Κατά κανόνα ακολουθούν τις μεταβολές του Δείκτη MSCI World, ο οποίος όμως συμπεριλαμβάνει μόνον “αναπτυγμένες” αγορές. Ειδικότερα παρατηρούνται οι 10 μεγαλύτερες χρηματιστηριακές αγορές με βάση την συμμετοχή τους στον Δείκτη MSCI, στον οποίο οι ΗΠΑ κατέχουν το εκπληκτικό ποσοστό του 72%, όταν το ανάλογο της συμμετοχής τους στο παγκόσμιο ΑΕΠ μόλις φθάνει το 26%.

Πρόκειται για μία πρωταρχική συνέπεια του γεγονότος ότι οι αμερικανικές μετοχές πρωταγωνιστούν έναντι όλων των άλλων κατά την διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, ενισχυόμενες και από την θέση του αμερικανικού δολαρίου με την ιδιότητα του διεθνούς αποθεματικού νομίσματος. Το δεύτερο μεγαλύτερο μερίδιο στον Δείκτη MSCI κατέχεται από την Ιαπωνία και φθάνει το 5,68%, αλλά το 1985 κατέχει το 30% για να αναρριχηθεί το 1989 στο 44%, με την ιαπωνική χρηματιστηριακή αγορά να εμφανίζει μεγαλύτερο όγκο από την ανάλογη αμερικανική, με την χώρα να καταγράφει τότε το ένα τρίτο του πληθυσμού σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. 

Εκείνη την εποχή ο κόσμος θεωρεί την Ιαπωνία κυρίαρχη δύναμη με μία άνοδο χωρίς σημεία αντιστροφής, κυρίως λόγω του ότι πρωταγωνιστεί στην αυτοκινητοβιομηχανία, στις ηλεκτρονικές συσκευές και σε πληθώρα άλλων βιομηχανικών αγαθών. Μάλιστα ο χρηματιστηριακός Δείκτης ΝΙΚΚΕΙ στο Τόκυο αναρριχάται το 1989 στα υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών και θα απαιτηθεί μία περίοδος 35 ετών, για να φθάσει το 2024 στα ίδια επίπεδα και παρά το γεγονός ότι σταθεροποιείται, σημειώνει νέα άνοδο το 2026, φθάνοντας τον Μάϊο στις υψηλότερες τιμές, όλων των εποχών. Όμως επί τρείς και πλέον δεκαετίες, οι επιδόσεις του αποδεικνύονται απογοητευτικές και μία τριακονταπεντατία πάντως, οπωσδήποτε κρίνεται ένα υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα επενδυτικής αναμονής. 

Το πρόβλημα της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ 

Πολλοί χρηματιστηριακοί αναλυτές προβάλλουν το μεγάλο ερώτημα ως προς το εάν και κατά πόσον η αγορά της Νέας Υόρκης θα εξακολουθήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα να ποδοπατά όλα τα υπόλοιπα χρηματιστήρια, ή εάν ο ανοδικός της κύκλος ολοκληρώνεται για να ακολουθήσει, όπως εξάλλου πάντοτε συμβαίνει, ο καθοδικός. 

Προς το παρόν οι αποτιμήσεις των αμερικανικών μετοχών αναρριχώνται σε δυσθεώρητα υψηλά επίπεδα, με τις μετοχές του Δείκτη S&P 500 να καταγράφουν μέσο λόγο τιμής προς κέρδη (P/E) της τάξης του 28. Ο λόγος συνεπάγεται πως εάν μία μέση εταιρεία καταβάλλει το 100% των εσόδων της, χωρίς πληρωμές φόρων, απαιτούνται 28 έτη για κάποιον επενδυτή της για να αποσβέσει το κεφάλαιό του. Η συγκεκριμένη υπόθεση προϋποθέτει ότι τα έσοδα διατηρούνται για το ίδιο χρονικό διάστημα σταθερά, χωρίς ανοδικές ή καθοδικές τάσεις, ώστε να αναιρούνται οι συγκεκριμένες δύο παράμετροι. 

Ένας σημαντικός παράγοντας του αμερικανικού χρηματιστηρίου αφορά την στροφή του προς την καινοτόμο τεχνολογία, με τις μετοχές της γνωστής NVΙDΙA (NVDA) να αντιπροσωπεύουν σε αξία το 6,5% της ανάλογης συνολικής του χρηματιστηρίου. Η υπερσυγκέντρωση οπωσδήποτε εγκυμονεί κινδύνους και ναι μεν λειτουργεί εντυπωσιακά στις ανόδους, αλλά όχι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στις καθοδικές τάσεις.

Λόγος τιμής προς Κέρδη Διεθνών Χρηματιστηρίων (P/E) 

Ένα ιδιαίτερο στοιχείο που παρατηρείται, ειδικά μετά τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο επικεντρώνεται στον μέσο λόγο τιμής προς κέρδη (P/E) διεθνών χρηματιστηρίων, με τις ΗΠΑ να αποτιμώνται στο 28. Πάντως η Βραζιλία αποτιμάται στο 12, η Κίνα στο 9, το Χόνγκ-Κογκ στο 14, η Γερμανία στο 16 και η Ινδία στο 23. Οι αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται εξωφρενικά υπερτιμημένες, ειδικά όταν συγκρίνονται με αγορές, όπως η Βραζιλία, η Κίνα ή η Ευρώπη, ενώ και η Ινδία επίσης παραμένει σε επίπεδα υψηλού κόστους.

Υπάρχουν κάποιες σοβαρές αιτίες για τις υπερβολικές αποτιμήσεις της αμερικανικής αγοράς, με μία βασική το γεγονός ότι η χώρα θεωρείται κοιτίδα της καινοτόμου τεχνολογίας, προωθώντας συνεχώς πρωτοποριακές καινοτομίες, ενώ και το αμερικανικό δολάριο, παρά τα προβλήματά του, εξακολουθεί να παραμένει το κυρίαρχο διεθνές αποθεματικό νόμισμα. Επιπλέον η υγειονομική κρίση του 2020, προκαλεί μία απίστευτη Πιστωτική Επέκταση (QE), με τρισεκατομμύρια να διοχετεύονται για την υποστήριξη της οικονομίας και τελικά να καταλήγουν για την αύξηση της ρευστότητας της αγοράς.

