Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για την αφαίρεση της σχετικής δικογραφίας από τους εισαγγελείς Πρωτοδικών Αθηνών και την ανάθεσή της σε άλλο εισαγγελικό λειτουργό, αλλά και για τους χειρισμούς συγκεκριμένων εισαγγελικών λειτουργών που αναφέρονται στην παρέμβασή του.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει, επίσης, σε κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθούν να μην έχουν αξιολογηθεί επαρκώς. Μεταξύ αυτών αναφέρει το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΥΠ και της αντίστοιχης υπηρεσίας της Βόρειας Μακεδονίας, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, διορθώθηκε τον Απρίλιο του 2022 από στελέχη της Intellexa.

«Εξακολουθώ να αναζητώ οποιαδήποτε αναφορά ή αξιολόγηση αυτού του στοιχείου στις εισαγγελικές διατάξεις τους», αναφέρει, και υπογραμμίζει ότι, πάντως, σέβεται τους εισαγγελικούς και δικαστικούς λειτουργούς που, όπως σημειώνει, «υπηρετούν με ακεραιότητα, επάρκεια και ήθος και υπερασπίζονται το κράτος δικαίου».

Καταλήγει, δε, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν είναι η προστασία της εικόνας οποιουδήποτε θεσμού ή προσώπου, αλλά «η πραγματική λογοδοσία των υπαιτίων και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Δικαιοσύνη», χαρακτηρίζοντας την υπόθεση σημείο αναφοράς για την ποιότητα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα.

Η ανακοίνωση του κ. Κεσσέ

«Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή την ανακοίνωση της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδας και τις αναφορές περί δήθεν χρήσης από εμένα “χαρακτηρισμών που υπερβαίνουν τα όρια της αυστηρής κριτικής μιας εισαγγελικής κρίσης”. Μου γεννήθηκαν, όμως, ορισμένες εύλογες απορίες, στις οποίες θα ήταν χρήσιμο να απαντήσει, ώστε να πάψει να εκτίθεται με τις επιλεκτικές ή πιθανώς κατά παραγγελία παρεμβάσεις της.

»1.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν αποκαλύφθηκε ότι ο συνάδελφός τους Χρήστος Μπαρδάκης, τότε Οικονομικός Εισαγγελέας και μετέπειτα Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, παγιδεύτηκε με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator κατά την άσκηση των καθηκόντων του;

»2.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν αποκαλύφθηκε ότι η συνάδελφός τους Βασιλική Βλάχου, εισαγγελέας αρμόδια για την εποπτεία της ΕΥΠ, παγιδεύτηκε επίσης με το Predator κατά την άσκηση των καθηκόντων του;

»3.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν, για πρώτη φορά στα δικαστικά χρονικά, αφαιρέθηκε η δικογραφία από τους Εισαγγελείς Πρωτοδικών Αθηνών κ.κ. Ελευθεριάνο, Τριανταφύλλου και Σπυρόπουλο και ανατέθηκε σε άλλο εισαγγελικό λειτουργό;

»4.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν εκδόθηκε το «επιστημονικό αριστούργημα» του συναδέλφου τους κ. Ζήση, με το οποίο πληροφορηθήκαμε ότι μια απωλεσθείσα τραπεζική κάρτα μπορεί να ενεργοποιηθεί από οποιονδήποτε τρίτο, αρκεί να πετύχει το PIN ύστερα από τρεις τυχαίες προσπάθειες;

»5.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση όταν ο συνάδελφός τους κ. Τζαβέλας αποσιώπησε λόγο εξαίρεσης και χειρίστηκε τη δικογραφία, μολονότι είχε ασκήσει καθήκοντα αναπληρωτή επόπτη της ΕΥΠ κατά την επίδικη περίοδο και, ως εκ τούτου, όφειλε να δηλώσει κώλυμα;

»6.Γιατί δεν εξέδωσε ανακοίνωση για τη στοχοποίηση του συναδέλφου τους κ. Παυλίδη, ο οποίος βρέθηκε στο στόχαστρο τόσο κατά τη διάρκεια της δίκης στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο όσο και μετά την ολοκλήρωσή της;

»7.Τέλος, θα μας εξηγήσει η Ένωση πόσο ανεπηρέαστοι από εξωτερικές πιέσεις υπήρξαν οι κ.κ. Τζαβέλας και Μπακέλας και πόσο καλά έκαναν τη δουλειά τους, όταν ακόμη και σήμερα επιλέγουν να αγνοούν κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία; Μεταξύ αυτών, το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΥΠ και της αντίστοιχης υπηρεσίας των Σκοπίων, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, διορθώθηκε τον Απρίλιο του 2022 από στελέχη της Intellexa. Εξακολουθώ να αναζητώ οποιαδήποτε αναφορά ή αξιολόγηση αυτού του στοιχείου στις εισαγγελικές διατάξεις τους.

