Αφού ένα δικαστήριο ακύρωσε το συνέδριο του κόμματος του 2023 και επανέφερε τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του, ο Οζγκιούρ Οζέλ πήρε την απόφαση να ιδρύσει το Yeni Parti (“Νέο Κόμμα”). Ενενήντα ένας βουλευτές τον ακολούθησαν. Έτσι, το νέο κόμμα έγινε πρακτικά μέσα σε μία νύχτα η ισχυρότερη κοινοβουλευτική δύναμη της αντιπολίτευσης, ενώ το CHP έμεινε αρχικά με 44 έδρες.
Σύμφωνα με αναφορές από το στρατόπεδο του Οζέλ, περισσότεροι από 200 δήμαρχοι ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Μέσα σε 24 ώρες συγκεντρώθηκαν επίσης περίπου 114 εκατομμύρια τουρκικές λίρες σε δωρεές. Για τον πρόεδρο Ερντογάν, η διάσπαση αποτελεί αρχικά επιτυχία. Οι δημοτικές πλειοψηφίες μπορεί να διαλυθούν και οι παλιές αντιπαλότητες στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης να επανέλθουν. Σε ορισμένα δημοτικά συμβούλια, το κυβερνών AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) μπορεί έτσι να ανακτήσει όσα έχασε στις δημοτικές εκλογές του 2024.

Όμως αυτή η επιτυχία κρύβει έναν κίνδυνο: Το παλιό CHP είχε πράγματι ενισχυθεί, αλλά παρέμενε ένας δυσκίνητος μηχανισμός, με βαθιές εσωτερικές συγκρούσεις. Ο Οζέλ αποκτά τώρα, χωρίς να το έχει επιδιώξει, την ευκαιρία να αποδεσμευτεί από τμήματα αυτού του μηχανισμού.

Το νέο κόμμα θέλει να οργανωθεί και στις 81 επαρχίες και όχι να αποτελέσει απλώς έναν χώρο συγκέντρωσης πρώην στελεχών του CHP.
Αυτό δημιουργεί ένα δυσάρεστο ερώτημα για την κυβέρνηση: Η κρατική πίεση αποδυνάμωσε πράγματι την αντιπολίτευση, ή την ανάγκασε να ανανεωθεί με έναν τρόπο, που ίσως δεν θα είχε συμβεί ποτέ από μόνη της;

Η πίεση αλλάζει το πολιτικό πεδίο

Η ίδρυση του νέου κόμματος Οζέλ δεν σημαίνει ότι το κύμα των ερευνών υποχωρεί. Στην Κωνσταντινούπολη συνελήφθη η δήμαρχος του Üsküdar, Σινέμ Ντεντετάς. Το 2024 είχε κερδίσει τον δήμο (με το CHP), ο οποίος προηγουμένως βρισκόταν υπό τον έλεγχο του κυβερνώντος AKP. Στην Άγκυρα βρέθηκε στο στόχαστρο ο Ερντάλ Μπεσίκτσιογλου, γνωστός ηθοποιός και δήμαρχος του Ετιμεσγκούτ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, από τις δημοτικές εκλογές του 2024 έχουν ξεκινήσει έρευνες εναντίον 41 δήμων που διοικούνται από το CHP. Τριάντα δύο δήμαρχοι συνελήφθησαν και 28 οδηγήθηκαν σε προφυλάκιση. Δεν μπορεί να κριθεί αν κάθε επιμέρους κατηγορία διαφθοράς είναι πολιτικά κατασκευασμένη. Ωστόσο, το εμφανές μοτίβο υπερβαίνει τα όρια της συνήθους ποινικής δίωξης.

Η πίεση πλήττει ιδιαίτερα πολιτικούς που κερδίζουν εκλογές, προσεγγίζουν νέα κοινωνικά στρώματα, ή θεωρούνται πιθανοί υποψήφιοι για υψηλότερα αξιώματα. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι ο πολιτικός χώρος που είναι υπό έλεγχο, δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους κλασικούς αντιπολιτευόμενους.

Ακόμη και ο δημοσιογράφος Τζεμ Κιουτσούκ συνελήφθη, ένας άνθρωπος που για χρόνια συγκαταλεγόταν στους πιο ένθερμους υποστηρικτές της κυβέρνησης στα μέσα ενημέρωσης. Κατηγορείται ότι διέδωσε ψευδείς πληροφορίες. Ακόμη και η πίστη στην κυβέρνηση, φαίνεται, δεν προσφέρει μόνιμη προστασία στο τουρκικό σύστημα. Το όριο του επιτρεπτού παραμένει μετακινούμενο και ακριβώς γι’ αυτό είναι αποτελεσματικό.

Άνοιγμα από τη μία, σκληρότητα από την άλλη

Σχεδόν ταυτόχρονα, η κυβέρνηση προετοιμάζει ένα πλαίσιο νόμου για τη νέα διαδικασία που αφορά το PKK. Στόχος είναι να ρυθμιστούν η επιστροφή και η νομική μεταχείριση μελών της οργάνωσης και να δημιουργηθεί έτσι η βάση για έναν πιθανό αφοπλισμό.
Αυτό θα αποτελούσε ιστορική εξέλιξη. Ακόμη πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι το πόσο γρήγορα προωθείται η διαδικασία, ενώ οι πληροφορίες, είτε δεν δημοσιοποιούνται, είτε δίνονται με το σταγονόμετρο.

Το φιλοκουρδικό κόμμα DEM πίεσε για μια γρήγορη νομοθετική ρύθμιση, χωρίς αρχικά να γνωρίζει το πλήρες σχέδιο νόμου. Τα εθνικιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι ο ιδρυτής του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, είχε ενημερωθεί νωρίτερα από το κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ρύθμιση θα ισχύει μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα και θα ενεργοποιηθεί αφού οι υπηρεσίες ασφαλείας επιβεβαιώσουν τον αφοπλισμό του PKK.

Πρόκειται για αντίφαση;

Ενώ εκλεγμένοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης συλλαμβάνονται και κομματικές δομές αναδιαμορφώνονται μέσω δικαστικών αποφάσεων, το κράτος δείχνει απέναντι στην οργάνωση PKK μια ευελιξία, που πριν από λίγα χρόνια θα ήταν αδιανόητη. Στην πραγματικότητα, αυτό δεν είναι αντίφαση. Είναι το κλειδί για την κατανόηση του συστήματος.

Η Άγκυρα μπορεί να είναι εξαιρετικά πραγματιστική όταν ένα άνοιγμα εξυπηρετεί στρατηγικούς στόχους. Προηγούμενες “κόκκινες γραμμές” μπορούν να μετακινηθούν και εθνικιστικά ταμπού να επαναπροσδιοριστούν. Αντίθετα, το κράτος αντιδρά εκεί όπου εμφανίζεται μια αυτόνομη πολιτική εναλλακτική που δεν μπορεί να ελεγχθεί. Η σταθερά δεν είναι η ιδεολογία, αλλά ο έλεγχος της εξουσίας.

Συρία: Το τέλος μιας προσωρινής κατάστασης;

Και στην πολιτική για τη Συρία φαίνεται να διαμορφώνεται μια θεμελιώδης αλλαγή. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να τερματίσει το καθεστώς προσωρινής προστασίας που ισχύει για τους Σύρους εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και, παράλληλα, να διευκολύνει την έκδοση θεωρήσεων εισόδου.

Η λογική πίσω από αυτό είναι η εξής: Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να επιστρέψουν στη Συρία, επειδή φοβούνται ότι στη συνέχεια δεν θα μπορούν να εισέλθουν ξανά στην Τουρκία. Ένα πιο ευέλικτο σύστημα θεωρήσεων θα επέτρεπε τις μετακινήσεις και προς τις δύο κατευθύνσεις και θα μπορούσε έτσι να αυξήσει τον αριθμό των εθελοντικών επιστροφών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 2,2 εκατομμύρια Σύροι εξακολουθούν να ζουν στην Τουρκία, υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας. Από την αλλαγή εξουσίας στη Συρία, περίπου 700.000 έχουν επιστρέψει.

Η Άγκυρα θέλει να τερματίσει το καθεστώς έκτακτης ανάγκης, χωρίς να διακόψει πλήρως τους οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς.
Άλλωστε, μια απότομη αποχώρηση εκατομμυρίων ανθρώπων δεν θα ήταν ούτε ρεαλιστική,. ούτε επιθυμητή για όλους τους οικονομικούς κλάδους.

Έτσι, οι μέχρι σήμερα «φιλοξενούμενοι» θα μπορούσαν σταδιακά να μετατραπούν σε κανονικούς εργαζόμενους μετανάστες, διασυνοριακούς εργαζόμενους ή επισκέπτες. Και αυτό ταιριάζει στο ευρύτερο μοτίβο: Δεν είναι ζήτημα αρχής η υπεράσπιση των κανόνων. Αλλάζουν, όταν παύουν να εξυπηρετούν τον πολιτικό τους σκοπό.

Οικονομία και κοινωνία πολιτών

Πάμε πίσω στο Νέο Κόμμα: Για τον Οζέλ και το νέο του κόμμα δεν αρκεί να μιλούν μόνο για τη Δικαιοσύνη, τον Ιμάμογλου και την πολιτική καταπίεση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούν να δώσουν απαντήσεις και λύσεις στα προβλήματα που καθορίζουν την καθημερινότητα των περισσότερων ανθρώπων: Εισόδημα, εργασία, ακρίβεια και κοινωνικά προβλήματα.

Τα πρόσφατα στοιχεία για την αγορά εργασίας δείχνουν πόσο μεγάλη είναι αυτή η πρόκληση. Το επίσημο ποσοστό ανεργίας μειώθηκε τον Ιούνιο στο 7,6%. Ωστόσο, σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, η απασχόληση αυξήθηκε μόλις κατά 181.000 ανθρώπους, ενώ το εργατικό δυναμικό μειώθηκε. Το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας υποχώρησε μέσα σε έναν χρόνο από το 53,7% στο 52,9%. Για τις γυναίκες, παραμένει εδώ και χρόνια σχεδόν αμετάβλητο, μόλις στο 35,4%.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικός είναι ο ευρύτερος δείκτης υποαπασχόλησης. Αυτός περιλαμβάνει όχι μόνο τους επίσημα ανέργους, αλλά και ανθρώπους που θα ήθελαν να εργάζονται περισσότερο, ή θα μπορούσαν να εργαστούν, αλλά δεν αναζητούν ενεργά εργασία.
Το ποσοστό αυτό, παρά τη μείωση, παραμένει στο 28,8%, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Η μείωση της επίσημης ανεργίας δίνει αρχικά μια θετική εικόνα. Πίσω από τους αριθμούς, όμως, διαγράφεται μια διαφορετική πραγματικότητα: αδύναμη δημιουργία θέσεων εργασίας, χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας και εκτεταμένη υποαπασχόληση.

Το 2021, όταν η Ισπανία επέτρεψε στον ηγέτη του Μετώπου Πολισάριο, Μπραχίμ Γκάλι να νοσηλευθεί στη χώρα, το Μαρόκο αντέδρασε άμεσα. Επειδή δεν είναι ευρέως γνωστό, να επισημάνουμε ότι το  Μέτωπο Πολισάριο (Frente Polisario) είναι το πολιτικοστρατιωτικό κίνημα που εκπροσωπεί μεγάλο μέρος του λαού των Σαχράουι και επιδιώκει την ανεξαρτησία της Δυτικής Σαχάρας από το Μαρόκο.

Τότε οι διπλωματικές σχέσεις κατέρρευσαν και μέσα σε λίγες ώρες, χιλιάδες μετανάστες κατευθυνόμενοι από τον την Μαροκινή Κυβέρνηση κατ’ εντολή του Βασιλιά Μοχάμεντ πέρασαν στην Θέουτα. Πιο  σαφές μήνυμα δεν θα μπορούσε να υπάρξει! Παρενθετικά να πούμε ότι η Θέουτα είναι μία πόλη 83.000 κατοίκων με ένα 40-45% να είναι γηγενείς και μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα.

Η επίσκεψη Σάντσεθ στην Αλγερία

Λίγες μόλις ημέρες πριν από τη νέα κρίση, ο Πέδρο Σάντσεθ επισκέφθηκε για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια την Αλγερία. Η επίσκεψη δεν είχε μόνο ενεργειακή σημασία. Η Αλγερία αποτελεί τον βασικό στρατηγικό αντίπαλο του Μαρόκου, τον σημαντικότερο υποστηρικτή του Μετώπου Πολισάριο και τον κύριο αντίπαλο του Ραμπάτ στη διαμάχη για τη Δυτική Σαχάρα.

