Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έκρυψε από την αρχή ότι αποσκοπούσε στην συνολική νεοφιλελεύθερη αποδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Η υπόσχεση όμως ότι αυτό θα συνοδευόταν με την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας και την βελτίωση των όρων διαβίωσης της πλειονότητας της κοινωνίας και της διεθνούς θέσης της χώρας διαψεύστηκε, όπως άλλωστε προέβλεπαν όσοι δεν παίρνουν τις υποσχέσεις στην ονομαστική τους αξία και επιμένουν σε βαθύτερες αναγνώσεις. 

Απογοητευτικός απολογισμός Μητσοτάκη

Η επταετία Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται από την αιμορραγία των δημόσιων πόρων προς ιδιωτικά συμφέροντα. Ο τελικός απολογισμός είναι απογοητευτικός: Παρά τον πακτωλό ευρωπαϊκών και εγχώριων πόρων που είχε στη διάθεση του, περί τα 100 δισ. μαζί με το μαξιλάρι που του κληροδότησε ο ΣΥΡΙΖΑ, οι επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας λίγο βελτιωμένες είναι σε σχέση με το 2019, ενώ δεν έχουν φθάσει τα προ κρίσης επίπεδα. 

Τα μέτρα που διαφημίζει η κυβέρνηση σε όλους του τομείς δεν είναι σχεδιασμένα για την ανάπτυξη, ή πολύ περισσότερο την μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, ή την προστασία από τις φυσικές καταστροφές (πχ από πλημμύρες, πυρκαγιές, λειψυδρία κλπ), αλλά με γνώμωνα την κατανομή των κονδυλίων σε φιλικά ιδιωτικά συμφέροντα (ακόμη και στην άμυνα) και την περαιτέρω διάχυση σε εκλογικές πελατείες. Η μετατροπή του μελλοντικού συμπεθέρου από μικρομεσαίο σε επιχειρηματία ολκής και της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ σε εθνικό εργολάβο είναι ενδεικτικές.

Ο Μητσοτάκης συμπεριφέρεται ως ο κεντρικός πάτρωνας που χρησιμοποιεί το κράτος για να απομυζά την κοινωνία μέσω της υψηλής έμμεσης φορολόγησης και ακολούθως κατευθύνει τους πόρους με ατομικά και συλλογικά ρουσφέτια σε εκλογικές πελατείες και υποστηρικτές, που θα του εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη παραμονή του στην εξουσία και την επανεκλογή. 

Την επταετία Μητσοτάκη η διεθνής θέση της χώρας δεν έχει βελτιωθεί, ενώ αντίθετα έχει συντελεσθεί υποχώρηση στις σχέσεις με την Τουρκία, η οποία σταδιακά επιβάλλει την αναθεωρητική της ατζέντα, δίχως να χρειαστεί καν να συγκρουστεί έστω στο διπλωματικό πεδίο. Στο κοινωνικό πεδίο η δημογραφική καθίζηση έφθασε στο χαμηλότερο σημείο, ενώ και στο μεταναστευτικό έχουν διπλασιαστεί οι άδειες παραμονής μεταναστών σε σχέση με την περίοδο Τσίπρα, παρά τις ακροδεξιές κορώνες του Θάνου Πλεύρη.

Μέσα στην αλαζονεία του, ο Μητσοτάκης έφερε τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών ως αποκορύφωμα της διάλυσης του κοινωνικού ιστού και μαζί και των παραδόσεων της Δεξιάς. Η μείωση του κοινωνικού κράτους μέσω της ιδιωτικοποίησης της υγείας, της παιδείας, της ασφάλισης κλπ γίνεται πλέον αισθητή, με την υποβάθμιση των υπηρεσιών και την άνοδο του κόστους των υπηρεσιών. 

Στο πεδίο των θεσμών παραβίασε βασικές αρχές του Συντάγματος και δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτεύματος, εγκαθιδρύοντας ουσιαστικά καθεστώς κοινοβουλευτικής δικτατορίας, αφού η πλειοψηφία του στην βουλή νομιμοποιεί όλες τις παραβιάσεις, η δικαιοσύνη συγκαλύπτει και τα ΜΜΕ λευκαίνουν όλα του τα σκάνδαλα. Στο ερώτημα γιατί αντέχει ακόμη η απάντηση είναι ότι ένα 25% της κοινωνίας είναι ευνοημένο – πάντα είναι – ενώ παράλληλα έχει κατακερματίσει το πολιτικό σύστημα – όχι βέβαια δίχως τα κόμματα και πολιτικοί παράγοντες να έχουν τις δικές τους τεράστιες ευθύνες. 

Οι παροχές

Στο τέλος της δεύτερης τετραετίας του ο Μητσοτάκης θυμήθηκε την ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, υποσχόμενος ότι στην επόμενη τετραετία θα επενδύσει στην βιομηχανία. Παράλληλα την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε εν χορδαίς και οργάνοις την είσοδο δύο γαλλικών εταιρειών στην κοινοπραξία για την πόντιση του ενεργειακού καλωδίου σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, σε μία προσπάθεια να ξεπεράσει μέσω των διεθνών ιδιωτικών συμφερόντων την ενδοτικότητα έναντι της Τουρκίας. 

Θα υποσχεθεί και άλλα στην πορεία προς τις εκλογές ο Μητσοτάκης, τα οποία ελάχιστη σημασία έχουν και αποσκοπούν στο να δημιουργούν επικοινωνιακά ψευδογεγονότα που προβάλλουν υπέρμετρα και δίχως καμία κριτική τα φιλικά ΜΜΕ, ώστε να δικαιολογούν τα προαποφασισμένα ποσοστά που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις και να συντηρούν την εντύπωση ότι είναι μέσα στο παιχνίδι των πολιτικών εξελίξεων της επόμενης ημέρας. 

Οι επικοινωνιακές πομφόλυγες πείθουν όσους είναι ήδη αποφασισμένοι και αναζητούν άλλοθι, ωστόσο υπάρχει ένα στοιχείο που συντηρεί τον Μητσοτάκη και είναι οι παροχές που θα ανακοινώσει στην ΔΕΘ. 

Οι αρχικές πληροφορίες έκαναν λόγο για 1,5 με 2 δισ. ευρώ και έχουν φθάσει, σύμφωνα με τις τελευταίες διαρροές να ξεπερνούν σε ορίζοντα εκλογών τα 2,5 δισ. ευρώ. Θα είναι κατανεμημένες ώστε να συντηρούν προσδοκία απολαβών σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και να μετατραπούν σε ψήφο. Μία πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το 51% των πολιτών επινεύει στην επιδοματική πολιτική, θεωρώντας ότι είναι προς την σωστή κατεύθυνση αλλά χρειάζονται περισσότερα.

Δίχως αφήγημα

Προφανώς η ελληνική κοινωνία μετά από μία επταετία Μητσοτάκη έχει εγκαταλείψει τις προσδοκίες αξιοπρεπούς διαβίωσης και αρκείται σε pass και επιδόματα. Η ηθική αξιολόγηση απάδει, το ερώτημα είναι εάν η αίσθηση μειωμένων προσδοκιών, πασπαλισμένη με ψευτο-επιχειρήματα του είδους ότι “δεν υπάρχει εναλλακτική”, θα υπερισχύσει ώστε να του δώσει το πάνω από 25% που επιδιώκει στις πρώτες εκλογές και να εκβιάσει τις πολιτικές εξελίξεις. 

Είναι όμως εμφανές ότι ο Μητσοτάκης δεν διαθέτει αφήγημα για να διεκδικήσει νέα τετραετία. Ήδη έχει αρχίσει και προβάλλει “ποια κυβέρνηση θα διαχειριστεί την προεδρία της ΕΕ και θα ολοκληρώσει την διαπραγμάτευση για τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό”. Πρόκειται για παραλλαγή του ίδιου επιχειρήματος “Μητσοτάκης ή Τσίπρας”, “Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης” και εν τελεί “Μητσοτάκης ή χάος”.

Φυσικά και η ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ και ο Αντώνης Σαμαράς, ή μία προσωπικότητα κοινής αποδοχής, μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα τις τύχες της χώρας. Εξαρτάται από το πώς τίθεται το ερώτημα. Άλλωστε στο ξεκίνημά του, πριν του φιλοτεχνήσει το προφίλ ο θηριώδης επικοινωνιακός μηχανισμός, ο Κυριάκος προκαλούσε ειρωνικά σχόλια ακόμη και μέσα στο κόμμα του – και θλίψη μετά από κάθε αναμέτρηση στην Βουλή με τον Αλέξη Τσίπρα. 

Υπάρχει εναλλακτική; 

Όσο αληθεύει ότι ένα σύστημα δεν αποχωρεί από την σκηνή εάν δεν ολοκληρώσει τον κύκλο του και δεν ξετυλίξει την πολιτική του, άλλο τόσο ισχύει ότι χρειάζεται ένας νέος φορέας να κάνει την εμφάνισή του δημιουργώντας προσδοκίες και προοπτική. Όχι κατ’ ανάγκη πλειοψηφικός αλλά πάντως καινοτόμος. Υπ’ αυτή την έννοια λίγη σημασία έχει εάν το κόμμα Τσίπρα ή το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά συγκεντρώνουν μεγαλύτερα ή μικρότερα ποσοστά στις παρούσες δημοσκοπήσεις.

Το σημαντικό είναι εάν κομίζουν κάτι νέο στην ευρύτερη πολιτική συνθήκη, έστω και εάν μοιάζουν για παραλλαγές του παλαιού.  Για τον Τσίπρα το στίγμα του είναι θολό καθώς πολιτεύεται με συγκυριακούς και δημοσκοπικούς όρους (πχ το ερώτημα εάν είναι αριστερό κόμμα η ΕΛΑΣ δεν έχει απαντηθεί πειστικά, αφού υιοθετεί θέσεις με γνώμωνα να εκφράσει ένα απροσδιόριστο κεντρώο κοινό). 