»Τιμώ και σέβομαι απόλυτα τους εισαγγελικούς και δικαστικούς λειτουργούς που, με ακεραιότητα, επάρκεια και ήθος, μέσα σε αντίξοες συνθήκες και υπό εξαιρετικά αυξημένο φόρτο εργασίας, τιμούν τον όρκο τους και προασπίζονται το κράτος δικαίου. Ευτυχώς, αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία.

»Είναι καιρός να αντιληφθεί η Ένωση Εισαγγελέων ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η προστασία της εικόνας κανενός. Είναι η πραγματική λογοδοσία των υπαιτίων και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Δικαιοσύνη σε μια υπόθεση που έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την ποιότητα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα», καταλήγει η ανάρτηση του κ. Κεσσέ.

Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή την ανακοίνωση της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδας και τις αναφορές περί δήθεν χρήσης από εμένα «χαρακτηρισμών που υπερβαίνουν τα όρια της αυστηρής κριτικής μιας εισαγγελικής κρίσης».

Μου γεννήθηκαν, όμως, ορισμένες εύλογες απορίες, στις οποίες θα ήταν… pic.twitter.com/QFBGN7HIKT

— Zac Kesses (@ZacKesses) August 8, 2026

Οι Έλληνες χορευτές/τριες από την Θράκη με πλούσιες στολές εντυπωσίασαν σε όλες τις εμφανίσεις τους στο Jakarta World Folk Festival 2026, στην πρωτεύουσα της Ινδονησίας, τόσο στην θεαματική μεγαλειώδη παρέλαση στην κεντρική λεωφόρο, με δράκους και άλλες χαρακτηριστικές ασιατικές εμφανίσεις όσο και σε όλες τις απαιτητικές βραδιές με ελληνικούς χορούς που εναλάσσονταν σε ρυθμούς, προβολή διαφορετικών στολών, συμβάλλοντας σ΄ αυτή την μεγάλη γιορτή μεταφέροντας ένα μικρό αλλά αυθεντικό κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς στο κοινό της Ινδονησίας.

Από την Ευρώπη συμμετείχαν η Πολωνία, η Ρουμανία με ωραίες αποστολές, από την Ασία, η Ρωσία, οι Φιλιππίνες, η Νότια Κορέα, με πολύ ιδιαίτερα στοιχεία όπου η χώρα οικοδεσπότης φρόντισε να υπάρξει αλληλογνωριμία, να ανταλλάξουν εμπειρίες, να δημιουργήσουν φιλίες, να διευρυνθεί ο κύκλος και να υπάρξουν εκατέρωθεν προσκλήσεις που θα έχουν συνέχεια. Όταν υπάρχει όραμα, σκληρή δουλειά, πολιτιστική επίγνωση του ρόλου ενός συλλόγου, ιστορική παρακαταθήκη, κατεύθυνση εξωστρέφειας, διάθεση προσέγγισης λαών και πολιτισμών, η όσμωση αυτή μόνο θετικά συμβάλλει στην παρουσία του στο διηνεκές και τις γενιές που θα το ακολουθούν.

Η περήφανη κληρονομιά του Λυκείου Ελληνίδων

Το Λύκειον Ελληνίδων Ξάνθης με την 50χρονη παρακαταθήκη του θα συνεχίσει μια πορεία που ανοίγει δρόμους, εμπιστεύεται φιλίες, γεμίζει ψυχές νέων παιδιών που εστερνίζονται ιδανικά, παραδόσεις, μετουσιώνουν το χρόνο τους σε όνειρα, δράσεις, ελπίδα για ένα κόσμο χαρούμενο, με συναδέλφωση και εστίαση στην αλληλεγγύη. Πόσο όμορφη η οπτική και η επί του πρακτέου δράση τους!