Το Μαρόκο θεωρεί ότι κάθε ουσιαστική αναβάθμιση των σχέσεων Μαδρίτης-Αλγερίου επηρεάζει το περιφερειακό ισοζύγιο ισχύος. Η  Δυτική Σαχάρα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία αντιπαράθεσης στη Βόρεια Αφρική, επειδή συνδέεται με τον στρατηγικό ανταγωνισμό Μαρόκου-Αλγερίας, την πρόσβαση στον Ατλαντικό, τα σημαντικά κοιτάσματα φωσφορικών, το ενδεχόμενο ενεργειακών και ορυκτών πόρων, και  τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών μεταξύ Ατλαντικού και Μεσογείου.

Η διαμάχη αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις σχέσεις Μαρόκου-Αλγερίας, αλλά και τις πολιτικές της Ισπανίας, της Γαλλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη δυτική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική.

Ο παράγοντας Τραμπ

Στην εξίσωση αναπόδραστα εισέρχεται και ο “παράγοντας” Τραμπ ο οποίος  υπήρξε ο πρώτος Αμερικανός Πρόεδρος που αναγνώρισε τη μαροκινή κυριαρχία στη Δυτική Σαχάρα το 2020, στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ! Η θέση αυτή δεν αποτέλεσε απλώς μια διπλωματική χειρονομία. Μετέβαλε ολόκληρη την αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Μαρόκο, αναβαθμίζοντας τη χώρα σε έναν από τους σημαντικότερους εταίρους των ΗΠΑ στη Βόρεια Αφρική και στη δυτική Μεσόγειο.

Την ίδια στιγμή, οι σχέσεις της κυβέρνησης Σάντσεθ με την κυβέρνηση Τραμπ έχουν επιδεινωθεί εξαιτίας των ισπανικών θέσεων τους σε ζητήματα ΝΑΤΟ, άμυνας, εμπορίου και Μέσης Ανατολής με έμφαση στην πλήρη αντίθεση του Ισπανού Πρωθυπουργού στον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν. Ο δε Αμερικανός πρόεδρος έχει μιλήσει απαξιωτικά όχι μόνον για τον Σάντσεθ αλλά και για ολόκληρη την Ισπανία.

“Σύμπτωση πρώτη”: Πριν από δύο εβδομάδες, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ένα νομοσχέδιο σχετικά με την υποστήριξη μεταβίβασης ισπανικού εδάφους (οι δύο ισπανικοί θύλακες) στο Μαρόκο. “Σύμπτωση δεύτερη”: Xθες 1 Αυγούστου ο Τραμπ απέστειλε  στον Βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ’ μια επιστολή που επιβεβαιώνει την αναγνώριση των ΗΠΑ της μαροκινής κυριαρχίας στη Δυτική Σαχάρα και υπέδειξε στις ομάδες του να επεκτείνουν την οικονομική ανάπτυξη εκεί, σε τομείς ενέργειας, κρίσιμων μετάλλων και άμυνας. Ανταμοιβή;

Η σύγκλιση των αμερικανικών, ισραηλινών και μαροκινών συμφερόντων απέναντι στην ευρύτερη περιφέρεια (Δυτική Σαχάρα, Στενά Γιβραλτάρ) δημιουργεί ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Ο παράγοντας Νετανιάχου

Ο Σάντσεθ υπήρξε από τις πλέον επικριτικές φωνές απέναντι στην ισραηλινή πολιτική στη Γάζα. Η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους το 2024 και οι συνεχείς δημόσιες επικρίσεις προς την κυβέρνηση Νετανιάχου επιδείνωσαν σημαντικά τις διμερείς σχέσεις. Και να θέλαμε δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την δήλωση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού : «Η Ισπανία έχει επιλέξει επανειλημμένα να ταχθεί κατά του Ισραήλ. Δεν σκοπεύω να επιτρέψω σε καμία χώρα να διεξάγει διπλωματικό πόλεμο εναντίον μας χωρίς να πληρώσει άμεσο τίμημα.»

Από την άλλη πλευρά οι σχέσεις  Ισραήλ-Μαρόκου βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο της ιστορίας τους! Το Ισραήλ διαθέτει πλέον τρία μέσα άσκησης επιρροής υπέρ του Μαρόκου. Πρώτον, αναδεικνύει διεθνώς τη Θέουτα και τη Μελίγια ως αποικιακά κατάλοιπα. Δεύτερον, ενισχύει στην Ουάσινγκτον το επιχείρημα ότι το Μαρόκο αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της δυτικής ασφάλειας στη Μεσόγειο. Τρίτον, μπορεί να αναδεικνύει την αντίφαση της ισπανικής εξωτερικής πολιτικής: Η Μαδρίτη καταγγέλλει την ισραηλινή κατοχή, ενώ διατηρεί δύο ευρωπαϊκούς θύλακες σε αφρικανικό έδαφος επί περισσότερους από τέσσερις αιώνες.

Η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού

Η κρίση της Θέουτα παρουσιάζει σχεδόν όλα τα χαρακτηριστικά μιας επιχείρησης εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού, καθόσον: Αντί να χρησιμοποιηθούν στρατιωτικές δυνάμεις, χρησιμοποιούνται άοπλοι άνθρωποι. Η μαζική μετακίνηση πληθυσμών δημιουργεί πολιτική κρίση, κοινωνική πίεση, οικονομικό κόστος, εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις και τεράστια επικοινωνιακή επιβάρυνση για το κράτος-στόχο. Εμείς οι Έλληνες είδαμε πεντακάθαρα τι έκανε η Τουρκία στον Έβρο το 2020 και ειλικρινά δεν κατανοώ γιατί αν τελικά επιβεβαιωθούν οι δημοσιογραφικές πληροφορίες, η Ελλάδα είναι μεταξύ των 22 χωρών  της ΕΕ που υπέγραψαν δήλωση με την οποία κατηγορείται η Ισπανική Κυβέρνηση και όχι το…Μαρόκο!

Αρκεί η ελεγχόμενη χαλάρωση της συνοριακής επιτήρησης για να δημιουργηθεί πολιτική κρίση, κοινωνική ανασφάλεια, πίεση στην κυβέρνηση του αντιπάλου και τεράστιο επικοινωνιακό κόστος άσχετα αν το 90% των όσων εισέβαλαν αναγκάσθηκαν να αποχωρήσουν μέσα σε 48 ώρες. Αυτό ακριβώς περιγράφουν σήμερα τα νατοϊκά  και ευρωπαϊκά δόγματα ως “επιχειρήσεις γκρίζας περιοχής” και υβριδικό εξαναγκασμό» (gray-zone operations – hybrid coercion).

Η νέα “Πράσινη Πορεία”; Τον Νοέμβριο 1975 το Μαρόκο χρησιμοποίησε την περίφημη Πράσινη Πορεία για να δημιουργήσει τετελεσμένα στη Δυτική Σαχάρα. Σήμερα δεν χρειάζεται πλέον εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές. Αρκούν λίγες δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι που κινούνται ταυτόχρονα προς ένα ευρωπαϊκό σύνορο. Η στρατηγική λογική παραμένει ίδια. Αλλάζουν μόνο τα μέσα.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι στον… κόσμο της!

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ότι συνεχίζει να αντιμετωπίζει τέτοιες κρίσεις ως ζητήματα διαχείρισης συνόρων. Δεν είναι! Είναι επιχειρήσεις άσκησης στρατηγικής πίεσης. Η πραγματική ερώτηση δεν είναι γιατί εμφανίστηκαν ξαφνικά πενήντα χιλιάδες άνθρωποι στη Θέουτα.

Η πραγματική ερώτηση είναι ποιος ωφελήθηκε στρατηγικά από αυτή την κρίση, ποιο πολιτικό μήνυμα επιδίωκε να σταλεί και γιατί η χρονική συγκυρία συνέπεσε με την προσέγγιση Μαδρίτης-Αλγερίου, τη σύγκρουση Σάντσεθ με την κυβέρνηση Νετανιάχου και τη νέα αμερικανική πραγματικότητα που διαμορφώνει η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ.

Στον υβριδικό πόλεμο, οι συμπτώσεις είναι σπάνιες. Οι χρονικές συγκλίσεις, αντίθετα, αξίζουν πάντοτε προσεκτικής στρατηγικής ανάλυσης. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για σύνθετες επιχειρήσεις στρατηγικού εξαναγκασμού όπου ο αντίπαλος δεν επιδιώκει στρατιωτική νίκη αλλά πολιτική κάμψη της βούλησης του αντιπάλου. Και χρειάζεται ψυχραιμία και προσεγμένος τρόπος αντιμετώπισης. Η Ισπανία όχι μόνο δεν έπεσε στην παγίδα να αντιδράσει βίαια αλλά σε πάμπολλες περιπτώσεις παρείχε στους παρανόμους εισελθόντες ανθρωπιστική βοήθεια.

Διαπιστώσεις-Συμπεράσματα

Στην Θέουτα την προηγούμενη εβδομάδα τα όσα έγιναν ουδόλως ήταν μία απλή …μεταναστευτική κρίση όπως κάποιοι εντελώς  μυωπικά είδαν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην χώρα μας! Όλα συνάδουν ότι ο στόχος του Μαρόκου δεν ήταν η κατάληψη εδάφους, τουλάχιστον αυτή την φορά και φυσικά ούτε η στρατιωτική σύγκρουση.

Ήταν η  δημιουργία επαρκούς πολιτικής, κοινωνικής και επικοινωνιακής πίεσης ώστε η κυβέρνηση-στόχος να επανεξετάσει τις επιλογές της. Κοντολογίς το Μαρόκο επιχείρησε να αναγκάσει την ισπανική κυβέρνηση να αναθεωρήσει επιλογές εξωτερικής πολιτικής που θεωρούνται επιζήμιες για το ίδιο  ή για οποιονδήποτε άλλο “τρίτο” παράγοντα.

Μπορεί να μην υπάρχουν επίσημα και έγκυρα στοιχεία που να αποδεικνύουν συντονισμό μεταξύ Ουάσινγκτον, Τελ Αβίβ και Ραμπάτ ως προς τα γεγονότα στη Θέουτα. Ωστόσο, η σύγκλιση στρατηγικών συμφερόντων και η χρονική αλληλουχία των εξελίξεων αποτελούν παράγοντες που αξίζουν σοβαρής περαιτέρω γεωπολιτικής ανάλυσης και όχι εύκολης απόρριψης ως απλών ….συμπτώσεων!

ΥΓ. Πολλοί στην Ελλάδα που θα πουν “καλά να πάθει ο Σάντσεθ επειδή συνεργάζεται με την Άγκυρα”, ας σκεφθούν πρώτα απ’ όλα και πόσοι άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες και ιδιαίτερα η ηγεσία της ΕΕ-27 πόσα λένε και κάνουν υπέρ της Τουρκίας.

Το δυστύχημα ήταν προδιαγεγραμμένη έκρηξη που απαιτούσε την ταυτόχρονη αστοχία κάθε βαθμίδας του πολυεπίπεδου συστήματος ασφάλειας. Και μετά την έκρηξη ακολούθησε συστηματική επιχείρηση συγκάλυψης, που καθιστά το έγκλημα διαρκείας. Το πρώτο και θεμελιώδες έγκλημα είναι η συνειδητή απουσία των πολυεπίπεδων συστημάτων ασφαλείας, που θα έπρεπε να καθιστούν μια ανθρώπινη αστοχία μη θανατηφόρα. Η διεθνής πρακτική, όπως αποτυπώνεται στην ανάλυση LOPA (Layer of Protection Analysis), επιτάσσει πολλαπλά, ανεξάρτητα στρώματα προστασίας. Σε έναν σύγχρονο ευρωπαϊκό σιδηρόδρομο αυτά είναι σαφώς καθορισμένα:

• Πλήρης λειτουργικός διαχωρισμός ανόδου/καθόδου.
• Interlocks (“κλειδώματα” που αποτρέπουν δύο τρένα στο ίδιο κομμάτι γραμμής).
• Φωτεινή σηματοδότηση γραμμής ελεύθερης/κατειλημμένης.
• Αυτόματη προστασία αμαξοστοιχιών ETCS, που στα Επίπεδα 2-3 παρακολουθεί συνεχώς την ταχύτητα και επεμβαίνει αν ο μηχανοδηγός δεν ανταποκριθεί, με απαιτούμενο επίπεδο ακεραιότητας SIL 4 (πιθανότητα αστοχίας κάτω από 1 στις 10.000).
• GSM-R για συνεχή επικοινωνία τρένου-κέντρου.
• Επιτήρηση από το κέντρο ελέγχου.
• Αυστηρές διαδικασίες λειτουργίας, επιθεώρησης και συντήρησης.
• Εκπαίδευση προσωπικού από πιστοποιημένους εκπαιδευτές.
• Τελευταίο στρώμα, ο ανθρώπινος παράγοντας.

Η θεμελιώδης αρχή της LOPA είναι ότι ο άνθρωπος κάνει αναπόφευκτα λάθη, γι’ αυτό ο σχεδιασμός ενός ασφαλούς συστήματος απαιτεί τα επόμενα στρώματα να διορθώνουν το λάθος. Όταν ένα δυστύχημα συμβαίνει επειδή απέτυχε μόνο το ανθρώπινο στρώμα, αυτό δεν είναι “ανθρώπινη αποτυχία” αλλά ολοκληρωτική “αποτυχία του συστήματος”. Στα Τέμπη, η απουσία λειτουργικού ETCS σήμαινε ότι η μοίρα δύο τρένων αφέθηκε αποκλειστικά στην ανθρώπινη προσοχή, απόδειξη των ευθυνών της διοικητικής ιεραρχίας.