Ο Σαμαράς αφήνει την υπόσχεση μίας συνολικής επανατοποθέτησης της χώρας και της Δεξιάς παράταξης. Προς το παρόν το σύστημα Μητσοτάκη δεν μπορεί να τον αντιμετωπίσει. Αντί για πολιτική επιδίδεται σε τακτικισμούς, εάν όχι σε κουτσομπολιό και παρασκηνιακούς εκβιασμούς. Το εάν με την παρουσίαση της ιδρυτικής πράξης, του προγράμματος και των ανθρώπων που θα το στελεχώνουν, ο Σαμαράς θα δημιουργήσει εδραία πεποίθηση ότι θα ανοίξει έναν νέο κύκλο για την χώρα μετά την παρακμή Μητσοτάκη είναι ζητούμενο.  

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί στο σύνολό τους. Αυτό όμως που ήδη γνωρίζουμε αρκεί για να τη διαφοροποιήσει από τις συνήθεις συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας. Η ρήτρα σύμφωνα με την οποία μια επίθεση εναντίον ενός μέλους αφορά και τα υπόλοιπα δύο εισάγει σαφώς τη λογική της συλλογικής άμυνας. Δεν πρόκειται βεβαίως για ένα νέο ΝΑΤΟ, αφού δεν υπάρχει, τουλάχιστον προς το παρόν, κοινή στρατιωτική διοίκηση ή μόνιμος μηχανισμός επιχειρησιακού σχεδιασμού. Υπάρχει όμως κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή πολιτική διακήρυξη.

Η εξέλιξη αυτή δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Σαουδική Αραβία και Πακιστάν είχαν ήδη προχωρήσει σε διμερή συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, ενώ η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο κρατών είναι παλαιά και ιδιαίτερα στενή. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης με το Ιράν, το Πακιστάν έχει ήδη αναπτύξει στη Σαουδική Αραβία στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας. Η ένταξη της Τουρκίας μεταβάλλει επομένως την κλίμακα του εγχειρήματος.

Η συμφωνία αλλάζει τις γεωπολιτικές εξισώσεις

Και εδώ ακριβώς αρχίζει η στρατηγική διάσταση της συμφωνίας. Τα τρία κράτη διαθέτουν διαφορετικά αλλά εξαιρετικά συμπληρωματικά χαρακτηριστικά. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστιους χρηματοδοτικούς πόρους και μεγάλη ενεργειακή ισχύ. Το Πακιστάν διαθέτει μεγάλες ένοπλες δυνάμεις, στρατιωτική εμπειρία και, κυρίως, πυρηνικό οπλοστάσιο. Η Τουρκία διαθέτει μεγάλη στρατιωτική ισχύ, αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία και μια εξωτερική πολιτική που χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο τη στρατιωτική ισχύ ως εργαλείο γεωπολιτικής επέκτασης.

Αν αυτά τα στοιχεία αρχίσουν να λειτουργούν συνδυαστικά, τότε δημιουργείται μια νέα εξίσωση: σαουδαραβικά κεφάλαια, τουρκική αμυντική βιομηχανία και πακιστανική στρατιωτική ισχύς.

Το σημαντικότερο επομένως δεν είναι αν το νέο σχήμα συμφωνίας θα αποκτήσει αύριο κοινό επιτελείο. Είναι αν θα οδηγήσει σε κοινά εξοπλιστικά προγράμματα, ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών και σταδιακή επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα. Αν συμβεί αυτό, η Τουρκία θα αποκτήσει μεγαλύτερη αγορά για τα οπλικά της συστήματα, πρόσβαση σε κεφάλαια και ένα ευρύτερο στρατηγικό βάθος από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Περσικό και τη Νότια Ασία.

Η μάχη για τους εμπορευματικούς διαδρόμους

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση. Η συμμαχία μπορεί να αποκτήσει σημασία και στη μάχη για τον έλεγχο των εμπορευματικών ροών μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Εδώ ιδιαίτερη σημασία έχει ο India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC), ο οποίος σχεδιάστηκε για να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω του Κόλπου, της Σαουδικής Αραβίας και της Ανατολικής Μεσογείου, παρακάμπτοντας την Τουρκία. Η Άγκυρα είχε αντιδράσει εξαρχής σε αυτόν τον σχεδιασμό συμφωνίας, ακριβώς επειδή θεωρεί ότι η γεωγραφική της θέση πρέπει να της εξασφαλίζει κεντρικό ρόλο στις ροές εμπορίου και ενέργειας μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Η προσέγγιση Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας μπορεί να δημιουργήσει εναλλακτικές διαδρομές από τον Κόλπο προς την Ευρώπη μέσω τουρκικού εδάφους, αποδυναμώνοντας έτσι τον αρχικό σχεδιασμό του IMEC. Το Πακιστάν, από την πλευρά του, έχει κάθε λόγο να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη έναν ινδοκεντρικό διάδρομο που θα ενίσχυε τη στρατηγική θέση της Ινδίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η νέα συμμαχία δημιουργήθηκε για να ακυρώσει τον IMEC. Υπάρχει όμως εμφανής σύγκλιση συμφερόντων: η Τουρκία δεν θέλει να παρακαμφθεί, το Πακιστάν δεν θέλει να ενισχυθεί γεωπολιτικά η Ινδία και η Σαουδική Αραβία αποκτά περισσότερες εναλλακτικές οδεύσεις προς την Ευρώπη.

Τι σημαίνει η συμφωνία για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα το ζήτημα της συμφωνίας δεν είναι ότι αύριο θα εμφανιστούν πακιστανικά μαχητικά στο Αιγαίο. Μια τέτοια εκτίμηση θα ήταν υπερβολική. Ούτε είναι δεδομένο ότι η Σαουδική Αραβία θα εμπλεκόταν σε μια ελληνοτουρκική κρίση. Το Ριάντ διατηρεί σημαντικές σχέσεις με την Αθήνα και οι βασικές στρατηγικές του προτεραιότητες βρίσκονται στον Περσικό και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Υπάρχει όμως ένα κρίσιμο ερώτημα: τι θεωρείται “επίθεση” εναντίον ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη; Σε μια ελληνοτουρκική σύγκρουση είναι σχεδόν βέβαιο ότι τόσο η Αθήνα όσο και η Άγκυρα θα ισχυρίζονται ότι αμύνονται. Το ακριβές εύρος της ρήτρας συλλογικής άμυνας είναι επομένως σημαντικό.

Ακόμη σημαντικότερη όμως είναι η μακροπρόθεσμη διάσταση. Η Τουρκία επιχειρεί να μετατραπεί σε κεντρικό κόμβο στρατιωτικών, οικονομικών και πολιτικών σχέσεων. Αναπτύσσει βάσεις, εξάγει όπλα, συνδέει τρίτες χώρες με την αμυντική της βιομηχανία και ταυτόχρονα επιδιώκει να καταστεί απαραίτητη για τη διακίνηση ενέργειας και εμπορευμάτων. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι η απειλή δεν είναι μόνο στρατιωτική. Αν η Άγκυρα κατορθώσει να επαναφέρει μέσω Σαουδικής Αραβίας τις μεγάλες εμπορευματικές ροές προς την Τουρκία, τότε θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη γεωοικονομική της θέση και θα περιορίσει τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου ως εναλλακτικής πύλης προς την Ευρώπη.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να αναζητήσει μια συμμετρική “αντιτουρκική συμμαχία”. Χρειάζεται να δημιουργήσει το δικό της πλέγμα ισχύος. Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν εδώ οι σχέσεις με την Ινδία, η οποία αντιμετωπίζει το Πακιστάν ως βασικό στρατηγικό αντίπαλο, αλλά και με την Κύπρο και το Ισραήλ. Παράλληλα, η Ελλάδα πρέπει να διεκδικήσει ενεργό ρόλο στον IMEC. Η σύνδεση Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ανατολικής Μεσογείου-Ευρώπης μπορεί να δώσει στη χώρα σημαντικό γεωοικονομικό ρόλο μέσω της ναυτιλίας, των λιμανιών και των μεταφορικών της υποδομών.

Πάνω απ’ όλα όμως, χρειάζεται ισχυρή εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Διότι η Τουρκία δεν αυξάνει την ισχύ της μόνο αγοράζοντας όπλα. Την αυξάνει κατασκευάζοντας όπλα, δημιουργώντας εξαγωγικές αγορές και μετατρέποντας τις αμυντικές της σχέσεις σε πολιτική επιρροή. Η νέα συμφωνία δεν αλλάζει από μόνη της την ισορροπία στο Αιγαίο. Μπορεί όμως να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα στη στρατηγική αναβάθμιση της Τουρκίας, αυτή τη φορά όχι μόνο στρατιωτικά αλλά και ως προς τον έλεγχο των μεγάλων εμπορευματικών ροών. Και αυτό είναι το στοιχείο που θα πρέπει πρωτίστως να προβληματίσει την Αθήνα.

Η ίδια υπηρεσία υπολογίζει πως το 2030 οι καταναλώσεις θα υπερδιπλασιασθούν στα 945 TWh, οπότε θα απαιτείται το ισοδύναμο του 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ανά ημέρα για την κάλυψη των αναγκών. Το μέγεθος αντιστοιχεί στην μέση ημερήσια άντληση ενός μεσαίου παραγωγού αργού πετρελαίου, που αναλώνεται απλώς για την εκπαίδευση του λογισμικού και την δυνατότητά του να απαντά σε ερωτήσεις, αλλά τα υπάρχοντα δίκτυα δεν έχουν την δυνατότητα διαχείρισής του.

Ήδη παρατηρείται μία στροφή προς την δημιουργία Bitcoin για την χρηματοδότηση εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας χαμηλών ρύπων για τα κέντρα δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), όπου οι καινοτόμες εταιρείες αγωνίζονται με μανία, για ότι άλλοτε οι όμιλοι πετρελαιοειδών μάχονται λυσσαλέα σε πολέμους με στόχο την διασφάλιση των προσβάσεών τους στην ενέργεια.

Η ενεργειακή αδηφαγία της ΤΝ (ΑΙ)

Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (International Energy Agency-IEA) υπολογίζει ότι έως το 2030 οι ενεργειακές απαιτήσεις των κέντρων δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) θα διπλασιασθούν φθάνοντας τα 100 GW. Οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και μικροεπεξεργαστές θα εκτιναχθούν στα $3 τρισεκατομμύρια, ενώ κατά τους υπολογισμούς της υπηρεσίας οι ενεργειακές ανάγκες των κέντρων σε παγκόσμια κλίμακα θα κινηθούν στα 945 TWh.

