές συνέπειες για την Ευρώπη

Οι επιπλοκές σοβούν στο εσωτερικό των τριών μεγάλων της Ευρώπης, από την στιγμή που η αποφασιστική δράση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της παραγωγικότητας, καθίσταται αδύνατη όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν. Οι συγκεκριμένες δεν πρόκειται να οδηγήσουν την ανάπτυξη της Ευρώπης, αλλά θα την καθηλώσουν, από την στιγμή μάλιστα που Βρετανία και Γαλλία αντιμετωπίζουν συνεχώς διογκούμενο χρέος, χωρίς προοπτική να εφαρμόσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για να το αντιμετωπίσουν.

Η εγκατάλειψη του κεντρώου πολιτικού χώρου στην Βρετανία και η πιθανότητα νέων εκλογών στην Γαλλία, τρομοκρατούν τις αγορές ομολόγων και κάθε αποτυχία του συγκεκριμένου χώρου να εισφέρει κάποιες λύσεις, ενισχύει την πεποίθηση πως μόνον παρατάξεις εκτός του τραυματισμένου συστήματος έχουν την δυνατότητα να το αποκαταστήσουν.  Η συγκεκριμένη πεποίθηση εδραιώνει την ανοδική τάση κυρίως της λαϊκής δεξιάς και όχι σε βραχυχρόνιο ορίζοντα, αλλά οι τρείς μεγάλες χώρες της Ευρώπης αποτελούν τον πυρήνα της και όσον θα αδυνατίζει ο κεντρώος πολιτικός χώρος, θα αδυνατίζει ολόκληρη η ήπειρος.

Η αδυναμία ευθυγράμμισης της γαλλικής και της γερμανικής πρωτεύουσας, διαχέει την σύγχυση στις Βρυξέλλες, υπονομεύοντας την ικανότητα της Ευρώπης να προχωρεί σε συναινέσεις, προκαλεί περιπλοκές στην εμπορική πολιτική και δυσχεραίνει τις διαβουλεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της.  Οι ευρωπαϊκές προσπάθειες για τον συντονισμό σε θέματα άμυνας, εμπορίου, ρυθμιστικών αρχών ή στην χρηματοοικονομική πολιτική δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουν μόνον την εσωτερική παράλυση, αλλά και την ενεργή εχθρότητα των ΗΠΑ.

Η δυνατότητα της Ευρώπης να αναπληρώσει το κενό που δημιουργεί η αμερικανική αποχώρηση εξαρτάται κυρίως από την ύπαρξη μίας στιβαρής εξουσίας στις τρείς μεγάλες της χώρες, δεδομένο που αποκλείεται για το 2026. Η Ουκρανία θα παραμείνει εκτεθειμένη, παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου, από την στιγμή που η υποστήριξή της απαιτεί πολιτική βούληση και δαπάνες, που οι ανίσχυρες κυβερνήσεις θα αγωνισθούν απεγνωσμένα να διασφαλίσουν, αντιμετωπίζοντας όμως τις σφοδρές αντιδράσεις κυρίως της λαϊκής δεξιάς.

Προς το παρόν η βοήθεια για το 2026 διαφαίνεται εξασφαλισμένη, αλλά η πολιτική αποσταθεροποίηση στις τρείς μεγάλες χώρες της Ευρώπης, προοιωνίζει σκοτεινές εξελίξεις για το Κίεβο, που δεν διαθέτει τις απαιτούμενες αντοχές για να ανταπεξέλθει. Το κενό ηγεσίας στην ομάδα των G-7 ή G-Zero, όπως χαρακτηρίζεται το 2013 από τον γνωστό οργανισμό ανάλυσης και διαχείρισης απειλών και κινδύνων EURASIA GROUP  για την αδυναμία διαμόρφωσης στιβαρών κοινών αποφάσεων, στον πυρήνα της διεθνούς πολιτικής,  διευρύνεται.

Μάλιστα ο Λευκός Οίκος επιταχύνει την διεύρυνση του κενού αντί να αντιστέκεται, με τον Donald Trump να δηλώνει δημόσια την αντίθεσή του με τους τρείς μεγάλους της Ευρώπης σε βαθμό δραστικά μεγαλύτερο σε σχέση με την Ρωσσία, με συνέπεια να ενθαρρύνει την Μόσχα. 

Η αδύναμη πλέον ομάδα των τριών μεγάλων δεν διαθέτει πλέον την πολυτέλεια να βασίζεται στις ΗΠΑ για την διάσωση της Ουκρανίας και παραμένει εκτεθειμένη στις υβριδικές απειλές της Ρωσίας.  Εάν επιπλέον ο Donald Trump εμπλακεί ανοικτά στις εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη και σε θέματα εδαφικής ακεραιότητας, η διατλαντική σχέση εισέρχεται σε αχαρτογράφητα πεδία, με συνέπεια το ήδη καταταλαιπωρημένο μεταπολεμικό πλαίσιο της συμμαχίας, να κινδυνεύει να διαρραγεί. 

Το πρόβλημα είναι ότι η στρατιωτική μάζα κοστίζει. Ένας μεγάλος επαγγελματικός στρατός μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα, αλλά απαιτεί υψηλές δαπάνες για μισθούς, εκπαίδευση, εξοπλισμό και διαρκή ετοιμότητα. Σε περίοδο ειρήνης, μεγάλο μέρος αυτής της δυναμικότητας παραμένει ανενεργό. Οι εφεδρείες αποτελούν, θεωρητικά, την απάντηση σε αυτό το δίλημμα: ανταλλάσσουν χρόνο με μάζα. Διατηρούν χαμηλότερο επίπεδο μόνιμης ετοιμότητας, με πολύ μικρότερο κόστος, αλλά μπορούν να κινητοποιηθούν όταν υπάρξει ανάγκη.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι απλώς πόσους εφέδρους διαθέτει μια χώρα. Είναι για ποιον ακριβώς σκοπό τους διατηρεί. Χωρίς σαφή στρατηγική αποστολή, μια εφεδρική δύναμη δύσκολα μπορεί να εκπαιδευτεί, να εξοπλιστεί και να κινητοποιηθεί με τρόπο συνεκτικό.

Οι λειτουργίες της εφεδρείας

Υπάρχουν τρεις βασικές λειτουργίες που μπορεί να επιτελέσει μια εφεδρεία: να ενισχύει τον επαγγελματικό στρατό με μεμονωμένα στελέχη και ειδικές γνώσεις, να δημιουργεί ένα δεύτερο κλιμάκιο μάχιμων μονάδων και να αναλαμβάνει την άμυνα και την ασφάλεια της ίδιας της χώρας.

Η πρώτη είναι η ενίσχυση του επαγγελματικού στρατού. Οι έφεδροι μπορούν να καλύπτουν κενές θέσεις, να προσφέρουν εξειδικευμένες γνώσεις και να μεταφέρουν εμπειρία από τον ιδιωτικό τομέα στις ένοπλες δυνάμεις. Γιατροί, μηχανικοί, ειδικοί πληροφορικής και κυβερνοασφάλειας ή στελέχη με τεχνική εμπειρία μπορούν να προσφέρουν δυνατότητες που θα ήταν εξαιρετικά ακριβό να διατηρούνται σε μόνιμη βάση. Το μοντέλο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις, όπου η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού μπορεί να είναι σημαντικότερη από την αριθμητική μάζα.

Το μειονέκτημα είναι ότι μια τέτοια εφεδρεία δημιουργεί κυρίως ένα ισχυρό πρώτο κλιμάκιο. Μπορεί να αυξήσει γρήγορα τη δύναμη που βρίσκεται ήδη σε επιχειρησιακή ετοιμότητα, δεν δημιουργεί όμως από μόνη της στρατηγικό βάθος. Σε έναν παρατεταμένο πόλεμο, ο πρώτος επαγγελματικός στρατός θα χρειαστεί ενισχύσεις, αντικαταστάσεις και νέες μονάδες.