Η βόμβα μέσα στη βόμβα

Το δεύτερο έγκλημα, που αποκαλύπτεται με καταστροφική σαφήνεια από το πόρισμα Μιχόπουλου, είναι η μεταφορά αδήλωτου φορτίου δεκάδων τόνων εξαιρετικά εύφλεκτων υδρογονανθράκων στην εμπορική αμαξοστοιχία. Η τεκμηρίωση είναι συντριπτική: σε δείγματα χώματος, προσωπικών αντικειμένων και εσωτερικών επενδύσεων ανιχνεύθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις αρωματικών υδρογονανθράκων (BTEX), συνολικής εκτιμώμενης ποσότητας 17-22,6 τόνων.

Η επίσημη εκδοχή περί καύσης ελαίων σιλικόνης μετασχηματιστών αποκλείεται πλήρως, αφού τα έλαια έχουν σημείο ανάφλεξης άνω των 300°C ενώ η θερμοκρασία τους τη στιγμή του συμβάντος ήταν 80-90°C. Η πυρόσφαιρα είχε διάμετρο κεφαλής 80 μέτρα, μήκος 167 μέτρα και διάρκεια 9,6 δευτερόλεπτα.

Οι κινηματικές παράμετροι και τα χρωματικά χαρακτηριστικά (πορτοκαλοκόκκινη φλόγα με μαύρο πέπλο αιθάλης) παραπέμπουν αποκλειστικά σε καύση αρωματικών υδρογονανθράκων. Επιβάτες ανέφεραν έντονη οσμή «μεταξύ βενζίνης και οινοπνεύματος», αίσθηση καψίματος χωρίς ορατή φωτιά, και χημικά εγκαύματα με πυρόλυση κερατίνης στα μαλλιά, φαινόμενο που δεν προκαλείται από έλαια σιλικόνης, ενώ προσωπικά αντικείμενα εξέπεμπαν την ίδια οσμή για ημέρες.

Η μεταφορά εύφλεκτων υδρογονανθράκων σε αμαξοστοιχίες δεν είναι αθώα παράλειψη, αλλά συνειδητή, εξόχως επικίνδυνη πρακτική που μετατρέπει μια πρόσκρουση σε έκρηξη ασύλληπτης σφοδρότητας. Το φορτίο λειτούργησε ως στοιχείο πρόσθετης επικινδυνότητας που δεν έπρεπε να υπάρχει. Πολλαπλασίασε εκθετικά τις συνέπειες, καθιστώντας το συμβάν μη επιβιώσιμο. Το έγκλημα εδώ είναι η συνειδητή παράβλεψη των κανονισμών μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων, με προτεραιότητα στην εμπορική ευκολία έναντι της ασφάλειας των επιβατών.

Η κάλυψη όσων είχαν ευθύνη

Το τρίτο έγκλημα εκτυλίσσεται στη σφαίρα της πολιτικής και διοικητικής ευθύνης. Η θεωρία ότι η ευθύνη για ένα τόσο σύνθετο δυστύχημα βαραίνει αποκλειστικά έναν σταθμάρχη δεν ευσταθεί υπό το φως της σύγχρονης επιστήμης ασφάλειας. Όπως ορίζει το πρότυπο EN 50126, η ασφάλεια στον σιδηρόδρομο είναι ιδιότητα του συστήματος, όχι του ατόμου. Όταν το σύστημα στερείται τα βασικά του συστατικά, η κύρια ευθύνη ανήκει στον φορέα διαχείρισης υποδομής, υπεύθυνο για εγκατάσταση, συντήρηση και λειτουργία των κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας.

Είναι πλέον τεκμηριωμένο ότι η φωτεινή σηματοδότηση ήταν εκτός λειτουργίας μεταξύ Λάρισας και Νέων Πόρων από το 2019. Επίσης ότι το σύστημα τηλεδιοίκησης δεν λειτουργούσε. Τέλος το ETCS δεν ήταν λειτουργικό και το GSM-R δεν είχε εγκατασταθεί σε όλους τους συρμούς. Η στόχευση ενός μεμονωμένου υπαλλήλου είναι κλασική τακτική αποδιοπομπαίου τράγου:

• Γίνεται προσπάθεια να κριθεί ένα τεχνολογικό και διοικητικό ζήτημα με όρους ατομικής υπαιτιότητας του 19ου αιώνα, αποκρύπτοντας τις βαθύτερες συστημικές παθογένειες.
• Η πραγματική ευθύνη ανέρχεται στην ιεραρχία, σε όσους επί χρόνια υποχρηματοδοτούσαν, αμελούσαν ή καθυστερούσαν την υλοποίηση των συστημάτων ασφαλείας, γνωρίζοντας ότι τα τρένα κινούνται με ορατό κίνδυνο.
• Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων καταλόγισε παραβάσεις στον ΟΣΕ και στη Hellenic Train, και το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών έκρινε ότι το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε πλημμελώς την εποπτική του αρμοδιότητα.
• Η απόδοση ευθυνών στα πλέον χαμηλόβαθμα στελέχη δεν είναι απλώς άδικη. Συνιστά συστηματική κάλυψη των πραγματικών υπευθύνων.

Σχέδιο συγκάλυψης στα Τέμπη

Το τέταρτο, και ίσως πιο ύπουλο, έγκλημα είναι η συστηματική απόκρυψη της αλήθειας, σε πολλαπλά επίπεδα:

• Καθυστέρηση δειγματοληψίας και αλλοίωση του τόπου: η πρώτη, κρισιμότερη δειγματοληψία χώματος έγινε με καθυστέρηση 29 ημερών αντί των προβλεπόμενων 48 ωρών.
• Στο μεσοδιάστημα το επιφανειακό στρώμα αφαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε, διαδικασία που μοιάζει με εξυγίανση ρυπασμένου εδάφους από υδρογονάνθρακες, αποκρύπτοντας κρίσιμα στοιχεία.
• Το Γενικό Χημείο του Κράτους δεν παρέχει κανένα ποσοτικό αποτέλεσμα και εκτρέπει την προσοχή προς τα έλαια σιλικόνης. Όπως σημειώνει το πόρισμα, η χημεία των πτητικών ενώσεων δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας ότι η καθυστέρηση και η απομάκρυνση του εδάφους αλλοίωσαν αμετάκλητα τον τόπο.
• Εξαφάνιση βίντεο: το βιντεοληπτικό υλικό από τη φόρτωση της εμπορικής δεν υπάρχει, ενώ αντίστοιχο υλικό από την πορεία της αμαξοστοιχίας φέρεται να διαγράφηκε και εμφανίστηκε εκ νέου δύο χρόνια μετά.
• Παραποίηση συνομιλιών: καταγγέλλονται μονταρισμένα ηχητικά ντοκουμέντα που διέρρευσαν τις πρώτες ώρες. Οι συνομιλίες σταθμαρχών-μηχανοδηγών έγιναν αντικείμενο αλλοίωσης.
• Απουσία Ιατροδικαστικών εκθέσεων των απανθρακωμένων σορών. Η ειδική αστυνομική μονάδα ταυτοποίησης θυμάτων δεν επισκέφθηκε ποτέ τον χώρο, η διαχείριση των ανθρώπινων υπολειμμάτων έγινε χωρίς τήρηση βασικών ιατροδικαστικών πρωτοκόλλων.
• Καταστροφή βιολογικού υλικού που βρισκόταν στα χέρια της Ανάκρισης.
• Άρνηση εκταφών: η άρνηση διενέργειας εκταφών για περαιτέρω διερεύνηση των αιτιών θανάτου στερεί από τις οικογένειες και τη δικαιοσύνη αποφασιστικά αποδεικτικά στοιχεία.
• Απόκρυψη των παραβάσεων του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ: στις επίσημες διερευνήσεις παραβλέφθηκε συστηματικά η αναφορά στην μη εφαρμογή ευρωπαϊκών κανονισμών που ορίζουν τι πρέπει να πράττουν οι διοικούντες όταν τα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούν (μείωση ταχυτήτων και συχνότητας δρομολογίων, πρόσθετη στελέχωση), καθώς και η μη εφαρμογή των κανονισμών μεταφοράς επικίνδυνων ουσιών (RID) και προτύπων ασφαλείας (EN 50126, EN 50129), αποσιωπώντας έτσι τόσο την παρανομία του φορτίου, όσο και τη συστημική ευθύνη των φορέων.

Έγκλημα που συνεχίζεται

Το δυστύχημα των Τεμπών ήταν το προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα τεσσάρων αλληλένδετων εγκλημάτων:

• Της έλλειψης πολυεπίπεδων συστημάτων ασφαλείας ενώ τα δρομολόγια εκτελούνταν σαν να ήταν όλα λειτουργικά.
• Της μεταφοράς δεκάδων τόνων εύφλεκτων υδρογονανθράκων χωρίς καταγραφή.
• Της κάλυψης των πολιτικών και διοικητικών υπευθύνων που γνώριζαν την κατάσταση του δικτύου.
• Της οργανωμένης απόκρυψης της αλήθειας μέσω αλλοίωσης του χώρου, καταστροφής βιολογικού υλικού και παραποίησης τεκμηρίων.

Το πόρισμα καταλήγει σε δώδεκα αδιάσειστα συμπεράσματα, τεκμηριωμένα με διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους, κινηματική και χρωματική ανάλυση, φασματοσκοπία, μοντελοποίηση VCE, στατιστικές αναλύσεις Bayesian, Monte Carlo και Morris. Η απόρριψη της επίσημης εκδοχής των ελαίων σιλικόνης, με πιθανότητα μικρότερη του 0,00001%, είναι επιστημονικά αδιάσειστη.

Η θεωρία περί “αποκλειστικής ευθύνης του σταθμάρχη” ακούγεται, υπό το φως των σύγχρονων προτύπων ασφαλείας, σαν προσπάθεια να κριθεί ένα σύστημα με όρους του 19ου αιώνα, ενώ ο σιδηρόδρομος λειτουργεί με κανονισμούς του 21ου αιώνα που απαιτούν πολυεπίπεδη, τεχνολογική και οργανωτική ευθύνη. Η συγκάλυψη, είτε αφορά τη φύση του φορτίου, είτε τις συνθήκες που το επέτρεψαν, είτε την καταστροφή αποδεικτικών στοιχείων, αποτελεί την κορωνίδα του εγκλήματος: σφραγίζει όχι μόνο την απώλεια 57 ζωών, αλλά και την απώλεια της αλήθειας.

Η τραγωδία των Τεμπών είναι η βιτρίνα ενός κράτους που αποτυγχάνει να προστατεύσει, επιλέγει να καλύψει και, τελικά, αποσιωπά. Και η συγκάλυψη συνεχίζεται, αρκεί να μη γίνει γνωστό το παράνομο φορτίο, αρκεί να μη λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι, αρκεί οι οικογένειες να μη μάθουν ποτέ τι πραγματικά σκότωσε τα παιδιά τους. Το έγκλημα των Τεμπών συνεχίζεται κάθε μέρα που η αλήθεια παραμένει θαμμένη.

Ο Αχιλλέας Μιχόπουλος είναι συνταξιούχος Χημικός Μηχανικός των ΕΛΠΕ.

Πηγές από την εταιρεία που είχε μισθώσει τα δύο ελικόπτερα αναφέρουν πως, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το ενδεχόμενο που εξετάζεται είναι αυτό του ανθρώπινου λάθους, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις για τεχνική βλάβη. Τη δική του πρώτη τεχνική εκτίμηση για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συγκρούστηκαν τα δύο πυροσβεστικά ελικόπτερα στην περιοχή της Ψάθας καταθέτει, μιλώντας στο protothema.gr, ο αεροναυπηγός και ερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων Φαίδων Καραϊωσηφίδης.

Ο ίδιος ξεκαθαρίζει εξαρχής ότι πρόκειται για μια αρχική αξιολόγηση που βασίζεται στα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία και στο βίντεο ντοκουμέντο που ήρθε στη δημοσιότητα από το συμβάν, υπογραμμίζοντας ότι οποιοδήποτε οριστικό συμπέρασμα μπορεί να εξαχθεί μόνο μετά την επίσημη διερεύνηση του ατυχήματος.