Όμως η αύξηση της προσφοράς ενέργειας δεν συμβαδίζει με τα χρονοδιαγράμματα της ανάπτυξης των κέντρων δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), πόσο μάλλον με τις συνολικές ανάγκες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Ήδη ο χρόνος διασύνδεσης με τα υπάρχοντα δίκτυα υπερβαίνει την τετραετία, ενώ και οι ελλείψεις στην προσφορά μετασχηματιστών επιδεινώνονται, με παράλληλα ανάδυση στενωπών στους διαδρόμους τροφοδοσίας των κέντρων. Οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας αγωνίζονται να ανταποκριθούν στις τεράστιες ανάγκες τροφοδοσίας των μεγάλων κέντρων, αντιμετωπίζοντας όμως μεγάλα προβλήματα.

Πάντως η Νορβηγία και η Φινλανδία – με μεγάλη παραγωγή ενέργειας από υδροηλεκτρικά έργα και πυρηνικές εγκαταστάσεις –
προσελκύουν το ενδιαφέρον των εταιρειών καινοτόμου τεχνολογίας, προβάλλοντας παράλληλα και τις μικρότερες ανάγκες ψύξης λόγω κλιματολογικών συνθηκών. Το κόστος του βιομηχανικού ηλεκτρικού ρεύματος ανέρχεται σε μόλις 5 cents ανά kWh, το δίκτυο αποδεικνύεται εξαιρετικά σταθερό, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ όπου το δίκτυο ταλανίζεται από συχνές διακοπές (τις περισσότερες σε παγκόσμιο επίπεδο), ενώ προβάλλεται και το πλεονέκτημα των ανανεώσιμων πηγών.

Η ενέργεια που τροφοδοτεί την δημιουργία του Bitcoin μετατοπίζεται με εντονότερο ρυθμό προς την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) και τα υψηλών αποδόσεων κέντρα δεδομένων, αναδεικνύοντας μία αντιπαράθεση μεταξύ δύο εκ των πλέον ενεργειακά αδηφάγων βιομηχανιών του πλανήτη. Με τα μεγάλα κέντρα δεδομένων να αγωνίζονται για την διασφάλιση ενέργειας, τα όρια μεταξύ της δημιουργίας κρυπτονομισμάτων και υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) αρχίζουν να εξαϋλώνονται.

Αγώνας Αποδοτικότητας

Η οικονομία του Bitcoin ευνοεί τους δημιουργούς του, όταν ελέγχουν το ενεργειακό τους πεπρωμένο και με δεδομένες τις τρέχουσες τρομακτικές δυσχέρειες, κάθε μονάδα εξοικονόμησης ενεργειακού κόστους μεταφράζεται σε περιθώριο κέρδους. Το κόστος δημιουργίας ενός Bitcoin στην Νορβηγία ανέρχεται σε $50.000 με προοπτική να μειωθεί στα $40.000, με την προσθήκη νέων μονάδων παραγωγής, ποσόν που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 50% του μέσου παγκόσμιου όρου.

Το ενεργειακό κόστος ανέρχεται σε 4,3 cents ανά kWh, συμπεριλαμβανομένων φόρων, τιμολόγησης δικτύων και συντήρησης. Σε αντιπαραβολή το κόστος για δύο από τους μεγαλύτερους δημιουργούς κρυπτονομισμάτων, τους RIOT PLATFORMS και MARATHON DIGITAL, ανέρχεται σε 7-10 cents ανά kWh ανάλογα με την περιφέρεια και την εταιρεία ηλεκτροδότησης.

Ο γνωστός οίκος μετρήσεων και υπολογισμού στατιστικών μεγεθών MCKINSEY GLOBAL, υπολογίζει σε παγκόσμιο επίπεδο δαπάνες για υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) της τάξης των $7 τρισεκατομμυρίων έως το 2030, συμπεριλαμβάνοντας περισσότερα από $5 τρισεκατομμύρια που δεσμεύονται άμεσα για εκπαίδευση και φόρτο λειτουργίας. Όμως το τεράστιο κύμα δαπανών κινδυνεύει να συγκρουσθεί με ένα τείχος ελλειμμάτων στην προσφορά ενέργειας, από την στιγμή που η βιομηχανία ανακαλύπτει πως οι υποδομές της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) δεν συνιστούν ζήτημα κεφαλαίων, αλλά πρόβλημα προσβάσεων σε ενεργειακή ισχύ.

Η πραγματική εξίσωση ενέργειας

Για πρώτη φορά η ενέργεια που τροφοδοτεί την δημιουργία του Bitcoin και αναζητείται και από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) δεν αντικατοπτρίζει το παρελθόν, αλλά το μέλλον. Οι συσκέψεις των καινοτόμων ομίλων εστιάζονται και σε ενεργειακά θέματα με επίκεντρο τα υδροηλεκτρικά έργα αντί για κοιτάσματα πετρελαίου, τους μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες αντί για τις γεννήτριες πετρελαίου, με συνέπεια τα διευθυντικά στελέχη να σκέπτονται, όπως τα ανάλογα των ενεργειακών ομίλων που αναπτύσσουν μονάδες παραγωγής.

Η ενέργεια συνιστά πλέον το απόλυτο αγαθό, όπως αποδεικνύει αρχικά το Bitcoin και αργότερα η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), με έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό για ηλεκτρόνια και κάθε σχεδιαστή αλυσσοδεσμών και αλγορίθμων να αποτελεί έναν έμπορο ενέργειας, μεταμφιεσμένο σε καινοτόμο της τεχνολογίας αιχμής. Όμως το πλεονέκτημα δεν εστιάζεται πλέον στην σχεδίαση αλγορίθμων, αλλά στην γεωγραφία και τις προσβάσεις στα ενεργειακά δίκτυα.

Η κινεζική διέξοδος

Η βιομηχανία της κατασκευής και λειτουργίας μεγάλων κέντρων δεδομένων διανύει φάση απογείωσης, από την στιγμή που οι εταιρείες καινοτόμου τεχνολογίας αγωνίζονται να αναπτύξουν τεράστια υπολογιστική ισχύ για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των περίπλοκων λειτουργιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Χιλιάδες κέντρα κατασκευάζονται ανά τον κόσμο, αλλά ορισμένες χώρες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις χώρων εγκατάστασης και στρέφονται από τις επίγειες, στις υποβρύχιες.

Τον Μάϊο η Κίνα παρουσιάζει επίσημα το πρώτο υποβρύχιο κέντρο δεδομένων, τροφοδοτούμενο με αιολική ενέργεια, στις ακτές της Σαγκάης, με επένδυση $238 εκατομμυρίων, κατανάλωσης 24 MW. Το κέντρο στην περιοχή Lin-gang της Σαγκάης αναπτύσσεται από την HIGHCLOUD TECHNOLOGY και τον κρατικό οργανισμό κατασκευής τηλεπικοινωνιακών υποδομών, απέχοντας 15 χιλιόμετρα από τις ακτές, ποντισμένο σε βάθος 10 μέτρων, με την ενεργειακή τροφοδοσία του να διασφαλίζεται από συστάδα πλωτών ανεμογεννητριών. Κατασκευάζεται στην Ειδική Ζώνη Lin-gang που εντάσσεται στην Ζώνη Ελευθέρου Εμπορίου της Σαγκάης.

Οι ανάγκες ενεργειακής τροφοδοσίας του νέου κέντρου δεδομένων αποδεικνύονται λιγότερες από το ένα πέμπτο ενός ανάλογου δυναμικότητας σε επίγεια εγκατάσταση και εξυπηρετείται από ανανεώσιμες πηγές. Επιπλέον ψύχεται με φυσικό τρόπο λόγω της πόντισής σε σχετικά μικρό βάθος, μηδενίζοντας την ανάγκη υδροδότησης από τα επίγεια δίκτυα.

Σε συμβατικά επίγεια κέντρα δεδομένων η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 25% έως και 40% οφείλεται στις ανάγκες τροφοδοσίας του υδροδοτούμενου δικτύου αγωγών που περιβάλλει τους υπολογιστές του κέντρου, παρέχοντας ψύξη και αποτρέποντας την υπερθέρμανση. Η συγκεκριμένη μέθοδος συχνά προκαλεί τις αντιδράσεις των οργανώσεων προστασίας του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών λόγω της υπερβολικής κατανάλωσης υδάτινων πόρων.

Η HIGHCLOUD TECHNOLOGY επισημαίνει ότι το νέο της εγχείρημα, βασίζεται κατά 95% στην τροφοδοσία του από ανανεώσιμες πηγές, με μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης κατά 22,8%, κατά 100% της ανάγκης χρήσης επίγειου χώρου και κατά 90% των απαιτήσεων υδροδότησης του δικτύου ψύξης.

Το 90% σε ΗΠΑ και Κίνα

Το Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ύδατος, Περιβάλλοντος και Υγείας του ΟΗΕ, εκτιμά πως τα κέντρα δεδομένων σε παγκόσμια κλίμακα θα αναλώνουν έως το 2030 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα, μέγεθος που αντιστοιχεί στις ανάγκες για πόσιμο νερό 1,3 δισεκατομμυρίου ανθρώπων. Κατά συνέπεια το πρόβλημα της υδροδότησης αναδεικνύεται σε ζωτικό για τους σχεδιαστές των κέντρων που αναγκάζονται να αναζητούν καινοτόμες εναλλακτικές λύσεις, για την ανάπτυξη και λειτουργία τους.

Η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει σθεναρά την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων με συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές και χρηματοδοτήσεις, με τον ΟΗΕ να δημοσιεύει σε σχετική του αναφορά πως 32 χώρες φιλοξενούν κέντρα δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά σε ποσοστό ανώτερο του 90% του συνόλου, οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις εντοπίζονται στις ΗΠΑ και στη Κίνα. Οι δύο χώρες αποδύονται σε αγώνα δρόμου για να κατοχυρώσουν την δεσπόζουσα θέση τους στην αγορά της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και των περίπλοκων υπολογιστικών λειτουργιών.

