Η εκλογική άνοδος του “ακραίου” κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), ως νέου, μοναδικού πλέον “λαϊκού κόμματος” (Volkspartei) της Γερμανίας, τροφοδοτείται τόσο από “συντηρητική” ιδεολογική πεποίθηση, όσο και από τη διάχυτη απογοήτευση και επιθυμία τιμωρίας των παραδοσιακών κομμάτων και την προφανή λαϊκή πίεση για “αλλαγή”. Ένας συνδυασμός που μόνο επιφανειακά φαντάζει αντιφατικός, καθώς, όπως συμφωνούν σχεδόν όλοι οι πολιτικοί αναλυτές, αυτοί οι “κινητήριοι μοχλοί” αλληλοσυμπληρώνονται στην πράξη και έτσι εξηγείται και η σταθεροποίηση των ποσοστών του κόμματος κοντά στο 30%.

Ξεχωριστή, και εντελώς διαφορετική από το AfD είναι η ειδική περίπτωση του έτερου “ακραίου” κόμματος, “die Linke” (Η Αριστερά) και ακόμα περισσότερο “Η Αριστερά” του Βερολίνου, η οποία με ποσοστό 25,7% και αρχηγό την τουρκικής καταγωγής Ελίφ Εράλπ θριάμβευσε στις εκλογές για τη δημαρχία του Βερολίνου, ενώ παγγερμανικά κυμαίνεται γύρω στο 10%.

Περισσότερο συγκεντρωτικό κράτος με λιγότερη όμως αστυνομία (Let’s defund the police!). Περισσότεροι φόροι και 220.000 “κοινωνικοποιήσεις-απαλλοτριώσεις” και ανακαινίσεις κατοικιών. Περισσότερες wook-ιδέες και όσο δυνατόν λιγότερο “ναζί” στο πολυπολιτισμικό Βερολίνο. Πρόσθετα κοινωνικά επιδόματα και το αργότερο μέχρι το 2040 “κλιματική ουδετερότητα”. Κλιμακούμενος “αυθεντικός” αντισημιτισμός αραβικής “κοπής” και σταθερά “θολή” σχέση με τη Ρωσία, την ειρήνη και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Μεγαλύτερη παρασιτική αυτοσυντήρηση “ημετέρων” από κρατικά χρήματα και κανένα “τείχος προστασίας” (Brandmauer) απέναντι σε αυτοαποκαλούμενους “ειρηνοποιούς” από τις οργανωμένες αραβογερμανικές και αφρογερμανικές εγκληματικές φατρίες (βλ. Remmo-Clan), οι οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, λειτουργούν στο Βερολίνο από καιρό παράλληλα με το ισχύον “αστικό” νομικό σύστημα και την “πατριαρχική” κρατική εξουσία, και έγιναν, σημειολογικά τουλάχιστον, “κοινωνικά αποδεκτοί” (salonfähig) μετέχοντας και αυτές το βράδυ των εκλογών στα πάρτι νίκης της “Αριστεράς”. 

“Αριστερή” πολιτική Βερολίνου/πρόταση “Alle hinein”

Αυτές είναι μερικές μόνο παράμετροι από την επίσημη – και μη επίσημη – πολιτική ατζέντα και από το μοντέλο διακυβέρνησης του Βερολίνου από την βερολινέζικη Αριστερά (die Linke). Μια “προοδευτική” πρόταση θεμελιακής αναθεώρησης, όπως λέγεται, του μοντέλου διακυβέρνησης της πόλης, που μετά τον εκλογικό θρίαμβο του δεν φαντάζει και τόσο απόμακρη, καθώς, παρά τις όποιες σοβαρές διαφοροποιήσεις τους, ιδιαίτερα στο ευαίσθητο ζήτημα του “αντισημιτισμού της Αριστεράς”, τα άλλα δύο κόμματα της “ευρύτερης Αριστεράς”, οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και οι Πράσινοι (Die Grünen), δύσκολα δεν θα υποκύψουν στις σειρήνες της εξουσίας, ιδιαίτερα στο Βερολίνο. 

Με τα σημερινά δεδομένα η άλλη εναλλακτική πρόταση κυβέρνησης συνασπισμού στο Βερολίνο των δύο αυτών κομμάτων με τους καταρρακωμένους εκλογικά και σε βαθιά κρίση ευρισκόμενους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) φαίνεται απίθανη. Η πάλαι ποτέ γερμανική σοσιαλδημοκρατία, που παραδοσιακά επιδίωκε να συνδυάσει έννοιες όπως ελευθερία, δημοκρατία, κράτος δικαίου, κοινωνική οικονομία της αγοράς και ιδιωτική ιδιοκτησία, έπαψε εδώ και χρόνια ν’ αποτελεί “λαϊκό κόμμα” κι ένα σημαντικό μέρος των στελεχών του επιδιώκει την ριζοσπαστικότητα και στροφή προς τ΄ αριστερά, μήπως και επιβιώσει μέσω της διολίσθησης σε θέσεις εκτός κλασικής σοσιαλδημοκρατίας.

Το ερώτημα είναι αν υπάρχουν ακόμα εκείνα τα αντανακλαστικά και η διαχρονική ικανότητά της να διατυπώνει, σε αντίθεση με το καταρρέον CDU, απροσπέλαστες “κόκκινες γραμμές” για τους συνασπισμούς που επιδιώκει. Μόνο ένα παράδειγμα “αριστερής πολιτικής” made in Berlin για το μεταναστευτικό, που όμως είναι ενδεικτικό για την γενική κοσμοθεώρηση της βερολινέζικής “die Linke”, που κατά τα φαινόμενα ξεπερνά σε εξτρεμισμό και την εθνική Αριστερά. 

Με κεντρικό σύνθημα “Όλοι μέσα” (Alle hinein) η μεταναστευτική πολιτική της Αριστεράς επικεντρώνεται κατά βάση στην επέκταση έτι περαιτέρω των δικαιωμάτων παραμονής των μεταναστών. Έτσι στις βασικές προτάσεις του κόμματος περιλαμβάνονται μ. α. :

• Θέσπιση μιας πανεθνικής ρύθμισης με βάση συγκεκριμένη ημερομηνία-ορόσημο (Stichtagsregelung) για τη νομιμοποίηση της παραμονής των μεταναστών.
• Επέκταση του λεγόμενου “Δικαιώματος Ευκαιρίας Διαμονής” (Chancen-Aufenthaltsrecht).
• Εφαρμογή προσωρινών μέτρων για την αναστολή των απελάσεων.
• Αξιοποίηση της “Επιτροπής Ανθρωπιστικών Περιπτώσεων”  (Härtefallkommission) με σκοπό να δοθεί προοπτική παραμονής σε όσο το δυνατόν περισσότερους μετανάστες.

Η άνοδος της “Αριστεράς”

Γι αυτό δεν είναι καθόλου περίεργο που “Η Αριστερά” ψηφίστηκε από το 51% των Μουσουλμάνων, όπως ακριβώς και στις γειτονιές όπου πληθυσμιακά υπερισχύουν μετανάστες. Αντίθετα, και παρά αυτά, οι χριστιανοί μετανάστες προτίμησαν το CDU ή το SPD, ενώ τα ποσοστά του AfD ήταν δυσανάλογα πολύ μικρά σε σχέση με την απήχησή του παγγερμανικά, με εξαίρεση στους μετανάστες γερμανικής καταγωγής από τη Ρωσία.

Έχει ενδιαφέρον επίσης ότι μεταξύ των μεταναστών ψηφοφόρων παρατηρείται και η μεγαλύτερη αποχή από την εκλογική διαδικασία επειδή, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, δεν αισθάνονται πως εκπροσωπούνται επαρκώς από κανένα κόμμα. Κάτι που σημαίνει ότι μελλοντικά πιθανόν να δημιουργηθούν αμιγώς θρησκευτικά ή και εθνικά κόμματα στη Γερμανία. 

Είναι ενδεικτικό επίσης ότι το όντως πολύ πιεστικό θέμα της στέγασης, που σε συνδυασμό με την επιδιωκόμενη κοινωνικοποίηση των μεγάλων ιδιωτικών ομίλων ακινήτων έγινε και η προεκλογική σημαία της Αριστεράς, αφορούσε πρωτίστως τις νεώτερες ηλικίες, που είναι εκείνες που για μήνες και χρόνια αγωνίζονται χωρίς επιτυχία να βρουν, έστω μια ακριβή, στέγη στη γερμανική πρωτεύουσα.