Εδώ εμφανίζεται η δεύτερη λειτουργία: η ενίσχυση με συγκροτημένες μονάδες. Οι έφεδροι δεν καλούνται πλέον ένας-ένας για να συμπληρώσουν τον επαγγελματικό στρατό, αλλά κινητοποιούνται ως οργανωμένοι σχηματισμοί, οι οποίοι μπορούν να αναλάβουν επιχειρήσεις ως δεύτερο κλιμάκιο. Ο επαγγελματικός στρατός ουσιαστικά αγοράζει χρόνο, ενώ η εφεδρεία χρησιμοποιεί αυτόν τον χρόνο για να κινητοποιηθεί, να εκπαιδευτεί και να αναπτυχθεί.

Αυτή η δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας. Η εμπειρία των δύο παγκοσμίων πολέμων έδειξε ότι η ταχεία αύξηση ενός στρατού δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των εθελοντών. Χρειάζονται αξιωματικοί, υπαξιωματικοί, εξοπλισμός, εγκαταστάσεις και οργανωμένες δομές διοίκησης. Η πραγματική αξία μιας εφεδρείας, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στους ανθρώπους που διαθέτει σήμερα, αλλά στην ικανότητά της να αποτελέσει τον μηχανισμό μαζικής κινητοποίησης αύριο.

Η τρίτη λειτουργία είναι η άμυνα της επικράτειας. Η παραδοσιακή αντίληψη ότι ένας πόλεμος διεξάγεται μακριά από την πατρίδα έχει αποδυναμωθεί. Οι επιθέσεις με drones, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές και οι επιχειρήσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών μπορούν να μεταφέρουν τμήματα της σύγκρουσης βαθιά στο εσωτερικό μιας χώρας.

Αυτό δημιουργεί ανάγκη για δυνάμεις που μπορούν να προστατεύουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές, μεταφορικούς κόμβους και άλλες κρίσιμες υπηρεσίες, αλλά και να υποστηρίζουν τις πολιτικές αρχές σε περιόδους μεγάλης κρίσης. Οι εφεδρείες είναι κατάλληλες γι’ αυτόν τον ρόλο επειδή μπορούν να διαθέτουν τοπική γνώση και να κινητοποιούνται σε μεγαλύτερη κλίμακα χωρίς το κόστος διατήρησης ενός αντίστοιχου μόνιμου στρατού.

Η εμπειρία των ΗΠΑ και άλλων

Η εμπειρία των ΗΠΑ είναι χαρακτηριστική. Ο αμερικανικός στρατός διαχωρίζει σε σημαντικό βαθμό τις λειτουργίες μεταξύ ενεργού στρατού, Army Reserve και National Guard. Η Reserve παρέχει κυρίως εξειδικευμένες δυνατότητες, ενώ η National Guard μπορεί να αναπτύσσει σχηματισμούς στο εξωτερικό αλλά ταυτόχρονα έχει ισχυρό ρόλο στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και κρίσεων στο εσωτερικό. Έτσι, η εφεδρεία δεν αποτελεί μία ενιαία κατηγορία, αλλά ένα σύνολο διαφορετικών μηχανισμών κινητοποίησης.

Αντίστοιχα, χώρες που αντιμετωπίζουν πιο άμεσα την πιθανότητα πολέμου στην επικράτειά τους έχουν επιλέξει πολύ μεγαλύτερες εφεδρικές δυνάμεις. Η Φινλανδία, η Νορβηγία και το Ισραήλ βασίζονται σε συστήματα στα οποία μεγάλα τμήματα του πληθυσμού έχουν αποκτήσει στρατιωτική εκπαίδευση και μπορούν να επανέλθουν σε υπηρεσία. Το μοντέλο αυτό επιτρέπει τη διατήρηση σημαντικής στρατιωτικής μάζας χωρίς το οικονομικό βάρος ενός αντίστοιχου μόνιμου στρατού.

Η βασική στρατηγική επιλογή, επομένως, δεν είναι αν μια χώρα «χρειάζεται εφεδρείες». Είναι τι θέλει να κάνει με αυτές. Μια δύναμη που αποτελείται κυρίως από ατομικούς αυξητές μπορεί να ενισχύσει γρήγορα έναν επαγγελματικό στρατό, αλλά δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη μακροχρόνια διεξαγωγή ενός πολέμου. Μια οργανωμένη εφεδρεία μάχιμων σχηματισμών προσφέρει στρατηγικό βάθος, αλλά απαιτεί περισσότερο χρόνο και σοβαρή επένδυση σε δομές κινητοποίησης. Μια δύναμη εδαφικής άμυνας μπορεί να προστατεύσει την επικράτεια, αλλά δεν είναι κατ’ ανάγκην κατάλληλη για εκστρατευτικές επιχειρήσεις.

Διαφορετικές αποστολές, διαφορετικές εφεδρείες

Αυτό είναι και το βασικό πρόβλημα που αναδεικνύεται: οι διαφορετικές αποστολές απαιτούν διαφορετικές εφεδρείες. Δεν μπορούν εύκολα να συνδυαστούν σε μία ενιαία δύναμη χωρίς σαφείς ρόλους, διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης, νομικά πλαίσια κινητοποίησης και συγκεκριμένους χρόνους ετοιμότητας.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τις ευρωπαϊκές χώρες, καθώς επανέρχεται η πιθανότητα ενός πολέμου υψηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας. Η μεταπολεμική αντίληψη των μικρών, πλήρως επαγγελματικών στρατών σχεδιάστηκε σε μεγάλο βαθμό για περιορισμένες και εκστρατευτικές επιχειρήσεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, όμως, υπενθυμίζει ότι η αποτροπή δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογική υπεροχή ή την ποιότητα των πρώτων μονάδων. Εξαρτάται και από το αν υπάρχει δυνατότητα αναπλήρωσης ανθρώπων και μονάδων σε βάθος χρόνου.

Η εφεδρεία, με αυτή την έννοια, δεν είναι απλώς ένας φθηνότερος στρατός. Είναι μηχανισμός στρατηγικού βάθους. Επιτρέπει στα κράτη να διατηρούν σε περίοδο ειρήνης μικρότερες και οικονομικά διαχειρίσιμες ένοπλες δυνάμεις, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα να αυξήσουν γρήγορα τη στρατιωτική τους ισχύ όταν το απαιτήσουν οι συνθήκες.

Το κρίσιμο, όμως, είναι να έχει αποφασιστεί εκ των προτέρων τι ακριβώς πρέπει να παράγει αυτή η κινητοποίηση. Χωρίς σαφή αποστολή, οι εφεδρείες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μια δύναμη που είναι ταυτόχρονα ανεπαρκώς εκπαιδευμένη για τον πόλεμο μεγάλης έντασης, πολύ αργή για άμεση αντίδραση και υπερβολικά ακριβή για τις περιορισμένες αποστολές ειρηνικής περιόδου.

Η πραγματική αξία μιας εφεδρείας, συνεπώς, δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς. Μετριέται από το πόσο γρήγορα μπορεί να μετατρέψει μια κοινωνία σε στρατιωτική ισχύ, όταν αυτό καταστεί αναγκαίο. Και αυτή η δυνατότητα είναι ίσως ένα από τα πιο παραμελημένα στοιχεία της σύγχρονης στρατηγικής.

Μετά τις αντίστοιχες παρεμβάσεις στις φοιτητικές εστίες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η νέα δράση στο ΕΜΠ αποτελεί την τρίτη κατά σειρά πρωτοβουλία που υλοποιεί η HELLENiQ ENERGY από τις αρχές του έτους, στο πλαίσιο της στρατηγικής Εταιρικής Υπευθυνότητάς της.

Η δωρεά προς το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αφορά στη διαμόρφωση, ανακαίνιση και λειτουργική επίπλωση κοινόχρηστων χώρων, σε τρία κτίρια των Νέων Φοιτητικών Εστιών, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις υποδείξεις του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ).