Αν τα κέντρα δεδομένων των ΗΠΑ βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα και ειδικά στο φυσικό αέριο για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών, η Κίνα επιταχύνει την μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές για τις ενεργειακές απαιτήσεις, μειώνοντας την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και αναβαθμίζοντας την ενεργειακή της ασφάλεια. Η HIGHCLOUD TECHNOLOGY εγκαινιάζει το πρώτο της υποβρύχιο κέντρο δεδομένων το 2023 στην τροπική νήσο Hainan, αλλά το αντίστοιχο του Lin-gang στην Σαγκάη, αποτελεί το πρώτο της που τροφοδοτείται από ανανεώσιμες πηγές. Στην πραγματικότητα η MICROSOFT αρχίζει να αναπτύσσει υποβρύχιο κέντρο δεδομένο το 2018 στις Ορκάδες νήσους (Orkney) της Σκωτίας, αλλά η πρόοδος εξελίσσεται υπερβολικά αργά.

Τα υποβρύχια και πλωτά κέντρα

Ο Dr Hanjiang Dong από το Πολυτεχνείο του Χόνγκ-Κονγκ εξηγεί πως η MICROSOFT στρέφει το βάρος της στην απόδειξη της αξιοπιστίας του υποβρύχιου εγχειρήματός της, ενώ η Κίνα προωθεί ταχύτατα την εμπορική ανάπτυξη, από την στιγμή που συνδυάζει ταχύτατα τις απαιτήσεις της αγοράς, την ναυπηγική μηχανολογία και την πολιτική υποστήριξη σε ένα αποκλειστικά εμπορικό πρόγραμμα.

Οι κίνδυνοι που συσχετίζονται με την ανάπτυξη υποβρύχιων κέντρων δεδομένων παραμένουν ακόμα ακαταγράφητοι, αν και επηρεάζουν λόγω ανόδου της περιβάλλουσας θερμοκρασίας τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Όμως το πρόβλημα αφορά ιδιαίτερα περιορισμένο θαλάσσιο χώρο και οι ειδικοί του τομέα εμφανίζονται πεπεισμένοι για την απόλυτη διαχείρισή του κατά την λειτουργία των υποβρύχιων κέντρων.

Στην Ασία παρατηρείται αυξημένη κινητικότητα στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων, με την SAMSUNG HEAVY INDUSTRIES στην Νότιο Κορέα να προχωρεί σε μία νέα τεχνολογία για την δημιουργία πλωτών κέντρων δεδομένων σε πλοία. Η ναυπηγική εταιρεία ανήκει στον γνωστό όμιλο της SAMSUNG και πρόσφατα υπογράφει μία σύμβαση με την ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία CAPITAL CLEAN ENERGY CARRIERS για την ναυπήγηση νέων πλωτών κέντρων δεδομένων.

Η SAMSUNG ήδη επιδεικνύει το πρωτότυπο υπό κλίμακα ενός πλωτού κέντρου δεδομένων κατανάλωσης 50 MW που λαμβάνει έγκριση από το Αμερικανικό Γραφείο Ναυτιλίας και τον γνωστό ασφαλιστικό οργανισμό LLOYD’S με σύστημα αυτό-αναπαραγόμενης ενέργειας ή με εξωτερική σύνδεση με επίγειο δίκτυο. Η εταιρεία πρόκειται να κινηθεί προς την κατασκευή κανονικών πρωτοτύπων για να διακριβώσει εάν το σχετικό της πρόγραμμα θα αποδειχθεί οικονομικά βιώσιμο.

Στην Ιαπωνία η HITACHI MITSUI O.S.K. LINES υπογράφουν πρόσφατα Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) για την ανάπτυξη πλωτών συστημάτων για την στέγαση κέντρων δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) με δυνατότητα αυτόνομης ενεργειακής λειτουργίας. Το πρότυπό τους διαφέρει από το αντίστοιχο της SAMSUNG ως προς το ότι βασίζεται σε μετασκευή ή μετατροπή ήδη υπαρχόντων πλοίων σε κέντρα δεδομένων, ενώ και στην συγκεκριμένη περίπτωση οι θαλάσσιοι υδάτινοι όγκοι αναμένεται να μειώσουν δραστικά τις ανάγκες υδροδότησης από επίγεια δίκτυα.

Ανανεώσιμες πηγές

Οι εταιρείες εμφανίζονται πλέον περισσότερο δημιουργικές στο θέμα της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων με στόχο να μειώσουν το αποτύπωμά τους στο τοπικό περιβάλλον, από την στιγμή καταναλωτές και κυβερνήσεις αντιδρούν και καθυστερούν την ανάπτυξή τους. Οι εταιρικοί σχεδιασμοί στρέφονται αναγκαστικά στην αναζήτηση λύσεων, συνδυάζοντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με δραστική μείωση των επίγειων χώρων και της χρήσης τοπικών δικτύων υδροδότησης.

Όσοι ελέγχουν χαμηλού κόστους ενέργεια από καθαρές πηγές και λύσεις αυτόνομης υδροδότησης θα κυριαρχήσουν στον επόμενο κύκλο, ενώ όσοι δεν τις διαθέτουν θα πιεσθούν προς το περιθώριο απλώς και μόνον λόγω των φυσικών νόμων. Η σημασία των συγκεκριμένων πλεονεκτημάτων διακρίνεται πλέον με μεγαλύτερη σαφήνεια, από την στιγμή που οι δαπάνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) επιταχύνονται στον τομέα της καινοτόμου τεχνολογίας.

Εταιρείες όπως η AMAZON, η NVIDIA, ή η META PLATFORMS, ωθούν ένα κύμα επενδύσεων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), αλλά κάθε νέα σύμβαση εκπαίδευσης, κάθε μηχανή συσχετισμών και κάθε μεγάλο κέντρο δεδομένων τελικά εξαρτάται αποκλειστικά από την πρόσβαση σε αξιόπιστη παροχή ενέργειας και απρόσκοπτη υδροδότηση.

Με τον καινοτόμο τεχνολογικό τομέα να ανακαλύπτει πως η ενέργεια εξελίσσεται σε ζωτική παράμετρο επιβίωσης, όπως και οι μικροεπεξεργαστές, ο έλεγχος χαμηλού κόστους μικρών ενεργειακών πηγών αναδύεται με την ιδιότητα ενός από τα πλέον πολύτιμα αγαθά της ψηφιακής οικονομίας.

Κατά τα άλλα το διαβάζω και δεν το πιστεύω. Αμέσως μετά την ψήφιση κατάπτυστου νόμου για την… αξιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ιδού τα νεότερα… επιτεύγματα:

^{“Τα Hellenic Heritage Experiences διευρύνονται… Μετά την Ακρόπολη και το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού, τρία νέα, εμβληματικά μνημεία προστίθενται στις αποκλειστικές επισκέψεις εκτός ωραρίου: ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο, ο Ναός της Αφαίας στην Αίγινα και το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο.
Ιδιωτικές επισκέψεις την ανατολή ή το δειλινό, για εσάς ή για μια μικρή ομάδα έως πέντε ατόμων. Ανακαλύψτε περισσότερα και κάντε κράτηση: tickets.hh.gr/experiences”}

^{#MinCultureGr #HellenicHeritage #CulturalHeritage #Experiences #Travel #Tourism #Sounio #Aegina #Rhodes #Greece}

^{(Από την επίσημη σελίδα του ΟΔΑΠ)}

Μπράβο! Σπουδαίες ιδέες και χρήμα με ουρά από και με φόντο τις αρχαιότητες. Σε διαρκή, 24ωρη εκμετάλλευση. Η αληθινή, βαριά μας βιομηχανία. Επειδή οι ΑΠΕ, όπως φαίνεται, δεν προκάνουν να φέρουν κι άλλο χρήμα. Χρειαζόμαστε κι άλλες πυρκαγιές αδέλφια!

Να χαιρόμαστε το υπουργείο πολιτισμού!

Ιδού τώρα κι ένα δικό μου κείμενο-διαφήμιση για αυτή τη νέα πρωτοβουλία. Ως προσφορά και αναγνώριση της δαιμόνιας ηγεσίας του υπουργείου πολιτισμού: “Να η ευκαιρία να πιείς την σαμπάνια σου στην Αφαία με πανσέληνο! Ή να φας το σνίτσελ σου στο Σούνιο το σούρουπο. Ή στο Παλάτι των Ιπποτών της Ρόδου το σατωμπριάν à la Grèce τα μεσάνυχτα. Κι αν δεν έχεις κατάλληλη συντροφιά, μη στεναχωριέσαι.

Υπάρχει τώρα το Ladies Escort Cultural Bureau! Υπέροχες καλλονές που τις έχει διαλέξει προσωπικά η κυρία σύμβουλος της κυρίας υπουργού, μπορούν να σου κάνουν θαύματα πάνω στα μάρμαρα. Κάνε τώρα την ονείρωξή σου πραγματικότητα. Άνευ αιδούς. Σαν τον Αλκιβιάδη ή την Φρύνη… Εξάλλου εδώ είναι η πατρίδα της Αφροδίτης και του Πριάπου. Των βακχικών οργίων. Έλα και συ! Kiss our art.
Από το Μασατσούσες, το Κολοράντο, το Νιού Τζέρσι, την Οκλαχόμα, ή τον Μισισιπή! ”

Η ελληνική επιχειρηματικότητα στο απόγειό της πραγματικά. Και ο κουλός καπιταλισμός αλά Κούλης. Ποιός να το περίμενε πάντως από τις μενδωνίτσες και τη θείτσα τους να έχουν τόσο προχωρημένες ιδέες. Τέλος πια η φτώχεια κι η μιζέρια. Όλοι οι Έλληνες, χάρη σ’ αυτά τα προγράμματα, θα τρώμε με χρυσά κουτάλια.

Αν μάλιστα οι exclusive επισκέψεις με τα πανάκριβα εισιτήρια για τους εστέτ και τους ψαγμένους επεκταθούν, εκτός από τα αρχαία και στις καμμένες περιοχές και τα πρώην δάση του Κιθαιρώνα, της πατρίδας του Ησιόδου και των Μουσών κι αν επιδεικνύαμε καρβουνιασμένους τους Λαβδακίδες αλά Νόλαν ή την Τερψιχόρη και τον Πάνα φλαμπέ για μια πιο γκόθικ και σπλάτερ εμπειρία, τότε οι συμμετοχές και τα κέρδη θα ήσαν απείρως μεγαλύτερα.

O καζινοκαπιταλισμός ζει τον μύθο του!