Έτσι όπως ήταν αναμενόμενο, το κόμμα αυτό κατάφερε να κερδίσει πανηγυρικά κυρίως στις ηλικιακές ομάδες 16 έως 24 ετών, βασικό χαρακτηριστικό των οποίων είναι σήμερα η οικονομική και ιστορική αμάθεια, συγκεντρώνοντας ποσοστό άνω του 40%, ενώ το ποσοστό αυτό στις νεαρές γυναίκες ξεπέρασε ακόμα και το 50%.

Για την ισλαμολόγο Σουζάνε Σρέτερ είναι πάντως σαφές γι αυτό που συμβαίνει σήμερα στο κοσμοπολίτικο και πολυπολιτισμικό Βερολίνο: Τα τεράστια εκλογικά κέρδη της Αριστεράς οφείλονται πρωτίστως σε “μια εθνοτική προεκλογική εκστρατεία, η οποία απευθύνεται σε ισλαμιστικά περιβάλλοντα”, προειδοποιώντας παράλληλα ότι “με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται εγκληματικές φατρίες και υποστηρικτές της τρομοκρατίας”.

Δεν είναι πάντως λίγοι οι πολιτικοί αναλυτές που επισημαίνουν ότι ξεκινώντας από το Βερολίνο η Γερμανία βιώνει την απαρχή εθνοτικών προεκλογικών εκστρατειών. Κόμματα όπως η Αριστερά απευθύνονται πλέον σε εθνικό επίπεδο όχι καθολικά στους πολίτες αλλά στοχευμένα σε συγκεκριμένες ομάδες ψηφοφόρων στα τουρκικά ή στα αραβικά. Γι αυτό το κόμμα οι θρησκευτικές και εθνοτικές ταυτότητες είναι πιο σημαντικές από τους μεμονωμένους πολίτες.

Εξαχρείωση των ηγετών

Τα πολλά μηνύματα πάντως των εκλογών στη Γερμανία, που παρά την υποχώρηση λόγω της πολύμορφης κρίσης που περνά, είναι πανευρωπαϊκά και μας αφορούν άμεσα. Και όποιος δεν το βλέπει ή παραμένει στην επιδερμική θεώρησή τους, όπως κάνουν πολλοί στην Ελλάδα, μπορεί μια μέρα, στο κοντινό μέλλον, να “πέσει από τα σύννεφα” διαπιστώνοντας πολύ αργά ότι όντως “το αστικό κέντρο έχει πεθάνει” ή να “αργοπεθαίνει” και στη δική του χώρα, παρά τους όποιους επικοινωνιακούς μύθους περί κυβερνησιμότητας κάποιων “αναντικατάστατων”, νεοφιλελεύθερων πολιτικών του “κέντρου”.  

ΥΓ. Τι θέλουν άραγε να μας πουν όταν φωτογραφίζονται με στρατιωτικές ενδυμασίες οι ευρωπαίοι ηγέτες; Υπονοούν πως ετοιμάζονται για πόλεμο, παρότι οι λαοί που κυβερνούν τους εξευτελίζουν συνεχώς στις εκλογικές αναμετρήσεις;  Στη σύνοδο κορυφής της Αρκτικής την περασμένη εβδομάδα αποκαλύφτηκε το κυρίαρχο πλέον πολιτικό κλίμα της απόλυτης πνευματικής εξαχρείωσης των ευρωπαίων ηγετών. 

Επίμονα, σχεδόν εμμονικά, δεν θέλουν να δώσουν καμιά ευκαιρία στη διπλωματία, πόσο μάλλον στην ειρήνη. Προδίδουν την ειρήνη και αφήνουν απροστάτευτους τους λαούς τους να υποστούν τις δυσβάσταχτες οικονομικές συνέπειες ενός ήδη πενταετούς σχεδόν πολέμου, που θα μπορούσε να μη ξεκινήσει ποτέ ή να σταματήσει τις πρώτες εβδομάδες.  Μια υπόθεση που σιγά-σιγά γίνεται πραγματικότητα : Όποιο και να είναι το κόστος για τους ευρωπαϊκούς λαούς, ο πόλεμος μεταξύ Ουκρανίας και των συμμάχων της και της Ρωσίας πρέπει να συνεχιστεί.

Η σημειολογία της φωτογραφίας είναι ξεκάθαρη. Μετά από τους δύο παγκοσμίους πολέμους που τόσα δεινά προκάλεσαν, το μεταπολεμικό ειρηνευτικό εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήκει στο παρελθόν. Με βασικούς αίτιους και πάλι τους πολιτικούς του μικρού διαμετρήματος, ενός Μέρτζ, ενός Μακρόν, μιας Κάλας ή μιας Ούρσουλας. 

Μια παλαιομοδίτικη μυθιστοριογράφος ένας άνεργος μετανάστης που αποφυλακίστηκε για μικροκλοπές σε καταστήματα και φιλοδοξεί να γίνει λογοτέχνης, είναι ψυχοπονιάρης κι εκτρέφει σε κουτί παπουτσιών τα νεογέννητα ποντικάκια που σκότωσε στην κουζίνα της συγγραφέως (και άτυπης εργοδότριάς του, σε ρόλο μαμάς)… ένα ερωτικό τρίο στο απέναντι διαμέρισμα που το κατασκοπεύει η επαγγελματίας συγγραφέας, η συνιδιοκτήτρια ανιψιά της που την απειλεί με μηνύσεις εάν δεν δεχτεί να φύγει από το διαμέρισμα προκειμένου να πωληθεί και να αναθρέψει το κοριτσάκι στο οποίο είναι έγκυος, μία υπεύθυνη λογοτεχνικού εκδοτικού οίκου (την οποία υποδύεται αριστουργηματικά η Κατρίν Ντενέβ στον υπέροχα σύντομο ρόλο της)… αυτά είναι εν πολλοίς τα κύρια πρόσωπα αυτού του συγκρατημένου μελοδράματος για τηλεοπτική (ή διαδικτυακή μάλλον) χρήση, δεδομένου ότι πάνω από δύο ώρες σε κλασική κινηματογραφική αίθουσα είναι μάλλον ανεπίκαιρες (παρά το ενδεχόμενο απαραίτητο διάλειμμα).

Οι “παράλληλες ιστορίες” συνυφαίνονται αριστουργηματικά με τη συνεργασία πολλών ατόμων που συνυπογράφουν το σενάριο. Η αρχική όμως ιστορία φαίνεται, κραυγάζει από μακριά ότι “βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα”, ακριβώς επειδή είναι εν μέρει μη αληθοφανής κι αφ’ ετέρου γιατί ο αργόσυρτος αφηγηματικός ρυθμός και κάποιες λεπτομέρειες προσομοιάζουν υπερβολική προς αυτό που λέμε σχηματικά “κοινή πραγματικότητα”. Χωρίς την αποφυγή των γνωστών διακειμενικών κλισέ, το χιούμορ είναι τόσο υποδόριο που υπερτερεί το μελοδραματικό, “μεσογειακό” θα έλεγα στοιχείο, με αποτέλεσμα να διευρύνεται το target group και σε αμύητους θεατές.

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr

INFO ΤΑΙΝΙΑΣ

https://www.athinorama.gr/cinema/movie/paralliles_istories-10091327/

Τίτλος Ταινίας: Παράλληλες Ιστορίες Histoires Parallèles / Parallel Tales, 2026

Έγχρωμη Ταινία, Διάρκεια Ταινίας: 140′ 2

Δραματική Ταινία 

Γαλλο-βελγο-ιταλο-αμερικανική ταινία 

Μια μοναχική, στριφνή στη συμπεριφορά της συγγραφέας προσπαθεί να τελειώσει το καινούργιο βιβλίο της, βασισμένο στα όσα βλέπει να εξελίσσονται στο απέναντί της διαμέρισμα.

Σκηνοθεσία Ταινίας:

Ασγκάρ Φαραντί

Στην ταινία πρωταγωνιστούν:

Ιζαμπέλ Ιπέρ, Βιρζινί Εφιρά, Βενσάν Κασέλ, Κατρίν Ντενέβ.

Η στροφή της Ελληνικής κυβερνήσεως από την μέχρι τούδε πολιτική διαπραγματεύσεως της Αιγιαλίτιδας ζώνης και της ΑΟΖ με την Τουρκία στο Αιγαίον πέλαγος, είναι σαφής και ορατή. 