Όμως οι υπεραξίες διαμορφώνονται πλέον σε υπερβολικά επίπεδα, με τους Αμερικανούς να κατέχουν αναλογικά ελάχιστες μετοχές σε άλλα χρηματιστήρια και επιπλέον δεν ασχολούνται με τις αναδυόμενες αγορές, όπως λόγου χάρη της Βραζιλίας. Μετά την κρίση στον Περσικό Κόλπο, διαφαίνεται ότι κυοφορείται μία τάση επενδύσεων προς τις αναδυόμενες αγορές, με συνέπεια να αναδυθούν καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με την αγορά της Νέας Υόρκης. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρατηρείται και κατά την διάρκεια της περιόδου 2001-2008, όταν οι αποδόσεις των αναδυόμενων αγορών διατηρούνται σε τριπλάσια επίπεδα, σε σχέση με τα ανάλογα των ΗΠΑ.

Αναπόφευκτα πρόκειται για κύκλους και ενώ οι αμερικανικές μετοχές παραμένουν στο φως των προβολέων, με συνεχή υπερτίμηση σε απίστευτα επίπεδα, οι αντίστοιχες των αναδυομένων αγορών περιθωριοποιούνται δεν αποσπούν την προσοχή και κατά συνέπεια παρέχουν εξαιρετικά περιορισμένη έκθεση σε κίνδυνο. Οι αναδυόμενες αγορές εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα χαμηλό κόστος, οι αποδόσεις τους αναρριχώνται σε υψηλότερα επίπεδα και προκαλούν για μία μετατόπιση κεφαλαίων από τις ΗΠΑ προς την πλευρά τους. 

Το φάντασμα της Dotcom

Οι μετοχές των αναδυόμενων αγορών εμφανίζουν σημεία αφύπνισης από έναν λήθαργο δεκαπέντε και πλέον ετών, αλλά και ασήμαντων επιδόσεων. Η Βραζιλία κατά την διάρκεια του τελευταίου έτους εμφανίζει απόδοση 30% έναντι 28% του S&P 500 και σε πείσμα της μανίας των επενδυτών για Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Εάν κάποιος αξιολογήσει τις σχετικές αποτιμήσεις, διαβλέπει πως οι αναδυόμενες αγορές εμφανίζουν εξευτελιστικά χαμηλό κόστος για να συνεχίσουν να αγνοούνται. Οι αμερικανικές μετοχές τιμολογούνται κυρίως για τις σχεδόν τέλειες επιδόσεις τους, αλλά οι ανάλογες των αναδυομένων αγορών αξιολογούνται για μία μετεωρική άνοδο. 

Αναμφίβολα το αμερικανικό χρηματιστήριο διανύει μία εκπληκτική τροχιά ανόδου και κανείς δεν έχει την δυνατότητα να προβλέψει το πότε θα ανακοπεί, αλλά μόνον ότι δεν πρόκειται να διαρκέσει για πάντα. Το γενικό πλαίσιο της κατάστασης αναπόφευκτα αξιολογείται από τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές, όπως λόγου χάρη από τον όμιλο της VANGUARD. Επιπλέον η ετήσια αμοιβή των εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου (ETF) στις αναδυόμενες αγορές ισούται με το 0,06% επί των επενδεδυμένων κεφαλαίων και κρίνεται εξωφρενικά χαμηλή. 

Στην τρέχουσα περίοδο το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου εμφανίζεται κατάφορτο με αμερικανικές μετοχές, απεικονίζοντας μία κατάσταση που λειτουργεί εντυπωσιακά επί μία δεκαπενταετία. Όμως, τα χρηματιστήρια εισέρχονται σε περίοδο διαφοροποιήσεων και όταν η μανία της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) εμφανίσει σημεία υποχώρησης, οι θεσμικοί επενδυτές θα αρχίσουν να κινούνται προς τις αναδυόμενες αγορές, ακριβώς όπως μετά το 2001 και την κρίση της νέας τεχνολογίας (Dotcom).

Στην παρέμβασή της, η Υπουργός υπενθύμισε ότι ήδη από το περσινό Συνέδριο είχε τεθεί ως προτεραιότητα η περαιτέρω ανάπτυξη της Επαγγελματικής Ασφάλισης και σημείωσε ότι η κυβέρνηση προχωρά πλέον στο επόμενο βήμα μεταρρύθμισης.

«Στο νέο νομοσχέδιο που θα παρουσιάσουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο, η πρότασή μας αντανακλά την πεποίθηση ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης πρέπει να διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η κα Κεραμέως υπογράμμισε ότι σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ιδιαίτερα χαμηλή διείσδυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία των -προαιρετικής ασφάλισης- Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του Ελληνικού Α.Ε.Π., όταν σε χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα και ανεπτυγμένα συστήματα δεύτερου πυλώνα το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσο όρο προσεγγίζει το 50%, ενώ υπάρχουν χώρες που το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμα και στο 120% του Α.Ε.Π. τους.

Όπως τόνισε, η συζήτηση που εξελίσσεται σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο γύρω από την αύξηση των αποταμιεύσεων και την κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για τη χώρα.

«Σε όλη την Ευρώπη βρίσκεται σε εξέλιξη μία μεγάλη συζήτηση για το πώς θα αυξηθούν οι αποταμιεύσεις και οι επενδύσεις. Σε αυτό το σημείο η Επαγγελματική Ασφάλιση αποτελεί απάντηση – δημιουργεί λύσεις», σημείωσε.

Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης παραμένει σταθερή κυβερνητική προτεραιότητα, επισημαίνοντας όμως ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος απαιτεί και την ουσιαστική ανάπτυξη συμπληρωματικών πυλώνων.

Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις του νέου θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης:

• Μεγαλύτερη ευελιξία και απλοποίηση διαδικασιών, ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να μπορούν να συμμετέχουν στα νέα «Ανοιχτά» Τ.Ε.Α., τα οποία θα λειτουργούν ως ταμεία–ομπρέλα υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
• Ενίσχυση της ελκυστικότητας του θεσμού, με παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη την ηλικία και όχι αποκλειστικά τα έτη ασφάλισης, αλλά και με τη δυνατότητα παροχής προγραμμάτων υγείας από τα Τ.Ε.Α.
• Ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων, μέσω πλήρους φορητότητας δικαιωμάτων και δυνατότητας μεταφοράς συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη οικοδόμησης εμπιστοσύνης και ενημέρωσης των πολιτών γύρω από τη λειτουργία των συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών σχημάτων.

«Η πρώτη μάχη είναι να περάσουμε το μήνυμα της σπουδαιότητας των συμπληρωματικών πυλώνων ασφάλισης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας την ομιλία της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό σύστημα αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

«Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία ισχυροποίησης του 2ου πυλώνα ασφάλισης και θα εργαστούμε με συνέπεια προς αυτή την κατεύθυνση», σημείωσε, καλώντας την Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης να συμβάλει ενεργά τόσο στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου όσο και στην αποτελεσματική επικοινωνία του προς την κοινωνία.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.

Στην εισαγωγική του ομιλία, ο Δρ. Χρήστος Π. Νούνης, Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. και Πρόεδρος του Τ.Ε.Α.-ΥΠ.ΟΙΚ., ανέδειξε τη σημασία της συγκυρίας για τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη προχωρά σε ένα νέο υπόδειγμα όπου η αποταμίευση συνδέεται πιο ενεργά με τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα. Τόνισε ότι τα Τ.Ε.Α. καλούνται να αποτελέσουν βασικό πυλώνα συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας αλλά και εργαλείο διοχέτευσης κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία.

Ακολούθησε χαιρετισμός από την Κέλλυ Μαυρομάτη, συνιδρύτρια του Energizing Greece, η οποία αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και ενεργοποίησης των πολιτών γύρω από ζητήματα οικονομικής ανθεκτικότητας και προσωπικής ευημερίας.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη μετάβασης από ένα μοντέλο αποκλειστικής εξάρτησης από τη δημόσια σύνταξη σε ένα πιο ισορροπημένο σύστημα πολλαπλών πυλώνων. Υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της αποταμίευσης και η ενεργοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων αποτελούν στρατηγική επιλογή για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία.

Η Petra Hielkema, Chairperson της EIOPA, ανέδειξε τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Επαγγελματικής Ασφάλισης, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Στη συνέχεια, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας επισήμανε ότι οι δημόσιες συντάξεις από μόνες τους δύσκολα θα μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης τα επόμενα χρόνια. Υπογράμμισε ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αναμένεται να αποκτήσουν σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο ως συνταξιοδοτικός θεσμός αλλά και ως επενδυτικός πυλώνας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα αναφέρθηκε στις προκλήσεις της ελληνικής αγοράς, σημειώνοντας ότι το περιορισμένο μέγεθος πολλών Ταμείων αυξάνει το λειτουργικό κόστος και δυσκολεύει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.

Ιδιαίτερο αποτύπωμα άφησε η παρέμβαση του Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου, Προέδρου της ΕΑΕΕ και Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου της Eurolife FFH, ο οποίος ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο το ζήτημα της αποταμίευσης:

«Όταν ένας Έλληνας βγαίνει στη σύνταξη, έχει στην άκρη τρεις ημέρες από τον τελευταίο του μισθό. Όταν ένας Ευρωπαίος βγαίνει στη σύνταξη, έχει στην άκρη επτά μήνες από τον τελευταίο του μισθό».

Όπως ανέφερε, η πραγματικότητα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της κεφαλαιοποιητικής αποταμίευσης μέσα από ισχυρά εποπτευόμενα συστήματα, φορολογικά κίνητρα και ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Τόνισε ακόμη ότι ούτε το δημόσιο σύστημα μπορεί μόνο του να δώσει λύση, ούτε όμως μπορεί να υπάρξει επιτυχία χωρίς ενημέρωση και εμπιστοσύνη.

Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας, Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, χαρακτήρισε την Επαγγελματική Ασφάλιση στρατηγική επιλογή για την οικονομία και την κοινωνία. Τόνισε ότι η Ευρώπη προχωρά σε μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση του τρόπου χρηματοδότησης του μέλλοντός της και ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία καλούνται να μετατρέψουν ιδιωτικές αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις.

Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται υπερβολικά από τον πρώτο πυλώνα και ότι απαιτείται ενίσχυση φορολογικών κινήτρων, απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου και επένδυση στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση.

Με μήνυμά του ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, σημείωσε ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση αποτελεί κρίσιμο σημείο συνάντησης μεταξύ αποταμίευσης, επενδύσεων και οικονομικής ασφάλειας. Υπενθύμισε ότι η Πειραιώς υπήρξε η πρώτη ελληνική τράπεζα που δημιούργησε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας πως τα Τ.Ε.Α. μπορούν να εξελιχθούν σε ισχυρούς θεσμικούς επενδυτές με σημαντική συμβολή στη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Panel I

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως μοχλός ανάπτυξης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης

Το πρώτο θεματικό πάνελ ανέδειξε τον ρόλο της αποταμίευσης και της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.

Η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Μέλος του Συμβουλίου Eποπτών της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγοράς (IOSCO) και Πρόεδρος του Δικτύου Διαφορετικότητας (Diversity Network) του IOSCO, Μέλος του Προεδρείου της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ αναφέρθηκε στις μεγάλες καταθέσεις που παραμένουν εκτός επενδυτικής οικονομίας εξαιτίας ρυθμιστικού κατακερματισμού και τόνισε την ανάγκη απλών προϊόντων, κοινών κινήτρων και χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης.