Βάσει πρωτοκόλλου, όσα ελικόπτερα τύπου Bell επιχειρούσαν στο πύρινο μέτωπο της Αττικοβοιωτίας, καθηλώθηκαν μέχρι νεοτέρας.
Αυτή την στιγμή, στην συγκεκριμένη πυρκαγιά επιχειρούν εναέρια τα εξής: 8 Erickson, 2 Canadair και 2 Chinook. Η σύγκρουση των δύο ελικόπτερων στη Ψάθα, είναι το δεύτερο περιστατικό με μισθωμένο πυροσβεστικό ελικόπτερο Bell αυτή την αντιπυρική περίοδο. Το προηγούμενο είχε σημειωθεί στις 25 Ιουνίου όταν ελικόπτερο που επιχειρούσε σε φωτιά που έκαιγε στα Γρεβενά, κατά τη διαδικασία της υδροληψίας έπεσε στη λίμνη Αώου στο Μέτσοβο, χωρίς να σημειωθούν τραυματισμοί.

Η σύγκρουση και η πτώση των δύο ελικοπτέρων έγινε σύμφωνα με πηγές της Πυροσβεστικής κοντά στην είσοδο για τον οικισμό Ζάχουλη που βρίσκεται επί της επαρχιακής οδού Μεγάρων-Αλεποχωρίου. Οι αρχές σήμαναν συναγερμό όταν δεν ήταν δυνατή η επικοινωνία με ένα από τα δύο ελικόπτερα. Τα δύο ελικόπτερα ήταν τύπου Bell.

Δύσκολη μάχη 

Στη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, προκειμένου να προλάβουν το πύρινο μέτωπο τις πρωινές ώρες της Δευτέρας επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους οι δυνάμεις της Πυροσβεστικής, μαζί με τα μηχανήματα της Περιφέρειας Αττικής και των Δήμων. Όπως εκτιμάται, με το πρώτο φως της μέρας αύριο και εφόσον τη νύχτα έχουν προχωρήσει οι επίγειες δυνάμεις στη δημιουργία αυτών των ζωνών η mega- φωτιά της Δυτικής Αττικής θα είναι δυνατό να τιθασσευτεί. Αντιπυρικές ζώνες ανοίγονται ανατολικά και βόρεια του Αγίου Νεκτάριου με μηχανήματα του στρατού, της Περιφέρειας Αττικής, των εργολάβων Antinero υπό τις οδηγίες της Δασικής Υπηρεσίας.

Σε πλήρη εξέλιξη η φωτιά στη Δυτική Αττική, το ένα μέτωπο είναι στην Αγία Παρασκευή με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να δίνουν μάχη με τις φλόγες στο Κρύο Πηγάδι, ενώ το δεύτερο είναι αυτό που κινείται προς την περιοχή των Μεγάρων και συγκεκριμένα προς το πεδίο βολής του Κανδηλίου. Στο Κρύο Πηγάδι έχουν καεί σπίτια, ενώ πολύ δύσκολη κατάσταση διαμορφώνεται στην περιοχή Λούμπα, έξω από τα Βίλια. Η φωτιά περίπου στις οκτώ το βράδυ είχε κυκλώσει τον οικισμό του Αγίου Νεκταρίου. Μπαράζ 112 για εκκενώσεις εστάλησαν το πρωί της Κυριακής στη Δυτική Αττική και συγκεκριμένα για τις περιοχές: Τούτουλη, Νέα Δάφνη, Πευκενέας, Άγιος Σαράντης, ΒΙΠΕ Μεγάρων, Κανδήλι και Αγία Σκέπη.

Συνολικά στην Αττική και στη Βοιωτία επιχειρούν 496 πυροσβέστες με 22 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 1ης, 2ης, 4ης, 5ης 6ης, 10ης και 18ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές και 134 οχήματα – συμπεριλαμβανομένων 23 πυροσβεστών με 4 οχήματα από τη Γαλλία και 23 πυροσβεστών με 4 οχήματα από τη Ρουμανία, οι οποίοι βρίσκονται στην χώρα μας στο πλαίσιο της Προεγκατάστασης Ευρωπαίων πυροσβεστών.

Σε εξέλιξη παραμένει η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε λίγο πριν τα μεσάνυχτα στην Πάστρα Κεφαλονιάς. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν ένα ενεργό μέτωπο στην περιοχή Αλειμματάς, ενώ στην υπόλοιπη περίμετρο υπάρχουν διάσπαρτες εστίες. Μία σύλληψη για εμπρησμό. Στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες το μεσημέρι, στο Σκάλωμα Φωκίδας και στην πυρκαγιά της Αιγιαλείας δεν υπάρχουν ενεργά μέτωπα και οι δυνάμεις πραγματοποιούν διαβροχή κυρίως σε καπνογόνα σημεία.

Νέα δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσαν οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές στη Βοιωτία και στο Πόρτο Γερμενό Αττικής, με τις καμένες εκτάσεις να ξεπερνούν συνολικά τα 111.000 στρέμματα. Κατόπιν εντολής του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, η Διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, ως Εθνικό Σημείο Επαφής, ενεργοποίησε την Υπηρεσία Copernicus/Emergency Management Service – Mapping (κωδικός ενεργοποίησης EMSR 910) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σκοπός της ενεργοποίησης είναι η παραγωγή χαρτογραφικών προϊόντων και δεδομένων για περιοχές της Π.Ε. Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, οι οποίες επλήγησαν από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026, προς υποβοήθηση του έργου των φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και στη διαχείριση των συνεπειών του φαινομένου.

Τα κύρια μέτωπα

Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση, τα κύρια μέτωπα που απασχολούν τις επίγειες δυνάμεις της πυροσβεστικής είναι το Κανδήλι Μεγάρων, το Κρύο Πηγάδι και ο Άγιος Νεκτάριος, καθώς και το μέτωπο στη Λούμπα Βιλίων. Στο Κρύο Πηγάδι βρίσκεται σε εξέλιξη η διάνοιξη αντιπυρικής ζώνης προκειμένου να δημιουργηθεί γραμμή άμυνας και να περιοριστεί το πύρινο μέτωπο. Αυτήν την ώρα, το μέτωπο έχει εξαπλωθεί ανατολικά, με αποτέλεσμα να καλύψει όλη τη βουνοπλαγιά. Την ίδια ώρα, οι φλόγες χρειάστηκαν μόλις λίγα λεπτά για να σκεπάσουν τη βουνοπλαγιά στο όρος Πατέρας.

Στο Κανδήλι Μεγάρων, η φωτιά που έφτασε από το μέτωπο της Βένιζας και των Μεγάρων, έχει πλέον χωριστεί σε δύο κατευθύνσεις. Η πυρκαγιά πάνω από τη Μονή Παναχράντου έχει κατεύθυνση προς την Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος, ενώ το δεύτερο μέτωπο βρίσκεται στην άλλη πλευρά της πλαγιάς με νοητή κατεύθυνση προς το πεδίο βολής των Ειδικών Δυνάμεων, χωρίς ακόμη να μπορεί να το απειλήσει.

Πυροσβεστική: Διανύουμε δύσκολες μέρες

Τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στις οικογένειες των δύο ανδρών, μελών του πληρώματος του μισθωμένου ελικοπτέρου τύπου BELL, που έχασαν τη ζωή τους σήμερα, κατά τη διάρκεια δασοπυρόσβεσης στην περιοχή της Ψαθάς Αττικής, εξέφρασε εκ μέρους της φυσικής και πολιτικής ηγεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος αρχιπύραρχος Βασίλειος Βαθρακογιάννης.

Σχετικά με τα πύρινα μέτωπα ο κ. Βαθρακογιάννης υπογράμμισε ότι από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου έως και σήμερα, έχουν εκδηλωθεί συνολικά 220 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα. Όσον αφορά την μεγάλη πυρκαγιά της Αττικό-Βοιωτίας ο κ. Βαθρακογιάννης τόνισε ότι επιχειρούν για τρίτη ημέρα, πολύ ισχυρές επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις, εθελοντές με μεγάλο αριθμό υδροφόρων οχημάτων, με τη συνδρομή ομάδας «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ», που έχει διατεθεί από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής ‘Αμυνας.

Σχετικά με την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες, λίγο πριν τα μεσάνυχτα, στην Πάστρα Κεφαλονιάς, όπως ανέφερε αυτή τη στιγμή, οι πυροσβεστικές δυνάμεις, αντιμετωπίζουν ένα ενεργό μέτωπο στην περιοχή Αλειμματάς, ενώ στην υπόλοιπη περίμετρο της πυρκαγιάς αντιμετωπίζουν μόνο διάσπαρτες εστίες. Επιπλέον, όπως επισήμανε, στις πυρκαγιές στο Σκάλωμα Φωκίδας και στην Αιγιάλεια δεν υπάρχουν ενεργά μέτωπα και οι δυνάμεις πραγματοποιούν διαβροχή κυρίως σε καπνογόνα σημεία. Ακόμη, όπως ανέφερε οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν σήμερα σε Σταθαίικα ‘Αργους, Νέα Τένεδο Χαλκιδικής, Αλώνια Σαμοθράκης και Χρυσούπολη Καβάλας, έχουν ελεγχθεί.

Ο κ. Βαθρακογιάννης τόνισε ότι το Πυροσβεστικό Σώμα, κλήθηκε να διαχειριστεί σειρά, ιδιαίτερα απαιτητικών και ταυτόχρονων συμβάντων, με σημαντικότερα μέτωπα στην Πάρο, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, την Αιγιάλεια, τη Φωκίδα, τη Λέσβο και την Κάλυμνο, όπου, όπως προσέθεσε, αναπτύχθηκαν ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις, υπό εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Όπως υπογράμμισε, μετά από σχετικές ενέργειες των Κλιμακίων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, για τις παραπάνω πυρκαγιές, πραγματοποιήθηκαν 33 συλλήψεις σε 5 ημέρες, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, από τις οποίες οι 30 αφορούν αμέλεια και οι 3 πρόθεση. Παράλληλα, επιβλήθηκαν 22 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 70.100 ευρώ. Ο κ. Βαθρακογιάννης αναφέρθηκε στις συλλήψεις που αφορούν τις πυρκαγιές σε Πάρο, Φίχτι Αργολίδας, Κεφαλονιά και Βοιωτία. Ειδικά για τη φωτιά στη Βοιωτία, η οποία όπως σημείωσε, εκδηλώθηκε πλησίον αιολικού πάρκου, διευκρίνισε «ότι δεν ξεκίνησε από τις ανεμογεννήτριες ή από εγκαταστάσεις του πάρκου.

ς σημείο έναρξης, προσδιορίστηκε η γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε απόσταση 500 μέτρα μακριά από τις ανεμογεννήτριες, μέσω της οποίας η παραγόμενη ενέργεια του αιολικού πάρκου, διοχετεύεται προς το κεντρικό δίκτυο. Στο ίδιο σημείο είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά και στα τέλη Ιουνίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ο κίνδυνος πυρκαγιάς παραμένει πολύ υψηλός. Διανύουμε ίσως τις δυσκολότερες ημέρες του καλοκαιριού», σημείωσε ενώ απηύθυνε έκκληση σε όλους τους πολίτες σε περίπτωση πυρκαγιάς, να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Συλλυπητήρια μηνύματα

Η ανακοίνωση του Πυροσβεστικού Σώματος: ««Στα δύο ελικόπτερα επέβαιναν συνολικά τέσσερις άνδρες, εκ των οποίων δύο ημεδαποί και δύο αλλοδαποί υπήκοοι. Οι δύο επιβαίνοντες του ενός ελικοπτέρου εντοπίστηκαν σώοι, ενώ οι δύο επιβαίνοντες του δεύτερου ελικοπτέρου ανασύρθηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους, παρελήφθησαν από ασθενοφόρα του Ε.Κ.Α.Β. και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός τους», επισήμανε ο Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος.

Σε δήλωσή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε τα θερμά του συλλυπητήρια για την απώλεια του πληρώματος του πυροσβεστικού ελικοπτέρου και τόνισε ότι η σκέψη μας βρίσκεται στις οικογένειες των δύο επαγγελματιών που χάθηκαν με τόσο τραγικό τρόπο. Παράλληλα, τόνισε ότι η Πολιτεία βρίσκεται κοντά σε όλους τους πολίτες που δοκιμάζονται αυτές τις ώρες, καθώς και στο σύνολο των στελεχών και των επαγγελματιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Πολιτικής Προστασίας και του Πυροσβεστικού Σώματος που επιχειρούν σε όλα τα πύρινα μέτωπα.

Τη βαθιά του οδύνη για την απώλεια των δύο μελών του πληρώματος ελικοπτέρου, που κατέπεσε κατά την επιχείρηση κατάσβεσης της πυρκαγιάς στην Ψάθα, ύστερα από σύγκρουση με έτερο ελικόπτερο, εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης.

«Τις δύσκολες αυτές ώρες, που η χώρα δοκιμάζεται σε διάφορα σημεία από καταστροφικές πυρκαγιές, θρηνούμε δυστυχώς για την απώλεια ακόμη δύο ανθρώπων, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους την ώρα του καθήκοντος, προσπαθώντας από αέρος να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και τον φυσικό πλούτο της πατρίδας μας, σε μια άνιση μάχη με τις φλόγες» σημείωσε ο κ. Ν. Κακλαμάνης και πρόσθεσε: «Μέσα σε λίγες μόνο ημέρες μετά την απώλεια των τριών πυροσβεστών στα πύρινα μέτωπα σε Ρέθυμνο και Γύθειο, βιώνουμε μια ακόμη εθνική τραγωδία, μετά τη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ψάθα».

