Οι παρακάτω παράγοντες περιγράφουν τις βασικές μεταβολές που συμβαίνουν στο Σώμα και τη Φυσιολογία των Εφήβων στη διάρκεια αυτής της περιόδου:

• Σεξουαλική Ανάπτυξη: η εφηβεία συνδέεται με την ενεργοποίηση κέντρων του υποθαλάμου που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ορμονών φύλου και την ανάπτυξη δευτερευόντων χαρακτηριστικών.
• Σωματική Αύξηση: Οι σωματικές μεταβολές που χαρακτηρίζουν την εφηβεία καθορίζονται από την ενεργοποίηση του ενδοκρινικού συστήματος και περιλαμβάνουν την περίοδο της ταχείας σωματικής αύξησης, την αύξηση της μυϊκής μάζας, τις αλλαγές στη σύσταση του σώματος και τη σκελετική ωρίμανση.
• Ύψος: μπορεί να αυξήσει το ανάστημά του αρκετά εκατοστά σε μικρό χρονικό διάστημα έως και 8-9 cm το χρόνο ενώ η αύξηση του ύψους επιβραδύνεται στα κορίτσια με την εμμηναρχή, καθώς μετά από αυτήν προβλέπεται μια επιπλέον αύξηση 5-7 cm. Συνολικά οι έφηβοι θα αυξήσουν το ύψος τους κατά 25% του τελικού ύψους που θα έχουν ως ενήλικες.
• Βάρος και σύσταση σώματος: στα αγόρια, η αύξηση των ανδρογόνων, κυρίως της τεστοστερόνης, οδηγεί σε αύξηση της μυϊκής μάζας και της οστικής πυκνότητας, γεγονός που μπορεί να συνοδεύεται από σημαντική αύξηση βάρους, χωρίς αυτό να αποτελεί ένδειξη λιπώδους ιστού. Στα κορίτσια, η δράση των οιστρογόνων σχετίζεται με τη φυσιολογική αύξηση του λιπώδους ιστού, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως οι γοφοί και οι μηροί, στοιχείο απαραίτητο για τη σωματική ωρίμανση και τη μελλοντική αναπαραγωγική ικανότητα.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι αλλαγές στο βάρος και στη σύσταση σώματος σε αυτή τη φάση δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα μεταβολές στη συνολική υγεία, καθώς σχετίζονται με τη φυσιολογική πορεία ανάπτυξης. Η αξιολόγηση του βάρους στους εφήβους θα πρέπει να γίνεται πάντα σε συνάρτηση με την ηλικία, το φύλο και τα πρότυπα ανάπτυξης, όπως αυτά ορίζονται από διεθνείς οργανισμούς (π.χ. WHO Growth Charts).

Άλλες σωματικές και φυσιολογικές μεταβολές: η μέση αρτηριακή πίεση αυξάνει σταδιακά κατά τη διάρκεια της εφηβείας ανάλογα με το φύλο, την ηλικία και το ύψος. Επίσης έχουμε αύξηση του όγκου των ερυθρών αιμοσφαιρίων και του αιματοκρίτη.

Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη: οι σωματικές και νοητικές μεταβολές συνδυάζονται με αλλαγές που συμβαίνουν στον ψυχικό κόσμο των εφήβων και στη συμπεριφορά τους. Ορισμένα από τα φυσιολογικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά των εφήβων είναι η συναισθηματική αστάθεια, οι συχνές συναισθηματικές αλλαγές, οι μεγάλες και θεαματικές αλλαγές ως προς τα ενδιαφέροντα τους. Παράλληλα ο έφηβος αρχίζει να αυτονομείται και να ανεξαρτητοποιείται από την οικογένεια, θέλει να περνά πολλές ώρες μακριά από αυτή και να αμφισβητεί τις αρχές και τις αξίες της.

Ενεργειακές & θρεπτικές ανάγκες των εφήβων

Απαιτήσεις σε ενέργεια: οι ενεργειακές ανάγκες των εφήβων διαφέρουν σε πολύ μεγάλο βαθμό από άτομο σε άτομο, λόγω των ιδιαίτερων ρυθμών ανάπτυξης και λόγω των μεγάλων διακυμάνσεων στη σωματική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση του ισοζυγίου ενέργειας καθώς διαταραχές αυτού για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό ή και παχυσαρκία.

Πρωτεΐνες: Σύμφωνα με τις συστάσεις, οι έφηβοι χρειάζονται περίπου 0,85 έως 1 γραμμάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 46-53 γραμμάρια την ημέρα για τα κορίτσια και 52-59 γραμμάρια για τα αγόρια. Οι ανάγκες αυτές μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες για όσους αθλούνται εντατικά ή βρίσκονται σε φάση ταχείας ανάπτυξης.

Λιπίδια: Οργανισμοί και επιστημονικές εταιρείες προτείνουν τα λιπίδια να καλύπτουν το 30-40% της συνολικής ημερήσιας προσλαμβανόμενης ενέργειας, με τα κορεσμένα λιπίδια (ειδικά τα C12, C14 μυριστικό οξύ, C16 παλμιτικό οξύ) να καλύπτουν λιγότερο από το 10% της ενέργειας, ενώ η συνολική ημερήσια πρόσληψης της χοληστερόλης να μην ξεπερνά τα 300 mg.

Βιταμίνη D: Η βιταμίνη D παίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη των οστών και τη διατήρηση της υγείας του ανοσοποιητικού συστήματος κατά την εφηβεία. Σύμφωνα με τις συστάσεις οι έφηβοι χρειάζονται περίπου 600 διεθνείς μονάδες (IU) βιταμίνης D ημερησίως, ποσότητα που μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την έκθεση στον ήλιο και τη διατροφή. Σε περιπτώσεις περιορισμένης ηλιοφάνειας ή αυξημένων αναγκών, η πρόσληψη μπορεί να αυξηθεί με τη βοήθεια συμπληρωμάτων. Η βιταμίνη D βρίσκεται κυρίως σε λιπαρά ψάρια, εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά.

Ασβέστιο: Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων(EFSA) προτείνουν για τους εφήβους ηλικίας 11-17 ετών τα 1150 mg ασβεστίου, ενώ ως Μέση Απαίτηση τα 960 mg. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο έφηβος πρέπει να καταναλώνει τουλάχιστον 3 μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα (1 μερίδα = 1 ποτήρι γάλα ή 1 κεσεδάκι γιαούρτι ή 1 φέτα (30 γρ) τυρί).

Σίδηρος: Για να καλυφθούν οι φυσιολογικές απαιτήσεις σε σίδηρο, η πρόταση της EFSAγια τα έφηβα αγόρια 12-17 ετών είναι τα 10 mgμε Μέση Απαίτηση τα 8 mg, ενώ για τα έφηβα κορίτσια 13 και 7 mgσιδήρουαντίστοιχα. Μειωμένη πρόσληψη σιδήρου από την τροφή, σε συνδυασμό με αυξημένες απώλειες, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σιδηροπενικής αναιμίας.