Ο Γιώργος Θεοχαρίδης, Πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου ανέδειξε την εμπειρία της Κύπρου στη διασυνοριακή δραστηριότητα και υπογράμμισε ότι απαιτείται περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

Ο Κρις Αίσωπος, Πρόεδρος Δ.Σ., Ένωση Θεσμικών Επενδυτών (Ε.Θ.Ε.), Διευθύνων Σύμβουλος, ALPHA TRUST σημείωσε ότι απαιτούνται αλλαγές στη φορολογική αντιμετώπιση των συνταξιοδοτικών σχημάτων και νέα εργαλεία που θα επιτρέψουν στα Τ.Ε.Α. να συμμετέχουν ουσιαστικά σε επενδύσεις υποδομών.

Ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής, Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών – ΙΟΒΕ Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στάθηκε στις δημογραφικές και επενδυτικές ανισορροπίες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης μέσω στοχευμένων βελτιώσεων.

Panel II

Μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού: Για ένα σύγχρονο και ανθεκτικό σύστημα συντάξεων στην Ελλάδα

Μετά το διάλειμμα, στο δεύτερο πάνελ αναπτύχθηκε εκτενής διάλογος για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος υπό το βάρος του δημογραφικού.

Κοινός τόπος των παρεμβάσεων των Άννας Ευθυμίου, Υφυπουργού Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, Τάσου Γιαννίτση, Ομότιμου Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών, π. Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μιλτιάδη Νεκτάριου, Καθηγητή της Ασφαλιστικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μιράντας Ξαφά, Διευθύνουσα Συμβούλου της E.F. Consulting Ltd., Ερευνήτριας του Center for International Governance Innovation (CIGI) και Γαβριήλ Αμίτση, Καθηγητή Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας & Διευθυντή του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ήταν ότι η μακροχρόνια βιωσιμότητα απαιτεί συνδυασμό δημόσιας προστασίας, συμπληρωματικής αποταμίευσης και ισχυρών θεσμών.

Η ευρωπαϊκή διάσταση – Αναθεώρηση της Οδηγίας IORP II

Ο Simone Miotto, Executive Director της AEIP, παρουσίασε τις εξελίξεις γύρω από την αξιολόγηση της Οδηγίας IORP II, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για το σημαντικότερο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό εργαλείο που επηρεάζει τα επαγγελματικά ταμεία.

Τόνισε την ανάγκη διατήρησης της αρχής της αναλογικότητας και ενός εποπτικού πλαισίου βασισμένου στον κίνδυνο και στις εθνικές ιδιαιτερότητες.

Έρευνα AON 2026 – Προτεραιότητες και προκλήσεις στις συνταξιοδοτικές παροχές

Ο Γεώργιος Κεντούρης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της AON Solutions Greece, παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της νέας έρευνας της AON, η οποία πραγματοποιήθηκε τρία χρόνια μετά την εφαρμογή του ν. 5078/2023, με στόχο να αποτυπώσει τον βαθμό προσαρμογής της αγοράς στις αλλαγές που επηρέασαν συνολικά τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης.

Βασικά συμπεράσματα της έρευνας:

• 8 στους 10 συμμετέχοντεςδήλωσαν ότι δεν αναμένουν πως η κοινωνική ασφάλιση θα εξασφαλίσει επαρκές εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.
• Περίπου οι μισοί ερωτηθέντεςεκτίμησαν ότι η μεταρρύθμιση του 2023 δεν έχει ακόμη συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του θεσμού, ενώ το 36% δήλωσε ότι δεν γνωρίζει τις αλλαγές που επέφερε το νέο πλαίσιο.
• Σχεδόν το σύνολο των εργοδοτώναναγνώρισε ότι τα συνταξιοδοτικά προγράμματα αποτελούν σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της εργασιακής δέσμευσης και της συνολικής πολιτικής παροχών.
• 9 στις 10 επιχειρήσειςπου συμμετείχαν στην έρευνα διαθέτουν ήδη συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, ενώ το 13% αυτών λειτουργεί μέσω Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.).
• Ένας στους τρεις εργοδότεςπου δεν διαθέτουν σήμερα πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε διαδικασία σχεδιασμού ή υλοποίησης.
• Η μέση εργοδοτική εισφοράδιαμορφώνεται περίπου στο 4,5%, ενώ μόλις το 4% των εργοδοτών δεν συνεισφέρει καθόλου.
• Η εφαρμογή του νέου πλαισίου οδήγησε σε αρκετές περιπτώσεις σε αναπροσαρμογή των εισφορών και περιορισμό της αποταμίευσης, λόγω της εισαγωγής του ανώτατου ορίου 20% επί των αποδοχών.
• 4 στις 10 εταιρείεςπροχώρησαν σε αλλαγές στα υφιστάμενα προγράμματα προκειμένου να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον.
• Το 80% των ερωτηθέντωνδήλωσε ότι παρακολουθεί μόνο του την εφαρμογή του πλαφόν εισφορών, παρά το γεγονός ότι ο σχετικός έλεγχος αποτελεί υποχρέωση των παρόχων.
• Ως προς την ενημέρωση των μελών, μόλις 14% ανέφερε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ενημέρωσηγια τη λειτουργία του προγράμματος.
• Στα ομαδικά ασφαλιστήρια, 7 στους 10δήλωσαν ότι εφαρμόζουν ήδη λογική επενδυτικών επιλογών, ενώ 1 στους 3 εξακολουθεί να βασίζεται αποκλειστικά σε εγγυημένες αποδόσεις.
• 8 στους 10 συμμετέχοντεςανέφεραν ότι δεν διαθέτουν επαρκή εικόνα για τα κόστη, τις χρεώσεις και τη διάρθρωση των επενδυτικών επιλογών.
• Ως προς τη διακυβέρνηση των επενδύσεων, τα ποσοστά παραμένουν χαμηλά: μόλις 13% διαθέτει οργανωμένη επιτροπή παρακολούθησης, ενώ 26% δεν διαθέτει καμία επίσημη διαδικασία τεκμηρίωσης.

Ο κ. Κεντούρης υπογράμμισε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν πως η επόμενη φάση ανάπτυξης του δεύτερου πυλώνα δεν εξαρτάται μόνο από το θεσμικό πλαίσιο αλλά και από την ενημέρωση, την εκπαίδευση, τη διαφάνεια και την ουσιαστική συμμετοχή εργοδοτών και εργαζομένων.