Όπως θα πει η πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Ξάνθης Πέπη Στάντσιου που την συναντήσαμε στο υπέροχο αρχοντικό εντευκτήριο του Συλλόγου (φωτό μαζί της) «η αποστολή είχε παράλληλα την ευκαιρία να γνωρίσει σημαντικά αξιοθέατα της πρωτεύουσας της Ινδονησίας μέσα από οργανωμένες ξεναγήσεις και επισκέψεις, όπως το Monas (Εθνικό Μνημείο), την ιστορική Kota Tua, το Anjungan Sarinah, το Taman Mini Indonesia Indah, καθώς και το παραθαλάσσιο συγκρότημα Ancol, όπου επισκέφθηκε το Dufan Ancol και την παραλία Ancol Coast, αποκτώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της ιστορίας, του πολιτισμού και της σύγχρονης ζωής της χώρας αυτής στη Νοτιοανατολική Ασία.

»Η εγκάρδια υποδοχή και πλήρης φιλοξενία παράλληλα με την γνωριμία με αποστολές άλλων ασιατικών χωρών οφείλεται σε συγκεκριμένους πολιτειακούς φορείς και υποστηρικτές του Jakarta World Folk Festival 2026 festival, που έκαναν το παν ώστε η ελληνική αποστολή να ζήσει μοναδικές στιγμές, με ανέσεις και αποκόμιση εμπειριών που θα τους συνοδεύουν μια ζωή. Έτσι οι ευχαριστίες τους είναι όπως θα πουν “επιβεβλημένες” στους ξεναγούς και συνοδούς μας, Safira Nur Ulita και Kharisma Adhi Sanjaya, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή στάθηκαν δίπλα μας με χαμόγελο, φροντίδα και αστείρευτη διάθεση να μας γνωρίσουν τον τόπο και τον πολιτισμό τους. Με τον επαγγελματισμό, την ευγένεια και την ειλικρινή τους αγάπη ξεπέρασαν τον ρόλο του ξεναγού και έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της αποστολής μας.

»Θερμές ευχαριστίες απευθύνουμε, επίσης, στην Πρεσβεία της Ελλάδας στην Τζακάρτα και ιδιαίτερα στον Διευθύνοντα του Προξενικού Γραφείου κ. Νικόλαο Αργύρη, Τμηματάρχη Α΄ διοικητικού – προξενικού, καθώς και στον κ. Νίκο Σκαρμούτσο, IT Engineer, για τη θερμή υποδοχή τους. Ιδιαίτερες ευχαριστίες αξίζουν στον χοροδιδάσκαλό μας κ. Κυριάκο Αθανασιάδη για την πολύτιμη καθοδήγηση και τη συμβολή του στην άρτια προετοιμασία της αποστολής, καθώς και στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου Φανή Κυριακίδου, Ζωή Συμεωνίδου, Άσπα Μουτάφη, Αριστέα Αλατά και Ελπίδα Ζαλιμίδου, για τη στήριξη, τη φροντίδα και την παρουσία τους καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού καθώς, επίσης, σε όλους τους χορευτές της αποστολής μας, οι οποίοι εκπροσώπησαν με ήθος, συνέπεια και αφοσίωση το Λύκειον των Ελληνίδων Ξάνθης, τη Θράκη και την Ελλάδα».

Πολύτιμη εμπειρία

Η 26μελης ελληνική αποστολή είχε προνοήσει να υπάρχουν χαρακτηριστικά δώρα, που προσφέρθηκαν στις τελετές έναρξης και λήξης, είχε τυπώσει χαρακτηριστικά μπλουζάκια, ως αναμνηστικά. «Η εμπειρία που έχουμε από διεθνείς συμμετοχές ήταν πολύτιμη» θα πει η κ. Στάντσιου θυμίζοντας την επαφή που αναπτύσσει το Λύκειον Ελληνίδων με τον απόδημο ελληνισμό, τις αποστολές της στο Ντάλας του Τέξας όπου απέσπασε το “χρυσό κλειδί της πόλης”, στον Καναδά, στην Καμπέρα πρωτεύουσα της Αυστραλίας, σε όλη την Ευρώπη, στην υλοποίηση βαλκανικών δράσεων μέσω του Leader plus με την συμμετοχή Βουλγαρίας, Σερβίας κι εστίαση στον βαλκανικό γάμο, την τελετουργία τα έθιμα, αλλά και την γιορτή της Άνοιξης, του Αγίου Γιώργη και τόσες άλλες διεθνείς δράσεις που τους χάρισαν βραβεία, πλακέτες και διακρίσεις που φυλάσσονται ως πολύτιμα κειμήλια μια πορείας σε προθήκες του Λυκείου Ελληνίδων Ξάνθης.