Συχνά Διατροφικά Λάθη και Παραλείψεις

Η διατροφή των εφήβων συχνά υπονομεύεται από λανθασμένες συνήθειες και παραλείψεις, ανάμεσά τους:

• Κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων (fast food, chips, σοκολάτες, αναψυκτικά).
• Χρήση διατροφών αδυνατίσματος χωρίς την παρακολούθηση επαγγελματία.
• Κατάργηση του πρωινού, το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας, οδηγώντας σε ασταθή επίπεδα σακχάρου και αδυναμία συγκέντρωσης.
• Κακή ενυδάτωση, αφού αρκετά παιδιά δεν πίνουν αρκετό νερό. Χαμηλή πρόσληψη σε φρούτα, λαχανικά, φυτικές ίνες, σίδηρο και ασβέστιο.

Η οικογένεια και το σχολικό περιβάλλον παίζουν καθοριστικό ρόλο στην υιοθέτηση υγιών διατροφικών συνηθειών: Το πρότυπο και το παράδειγμα των ενηλίκων διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό το διατροφικό προφίλ των εφήβων. Κατά το κοινό φαγητό, τα μέλη μπορούν να προτιμούν υγιεινές επιλογές, προσανατολίζοντας τα παιδιά σε πιο συνετές διατροφικές συνήθειες. Στο σχολείο, το κυλικείο μπορεί να προσανατολίσει τους μαθητές σε υγιεινές προτάσεις (φρούτα, τοστ ολικής, φυσικούς χυμούς) ενώ μέσω ομιλιών μπορεί να ενημερώσει τους νέους σχετικά με την αξία μιας υγιεινής διατροφής. Η συνεργασία σχολείου-οικογένειας μπορεί να δημιουργήσει μία θετική διατροφική κουλτούρα, προσανατολίζοντας τους εφήβους σε πιο υγιείς επιλογές.

Δίαιτες και Εικόνα Σώματος

Η ενασχόληση με δίαιτες αδυνατίσματος εμφανίζεται στην εφηβεία με μεγαλύτερη συχνότητα από οποιαδήποτε ηλικία. Καθώς οι κοινωνίες δίνουν έμφαση και προωθούν ως πρότυπο το αδύνατο σώμα, ασκούν πίεση στους έφηβους, κυρίως μέσα από τη μόδα και τη διαφήμιση, να συμβαδίζουν με τα σωματικά πρότυπα της κοινωνίας. Αυτές οι κοινωνικές πιέσεις για αδύνατο σώμα, μαζί με άλλους παράγοντες επηρεάζουν τη διαιτητική συμπεριφορά των εφήβων. Οι φίλοι, η οικογένεια και κυρίως οι μητέρες, επηρεάζουν σημαντικά την εικόνα σώματος νεαρών εφήβων και κατ’ επέκταση τη δυσαρέσκεια τους για το βάρος ή το σχήμα του σώματος, που εμφανίζεται συχνά στην ηλικία αυτή.

Συχνή μέθοδος αδυνατίσματος των εφήβων είναι η κατάργηση από το διαιτολόγιο συγκεκριμένων τροφίμων ή και παράλειψη γευμάτων, ενώ αρκετά συχνά εφαρμόζουν δίαιτες-αστραπή, ή απέχουν για μικρά χρονικά διαστήματα εντελώς από το φαγητό. Η μακροχρόνια εφαρμογή μη ορθολογικών διαιτών και άλλων πρακτικών αδυνατίσματος, η οποία συνήθως συνοδεύει το φόβο του πάχους, μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία πχ ανωμαλίες στην εμμηνορρυσία, επιπτώσεις στη φυσιολογική ανάπτυξη των οστών, ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά.

Η ενίσχυση της υγιούς διατροφικής συμπεριφοράς των εφήβων βασίζεται σε συνδυασμό εκπαίδευσης, υποστήριξης και κατάλληλου περιβάλλοντος. Πιο συγκεκριμένα:

Εκπαίδευση και ενημέρωση: Παροχή απλών και κατανοητών πληροφοριών για τη σημασία μιας ισορροπημένης διατροφής και των θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται ο οργανισμός στην εφηβεία.

Οικογενειακό παράδειγμα: Οι γονείς και οι οικείοι παίζουν σημαντικό ρόλο προάγοντας υγιεινές διατροφικές συνήθειες μέσα στο σπίτι, με κοινά γεύματα και υγιεινές επιλογές.

Πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα: Δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι έφηβοι έχουν εύκολη πρόσβαση σε φρέσκα φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και άλλες θρεπτικές τροφές.

Ανάπτυξη αυτονομίας: Ενθάρρυνση των εφήβων να συμμετέχουν στον προγραμματισμό και την επιλογή των γευμάτων τους, ώστε να αναπτύξουν θετική σχέση με το φαγητό.

Μείωση της επίδρασης διαφήμισης και πρόχειρου φαγητού: Ευαισθητοποίηση σχετικά με τις παγίδες των επεξεργασμένων τροφίμων και της υπερβολικής κατανάλωσης γλυκών ή αλμυρών σνακ.

Συνολικά, η υγιής διατροφική συμπεριφορά καλλιεργείται μέσα από υποστηρικτικά οικογενειακά, σχολικά και κοινωνικά πλαίσια, που βοηθούν τους εφήβους να κάνουν συνειδητές και βιώσιμες επιλογές.

Η εφηβεία αποτελεί μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη διαμόρφωση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, που επηρεάζουν άμεσα τη σωματική ανάπτυξη, τη λειτουργία του οργανισμού και τη μελλοντική υγεία. Η σωστή κάλυψη των αυξημένων θρεπτικών αναγκών, σε συνδυασμό με την ψυχολογική στήριξη και τη δημιουργία θετικού περιβάλλοντος από την οικογένεια και το σχολείο, συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση ισορροπημένης διατροφικής συμπεριφοράς. Είναι σημαντικό οι έφηβοι να ενημερώνονται έγκυρα, να ενισχύεται η αυτονομία τους και να αποφεύγονται ακραίες διαιτητικές πρακτικές, ώστε να υποστηρίζεται όχι μόνο η σωματική ανάπτυξη αλλά και η γενικότερη ευεξία τους.

Η Ιουλία-Μαρία Πρίγκου είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος-καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
Σε συνεργασία με το medNutrition

Ο Μιχάλης Κατρίνης θέτει ερωτήματα για τη διαδικασία έγκρισης, τους αρμόδιους εθνικούς φορείς, τον συντονισμό και το αντικείμενο που έχει αναλάβει ή διεκδικεί η χώρα ανά έργο.

Για τη βιομηχανική συμμετοχή, ερωτά ποιοι φορείς και επιχειρήσεις έχουν συμβάλει στον σχεδιασμό, ποιες εταιρείες έχουν επιλεγεί ή προταθεί, με ποια διαδικασία και κριτήρια και αν θα υπάρξει ανοικτή πρόσκληση ενδιαφέροντος με ισότιμη πρόσβαση.

Ο βουλευτής θέτει επίσης το ζήτημα της ουσιαστικής ανάπτυξης της εγχώριας παραγωγής, ώστε η συμμετοχή να μην περιοριστεί σε αγορές έτοιμων συστημάτων. Τα ερωτήματά του αναφέρονται στο ύψος της ευρωπαϊκής και εθνικής χρηματοδότησης, την ύπαρξη στόχων για προστιθέμενη αξία, τεχνογνωσία, δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και το χρονοδιάγραμμα αποφάσεων, συμβάσεων και χρηματοδοτήσεων και έγκαιρης ενημέρωσης της βιομηχανίας.