Panel III

Η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου της Επαγγελματικής Ασφάλισης

Το τρίτο πάνελ επικεντρώθηκε στην ανάγκη μετάβασης από τη θεσμοθέτηση στην ωρίμανση του δεύτερου πυλώνα.

Οι Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος, Γενικός Γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Σταύρος Κωνσταντάς, Διευθυντής Διεύθυνσης Εποπτείας Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ασφάλισης, Τράπεζα της Ελλάδος και Χαράλαμπος Φύτρος, Β’ Αντιπρόεδρος ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α., Αναλογιστής & Χρημ/κός Αναλυτής, ΤΕΑ Johnson & Johnson ανέδειξαν ότι η ανάπτυξη των Τ.Ε.Α. απαιτεί σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, εποπτική αξιοπιστία, οικονομίες κλίμακας, φορητότητα δικαιωμάτων και ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργαζομένων και εργοδοτών.

Το κοινό συμπέρασμα που αναδείχθηκε από τις εργασίες του Συνεδρίου ήταν ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση δεν αποτελεί πλέον μια παράλληλη συζήτηση για το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά έναν κρίσιμο πυλώνα για τη συνταξιοδοτική επάρκεια, την αποταμίευση, την επενδυτική κινητοποίηση και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.

“Είναι προτεραιότητα να συνεργαστούμε με μια νέα ομάδα για να δούμε πώς θα βελτιωθεί η λειτουργία της υπηρεσίας και να ανταποκριθούμε καλύτερα στις προσδοκίες των κρατών μελών” δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ.

Πολλές φωνές στις Βρυξέλλες εκφράζουν ανησυχία για δυσλειτουργίες της υπηρεσίας, η οποία συχνά διχάζεται μεταξύ των διπλωματιών των 27 χωρών της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Εσθονή Κάγια Κάλας που ηγείται της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ, είναι Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας από την 1η Δεκεμβρίου 2024.

H Κάισα ‘Ολονγκρεν, 59 ετών, είναι σήμερα ειδική απεσταλμένη της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Διετέλεσε υπουργός Άμυνας στην κυβέρνηση το Μαρκ Ρούτε μεταξύ 2022 και 2024, πριν ο τελευταίος γίνει γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ. Θα επικουρείται στα θέματα της Άμυνας από τον νυν πρέσβη της Γαλλίας στο ΝΑΤΟ Νταβίντ Κβας. Ο τελευταίος αντικαθιστά έναν άλλο Γάλλο, τον Σαρλ Φρις.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν στελέχη της BayWa r.e. Solar Trade Ελλάδας, καθώς και συναδέλφους από τις διεθνείς Ομάδες της BayWa r.e. Solar Trade, στο Περίπτερο C1.250.

Η novotegra, το ιδιόκτητο σύστημα στήριξης της BayWa r.e. Solar Trade, θα παρουσιάσει στο Περίπτερο A4.180 τις καινοτόμες λύσεις στήριξής της, οι οποίες ξεχωρίζουν για την ανθεκτικότητα, την ταχύτητα εγκατάστασης και την υψηλή ποιότητά τους, καθώς και το Solar–Planit, το εξειδικευμένο εργαλείο σχεδιασμού για τη μελέτη και βελτιστοποίηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεω

Ο κ. Χρηστίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της BayWa r.e. Solar Trade Ελλάδας, δήλωσε: «Αυτή η Intersolar είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή υπενθυμίζουν ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα κόστους αλλά και γεωπολιτικής στρατηγικής. Η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά σε συνδυασμό με αποθήκευση αποτελούν αναγκαιότητα για ενεργειακή ανεξαρτησία, σταθερό κόστος και ανθεκτικότητα δικτύων. Στην BayWa r.e. Solar Trade υποστηρίζουμε τις εμπορικές και βιομηχανικές εφαρμογές (C&I) με εξατομικευμένες λύσεις φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης ενέργειας και έξυπνης ενεργειακής διαχείρισης, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε έργου».

^{Σχετικά με την BayWa r.e. AG (BayWa r.e.)}

^{Στην BayWa r.e. we r.e.think energy – επαναπροσδιορίζουμε πώς παράγεται, πώς αποθηκεύεται και πώς μπορεί να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο η ενέργεια, ώστε να καταστεί δυνατή η παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για το μέλλον του πλανήτη μας.}

^{H BayWa r.e. Solar Trade, θυγατρική της BayWa r.e., είναι παγκόσμιος διανομέας φωτοβολταϊκού εξοπλισμού με εμπειρία που ξεπερνά τα 35 χρόνια. Με παρουσία σε περισσότερες από 20 χώρες παγκοσμίως, η εταιρεία μας παρέχει πιστοποιημένα προϊόντα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων φωτοβολταϊκών πλαισίων, μετατροπέων (inverters), συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, λύσεων ηλεκτροκίνησης και του ιδιόκτητου συστήματος στήριξης novotegra.}

^{Οι υπηρεσίες μας σε logistics, τεχνική συμβουλευτική και υποστήριξη μετά την πώληση ανταποκρίνονται στα υψηλότερα πρότυπα του κλάδου (TÜV Süd, ISO 9001). Παράλληλα, τα εργαλεία σχεδιασμού, όπως το Solar-Planit, και τα τοπικά ηλεκτρονικά καταστήματα (webshops) που διαθέτουμε, μας επιτρέπουν την αποδοτική διαμόρφωση και επιλογή συστημάτων για οικιακά, εμπορικά και μικρής κλίμακας έργα utility.}

^{Μέσω της προσέγγισής μας την Κλιματική Συνεισφορά, η οποία ευθυγραμμίζεται με τις βέλτιστες πρακτικές για τη δράση για το κλίμα και τη Συμφωνία των Παρισίων, πραγματοποιούμε σημαντικά βήματα προόδου στη δική μας πορεία προς τη βιωσιμότητα.}

^{Η εταιρεία ανήκει από κοινού στην BayWa AG, μια παγκόσμια επιχείρηση που ιδρύθηκε το 1923, και στην Energy Infrastructure Partners, έναν κορυφαίο επενδυτή στον τομέα των ενεργειακών υποδομών.}

Οι τοποθετήσεις ανέδειξαν μία κοινή ευρωπαϊκή κατεύθυνση: την ανάγκη κινητοποίησης περισσότερων ιδιωτικών αποταμιεύσεων, την ενίσχυση των θεσμικών επενδυτών με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης ως εργαλείου ενίσχυσης τόσο της συνταξιοδοτικής προστασίας όσο και της πραγματικής οικονομίας.