Οι χώροι λειτουργούν ως σημεία μελέτης, συνεργασίας και συνάντησης, για τους διαμένοντες στις Εστίες, ενώ διαθέτουν 24ωρη υπηρεσία φύλαξης.

Με την ολοκλήρωση της παρέμβασης, οι φοιτητές – και ιδιαίτερα όσοι σπουδάζουν μακριά από το οικογενειακό τους περιβάλλον – θα έχουν στη διάθεσή τους ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και φιλόξενο περιβάλλον, που θα ενισχύει την καθημερινότητά τους και θα διευκολύνει τη μελέτη και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η τελετή υπογραφής του πρωτοκόλλου για την παράδοση της δωρεάς, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, παρουσία του Διευθύνοντος Συμβούλου της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέα Σιάμισιη, του Πρύτανη του ΕΜΠ, Καθηγητή Ιωάννη Χατζηγεωργίου, της Προέδρου του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, Άννας Ροκοφύλλου, καθώς και του Αντιπρύτανη Διοικητικών Υποθέσεων & Φοιτητικής Μέριμνας, Καθηγητή Παναγιώτη Ψαρράκου. Επιπλέον στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι Καθηγητές, Εμμανουήλ Βαρβαρίγος , Αντιπρύτανης Έρευνας, Καινοτομίας & Εξωστρέφειας του ΕΜΠ και Αθανάσιος Ζήσης, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Διά Βίου Μάθησης.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, απονεμήθηκε στον κ. Σιάμισιη ο «Προμηθέας Πυρφόρος», το έμβλημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ως ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς της HELLENiQ ENERGY.

Σε δήλωσή του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέας Σιάμισιης, ανέφερε:

«Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνεχίζουμε να βρισκόμαστε έμπρακτα στο πλευρό της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φοιτητών. Στόχος μας είναι να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός ποιοτικού περιβάλλοντος διαβίωσης και μελέτης, που θα υποστηρίζει την καθημερινότητα και την εξέλιξή τους.

Η δράση αυτή αποτελεί, παράλληλα, μια μικρή ανταπόδοση προς το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το οποίο επί δεκαετίες εκπαιδεύει καταρτισμένους επιστήμονες και στελέχη, πολλά από τα οποία συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ενεργειακού κλάδου.

Για τη HELLENiQ ENERGY, η στήριξη της προσπάθειας των νέων ανθρώπων να κατακτήσουν τη γνώση αποτελεί σταθερή στρατηγική επιλογή. Την κατεύθυνση αυτή ακολουθούμε, τόσο μέσα από τις πρωτοβουλίες που υλοποιούμε σε συνεργασία με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ όσο και μέσα από τα διαχρονικά μας προγράμματα υποτροφιών και επιβράβευσης της ακαδημαϊκής αριστείας».

Ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, υπογράμμισε:

«Το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο τα αμφιθέατρα, οι αίθουσες και τα εργαστήριά του. Είναι και οι χώροι στους οποίους ζουν, μελετούν και συναναστρέφονται οι φοιτητές του. Η ακαδημαϊκή πορεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευημερία και την ποιότητα ζωής τους. Γι’ αυτό η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που προσφέρει ασφάλεια, άνεση και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης αποτελεί ουσιαστικό μέρος της ευθύνης μας απέναντι στη φοιτητική κοινότητα. Ευχαριστούμε θερμά τη HELLENiQ ENERGY για την ευγενική της δωρεά προς όφελος των φοιτητών μας, καθώς και το ΙΝΕΔΙΒΙΜ για τις συνεχείς του δράσεις και πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην αναβάθμιση του φοιτητικού περιβάλλοντος διαβίωσης και ευρύτερα της φοιτητικής ζωής».

Από την πλευρά της, η Πρόεδρος του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, Άννα Ροκοφύλλου, τόνισε:

«Η υποστήριξη των φοιτητών και η συνεχής βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους στις φοιτητικές εστίες αποτελεί σταθερή προτεραιότητα για το Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. Η ευγενική χορηγία της HELLENiQ ENERGY συνιστά μία ουσιαστική και έμπρακτη συμβολή στην προσπάθεια αυτή, καθώς ενισχύει σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα των κοινόχρηστων χώρων των Φοιτητικών Εστιών του Πολυτεχνείου. Τέτοιες πρωτοβουλίες αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας και της κοινωνικής προσφοράς και αποδεικνύουν ότι, μέσα από συνέργειες με κοινωνικό πρόσημο, μπορούμε να δημιουργούμε καλύτερες συνθήκες για τους φοιτητές μας. Ευχαριστούμε θερμά τη HELLENiQ ENERGY για τη σημαντική αυτή στήριξη.»

Επισημαίνεται ότι, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στη μακροχρόνια στρατηγική της HELLENiQ ENERGY για την στήριξη της νέας γενιάς και της δημόσιας εκπαίδευσης. Κατά την τελευταία δεκαετία, έχει επενδύσει €15 εκατ. σε σχετικές δράσεις, από τις οποίες έχουν ωφεληθεί περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για την ίδια την χώρα και το μέλλον της.

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY}

^{Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.}

^{Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.}

^{Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.}

^{Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.}

^{Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs). www.helleniqenergy.com}

Η LG OLED evo AI W6 επαναπροσδιορίζει τον ρόλο της τηλεόρασης στον σύγχρονο χώρο, συνδυάζοντας κορυφαία οπτικοακουστική απόδοση με έναν διακριτικό σχεδιασμό. Με πάχος μόλις 9 mm και flush wall-mount εγκατάσταση, εναρμονίζεται απόλυτα με κάθε αισθητική προσέγγιση, λειτουργώντας άλλοτε ως έργο τέχνης και άλλοτε ως φυσική προέκταση της αρχιτεκτονικής του χώρου. Η ασύρματη συνδεσιμότητα προσφέρει απόλυτη ελευθερία τοποθέτησης χωρίς καλώδια, ενώ ο μινιμαλιστικός της χαρακτήρας αναδεικνύει την κομψότητα κάθε περιβάλλοντος, δημιουργώντας μια μοναδική ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογία, το design και την αρχιτεκτονική.[1]Προσφέρει μια αυθεντική κινηματογραφική εμπειρία χάρη στην τεχνολογία OLED 4K 165Hz με τον προηγμένο επεξεργαστή α11 AI Processor 4K Gen3 και το True Wireless Video & Audio, εξασφαλίζοντας εικόνα και ήχο χωρίς συμβιβασμούς, ξεπερνώντας τα όρια της απόδοσης OLED.[2]

Με τον εντυπωσιακό Wallpaper Design σχεδιασμό της, η W6 εφαρμόζει σχεδόν επίπεδα στον τοίχο, δημιουργώντας την αίσθηση ενός έργου τέχνης που ενσωματώνεται αρμονικά στον χώρο. Σχεδιασμένη για όσους αναζητούν την απόλυτη ισορροπία ανάμεσα στην πολυτέλεια, την τεχνολογική καινοτομία και την κορυφαία απόδοση εικόνας, η LG OLED evo AI W6 αναβαθμίζει κάθε χώρο σε μια σύγχρονη εμπειρία ψυχαγωγίας. Δεν είναι απλώς μια τηλεόραση. Είναι μια δήλωση σχεδιασμού, τεχνολογίας και καινοτομίας που μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την ψυχαγωγία στο σπίτι. Συνδυάζοντας τον εμβληματικό Wallpaper Design σχεδιασμό με την κορυφαία LG OLED evo AI τεχνολογία και την ασύρματη εμπειρία True Wireless, η W6 δημιουργεί ένα νέο σημείο αναφοράς στην κατηγορία των premium τηλεοράσεων.