Με την διακήρυξη μάλιστα του ΥΠΕΞ κ. Γεραπετρίτη ότι «η εθνική κυριαρχία είναι αδιαπραγμάτευτη», εγκαταλείπεται η μέχρι τούδε συζήτηση περί των δικαιωμάτων κάθε χώρας (Ελλάδος και Τουρκίας) και υιοθετείται η αυστηρή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου της θαλάσσης (UNCLOS), με τα ισχύοντα διεθνώς χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και συνορεύουσα ζώνη (στην Μεσόγειο θάλασσα). Η Ρωσία επίσης απορρίπτει την διεύρυνση της Αμερικανικής αιγιαλίτιδος ζώνης πέραν και μακράν των 12 μιλίων και ουσιαστικώς συντάσσεται με την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση, τον Καναδά και την παγία Ελληνική θέση υπέρ της ελευθερίας των θαλασσών και της περιβαλλοντικής προστασίας των ωκεανών.

Από την αλιεία στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Στο Ελληνικό εθνικό δίκαιο, έχουμε την ψήφιση από την βουλή της απολύτου καταργήσεως των Μηχανοτρατών και των ψιλών δικτύων αλιείας, με αποζημιώσεις 16 εκατομμυρίων ευρώ των αλιέων από εθνικούς πόρους, ως και την χρησιμοποίηση Ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την ψηφιοποίηση της προστασίας των θαλασσίων “πάρκων” Ιονίου κι Αιγαίου πελάγους. 

 Ούτως, η Ελλάδα μεταβάλλεται σε «φύλακα» των Ευρωπαϊκών θαλασσίων «πάρκων» με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) στο Αιγαίον και με την Ιταλία , στο Ιόνιον πέλαγος..

Από τις νέες πρωτοβουλίες προκύπτει η εγκατάλειψη της ανυπόγραφης συμφωνίας των Αθηνών και η έναρξη μιας νέας εποχής για το Αιγαίον και τα Ελληνικά νησιά, η  στρατιωτική άμυνα των οποίων δεν συζητείται πλέον με την Τουρκία αλλά ενισχύεται και κατοχυρώνεται πλήρως, με Ευρωπαϊκή συμπαράσταση και Ισραηλινή τεχνολογία.      

Τέτοιες τοποθετήσεις, που δεν αιφνιδιάζουν καθώς είναι επαναλαμβανόμενες, όταν διατυπώνονται από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Διεθνούς Οργανισμού, την ώρα που καταβάλλονται προσπάθειες για επανάληψη των διαπραγματεύσεων, προφανώς και στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Ότι η κατοχική δύναμη δεν πρόκειται να κάνει πίσω από αυτή τη γραμμή στο Κυπριακό. Τη γραμμή της λύσης δυο κρατών. Και ενόψει του γεγονότος ότι η Τουρκία επιμένει μέχρι να προσεγγίσουν οι υπόλοιποι στη θέση της, αυτό πρέπει να προβληματίσει και να διαμορφωθούν πολιτικές ανατροπής των τουρκικών επιδιώξεων και από τους διεθνείς παίκτες. Γιατί, μεταξύ άλλων, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Τι ζητήματα έθεσε ο Ερντογάν

Πρώτον, συντήρησε την πρότασή του για «πραγματοποίηση Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία  θα συμβάλει στη δημιουργία ενός κοινού εδάφους», όπως είπε. Τι επιδιώκει με αυτή τη σύναξη; Αναφέρθηκε στην πραγματοποίηση μιας Διάσκεψης, στην οποία θα επιλυθούν οι «διαφορές», που υπάρχουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ποιες διαφορές εννοεί ο Ερντογάν; Αυτές που η επεκτατική του πολιτική προκαλεί, δημιουργεί. Την ίδια ώρα, είναι γνωστό ότι η κατοχική πλευρά όταν αναφέρεται στη σύνθεση της Διάσκεψης σε αυτή περιλαμβάνει και το ψευδοκράτος, την αποσχιστική οντότητα. Όρος που εξουδετερώνει και την πρόταση για πραγματοποίηση αυτής της σύναξης.

Δεύτερον, ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν αναφέρθηκε και στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης. Και επανέλαβε πως η Τουρκία θα πρέπει να είναι μέρος της. Αυτό, όμως, συγκρούεται με το προφανές. Η Τουρκία κατέχει εδάφη κράτους-μέλους της ΕΕ, της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως εκ τούτου δεν μπορεί να είναι και κατοχική δύναμη και να είναι ταυτόχρονα και μέρος του συστήματος ασφάλειας. Κι όμως, η κατοχική πλευρά, διά του Ερντογάν, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης, είχε το θράσος να επαναλάβει πως  «μια Ευρώπη από την οποία η Τουρκία θα έχει αποκλειστεί από την αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να είναι ισχυρότερη και ασφαλέστερη. Διαμορφώνουμε το μέλλον μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση με αυτό ακριβώς το στρατηγικό όραμα. Περιμένουμε το ίδιο όραμα και από την Ένωση»!

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρθηκε και στα ελληνοτουρκικά επιλέγοντας σκοπίμως χαμηλούς τόνους. Αυτό δεν διαφοροποιεί τη στάση του έναντι της Ελλάδος και τις παράνομες αξιώσεις της κατοχικής δύναμης στο Αιγαίο. Όταν δε αναφέρεται η κατοχική πλευρά σε διεθνές δίκαιο, εννοεί το αλά Τούρκα δίκαιο!

Οι τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο

Απαντώντας σε ερώτηση για τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε: «Σε αυτή την περίοδο, κατά την οποία οι κρίσεις και οι εντάσεις στην περιοχή μας έχουν αυξηθεί, παρακολουθούμε στενά τις στρατιωτικές εξελίξεις στην Κύπρο.

Υπογραμμίζουμε για ακόμη μία φορά ότι οι συνεχιζόμενες εξοπλιστικές δραστηριότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και η ανάπτυξη στρατιωτικών συνεργασιών με τρίτες χώρες, είναι δυνατόν να επηρεάσουν αρνητικά τις ευαίσθητες ισορροπίες και το κλίμα ασφάλειας στο νησί. Τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των πλευρών ούτε στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην Κύπρο.

Οι ισχυρισμοί που διατυπώθηκαν πρόσφατα, σύμφωνα με τους οποίους το σύστημα αεράμυνας στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποτελεί άμεση απειλή για τον τουρκοκυπριακό λαό και την ΤΔΒΚ, δεν μπορούν να αποτελούν άλλοθι για να αγνοούνται η ασφάλεια, τα νόμιμα δικαιώματα και τα συμφέροντα του τουρκοκυπριακού λαού.

Το υπουργείο μας παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη στην περιοχή και λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα. Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις συνεχίζουν επίσης αδιάλειπτα τις δραστηριότητες και τις εκπαιδευτικές ασκήσεις τους στα διεθνή ύδατα και στον διεθνή εναέριο χώρο της Μεσογείου.

Η χώρα μας, ως εγγυήτρια δύναμη, όπως και στο παρελθόν, έτσι και σήμερα και στο μέλλον, θα συνεχίσει, σε συνεργασία με τις αρχές της ΤΔΒΚ, να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της ασφάλειας, της ειρήνης και της ευημερίας του τουρκοκυπριακού λαού».

Για τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών

Αναφορικά με τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε: «Το μη στρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται με σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Οι δραστηριότητες εξοπλισμού που πραγματοποιούνται κατά παράβαση αυτού του καθεστώτος, καθώς και οι δηλώσεις που αποσκοπούν στη νομιμοποίησή τους, δεν μεταβάλλουν την ισχύουσα νομική κατάσταση.

Η προσδοκία μας είναι η Ελλάδα να απέχει από τέτοιες δραστηριότητες, οι οποίες μπορούν να βλάψουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, και να τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συνθήκες. Η Τουρκία, διατηρώντας την εποικοδομητική της προσέγγιση υπέρ της καλής γειτονίας και του διαλόγου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, θα συνεχίσει αποφασιστικά να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια της χώρας».

Για το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ

Σε ερώτηση σχετικά με το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο που σχεδιάζεται να συνδέσει την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε: «Η αποφασιστικότητά μας να προστατεύσουμε τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας που απορρέουν από τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας και την υφαλοκρηπίδα μας στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει αμετάβλητη.

Το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράψαμε με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας, καθώς και τα όρια της υφαλοκρηπίδας μας που γνωστοποιήσαμε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, καθορίζουν το νομικό πλαίσιο της θέσης μας στο ζήτημα.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δραστηριότητες όπως η εγκατάσταση καλωδίων ή αγωγών, καθώς και οι επιστημονικές έρευνες που πραγματοποιούνται στην υφαλοκρηπίδα μας, πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με τη χώρα μας. Στο πλαίσιο αυτό, δεν επιτρέπουμε μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας. Παράλληλα, παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στην περιοχή και λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα.