Απευθύνοντας, μάλιστα τα πιο ειλικρινή του συλλυπητήρια στις οικογένειες του Έλληνα συντονιστή και του Δανού χειριστή, τους οικείους και στους συναδέλφους των γενναίων ανδρών, που έφυγαν πάνω στο καθήκον, διαβεβαίωσε ότι «Η θυσία τους δεν θα λησμονηθεί. Θα τους θυμόμαστε πάντα με ευγνωμοσύνη και σεβασμό».

Δήλωση Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής μετά την σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων: «Η πατρίδα μας ζει πολύ δύσκολες στιγμές τις τελευταίες μέρες. Μετά τον θάνατο τριών πυροσβεστών εν ώρα καθήκοντος στις πυρκαγιές στο Ρέθυμνο και το Γύθειο, σήμερα στο πύρινο μέτωπο της Ψάθας κατά την επιχείρηση κατάσβεσης, έχασαν τη ζωή τους ένας Ρουμάνος χειριστής ελικοπτέρου και ο Έλληνας μεταφραστής του. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους τους».

Δήλωση Νίκου Παππά, Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία: «Με βαθιά οδύνη πληροφορηθήκαμε την τραγωδία με τη συντριβή των ελικοπτέρων στην Ψάθα. Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων και την απόλυτη συμπαράσταση μας στους οικείους τους, που βιώνουν ανείπωτο πόνο.

Οι σκέψεις μας είναι επίσης με όσους επιχειρούν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, δίνοντας καθημερινά μάχη για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Η μάχη με τις φλόγες σε αυτές τις πρώτες πυρκαγιές έχει οδηγήσει σε απώλειες ήδη πέντε συνανθρώπων μας που με αυταπάρνηση έχασαν τη ζωή τους την ώρα του καθήκοντος.

Σε τέτοιες στιγμές απαιτείται ενότητα, ψυχραιμία και απόλυτη στήριξη σε όλους όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Η Πολιτεία οφείλει, παράλληλα, να διασφαλίσει ότι θα διερευνηθούν πλήρως τα αίτια της τραγωδίας, ώστε να εξαχθούν όλα τα αναγκαία συμπεράσματα και να ενισχυθεί η ασφάλεια των επιχειρήσεων».

Διεθνή ΜΜΕ

Διεθνή μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν άμεσα την είδηση, με τα βλέμματα του πλανήτη να έχουν στραφεί στο συγκλονιστικό δυστύχημα. BBC, Telegraph, Reuters, Sky News, Independent, Daily Mail και άλλα μεγάλα μέσα ενημέρωσης έχουν πρώτο θέμα την τρομακτική στιγμή που συγκρούστηκαν τα δύο ελικόπτερα στην Ψάθα. Εκτενές το ενδιαφέρον και τουρκικών ΜΜΕ:

«Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης εναέριας κατάσβεσης πυρκαγιάς, δύο ελικόπτερα BELL, μισθωμένα από την πυροσβεστική υπηρεσία, με πλήρωμα δύο ατόμων το καθένα, συνετρίβησαν στην ευρύτερη περιοχή της Ψάθας, στην Αττική», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ελληνική πυροσβεστική υπηρεσία. Σχεδόν 500 πυροσβέστες έχουν αναπτυχθεί, ενώ έχουν φτάσει και ενισχύσεις από τη Γαλλία και τη Ρουμανία.

Σε πλήρη εξέλιξη είναι η μεγάλη πυρκαγιά στην Αττική, η οποία ξεκίνησε από την Βοιωτία και καίει για τρίτη μέρα έχοντας σχηματίσει μια τεράστια πύρινη λωρίδα που κατέκαψε εκτάσεις και σπίτια στο Πόρτο Γερμενό. Τα δύο χειρότερα μέτωπα που αντιμετωπίζονται είναι εκείνο στην Αγία Παρασκευή και το δεύτερο στην Κρύα Πηγή, ενώ αλλεπάλληλα μηνύματα του 112 στάλθηκαν και σήμερα Κυριακή (02.08.2026) από το πρωί, για εκκενώσεις των περιοχών Τούτουλη, Νέα Δάφνη, Πευκενέας, Άγιος Σαράντης, ΒΙΠΕ Μεγάρων, Κανδήλι και Αγία Σκέπη.Παράλληλα, ενεργό είναι το μέτωπο της φωτιάς που ξέσπασε και στην Κεφαλονιά, για την οποία συνελήφθη ένας άντρας για εμπρησμό. Παρά την υποχώρηση των θυελλωδών ανέμων, οι αναζωπυρώσεις στα μέτωπα είναι συνεχείς και οι επιχειρήσεις τον πυροσβεστών ηρωικές.

Έτσι, δημοσιεύτηκε το ιδρυτικό κείμενο Κοινωνική Θεωρία και Αισθητική, ενώ με το έργο Θεωρία Πολιτισμού, η νέα αυτή θεωρητικοποίηση αποκτά ουσιαστική υπόσταση. Με το Κριτική Θεωρία της Μοντέρνας Τέχνης δίνεται το στίγμα της νέας θεωρητικοποίησης στο χώρο της αισθητικής, ενώ με το “Προς τη μεταπαγκοσμιοποίηση” και το “Η εποχή της καθορισμένης άρνησης” σε συνθήκες δύσκολες πλέον λόγω κρίσης, που εντωμεταξύ έχει ξεσπάσει, η νέα αυτή θεωρητικοποίηση αποκτά δύο συγκροτημένες σύγχρονες γενικότερες προσεγγίσεις.

Στη συνέχεια ολοκληρώθηκαν τρεις νέοι τόμοι για τον Σκλάβο –ουσιαστικά ήταν μια πρώτη λιγότερο ή περισσότερο σημαντική προσπάθεια συγκεκριμενοποίησης αυτής της νέας θεωρητικοποίησης– και τρεις νέοι τόμοι με νεώτερα κείμενα-δοκίμια Νέας Κριτικής Θεωρίας και Πράξης, που επεκτείνουν, ανασυγκροτούν και, λαμβάνοντας υπόψη τα νεώτερα δεδομένα, συστηματοποιούν την όλη αυτή προσπάθεια, πάντα με ανοιχτό, διερευνητικό και διαλογικό τρόπο. Ουσιαστικά βέβαια όλα αυτά τα βιβλία συγκροτούνται από μικρά και, κατά κανόνα, αυτοτελή κείμενα-δοκίμια, πάντοτε μέσα στο πνεύμα του νεαρού Λούκατς.

Το τραγικό πνεύμα του Σκλάβου, τα τραγικά αδιέξοδα, η τραγωδία γενικότερα της νεώτερης σκέψης, όπως την έχουν επισημάνει και αναδείξει ο νεαρός Λούκατς και στη συνέχεια ο Γκολντμάν, διαπερνούν όλα αυτά τα κριτικά κείμενα, τα οποία εναγώνεια προσπαθούν να ανιχνεύσουν μια χαραμάδα αισιοδοξίας, μη χάνοντας  την ελπίδα στον άνθρωπο. Στον σκεπτόμενο ορθολογικά και δρώντα ιστορικοκοινωνικά άνθρωπο.

Η αντίθεση με τον Χάμπερμας

Βασική θέση σε αντίθεση με τον ύστερο δυστυχώς Χάμπερμας, ήταν και είναι: O Διαφωτισμός και ο Ανθρωπισμός ως μεγάλες νεώτερες ιστορικές κατακτήσεις πρέπει να διατηρηθούν ως τέτοιες. Προσπαθώντας πάντοτε να τις βελτιώσουμε, να τις συμπληρώσουμε, ακόμη και να τις ανασυγκροτήσουμε, με βάση τα διδάγματα της τραγικής εμπειρίας του ναζισμού και του φασισμού, αλλά όχι να τις εγκαταλείψουμε άκριτα.

Η μεταμοντέρνα και η αντι-άνθρωπο- εγκατάλειψή τους από τους νεοσυντηρικούς όλων των αποχρώσεων, οδηγούν άμεσα ή έμμεσα, κρυφά ή φανερά, και στην εγκατάλειψη της “μεταφυσικής την ώρα της πτώσης της”, για να θυμηθούμε και τον Αντόρνο της αρχής της κρίσιμης Dialectique négative. Δηλαδή, στην εγκατάλειψη της όποιας δυνατότητας κριτικής σκέψης έχει μείνει μετά το Άουσβιτς, αλλά  και του Γκιουλάγκ, αλλά και όποιας κριτικής δυνατότητας έχει μείνει στον Λόγο, όσο αυτός ακόμη δεν έχει εργαλειοποιηθεί πλήρως, που ήταν και ο εφιάλτης του Χορκχάϊμερ.

Αλλά και όχι μόνο αυτό. Η αναφορά στις πηγές της νεώτερης σκέψης, με επίκεντρο πάντα τον σκεπτόμενο και δρώντα ορθολογικά άνθρωπο, επιτρέπει να διερευνήσουμε και να κατακτήσουμε όσο πιο κριτικά και διαλεκτικά γίνεται τα σύγχρονα τραγικά αδιέξοδα που έχουν δημιουργήσει η παγκοσμιοποίηση, ο ταξηφιλευθερισμός, ο πολεμοχαρής πολεμοκρατικός σύγχρονος ολιγαρχικός-δεσποτικός καπιταλισμός κ.α. Κάθε άλλη στάση οδηγεί αναπόφευκτα, άμεσα ή έμμεσα, ρητά ή υπόρρητα, στη συνθηκολόγηση και στην απολογητική του συστήματος.

Μέσα στις σύγχρονες ολικά αδιέξοδες συνθήκες, η μορφή των μικρών και με διαφορετικές θεματικές κειμένων προσπαθεί να βγάλει τη σκέψη από το αποστεωμένο και ουσιαστικά ιδεαλιστικό, και εν πολλοίς προκατασκευασμένο παραδοσιακό-ιδεαλιστικό θεωρητικό σύστημα. Στην εποχή δε του τέλους των βεβαιοτήτων, των ασύμμετρων απειλών και των αμέτρητων αντινομιών –πρώτος ο Γκράμσι στη φυλακή είχε επισημάνει– μέσω αυτής της μορφής κειμένων –και συνεχών παρεμβάσεων– η σύγχρονη νέα λογική έρευνα, σκέψη και πράξη είναι δομικά ανοιχτή και αντιτελεολογική. Κι αυτός, καθώς η πρώην τελεολογική θεωρητικοποίηση του DIAMAT (και όχι μόνον) ήταν ουσιαστικά προκατασκευασμένη και ιδεοληπτική, χωρίς πάντα να εγκαταλείπεται ο υπέρτατος σκοπός της αναζήτησης της δικαιοσύνης και της απελευθέρωσης του ανθρώπου.

Η κριτική του Μεταμοντερνισμού

Απέναντι στο σύστημα, τους μανδαρίνους, τους ψευτο-ιστρούκτορες, αλλά με συνεχή θεωρητική έρευνα και επεξεργασία, ο κύριος στόχος είναι η σύλληψη και η συγκρότηση μιας νέας απελευθερωτικής, μαρκουζεϊκής πάντοτε έμπνευσης, θεωρητικοποίηση χωρίς κενά, λάθη, υπερβολές, και πάντα στη συνέχεια της βιβλιογραφίας, χωρίς ποτέ αυτή να αναπαράγεται μηχανικιστικά. Η θεωρητική και ιδεολογική εξάλλου αυτονομία ήταν και παραμένει το κύριο πρόταγμα αυτής της επίμονης προσπάθειας, όσο και το μεγάλο ζητούμενο.

Το όλο εγχείρημα ήταν και είναι δύσκολο, ειδικά αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός της υποχώρησης έως κατάρρευσης των μεγάλων θεωρητικών και ιδεολογικών αναζητήσεων και συζητήσεων, και ειδικά αυτών που αναδείχθηκαν από το Μάη 68, την Άνοιξη της Πράγας κ.τ.λ. Όμως, ακολουθώντας συνέχεια και συστηματικά μια ανοιχτή, πολύμορφη και πολυεπίπεδη πρακτική ερευνών και διερευνήσεων, και με βάση πάντοτε τις θεμελιακά αυτόνομες ιστορικές κατακτήσεις των αισθητοκαλλιτεχνικών πρωτοποριών, συγκροτήθηκε προοδευτικά η Νέα Κριτική Θεωρία και Πράξη αυτόνομα.