Σε συνδυασμό με την τεχνολογία επόμενης γενιάς Hyper Radiant Color προσφέρει απαράμιλλη φωτεινότητα, ενώ μετατρέπει όποιον χώρο βρίσκεται σε ένα νέο τοπίο με την κάθε λεπτομέρεια να ξεχωρίζει, ακόμα και στη διάρκεια της ημέρας, καθώς διαθέτει Perfect Black & Perfect Color με πιστοποίηση UL, παρέχοντας απόλυτο μαύρο, βελτιωμένη φωτεινότητα και ζωντανά, ακριβή χρώματα σε οποιεσδήποτε συνθήκες φωτισμού. [3]Η οθόνη OLED evo της LG με πιστοποίηση Reflection Free Premium ελαχιστοποιεί την αντανάκλαση, ενώ διατηρεί τη μετάδοση για μαύρο και χρώμα χωρίς συμβιβασμους[4]. Ταυτόχρονα, ο επεξεργαστής  alpha 11 AI Processor Gen3 επόμενης γενιάς βελτιώνει τις δυνατότητες της τηλεόρασής σας, προσφέρει προσωποποιημένες προτάσεις περιεχομένου και εύκολη πρόσβαση στις αγαπημένες εφαρμογές σας με πιο ευκρινείς λεπτομέρειες 4K, πιο πλούσιο ήχο και ζωηρά χρώματα αναβαθμίζοντας την αισθητηριακή σας εμπειρία.[5]

Η τεχνολογία True Wireless προσφέρει απόδοση εικόνας και ήχου χωρίς συμβιβασμούς στην εικόνα. Με το Zero Connect Box, που είναι τώρα κατά 35% μικρότερο από το προηγούμενο έτος της σειράς M και τοποθετημένο σε απόσταση έως και 10 μέτρων, το βίντεο χωρίς οπτικές απώλειες και ο ήχος 4K μεταδίδονται ασύρματα σε εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση, ακόμα και στα 165Hz.[6] Η W6 επαναπροσδιορίζει την εμπειρία θέασης, προσφέροντας την ελευθερία να τοποθετήσετε την τηλεόρασή σας όπως πραγματικά θέλετε, χωρίς τους περιορισμούς των καλωδίων. Η ασύρματη σύνδεση συμβάλλει σε έναν πιο καθαρό και οργανωμένο χώρο, ενώ σας δίνει μεγαλύτερη ευελιξία να προσαρμόσετε τη διάταξη του σπιτιού σας στις δικές σας ανάγκες και στο προσωπικό σας στυλ. Μπορεί να ενσωματωθεί αρμονικά σε διαφορετικούς χώρους και διαρρυθμίσεις, προσφέροντας περισσότερη ελευθερία, λιγότερη ακαταστασία και μεγαλύτερες δυνατότητες στον σχεδιασμό του σπιτιού. Με τη W6, η τεχνολογία προσαρμόζεται στον χώρο σας και όχι το αντίστροφο.[7]

Παράλληλα, το LG Shield που διαθέτει το webOS συμβάλλει στην προστασία δεδομένων με ασφαλή αποθήκευση και διαχείριση δεδομένων, κρυπτογραφικούς αλγόριθμους, διασφάλιση της ακεραιότητας λογισμικού, έλεγχο ταυτότητας και πρόσβασης, μετάδοση δεδομένων, ανίχνευση και απόκριση συμβάντων και ενημερώσεις[8].

Ο πρωτοποριακός σχεδιασμός Wallpaper Design συναντά την κορυφαία τεχνολογία LG OLED evo AI για μια εμπειρία εικόνας, ήχου και αισθητικής χωρίς συμβιβασμούς.

^{Σχετικά με την LG Electronics Media Entertainment Solution Company (MS)}

^{Η LG Media Entertainment Solution Company (MS) αποτελεί μία αναγνωρισμένη καινοτόμα εταιρεία που παράγει τηλεοράσεις, audio, οθόνες και πλατφόρμα έξυπνων τηλεοράσεων. Η εταιρεία MS ενισχύει την εμπειρία της ψυχαγωγίας πολυμέσων με τις τηλεοράσεις OLED, που φημίζονται για το τέλειο μαύρο και το τέλειο χρώμα, και τις κορυφαίες τηλεοράσεις LCD QNED, οι οποίες διαθέτουν την εξατομικευμένη πλατφόρμα έξυπνης τηλεόρασης webOS. Η ΘMS Company έχει επεκτείνει τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβάνοντας λύσεις Πληροφορικής της LG, όπως οθόνες παιχνιδιών, επαγγελματικές οθόνες, φορητούς υπολογιστές, βιντεοπροβολείς, συσκευές cloud και ιατρικές οθόνες, όλες σχεδιασμένες για να μεγιστοποιούν την αποδοτικότητα της εργασίας και να προσφέρουν υψηλή αξία στους πελάτες. Για περισσότερες ειδήσεις σχετικά με την LG, επισκεφθείτε το www.LGnewsroom.com.}

[1] Απαιτείται σύνδεση καλωδίου τροφοδοσίας τόσο στην οθόνη τηλεόρασης όσο και στο Zero Connect Box.Η πραγματική εφαρμογή ενδέχεται να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες εγκατάστασης. Είναι πιθανό να υπάρχει ένα μικρό κενό μεταξύ της τηλεόρασης και του τοίχου .Οι απαιτήσεις εγκατάστασης ενδέχεται να διαφέρουν.

[2] Σε σύγκριση με τον επεξεργαστή 2025 alpha 9 AI Processor Gen8, με βάση τη σύγκριση εσωτερικών προδιαγραφών.

[3] Η οθόνη LG OLED είναι πιστοποιημένη από την Intertek για πιστότητα χρώματος 100% μετρημένη κατά το CIE DE2000 με 125 χρωματικά μοτίβα. Το Display Color Gamut Volume (CGV) είναι ισοδύναμο ή υπερβαίνει το CGV του χρωματικού χώρου DCI–P3 όπως επιβεβαιώνει η ανεξάρτητη εταιρεία Intertek.Η οθόνη LG OLED επαληθεύτηκε από την UL για απόδοση επιπέδων μαύρου ≤0,24 nit έως 500 lux, με βάση τη μέτρηση ανακλαστικότητας φωτιστικού δακτυλίου του IDMS, Ενότητα 11.5.Η οθόνη LG OLED επαληθεύτηκε από την UL για απόδοση επιπέδων ομοιομορφίας χρώματος >99% έως 500 lux, με βάση τη μέτρηση ανακλαστικότητας φωτιστικού δακτυλίου του IDMS, Ενότητα 11.5.Η πραγματική απόδοση ενδέχεται να διαφέρει ανάλογα με τον φωτισμό περιβάλλοντος και το περιβάλλον προβολής.

[4] Η αντανάκλαση μετριέται ως η τιμή του Specular Component Included (SCI) στα 550 nm, που ελέγχεται ανεξάρτητα από την Intertek. Η οθόνη LG OLED έχει μετρηθεί ότι έχει ανάκλαση κάτω από 0,5% χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σφαίρας δειγματοληψίας IDMS 11.2.2. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα με τις συνθήκες.

[5] Σε σύγκριση με τον επεξεργαστή 2025 alpha 9 AI Processor Gen8, με βάση τη σύγκριση εσωτερικών προδιαγραφών.

[6] Η ασύρματη OLED TV αναφέρεται στη συνδεσιμότητα μεταξύ του Zero Connect Box και της οθόνης.Η τοποθέτηση του Zero Connect Box ενός ντουλαπιού μπορεί να οδηγήσει σε παρεμβολές στο σήμα, ανάλογα με το υλικό και το πάχος του ντουλαπιού.Το Zero Connect Box πρέπει να εγκαθίσταται χαμηλότερα από τον ασύρματο δέκτη της τηλεόρασης.