Κυριάκος Πιερρακάκης: «Η ίδια η Ευρώπη καλείται να επενδύσει στο μέλλον της»

Στον βιντεοσκοπημένο χαιρετισμό του, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνέδεσε άμεσα την Επαγγελματική Ασφάλιση με τη στρατηγική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings & Investments Union – SIU).

Όπως σημείωσε, η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει τις μεγάλες προτεραιότητες των επόμενων δεκαετιών — από την άμυνα και την ενεργειακή αυτονομία έως τις ψηφιακές υποδομές, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες του μέλλοντος.

«Ποιος θα χρηματοδοτήσει το μέλλον της Ευρώπης; Η απάντηση είναι απλή: η ίδια η Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν περισσότερα από 13 τρισ. ευρώ ιδιωτικών αποταμιεύσεων και ότι η μεγάλη πρόκληση είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων να επενδύεται εντός Ευρώπης και να στηρίζει την ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, σημειώνοντας ότι βρίσκονται «στην καρδιά της λύσης», καθώς λειτουργούν ως θεσμοί μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και επένδυσης.

Όπως ανέφερε, η Επαγγελματική Ασφάλιση «δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών και στις αναπτυξιακές ανάγκες της οικονομίας», ενώ τόνισε ότι η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα αποτελεί στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα.

Παράλληλα, ανέδειξε την εμπιστοσύνη ως βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του θεσμού, σημειώνοντας ότι η διαφάνεια, η λογοδοσία, η χρηστή διακυβέρνηση και η αποτελεσματική εποπτεία αποτελούν τα θεμέλια κάθε αποταμιευτικής απόφασης.

Petra Hielkema: Η εμπιστοσύνη, η εποπτεία και η συνεπής εφαρμογή είναι προϋποθέσεις ανάπτυξης

Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της EIOPA στάθηκε στη σημασία της θεσμικής αξιοπιστίας και της δημιουργίας ενός σταθερού πλαισίου που θα επιτρέψει στην Επαγγελματική Ασφάλιση να διαδραματίσει ουσιαστικότερο ρόλο στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Αναγνωρίζοντας την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, επεσήμανε ότι οι μεταρρυθμίσεις δημιουργούν τις βάσεις για μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και ισχυρότερους θεσμούς μακροπρόθεσμης αποταμίευσης.

Όπως υπογράμμισε, η επιτυχία του θεσμού απαιτεί τρεις βασικές προϋποθέσεις: ισχυρή και ισότιμη προστασία των ασφαλισμένων, αντιμετώπιση δομικών περιορισμών που επιβαρύνουν την αποτελεσματικότητα της αγοράς και ανάπτυξη κουλτούρας υπεύθυνης λειτουργίας με έμφαση στο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα.

Η ίδια τόνισε ότι η δημιουργία ισχυρών θεσμικών επενδυτών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις, ενώ επισήμανε ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα.

Γιάννης Στουρνάρας: Τα Τ.Ε.Α. θα αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο τα επόμενα χρόνια

Στην παρέμβασή του, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ανέδειξε τη μακροπρόθεσμη σημασία του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης τόσο για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος όσο και για την ανάπτυξη της οικονομίας.

Όπως επισήμανε, η Ευρώπη κινείται σταθερά προς ένα μοντέλο τριών πυλώνων ασφάλισης — δημόσια σύνταξη, Επαγγελματική Ασφάλιση και ιδιωτική αποταμίευση — με τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης να αποκτούν ολοένα πιο κεντρική θέση.

«Οι δημόσιες συντάξεις, από μόνες τους, δύσκολα θα μπορούν στο μέλλον να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τους εργαζομένους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα προσαρμογής προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα μέσα από το νέο θεσμικό πλαίσιο, ωστόσο υπογράμμισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις που σχετίζονται με το μέγεθος των Ταμείων, τη συμμετοχή των εργαζομένων και την ανάγκη ενίσχυσης της ασφαλιστικής και επενδυτικής κουλτούρας.

Κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του αποτέλεσε η εκτίμηση ότι «τα Τ.Ε.Α. αναμένεται να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο τα επόμενα έτη, τόσο ως συνταξιοδοτικός θεσμός όσο και ως επενδυτικός πυλώνας, τόσο εντός συνόρων όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Το κοινό συμπέρασμα της έναρξης του Συνεδρίου ήταν ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση εισέρχεται σε μία νέα φάση ωρίμανσης, όπου η σύνδεση αποταμίευσης, επενδύσεων και συνταξιοδοτικής επάρκειας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.

Παράλληλα, ευχαρίστησε τους χορηγούς, τους υποστηρικτές, τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής και όλους τους συνεργάτες που συνέβαλαν στην προετοιμασία και την υλοποίηση του Συνεδρίου.

Θετικές επιδόσεις για τα Τ.Ε.Α.

Αναφερόμενος στην πορεία των Τ.Ε.Α., ο Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. σημείωσε ότι το 2025 καταγράφηκαν θετικές επιδόσεις τόσο ως προς την αύξηση της αξίας του ενεργητικού όσο και ως προς τις επενδυτικές αποδόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στις 31 Δεκεμβρίου 2025 τα περιουσιακά στοιχεία του συνόλου των Τ.Ε.Α. στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 2,833 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 12,9%.