Με την αίτηση κατάθεσης εγγράφων ζητά να κατατεθούν, στο βαθμό που δεν εμπίπτουν σε διαβαθμισμένες πληροφορίες, τα στοιχεία που αφορούν τους φακέλους συμμετοχής, τις εγκριτικές αποφάσεις, τους καταλόγους ελληνικών φορέων και επιχειρήσεων, τους προϋπολογισμούς, τη χρηματοδότηση και τις διαδικασίες επιλογής εταίρων, εξαιρουμένων των διαβαθμισμένων πληροφοριών.

Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Πατούλης είχε προ ημερών απαντήσει για την συγκεκριμένη υπόθεση και τις αναφορές για εμπλοκή του σε δύο δομές στη Θεσσαλονίκη, κάνοντας λόγο για «συστηματική διαστρέβλωση της επαγγελματικής μου δραστηριότητας, μέσα από ανακριβείς και δυσφημιστικές αναφορές, με στόχο τη δημιουργία εσφαλμένων εντυπώσεων και την πολιτική εκμετάλλευση της απώλειας ενός συμπολίτη μας».

Τα πρώτα αποτελέσματα του MedWatch

Την ίδια ώρα, «φρένο» στην παράνομη δραστηριότητα θεραπειών αναγεννητικής ιατρικής φαίνεται πως μπαίνει με τους σαρωτικούς ελέγχους που κάνει το ψηφιακό εργαλείο Medwatch τις τελευταίες δέκα ημέρες, μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε μηχάνημα πλασμαφαίρεσης στο ιατρείο της Καρνεάδου.

Ο υπουργός Υγείας, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε σήμερα το μεσημέρι, παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα των ελέγχων από το Medwatch.

Σύμφωνα με όσα είπε, από την ημέρα που ξεκίνησε τη λειτουργία του το νέο εργαλείο, οι διαδικτυακές διαφημίσεις για διάφορες ιατρικές πράξεις έχουν μειωθεί κατά 91%. Συγκεκριμένα, από 141 διαφημίσεις που «ψάρεψε» το εργαλείο πριν από περίπου 10 ημέρες, χθες ήταν μόλις 13. «Επίσης, τα “κόκκινα” ευρήματα βαίνουν διαρκώς μειούμενα. Άρα φαίνεται πως υπάρχει συμμόρφωση» σημείωσε ο κ. Γεωργιάδης.

Πηγή: protothema.gr. / in.gr / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ρώτησα και έμαθα, λοιπόν, πως ο Κουλκουδίνας έχει φαρμακείο στην Κατερίνη, αλλά σαν καταφερτζής νεοδημοκράτης έχει και επιχείρηση… ενοικίασης γιοτ, παρακαλώ!

Κονομημένος φαίνεται ο Κουλκουδίνας ένοιωσε την ανάγκη να δώσει συμβουλές σ’ εμάς τους… πλεμπαίους! Μας είπε, λοιπόν, πως εάν δεν έχουμε να πληρώσουμε 10 ευρώ το λίτρο τη βενζίνη να παίρνουμε το λεωφορείο!

Σε μία δήλωση δε που τον καθιστά υποψήφιο για Νόμπελ Οικονομίας, αποφάνθηκε ότι αφού δεν αυξήθηκε η κίνηση στα μέσα μαζικής μεταφορά, δεν υπάρχει κρίση!

Κι όταν πετάει μια π@π@ριά ένας γαλάζιος, μ’ ένα μυστήριο τρόπο φτιάχνει ρεύμα! Τρέχουν πίσω του κι άλλοι για να πετάξουν τη δική τους!

Έτσι, τη σκυτάλη πήρε ο Τσιάρας. Δεν του έφτανε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, είπε να μας κάνει και μάθημα! Μας μάλωσε, λοιπόν, ότι υπερκαταναλώνουμε!

Α ρε Τσιάρα, δεν ξέρω τι ψάρια πιάνεις σαν γιατρός, αλλά στο Δικαιοσύνης άφησες εποχή! Όσο για το Αγροτικής Ανάπτυξης και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ας ρωτήσουμε… τη Ρουμάνα εισαγγελέα!

Με λίγα λόγια, τί μας είπαν ο Καλκαδίνας και ο Τσιάρας; Ούτε λίγο ούτε πολύ μας είπαν ότι τα ευρώ τρέχουν από τα μπατζάκια μας και εμείς αντί να ανάβουμε λαμπάδα στον Κυριάκο σαν το μπόι του, γκρινιάζουμε!

Και επειδή όταν σκάνε δυο π@π@ριές πρέπει το κακό να τριτώσει, έσκασε μούρη και ο Θεοχάρης! Ναι ο ποταμίσιος που τώρα σε κάποιο υφυπουργείο τον έχει βολέψει ο Μητσοτάκης ο Β’.

Και επειδή η κάθε γαλάζια π@π@ριά είναι μεγαλύτερη από την προηγούμενη, ο Θεοχάρης, μας είπε ότι τα αντιπολιτευόμενα κόμματα είναι για τους κακομοίρηδες, και η ΝΔ του Κυριάκου για τους νοικοκύρηδες! Έτσι ακριβώς!

Μην πυροβολείτε το Χαρούλη ρε παιδιά! Χαζό παιδί χαρά γεμάτο που λέει και η παροιμία! Είχε ακούσει γνωστό αθλητικό παράγοντα, που είπε ότι οι φραγκάτοι και οι βολεμένοι να ψηφίζουν τον Κυριάκο, οι άλλοι να πάνε να γ@@@θούνε!

Και για να δείτε πόσο μεγάλο είναι το πολιτικό μέγεθος του ανδρός, όταν από το Μαξίμου τον άρχισαν στα μπινελίκια για τις π@π@ριές που λέει και διώχνει τα ψηφαλάκια, έτρεξε σα βρεγμένη γάτα να τα μαζέψει!

Ρε Κυριάκο αυτοί οι τύποι είναι… μεγαλείο! Πως το λέει η παροιμία: η π@@τ@να θέλει να κρυφτεί, αλλά η χαρά δεν την αφήνει!

Βάλτους μπροστάρηδες στην εκλογική καμπάνια και θα δεις ποσοστό που θα… τρίβεις τα μάτια σου!

Έτσι είδα και ξαναείδα την φετινή κινηματογραφική μεταφορά τού πασίγνωστου ρομαντικού μυθοπλάσματος τής Τζέιν Όστεν (1811), που είναι και το πρώτο της βιβλίο. Είχα δει βεβαίως το 1995 (πριν από 31 χρόνια) και την αντίστοιχη κινηματογραφική διασκευή τού Ανγκ Λι, με την Έμμα Τόμσον να κερδίζει τότε το Όσκαρ διασκευασμένου σεναρίου (και να πρωταγωνιστεί βεβαίως).