Μην διστάζετε οι μανατζαραίοι, οι Ceo κι οι εκζέκιουτιβς με τα εκζέματα. Επίσης ο Ερύμανθος, η Φολόη που έχουν καεί παλιότερα αλλά και ο ερυμάνθιος κάπρος θα μπορούσε να προσφέρεται ως T. bone steak για τους πλούσιους καλοφαγάδες στο αυθεντικό τοπίο του άθλου. Αλλά κι από το δάσος του Φενεού στην Κορινθία που κάηκε στις 22 Ιουλίου 2025, όταν εκεί ξέσπασε η καταστροφική πυρκαγιά που έκαψε χιλιάδες στρέμματα παρθένου ελατοδάσους (Κεφαλληνιακής Ελάτης) πέρασε και θαυματούργησε ο Ηρακλής.

Αλλά και ο Τηλέμαχος ψάχνοντας τον Μενέλαο. Ιδανικό τοπίο για μία εμπειρία καταστροφής και Αρμαγεδδώνα στυλ Τζόκερ! Επίσης θα καταπολεμηθεί και η ανεργία γιατί εκτός φυλάκων, γκαρσονιών, υπευθύνων W.C και μοντέλων-ινφλουένσερ, μπορούν να προσλαμβάνονται νόμιμοι μετανάστες που θα αναβιώνουν με τις κατάλληλες στολές τους Πέρσες στην Ακρόπολη, τους απεσταλμένους του Ξέρξη στην Σπάρτη, τον Μεγαλέξανδρο και τον Διογένη με το καταραμένο φίδι και τη βεζυροπούλα.

Την τελευταία θα παίζει κάποια με τζαντόρ κ.ο.κ. Καλή θέληση να υπάρχει. Επίσης το παλιό μουσείο πάνω στον ιερό βράχο θα χρησιμοποιείται ως εστιατόριο με 5 Michelin που θα τρώνε αποκλειστικά το γκρουπ των G7, η trilateral comission, η λέσχη Μπίλντερμπεργκ, το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (Council on Foreign Relations – CFR) το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (World Economic Forum – WEF) κ.α. Θέληση να έχεις!

Όταν ο καζινοκαπιταλισμός ανακαλύπτει τον Μύθο και τις δυνατότητες των αρχαίων μνημείων δεν υπάρχει επιστροφή! “Θαρσείν χρή” λοιπόν, για χρήμα με ουρά που θα έλεγε και η αρχαιομαθής και καλλίπυγος Ευγενία Μανωλίδου. Σύνευνος του απειρόκαλου Αδώνιδος βεβαίως-βεβαίως. Της ζωντανής απόδειξης ότι το χυδαίο κιτς της χούντας ως αισθητική, προπαγάνδα και πατριδικαπηλία δεν ξεπεράστηκε ποτέ. Τις νυν πρωτοβουλίες του υπουργείου πολιτισμού θα ζήλευαν ο Γεωργαλάς και ο Δημήτρης Τσάκωνας, πρώτος υπουργός του κατασκευασμένου από την δικτατορία υπουργείου πολιτισμού. Για να μην ξεχνιόμαστε…

Εμφανίστηκε στη μεταφορά του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται”, ενώ στη συνέχεια πήρε μέρος σε σειρές όπως “Ο φωτογράφος του χωριού”, “Οι παραστρατημένοι” και “Μεθυσμένη Πολιτεία”. Το 1981 συμμετείχε στο “Μάθε παιδί μου γράμματα” του Θόδωρου Μαραγκού. Η ταινία, με πρωταγωνιστές μεταξύ άλλων τον Βασίλη Διαμαντόπουλο και τον Κώστα Τσάκωνα, εξελίχθηκε σε μία από τις χαρακτηριστικότερες πολιτικές σάτιρες του ελληνικού κινηματογράφου. Για την ερμηνεία του στην ταινία αυτή ο Καλογερόπουλος διακρίθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Το 1983 συμμετείχε στο “Άρπα Colla”, ενώ το 1983 συμμετείχε στο “Ρεμπέτικο” του Κώστα Φέρρη, μία από τις σημαντικότερες ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές της εποχής. Και για αυτή η ερμηνεία του διακρίθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Το 1984 συμμετείχε στην ταινία “Λούφα και Παραλλαγή”  του Νίκου Περάκη, η οποία και τον καθιέρωσε και για την ερμηνεία του έλαβε το βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Στην κινηματογραφική του διαδρομή συνεργάστηκε με σκηνοθέτες όπως ο Νίκος Περάκης, ο Θόδωρος Μαραγκός, ο Κώστας Φέρρης και ο Νίκος Ζαπατίνας. Παράλληλα, συνέχισε να εμφανίζεται στην τηλεόραση, συμμετέχοντας σε σειρές όπως “Χαίρε Τάσο Καρατάσο”, “Όλη η δόξα, όλη η χάρη” και “Ερασιτέχνης άνθρωπος”. Ιδιαίτερη θέση στην τηλεοπτική του πορεία είχε το “Κάμπινγκ”, η κωμωδία- σειρά που προβλήθηκε από την ΕΡΤ στα τέλη της δεκαετίας του ’80.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος είχε δημιουργήσει το “Τρενοτεχνείο” στην Κυπαρισσία, έναν καλλιτεχνικό χώρο και στέκι πολιτισμού, ο οποίος το 2024 είχε υποστεί βανδαλισμό, από τον οποίο προκλήθηκαν μεγάλες καταστροφές, σε έναν χώρο που έχει φιλοξενήσει καλλιτέχνες, όπως ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και ο Αλκίνοος Ιωαννίδης.

“Αντίο” από τον καλλιτεχνικό κόσμο

Η είδηση του θανάτου του δημοφιλούς ηθοποιού σκόρπισε θλίψη στον χώρο της υποκριτικής τέχνης. Μάλιστα, η Σεμίνα Διγενή τον αποχαιρέτησε δημοσίως, γράφοντας στο Facebook: «Νίκο μου αγαπημένε, εκείνο το ζόρικο ζεϊμπέκικο, που τραγουδούσε μόνο για σένα, ο Δημητράτος, στο “Κοίτα τι Έκανες”, συνεχίστε το στα κουτούκια του Σείριου. Ξαναβλέπω εκείνη την εκπομπή, που έλαμψες, σπουδαίο και απείθαρχο πλάσμα…».

Εκπρόσωποι της υποκριτικής τέχνης στο άκουσμα της είδησης του θανάτου του θέλησαν να τον αποχαιρετίσουν δημοσίως. «Αντίο Νίκο! Ήσουν μια ξεχωριστή περίπτωση στην μεγάλη μας οικογένεια.. Η τέχνη μας σου οφείλει πολλά κυρίως για το ταλέντο σου, την φιλοσοφία ζωής, την αγάπη για την δουλειά μας και για το δίκιο πάνω στην γη που πάλευες για να γίνει καλύτερη. Αλλά οι ισχυροί της γης που να ακούσουν τους όμορφους ονειροπόλους, τους εργάτες της τέχνης… Καλό ταξίδι στον Νίκο Καλογερόπουλο τον ακάματο και ταλαιπωρημένο φίλο και σπουδαίο συνάδελφο μας…», έγραψε ο Σπύρος Μπιμπίλας σε ανάρτησή του στο Facebook.

«Νίκο μου έφυγες κι εσύ…που υπήρξες από τους πιο θερμούς υποστηρικτές του έργου μου… που έμεινες κοντά μας για λίγο καιρό…που ενδιαφερόσουν να συζητήσουμε ότι με απασχολούσε πίνοντας το καφεδάκι μας… πιστός φίλος για πάντα… Δεν θα σε ξεχάσω ποτέ ταλαντούχε φίλε μου… Καλό σου ταξίδι», έγραψε η Άννα Φόνσου στη σελίδα του «Σπιτιού του ηθοποιού» στο Instagram. «Καλό ταξίδι φιλαράκο. Έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Καλογερόπουλος. Ένας σπουδαίος ηθοποιός. Ένας αληθινός ρεμπέτης.

Μηνύματα του πολιτικού κόσμου

Ο Τομέας-Δίκτυο Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής και η υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Πολιτισμού κόμματος, Νάγια Γρηγοράκου, αποχαιρετούν τον ηθοποιό Νίκο Καλογερόπουλο και εκφράζουν συλλυπητήρια στους οικείους του.

«Ηθοποιός με σπουδαία διαδρομή στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το θέατρο ξεχώρισε για τον ιδιαίτερο τρόπο ερμηνείας του. Ανήσυχο και ασυμβίβαστο πνεύμα ασχολήθηκε παράλληλα με τη σκηνοθεσία, τη συγγραφή, την ποίηση και το τραγούδι», αναφέρουν για τον Νίκο Καλογερόπουλο. «”Η τέχνη, χωρίς πολιτική, δεν έχει νόημα”. Αυτή η φράση χαρακτήρισε όλη την πορεία του Νίκου Καλογερόπουλου και τον έκανε να ξεχωρίσει για το ήθος του. Επιλεκτικός και πολυτάλαντος αφήνει πίσω του σημαντικό έργο», σημειώνουν.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία “αποχαιρετά με θλίψη τον Νίκο Καλογερόπουλο, έναν σπουδαίο ηθοποιό και πολυσχιδή δημιουργό, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών. Υπηρέτησε την τέχνη με έναν απολύτως προσωπικό τρόπο, μακριά από συμβάσεις και στερεότυπα.

Από το «Μάθε παιδί μου γράμματα» και το «Ρεμπέτικο» μέχρι τη «Λούφα και Παραλλαγή», το «Στο Κάμπινγκ» και τις μεταγενέστερες θεατρικές και κινηματογραφικές του δημιουργίες, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον ελληνικό πολιτισμό. Οι ερμηνείες του χαρακτηρίστηκαν από αυθεντικότητα, λαϊκότητα, ευαισθησία αλλά και μια σπάνια δύναμη.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος δεν υπήρξε ποτέ ένας καλλιτέχνης αποκομμένος από την κοινωνία και την εποχή του. Με τον δικό του αιχμηρό και συχνά ανατρεπτικό λόγο σχολίαζε την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, ασκώντας κριτική σε πρόσωπα και κατεστημένες αντιλήψεις.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος υπηρέτησε την μεγάλη υπόθεση της Αριστεράς το 2004 ως υποψήφιος με τον ΣΥΡΙΖΑ στην Β´ Αθήνας. Ο Νίκος Καλογερόπουλος ανήκει πλέον στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια, στους φίλους και στους συνεργάτες του”.