Η Τουρκία θα συνεχίσει να ασκεί τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητές της που απορρέουν από την ιδιότητά της ως παράκτιου κράτους στην Ανατολική Μεσόγειο και να προστατεύει αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της».

Καταγράφεται δε μεγάλη αντίφαση μεταξύ των επίσημων ρωσικών ανακοινώσεων – που φέρουν ως πρώτο κόμμα με 39,58% το κυβερνών μεταξύ των αποδήμων – και των ακτιβιστών που ζουν σε ξένες χώρες και οι οποίοι υποστηρίζουν ότι διενήργησαν exit polls  -με εκ διαμέτρου αντίθετα αποτελέσματα. Πρόκειται για διάφορα ρωσόφωνα άτομα που στάθηκαν έξω από πρεσβείες και είπαν ότι τα “exit poll” που έκαναν, έφεραν ως πρώτο κόμμα τους “Νέους Ανθρώπους”, το δε κυβερνών κόμμα το έφεραν μόλις στο 5% ή και στο… 0,4%!

Η ρωσική Εκλογική Επιτροπή ειδικά όσον αφορά στους αποδήμους αναφέρει ως ποσοστά 39,58% για την “Ενωμένη Ρωσία”, 24,49% για τους “Νέους Ανθρώπους” και 16,99% για το Κομμουνιστικό Κόμμα. Όμως οι αντιπολιτευόμενοι του εξωτερικού ή όσοι εν πάση περιπτώσει αυτοπροσδιορίζονται ως Ρώσοι αντιπολιτευόμενοι, υποστηρίζουν ότι στο Βελιγράδι οι Ρώσοι ψήφισαν σε ποσοστό 63,0% “Νέους Ανθρώπους”, σε ποσοστό 23,0% Κομμουνιστικό Κόμμα και σε ποσοστό μόλις 0,4% το κυβερνών κόμμα. Στην Ολλανδία φέρονται από την ίδια ΜΚΟ να έδωσαν 57,0% στους “Νέους Ανθρώπους” και 0,7% στην “Ενωμένη Ρωσία”, στην δε Γαλλία να έδωσαν στους “Νέους Ανθρώπους” 39% και στην “Ενωμένη Ρωσία” 4,3%.

Όσο διαφορετικά συμφέροντα, όμως, και αν έχουν οι απόδημοι από το λαό που ζει στην πατρίδα του, η απόκλιση είναι εξαιρετικά αμφίβολο να φθάνει σε τέτοια μεγέθη και μάλιστα εν καιρώ πολέμου. Η ρωσική πολιτεία, από πλευράς της, ενσωματώνει τα αποτελέσματα των αποδήμων σε διάφορες περιφέρειες της χώρας και δεν τα δίνει αναλυτικά για κάθε περιοχή, οπότε κυριαρχεί η δημιουργική ασάφεια.

Πού πάνε τα “κουκιά” της Αθήνας

Οι “ελληνικές” ψήφοι ενσωματώνονται στη νοτιοδυτική Σιβηρία, στην μονοεδρική περιφέρεια Τομσκ, και οι κυπριακές ενσωματώνονται στη νήσο Σαχαλίνη, στον ρωσικό Ειρηνικό. Οι “βρετανικές” ψήφοι πάνε επίσης σε μονοεδρικές, που τις κερδίζει πάντα το κυβερνών κόμμα. Δεν μπορούμε πάντως να ξέρουμε τι ψήφισαν σε αυτές τις εκλογές ούτε οι 519 Ρώσοι που ζουν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, ή οι άνω των 30.000 Ρώσων που ζουν στην Κύπρο, διότι καμία δημοσκοπική δεν ασχολήθηκε σε καμία χώρα επισήμως με το θέμα και έγιναν κάποια μη έγκυρα “exit polls” από Ρώσους ή ρωσόφωνους που δηλώνουν απόδημοι.

Στην Ελλάδα ζουν πάνω από 10.000 άτομα με ρωσική υπηκοότητα. Αυτά τα άτομα δεν είναι συγκεντρωμένα στην πρωτεύουσα ή στην συμπρωτεύουσα, όμως μόνον σε αυτές τις πόλεις άνοιξαν εκλογικά τμήματα – σε πρεσβεία και προξενείο. Οι λόγοι της αποχής βέβαια μπορεί να είναι και πολλοί άλλοι. Στην Αθήνα δεν είδαμε “exit polls” για τις βουλευτικές (σε εισαγωγικά διότι αυτά δεν έχουν εγκυρότητα εξ αντικειμένου, αφού δεν τηρούνται οι βασικές προϋποθέσεις αξιοπιστίας). Η πρεσβεία της Αθήνας ως ποσοστά δίνει (και από την συμπρωτεύουσα, συνολικά), στην Ενωμένη Ρωσία 71,2% και στους “Νέους ανθρώπους” 16,65%.

Από τα επίσημα τελικά πρωτόκολλα που δημοσιοποίησε για άγνωστο λόγο η ίδια η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (CEC) της Ρωσίας κατά την ενσωμάτωση τριών συγκεκριμένων τμημάτων του εξωτερικού στις ρωσικές περιφέρειες, φαίνονται μόνον τρεις περιοχές με σημαντικό ποσοστό στους “Νέους Ανθρώπους”.

Η μία είναι η Αρμενία με 56%. Εκεί η “Ενωμένη Ρωσία” φέρεται κάτω του 5% (δεν βρήκαμε ποσοστό). Οι Ρώσοι δημοσιοποίησαν και τις Φιλιππίνες όπου φέρονται να ισοψήφισαν “Ενωμένη Ρωσία” και “Νέοι Άνθρωποι” με 38,6% αμφότεροι, και το ίδιο φαίνεται να ισχύει (ισοψηφία) στην Μαλαισία με 32,9% έκαστο κόμμα. Μας είναι άγνωστο για ποιο λόγο “διέφυγαν” (;) επισήμως μόνον αυτά τα ποσοστά.

Exit polls από ανώνυμους ακτιβιστές

Από την άλλη, η οργάνωση που κάνει exit polls δίνει σχεδόν σε όλο τον πλανήτη την πρωτιά στους “Νέους ανθρώπους με απίστευτα ποσοστά. Όμως η ίδια ΜΚΟ στις προεδρικές εκλογές προ διετίας, όταν σε όλη την Ρωσική Ομοσπονδία ο Πούτιν λάμβανε 87,28%, τα φερόμενα ως exit polls της ελληνικής πρωτεύουσας έδειχναν ότι λάμβανε στο Χαλάνδρι 30% και ότι πρώτος ερχόταν με 48% ο Νταβάνκοφ των “Νέων Ανθρώπων”.

Στην Χάγη η ίδια ΜΚΟ αντιπολιτευόμενων έδινε το 2024 ότι ο Πούτιν είχε λάβει 2% και ο Νταβάνκοφ 73%, στο δε Βερολίνο ότι ο Πούτιν είχε λάβει 7% και ο υποψήφιος των “Νέων Ανθρώπων” 48%. Ακόμα κι αν όντως πολλοί απόδημοι ψήφισαν τότε πράγματι τον Νταβάνκοφ, τα ποσοστά 2% και 7% που έβγαλαν για το Πούτιν είναι μάλλον απίστευτα.

Γιατί σίγησαν στις εκλογές οι δημοσκοπικές

Οι επαγγελματικές εταιρείες δημοσκοπήσεων επικαλέστηκαν πρώτα από όλα την έλλειψη χρηματοδότησης για τόσο “δαπανηρή έρευνα”. Αυτό δεν ισχύει, γιατί έπρεπε να κάνουν exit poll στην Ελλάδα μόνον σε δύο σημεία και είναι σίγουρο ότι αυτό θα το χρηματοδοτούσε κάποιος δυτικός παράγοντας, όπως θα χρηματοδοτούσε και περισσότερα σημεία π.χ. στη Βρετανία, αν ήταν σίγουρος ότι θα έδειχνε αμφισβήτηση της ρωσικής κυβέρνησης.

Άλλες επικαλέστηκαν ότι ήταν μηδαμινό το ειδησεογραφικό ενδιαφέρον, κάτι που επίσης δεν ισχύει, και που όλοι ξέρουμε ότι αυτός δεν είναι πιο καθοριστικός παράγοντας στη διενέργεια exit polls ή δημοσκοπήσεων. Άλλες επικαλέστηκαν τον μικρό αριθμό των ψηφοφόρων και τον υποτιθέμενο ή πραγματικό φόβο τους, που οδηγεί σε πολλές αρνήσεις απαντήσεων και σε στατιστικό σφάλμα.