Σωστή διάρκεια, υπέροχη απεικόνιση τού φυσικού τοπίου, ψυχογραφικές πινελιές, υπνωτικός (ή μάλλον χαλαρωτικός-γαληνευτικός) αφηγηματικός ρυθμός, καταπληκτικές ερμηνείες στο όριο τού μαγικού ρεαλισμού, αληθοφανείς διαλόγους (σχεδόν σύγχρονους), με όλα τα στερεότυπα μιας μακρινής προβιομηχανικής εποχής, όπου το Λονδίνο παρουσιάζεται χιουμοριστικά σαν πόλη που βρωμούσε κι έζεχνε.

Η σκιαγράφηση των δευτερευόντων προσώπων με τεχνικές κλισέ των τωρινών κόμικ προσέδιδε μια επιπλέον διαχρονικότητα στο όλον κινηματογραφικό εγχείρημα, που σίγουρα θα γίνει δημοφιλές και θα σπάσει ταμεία, όσο κι εάν υπάρχουν εξηντάρηδες/εξηντάρισσες που προτιμούν ενδεχομένως να μείνουν με την ανάμνηση τής προ τριαντακονταετίας κινηματογραφικής μεταφοράς ενός «κλασικού» πλέον μυθιστορήματος. Jane Austen forever!!!!!!!

Μακάρι να κινούμασταν σήμερα μεταξύ Λογικής κι Ευαισθησίας και να αποφεύγαμε τα άκρα των ορμεφύτων που ενεργοποιούν μηχανισμούς συναγερμού στα ένστικτα…

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr

info: https://www.athinorama.gr/cinema/movie/logiki_kai_euaisthisia-10091401/

Ταινία: Λογική και Ευαισθησία / Sense and Sensibility

Ημερομηνία ταινίας: 2026
Έγχρωμη ταινία
Διάρκεια Ταινίας: 131′
2,5
Δραματική
Αγγλοαμερικανική

Υπόθεση Ταινίας: Στην Αγγλία της γεωργιανής εποχής ο εύπορος κύριος Ντάσγουντ πεθαίνει, αφήνοντας τη δεύτερη σύζυγό του και τις τρεις κόρες του χωρίς πόρους. Οι γυναίκες μετακομίζουν σε μια λιτή εξοχική κατοικία, όπου τα δυο μεγαλύτερα κορίτσια θα ζήσουν μια σειρά από ερωτικές περιπέτειες.

Σκηνοθεσία:
Τζόρτζια Όκλεϊ

Με τους:
Ντέιζι Έντγκαρ-Τζόουνς
Τζορτζ ΜακΚέι
Κατριόνα Μπάλφι
Έσμε Κριντ-Μάιλς

Αυτή η παρέμβαση της κ. Ολγκίν θα μπορούσε να θεωρηθεί πως χάλασε το αφήγημα του τέως Προέδρου του ΔΗΣΥ. Κι αυτό γιατί στην εξαγγελία του σημείωνε πως «το παράθυρο ελπίδας για το Κυπριακό παρέμεινε δυστυχώς κλειστό…» Και γιατί έμεινε κλειστό; Επειδή «η ηγεσία της χώρας προτίμησε την πεπατημένη». Δηλαδή, δεν σημειώθηκε πρόοδος, δεν ξεκίνησε διαδικασία, επειδή δεν ακούει (;) η ηγεσία, άρα αυτή ευθύνεται. Το γιατί ευθύνεται η ηγεσία και όχι η κατοχική πλευρά είναι ένα άλλο θέμα, που δεν είναι της παρούσης.

Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας έγινε πρόωρα με στόχο να… ριγάρει το γήπεδο. Από ποδόσφαιρο γνωρίζει καθώς υπήρξε και Πρόεδρος του ιστορικού “Ευαγόρα”. Μπορεί να πιάσει, όμως, η κίνηση Αβέρωφ, να τον στηρίξει ο ΔΗΣΥ για να μην ζήσει στιγμές του 2023; Προφανώς και δεν μπορεί να αντέξει ο Συναγερμός ένα δεύτερο 2023, όμως, η “υιοθέτηση” του κ. Αβέρωφ ως επίσημου υποψηφίου του, με τον τρόπο που έγινε, είναι ως να σύρεται εκβιαστικά το κόμμα από τον τέως Προέδρο. Αν και από καιρό ήταν γνωστές οι προθέσεις του κ. Αβέρωφ Νεοφύτου καθώς είχε στήσει δικό του επιτελείο και μηχανισμό, στην Πινδάρου φάνηκαν να αιφνιδιάσθηκαν με την ανακοίνωση.

Ο ίδιος, πάντως, ανέφερε, στο vidcast του philenews και στον δημοσιογράφο Φρίξο Δαλίτη ότι ενημέρωσε την Αννίτα Δημητρίου για τις προθέσεις του. Ο ΔΗΣΥ βρίσκεται μπροστά από μια νέα κρίση, καθώς απέφυγε να διαχειριστεί εκείνη του 2023. Η αντίδραση της ηγεσίας, μετά την ήττα, στις προεδρικές του 2023 δεν ήταν η αναμενόμενη. Η στάση κάποιων στελεχών, στην περίοδο μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών, ήταν αντίδραση, που για πρώτη φορά καταγράφεται σε αυτή την έκταση. Να υποστηριχθεί, δηλαδή, υποψήφιος του ΑΚΕΛ, του δήθεν “αντίπαλου δέους”. Η δε διαχείριση της επόμενης ημέρας συντηρούσε τις… πληγές.

Ο ΔΗΣΥ σε νέα κρίση

Ο ΔΗΣΥ βρίσκεται, ωστόσο, ενώπιον μιας νέας κρίσης. Ήδη η Πρόεδρος του κόμματος εκδήλωσε το ενδιαφέρον της να είναι υποψήφια. Θεωρείται η “πληρωμένη απάντηση” στον Αβέρωφ; Αυτή είναι η πολιτική; Το ζητούμενο για τον ΔΗΣΥ είναι κατά πόσο μπορεί να ξεπερασθεί η κρίση.

Και οι επιλογές φαίνεται να είναι, τουλάχιστον, τρεις. Πρώτον, στην περίπτωση κατά την οποία ο κ. Νεοφύτου κινηθεί εκτός διαδικασιών του κόμματος και το κόμμα προχωρήσει με δικό του υποψήφιο. Αυτό σημαίνει χωριστές πορείες. Σε τέτοια περίπτωση, ενδεχομένως θα βρεθούν αμφότεροι εκτός δεύτερου γύρου.

Δεύτερον, μετρώντας τα θετικά και τα αρνητικά ο ΔΗΣΥ να στηρίξει Αβέρωφ αναλαμβάνοντας και το ρίσκο επανάληψης του σεναρίου του 2023. Αυτό το σενάριο εξουδετερώνεται καθώς η κ. Δημητρίου, μπήκε στη λογική Αβέρωφ και εκδήλωσε ενδιαφέρον για υποψηφιότητα. Τρίτον, ανεξαρτήτως του τι θα πράξει ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ο ΔΗΣΥ να υποστηρίξει από τον πρώτο γύρο τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Επιλογή, που αυτή τη στιγμή φαντάζει πιο σίγουρη.