Συγκροτείται στη συνέχεια εννοείται της Σχολής της Φρανκφούρτης, αλλά αυτόνομα πλέον, με δική της λογική και μεθοδολογία, με δικές της αρχές και προτάγματα. Ο συνθηκολογημένος όσο και αλλοτριωτικός μεταμοντερνισμός έπαψε πλέον να είναι αναφορά. Σημασία είχε και έχει πλέον ο αναγκαίος και επιβαλλόμενος αυτοπροσδιορισμός διά της πράξης, θεωρητικής και ιδεολογικοπολιτικής: το απελευθερωτικό ξεπέρασμα διά της καθορισμένης αρνητικής κριτικής και πράξης.

Υποσημείωση

Βασικό κείμενο αναφοράς ήταν το άρθρο του Γ. Χάμπερμας “La modernité: Un projet inachevé” (Critique, N. 413, σσ. 950-967) και στη συνέχεια το βιβλίο του, Le Discours philosophique de la modernité, (Gallimard). Δεν περιορίστηκα όμως σε αυτή την κριτική του Χάμπερμας, αρκετά μετριοπαθή. Προσπάθησα, όμως, με βάση την ιστορία της μοντέρνας τέχνης να φθάσω μέχρι τη ρίζα, όπως ήθελε και ο νεαρός Μαρξ, του θέματος. Δηλαδή, στην προκειμένη περίπτωση στην κριτική της καπιταλιστικής μετεξέλιξης προς την παγίωση του συστήματος και την αντεστραμμένη ιδεολογική αναπαραγωγή-απολογισμό-υπεράσπισή του από τους μεταμοντέρνους ιδεολόγους.

Έτσι, διευρύνοντας την όλη έρευνα αναδείχθηκαν νέα θέματα, που με την εμφάνιση λίγο αργότερα της θεωρίας περί τέλους της ιδεολογίας από τον νεοσυντηρητικό-απολογητή του συστήματος Φουκουγιάμα, πήρε άλλη διάσταση το όλο θέμα, ουσιαστικά με την παγκοσμιοποίηση, που επέφερε ριζικές πλέον αλλαγές στη δομή και στο εποικοδόμημα του συστήματος. Έτσι συγκρότησα στη Νέα Κριτική Θεωρία και Πράξη, δηλαδή μια νέα ριζοσπαστική ερευνητική ιδεολογική και επιστημονική υπόθεση με σύγχρονους, μοντέρνους πάντοτε όρους.

Γράφει ο καθηγητής Βασίλης Φιοραβάντες

Η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε χθες ότι θα ήταν ζημία για το κόμμα της ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός στο πόστο του εκπροσώπου Τύπου. Διέψευσε στην ουσία όσα είπε ο δημοσιογράφος για περιθωριοποίησή του και παρουσίασε το θέμα ως αποκλειστικά δική του απόφαση και μάλιστα υποστήριξε ότι ήταν αιφνιδιαστική. «Όλοι αιφνιδιαστήκαμε με τον τρόπο που έγινε και ειπώθηκαν αυτά τα λόγια για το κίνημα», ανέφερε η Μαρία Καρυστιανού για την αποχώρηση του Θανάση Αυγερινού από τη θέση του εκπροσώπου Τύπου της “Ελπίδας για τη Δημοκρατία”, χωρίς όμως να αναφερθεί στο παράπλευρο γραφείο Τύπου που είχε καταγγείλει ο δημοσιογράφος ότι λειτουργούσε 20 μέρες πριν την αποχώρησή του.

«Όλα τα στελέχη είναι σημαντικά αλλά το πιο σημαντικό είναι να παραμείνει καθαρός ο αρχικός σκοπός του κινήματος. Μας στενοχώρησαν όσα διαβάσαμε από τον κ. Αυγερινό» είπε χθες η επικεφαλής της “Ἑλπίδας”. Ειδικότερα, όταν ερωτήθηκε για την αποχώρηση του κ. Αυγερινού, μιλώντας στο Creta TV, είπε:

«Το προηγούμενο βράδυ ήμασταν ως τα μεσάνυχτα μαζί στο Πολιτικό Συμβούλιο και συζητούσαμε. Η έκπληξή μου ήταν μεγάλη. Όλοι αιφνιδιαστήκαμε με τον τρόπο που έγινε και ειπώθηκαν αυτά τα λόγια. Το κίνημα παραμένει δυνατό, θα συνεχίσει την πορεία του. Τέτοιου είδους χτυπήματα, που μπορεί να υπάρχουν από το εσωτερικό ή την έξω πλευρά του κινήματος, περισσότερο μας δυναμώνουν».

Συνέχισε τις βολές τονίζοντας πως «είναι πολύ καλύτερο όταν κάποιος μπει στο κίνημα γνωρίζοντας τις απόψεις μας –γιατί δεν έχει αλλάξει κάτι, εμείς ό,τι είπαμε εξαρχής το ίδιο λέμε και σήμερα-, αν δει στην πορεία ότι δεν του ταιριάζει– γιατί δεν ταιριάζει σε όλους μια ξεκάθαρη και πολύ αυστηρή πορεία σε ό,τι αφορά την ηθική και την καθαρότητα, να αποχωρεί».

«Κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας, ότι χρειαζόμαστε βοήθεια. Εμείς δεν το πιστεύουμε αυτό. Ο πολίτης έχει την ίδια αξία με τον πολιτικό. Είναι καλύτερο να αποχωρούν από το κίνημα όσοι δεν μπορούν να στηρίξουν το κίνημα, αλλιώς το κρατάνε πίσω», είπε αφήνοντας να εννοηθεί ίσως ότι ο Αυγερινός ήθελε περισσότερη ανάμιξη πολιτικών στο κίνημα.

Καταληκτικά η κ. Καρυστιανού ανέφερε πως «το θέμα είναι ο τρόπος που θα φύγουν και ο τρόπος δείχνει και στοιχείο χαρακτήρα αλλά και, ίσως, τις πιο βαθιές σκέψεις που μπορεί να έχει κάποιος ο οποίος προσεγγίζει το κίνημα».

Τι είχε δηλώσει ο Αυγερινός

Αποχωρώντας ο δημοσιογράφος -ο οποίος ανέλαβε εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος από την πρώτη ημέρα της ίδρυσής του τον Μάιο) σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε πως παύει να εκπροσωπεί το κόμμα στα ΜΜΕ. Ανέφερε ότι πληροφορήθηκε πως τουλάχιστον από τις 12 Ιουλίου «λειτουργούσε εντός του Κινήματος ένα παράλληλο Γραφείο Τύπου», του οποίου τη σύνθεση ο ίδιος δεν γνώριζε. Στην ανάρτησή του τόνιζε πως «οι ύποπτοι και φυτευτοί ‘συμβουλάτορες’ των διαδρόμων είναι πάντα πρόβλημα για οποιονδήποτε συλλογικό σχηματισμό, πολύ περισσότερο για ένα Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών, που φιλοδοξεί να παρέμβει δραστικά για να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και τις εναλλακτικές λύσεις ώστε να έρθουν επιτέλους οι πολίτες στην εξουσία και η δημοκρατία μας να λειτουργήσει».

Eιδικότερα ο δημοσιογράφος ανέφερε προ δύο ημερών τα εξής: «Ενημερώνω φίλους και συνοδοιπόρους, γνωστούς και αγνώστους, συναδέλφους και συναγωνιστές (οι εχθροί τα ξέρουν ήδη) ότι εδώ και πολλές ημέρες δεν έχω ουδεμία ευθύνη για την επικοινωνιακή δραστηριότητα της “ΕΛΠΙΔΑΣ για τη Δημοκρατία”, ούτε έχω πλέον την εκπροσώπησή της στα ΜΜΕ. Όπως πληροφορήθηκα εκ των υστέρων, τουλάχιστον από τις 12 Ιουλίου λειτουργεί εντός του Κινήματος ένα παράλληλο Γραφείο Τύπου, του οποίου τη σύνθεση δεν γνωρίζω.

»Οι ύποπτοι και φυτευτοί συμβουλάτορες των διαδρόμων είναι πάντα πρόβλημα για οποιονδήποτε συλλογικό σχηματισμό, πολύ περισσότερο για ένα Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών, που φιλοδοξεί να παρέμβει δραστικά για να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και τις εναλλακτικές λύσεις ώστε να έρθουν επιτέλους οι πολίτες στην εξουσία και η δημοκρατία μας να λειτουργήσει. Καθείς αναλαμβάνει τις ευθύνες του για τις πράξεις και τις παραλείψεις του, προπαντός για τις εξετάσεις, που επιλέγει να δώσει. Καθείς εφ’ ω ετάχθη, λοιπόν. Προς το παρόν επιλέγω να πάω μερικές ημέρες διακοπές».

Ανταπαντά για βλακεία και εγωπάθεια

Μετά τις δηλώσεις για την διαγραφή του, ο Θανάσης Αυγερινός ανήρτησε κείμενο στο οποίο αναφέρεται σε εγωπάθεια και σε μωρία. Ειδικότερα ανήρτησε και συστήνει προς ανάγνωση το “Ζητείται Ελπίς”του Αντώνη Σαμαράκη και γράφει:

«…μωραίνει Κύριος ὃν βούλεται ἀπολέσαι… ΥΓ. Ας διαβάζουμε τυπωμένα βιβλία στις διακοπές. Μορφώνουν, παρηγορούν, προστατεύουν από τις εγωμανίες…»

Ήταν γιος του δικηγόρου και βουλευτή του Λαϊκού Κόμματος Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη. Το 1958, άρχισε να δικηγορεί στην Αθήνα και το 1960 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής Αθηνών, ενώ παράλληλα ήταν συνεργάτης στην έδρα του Εμπορικού Δικαίου. Το 1961, εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με το ψηφοδέλτιο της ΕΡΕ στη Β’ περιφέρεια της Αθήνας. Το ίδιο έτος ήταν μέλος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων και της Επιτροπής Συντάξεως Κώδικος Δεοντολογίας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Από το 1961 έως το 1963, διατέλεσε γραμματέας του προεδρείου της Βουλής και από το 1962 έως το 1967 μόνιμο μέλος της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνδέσεως Ελλάδας-ΕΟΚ. Το 1963, ήταν γραμματέας της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Την περίοδο 1965-1967, ήταν κοσμήτορας της Βουλής.

I. Bαρβιτσιώτης: Η μεταπολιτευτική διαδρομή 

Κατά τη διάρκεια της απριλιανής δικτατορίας συνελήφθη και κρατήθηκε στη φυλακή για τέσσερις μήνες. Το 1974, ήρθε πρώτος σε σταυρούς σε όλη την Ελλάδα, στις πρώτες μετά τη μεταπολίτευση εκλογές, στις οποίες συμμετείχε με το ψηφοδέλτιο της ΝΔ. Την ίδια χρονιά, ανέλαβε για πρώτη φορά κυβερνητικό αξίωμα, συμμετέχοντας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ως υφυπουργός Εσωτερικών. Το 1975, διατέλεσε μέλος της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.

Ήταν επικεφαλής των ελληνικών αντιπροσωπειών στη σύνοδο του ΟΟΣΑ το 1975 και στη 4η σύνοδο της UNCTAD το 1977. Υπήρξε γενικός γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ από το 1985 και κοινοβουλευτικός της εκπρόσωπος στη Βουλή. Το διάστημα 1989-1996, διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος,(ΕΛΚ). Το Δεκέμβριο του 1989, εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΝΔ.

Στις 15 Δεκεμβρίου 1989, η Κεντρική Επιτροπή της ΝΔ τον εξέλεξε, τρίτο με 40 ψήφους, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του κόμματος. Στις 3 Νοεμβρίου 1993, διεκδίκησε την προεδρεία της ΝΔ αλλά πήρε 37 ψήφους και ηττήθηκε από τον Μιλτιάδη Έβερτ που συγκέντρωσε 141 και αναδείχτηκε πρόεδρος του κόμματος.

Τον Απρίλιο του 1994, στο 3ο Συνέδριο της ΝΔ, ανακηρύχθηκε επισήμως αντιπρόεδρος του κόμματος, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1997. Στις 22 Αυγούστου 1994, μετά την ανασυγκρότηση του κομματικού μηχανισμού της ΝΔ τοποθετήθηκε μέλος του νέου Πολιτικού Συμβουλίου του κόμματος.

Στις 24 Νοεμβρίου 1994, εξελέγη πρόεδρος της Ομάδας Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (ΟΚΕ) της ΝΔ για θέματα σχετικά με το υπουργείο Εξωτερικών. Τον Δεκέμβριο του 1997, ανέλαβε πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας “Κωνσταντίνος Καραμανλής”, επιστημονικού μη κερδοσκοπικού φορέα που έχει σκοπό την ανάλυση και τη διατύπωση προτάσεων για πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά θέματα.

Το 2004, εξελέγη για πρώτη φορά ευρωβουλευτής ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου της ΝΔ. Το Φεβρουάριο του 2010, ανανεώθηκε η θητεία του στην προεδρεία του ΔΣ του Ινστιτούτου Δημοκρατίας “Κωνσταντίνος Καραμανλής”, αλλά τον Αύγουστο του ιδίου χρόνου υπέβαλε παραίτηση ολοκληρώνοντας μια μεγάλη θητεία δώδεκα ετών.