Η σιγή και απουσία των δημοσκοπικών εταιριών όμως “μιλάει” μάλλον υπέρ του κυβερνώντος κόμματος και του Πούτιν. Τα επαγγελματικά exit polls σε πρεσβείες θα μπορούσαν να δίνουν μια όντως αντικειμενική εικόνα αν γίνονταν από μια σχετικά σοβαρή δημοσκοπική εταιρεία που τηρεί τους θεσμοθετημένους κανόνες. Όμως ούτε μία δεν ανέλαβε να το κάνει.

Με δεδομένο ότι ολόκληρη η δυτική ηγεσία θέλει να πείσει ότι ο Πούτιν έχει επιβάλει ένα αυταρχικό καθεστώς και παραποιεί τα εκλογικά αποτελέσματα, νοθεύει τις εκλογές και κλείνει το στόμα στην αντιπολίτευση, θα μπορούσε πολύ εύκολα να πείσει δημοσκοπικές να κάνουν exit polls στις πρεσβείες με πολλούς ψηφοφόρους. Η πιο πιθανή λογική ερμηνεία είναι ότι δεν ήθελαν να επικυρώσουν την νίκη της “Ενωμένης Ρωσίας” και του Πούτιν.

Όσον αφορά τους αποδήμους, σε Ευρώπη και ΗΠΑ, κάποιοι και στην Κίνα, ψήφισαν σε όλο τον κόσμο μόλις 212.194 από τα δύο εκατομμύρια Ρώσων ψηφοφόρων που ζουν στο εξωτερικό. Αν και η ρωσική κυβέρνηση έχει λόγους να μην ανακοινώνει χωριστά και αναλυτικά τα αποτελέσματα των αποδήμων (τα ενσωματώνει σε ρωσικές περιφέρειες αυτομάτως), εντούτοις και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι έκαναν exti polls σε Βερολίνο, Νέα Υόρκη και Λονδίνο έχουν επίσης κάθε λόγο να παρουσιάζουν ως αποδυναμωμένο τον Πούτιν και το κόμμα “Ενωμένη Ρωσία”.

Πώς ψήφισαν στις εκλογές στο Ντονμπάς

Το κόμμα “Ενωμένη Ρωσία” κατέλαβε την πρώτη θέση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονιέτσκ (DNR) στις εκλογές για την Κρατική Δούμα συγκεντρώνοντας ποσοστό 80,46%. Δεύτερο με 5,08% ήρθε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρωσ. Ομοσπονδίας (υπάρχει και ΚΚ “σκέτο” που έλαβε 0,2%), ακολουθούμενο από το κόμμα “Δίκαιη Ρωσία” με 5,01% και το Φιλελεύθερο με 4,45%. Την “Ενωμένη Ρωσία” ψήφισαν 1.277.502 άτομα και το ΚΚ, 80.725. Οι “Νέοι Άνθρωποι” έλαβαν το 2,4% και το κόμμα “Πατρίδα” 0,49%, οι Πράσινοι έλαβαν 0,43% και το “Κόμμα Συνταξιούχων” 0,3%). Το τι ενστερνίζεται κάθε κόμμα μπορείτε να δείτε στον κάτωθι σύνδεσμο:

Το ΚΚΡΟ εκεί είχε το 2014 (εκλογές ουκρανικές) δύναμη της τάξης του 20%, αλλά υπέστη μεγάλες απώλειες από τότε που άρχισε ο πόλεμος. Υπάρχει η ερμηνεία ότι το 2014 ψήφιζαν ΚΚ ως ψήφο διαμαρτυρίας προς την ουκρανική τότε κυβέρνηση και όχι επειδή το στήριζαν εκλογικά, οπότε αν ισχύει αυτό, ως κόμμα δεν υπέστη απώλειες.

Αν δεν ισχύει αυτό, τότε ο λόγος της απώλειας δύναμης είναι τώρα πλέον εκεί ότι οι Ρωσόφωνοι και Ρώσοι επέλεξαν να ψηφίζουν με εθνικό και όχι ιδεολογικό κριτήριο, αλλά ίσως και επειδή το ΚΚΡΟ έχει “νερώσει το κρασί του” στα οικονομικά θέματα. Αν όμως αλήθευε το δεύτερο – τότε θα είχαν ψηφίσει το ΚΚ που ιδρύθηκε ουσιαστικά ως “γνήσιο κομμουνιστικό κόμμα” και κατηγορεί το ΚΚΡΟ για αναθεωρητισμό, κάτι που δεν έκαναν. Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 75% παρά τις αντιξοότητες λόγω του πολέμου.

Στην περιφέρεια, ή Λαϊκή Δημοκρατία του Λουγκάνσκ (1,3 εκατ. ψηφοφόροι) έλαβαν:

• Ενωμένη Ρωσία: 76,12%
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF) 10,25%
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDPR) 6,18%
• Νέοι Άνθρωποι: 4,02%
• Δίκαιη Ρωσία: 2,41%2

Στην περιφέρεια ή Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ (1,6 εκατ. ψηφοφόροι) έλαβαν:

• Ενωμένη Ρωσία: 79,45%
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF): 8,10%
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDPR): 5,33%
• Νέοι Άνθρωποι: 3,90%
• Δίκαιη Ρωσία: 2,02%

Κριμαία, Χερσώνα, Ζαπορίζιε

Στην Κριμαία (1,5 εκατ. ψηφοφόροι σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή) είχαν ξαναγίνει βουλευτικές εκλογές το 2014 και τα τότε αποτελέσματα παρατίθενται εντός παρενθέσεως:

• Ενωμένη Ρωσία: 68,32% (είχε λάβει 63,33% το 2021) Πήρε και τις τρεις μονοεδρικές
• Κομμουνιστικό Κόμμα  Ρωσ. Ομοσπ.: 11,15% (άνοδο από το 9,15%)
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα: 7,84% (7,75%)
• Νέοι Άνθρωποι: 5,12% (4,92%)
• Δίκαιη Ρωσία: 4,85% (5,93)

Χερσώνα (380.000 ψηφοφόροι σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή):

• Ενωμένη Ρωσία: 74,80% (πήραν και τις δύο μονοεδρικές)
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF): 8,92%
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα: 5,54%
• Νέοι Άνθρωποι: 3,88%
• Δίκαιη Ρωσία: 2,15%

Στην Ζαπορίζια (450.00 εγγεγραμμένοι σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή) η ψηφοφορία έγινε με κινητά εκλογικά τμήματα και έλαβαν:

• Ενωμένη Ρωσία: 72,45%
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF): 9,80%
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα: 6,12%
• Νέοι Άνθρωποι: 4,23%
• Δίκαιη Ρωσία: 2,95%

Περιοχές κοντά στο μέτωπο

Παραθέτουμε και τα αποτελέσματα των περιφερειών Κουρσκ και Μπέλκγοροντ που έχουν θιγεί σημαντικά από τον πόλεμο καθώς συνορεύουν με την Ουκρανία – ειδικά το Κουρσκ στο νότο του οποίου είχε γίνει εισβολή. Σε παρένθεση τα αποτελέσματα του 2021.

Κουρσκ (850.000 εγγεγραμμένοι  σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή αλλά με πολλές μετακινήσεις στη μεθόριο λόγω του πολέμου). Έλαβαν:

• Ενωμένη Ρωσία 53,00% (43,50% το 2021)
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF) 12,00% (18,91%)
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα 10,00% (10,39%)
• Νέοι Άνθρωποι 7,00% (11,74%)

Μπέλγκοροντ (1.180.000 εκατ. εγγεγραμμένοι σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή)

• Ενωμένη Ρωσία: 59,15% (είχε λάβει το 51,73% το 2021)
• Κομμουνιστικό Κόμμα (CPRF)12,74% (18,63%)
• Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα: 9,39% (9,05%)
• Νέοι Άνθρωποι: 6,70% (4,85%)
• Δίκαιη Ρωσία: 5,06% (7,23%)

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε σε πέντε βασικές τάσεις που, όπως είπε, θα διαμορφώσουν τις αλλαγές στον κόσμο τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, διαβεβαίωσε τους Αμερικανούς επενδυτές ότι η Τουρκία θα παραμείνει προσηλωμένη στο πρόγραμμα αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, στη νομισματική πολιτική και στη δημοσιονομική πειθαρχία, χωρίς παρεκκλίσεις. Ο πρόεδρος του DEİK Νάιλ Ολπάκ και ο πρόεδρος του TAİK Μουράτ Οζιεγίν εκτίμησαν ότι το ενδιαφέρον των διεθνών επενδυτών για την Τουρκία είναι σήμερα πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Ο Οζιεγίν δήλωσε ότι «θα μπορούσαμε να πούμε πως θεωρούν την κυβέρνηση ιδιαίτερα φιλική προς τον επιχειρηματικό κόσμο». Όπως εξήγησε, η συνάντηση δεν επικεντρώθηκε τόσο στην παρουσίαση προβλημάτων όσο στην αξιολόγηση και την αναγνώριση των βημάτων που έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

Ο Ολπάκ, από την πλευρά του, ανέφερε ότι υπήρχαν βεβαίως διάφορα αιτήματα από τις εταιρείες, αλλά το γενικό κλίμα ήταν πολύ πιο θετικό. Όπως είπε, διαπιστώθηκε ότι οι επιχειρήσεις είναι «πολύ πιο πρόθυμες» να δραστηριοποιηθούν στην Τουρκία και αναζητούν ενεργότερα δυνατότητες και ευκαιρίες.