Υ.Γ. Στη συνέντευξή του στο vidcast του philenews ο κ. Αβέρωφ αναφέρθηκε και σε δείπνο (του ιδίου, της κ. Δημητρίου και ενός συνεργάτη της) στο οποίο υπήρξε μια συνεννόηση: Βοηθά ο Αβέρωφ την Αννίτα να επανεκλεγεί στην Προεδρία της Βουλής και εκείνη τον Αβέρωφ στις προεδρικές!

Αντίθετα, για τρία χαμηλόβαθμα στελέχη της Πυροσβεστικής είχε προταθεί η απαλλαγή από τη συγκεκριμένη κατηγορία, με παράλληλη διαβίβαση της δικογραφίας στον εισαγγελέα Λάρισας, προκειμένου να διερευνηθεί αν προκύπτουν άλλα πιθανά αδικήματα, τα οποία συνδέονται με ζητήματα ελλιπούς πραγματογνωμοσύνης.

Ο εισαγγελικός λειτουργός είχε τονίσει στην πρότασή του ότι, χωρίς την έγκριση των αρμόδιων δικαστικών και ανακριτικών Αρχών, δόθηκε εντολή να γίνουν παρεμβάσεις στον χώρο του δυστυχήματος, να στρωθεί ο δρόμος με χαλίκια και να καλυφθεί τμήμα του εδάφους με τριμμένη πίσσα. Για τον πρώην υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ ανέφερε ότι παρότι είχε υποχρέωση να αποτρέψει αυτές τις ενέργειες, δεν έκανε κάποια ενέργεια για να τις σταματήσει.

Ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου είχε αναφέρει, μεταξύ άλλων, οτι οι κ.κ. Τριαντόπουλος και Αγοραστός «είχαν ως σκοπό, δυσχεραίνοντας τις έρευνες για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, να επέμβουν αθέμιτα στην εν εξελίξει ανακριτική διαδικασία, από την οποία προέκυπταν ποινικές ευθύνες για συγκεκριμένα πρόσωπα με αφορμή το εν λόγω σιδηροδρομικό δυστύχημα, προς τον σκοπό αφενός μεν βλάβης του κράτους και δη της λειτουργίας της δικαιοσύνης, αφετέρου δε προσπορισμού παράνομου ηθικού οφέλους στους δράστες των διερευνώμενων αδικημάτων».

Τι υποστηρίζουν οι κατηγορούμενοι

Οι κατηγορούμενοι, πάντως, απορρίπτουν τις σε βάρος τους αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι ουδέποτε έδωσαν εντολή για αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος ή για οποιαδήποτε παρέμβαση που θα μπορούσε να επηρεάσει την έρευνα. Από την άλλη πλευρά, οι συγγενείς των θυμάτων, οι οποίοι έχουν δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας, εξακολουθούν να ζητούν την αναβάθμιση της δίωξης από πλημμέλημα σε κακούργημα, εκτιμώντας ότι οι ενέργειες που αποδίδονται στους εμπλεκόμενους είχαν σοβαρές συνέπειες για τη συλλογή κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων και, κατ’ επέκταση, για τη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Παράλληλα, η κύρια ποινική δίκη για τη σιδηροδρομική τραγωδία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας και αυτήν την περίοδο καταθέτουν μάρτυρες, επί των πλείστων συγγενείς θυμάτων. Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται η ανάκριση που διενεργείται από τον αρεοπαγίτη ανακριτή Ηλία Γιαρένη για τις τυχόν ποινικές ευθύνες του πρώην υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή και επτά πρώην γενικών γραμματέων του Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών την περίοδο 2016-2023. Ο πρώην υπουργός ερευνάται για το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος.

“Δεν θα είμαι υποψήφιος στις Εκλογές”

Την απόφαση του να μην είναι υποψήφιος στις επικείμενες εκλογές, ανακοίνωσε ο πρώην υπουργός, Χρήστος Τριαντόπουλος, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωσή της παραπομπής του στο Ειδικό Δικαστήριο με την κατηγορία της παρανομής διαμόρφωση του χώρου στο δυστύχημα των Τεμπών.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές δεν ζητήθηκε από τον πρώην υπουργό να απέχει από τις εκλογές και ήταν μία προσωπική του απόφαση. Ο κ. Τριαντόπουλος κάνει λόγο για «φορτισμένο και τοξικό περιβάλλον» και υποστηρίζει ότι η υπόθεση που τον αφορά έχει γίνει «αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης». Ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι «θα διαλευκανθούν όλα τα ζητήματα, και θα αποδειχθεί η αθωότητα μου – στην οποία και πιστεύω ακράδαντα».

Η συνάντηση με τον Ερντογάν, ωστόσο, προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης λόγω της συζήτησης για το πολιτικό μέλλον του Φρίντριχ Μερτς και των σεναρίων που αφορούν την επόμενη ημέρα στην ηγεσία της Γερμανίας. Η Die Zeit δημοσίευσε χαρακτηριστικά τον τίτλο: «Πώς λέγεται η αλλαγή καγκελαρίου στα τουρκικά;»

Η Frankfurter Rundschau έκανε λόγο για τον Βιστ που «παίζει τον ρόλο του εξωτερικού καγκελαρίου», ενώ η Tagesspiegel τον χαρακτήρισε «εφεδρικό καγκελάριο». Το ενδιαφέρον ενισχύθηκε και από το γεγονός ότι η συνάντηση με τον Ερντογάν δεν είχε ανακοινωθεί αρχικά δημοσίως. Οι Financial Times αναφέρθηκαν στον Βιστ ως «δυνητικό επόμενο ηγέτη της Γερμανίας».

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε ενώ οι επαφές του Βιστ με την τουρκική πλευρά είχαν ήδη ενισχυθεί τους τελευταίους μήνες. Τον Ιούνιο, ο Βιστ είχε συναντηθεί στο Βερολίνο με τον Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς, επικεφαλής σύμβουλο του Ερντογάν για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην αντιπροσωπεία της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας στο Βερολίνο. Ο Κιλίτς έχει γεννηθεί στο Ζίγκεν της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Κατά την ίδια επίσκεψη στο Βερολίνο, ο Κιλίτς συμμετείχε και σε εκδήλωση που διοργανώθηκε από κοινού με το Ίδρυμα Konrad Adenauer.

Τι συζήτησαν Ερντογάν και Βιστ

Μετά τη συνάντηση, ο Βιστ δήλωσε ότι στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν οι οικονομικές σχέσεις και η περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Γερμανίας. Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας τάχθηκε υπέρ της μεταρρύθμισης της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, ενώ ανέφερε ότι συζητήθηκε και η ανάγκη για μεγαλύτερη νομική ασφάλεια στην Τουρκία. Όπως είπε, έθεσε επίσης ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στις συνομιλίες τέθηκε ακόμη το ενδεχόμενο στενότερης συνεργασίας στον τομέα της άμυνας και των εξοπλισμών. Ο Βιστ ανέφερε παράλληλα ότι ο Ερντογάν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πολιτική κατάσταση στη Γερμανία. Σύμφωνα με τον ίδιο, συζήτησαν εκτενώς την εσωτερική πολιτική κατάσταση και τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα στη χώρα.