Ειδικότερα, τα Τ.Ε.Α. Προαιρετικής Ασφάλισης εμφάνισαν ενεργητικό ύψους 621 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 33,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σε βάθος χρόνου, από το 2012 έως το 2025, η αξία ενεργητικού των Τ.Ε.Α. Προαιρετικής Ασφάλισης αυξήθηκε κατά 620%, καθώς από 86 εκατ. ευρώ και 9 Ταμεία το 2012 διαμορφώθηκε σε 621 εκατ. ευρώ και 29 Ταμεία το 2025.

Όσον αφορά τις επενδυτικές αποδόσεις, η μέση σταθμική απόδοση του υπό διαχείριση χαρτοφυλακίου όλων των φορέων Επαγγελματικής Ασφάλισης διαμορφώθηκε το 2025 σε 7,2%, έναντι 7,6% το 2024 και 9,5% το 2023.

Παράλληλα, τα ελληνικά Τ.Ε.Α. κατέγραψαν κατά την περίοδο 2011–2025 μέση ετήσια επενδυτική απόδοση 4,5%, στοιχείο που, σύμφωνα με τον κ. Νούνη, αποτυπώνει την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους και της επενδυτικής διαχείρισης των αποθεματικών τους.

Το νέο νομοσχέδιο για τον 2ο Πυλώνα

Ο Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. αναφέρθηκε επίσης στο υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο για τον 2ο Πυλώνα Ασφάλισης, σημειώνοντας ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας από το Υπουργείο Εργασίας.

Όπως ανέφερε, η εκτίμησή του είναι ότι το επικείμενο νομοσχέδιο θα ανταποκριθεί σε σημαντικό βαθμό σε βασικά αιτήματα της αγοράς και της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α., μέσω στοχευμένων διορθωτικών παρεμβάσεων στον Ν. 5078/2023, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού και ελκυστικού πλαισίου για τους φορείς παροχής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κοινή πρωτοβουλία της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α., της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (Ε.Α.Ε.Ε.), της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών (Ε.Θ.Ε.) και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (Ε.Ε.Τ.), οι οποίες υπέβαλαν κοινές προτάσεις προς το Υπουργείο Εργασίας για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου.

Οι προτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ισότιμων συνθηκών λειτουργίας μεταξύ των φορέων του 2ου Πυλώνα, τη φορητότητα δικαιωμάτων και κεφαλαίων, την επανεξέταση της φορολογικής μεταχείρισης των παροχών, καθώς και τη διαμόρφωση ευέλικτου πλαισίου για πολυεργοδοτικά και κλαδικά Τ.Ε.Α.

Εξελίξεις στην αγορά

Αναφερόμενος στις εξελίξεις του κλάδου, ο κ. Νούνης στάθηκε στην αδειοδότηση του Τ.Ε.Α. Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος τον Μάρτιο του 2026, γεγονός που σηματοδότησε τη συμμετοχή και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στον θεσμό.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο υπό αδειοδότηση Τ.Ε.Α. της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, το οποίο θα απευθύνεται σε περίπου 10.500 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και 150.000 εργαζόμενους του κλάδου.

Όπως τόνισε, η ανάπτυξη μεγάλων κλαδικών και πολυεργοδοτικών Ταμείων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα διεύρυνσης της Επαγγελματικής Ασφάλισης στην ελληνική αγορά εργασίας.

Οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες για τη συνταξιοδοτική αποταμίευση

Ο Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. συνέδεσε τις προοπτικές ανάπτυξης της Επαγγελματικής Ασφάλισης με τη στρατηγική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings & Investments Union – SIU).

Όπως επισήμανε, η πρωτοβουλία στοχεύει στην κινητοποίηση των αποταμιεύσεων των Ευρωπαίων πολιτών προς παραγωγικές επενδύσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των επικουρικών κεφαλαιοποιητικών συντάξεων και των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ταμείων.

Παρουσιάζοντας σχετικά στοιχεία, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά άλλων οικονομιών ως προς την ανάπτυξη των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών πυλώνων, ενώ η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην ανάπτυξη του 2ου και 3ου Πυλώνα Ασφάλισης.

Σήμερα, το 95% των συνταξιοδοτικών παροχών στη χώρα προέρχεται από το διανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και μόλις το 5% από τον 2ο και τον 3ο Πυλώνα, ενώ τα συνολικά συσσωρευμένα κεφάλαια συνταξιοδοτικής αποταμίευσης των Τ.Ε.Α. και των Ομαδικών Συνταξιοδοτικών Συμβολαίων αντιστοιχούν περίπου στο 2% του ΑΕΠ.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Νούνης επανέλαβε ότι η ολοκλήρωση του πλαισίου λειτουργίας των πολυεργοδοτικών και κλαδικών Τ.Ε.Α., σε συνδυασμό με ελκυστικά φορολογικά κίνητρα και την εφαρμογή συστημάτων αυτόματης εγγραφής εργαζομένων, μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για την ανάπτυξη της Επαγγελματικής Ασφάλισης στην Ελλάδα.

Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. θα συνεχίσει να εργάζεται σε συνεργασία με την Πολιτεία, την Τράπεζα της Ελλάδος και τους κοινωνικούς εταίρους, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση του θεσμού και τη διεύρυνση της πρόσβασης των εργαζομένων σε σύγχρονα σχήματα επαγγελματικής ασφάλισης.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.

Η συνεργασία της BayWa r.e. με τη Huawei αναδεικνύει τη μακροχρόνια και ισχυρή σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο εταιρειών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία εκτείνεται για περισσότερα από δέκα χρόνια και υποστηρίζει την επιτυχή υλοποίηση σύνθετων βιομηχανικών έργων αποθήκευσης ενέργειας με υψηλές απαιτήσεις.