Να αναφερθεί ότι στο πρόσφατο ταξίδι τους στην Τζακάρτα γνώρισαν και τους 25 Έλληνες που ζουν εκεί κι ενθουσιάστηκαν όπως ήταν αναμενόμενο από την εντυπωσιακή παρουσία τους, την χαρά να μιλήσουν ελληνικά και να ανταλλάξουν απόψεις. Συμπληρωματικά να αναφερθεί ότι η συμβολή του Εθνικού Τμήματος του CIOFF Greece στην υλοποίηση της αποστολής ήταν καθοριστική.

«Η κύρια Διεύθυνση Ασφάλειας Παράκτιων Περιοχών της Τουρκίας έχει ειδοποιήσει πολλά σκάφη που κατευθύνονται προς το Νοβοροσίσκ ότι δεν εκδίδει άδειες διέλευσης σε τέτοιες διαδρομές ή ότι χρειάζεται επιπλέον χρόνο για να εξετάσει τις αιτήσεις διέλευσης μέσω των Δαρδανελίων».

Κάποια μέσα αναφέρουν ότι καθυστερούν και μερικές άδειες για πλοία με προορισμό ουκρανικά λιμάνια, πιθανόν για λόγους “ισορροπιών” της Άγκυρας, παρότι ο κύριος θιγόμενος από αυτό το μέτρο είναι το Καζακστάν και η Ρωσία.

Τα Δαρδανέλλια τύποις μένουν ανοιχτά, αλλά…

Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν δώσει επίσημη εξήγηση για την απόφαση ούτε την έχουν ανακοινώσει επισήμως, αλλά στην πράξη κωλυσιεργούν να δώσουν άδεια για διέλευση. Αυτό ουσιαστικά περιορίζει τη θαλάσσια κυκλοφορία προς τη Μαύρη Θάλασσα εν μέσω κλιμάκωσης των επιθέσεων με drones εναντίον εμπορικών πλοίων. Η Γενική Διεύθυνση παρέπεμψε τα σχετικά ερωτήματα στο τουρκικό υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, το οποίο δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.

Είχε προηγηθεί τς περασμένες ημέρες ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών που ανέφερε ότι «τα εμπόλεμα μέρη πρέπει να λάβουν επειγόντως μέτρα για την προστασία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, αλλιώς θα λάβει μέτρα η Τουρκία». Η ανακοίνωση εκεινη εξεδόθη επειδή «σε εμπορικά πλοία τουρκικής πλοιοκτησίας τραυματίσθηκαν από επιθέσεις Τούρκοι ναυτικοί».

Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα απειλούν να επιβαρύνουν περαιτέρω τις παγκόσμιες ενεργειακές και αγροτικές εφοδιαστικές αλυσίδες, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις, μεταξύ άλλων τις διαταραχές στον εφοδιασμό πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη των διεθνών τιμών των σιτηρών.

Αλλά την Τουρκία δεν την έχουν συνηθίσει να δίνει. Ούτε οι τρίτοι, ούτε και οι εκφραστές της πολιτικής του “καλού παιδιού” στις ελεύθερες περιοχές. Αυτοί υποστηρίζουν πως ο δρόμος για την Πενταμερή Διάσκεψη περνά από μια μονομερή ενέργεια της Λευκωσίας. Μια νέα υποχώρηση. Το είχε πει παλαιότερα- αυτό με την μονομερή ενέργεια- σε συνομιλητές της και η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, σε μια από τις υπεραπλουστευμένες αναλύσεις της.

Η κ. Ολγκίν, ωστόσο, είναι σχετικά καινούργια στο Κυπριακό και δεν ξέρει πως, αυτές οι υποδείξεις για μονομερείς ενέργειες της ελληνικής κυπριακής πλευράς, δοκιμάσθηκαν και απέτυχαν. Δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση από την τουρκικά κατοχική πλευρά. Αυτό το γνωρίζουν, ωστόσο, οι οπαδοί της πολιτικής του “καλού παιδιού” και διάφοροι τρίτοι συνήθεις ύποπτοι.
Αυτή η λογική δοκιμάσθηκε και εκ του αποτελέσματος απέτυχε.