Η υποδοχή του Βιστ παρουσιάστηκε σε ορισμένα γερμανικά μέσα ως πρωτοφανής, ωστόσο υπάρχουν προηγούμενα. Ο πρώην πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας Στέφαν Βάιλ είχε συναντήσει τον Ερντογάν στην Άγκυρα στις 9 Μαΐου 2014, όταν ο Ερντογάν ήταν πρωθυπουργός της Τουρκίας. Την ίδια ημέρα ο Βάιλ είχε συναντηθεί και με τον τότε πρόεδρο της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιουλ. Η συνάντηση Ερντογάν-Βιστ πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Χέντρικ Βιστ αναφέρεται στη γερμανική πολιτική ως πιθανός διάδοχος του Μερτς, ενώ η συζήτηση για την επόμενη ημέρα στην ηγεσία της Γερμανίας έχει ενταθεί.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι σχέσεις της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας με την Τουρκία, δεδομένου του μεγέθους της τουρκικής κοινότητας στο κρατίδιο. Σύμφωνα με στοιχεία του Κοινοβουλίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, στο κρατίδιο ζουν περισσότεροι από 900.000 κάτοικοι τουρκικής καταγωγής, ενώ σχεδόν 500.000 διαθέτουν τουρκική υπηκοότητα. Στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία λειτουργούν επίσης τέσσερα τουρκικά γενικά προξενεία, περισσότερα από οποιοδήποτε άλλο γερμανικό κρατίδιο.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας είχε ήδη μία εξαιρετική ευρωπαϊκή διπλωματική σταδιοδρομία όταν η Ελληνική Επανάσταση ξέσπασε. Μετά τη διαφωνία του με την πολιτική του τσάρου Αλεξάνδρου Α΄ απέναντι στο ελληνικό ζήτημα (προσπαθούσε για ρωσοτουρκικό πόλεμο), απομακρύνθηκε από την ενεργό υπηρεσία και εγκαταστάθηκε στη Γενεύη, το 1822. Από εκεί εξακολούθησε να εργάζεται υπέρ του Ελληνικού Σκοπού.

Ο Καποδίστριας ως νεότερος Αισυμνήτης

Το 1827, η Γ΄ Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας τον εξέλεξε Κυβερνήτη της Ελλάδος. Ο Καποδίστριας δεν κατέκτησε την εξουσία με τη βία. Το 1828, το Σύνταγμα της Τροιζήνας ανεστάλη, αλλά αυτό δεν έγινε με τη βία, ή την απειλή χρήσης βίας. Έγινε πολιτικά ομόφωνα, νόμιμα και συνταγματικά. Με το ψήφισμα του Ιανουαρίου του 1828, η εξουσία δόθηκε στον Καποδίστρια μέχρι τη σύγκληση μιας νέας Εθνικής Συνέλευσης, η οποία θα αποφάσιζε για το οριστικό πολίτευμα της χώρας.

Ο Καποδίστριας τήρησε τη δέσμευση αυτή συγκαλώντας τη Δ΄ Εθνοσυνέλευση στο Άργος τον Ιούλιο του 1829. Εκεί, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε ομόφωνα τις μέχρι τότε ενέργειές του πανηγυρικά, ανανέωσε την εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό του και παρέτεινε την προσωρινή συγκεντρωτική διακυβέρνηση, έως ότου ολοκληρωθούν οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις για τα σύνορα και την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Με την παραπάνω κίνηση έδειξε ξανά την ουσιαστική προσήλωσή του στο νόμο και τις δημοκρατικές αρχές.

Σε όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, δεν είχε κανένα προσωπικό όφελος, αλλά αντιθέτως “εκμηδένισε” τον εαυτό του ώστε να μην ταυτιστεί η εξουσία με το πρόσωπο. Η κεντρικοποίηση της κρατικής εξουσίας ήταν αναγκαία για να υπάρξει κράτος και αναγκαία για τον πολιτειακό μετασχηματισμό.

Κατά την διάρκεια της εξουσίας του, δεν άσκησε βία, ούτε βασάνισε τους αντιπάλους του για τις πολιτικές ιδέες. Ήταν, όμως, ανυποχώρητος στην εφαρμογή του νόμου λ.χ. έσοδα από τελωνεία, Πετρόμπεης κ.α. Είπε «η Κυβέρνησις δεν εκδικείται, ούτε κατατρέχει. Επιβάλλει όμως τον νόμον, διότι άνευ νόμου δεν υπάρχει Πολιτεία». Έφερνε καινούργιο Σύνταγμα (Σπηλιάδη) στην Ε’ Εθνοσυνέλευση τον Οκτώβριο του 1831 (είχε μετατεθεί η ημερομηνία).

Το Πολιτικό Μοντέλο του Αισυμνήτη Σήμερα

Η ιστορική σύγκριση οδηγεί αναπόφευκτα και σε ένα σύγχρονο πολιτειολογικό ερώτημα. Τι συμβαίνει όταν ένα κράτος δεν χρειάζεται απλώς αλλαγή κυβέρνησης, αλλά αλλαγή του ίδιου του κρατικού του μοντέλου; Η απάντηση είναι ότι χρειάζεται ένας εκλεγμένος από το λαό, φορέας πολιτειακής αλλαγής, με συγκεκριμένη εντολή, αυστηρά καθορισμένη διάρκεια, αυξημένες αρμοδιότητες και υποχρεωτική επιστροφή στην κανονική συνταγματική τάξη μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του.

Δηλαδή, ο Ιωάννης Καποδίστριας ως αισυμνήτης αποτελεί ένα “επικίνδυνο” πολιτικό προηγούμενο για την καθεστηκυία τάξη και παράδειγμα προς μίμηση για όσους επιθυμούν την πολιτειακή αλλαγή. Αποτελεί ιστορική παρακαταθήκη του Καποδίστρια. Σημείωση: O Αισυμνήτης ήταν συμβατός με τις πρωτοχριστιανικές αντιλήψεις του Καποδίστρια (έστω κι αν θρησκεία και πολιτική δεν συμπίπτουν). Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει “Εις άνθρωπος ζήλω πεπυρωμένος ολόκληρον διορθώσασθαι δύναται δήμον”.

[Πηγές: Αριστοτέλης, Πολιτικά (Βιβλίο Γ΄, 1285a) & Νικόλαος Σπηλιάδης, Απομνημονεύματα (Τόμοι Α΄-Γ΄, Αθήνα 1851) & Ιωάννης Καποδίστριας, Επιστολαί (Επιμέλεια Ε.Α. Βιτάλη) & Βασίλης Κρεμμυδάς, Ιωάννης Καποδίστριας: Ο πολιτικός του εφικτού (Εκδόσεις Gutenberg) & Γεώργιος Δερτιλής, Ιστορία του Ελληνικού Κράτους (1830–1920) (Εκδόσεις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) & Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Νεοελληνικός Διαφωτισμός: Οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες (ΜΙΕΤ) & Τάσος Λιγνάδης, Η εξωτερική πολιτική του Καποδίστρια και η θεμελίωση του Ελληνικού Κράτους & Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Απομνημονεύματα (Καταγραφή Γ. Τερτσέτη) & ίτος Λίβιος (Ab Urbe Condita / Από Κτίσεως Πόλεως, Βιβλίο III)].