[7] Η ασύρματη OLED TV αναφέρεται στη συνδεσιμότητα μεταξύ του Zero Connect Box και της οθόνης. Η τοποθέτηση του Zero Connect Box ενός ντουλαπιού μπορεί να οδηγήσει σε παρεμβολές στο σήμα, ανάλογα με το υλικό και το πάχος του ντουλαπιού. Το Zero Connect Box πρέπει να εγκαθίσταται χαμηλότερα από τον ασύρματο δέκτη της τηλεόρασης. Οι συσκευές πρέπει να συνδέονται μέσω καλωδίου στο Zero Connect Box. Απαιτείται σύνδεση καλωδίου τροφοδοσίας τόσο στην οθόνη τηλεόρασης όσο και στο Zero Connect Box. Η πραγματική εφαρμογή ενδέχεται να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες εγκατάστασης. Είναι πιθανό να υπάρχει ένα μικρό κενό μεταξύ της τηλεόρασης και του τοίχου. Οι απαιτήσεις εγκατάστασης ενδέχεται να διαφέρουν.

[8] Το webOS Re:New είναι ένα πρόγραμμα αναβάθμισης λογισμικού και είναι διαθέσιμο μόνο σε επιλεγμένα μοντέλα. Ο αριθμός των αναβαθμίσεων και η διάρκεια υποστήριξης Re:New ενδέχεται να διαφέρουν ανά προϊόν, μοντέλο ή περιοχή. Το χρονοδιάγραμμα αναβαθμίσεων, καθώς και ορισμένων χαρακτηριστικών, εφαρμογών και υπηρεσιών ενδέχεται να διαφέρει ανάλογα με το μοντέλο και την περιοχή. Οι διαθέσιμες δυνατότητες, το περιεχόμενο και οι υπηρεσίες υπόκεινται σε αλλαγή χωρίς προειδοποίηση και ενδέχεται να ποικίλλουν ανά προϊόν, μοντέλο ή περιοχή.

Αύξηση κερδών και εσόδων

Στο Α’ Εξάμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών ανήλθε σε €649 εκατ., ενώ τα μεικτά κέρδη έφτασαν τα €82 εκατ. και αυξήθηκαν κατά 11%.  Τα κέρδη EBITDA του Ομίλου αυξήθηκαν κατά 38% και έφτασαν τα €91 εκατ., ενώ σε pro forma βάση αυξήθηκαν κατά 85% και έφτασαν τα €120 εκατ., σε σύγκριση με πέρυσι. Σημαντικός λόγος της βελτίωσης αυτής ήταν η αύξηση του περιθωρίου EBITDA από 11% σε 15% σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, αλλά και η περαιτέρω επιχειρησιακή αναδιοργάνωση του Ομίλου. Τα προ φόρων κέρδη διατηρήθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα (€11 εκατ.), ενώ σε pro forma βάση ανήλθαν σε €37 εκατ., αυξημένα κατά 114%.

Ισχυρή ρευστότητα και ανεκτέλεστο

Επιπλέον, ο Όμιλος AKTOR ενίσχυσε τη ρευστότητά του, διαθέτοντας ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα ύψους €1,1 δισ. (pro forma) και σημαντικά ίδια κεφάλαια ύψους €1 δισ. (+157%). Ο καθαρός δανεισμός ανήλθε στα €429 εκατ. και η σχέση του ως προς τα προσαρμοσμένα pro forma κέρδη EBITDA  φτάνει το 1,9x, γεγονός που αντανακλά υγιή χρηματοοικονομική βάση, ετοιμότητα για επενδύσεις και πιστή τήρηση της στρατηγικής για διατήρηση χαμηλού δανεισμού.

Παρά την υλοποίηση έργων αξίας €500 εκατ. στο Α’ Εξάμηνο του 2026, το ανεκτέλεστο του Ομίλου παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα και ανήλθε σε €4,5 δισ. Εξ αυτών το 67% αφορά υπογεγραμμένες συμβάσεις και το 33% συμβάσεις προς υπογραφή. Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 η κεφαλαιοποίηση του Ομίλου ανερχόταν σε €2,6 δισ.

Κοσμογονικό έτος το 2026

Σχολιάζοντας τα οικονομικά αποτελέσματα του Α’ Εξάμηνου του 2026, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, κ. Αλέξανδρος Εξάρχου δήλωσε: «To 2026 έχει κοσμογονικά χαρακτηριστικά για τον Όμιλο AKTOR. Οι πρόσφατες εξαγορές μας άρχισαν να ενσωματώνονται στα οικονομικά αποτελέσματα και δίνουν μία πολύ καλή πρόγευση του τι έπεται και ποιο θα είναι το μέλλον του Ομίλου AKTOR. Στην κορυφαία μας προτεραιότητα – τα έργα ΣΔΙΤ και Παραχώρησης – συμφωνήσαμε να αποκτήσουμε σημαντικό ποσοστό στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης, το μεγαλύτερο έργο υποδομής σήμερα στην Ελλάδα, διευρύνοντας το χαρτοφυλάκιό μας. Στο LNG ξεκινήσαμε να δίνουμε σάρκα και οστά στον Κάθετο Διάδρομο: Φέραμε τις πρώτες ποσότητες αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, διπλασιάσαμε τις δεσμευτικές ποσότητες από τον προμηθευτή μας και εξασφαλίσαμε τις πρώτες μακροχρόνιες συμβάσεις με τους πελάτες μας, ενώ παράλληλα συμφωνήσαμε να συμμετέχουμε στην ανάπτυξη του νέου FSRU της Ελλάδας που θα μας προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά. Εισερχόμαστε δυναμικά στην κυκλική οικονομία, μέσα από την εξαγορά των εταιρειών ΗΛΕΚΤΩΡ και ΘΑΛΗΣ, έναν τομέα στον οποίο θα επενδύσουμε στρατηγικά και θα μας απασχολήσει έντονα στο μέλλον. Ενισχύουμε το χαρτοφυλάκιο των ΑΠΕ και της Αποθήκευσης, με μεγάλες επενδύσεις, ώστε να συμβάλλουμε στον στόχο για επαναλαμβανόμενα έσοδα στο μέλλον. Διευρύνουμε τις στρατηγικές μας συνεργασίες στην αγορά ώστε να είμαστε στην καλύτερη δυνατή θέση για να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες που έρχονται. Εν ολίγοις, βλέπουμε το αναπτυξιακό μας όραμα για έναν πολυσχιδή όμιλο υποδομών να υλοποιείται και να φέρνει αποτέλεσμα».

Και ο κ. Εξάρχου συμπληρώνει: «Και δεν σταματάμε εδώ. Το καλοκαίρι ολοκληρώσαμε τη μεγαλύτερη άντληση κεφαλαίων στην ιστορία μας, μέσα από την επιτυχημένη ΑΜΚ ύψους €650 εκατ. και την έκδοση ομολογιακού δανείου €300 εκατ., που μας προσφέρουν μία ισχυρή κεφαλαιακή βάση για να υλοποιήσουμε το μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα των €3 δισ. ώστε έως το 2031, να παράγουμε κέρδη από πλήθος δραστηριοτήτων και να θωρακίσουμε την κορυφαία μας θέση στην αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Το επενδυτικό πλάνο των €3 δισ.

Μετά την επιτυχημένη άντληση κεφαλαίων ύψους €950 εκατ. μέσω ΑΜΚ και Ομολογιακής Έκδοσης, ο Όμιλος AKTOR διαθέτει επάρκεια πόρων ώστε να χρηματοδοτήσει πλήρως το επενδυτικό πλάνο των €3 δισ. με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2031 και μακροπρόθεσμο στόχο την παραγωγή κερδών EBITDA μεγαλύτερα των €600 εκατ. μέσα από την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων.

Ο Τομέας Κατασκευών «ατμομηχανή» της ανάπτυξης

Ο Τομέας Κατασκευών του Ομίλου AKTOR κατάφερε pro forma να αυξήσει τα προ φόρων κέρδη κατά 160%, σε €39  εκατ. από €15 πέρυσι,, παρά τη μείωση των εσόδων του κατά 1%, καθώς διατήρησε ένα υψηλό περιθώριο μεικτής κερδοφορίας (14%) επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα τη μείωση των λειτουργικών δαπανών, μέσα από την επιλογή κερδοφόρων και υψηλής ποιότητας έργων, καθώς και τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών για τον καλύτερο έλεγχο του κόστους.