Τι τους κάνει να θεωρούν πως κάτι θα αλλάξει, δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε. Αλλά εάν για να ανάψει το πράσινο φως η Τουρκία για την Πενταμερή χρειάζεται να ανοίξει οδόφραγμα, για τη λύση τι θα ζητήσουν; Πέραν από τις ασήκωτες υποχωρήσεις που έγιναν από το 1974 και εντεύθεν; Υποχωρήσεις που δεν έφθασαν ποτέ σε μια συμφωνία, αλλά στη συζήτηση ενός μοντέλου που θα οδηγήσει αντί στη λύση στην παράλυση και στη διαιώνιση της προβλημάτων.

Κυπριακό: Ποιος κάνει βήματα και ποιος κερδίζει χρόνο;

Εάν τα ΜΟΕ, όπως είναι και η διάνοιξη των οδοφραγμάτων, προωθούνται, όπως αναφέρεται, για να διευκολύνουν τους πολίτες, γιατί επιμένουν σε μονομερείς ενέργειες; Πότε η κατοχική πλευρά προέβη σε μισό βήμα προσέγγισης από το 1974 και εντεύθεν; Μόνο σε κινήσεις εδραίωσης της κατοχής προβαίνει.

Το σύνδρομο του “καλού παιδιού” οδηγεί το Κυπριακό σε αδιέξοδες πολιτικές, που ενισχύουν τα κατοχικά δεδομένα. Γι αυτό και ενώ θεωρητικά και όχι πραγματικά αυτό παρουσιάζονται ως εκφραστές της λεγόμενης ρεαλιστικής σχολής, επί της ουσίας είτε κατατρύχονται από φοβικά σύνδρομα είτε είναι οπαδοί της όποιας λύσης ή και τα δυο μαζί. Είναι ιδεολογία, που διαπερνά οριζόντια το πολιτικό σύστημα, αλλά έχει περιορισμένη εμβέλεια. Πρόκειται για τη γνωστή πολιτική του “δώσε- δώσε” για να συνεργασθεί η κατοχική δύναμη.

Στην πολιτική και τη διπλωματία έχει σημασία και πότε γίνεται μια παρέμβαση, μια “υπόδειξη”. Το να ασκούνται πιέσεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για υποχωρήσεις, όταν η κατοχική δύναμη θέτει συνεχώς προσκόμματα και δεν δείχνει διάθεση να προχωρήσει η προσπάθεια, τούτο δεν βοηθά. Ούτε την υπόθεση της Κύπρου, ούτε και τον Πρόεδρο, που διαχειρίζεται το Κυπριακό (αυτό, βέβαια, δεν φαίνεται να τους νοιάζει).

Δείχνοντας αυτή τη σπουδή, όταν λόγω των τουρκικών παράλογων και παράνομων αξιώσεων της κατοχικής Τουρκίας, η προσπάθεια οδηγηθεί σε αποτυχία, ποιος θα φταίει; Αυτοί που αξιώνουν αναγνώριση κυριαρχικής ισότητας ή εκείνος που δεν… άκουσε τα “καλά παιδιά” να ανοίξει τη σακούλα με τα δώρα; Το Κυπριακό, στο εσωτερικό, ταλαιπωρείται από εκείνους που μονίμως αναζητούν πιστοποιητικό καλής συμπεριφοράς, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από το σύνδρομο του “καλού παιδιού” έναντι της Τουρκίας και των άλλων διεθνών παικτών.

Μέχρι που ήρθε το καλοκαίρι του 2018 και να φανεί το τρομακτικό πρόσωπο της φύσης, η οποία, όταν οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται τα γεγονότα και την κρισιμότητα της θέσης τους, ξεσπάει την οργή της πάνω στους πολίτες (οι οποίοι έδειξαν, από ό,τι φάνηκε, εμπιστοσύνη στους θεσμούς της Πολιτείας και διαψεύστηκαν οικτρά).