Η μορφή της καμπύλης C απεικονίζει την ανάπτυξη του καρκίνου στον άνθρωπο. Καθώς εμφανίζεται, σε λίγο χρόνο αναπτύσσεται, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, και η ανάπτυξη του μετά είναι τόσο γρήγορη στο χρόνο, που γίνεται παράλληλη του κάθετου άξονα, και καταστρέφει στο τέλος τον φορέα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται εκθετική αύξηση στο χρόνο των καρκινικών κυττάρων ή εκθετική αποσύνθεση του ανθρώπου στο χρόνο που πάσχει από αυτόν».

Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, η ανάλυση της Kennedy – αλλά και η δική μου βαθιά πίστη σε αυτήν – δικαιώνεται πλήρως και αμείλικτα. Η Ελλάδα δεν βιώνει μια απλή δημοσιονομική στενότητα, αλλά τη σταδιακή οργανική της αποσύνθεση, καθώς το “καρκίνωμα” του εκθετικού χρέους τρέφεται από τις σάρκες της πραγματικής παραγωγικής βάσης. Τι να εννοούσε άραγε ο σοφός άνδρας όταν έλεγε ότι «ο σύνθετος τόκος (τα πανωτόκια) είναι το 8ο θαύμα του κόσμου· όποιος τον αντιλαμβάνεται τον εισπράττει και όποιος δεν τον καταλαβαίνει τον πληρώνει»;

Τι είναι η Καμπύλη C

Για να κατανοήσουμε πώς οδηγήθηκε η πατρίδα μας στη σημερινή κατάσταση, αρκεί να θυμηθούμε τις τρεις μορφές ανάπτυξης μέσα στον χρόνο, όπως αποτυπώνονται στο θεμελιώδες διάγραμμα των τύπων ανάπτυξης:

• Η Καμπύλη Α (Natural curve / Φυσική Ανάπτυξη): Απεικονίζει τη φυσική εξέλιξη κάθε ζωντανού οργανισμού και φυσικού συστήματος. Ο άνθρωπος αναπτύσσεται μέχρι τα 20–21 του χρόνια και στη συνέχεια η ανάπτυξή του σταθεροποιείται οριζόντια, συνεχίζοντας τη ζωή του με ποιοτικές διαφοροποιήσεις εντός των φυσικών ορίων.
• Η Καμπύλη Β (Linear curve / Πραγματική Παραγωγή): Δείχνει τη δυνητική, πραγματική οικονομική ανάπτυξη. Με δεδομένους ανθρώπινους και φυσικούς πόρους και την επικρατούσα τεχνολογία, η παραγωγή αυξάνεται με γραμμική ή αριθμητική πρόοδο.
• Η Καμπύλη C (Exponential curve / Εκθετική Αύξηση): Στη βιολογία, η μορφή αυτή ταυτίζεται με την ανάπτυξη του καρκίνου. Εμφανίζεται, επιταχύνεται βίαια, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, γινόμενη σχεδόν παράλληλη με τον κάθετο άξονα, και στο τέλος καταστρέφει τον φορέα. Στην οικονομία, η Καμπύλη C εκφράζει τον ανατοκισμό και την εκθετική συσσώρευση του χρέους.

Όταν η πραγματική παραγωγή μιας χώρας καθηλώνεται στην Καμπύλη Β (ή συμπιέζεται ακόμα χαμηλότερα λόγω της πολιτικής της λιτότητας), ενώ οι απαιτήσεις των πιστωτών τοκίζονται με βάση τους κανόνες της Καμπύλης C, το αποτέλεσμα δεν είναι οικονομική προσαρμογή· είναι ο μαθηματικά βέβαιος θάνατος του φορέα.

Για να κατανοηθεί το μέγεθος της παγίδας, αρκεί ο “Κανόνας του 72”: διαιρώντας το 72 με το επιτόκιο, βλέπουμε πόσο γρήγορα διπλασιάζεται ένα χρέος. Με επιτόκιο 6%, το χρέος διπλασιάζεται σε 12 χρόνια· με επιτόκιο 12%, σε μόλις 6 χρόνια! (O κανόνας του 72 (Rule of 72) είναι ένας απλός, εμπειρικός μαθηματικός τύπος που χρησιμοποιείται στα χρηματοοικονομικά για να υπολογίσεις σε πόσα χρόνια θα διπλασιαστεί μια επένδυση, με βάση ένα σταθερό ετήσιο επιτόκιο ανατοκισμού. Στο τέλος αυτού του κειμένου σας έχω δυο ενδιαφέρουσες ιστορίες για την κατανόηση του ανατοκισμού του χρέους).

Η Αριθμητική της Υποτέλειας

Από το 2000 έως σήμερα, το πολιτικό κατεστημένο διακηρύσσει τη σωτηρία της χώρας μέσα στο σκληρό νόμισμα. Ποια είναι όμως η σκληρή αριθμητική αυτού του τετάρτου του αιώνα;

1. Ο Φόρος Υποτελείας του Δημοσίου Χρέους: Από την είσοδο στο ευρώ μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει καταβάλει αποκλειστικά για τόκους δημοσίου χρέους πάνω από 230 δισεκατομμύρια ευρώ. Πληρώσαμε, δηλαδή, σε ξένους πιστωτές ένα ποσό μεγαλύτερο από ολόκληρο το σημερινό ετήσιο ΑΕΠ της χώρας!
2. Το Παράδοξο του Χρέους: Το 2009, όταν εισήλθαμε στη δίνη της κρίσης, το δημόσιο χρέος ανερχόταν σε 300 δις ευρώ (127% του ΑΕΠ). Μετά από 16 χρόνια καταστροφής του 25% του ΑΕΠ, μνημονίων, περικοπών και θυσιών, το ονομαστικό δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 400 δισεκατομμύρια ευρώ!

Αυτός είναι ο θρίαμβος της Καμπύλης C: Όσες θυσίες κι αν κάνει ο λαός, η εκθετική φύση του ανατοκισμού και της λιτότητας ακυρώνει κάθε προσπάθεια. Παράλληλα, η είσοδος στο ευρώ επέφερε ένα θανάσιμο πλήγμα: πριν από το 2001, το χρέος ήταν κυρίως εγχώριο και σε εθνικό νόμισμα. Με τη μετατροπή του σε σκληρό ξένο νόμισμα και την υπαγωγή του στο αγγλικό δίκαιο, η χώρα έχασε τη νομισματική της κυριαρχία και μετατράπηκε σε έναν αιώνιο δανειζόμενο ιδιώτη, υποχρεωμένο να εκχωρεί εθνικό πλούτο για να καλύπτει τοκοχρεολύσια.

Το Ιδιωτικό Χρέος

Αν το δημόσιο χρέος αφαιρεί την εθνική κυριαρχία από το κράτος, το ιδιωτικό χρέος αφαιρεί την προσωπική ελευθερία από τον πολίτη. Δίπλα στα 230+ δις των δημοσίων τόκων, προστέθηκε η “κρυφή” Καμπύλη C του ιδιωτικού τομέα. Το συνολικό ιδιωτικό χρέος (ληξιπρόθεσμο και εξυπηρετούμενο προς εφορία, ταμεία, τράπεζες και ξένα funds) αγγίζει πλέον τα 230 δισεκατομμύρια ευρώ.