Έμφαση στην κυκλική οικονομία και τα έργα  υδατικής διαχείρισης

Ο Όμιλος AKTOR εκτιμά ότι η πλήρης ενσωμάτωση των εταιρειών ΘΑΛΗΣ, ΗΛΕΚΤΩΡ και ΕΝΤΕΛΕΧΕΙΑ θα συμβάλλει αποφασιστικά στη διατήρηση υψηλής κερδοφορίας στο ορατό μέλλον. Ειδικά για τις δύο πρώτες, τις οποίες θα ελέγχει κατά 75% μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς, στο πλαίσιο στρατηγικής συνεργασίας με τον Όμιλο ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, ο οποίος θα ελέγχει το 25% αυτών, αναμένεται ότι θα προσφέρουν στον Όμιλο στρατηγικό πλεονέκτημα και νέες δυνατότητες, ώστε να αξιοποιηθούν κατά τον βέλτιστο τρόπο οι επικείμενες ευκαιρίες της αγοράς, καθώς η Ελλάδα χρειάζεται μεγάλα έργα ανακύκλωσης απορριμμάτων, ενώ αναμένεται η δημοπράτηση μεγάλου αριθμού έργων περιβάλλοντος συνολικού ύψους έως και €3 δισ. τα επόμενα χρόνια.

Το συνολικό EBITDA των δύο εταιρειών, οι οποίες διαθέτουν αξιοσημείωτα μερίδια στις αγορές τους, έχουν υπό κατασκευή 10 έργα μονάδων απορριμμάτων και ανεκτέλεστο περίπου €1 δισ. , ανήλθε το 2025 σε €41 εκατ. Ο Τομέας των περιβαλλοντικών έργων διευρύνεται και από τη στρατηγική συνεργασία του Ομίλου AKTOR με την Suez International, ενός κορυφαίου διεθνούς ομίλου στον κύκλο του νερού, που θα συμβάλλει στον σχηματισμό ενός νέου, ολοκληρωμένου και καθετοποιημένου πυλώνα δραστηριότητας στην κυκλική οικονομία και στην κατάλληλη τοποθέτηση του Ομίλου στην αγορά

Στρατηγική στροφή σε έργα ΣΔΙΤ – Παραχώρησης

Ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει σήμερα σε 17 έργα ΣΔΙΤ και Παραχώρησης ως ανάδοχος ή μειοδότης. Το προσαρμοσμένο EBITDA του Τομέα ΣΔΙΤ – Παραχώρησης αυξήθηκε στο Α’ Εξάμηνο κατά 63% σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, επιτυγχάνοντας περιθώριο EBITDA 62% (αύξηση κατά 16%), χάρη στην πλήρη ενσωμάτωση της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και την καλή πορεία των εν λειτουργία αυτοκινητοδρόμων με διόδια, στους οποίους συμμετέχει. Παράλληλα, ο Όμιλος συμμετέχει σε πάνω από 25 σχετικούς διαγωνισμούς και είναι κατάλληλα τοποθετημένος ώστε να διευρύνει το χαρτοφυλάκιο έργων ΣΔΙΤ – Παραχώρησης με έργα νέας γενιάς. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της χρήσης, συμφώνησε να αποκτήσει σημαντική συμμετοχή στο έργο Παραχώρησης του Βορείου Βόρειο Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), το οποίο είναι το μεγαλύτερο στην Ελλάδα.

Επενδύσεις σε ΑΠΕ και Αποθήκευση

Ο Όμιλος αναπτύσσει αποφασιστικά ένα ισχυρό χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ και Αποθήκευσης, στοχεύοντας μεσοπρόθεσμα σε ένα χαρτοφυλάκιο 520MW, στο οποίο περιλαμβάνονται και Συστήματα Αποθήκευσης ισχύος 100MW και το οποίο ενισχύεται από στοχευμένες εξαγορές. Το χαρτοφυλάκιο αυτό αναμένεται να έχει τεθεί σε λειτουργία ή να τελεί υπό διασύνδεση, έως το τέλος του έτους και θα συμβάλλει στην αύξηση των κερδών EBITDA του Τομέα, ενώ η σταδιακή ενεργοποίηση των συστημάτων αποθήκευσης θα θωρακίσει περαιτέρω τα οικονομικά του, προστατεύοντάς τον Όμιλο από τις αρνητικές τιμές και τις υποχρεωτικές διακοπές παραγωγής (curtailment).

Το επενδυτικό πλάνο του Ομίλου στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου χαρτοφυλακίου ΑΠΕ ισχύος 1.2GW έως το 2031, με κύριο χαρακτηριστικό την διαφοροποίηση και την παράλληλη επέκταση στα αιολικά πάρκα ώστε να εξασφαλιστεί ισορροπία στις πηγές ενέργειας και ταμειακή σταθερότητα.  Παράλληλα, ο Όμιλος AKTOR συνεχίζει την επέκταση του Τομέα ΑΠΕ, με την πρόσφατη στρατηγική συνεργασία με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας για την από κοινού ανάπτυξη έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης, συνολικής ισχύος άνω των 470 MW, στα οποία ο Όμιλος AKTOR θα συμμετέχει με ποσοστό 51% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 49%. Επιπλέον, ο Όμιλος δρομολογεί μεγάλες επενδύσεις σε Συστήματα Αποθήκευσης, εισερχόμενος στο μεγάλο έργο Αντλησιοταμίευσης της Δυτικής Μακεδονίας, προϋπολογισμού €1 δισ. και με στόχο ισχύ 1GW, συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά στην διαφοροποίηση του Τομέα.

Η ανάπτυξη του Τομέα LNG

Ο Όμιλος AKTOR σχηματίζει μία ολοκληρωμένη πλατφόρμα LNG με στόχο την εξασφάλιση της προμήθειας και την ενεργειακή θωράκιση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από τις διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και ήδη, η θυγατρική Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία ο Όμιλος συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, έχει συμφωνήσει τον διπλασιασμό των  συμβασιοποιημένων ποσοτήτων από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, στο Α’ Εξάμηνο του 2026, ο Όμιλος υπέγραψε μακροχρόνιες δεσμευτικές συμφωνίες για την πώληση LNG σε Αλβανία και Βοσνία – Ερζεγοβίνη, αντίστοιχα, συνολικού όγκου 1.5 bcm κατ’ έτος, καθιστώντας πραγματικότητα τον Κάθετο Διάδρομο. Παράλληλα, στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας με τον Όμιλο ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ έχει συμφωνήσει την εξαγορά του 50% της εταιρείας Dioriga Gas, η οποία αναπτύσσει το 2^ο FSRU της Ελλάδας. Ο συνδυασμός υποδομής και μακροχρόνιων συμβάσεων προσφέρει καλύτερο έλεγχο στην αλυσίδα αξίας και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τον Όμιλο.

Το Facility Management ενισχύει τον Όμιλο

Ο Τομέας Διαχείρισης Εγκαταστάσεων έχει ενισχυθεί ώστε να παρέχει ολιστικές υπηρεσίες και συμβάλλει στη διεύρυνση του αποτυπώματος και την κερδοφορία του Ομίλου. Ο Όμιλος απασχολεί σχεδόν 3.000 ανθρώπους στον Τομέα, σε Ελλάδα, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αντίστοιχα και εξασφάλισε πρόσφατα μία μεγάλη σύμβαση ύψους €130 εκατ. για την διαχείριση εγκαταστάσεων στον διεθνή αερολιμένα Hammad του Κατάρ

Ο κατάλογος περιλαμβάνει το σύνολο των εκθεμάτων και των κειμένων της έκθεσης αλλά και επιλεγμένα συμπληρωματικά τεκμήρια, όπως οι ξυλογραφίες της Βάσως Κατράκη, ενώ ο αναγνώστης έχει πρόσβαση, μέσω QR code, και στην ψηφιακή τεκμηρίωση (αφηγηματικά βίντεο και animation). Ο προσεγμένος σχεδιασμός του προβάλλει εντυπωσιακά τα μοναδικά κειμήλια, έργα τέχνης, προσωπικά αντικείμενα και όπλα, ενδυμασίες και μετάλλια από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου αλλά και το πλούσιο αρχειακό υλικό, έγγραφα, εφημερίδες και φωτογραφίες από το Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων και το Φωτογραφικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, ενώ εκτενείς μεταγραφές επιλεγμένων αρχειακών τεκμηρίων δημοσιεύονται για πρώτη φορά, συνοδεύοντας τις φωτογραφίες των εγγράφων.