Μόνο εξαγγελίες από κάθε κυβέρνηση…

Πάνω από εκατό τα τραγικά θύματα, με αποτέλεσμα ο τότε Πρωθυπουργός να ανακοινώσει πομπωδώς την «ίδρυση σύγχρονης ανεξάρτητης υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας, με ανοιχτές διαδικασίες επιλογής ηγεσίας κλπ…»  Φυσικά δεν προχώρησε τίποτα μετά τις εξαγγελίες και μετά από έναν χρόνο, (λόγω διαψεύσεων των προσδοκιών και της απογοήτευσης που οδήγησε πολλούς στην αποχή και την περιθωριοποίηση) ξαναήρθε στην εξουσία η παράταξη, που είχε προσφάτως πτωχεύσει τη χώρα και την κοινωνία.

Η φύση ξαναέδωσε και στη νέα Κυβέρνηση το μήνυμα το καλοκαίρι του 2020, ότι για διάφορους λόγους (κλιματική αλλαγή, άναρχη δόμηση, εγκατάλειψη των δασών και του ορεινού όγκου στη μοίρα τους, έλλειψη αναγκαίων παρεμβάσεων για να αντιμετωπίζονται εγκαίρως τα ακραία φαινόμενα κλπ), το παιχνίδι έχει αλλάξει και απαιτείται επιτέλους σοβαρότητα για την αντιμετώπιση σύγχρονων και σύνθετων προβλημάτων.

Η περίπτωση δε της Αττικής οδού αλλά και των αποκλεισμένων κεντρικών αρτηριών της Πρωτεύουσάς μας ήρθε για μια ακόμα φορά να μας θυμίσει πόσο τριτοκοσμικό είναι το κράτος που έχει στηθεί εδώ και δεκαετίες, σε αυτόν εδώ τον τόπο, παρά τις πομπώδεις εξαγγελίες.

Παρόλα αυτά συνεχίστηκε η μακαριότητά μας και τα επόμενα έτη 2021-2023 κάηκαν περίπου τέσσερα εκατομμύρια στρέμματα (μεταξύ αυτών και η Πάρνηθα και η Πεντέλη, όπου η φωτιά έφτασε μέχρι το Χαλάνδρι) και θρηνήσαμε πάνω από 30 συνανθρώπους μας (ντόπιους και μετανάστες στον Έβρο). Κάπως έτσι φτάσαμε και στο 2026, όπου κάηκε και η υπόλοιπη Αττική (σε συνέχεια της Βοιωτίας) με την απώλεια πέντε ανθρώπων που έπεσαν στο καθήκον.

Θα, θα, θα…

Το επικοινωνιακό σκηνικό, το ίδιο με τα προηγούμενα χρόνια “ΘΑ διερευνήσουμε τα αίτια, ΘΑ εκσυγχρονιστούμε και ΘΑ βελτιωθούμε”, λέει η κυβέρνηση, ενώ ο αρχηγός του νεότευκτου κόμματος και Πρωθυπουργός της μεγαλύτερης, από τις προαναφερόμενες, τραγωδίας (Μάτι), κατήγγειλε τους χειρισμούς της κυβέρνησης και ανακοίνωσε ότι πρέπει να δούμε σοβαρά το ζήτημα.

Για την κυβέρνηση και την διάλυση όλων των κρίσιμων υποδομών στη χώρα, την ανικανότητά της να χειριστεί όχι μόνο τις κρίσεις, αλλά και απλά ζητήματα καθημερινότητας, έχουμε επανειλημμένως ασχοληθεί και αναδείξει. Επίσης έχουν πολλαπλώς αναλυθεί από ειδικούς οι όροι “αλαζονεία, έλλειψη αυτοκριτικής, μετακύληση ευθυνών, και θρασύτητα”, για αυτό θα μείνουμε μόνο στη διαχείριση της σημερινής δύσκολης κατάστασης.

Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει καταρχήν όλοι να κατανοήσουν ότι η επικοινωνιακή διαχείριση δεν αρκεί πλέον να λύσει τα πολλά, πολυσύνθετα και πολυπαραγοντικά προβλήματα, ιδιαίτερα στο πεδίο της κλιματικής αλλαγής και της αντιμετώπισης των συνεπειών της. Το σίγουρο επίσης είναι ότι δεν είναι καιρός για κοκορομαχίες, αλλά είναι αναγκαία η καταγραφή της διαμορφωθείσας κατάστασης, η γνώση της διεθνούς εμπειρίας και η προσαρμογή της στην Ελληνική πραγματικότητα, η συνεννόηση για τη χάραξη στρατηγικής και ολιστικής αντιμετώπισης, με συνεχή επικαιροποίηση των σχεδίων, αλλά και προσαρμοστικότητα στο πεδίο, ανάλογα με τις συνθήκες.