Τα πέντε βασικά μηνύματα του Ερντογάν

Ο Ολπάκ μετέφερε και τα σημεία που έθεσε ο Ερντογάν πέρα από τα αμιγώς οικονομικά ζητήματα, συνοψίζοντάς τα σε πέντε βασικές αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη:

1. Αναδιάταξη των αλυσίδων εφοδιασμού
Το ζητούμενο δεν είναι πλέον ο φθηνότερος προμηθευτής, αλλά ο πιο αξιόπιστος.

2. Επαναχάραξη των ενεργειακών διαδρομών

3. Αλλαγές στους εμπορικούς διαδρόμους
Ως παραδείγματα αναφέρθηκαν ο Μεσαίος Διάδρομος (Middle Corridor) και ο Δρόμος Ανάπτυξης (Development Road).

4. Μια νέα περίοδος ανασυγκρότησης στην περιοχή
Πρόκειται για μια περίοδο κατά την οποία θα ανανεωθούν λιμάνια, μονάδες παραγωγής ενέργειας, υποδομές και πολλές ακόμη εγκαταστάσεις.

5. Αλλαγές στην άμυνα και στις τεχνολογίες αιχμής

Ο Οζιεγίν σημείωσε ότι οι διεθνείς επενδυτές αντιμετωπίζουν τις συγκεκριμένες εξελίξεις με αυξημένη επίγνωση, υπογραμμίζοντας ότι η έννοια της ανθεκτικότητας έχει πλέον έρθει στο προσκήνιο. «Εκτιμάται η στάση που δεν επιτρέπει στον πόλεμο να διαταράξει τη νομισματική πολιτική, που διατηρεί σταθερή προσέγγιση, δίνει προτεραιότητα στη διπλωματία και τάσσεται υπέρ της ειρήνης», δήλωσε. «Το ζήτημα του πληθωρισμού παραμένει, όμως η σημερινή μας στάση αξιολογείται θετικά», πρόσθεσε.

Boeing, Netflix, πυρηνική ενέργεια και αμυντική βιομηχανία

Στη συνάντηση τέθηκαν επίσης συγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια και επενδυτικά αιτήματα.

Μεταξύ αυτών αναφέρθηκαν:

• Boeing και Turkish Airlines (THY): Συμφωνία για συνολικά 150 νέα αεροσκάφη στενής ατράκτου, αρχικά για 100 και στη συνέχεια για ακόμη 50 αεροσκάφη.
• Netflix: Η εταιρεία ανακοίνωσε νέα επένδυση ύψους 10 δισ. τουρκικών λιρών στην Τουρκία.
• ARC: Η καναδική εταιρεία ξεκίνησε απευθείας διαπραγματεύσεις για συνεργασία στον τομέα των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.
• Φόρος ψηφιακών υπηρεσιών: Οι εταιρείες ζήτησαν τη μείωσή του.
• Ford: Η εταιρεία ζήτησε από τον Ερντογάν στήριξη στο ζήτημα του «Made in Europe». Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η Ford ανέφερε ότι από την πλευρά της έχει κάνει ό,τι ήταν δυνατό και ότι η πολιτική στήριξη θα είναι καθοριστική.
• FedEx: Η εταιρεία εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις υποδομές και τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τουρκίας, με ιδιαίτερη αναφορά στο νέο αεροδρόμιο.
• JPMorgan: Η αμερικανική τράπεζα δήλωσε ότι είναι αποφασισμένη να διευρύνει τις επενδύσεις της στην Τουρκία, ιδιαίτερα στον τομέα των συστημάτων πληρωμών.
• GE Aerospace: Επιβεβαίωσε ότι διατηρεί στενές σχέσεις με την τουρκική αμυντική βιομηχανία και εξέφρασε τη βούλησή της να συνεχίσει τις συνεργασίες.
• RTX: Δήλωσε επίσης αποφασισμένη να επεκτείνει τις δραστηριότητές της στην Τουρκία.
• US Exim: Αναφέρθηκε ότι διαθέτει 115 δισ. δολάρια σε αδιάθετους πόρους και ότι υπάρχει βούληση να συμμετάσχουν από κοινού τουρκικές και αμερικανικές εταιρείες σε έργα και συμφωνίες σε τρίτες χώρες.
• Merck: Η εταιρεία εμφανίζεται πρόθυμη να ενισχύσει τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης στην τουρκική φαρμακευτική αγορά.

Παράλληλα, σε ξεχωριστή συνάντηση του υπουργού Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ με επενδυτές άμεσων ξένων επενδύσεων, αναφέρθηκε ότι η Excalibur εξετάζει συνεργασίες, κυρίως στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών.

«Χρειάζεται ανταγωνισμός για την εμπιστοσύνη»

Ο Ολπάκ, παρουσιάζοντας τη δική του εκτίμηση για το επενδυτικό περιβάλλον, υπογράμμισε ότι η εμπιστοσύνη αποκτά πλέον κεντρικό ρόλο τόσο στις επιχειρηματικές σχέσεις όσο και στη διπλωματία. «Πλέον, τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στη διπλωματία, χρειάζεται ανταγωνισμός για την εμπιστοσύνη. Μέχρι σήμερα υπήρχε πάντα ανταγωνισμός στον επιχειρηματικό κόσμο. Όμως η εμπιστοσύνη ως πεδίο ανταγωνισμού είναι μια νέα έννοια για τα κράτη και τον επιχειρηματικό κόσμο», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να οικοδομηθεί γρήγορα. Όταν όμως εδραιωθεί, μπορεί να οδηγήσει σε συνεργασίες μεγάλης διάρκειας. «Είναι ένα σημαντικό ζήτημα στις νέες παραμέτρους της εποχής. Η προβλεψιμότητα έχει μεγάλη αξία. Η προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων είναι πολύ σημαντική», ανέφερε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι θα πρέπει να εξεταστεί και η αναθεώρηση του υφιστάμενου μηχανισμού διαιτησίας στην Τουρκία. «Πρέπει επίσης να δούμε πώς μπορούμε να αναθεωρήσουμε τον υφιστάμενο μηχανισμό διαιτησίας στην Τουρκία. Δεν θα πρέπει να υπάρχει αναδρομική εφαρμογή του νόμου», τόνισε.

Και κατέληξε αναφερόμενος στη διεθνή θέση του Τούρκου προέδρου: «Σε ό,τι αφορά τη διεθνή αναγνώριση, η θέση του προέδρου της Δημοκρατίας βρίσκεται σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Αυτό πρέπει να καθοριστεί μέσω των σχετικών ρυθμίσεων και να ενταχθεί στο σύστημα».

Αυτό είναι το παράδοξο που βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας έκθεσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), με τίτλο «Ένας ξένος εντός: Το παράδοξο της σχέσης Ευρώπης–Τουρκίας», των Aslı Aydıntaşbaş και Evren Balta, η οποία δημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Η έκθεση περιγράφει την Τουρκία ως έναν «ενσωματωμένο ξένο»: μια μεσαία δύναμη που επιδιώκει στρατηγική αυτονομία, όχι εγκαταλείποντας το δυτικό σύστημα, αλλά αξιοποιώντας τη θέση της μέσα σε αυτό.

Κατά τους δύο συγγραφείς, η Άγκυρα δεν επιλέγει πλέον ανάμεσα στη Δύση και στους άλλους πόλους ισχύος. Αντίθετα, επιδιώκει να διατηρεί σχέσεις με διαφορετικά κέντρα ισχύος ταυτόχρονα, ώστε καμία από αυτές τις σχέσεις να μην καταστεί αναντικατάστατη. Η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει σχέσεις με τη Ρωσία, τον Κόλπο και τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο.