Ανάμεσα στα τεκμήρια ξεχωρίζουν το τμήμα του τυπογραφείου της πόλης, όπου τυπώνονταν τα «Ελληνικά Χρονικά», το ακρόπρωρο του πλοίου «Άρης» του Ανδρέα Μιαούλη, ο οποίος ηγήθηκε των επιχειρήσεων ανεφοδιασμού, το «Σχέδιο της Φρουράς του Μεσολογγίου» του μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη, προσωπογραφίες αγωνιστών, όπως εκείνη του προκρίτου Χρήστου Καψάλη, από τον Πολυχρόνη Λεμπέση, ένα έργο που προβλήθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των εορτασμών της 200ετηρίδας της Εξόδου. Επίσης, ο εμβληματικός πίνακας του Θεοδώρου Βρυζάκη «Η Θυσία του Καψάλη», από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης και οι ελαιογραφίες «Οι εναπομείναντες της φρουράς του Μεσολογγίου βάζουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη» του A. Jaquème και η «Σκηνή από την πολιορκία του Μεσολογγίου» του Horace Vernet, από τη συλλογή Μιχάλη και Δήμητρας Βαρκαράκη. Τέλος, η ενότητα «Η Έξοδος αλλιώς» αποτελεί μια πρωτότυπη προσέγγιση του ιστορικού γεγονότος με αποτυπώσεις της Εξόδου στη δημόσια ιστορία: α) φιγούρες Εξοδιτών και σκηνικές συνθέσεις του θεάτρου σκιών, έργα του Θανάση Τζοΐτη β) διοράματα με φιγούρες Playmobil ειδικής κατασκευής, του Άγγελου Γιακουμάτου και της Βασιλικής Φατή και γ) σελίδες από το graphic novel «’21: Η Μάχη της Πλατείας» του Soloùp (εκδόσεις Ίκαρος).

Την έκδοση προλογίζουν η Δρ Ολυμπία Βικάτου, Γενική Γραμματέας Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού, ο Νεκτάριος Φαρμάκης, Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, ο Γεώργιος Χαντζηνικολάου, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Πειραιώς, ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς, η Μαριέττα Δ.-Α. Μινώτου, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και η Δρ Χαρίκλεια Γ. Δημακοπούλου, Γενική Γραμματεύς της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος. Ο κατάλογος διατίθεται στο φυσικό και στο ηλεκτρονικό κατάστημα του ΕΙΜ.

Επιμέλεια καταλόγου: Νατάσα Καστρίτη, Ρεγγίνα Κατσιμάρδου

Κείμενα & τεκμηρίωση: Ιφιγένεια Βογιατζή, Νατάσα Καστρίτη, Ρεγγίνα Κατσιμάρδου

Μεταφραστικές εργασίες: Άννα Κάνδια

Επιμέλεια μεταφράσεων: Δρ Χαρίκλεια Δημακοπούλου

Τυπογραφικός σχεδιασμός: Βασίλης Γεωργίου, Nestor Pavlidès

Γλώσσα: ελληνικά- αγγλικά

© Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, 2026

Η δέσμη μέτρων της Επιτροπής για την ενεργειακή ασφάλεια είχε προγραμματιστεί αρχικά για νωρίτερα εντός του έτους και βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στα διδάγματα της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023, όταν η Ευρώπη απώλεσε σημαντικό μέρος του ρωσικού φυσικού αερίου μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.

Ωστόσο, νέες αναταράξεις στον εφοδιασμό και τις τιμές, που προκύπτουν από τη σύγκρουση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, έχουν ανατρέψει τα δεδομένα, αναγκάζοντας τις Βρυξέλλες να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους.

Το προσχέδιο αναφέρεται στην «προετοιμασία της Ευρώπης απέναντι σε απειλές που κυμαίνονται από ελλείψεις στον εφοδιασμό και ακραία καιρικά φαινόμενα έως κυβερνοεπιθέσεις και φυσικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές». Βάσει των προτεινόμενων κανόνων, η Επιτροπή θα μπορεί να κηρύξει κατάσταση συναγερμού για τον ηλεκτρισμό σε περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, εάν διαπιστώσει σημαντικό κίνδυνο κρίσης στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.

Υποχρεωτική οικονομία στο ηλεκτρικό ρεύμα

Κατόπιν διαβούλευσης με την Ομάδα Συντονισμού για τον Ηλεκτρισμό (Electricity Coordination Group) —μια ομάδα υψηλού επιπέδου που συγκεντρώνει εκπροσώπους κρατών της ΕΕ, της βιομηχανίας και αξιωματούχους της Ένωσης— οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να θεσπίσουν μέτρα όπως οι υποχρεωτικές αναπροσαρμογές της ζήτησης σε κάποια κράτη, με την Επιτροπή να αποφασίζει εκείνη τις απαιτούμενες περικοπές.

«Τέτοια μέτρα ενδέχεται να περιλαμβάνουν υποχρεωτικές εθνικές προσαρμογές. Η Επιτροπή θα καθορίζει, στη δήλωση κήρυξης συναγερμού, το επίπεδο των απαιτούμενων προσαρμογών», αναφέρει το προσχέδιο.

Τα κράτη θα εκδίδουν αρχικά μια προειδοποίηση ή θα κηρύσσουν εθνικό συναγερμό προτού προχωρήσουν στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, αφού δηλαδή έχουν εξαντληθεί τα μέτρα που βασίζονται στην αγορά —όπως επιδοτήσεις, φορολογικές ρυθμίσεις ή συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (cap-and-trade)— και η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν επαρκεί πλέον για την κάλυψη της ζήτησης.

Οι Βρυξέλλες ζητούν επίσης από τις κυβερνήσεις να συντονίζουν τις παρεμβάσεις τους και να αποφεύγουν εθνικά μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου, επιδεινώνοντας ενδεχομένως τις ελλείψεις σε γειτονικές χώρες.

Μακρόν: Να επανεξετάσουμε το ρωσικό αέριο

Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι «μονομερείς ενέργειες κάποιων κρατών  στη διάρκεια έλλειψης ενέργειας μπορεί να προκαλέσει ζημία στην ευρωπαϊκή αγορά. Το θέμα θεωρείται τόσο πιεστικό που ο Μακρόν ζητεί από τις Βρυξέλλες να επανεξετάσει στους μηχανισμούς προμήθειας ενέργειας και την απότομη διακοπή εισαγωγής αερίου από τη Ρωσία.

Το προσχέδιο ζητεί από τις χώρες της ΕΕ να προσδιορίσουν τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο η λειτουργία των οποίων θα περιορίζεται «αυστηρά στις κρίσιμες ποσότητες αερίου που απαιτούνται για τη διατήρηση της σταθερότητας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας».

Καθώς εντείνεται η προσπάθεια, το σύστημα ηλεκτροδότησης της Ένωσης καθίσταται όλο και πιο εξαρτημένο από τον ηλεκτρισμό. Παράλληλα, δεδομένου ότι η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, εγείρονται ανησυχίες για ενδεχόμενες διακοπές στην ηλεκτροδότηση.

Το προσχέδιο ζητεί τη διενέργεια πιο λεπτομερών βραχυπρόθεσμων και εποχιακών αξιολογήσεων σχετικά με την επάρκεια ισχύος, λαμβάνοντας υπόψη κινδύνους όπως τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι διακοπές λειτουργίας μονάδων παραγωγής, οι βλάβες στα δίκτυα μεταφοράς, οι αιχμές ζήτησης και οι διακυμάνσεις στην παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές.