Συγγραφικό έργο

Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης γράψει πολλές νομικές και πολιτικές μελέτες καθώς και βιβλία, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: “Περί μεταβολής του νομικού τύπου της εταιρείας”, 1955, “Η επιβολή όρκου προς απόδειξιν της εμπορικής ιδιότητος”, 1957, “Τινά περί της εννοίας της επιχειρήσεως”, 1959, “Τινά περί της προθεσμίας της εφέσεως επί πτωχευτικών δικών”, 1960, “Η ονομαστική μετοχή: συμβολή εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιρειών”, 1961, “Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότης (ΕΟΚ) και το εταιρικόν δίκαιον”, 1970, “Η Αλλαγή στο εδώλιο”, εκδ. Μορφωτική Εστία, 1984, “Αποκατάσταση ιστορικών αληθειών: τα μεγάλα πολιτικά ψεύδη της προπαγάνδας του ΠΑΣΟΚ“, 1985, “Η αλήθεια για το παρελθόν πυξίδα για το μέλλον”, 1989, “Συνταγματικοί Προβληματισμοί: Προτάσεις περί της λειτουργίας του πολιτεύματος”, εκδ. Ελληνική Ευρωεκδοτική” 1993, “Η ονομαστική μετοχή: συμβολή εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιριών”, εκδ. Σάκκουλας, 1997, “Η Ελλάδα μπροστά στο 2000: ένα νέο συνταγματικό πλαίσιο”, εκδ. Σάκκουλας, 1998, “Η βουλευτική ασυλία-ελληνική & ευρωπαϊκή πραγματικότητα”, 2001, “Οι τρεις απειλές του αιώνα”, εκδ. Καστανιώτης, 2002, “Πολιτιστική Φωτογραμμετρία”, εκδ. Μίλητος, 2005, “Η μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης”, 2006 (εκδόθηκε σε ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΕΛΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), “Η αναγκαία αναθεώρηση: για ένα σύγχρονο Σύνταγμα”, εκδ. Σάκκουλας, 2006, “Τυφλοί στρατοί: Η Δύση και η απειλή του ισλαμικού φονταμενταλισμού” (Σε συνεργασία με το Σωτήρη Ρούσσο), εκδ. Καστανιώτης, 2008, “Αναζητώντας την Τέχνη. Περιφερειακές Πινακοθήκες”, εκδ. Μέλισσα, 2008, “Όπως τα έζησα, 1961-1981”, εκδ. Λιβάνη, 2011, “Συνταγματικοί Στοχασμοί”, 2014, εκδ. Σάκκουλα.

Ο εκλιπών αφήνει πίσω του τέσσερα παιδιά – τον πρώην υπουργό Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, τη δημοσιογράφο Ελένη Βαρβιτσιώτη, τον σύμβουλο στρατηγικής επικοινωνίας και επιχειρηματία Θωμά Βαρβιτσιώτη και τον Κωνσταντίνο Βαρβιτσιώτη.

Συλλυπητήρια από τον πολιτικό κόσμο

«Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν ένας από τους πυλώνες της παράταξής μας. Στέλεχος με κύρος, ήθος, σοβαρότητα και διαχρονική παρουσία. Πάντοτε με μεγάλη δημοφιλία στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας και με εκτίμηση από όλους τους αρχηγούς του κόμματος, με πρώτο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή» αναφέρει σε ανάρτησή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.

«Για τρία χρόνια, από το 2004 έως το 2007, υπηρετήσαμε μαζί στην ευρωβουλή και ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν τότε αρχηγός της κοινοβουλευτικής μας ομάδας. Με περιέβαλε πάντοτε με αγάπη και εμπιστοσύνη, ενώ συνομιλούσαμε μέχρι και τα τελευταία χρόνια» προσθέτει ο κ. Χατζηδάκης, εκφράζει τα συλλυπητήριά του στον Μιλτιάδη, τον Θωμά, την Ελένη και τον Κωνσταντίνο και σημειώνει «Καλό ταξίδι, Πρόεδρε!».

Τα ειλικρινή του συλλυπητήρια προς την οικογένεια του Γιάννη Βαρβιτσιώτη, εξέφρασε με δήλωσή του ο Αντώνης Σαμαράς, χαρακτηρίζοντάς τον ευπατρίδη πολιτικό, μετριοπαθή, με ήθος, με αρχές και αξίες και με πολυετή μεγάλη προσφορά στην παράταξη: «Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης υπήρξε ένας ευπατρίδης πολιτικός, μετριοπαθής, με ήθος, με αρχές και αξίες και με πολυετή μεγάλη προσφορά στην Παράταξη. Βαθύτατα καλλιεργημένος και με ιδιαίτερη σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό, αγάπησε βαθιά την Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λακωνία. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του», αναφέρει στη δήλωσή του.

Στο ίδιο μήκος οι δηλώσεις του πολιτικού κόσμου.

Παρ’ όλ’ αυτά, συνέχισε, επειδή «το ζήτησαν» το Ιράν και άλλες «μεσανατολικές χώρες», πήρε την απόφαση να ακυρώσει «οποιαδήποτε επίθεση». «Στη βάση αυτού του αιτήματος, δέχτηκα (…) για το καλό του κόσμου (…) να ακυρώσω την επίθεση, με προϋπόθεση να συναφθεί γρήγορα συμφωνία. Το Ισραήλ ενώνεται μαζί μου σε αυτή τη δέσμευση», έγραψε. Η ανακοίνωση του ρεπουμπλικάνου ακολούθησε την προειδοποίηση της κυβέρνησής του στους πολίτες των ΗΠΑ να εξετάσουν το ενδεχόμενο να «φύγουν» από τη Μέση Ανατολή εξαιτίας ενδεχόμενης «κλιμάκωσης» του πολέμου στην περιοχή.

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η κυβέρνηση Τραμπ εξέταζε την πιθανότητα να διατάξει νέους μαζικούς βομβαρδισμούς, πιθανόν μέσα στο σαββατοκύριακο, εναντίον ιδίως ιρανικών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών· ωστόσο, σύμφωνα με το CBS News, το οποίο επικαλέστηκε πηγές του τις οποίες δεν κατονόμασε, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν είχε δώσει το πράσινο φως.

Στο μήνυμά του ο κ. Τραμπ τόνισε πως η όποια συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει «το πλήρες και απόλυτο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ», φράση που πληκτρολόγησε με κεφαλαία γράμματα, όπως συνηθίζει για έμφαση, καθώς και «το τέλος της ιρανικής πυρηνικής απειλής».

«Αποκλιμάκωση» ζήτησε ο Σαλμάν από τον Τραμπ

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε χθες στο Τραμπ για να εκφράσει τις ανησυχίες του για τις συνέπειες των σχεδιαζόμενων αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, ιδίως τα ιρανικά αντίποινα, ανέφερε ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος πηγές του στην κυβέρνηση Τραμπ, τις οποίες δεν κατονόμασε.

Μια από τις πηγές του Axios ανέφερε ότι ο σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος παρότρυνε τον κ. Τραμπ «να αποκλιμακώσει» τον πόλεμο, να «απόσχει» από τους βομβαρδισμούς που σχεδιάζονταν. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως όταν το Γαλλικό Πρακτορείο του ζήτησε να σχολιάσει την πληροφορία.

Την Πέμπτη το Πακιστάν, χώρα που διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο, διαβεβαίωνε ότι οι αντίπαλες πλευρές διαπραγματεύονταν ενόψει αποκλιμάκωσης, ειδικά στο στενό του Ορμούζ, θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας στο επίκεντρο της σύγκρουσης, που έκλεισε de facto η Τεχεράνη.

Ο ιρανικός στρατός από την άλλη κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι τροφοδοτεί «τις εντάσεις» στην περιοχή και προειδοποίησε: «κάθε χώρα που αποτελεί αμυντική ασπίδα της εγκληματικής και επιθετικής Αμερικής θα τυλιχτεί στις φλόγες του πολέμου». Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και drones εναντίον κρατών σε όλη την περιοχή.

Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου εκτροχίασε την καταρχήν συμφωνία, το «πρωτόκολλο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν στα μέσα Ιουνίου και υποτίθεται πως θα άνοιγε τον δρόμο για διαπραγματεύσεις 60 ημερών με σκοπό να τερματιστεί οριστικά ο πόλεμος.

Ανανεώθηκε η λίστα στόχων του Ιράν 

Το πρακτορείο Fars του Ιράν δημοσίευσε μια λίστα με σημαντικές ενεργειακές εγκαταστάσεις σε αραβικά κράτη του Κόλπου και στο Ισραήλ, ως πιθανούς στόχους ιρανικών αντιποίνων, σε περίπτωση νέας στρατιωτικής επίθεσης των ΗΠΑ. Όπως σχολιάζεται μάλιστα, τυχόν αντίποινα θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Καθώς τα αμερικανικά ΜΜΕ μεταδίδουν συνεχώς πληροφορίες για επικείμενη επίθεση από ΗΠΑ-Ισραήλ στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι τυχόν ιρανικά χτυπήματα εναντίον κρίσιμων ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων σε όλη την περιοχή και το Ισραήλ, θα μπορούσαν να βυθίσουν την παγκόσμια οικονομία σε μια άνευ προηγουμένου κρίση. Μεταξύ των εγκαταστάσεων-στόχων που αναφέρονται είναι:

• Το πετρελαϊκό κοίτασμα Ghawar της Σαουδικής Αραβίας (το μεγαλύτερο στον κόσμο, με εκτιμώμενα αποθέματα 75-83 δισεκατομμυρίων βαρελιών) και οι μονάδες επεξεργασίας πετρελαίου Abqaiq και Khurais (το μεγαλύτερο συγκρότημα στον κόσμο και η καρδιά του συστήματος εξαγωγών του Βασιλείου)·
• Το διυλιστήριο Ruwais (το μεγαλύτερο της περιοχής με μία μόνο εγκατάσταση, με δυναμικότητα επεξεργασίας περίπου 800.000 βαρελιών την ημέρα) των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και το υπεράκτιο πετρελαϊκό κοίτασμα Zakum (το δεύτερο μεγαλύτερο υπεράκτιο πετρελαϊκό κοίτασμα στον κόσμο, με εξαγωγές άνω του 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα)·
• Το κοίτασμα φυσικού αερίου North Field (η μεγαλύτερη δεξαμενή ΦΑ στον κόσμο, που περιέχει 48 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ΦΑ, ή περίπου το 25% των αποδεδειγμένων παγκόσμιων αποθεμάτων) του Κατάρ και ο τερματικός σταθμός εξαγωγής LNG Ras Laffan (αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG)·
• Το πετρελαϊκό κοίτασμα Burgan του Κουβέιτ (το μεγαλύτερο της χώρας, με αποθέματα περίπου 67 δισεκατομμυρίων βαρελιών)·
• Το διυλιστήριο Sitra του Μπαχρέιν και οι εγκαταστάσεις Ma’ameer (λόγω της μεγάλης εξάρτησής του από αυτές τις εγκαταστάσεις, θεωρείται η πιο ευάλωτη χώρα του GCC σε ενεργειακές διαταραχές)·
• Τα πεδία φυσικού αερίου Leviathan και Tamar του Ισραήλ (το Λεβιάθαν προμηθεύει περίπου το 53% του φυσικού αερίου του Ισραήλ, ενώ το Ταμάρ παρέχει ένα άλλο 44%).

Το Fars σημειώνει ακόμα ότι οι επιθέσεις στις εγκαταστάσεις θα έχουν σημαντικές συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, χαρακτηρίζοντας αρκετές από αυτές ως «κρίσιμες για τον παγκόσμιο εφοδιασμό» σε αργό πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Οι εντάσεις έχουν αυξηθεί κατακόρυφα μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για πρόσθετα πλήγματα, ενώ τα ισραηλινά ΜΜΕ σχολίαζαν ότι η κυβέρνηση προετοιμαζόταν για την πιθανότητα μιας μεγάλης αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν.

Ο Αραγτσί προειδοποιεί

Το δημοσίευμα του Fars έρχεται μετά από διπλωματικές επαφές του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Σαουδάραβα ομόλογό του Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον Αρχηγό του Στρατού του Πακιστάν, Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.

Κατά τη διάρκεια αυτών των επαφών, ο Αραγτσί προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Ιράν ή μια συμμετοχή περιφερειακών χωρών, θα προκαλέσει μια «αποφασιστική και αναλογική απάντηση» από τις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Με τη σειρά του, ο Εμπραχίμ Ρεζάεϊ, μέλος της ιρανικής Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής, λέει ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει σε επιθέσεις, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους. «Η απάντησή μας σε οποιαδήποτε πιθανή εχθρική επίθεση δεν θα περιοριστεί στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Θα απαντήσουμε σε όλες τις εχθρικές βάσεις και στην προέλευση των επιθέσεων από οπουδήποτε».