Από την ένταξη στη «διαχειριζόμενη αλληλεξάρτηση»

Η αλλαγή είναι σημαντική. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το κυρίαρχο ευρωπαϊκό αφήγημα ήταν ότι η Τουρκία μπορούσε να μεταμορφωθεί μέσω της διαδικασίας ένταξης. Οι μεταρρυθμίσεις, η δημοκρατική προσαρμογή και η οικονομική σύγκλιση θεωρούνταν μέρος μιας διαδικασίας που θα οδηγούσε σταδιακά την Τουρκία στην Ευρώπη. Σήμερα, σύμφωνα με τους Aydıntaşbaş και Balta, αυτή η υπόθεση δεν είναι πλέον ρεαλιστική.

Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό παίκτη, με στρατιωτική παρουσία εκτός συνόρων, αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, ισχυρή γεωγραφική θέση και δυνατότητα επικοινωνίας με χώρες και παράγοντες στους οποίους η Ευρώπη δεν έχει πάντα εύκολη πρόσβαση. Την ίδια στιγμή, όμως, εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη Δύση: από το ΝΑΤΟ για την ασφάλειά της, από την Ευρώπη ως βασική αγορά των εξαγωγών της και από δυτικές τεχνολογίες και κεφάλαια.

Η έκθεση, επομένως, προτείνει στην Ευρώπη να πάψει να προσπαθεί να «μεταμορφώσει» την Τουρκία και να αξιοποιήσει αυτή την αλληλεξάρτηση. Το πεδίο συνεργασίας είναι ευρύ: άμυνα, περιφερειακή ασφάλεια, μεταναστευτικό, εμπορικές διαδρομές προς τη Μέση Ανατολή, Τελωνειακή Ένωση και θαλάσσια ασφάλεια.

Η κριτική του Koru

Σε αυτό το σημείο παρεμβαίνει ο Τούρκος αναλυτής Selim Koru, ο οποίος βλέπει στη νέα έκθεση μια αλλαγή προσέγγισης, αλλά και μια συνέχεια της παλαιότερης ευρωπαϊκής πολιτικής. Ο Koru θεωρεί σημαντικό το γεγονός ότι οι συγγραφείς της έκθεσης αναγνωρίζουν πως η ευρωπαϊκή πολιτική που βασιζόταν στην προοπτική μετασχηματισμού της Τουρκίας δεν έχει αποδώσει και ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να ακολουθεί τον δικό της δρόμο.

Ωστόσο, εντοπίζει μια αντίφαση: ενώ η έκθεση εισηγείται την εγκατάλειψη του στόχου της «μεταμόρφωσης» της Τουρκίας και τη μετάβαση σε επιμέρους συμφωνίες, παράλληλα προτείνει να συνδέεται η πρόσβαση της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα με συγκεκριμένες πολιτικές προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο και την πρόοδο στο Κυπριακό. Για τον Koru, πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα εκδοχή της παλιάς πολιτικής των όρων και των ανταλλαγμάτων. Η διαφορά είναι ότι πλέον δεν αφορά έναν συνολικό μετασχηματισμό της Τουρκίας, αλλά επιμέρους συμφωνίες: η Ευρώπη προσφέρει πρόσβαση, χρηματοδότηση ή συνεργασία και η Άγκυρα καλείται να κάνει συγκεκριμένα βήματα.

«Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία»

Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται, σύμφωνα με τον Koru, μια νέα πραγματικότητα. Η τουρκική γεωγραφία, η αμυντική της βιομηχανία, η στρατιωτική της ισχύς, η θέση της απέναντι στη Ρωσία, η πρόσβαση στη Μέση Ανατολή και η δυνατότητά της να λειτουργεί ως δίαυλος με διαφορετικούς περιφερειακούς παράγοντες έχουν αυξήσει τη στρατηγική της σημασία για την Ευρώπη.

Η ίδια η έκθεση του ECFR επισημαίνει ότι η οικονομία, ο ιδιωτικός τομέας, η αμυντική βιομηχανία και η κοινωνία της Τουρκίας παραμένουν βαθιά συνδεδεμένα με τη Δύση, ιδιαίτερα με την Ευρώπη. Η ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί το οικονομικό «κέντρο βάρους» της Τουρκίας, ενώ η Τελωνειακή Ένωση, που ισχύει από το 1996, έχει δημιουργήσει πολύ βαθύτερη οικονομική διασύνδεση από μια απλή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Ταυτόχρονα, όμως, η Τουρκία έχει αποκτήσει δικά της εργαλεία ισχύος. Αυτό ακριβώς είναι το παράδοξο που περιγράφει το ECFR: η Τουρκία δεν απομακρύνεται από τη Δύση, αλλά ούτε επιστρέφει σε μια σχέση στρατηγικής ευθυγράμμισης μαζί της.

Η Τελωνειακή Ένωση, η άμυνα και η Ανατολική Μεσόγειος

Η ένταξη της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος. Η έκθεση υποστηρίζει ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας από τις νέες ευρωπαϊκές αμυντικές δομές θα ήταν αντιπαραγωγικός, καθώς η Ευρώπη επανεξοπλίζεται και η Τουρκία διαθέτει σημαντικές παραγωγικές και τεχνολογικές δυνατότητες στον αμυντικό τομέα.

Ωστόσο, Ελλάδα και Κύπρος αντιμετωπίζουν το ζήτημα μέσα από το πρίσμα των δικών τους διαφορών ασφαλείας με την Άγκυρα. Το ECFR αναγνωρίζει ότι οι εκκρεμότητες στην Ανατολική Μεσόγειο περιορίζουν την ικανότητα της Ευρώπης να ενσωματώσει βαθύτερα την Τουρκία στην υπό διαμόρφωση αμυντική αρχιτεκτονική της. Η πρόταση των συγγραφέων είναι μια πιο ευέλικτη προσέγγιση: συνεργασία ανά πρόγραμμα, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εγγυήσεις και δυνατότητα αναστροφής των συμφωνιών.

Ευρώπη-Τουρκία: Τρεις δεκαετίες μετά, η ίδια συζήτηση;

Εδώ βρίσκεται και το βασικό επιχείρημα του Koru. Από τις αισιόδοξες εκθέσεις των αρχών της δεκαετίας του 2000, όταν η Τουρκία παρουσιαζόταν ως χώρα που μπορούσε να μετασχηματιστεί μέσω της ευρωπαϊκής προοπτικής, μέχρι τις σημερινές προτάσεις για συνεργασία στην άμυνα, το εμπόριο και την ασφάλεια, η εικόνα της Τουρκίας έχει αλλάξει δραματικά. Αυτό που, σύμφωνα με τον Koru, δεν έχει αλλάξει είναι η ευρωπαϊκή ανάγκη να διατηρεί κάποιον μηχανισμό επιρροής πάνω στην Άγκυρα.

Η παλιά λογική των «καρότων και μαστιγίων» έχει μετατραπεί σε κάτι πιο περιορισμένο και τεχνοκρατικό: συμφωνίες, πρόσβαση σε προγράμματα, χρηματοδότηση, θεωρήσεις, αμυντική συνεργασία και εμπορικά ανταλλάγματα. Ο Koru αντιμετωπίζει αυτή την εξέλιξη με έντονη ειρωνεία, περιγράφοντας τη νέα προσέγγιση ως ένα είδος «κυβερνο-ζόμπι» της παλιάς ευρωπαϊκής πολιτικής: νέα γλώσσα και νέες προτάσεις, αλλά με την ίδια βασική ιδέα να επιβιώνει από κάτω.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι πλέον αν η Τουρκία θα «μεταμορφωθεί» ώστε να γίνει ευρωπαϊκή. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς Ευρώπη και Τουρκία θα διαχειριστούν μια σχέση στην οποία η μία πλευρά χρειάζεται την άλλη, χωρίς καμία από τις δύο να είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει τη στρατηγική της αυτονομία. Και αυτό, ίσως, είναι το νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Άγκυρας–Βρυξελλών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, συνοδευόμενος από την πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ, αντάλλαξε χειραψία με τον ομόλογό του, που ταξίδεψε με τη σύζυγό του Πενγκ Λιγιουάν· τα ζευγάρια βάδισαν πλάι-πλάι, με προπορευόμενους τους δυο αρχηγούς κρατών, στον κόκκινο διάδρομο για τη σύντομη τελετή υποδοχής, που συμπεριέλαβε υπέρπτηση στρατιωτικών αεροσκαφών, ιδίως σχηματισμού βομβαρδιστικών B-1 και καταδιωκτικών F-22 — υπερθέαμα από αυτά στα οποία αρέσκεται ο ρεπουμπλικάνος. Κατόπιν αναχώρησαν ο καθένας χωριστά. Οι ηγέτες θα βρεθούν αργότερα στον Λευκό Οίκο, όπου προγραμματίζεται νέα τελετή υποδοχές με στρατιωτικές τιμές. Ωστόσο, πιθανόν ο κυριότερος σκοπός της συνάντησης έχει επιτευχθεί ήδη.