Οι Βρυξέλλες εξετάζουν επίσης, πέρα ​​από τον ενεργειακό εφοδιασμό, τη δημιουργία αποθεμάτων κρίσιμων ανταλλακτικών για τις υποδομές. Ενόψει των «αυξανόμενων απειλών από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) κοντά σε ενεργειακές υποδομές, η Επιτροπή επιθυμεί να εντάξει τη δυνατότητα ταχείας επισκευής του συστήματος στο πλαίσιο της ενεργειακής ασφάλειας».

Αποθέματα ανταλλακτικών

Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία καταλόγου σε επίπεδο ΕΕ με τα απαραίτητα ανταλλακτικά που απαιτούνται για τη διασφάλιση της λειτουργίας των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και για την ταχεία αποκατάστασή τους σε περίπτωση διαταραχής.

Οι διαχειριστές ενεργειακών δικτύων θα υποβάλλουν στοιχεία για τον εξοπλισμό που διαθέτουν, ενώ οι αρμόδιες αρχές ενέργειας της ΕΕ θα καθορίζουν τα ελάχιστα επίπεδα αποθεμάτων με βάση παράγοντες όπως οι κίνδυνοι εφοδιασμού, ο χρόνος που απαιτείται για την αντικατάσταση του εξοπλισμού και η σημασία κάθε εξαρτήματος για τις διασυνοριακές ροές ενέργειας.

Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να συστήσει στις χώρες τη δημιουργία κοινών περιφερειακών αποθεμάτων βασικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με τους προτεινόμενους κανόνες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να κηρύξει περιφερειακό ή πανευρωπαϊκό συναγερμό ηλεκτρικής ενέργειας, εάν εντοπίσει ουσιαστικό κίνδυνο ενεργειακής κρίσης.

Ύστατο μέτρο οι διακοπές στο ηλεκτρικό ρεύμα

Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, οι επιλεκτικές διακοπές ρεύματος, είναι ένα μέτρο ύστατης ανάγκης, που μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή μόνο εφόσον συντρέχουν εξαιρετικές συνθήκες. Για να εφαρμοστούν τα μέτρα υποχρεωτικής μείωσης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις: να έχει κηρυχθεί περιφερειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, να το ζητήσουν τουλάχιστον δύο αρμόδιες εθνικές αρχές και να αναμένεται ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει αν δεν ληφθούν μέτρα.

1. Οι δημόσιες δαπάνες για τη μακροχρόνια φροντίδα ανέρχονται μόλις στο 0,1% του ΑΕΠ, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ ανέρχεται στο 1,7%.
2. Η Ελλάδα διαθέτει το χαμηλότερο αριθμό προσωπικού, με μόλις 0,3 εργαζομένους μακροχρόνιας φροντίδας ανά 100 άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, έναντι 3,3 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
3. Η Ελλάδα εμφανίζει ανεκπλήρωτες ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας που ανέρχονται στο 29,1%, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (26,6%)».

Τα παραπάνω αναφέρονται σε ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και Αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννη Μανιάτη, με την οποία ζητά τη στήριξη της ανάπτυξης υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας στις νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας.

Αφορμή για την κοινοβουλευτική παρέμβαση αποτέλεσε η πρωτοβουλία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας (ΑΜΚΕ) «ΖΩΗ PLUS» στη Χίο για τη δημιουργία δομών φροντίδας και υποστηριζόμενης διαβίωσης για ενήλικα άτομα 3ης και 4ης ηλικίας. Η πρωτοβουλία, που αναδεικνύει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή κι εθνική πρόκληση, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία αυτόνομων διαμερισμάτων υποστηριζόμενης διαβίωσης, Κέντρου Ημέρας για άτομα με άνοια και προγραμμάτων ενεργού γήρανσης, με στόχο να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας σε μια νησιωτική περιοχή με περίπου 1.800 μονοπρόσωπα νοικοκυριά ηλικιωμένων.

Ωστόσο, η εικόνα στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας στη χώρα μας παραμένει ιδιαίτερα ανησυχητική. Παρά την κατάρτιση Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου και Αναλυτικού Σχεδίου Δράσης για τη μακροχρόνια φροντίδα, η Έκθεση Χώρας 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επισημαίνει ότι δεν έχει ακόμη καταγραφεί επαρκής πρόοδος στην επέκταση των υπηρεσιών.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή ανάπτυξη υπηρεσιών κοινοτικής και ιδρυματικής μακροχρόνιας φροντίδας, οι οποίες συγκεντρώνονται στις οικονομικά ισχυρότερες περιφέρειες της χώρας, περιορίζει σημαντικά τις επιλογές των πολιτών, ενώ επισημαίνει σημαντικές μη ικανοποιούμενες ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας, ιδίως στις απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές.

Με την ερώτησή του, ο Γ. Μανιάτης καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

⦁ Να αξιολογήσει την πρόοδο της Ελλάδας ως προς την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Φροντίδα και τη Σύσταση του Συμβουλίου για τη μακροχρόνια φροντίδα,

⦁ Να διευκρινίσει ποια χρηματοδοτικά και τεχνικά μέσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας από μη κερδοσκοπικούς φορείς, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και

⦁ Να αναδείξει τις βέλτιστες πρακτικές από άλλα κράτη μέλη που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη αντίστοιχων υπηρεσιών στην Ελλάδα.

Ο Γ. Μανιάτης δηλώνει:

«Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις της Ευρώπης. Τα στοιχεία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας, με τις μεγαλύτερες δυσκολίες να εντοπίζονται στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Η αξιοπρεπής διαβίωση δεν είναι προνόμιο, είναι δικαίωμα κάθε πολίτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ελληνική Πολιτεία οφείλουν να στηρίξουν έμπρακτα τις πρωτοβουλίες ενεργών πολιτών που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και επιτρέπουν στους ανθρώπους όλων των ηλικιών να ζουν με αξιοπρέπεια στον τόπο τους.»

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

«Θέμα: Υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας σε νησιωτικές περιοχές

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ο αριθμός των ατόμων που ενδέχεται να χρειάζονται υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να αυξηθεί από 30,8 εκατομμύρια το 2019 σε 38,1 εκατομμύρια έως το 2050. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Φροντίδα και η Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και υψηλής ποιότητας μακροχρόνια φροντίδα, θέτουν ως προτεραιότητα την ενίσχυση των συστημάτων μακροχρόνιας φροντίδας και τη μείωση των εδαφικών ανισοτήτων στην πρόσβαση στις σχετικές υπηρεσίες.

Στη Χίο ιδρύθηκε η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ) «ΖΩΗ PLUS» με σκοπό τη δημιουργία δομών φροντίδας και υποστηριζόμενης διαβίωσης για ενήλικα άτομα τρίτης και τέταρτης ηλικίας. Η πρωτοβουλία προβλέπει τη δημιουργία αυτόνομων διαμερισμάτων υποστηριζόμενης διαβίωσης, Κέντρου Ημέρας για άτομα με άνοια και προγραμμάτων ενεργού γήρανσης.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Πώς αξιολογεί την πρόοδο της Ελλάδας ως προς την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Φροντίδα και τη Σύσταση του Συμβουλίου για τη μακροχρόνια φροντίδα;

2. Ποια χρηματοδοτικά και τεχνικά μέσα της ΕΕ είναι διαθέσιμα για τη στήριξη της ανάπτυξης υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας από μη κερδοσκοπικούς φορείς, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές;

3. Ποιες βέλτιστες πρακτικές και μοντέλα παροχής υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας από άλλα κράτη μέλη, ιδίως σε νησιωτικές ή απομακρυσμένες περιοχές, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρότυπο για την ανάπτυξη αντίστοιχων υπηρεσιών στην Ελλάδα;»