Με τη συνεχή επιβάρυνση από τόκους υπερημερίας, πανωτόκια και προμήθειες, τα “κόκκινα δάνεια” που αγοράστηκαν από ξένα funds στο 10%–20% της αξίας τους, απαιτούνται τώρα στο 100% της ονομαστικής τους αξίας. Το αποτέλεσμα είναι η βίαιη αναδιανομή του πλούτου: η ιδιωτική περιουσία των Ελλήνων (σπίτια, γη, επιχειρήσεις) μεταβιβάζεται συστηματικά σε offshore εταιρείες και ξένα χρηματοπιστωτικά κέντρα.

Οι δύο κάνουλες που αδειάζουν τη χώρα

Πού πηγαίνουν αυτά τα δισεκατομμύρια; Η απάντηση βρίσκεται στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών, το οποίο αποτυπώνει τις δύο αυτόνομες αλλά αλληλοτροφοδοτούμενες ροές καθαρής αιμορραγίας της ελληνικής οικονομίας προς το εξωτερικό:

1. 1η Ροή — Διαρροή Χρέους Ιδιοκτησίας (Ισοζύγιο Πρωτογενών Εισοδημάτων): Η καθαρή ετήσια διαρροή για τόκους και κέρδη/μερίσματα ξένων ομίλων που εξαγόρασαν τις υποδομές της χώρας. 2. 2η Ροή — Διαρροή Παραγωγικής Εξάρτησης (Εμπορικό Ισοζύγιο): Η αιμορραγία για εισαγωγές ενέργειας, τροφίμων και τεχνολογίας λόγω διάλυσης της εγχώριας παραγωγής. Η θεμελιώδης μακροοικονομική ταυτότητα των τομεακών ισοζυγίων (Kalecki / Godley) ορίζει:

Όταν ο Εξωτερικός Τομέας είναι σταθερά ελλειμματικός και το Δημόσιο υποχρεώνεται σε “πρωτογενή πλεονάσματα” για τους πιστωτές, ο μοναδικός που καταστρέφεται μαθηματικά είναι ο Εγχώριος Ιδιωτικός Τομέας, ο οποίος αναλώνει τις αποταμιεύσεις του και πνίγεται στα χρέη.

Δόλος ή ολική άγνοια;

Το πιο εξοργιστικό στοιχείο αυτής της 25ετίας δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι η πλήρης, συστηματική και αμετανόητη αφασία του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Επί 25 χρόνια, εναλλασσόμενες κυβερνήσεις, υπουργοί Οικονομικών, σύμβουλοι και συστημικοί αναλυτές παρακολουθούν το δημόσιο χρέος να εκτοξεύεται από τα 140 στα 400+ δισεκατομμύρια ευρώ, το ιδιωτικό χρέος να πνίγει την κοινωνία και τη χώρα να αιμορραγεί 400 δισεκατομμύρια σε τόκους. Και τι κατάλαβαν; Απολύτως τίποτα.

Δεν κατάλαβαν τη διαφορά μεταξύ ονομαστικής τιμής και πραγματικής αξίας του χρέους. Δεν κατάλαβαν ότι σε ένα σκληρό, ξένο νόμισμα χωρίς εθνική κεντρική τράπεζα, τα πρωτογενή πλεονάσματα δεν “σώζουν” τη χώρα, αλλά καταστρέφουν μαθηματικά τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα.

Δεν κατάλαβαν ότι η Καμπύλη C του ανατοκισμού δεν νικιέται με περικοπές μισθών και συντάξεων, διότι η λιτότητα συρρικνώνει την Καμπύλη Β της παραγωγής, κάνοντας το χρέος ακόμα πιο ανεξέλεγκτο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Πρόκειται για μια πολιτική ελίτ που συμπεριφέρεται είτε ως απλός διαχειριστής αλλοτρίων συμφερόντων (πλειστηριασμοί, funds, ιδιωτικοποιήσεις) είτε ως οικονομικά αναλφάβητος θεατής. Όταν μετά από 25 χρόνια αποτυχίας επιμένεις στην ίδια συνταγή που αφαίμαξε δύο εθνικά ΑΕΠ σε τόκους, τότε η πολιτική σου κάλυψη δεν είναι πλέον “λάθος εκτίμηση”· είναι συνέργεια στην οικονομική και εθνική αφαίμαξη της πατρίδας.

Η νομισματική χειραφέτηση

Η διατήρηση της Ελλάδας εντός της Ευρωζώνης συνεπάγεται την οριστικοποίηση της ιδιότητάς της ως αποικίας χρέους, όπου ο εθνικός πλούτος εκποιείται διαρκώς για την κάλυψη τοκοχρεολυσίων μιας εκθετικής καμπύλης που δεν μηδενίζεται ποτέ. Η επιστροφή στο εθνικό κυρίαρχο νόμισμα αποκαθιστά την οικονομική λογική:

• Ακύρωση του Κινδύνου Χρεοκοπίας (Zero Solvency Risk): Ένα κράτος που εκδίδει το δικό του μη μετατρέψιμο νόμισμα με κυμαινόμενη ισοτιμία δεν μπορεί να πτωχεύσει ονομαστικά στις υποχρεώσεις που είναι εκπεφρασμένες σε αυτό.
• Απελευθέρωση από τα Πρωτογενή Πλεονάσματα: Το δημοσιονομικό έλλειμμα της κυβέρνησης () παύει να θεωρείται “αμαρτία” και μετατρέπεται σε καθαρό χρηματικό πλεόνασμα για τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα (), επιτρέποντας την αποχρέωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
• Ευθυγράμμιση με τους Πραγματικούς Πόρους: Το όριο της κρατικής δαπάνης δεν είναι η διαθεσιμότητα των Ευρώ, αλλά η διαθεσιμότητα των πραγματικών παραγωγικών συντελεστών (εργατικό δυναμικό, ενέργεια, υποδομές). Η δημοσιονομική πολιτική μετατρέπεται σε εργαλείο πλήρους απασχόλησης.

Το χρήμα δεν είναι εμπόρευμα που δικαιούται να αυξάνεται εκθετικά σε βάρος της κοινωνίας. Είναι ένα δημόσιο εργαλείο λογιστικής καταγραφής*. Δέκα χρόνια μετά την πρώτη εκείνη επισήμανση, αποδεικνύεται ότι η εμμονή στην Καμπύλη C οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη θανάτωση του ξενιστή.

Η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα δεν αποτελεί οπισθοδρόμηση, αλλά τη μόνη θεσμική, μακροοικονομική και οργανική προϋπόθεση για να υποταχθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας. Μόνο έτσι θα παύσει η Ελλάδα να λειτουργεί ως αποικία χρέους και θα ευθυγραμμιστεί ξανά με τις πραγματικές, παραγωγικές και κοινωνικές της δυνατότητες.

*Ιστορίες Κατανόησης του Ανατοκισμού