Η BayWa r.e., ως συνδετικός κρίκος μεταξύ κατασκευαστή και εγκαταστάτη, προσδίδει αξία στην εφοδιαστική αλυσίδα έργων, προμηθεύοντας φωτοβολταϊκό εξοπλισμό από τους κορυφαίους παραγωγούς παγκοσμίως, στην Ελλάδα, την Κύπρο και τα Βαλκάνια.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της MES Energy S.A., Κωστής Τερζής, δήλωσε: «Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί βασικό παράγοντα για τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης και τη μεγιστοποίηση της αξίας των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το έργο  αυτό αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για τη MES Energy, καθώς με συνολική χωρητικότητα 2,15 MWh συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας στην κατηγορία C&I στην Ελλάδα. Η συνεργασία μας με τη BayWa r.e. και τη Huawei συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχή υλοποίηση ενός έργου υψηλών τεχνικών απαιτήσεων, το οποίο προσφέρει αυξημένη ενεργειακή ευελιξία, αξιοπιστία και μακροπρόθεσμη αξία στον τελικό πελάτη».Bottom of Form

^{Σχετικά με την BayWa r.e. AG (BayWa r.e.)}

^{Στην BayWa r.e. we r.e.think energy – επαναπροσδιορίζουμε πώς παράγεται, πώς αποθηκεύεται και πώς μπορεί να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο η ενέργεια, ώστε να καταστεί δυνατή η παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για το μέλλον του πλανήτη μας.}

^{H BayWa r.e. Solar Trade, θυγατρική της BayWa r.e., είναι παγκόσμιος διανομέας φωτοβολταϊκού εξοπλισμού με εμπειρία που ξεπερνά τα 35 χρόνια. Με παρουσία σε περισσότερες από 20 χώρες παγκοσμίως, η εταιρεία μας παρέχει πιστοποιημένα προϊόντα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων φωτοβολταϊκών πλαισίων, μετατροπέων (inverters), συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, λύσεων ηλεκτροκίνησης και του ιδιόκτητου συστήματος στήριξης novotegra.}

^{Οι υπηρεσίες μας σε logistics, τεχνική συμβουλευτική και υποστήριξη μετά την πώληση ανταποκρίνονται στα υψηλότερα πρότυπα του κλάδου (TÜV Süd, ISO 9001). Παράλληλα, τα εργαλεία σχεδιασμού, όπως το Solar-Planit, και τα τοπικά ηλεκτρονικά καταστήματα (webshops) που διαθέτουμε, μας επιτρέπουν την αποδοτική διαμόρφωση και επιλογή συστημάτων για οικιακά, εμπορικά και μικρής κλίμακας έργα utility.}

^{Μέσω της προσέγγισής μας για την Κλιματική Συνεισφορά, η οποία ευθυγραμμίζεται με τις βέλτιστες πρακτικές για την κλιματική δράση και τη Συμφωνία των Παρισίων, κάνουμε σημαντικά βήματα προόδου στο δικό μας ταξίδι βιωσιμότητας.}

^{Η εταιρεία ανήκει από κοινού στη BayWa AG, μια παγκόσμια επιχείρηση που ιδρύθηκε το 1923, και στην Energy Infrastructure Partners, έναν κορυφαίο επενδυτή σε ενεργειακές υποδομές.}

Το πακέτο, το οποίο εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια, αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες αμυντικές συμφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας των τελευταίων ετών, και έρχεται σε μια περίοδο προσπάθειας επαναπροσέγγισης των δύο χωρών εντός του ΝΑΤΟ.

Παρά την πρόοδο της διαδικασίας, η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο, με κορυφαίους νομοθέτες να εκφράζουν επιφυλάξεις κατά τη διάρκεια της ανεπίσημης διαδικασίας ελέγχου. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η διοίκηση προτίθεται να προχωρήσει στην πώληση, ακολουθώντας την τυπική διαδικασία ενημέρωσης του Κογκρέσου μέσω του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η πιθανή ολοκλήρωση της διαδικασίας τις επόμενες ημέρες θεωρείται ότι συνδέεται και με τον πολιτικό συμβολισμό, ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, όπου αναμένεται να συμμετάσχουν 32 ηγέτες της συμμαχίας.

H απόφαση για το KAAN

Αν και η Τουρκία και οι ΗΠΑ διατηρούν γενικά θερμές σχέσεις υπό την προεδρία του Τραμπ (που τακτικά επαινεί τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν), τις σκιάζει η μακροχρόνια διαφωνία σχετικά με την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποκλείσει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 και να επιβάλει κυρώσεις, μετά την απόκτηση από την Άγκυρα των ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Η Ουάσινγκτον τονίζει ότι το ρωσικό σύστημα αποτελεί απειλή για την ασφάλεια.

Σημειώνεται ότι η απόφαση να προχωρήσει η πώληση έρχεται σχεδόν ένα χρόνο αφότου ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διαμαρτυρήθηκε δημοσίως, λέγοντας ότι καθυστερεί η διαδικασία.

Εν τω μεταξύ, ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς από τη Νέα Υόρκη, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, είχε διατυπώσει αντιρρήσεις κατά τη διάρκεια της άτυπης διαδικασίας εξέτασης και δεν έχει δώσει το πράσινο φως για το πακέτο, σύμφωνα με δύο πηγές.

Παρά τις αντιρρήσεις, η πώληση αναμένεται να οριστικοποιηθεί τις επόμενες ημέρες, και θα ακολουθήσει επίσημη κοινοποίηση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο, ανέφεραν ακόμη οι πηγές. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκε να σχολιάσει, επισημαίνει το Reuters.

Η απόφαση γνωστοποιήθηκε στους δημοσιογράφους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τη Μονάδα Διαπιστεύσεων του Γραφείου Στρατηγικής Επικοινωνίας του NATO.

Στο μήνυμα αναφερόταν:
«Σας ευχαριστούμε για την αίτησή σας να καλύψετε τη Σύνοδο Κορυφής στην Άγκυρα. Με λύπη σας ενημερώνουμε ότι το αίτημα διαπίστευσής σας δεν μπορεί να ικανοποιηθεί αυτή τη φορά. Η απόφαση είναι οριστική και δεν μπορώ να εξηγήσω τους λόγους της. Μπορείτε να παρακολουθήσετε τα δημόσια τμήματα της συνόδου μέσω της ιστοσελίδας του NATO και να επικοινωνήσετε μαζί μας μέσω της σχετικής φόρμας για οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με τις δραστηριότητες του NATO.»