Στο ολυμπιακό τουρνουά ποδοσφαίρου των ανδρών συμμετείχαν οι κανονικές εθνικές ομάδες μόνο στις διοργανώσεις μεταξύ 1908-1948, αφού στις υπόλοιπες διοργανώσεις είτε συμμετείχαν σύλλογοι είτε ερασιτέχνες είτε οι εθνικές ομάδες κάτω των 23 ετών. Επομένως, όσον αφορά το ποδόσφαιρο ανδρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, για τις ανάγκες της παρούσας ανάλυσης υπολογίζονται μόνο επτά τουρνουά.

Χώρες και διοργανώσεις

Στον πίνακα 1 καταγράφονται και οι εξήντα τρεις (63) υφιστάμενες χώρες – όπως και τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης που πλέον δεν υπάρχουν και υπήρξαν πρωταγωνιστές στα ομαδικά αθλήματα – οι οποίες έχουν κατακτήσει θέση στην πρώτη εξάδα ή/και έχουν συμμετάσχει στα ημιτελικά σε μία τουλάχιστον από τις 20 σημαντικότερες παγκόσμιες διοργανώσεις στα πέντε ομαδικά σπορ. Σε παρένθεση στην πρώτη στήλη του πίνακα αναφέρεται η θέση κάθε χώρας, με βάση τον αριθμό των διοργανώσεων που προκρίθηκε στα ημιτελικά.

Πίνακας 1: Σε πόσες από τις είκοσι (20) κυριότερες παγκόσμιες διοργανώσεις έχει συμμετάσχει κάθε χώρα στην εξάδα, και σύγκριση με τον αριθμό των  διοργανώσεων που έχουν προκριθεί στην τετράδα – ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, πόλο, χάντμπολ (άνδρες & γυναίκες – μέχρι 31-7-2026)

() = θέση ανάλογα με τον αριθμό των διοργανώσεων με συμμετοχή στην ημιτελική φάση

Ανάλυση των στοιχείων

 Από τις 63 υφιστάμενες χώρες που έχουν καταταγεί στην πρώτη εξάδα, έστω και σε μία από τις είκοσι (20) σημαντικότερες διοργανώσεις των πέντε ομαδικών αθλημάτων, οι 35 είναι ευρωπαϊκές (ποσοστό 55,5%), 10 είναι από την Ασία, 11 από τη Λατινική Αμερική, 5 από την Αφρική, ενώ τη λίστα συμπληρώνουν οι ΗΠΑ και ο Καναδάς. Τέσσερις (4) από τις 63 χώρες είναι αραβικές, 11 συνολικά χώρες είναι μεσογειακές (ποσοστό 17,4%), ενώ 15 χώρες είναι από την Ανατολική Ευρώπη. Επίσης, στις 12 πρώτες χώρες μόνο τρεις δεν είναι ευρωπαϊκές (ΗΠΑ, Βραζιλία, και Κίνα).

Από τις υφιστάμενες χώρες, η Ρωσία και η Ισπανία είναι πρώτες και στις δύο κατατάξεις, ενώ οι ΗΠΑ και η πάλαι ποτέ Σοβιετική Ένωση σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν είναι στην πρώτη θέση. Μεταξύ των υφιστάμενων χωρών, μόνο η Ρωσία και η Ισπανία βρίσκονται στην πρώτη τριάδα και στις δύο περιπτώσεις, ενώ η Γαλλία έχει ακριβώς τις ίδιες επιδόσεις με τη Σοβιετική Ένωση. Οι δύο τελευταίες έχουν την ίδια επίδοση στην εξάδα με τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, και την Ουγγαρία (από 15). Ακολουθεί η Ολλανδία, που είναι η μόνη χώρα με 14 είδη διοργανώσεων στην πρώτη εξάδα. Η Ρωσία προηγείται της Σοβιετικής Ένωσης και στις δύο κατατάξεις (!).

Από τις χώρες με τουλάχιστον 7 παρουσίες στην εξάδα σε διαφορετικές διοργανώσεις, επτά (7) χώρες σε όσες διοργανώσεις προκρίθηκαν στα προημιτελικά και στην εξάδα, πέρασαν και στη ζώνη των μεταλλίων: Ρωσία (σε 16), Ισπανία (16), Γαλλία (15), Σοβιετική Ένωση (15), Βραζιλία (12), Σερβία & Μαυροβούνιο (10), και Σουηδία (9).

Η Τουρκία – η οποία έχει παρουσιάσει μεγάλη πρόοδο σε ποδόσφαιρο ανδρών, μπάσκετ ανδρών και γυναικών, και βόλεϊ γυναικών – έχει καταταγεί στην πρώτη εξάδα σε 7 διαφορετικά είδη παγκόσμιων διοργανώσεων, και βρίσκεται στην 24^η θέση μαζί με την Αυστρία, τη Νορβηγία και την Αργεντινή.

Το Μαυροβούνιο, η Ουρουγουάη, και η Σλοβενία παρά το μικρό πληθυσμιακό τους μέγεθος, έχουν προκριθεί στην εξάδα σε 4 διαφορετικές παγκόσμιες διοργανώσεις, ενώ η Κροατία σε 9. Η Αίγυπτος έχει κατακτήσει θέση στην πρώτη εξάδα, σε 4 διαφορετικές παγκόσμιες διοργανώσεις.

Η θέση της Ελλάδας στον κόσμο

Η Ελλάδα έχει καταταγεί στην πρώτη εξάδα σε 10 διαφορετικές διοργανώσεις στα πέντε ολυμπιακά ομαδικά αθλήματα που εξετάζει η παρούσα έρευνα (5 σε Ολυμπιακούς Αγώνες, και 5 σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα). Από τις 10 διοργανώσεις που προκρίθηκε στα προημιτελικά, στις 5 από αυτές πέρασε στην τετράδα.

Οι καλύτερες θέσεις της Ελλάδας στα 10 από τα 20 είδη διοργανώσεων στις οποίες κατετάγη στην πρώτη εξάδα του κόσμου, στα πέντε ολυμπιακά ομαδικά σπορ, είναι (Α = άνδρες, Γ = γυναίκες):

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες

2η στο πόλο Α

2η στο πόλο Γ

5η στο μπάσκετ Α

5η στο βόλεϊ Α

6η στο χάντμπολ Α

Στα Παγκόσμια Πρωταθλήματα

1η στο πόλο Γ

2η στο μπάσκετ Α

2η στο πόλο Α

6η στο βόλεϊ Α

6η στο χάντμπολ Α

Η  Ελλάδα κατατάσσεται εικοστή τέταρτη (24^η) παγκοσμίως όσον αφορά τις προκρίσεις στα ημιτελικά σε αριθμό διοργανώσεων, ενώ στην κατάταξη στην εξάδα σε αριθμό διοργανώσεων βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση, αφού έχει την ίδια επίδοση με χώρες όπως οι Σερβία, Ν. Κορέα, Κούβα, Αυστραλία, και Καναδάς. Η δέκατη τρίτη (13^η) θέση στον κόσμο στις συμμετοχές στην εξάδα, αποτελεί μία από τις υψηλότερες επιδόσεις της Ελλάδας στον παγκόσμιο αθλητικό στίβο και δείχνει τις δυνατότητες που έχει ως χώρα στον αθλητισμό.

Οι 4 από τις 5 πρώην ανατολικοευρωπαϊκές υπερδυνάμεις στα ομαδικά σπορ υπερτερούν της Ελλάδας στον αριθμό των διοργανώσεων με συμμετοχή στην εξάδα (η Τσεχοσλοβακία προηγείται μεταξύ των πέντε πρώην ευρωπαϊκών κρατών !), και μόνο η Σερβία & Μαυροβούνιο είναι στα ίδια με την Ελλάδα (από 10 είδη διοργανώσεων) παρότι συμμετείχε στα αθλητικά δρώμενα μόνο για 14 έτη (1993-2006). Η Ελλάδα στη συγκεκριμένη κατάταξη υπερτερεί χωρών όπως η Ιαπωνία (σε 9), η Σουηδία (9), η Κροατία (9), η Βουλγαρία (8), και η Αργεντινή (7).

Εάν όμως δει κανείς προσεκτικά τον πίνακα 1, θα παρατηρήσει δύο πράγματα. Πρώτον, οι 5 υφιστάμενες χώρες που έχουν την ίδια επίδοση με την Ελλάδα στην εξάδα, έχουν επίδοση εξάδα-τετράδα (άρα και οκτάδα-τετράδα) είτε 10-9 είτε 10-8. Μόνο η Ελλάδα έχει επίδοση 10-5.

Δεύτερον, προκαλεί εντύπωση ότι μεγαλύτερη διαφορά από την Ελλάδα μεταξύ των συμμετοχών στην εξάδα και την τετράδα (10 έναντι 5) σε παγκόσμιες διοργανώσεις, έχει μόνο μία χώρα στον κόσμο (!), και μάλιστα η πάλαι ποτέ Τσεχοσλοβακία (16 έναντι 9), δηλαδή καμία άλλη από τις υφιστάμενες χώρες, ενώ η Ιταλία είναι η μόνη  χώρα που έχει την ίδια διαφορά με την Ελλάδα (16 έναντι 11).

Όσο κι αν η Ιταλία κάπως το “σώζει” για την Ελλάδα, το γεγονός ότι η Ελλάδα στο συγκεκριμένο βασικό στατιστικό στοιχείο έχει αυτή την κακή επίδοση, δείχνει ότι κατά τα φαινόμενα κάτι δεν έχει γίνει σωστά μέχρι τώρα σε επίπεδο σχεδιασμού και προγραμματισμού (με εξαίρεση την υδατοσφαίριση), ώστε να υπάρχει συνέχεια και διάρκεια στις επιτυχίες από τις μικρότερες ηλικιακά κατηγορίες στις εθνικές ομάδες των ανδρών και των γυναικών. Αυτό επίσης δείχνει, ότι η εστίαση σε συγκεκριμένο στόχο απαιτεί μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, τόσο στην προσπάθεια, όσο και στην στοχοπροσήλωση.