«Συμφωνήσαμε σήμερα (σ.σ. χθες Τετάρτη) να παρατείνουμε (…) την οικονομική αποκλιμάκωση ανάμεσα στις δυο χώρες μας, που επρόκειτο να λάβει τέλος τη 10η Νοεμβρίου (…) ώστε να έχουμε περισσότερο χρόνο για να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε στο οικονομικό επίπεδο», εξήγησε ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στο Fox News. Η εμπορική ανακωχή πλέον προβλέπεται να τελειώσει τη 10η Ιανουαρίου 2027 Οι δυο υπερδυνάμεις αποφάσισαν τον Οκτώβριο του 2025 να αναστείλουν την ανταλλαγή ομοβροντιών τελωνειακών δασμών και περιοριστικών για το εμπόριο μέτρων που κλόνισαν την παγκόσμια οικονομία.

Πέρα από το διμερείς εμπορικές σχέσεις, τους τελωνειακούς δασμούς, τις κινεζικές σπάνιες γαίες, τη συνάντηση αναμένεται να απασχολήσουν τα ζητήματα ασφαλείας που εγείρονται εξαιτίας της προόδου της τεχνητής νοημοσύνης και ακανθώδεις υποθέσεις, πάνω απ’ όλα διεθνείς ένοπλες συρράξεις, ανάμεσά τους αυτές των ΗΠΑ και του Ιράν –το Πεκίνο είναι ο σημαντικότερος οικονομικός σύμμαχος της Τεχεράνης– και της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Κι ακόμη, το ζήτημα της αμερικανικής υποστήριξης στην Ταϊβάν.

Ανάμεσα στις πιο πομπώδεις εκδηλώσεις επ’ ευκαιρία της επίσκεψης θα είναι στρατιωτική παρέλαση. Θα παρατεθεί εξάλλου επίσημο δείπνο στον κινέζο πρόεδρο Σι από τον αμερικανό ομόλογό του Τραμπ, στο οποίο έχουν προσκληθεί κορυφαία στελέχη πολυεθνικών εταιρειών (ανάμεσά τους ο επικεφαλής της OpenAI Σαμ Όλτμαν, ο επικεφαλής της Nvidia Τζενσέν Χουάνγκ, ο επικεφαλής των Tesla, X και Space X Ίλον Μασκ…).

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του κ. Σι στις ΗΠΑ από το 2023 –όταν πήγε στην Καλιφόρνια για τη σύνοδο της APEC, όπου συναντήθηκε με τον προκάτοχο του κ. Τραμπ στην προεδρία, τον Τζο Μπάιντεν– και την πρώτη στον Λευκό Οίκο έπειτα από σχεδόν δέκα χρόνια. Θα είναι η τρίτη απευθείας συνάντησή του με τον κ. Τραμπ αφότου επέστρεψε την προεδρία. Πιθανόν θα βρεθούν άλλες δυο φορές μέσα στη χρονιά: στις συνόδους της APEC στην Κίνα και της G20 στη Φλόριντα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ τον είχε προσκαλέσει να επισκεφτεί τον Λευκό Οίκο κατά τη διάρκεια της, επίσης θεαματικής, επίσκεψής του στο Πεκίνο τον Μάιο. Η συμφωνία που υπογράφτηκε προχθές Τρίτη ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Δανία και τη Γροιλανδία για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί της Αρκτικής ενδέχεται να ρίξει σκιά στις συνομιλίες.

Η κυβέρνηση Τραμπ δικαιολογεί την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην πελώρια νήσο επικαλούμενη «εθνικά συμφέροντα» των ΗΠΑ και υποστηρίζοντας ότι αντίπαλοι της Ουάσιγκτον, όπως η Ρωσία και η Κίνα, θα ήθελαν να «την ελέγξουν» και η Κοπεγχάγη αδυνατούσε να αποτρέψει κάτι τέτοιο.

Επίσης, όταν τον ίδιο μήνα οι καταναλωτές αγόραζαν από το ράφι φρούτα μειωμένα κατά 9,4%  σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, οι αντίστοιχες απολαβές ή έσοδα (εκροές) των γεωργών από την παραγωγή τους στο χωράφι ήταν μειωμένα κατά 24,6%.

Η γενική εικόνα  που προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την κατάσταση της ελληνικής γεωργίας και κτηνοτροφίας τον περασμένο Ιούλιο (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα) είναι απογοητευτική και προοιονίζεται ακόμα ζοφερότερο το αύριο του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας.

Διότι έτσι όπως εξελίσσονται οι λογαριασμοί στον χώρο της γεωργίας σε λίγο το κράτος θα περιοριστεί στις επιχορηγήσεις που πρότεινε ο κ. Ανδρουλάκης μόνο προς τους καφετζήδες στα περισσότερα πιά ελληνικά χωριά, όπου μόνο τις Κυριακές μετά τη λειτουργία (αν υπάρχει και παπάς) μαζεύονται τρεις- τέσσερις γέροι για καφέ!

Μοσχάρι: Από τις στάνες πανάκριβο στο ράφι!

Τα στοιχεία του πίνακα είναι εύγλωττα και οι διαπιστώσεις μελαγχολικές: Πρώτον, τα έσοδα από τη φυτική παραγωγή γενικώς παρουσιάζουν μείωση κατά 9,9%, έναντι μείωσης κατά 2,1%  τον αντίστοιχο μήνα του 2025, με ρεκόρ τα φρούτα (-24,6%) και τα κτηνοτροφικά φυτά. Δεύτερον, τα έσοδα από τη ζωική παραγωγή παρουσιάζουν αύξηση κατά 3,3%, έναντι 3,8% τον αντίστοιχο μήνα του 2025, αλλά οι επιβαρύνσεις των καταναλωτών στα ράφια είναι καταθλιπτικές, όπως προαναφέρθηκε.

Τρίτον, η εικόνα στο σκέλος των δαπανών και των συντελεστών παραγωγής είναι ακόμα ζοφερότερη. Οι δαπάνες γενικώς παρουσιάζουν αύξηση κατά 4,7% (έναντι -1,5% τον αντίστοιχο μήνα του 2025) με κυρίαρχα τα αναλώσιμα (5,9%) και με την ενέργεια (12,4%), τα λιπάσματα 11,3% και τα κτηνιατρικά φάρμακα (3,1%) να “ξεραίνουν” το χωράφι και να “γκρεμίζουν” τη στάνη. Σε όλα αυτά προστίθεται και η υπερδιπλάσια του πληθωρισμού αύξηση των ημερομισθίων (κατά 7,6%).

Το ειδικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι εφιαλτικό για οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα και ιδιαίτερα τη γεωργοκτηνοτροφική που αναπτύσσεται σε μια συνεχώς ερημούμενη ελληνική περιφέρεια: Για να μην ήταν αρνητικός ο γεωργοκτηνοτροφικός λογαριασμός (δεν λέμε πλεονασματικός), δηλαδή να καλυπτόταν το κόστος παραγωγής (εισροές) που αυξάνεται κατά  4,7% , θα έπρεπε  οι απολαβές (εκροές) να αυξάνονται τουλάχιστον κατά 8,4 κι όχι να μειώνονται κατά… -8,4%!

Μερικές διευκρινίσεις: Οι απολαβές ή έσοδα (“εκροές” επιστημονικώς) είναι  οι τιμές διάθεσης των προϊόντων από τους παραγωγούς (χωρίς επιδοτήσεις) και θεωρούνται ως τιμές παραγωγού, χωρίς να περιλαμβάνουν ΦΠΑ, μεταφορικά έξοδα και διάφορες κρατήσεις υπέρ τρίτων. Οι δαπάνες είναι οι τιμές που καταβάλλουν οι παραγωγοί όταν αγοράζουν προϊόντα και υπηρεσίες για τη γεωργική-κτηνοτροφική παραγωγή και είναι απαλλαγμένες από ΦΠΑ και μεταφορικά έξοδα.