Η συμφωνία του Τραμπ για την Γάζα 

Στο άλλο μεσανατολικό μέτωπο, παρά την ιστορική συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ για τον αφοπλισμό της Χαμάς,  η εφαρμογή της αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια λόγω των προϋποθέσεων που θέτει η κάθε πλευρά. Η θέση της ισλαμικής οργάνωσης είναι πως ο αφοπλισμός συνδέεται άμεσα με την ταυτόχρονη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων.

Το Ισραήλ κρατά επιφυλακτική στάση. Κατέχοντας πάνω από το 60% των εδαφών της Γάζας, το Ισραήλ πιέζει για άμεσο και καθολικό αφοπλισμό, εκφράζοντας αμηχανία για το χρονοδιάγραμμα και την επαρκή εποπτεία της διαδικασίας. Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη μιας «διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης» για την τήρηση της ασφάλειας στον θύλακα και την μεταβίβαση της εξουσίας σε μια παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή (NCAG).

Στις 6 Ιουλίου η Χαμάς ανακοίνωσε την διάλυση της κυβέρνησής της στη Γάζα,  δηλώνοντας έτοιμη να παραδώσει τη διακυβέρνηση της Λωρίδας στην Εθνική Επιτροπή Διαχείρισης (όπως προβλέπει το σχέδιο Τραμπ). Η κίνηση αυτή σηματοδότησε μια σημαντική πολιτική στροφή από την πλευρά της παλαιστινιακής οργάνωσης, η οποία διοικεί τη Γάζα από τότε που οι μαχητές της ανέλαβαν τον έλεγχο από το αντίπαλο παλαιστινιακό κίνημα, Φατάχ το 2007, έπειτα από εμφύλιες συγκρούσεις.

Και άλλοι νεκροί…

Παρά τις ανακοινώσεις περί συμφωνίας που προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Λωρίδα της Γάζας, οι εχθροπραξίες συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, αφήνοντας πίσω τους νέα θύματα και ακόμη μεγαλύτερη ανθρωπιστική καταστροφή.

Τη νύχτα του Σαββάτου προς Κυριακή, τουλάχιστον οκτώ άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς, σύμφωνα με την παλαιστινιακή πολιτική προστασία. Οι επιθέσεις έπληξαν κατοικημένες περιοχές σε διάφορα σημεία του θύλακα, ενώ δεκάδες ακόμη άνθρωποι τραυματίστηκαν.

Στη Ντέιρ αλ Μπάλα, ισραηλινό στρατιωτικό ελικόπτερο έπληξε διαμέρισμα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν ένας άνδρας και μία γυναίκα και να τραυματιστούν αρκετοί ακόμη πολίτες. Παράλληλα, στην παλιά πόλη της Γάζας ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του όταν, σύμφωνα με την πολιτική προστασία, ισραηλινές δυνάμεις άνοιξαν πυρ στην περιοχή.

Στη Χαν Γιούνις, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, ακόμη τρεις άνθρωποι, ανάμεσά τους και ένα παιδί, σκοτώθηκαν έπειτα από πλήγμα σε διαμέρισμα που ανήκε στην οικογένεια αλ Χαμς. Οι επιχειρήσεις διάσωσης συνεχίστηκαν όλη τη νύχτα, με τα σωστικά συνεργεία να προσπαθούν να εντοπίσουν επιζώντες κάτω από τα ερείπια.

Οι απώλειες προστέθηκαν στους οκτώ νεκρούς που είχαν ανακοινωθεί το Σάββατο από νέα ισραηλινά πλήγματα. Την ίδια ώρα, η πολιτική προστασία ολοκλήρωσε μια πολύ δύσκολη επιχείρηση έρευνας στη συνοικία Σάμπρα, στη νότια πόλη της Γάζας, όπου μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες ανασύρθηκαν οι σοροί 112 ανθρώπων από τα συντρίμμια κτιρίων.

Μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται 40 παιδιά, 38 γυναίκες και επτά άτομα με αναπηρία, γεγονός που αποτυπώνει το βαρύ ανθρώπινο κόστος της σύγκρουσης. Ωστόσο, οι αρχές εκτιμούν ότι τουλάχιστον 157 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται στην ίδια περιοχή, πιθανότατα εγκλωβισμένοι κάτω από τα χαλάσματα.

Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου υποστηρίζει τις επιχειρήσεις ανάκτησης θυμάτων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία που απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και συντονισμό. Σύμφωνα με τα συνεργεία διάσωσης, σε πολλές περιπτώσεις οι διασώστες αναγκάζονται να σκάβουν με γυμνά χέρια μέσα σε τόνους από μπετόν και μέταλλα, ενώ η έκταση των καταστροφών και η περιορισμένη πρόσβαση σε πολλές περιοχές δυσχεραίνουν την εξακρίβωση του πραγματικού αριθμού των θυμάτων και των αγνοουμένων.

Η αντίστροφη μέτρηση για την εξιχνίαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 18 Ιουλίου 2026, όταν η σορός της γυναίκας εντοπίστηκε σε εγκαταλελειμμένο χώρο στην Κυψέλη. Παρά την προχωρημένη σήψη και τις αντίξοες συνθήκες, τα εξειδικευμένα στελέχη της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών κατάφεραν να ανασύρουν αξιοποιήσιμα δακτυλικά αποτυπώματα.

Μέσω του Τμήματος Interpol της ΕΛ.ΑΣ. και σε συνεργασία με τις αμερικανικές Αρχές, επιβεβαιώθηκε ότι τα αποτυπώματα ανήκαν σε 38χρονη υπήκοο Μεγάλης Βρετανίας. Από την έρευνα προέκυψε ότι το θύμα είχε φτάσει στην Ελλάδα στις 26 Ιουνίου 2026, διέμενε στον Πειραιά μέχρι τις 10 Ιουλίου και στη συνέχεια μετακινήθηκε προς άγνωστο προορισμό στην Αττική.

Οι αστυνομικοί του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ζωής της ΔΑΟΕ, αξιοποιώντας προανακριτικό υλικό και προχωρώντας σε ψηφιακή ανάλυση βιντεοληπτικού υλικού, κατάφεραν να φτάσουν στα ίχνη του 26χρονου αλλοδαπού από το Αφγανιστάν. Ο ύποπτος προσήχθη στη ΔΑΟΕ, στις 30 Ιουλίου 2026 και κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ομολόγησε τις πράξεις του. Όπως αποκαλύφθηκε, ο 26χρονος τοποθέτησε τη σορό της 38χρονης στη βαλίτσα και τη μετέφερε στο εγκαταλελειμμένο κτίριο.

Μετά τη δολοφονία, ο δράστης προέβη σε αναλήψεις χρηματικών ποσών, χρησιμοποιώντας τις τραπεζικές κάρτες της 38χρονης. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του, οι Αρχές εντόπισαν και κατέσχεσαν ένα πιστόλι ρέπλικα κι ένα μαχαίρι. Για την πλήρη εξιχνίαση της υπόθεσης υπήρξε στενή διεθνής συνεργασία της ΕΛ.ΑΣ. με αξιωματικό σύνδεσμο της Εθνικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης του Σοβαρού και Οργανωμένου Εγκλήματος του Ηνωμένου Βασιλείου (NCA), καθώς και με τις αστυνομικές Αρχές της Σκωτίας (Police Service of Scotland).

Σε βάρος του 26χρονου σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με δόλο, ληστεία και παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων, ενώ οδηγήθηκε ήδη στην αρμόδια Εισαγγελία.

Κυψέλη: Ανατροπή με το κίνητρο;

Σύμφωνα με αστυνομικό ρεπορτάζ ιστοσελίδων, η ΕΛΑΣ κατάφερε να φτάσει στα ίχνη του κατηγορούμενου έπειτα από μαρτυρία «κλειδί» μιας φίλης της 38χρονης. Πριν 3 μέρες, μια γυναίκα επίσης με καταγωγή από την Βρετανία, πήγε στην αστυνομία και κατήγγειλε ότι ο σύντροφός της, της ομολόγησε πως σκότωσε την 38χρονη. Πρόκειται για τον 26χρονο Αφγανό δράστη, ο οποίος φέρεται να υποστήριξε ότι δολοφόνησε την γυναίκα επειδή θεωρούσε ότι το θύμα «θέλει να κάνει την σύντροφό του χριστιανή».

Σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, η 38χρονη είχε επισκεφτεί την φίλη της και τον 26χρονο σύντροφό της στο σπίτι τους στο Κερατσίνι, όπου διέμεναν. Τα στοιχεία της έρευνας, επίσης είχαν δείξει έδειξαν πως η 38χρονη είχε φτάσει στην Ελλάδα μέσω της Κύπρου. Θυμίζουμε ότι την βαλίτσα με το πτώμα στην Κυψέλη την εντόπισε ένας άστεγος.

Ας σημειωθεί ότι οι Ρώσοι έχουν δημοσιεύσει βίντεο που δείχνουν ότι έχουν καταλάβει την Κωνσταντίνιφκα και έχουν διεισδύσει στα νότια της Ντρουσκόφκα. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι τη νύχτα της 1ης Αυγούστου ουσιαστικά κατέρρευσε η αεράμυνα, λόγω έλλειψης Patriot. «Οι ουκρανικές αεροπορικές δυνάμεις κατάφεραν να καταρρίψουν μόνο έναν από τους 27 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους» αναφέρει ο Ουκρανός πρόεδρος, που καλεί «τους εταίρους να παράσχουν μέσα για την αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων με συστήματα Patriot».

Όπως αναφέρει ο ίδιος οι Ρώσοι εκτόξευσαν 35 πυραύλους στην Ουκρανία τη νύχτα, συμπεριλαμβανομένων 27 βαλλιστικών και 185 επιθετικών drones διαφόρων τύπων: «Ο κύριος στόχος είναι το Κίεβο. Αλλά χτυπούν επίσης στις περιοχές Ντνίπρο, Σούμι, Χάρκοβο, Πολτάβα. Μόνο ένας βαλλιστικός πύραυλος απόψε καταρρίφθηκε επειδή δεν υπάρχουν πύραυλοι για τα συστήματα Patriot». «Είναι πολύ σημαντικό οι εταίροι να ακούσουν ότι αυτά τα μέσα δεν είναι χρήσιμα στις αποθήκες τους για πιθανά σενάρια, αλλά είναι χρήσιμα εδώ και τώρα, ώστε ο ρωσικός πόλεμος να μπορέσει να περιοριστεί και να σταματήσει στην Ουκρανία», έγραψε ο Ζελένσκι.

Πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, ρωσικά στρατεύματα επιτέθηκαν σε 16 περιοχές της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας περίπου 1.900 drones, σχεδόν 1.600 κατευθυνόμενες βόμβες και 144 πυραύλους διαφόρων τύπων. «Η Ρωσία επενδύει όλο και περισσότερο σε βαλλιστικούς πυραύλους και προσπαθεί να αυξήσει την παραγωγή τους».

Σύμφωνα με το DeepState η Ρωσία προχωρά σε νέο τμήμα του μετώπου κοντά στο μεθοριακό χωριό Άρτιλνε στην περιοχή Κουπιάνσκ στο Χάρκοβο. Στο διαδραστικό χάρτη του δείχνει 5 τετρ. χλμ να έχουν περάσει σε ρωσικό έλεγχο. Στις 23 Ιουλίου, η Κρατική Υπηρεσία Συνοριοφυλακής της Ουκρανίας ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις προσπαθούσαν να επεκτείνουν τη ζώνη ενεργών εχθροπραξιών στη βόρεια Περιφέρεια του Χαρκόβου.

Καταρρίψεις-ρεκόρ από την ρωσική αεράμυνα

Η ρωσική αεράμυνα εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, κατέρριψε 1158 μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα σε μια ημέρα, κάτι που αποτελεί απόλυτο ρεκόρ. Ο μεγαλύτερος αριθμός drones είχε καταρριφθεί προηγουμένως στις 25 Ιουλίου και 17 Μαΐου – 1060 και 1054 μονάδες, αντίστοιχα. Η συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων σημειώθηκε στο ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρωσικού υπουργείου.

Να σημειωθεί πως έκρηξη από αυτοσχέδια βόμβα άφησε τρεις νεκρούς και 21 τραυματίες κοντά σε πολυτελές εστιατόριο στο κέντρο της Μόσχας. Μεταξύ των νεκρών συγκαταλέγεται η γυναίκα που μετέφερε την βόμβα, η οποία ενδεχομένως να μην γνώριζε ότι μετέφερε εκρηκτικό μηχανισμό. Από την έκρηξη τραυματίστηκαν άλλοι 21. Σύμφωνα με τη ρωσική οικονομική εφημερίδα Kommersant, προφανής στόχος της επίθεσης ήταν οι προσκεκλημένοι που συμμετείχαν σε ιδιωτική εκδήλωση στην εξωτερική βεράντα του εστιατορίου. Πηγές ανέφεραν στην εφημερίδα ότι η εκδήλωση φυλασσόταν αυστηρά.