Διότι, πράγματι, το ΠΑΣΟΚ υπήρξε, όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση, «ο πολιτικός χώρος που διαμόρφωσε καθοριστικά αυτή τη σύγχρονη θεσμική αρχιτεκτονική» αντικαθιστώντας τις Σχολικές Εφορίες με τις Σχολικές Επιτροπές και ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου των δήμων δημιουργήθηκε, όπως πάλι τονίζεται, «έτσι ένας θεσμός άμεσης οικονομικής και διοικητικής υποστήριξης της καθημερινής λειτουργίας των σχολείων, ο οποίος ίσχυε μέχρι σήμερα».

Πράγματι έτσι είναι, αλλά δεν λειτούργησαν ως “θεσμός”, ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου στο πλαίσιο ενός άλλου σημαντικού θεσμού, του Κράτους Δικαίου, όπου «η λογοδοσία και η διαφάνεια είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τη δράση εν γένει των δημοσίων φορέων, οι οποίοι πρέπει να διαχειρίζονται με διαφάνεια τους πόρους που διαθέτουν για την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής τους και να λογοδοτούν για τη διαχείριση αυτή και με κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών στους οποίους απεικονίζεται η ταμειακή διαχείριση στο πλαίσιο εκτέλεσης του προϋπολογισμού (απολογισμός) και η χρηματοοικονομική τους θέση (ισολογισμός) και ακολούθως η έγκαιρη υποβολή αυτών στο Ελεγκτικό Συνέδριο».

Ούτε υποβάλλουν ούτε βιάζονται

Αμ δε! Ήδη, το Ελεγκτικό Συνέδριο με την υπ΄ αριθμόν 3 Έκθεση Ελέγχου του 2024 με τίτλο “Δημοσιονομική πειθαρχία και διαφάνεια στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου”: «Υποβάλλονται εμπρόθεσμα στο Ελεγκτικό Συνέδριο οι εγκεκριμένοι ετήσιοι λογαριασμοί τους; Πού οφείλονται οι τυχόν καθυστερήσεις;».  Η Έκθεση η οποία κατατίθεται στη Βουλή και την οποία θα έπρεπε να είχε μελετήσει και το ΠΑΣΟΚ, αποκαλύπτει, με συγκεκριμένα ευρήματα, ότι τόσο σχολικές επιτροπές όσο και δήμοι δεν υποβάλλουν εμπροσθέσμως ή καθόλου για έλεγχο απολογισμούς και ισολογισμούς και άλλες οικονομικές καταστάσεις τους «αρμοδίως εγκεκριμένοι και με τις τυχόν εκθέσεις ορκωτών λογιστών ελεγκτών επ’ αυτών»!

Παραθέτω στη συνέχεια μερικά σημεία της παραπάνω έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις σχολικές επιτροπές, τα οποία, όπως φαίνεται δεν συγκίνησαν το ΠΑΣΟΚ, παρά μόνο την κυβέρνηση Μητσοτάκη με τη λύση “πάρε τον ένα χτύπα τον άλλο”, δηλαδή λύση με απόλυτη σχεδόν ισοτιμία στην αρνητικότητα, με το ίδιο απογοητευτικό (ίσως και χειρότερο!), όπως προκύπτει από την παραπάνω έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα κατορθώματα των δήμων σε λογοδοσία και διαφάνεια! Απογοητευτικά ευρήματα για τις σχολικές επιτροπές έως το 2023, πριν από την ένταξή στους δήμους

Η παραπάνω Έκθεση Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου επικεντρώνεται κυρίως στη λογοδοσία των σχολικών επιτροπών έως το 2023, καθώς με το άρθρο 27 του ν. 5056/2023 (Α΄ 163), την 31η.12.2023 καταργήθηκε αυτοδικαίως το σύνολο των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου των ΟΤΑ α΄ βαθμού και, επιπροσθέτως, με το άρθρο 28 του ίδιου ως άνω νόμου από 30.6.2024 οι αρμοδιότητες των ΝΠΔΔ “Σχολικές Επιτροπές” ασκούνται πλέον από τους οικείους δήμους.

Όπως προκύπτει από την παραπάνω έκθεση, το ποσοστό των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που υπέβαλαν εμπροθέσμως (δηλαδή μέχρι 31.12.2023) το σύνολο των οικονομικών καταστάσεων, ανήλθε σε 32% (604 επί συνόλου 1.873), δηλαδή μόνο το 1/3 των νομικών προσώπων που υπάγονται στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπέβαλαν εμπροθέσμως τους ετήσιους λογαριασμούς τους. Τότε καταργήθηκαν 289 νομικά πρόσωπα δήμων και 576 σχολικές επιτροπές (συνολικά 865), από τα οποία 221 δημοτικά νομικά πρόσωπα ή 76,5% και 332 σχολικές επιτροπές ή 57,6% δεν είχαν υποβάλει πλήρεις τις οικονομικές τους καταστάσεις για το έτος 2022.

Προβλήματα των σχολικών επιτροπών

Στη συνέχεια, το Ελεγκτικό Συνέδριο στην παραπάνω Έκθεσή του παραθέτει τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στις Σχολικές Επιτροπές του δείγματος και που είναι, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα:

1. Μη έγκαιρη αποστολή από τις σχολικές μονάδες των στοιχείων των εξόδων.
2. Έλλειψη προσωπικού για τις αναγκαίες διασταυρώσεις και τη σύνταξη του απολογισμού.
3. Έλλειψη υποστήριξης από τον δήμο και τους συμμετέχοντες στο διοικητικό συμβούλιο δημοτικούς συμβούλους.

Δώδεκα (12) από τα ανωτέρω δημοτικά νομικά πρόσωπα καθώς και οι ελεγχθείσες σχολικές επιτροπές έχουν πλέον καταργηθεί μετά την ισχύ του ν. 5056/2023. Συνολικά βάσει του ως άνω νόμου και σύμφωνα με τα τηρούμενα από τις Υπηρεσίες Επιτρόπων στοιχεία, καταργήθηκαν 289 νομικά πρόσωπα δήμων και 576 σχολικές επιτροπές. Από αυτά: α) 72 νομικά πρόσωπα (25%) υπέβαλαν εμπρόθεσμα ισολογισμό του έτους 2022 και 130 νομικά πρόσωπα υπέβαλαν εμπρόθεσμα απολογισμό του έτους 2022 και β) 244 (42%) καταργημένες σχολικές επιτροπές υπέβαλαν εμπρόθεσμα απολογισμό το έτος 2022.

Μετά την παράθεση αυτών των προβλημάτων, το Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποιούσε επισημαίνοντας «ότι υφίσταται σοβαρός κίνδυνος μετά τη συγχώνευσή τους στους οικείους δήμους και εφόσον δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως η διαδικασία της μετάβασης να δημιουργηθούν εφεξής προβλήματα στην κατάρτιση των λογαριασμών των δήμων στους οποίους εντάχθηκαν και να επηρεαστεί η ομαλή λειτουργία της λογοδοσίας αυτών».

Όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με διάταξη του άρθρου 27 του ν. 5056/2023 (Α΄ 163), την 31η.12.2023 καταργήθηκε αυτοδικαίως το σύνολο των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου των ΟΤΑ α΄ βαθμού. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το άρθρο 28 του ίδιου ως άνω νόμου από 30.6.2024 οι αρμοδιότητες των ΝΠΔΔ “Σχολικές Επιτροπές” ασκούνται πλέον από τους οικείους δήμους ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με σκοπό τη στήριξη της διοικητικής λειτουργίας των σχολικών μονάδων.

“Τραγικά προβλήματα”

Ελεγκτικό Συνέδριο: «Τραγικά προβλήματα από τη μεταφορά των σχολικών επιτροπών στους δήμους»! Το Ελεγκτικό Συνέδριο, λοιπόν, με την παραπάνω έκθεσή του είχε προειδοποιήσει το ΠΑΣΟΚ (επιστρέφω στην αρχική επισήμανση του σχολίου μου) για τις απογοητευτικές συνέπειες της ένταξης των σχολικών επιτροπών στον… έλεγχο των δήμων. Συγκεκριμένα, επεσήμαινε, μεταξύ των άλλων, τα εξής: «Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών με τον νόμο 5056/2023, με τις αρμοδιότητές τους να μεταφέρονται από τις 20.6.2024 στους οικείους Δήμους, οδήγησε τα σχολεία σε τραγικά προβλήματα χρηματοδότησης, και αυτό, διότι:

1. «1. Οι Δήμοι εξαναγκάζονται να προβαίνουν σε τρομερά χρονοβόρες και επίμοχθες διαδικασίες προμηθειών πάμπολλων διαφορετικών απαραίτητων υλικών για τη λειτουργία των σχολείων, διαδικασία που δεν χρειαζόταν με το προηγούμενο καθεστώς, όπου οι Σχολικές Επιτροπές είχαν την ευχέρεια άμεσων προμηθειών
2. Επιβαρύνει τους διευθυντές των σχολείων με πρόσθετες και περίπλοκες αρμοδιότητες, για την ορθή συγκέντρωση συγκεκριμένων εγγράφων και την απόδοση της πάγιας προκαταβολής.
3. Με δεσμευμένα κονδύλια που δεν επιτρέπεται να εκταμιευθούν, υπάρχουν σχολεία, στα οποία μαθητές και καθηγητές πληρώνουν οι ίδιοι τα έξοδα για τη γραφική ύλη, ΕΠΑΛ που δεν διαθέτουν πλέον υλικά για τα τεχνικά τους Εργαστήρια και Δήμοι που αναγκάζονται να εφοδιάζουν σχολικές μονάδες με αναλώσιμα υλικά, τα οποία «δανείζονται» από άλλες δημοτικές υπηρεσίες.
4. Όσο για τις εργασίες επισκευών και έκτακτης συντήρησης των σχολείων, ο χρόνος επισκευής μιας απλής τεχνικής βλάβης καταντά “μυστήριο για δυνατούς λύτες” λόγω της επιβαλλόμενης γραφειοκρατικής τυπολατρίας!»

Κυβερνητική λύση: “Πάσσαλος πασσάλω εκκρούεται”

Κι έτσι, η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρήκε τη “λύση”: “πάσσαλος πασσάλω εκκρούεται” ή, όπως έλεγε παραστικότατα και διδακτικότατα ο Αριστοφάνης στην αδυσώπητη, διαχρονική και μελαγχολική κωμωδία του “Ιππής” (ή Ιππείς”) «εν αμίλλαις πονηραίς, αθλιότερος ο νικήσας», δηλαδή σε έναν αγώνα πονηριάς και διαφθοράς, αυτός που τελικά νικάει γίνεται ο πιο άθλιος από όλους, σατιρίζοντας την πολιτική ζωή της Αθήνας και τον δημαγωγό Κλέωνα (που συμβολίζεται με τον Παφλαγόνα) και τον ανταγωνιστή του αλλαντοπώλη στην προσπάθειά τους να κερδίσουν την εύνοια (όπως καλή ώρα!) του προσωποποιημένου λαού, του Δήμου ή, καλύτερα, αποδοκιμάζοντας βαθύτερα τους εν “πεφωτισμένους” και “συνετούς” στη “χρηστή” διοίκηση και διαχείριση των εθνικών πόρων!

Ήδη, η κυβέρνηση από την 1η Αυγούστου 2026 κατήργησε τις σχολικές επιτροπές με τα παραπάνω προβλήματα λογοδοσίας και διαφάνειας και μετέφερε όλες τις αρμοδιότητές τους απ’ ευθείας στους δήμους, οι οποίοι, όπως προκύπτει από ετήσιες και ειδικές εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα δημοσιονομικής πειθαρχίας, λογοδοσίας και διαφάνειας.

Προς επίρρωση της διαπίστωσης αυτής υπενθυμίζω απλώς παλαιότερη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, με πολλά ευρήματα για τη διαδικασία μέχρι τον ΟΠΕΚΑ με κυριότερο ότι οι δήμοι δεν διαθέτουν σαφή εικόνα του πληθυσμού-στόχου, που είναι οι ευάλωτες ομάδες που ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, δεν συμμετείχαν στη διαμόρφωση εθνικού σχεδίου δημοσιότητας, ενώ η δημοσιοποίηση του προγράμματος δεν είναι ομοιόμορφη αφού βασίζεται κυρίως στην πρωτοβουλία των ίδιων των ενδιαφερόμενων, οι οποίοι πληροφορούνται σχετικώς είτε δια τηλεφώνου, είτε δια ζώσης, όταν απευθύνονται στις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων κι άλλα πολλά για να πάρουν … επιδόματα.

Επίσης είναι γνωστά στους αναγνώστες τα απογοητευτικά ευρήματα ελέγχων του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου για τις μεγάλες καθυστερήσεις στην κατάρτιση του ισολογισμού, έλλειψη προσωπικού με τις αναγκαίες λογιστικές γνώσεις για την εφαρμογή του διπλογραφικού συστήματος και τη σύνταξη του ισολογισμού και, κυρίως, τη σημαντική υστέρηση στη συγκρότηση των επιτροπών εσωτερικού ελέγχου, με ιδιαίτερα χαμηλή συμμόρφωση και τη στήριξη της συγκρότησης Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών, με το 90% των αναθέσεων να γίνεται με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε οκτώ αναδόχους κι άλλα πολλά!

Αναγνώριση για το Κόσσοβο

Στην ανάρτησή του, με βίντεο από το κατέβασμα του πανό και της ουκρανικής σημαίας, γράφει: «Το κράτος του Κοσσυφοπεδίου πρέπει να γίνεται σεβαστό. Όταν το Κοσσυφοπέδιο δεν γίνεται σεβαστό, η πρωτεύουσα Πρίστινα απαντά! Η ενσυναίσθηση και η αλληλεγγύη μας θα είναι πάντα με τους λαούς που αντιμετωπίζουν πόλεμο, βία και διώξεις.

Γιατί εμείς, καλύτερα από πολλούς άλλους, γνωρίζουμε τι σημαίνει να αγωνιζόμαστε για την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμα ύπαρξης ως κράτος. Αλλά κανένας σκοπός και καμία πολιτική δεν μπορεί να οικοδομηθεί υποτιμώντας την κρατική υπόσταση του Κοσσυφοπεδίου και τη θυσία του λαού του», αναφέρει στην ανάρτησή του ο δήμαρχος.

Ηξεις-αφήξεις το ΥΠΕΞ

Το υπουργείο Εξωτερικών της Αλβανίας αντέδρασε με ανακοίνωση στην οποία αναφέρει τα εξής: «Δεν πρέπει να υπάρχει καμία παρεξήγηση, κάθε προσπάθεια να δημιουργηθεί παραλληλισμός ή να εξισωθεί το Κοσσυφοπέδιο με οποιαδήποτε άλλη διεθνή κατάσταση είναι εσφαλμένη, καιροσκοπική και βαθύτατα παραπλανητική. Η Αλβανία υποστηρίζει εξίσου τόσο την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, όσο και την κυριαρχία και την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου έχει συμβάλει στην περιφερειακή σταθερότητα και αποτελεί μέρος ενός μέλλοντος όπου τα σύνορα δεν αλλάζουν με τη βία.

»Θεωρούμε σταθερά ότι η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο ανήκουν και οι δύο σε ένα κοινό ευρωπαϊκό μέλλον. Η ομαλοποίηση των σχέσεών τους, η οποία σε τελική ανάλυση πρέπει να οδηγήσει σε αμοιβαία αναγνώριση, δεν θα αποδυνάμωνε τη Σερβία. Αντίθετα, θα βοηθούσε στο κλείσιμο ενός από τα πιο επώδυνα κεφάλαια της πρόσφατης ιστορίας της περιοχής μας. Η επίσκεψη του Προέδρου Ζελένσκι στη Σερβία εξυπηρετεί, πρωτίστως, τα συμφέροντα της Ουκρανίας, κάτι που είναι κατανοητό και θεμιτό. Παράλληλα, κάθε βήμα που βοηθά τη Σερβία να απομακρυνθεί περισσότερο από την κακόβουλη επιρροή της Ρωσίας και να πλησιάσει την Ευρώπη είναι θετικό. Αλλά κάθε δέσμευση είναι επίσης μια ευκαιρία για να προωθηθεί μια θεμελιώδης κατανόηση: τα Δυτικά Βαλκάνια πρέπει να προχωρήσουν μπροστά, όχι πίσω».

Παράλληλα, οι εγκαταστάσεις που διατηρούν στρατιωτικό χαρακτήρα θα μετατραπούν σε κοινά κέντρα στρατιωτικής εκπαίδευσης, τα οποία θα λειτουργούν από κοινού από τη Συρία και τη Ρωσία. Η διαδικασία μεταβίβασης και αναδιοργάνωσης προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέσα σε αυστηρό χρονοδιάγραμμα τριών μηνών. Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκονται η ρωσική αεροπορική βάση Χμεϊμίμ και η ναυτική βάση στην Ταρτούς, δύο βασικοί κόμβοι της ρωσικής προβολής ισχύος στη Μεσόγειο.

Η συμφωνία επισφραγίζει, ουσιαστικά, τη σταδιακή μείωση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, η Ρωσία είχε ήδη περιορίσει την παρουσία της από περισσότερες από 112 βάσεις σε μόλις δύο, ενώ και οι δύο φέρεται να λειτουργούν με μειωμένη στρατιωτική δυναμικότητα από τον Ιανουάριο του 2025. Η μείωση αυτή είχε συνοδευτεί από την αποχώρηση από τη Συρία παράκτιων πυραυλικών συστημάτων και στρατηγικών αεροπορικών μέσων, περιορίζοντας περαιτέρω το στρατιωτικό αποτύπωμα της Μόσχας στη χώρα.

Συρία-Ρωσία: Τι προβλέπει η συμφωνία

Η ρωσική αεροπορική βάση Χμεϊμίμ και η ναυτική βάση της Ταρτούς, που αποτέλεσαν βασικούς κόμβους της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μεσόγειο, θα μετατραπούν σε κοινά κέντρα στρατιωτικής εκπαίδευσης. Παράλληλα, η διαχείριση του αεροδρομίου Χμεϊμίμ και της τέταρτης εμπορικής προβλήτας στο λιμάνι της Ταρτούς θα μεταβιβαστεί στο συριακό κράτος και θα ενταχθεί στις πολιτικές υποδομές της χώρας.

Η συμφωνία προβλέπει μεταβατική περίοδο 90 ημερών για την ολοκλήρωση των μεταβιβάσεων και την αναδιοργάνωση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Το συριακό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως το σημαντικότερο αποτέλεσμα των 18 μηνών διαπραγματεύσεων, εξέλιξη που σηματοδοτεί μια νέα διπλωματική φάση στις σχέσεις Δαμασκού και Μόσχας.

Η αφήγηση ακολουθεί σημαντικούς σταθμούς της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας:

• 1973-1981: “Ξαστεριά” – “Αντί” – Πολυτεχνείο
• 1981-1985: ΠΑΣΟΚ Ι
• 1985-1989: ΠΑΣΟΚ ΙΙ
• 1989: Το καλοκαίρι του ’89
• 1989-1993: Η περίοδος της Ελεύθερης Ραδιοφωνίας
• 1992: Maastricht – Μακεδονικό – Σαμαράς
• 1993: ΠΑΣΟΚ ΙΙΙ
• 1993-1996: “Στη Φυγόκεντρο”

Μέσα από προσωπικές μαρτυρίες και ιστορικές αναφορές, η εκπομπή επιχειρεί να φωτίσει όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά και το δημοσιογραφικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτά καταγράφηκαν, σχολιάστηκαν και επηρέασαν την ελληνική κοινωνία.

Η “Τέταρτη Εξουσία – Αφηγήσεις της Μεταπολίτευσης” είναι σειρά ντοκιμαντέρ του Νίκου Ζάππα, με δημοσιογραφική έρευνα του ίδιου και ιστορικό τον Μιχάλη Βαρλά.

Την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει η Δήμητρα Κατσαούνη, τη σκηνογραφική επιμέλεια ο Τάσος Μπαμπάσης, ενώ τη διεύθυνση φωτογραφίας οι Χλόη Ακριθάκη και Ευθύμης Θεοδόσης. Την οργάνωση παραγωγής έχει ο Γιώργος Σερντάρης, ενώ Guest Star είναι η Rosa Santa Maria.

Η παραγωγή είναι της Pointer Pictures.

Τρίτη 11 Αυγούστου | 19:00
Κανάλι της Βουλής – Πλατφόρμα Cosmote

Πρόγραμμα Βουλής – Τέταρτη Εξουσία