Η λύση περνάει μέσα από την αλλαγή μοντέλου “σκέψης, λειτουργίας, σχεδιασμού, προγραμματισμού, με ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων διοίκησης και διαχείρισης κρίσεων και με πρόσωπα ικανά και με γνώση που να μπορούν να τα υλοποιήσουν”.

ΥΓ. Για να μην ξανακάνουμε όμως τα ίδια λάθη, θα θυμίσω ότι σε κάθε διαδικασία (ξεκινώντας από την επιστημονικά πειραματική) οι ίδιες συνθήκες (παράμετροι, πρόσωπα κλπ) φέρνουν ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα. Κανείς δεν μπορεί και δεν πρέπει να το λησμονεί αυτό….

Όπως αναφέρει η Αγγελική Σπανού, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή πρόθεση αμφισβήτησης της ηγεσίας του Νίκου Ανδρουλάκη πριν από τις εκλογές. Ωστόσο, εάν παγιωθεί η υπεροχή της ΕΛΑΣ στον προοδευτικό χώρο, εκτιμάται ότι θα ενταθούν οι συζητήσεις στο εσωτερικό του κόμματος για αλλαγές στη στρατηγική και την εκλογική του τακτική.

ΠΑΣΟΚ: Στο επίκεντρο οι μετεκλογικές συνεργασίες

Το θέμα των συνεργασιών έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο έντονης εσωκομματικής συζήτησης. Στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ τον περασμένο Μάρτιο είχε εγκριθεί η πρόταση του Χάρη Δούκα για αποκλεισμό οποιασδήποτε μετεκλογικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, ανεξαρτήτως συνθηκών.

Παράλληλα, το κόμμα είχε επαναβεβαιώσει ως βασικό εκλογικό στόχο την κατάκτηση της πρώτης θέσης, ακόμη και με οριακή διαφορά μίας ψήφου.

Ωστόσο, η εμφάνιση του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα τον Μάιο άλλαξε τα δεδομένα στον χώρο της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ υποχώρησε στην τρίτη θέση των δημοσκοπήσεων, γεγονός που προκαλεί πλέον προβληματισμό για το κατά πόσο η σημερινή στρατηγική μπορεί να οδηγήσει στον στόχο που έχει θέσει η Χαριλάου Τρικούπη.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταφέρει η «Καθημερινή», στελέχη του κόμματος εκτιμούν ότι, εφόσον δεν υπάρξει δημοσκοπική ανάκαμψη το φθινόπωρο, θα πρέπει να αναθεωρηθεί η υφιστάμενη στρατηγική.

Το διάστημα από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τα τέλη Οκτωβρίου θεωρείται πλέον ιδιαίτερα κρίσιμο για το ΠΑΣΟΚ. Εάν μέχρι τότε δεν έχει καταγραφεί ουσιαστική βελτίωση στις δημοσκοπήσεις, αναμένεται να ενταθούν οι εσωκομματικές συζητήσεις για την αλλαγή στρατηγικής.

Αυτές τις ημέρες οι δημότες Μάνδρας και ιδιαίτερα οι κάτοικοι του Οικισμού “Πανόραμα” βιώνουν, μαζί με τις πυρκαγιές και τον καύσωνα και τις αλλεπάλληλες διακοπές νερού εξαιτίας της βλάβης στο δίκτυο υδροδότησης που αναφέρθηκε και που ακόμα δεν αποκαταστάθηκε (πέρασαν 45 ημέρες!) Τότε, στις 23 Ιουνίου 2026) την ίδια ημέρα o δήμαρχος Μάνδρας –Ειδυλλίας Αρμόδιος Δρίκος σε δηλώσεις του τόνισε τα εξής:

«Η βλάβη στο δίκτυο ηλεκτροδότησης του ΔΕΔΔΗΕ και οι συνεχείς διακοπές και επαναφορές του ρεύματος προκάλεσαν, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής τεχνικά δεδομένα, σοβαρή ζημιά στο κεντρικό αντλιοστάσιο της Μάνδρας. Θέλω να είναι απολύτως σαφές ότι η διακοπή της υδροδότησης δεν οφείλεται στο δημοτικό δίκτυο ούτε σε αδυναμία των υπηρεσιών του Δήμου. Τα συνεργεία μας κινητοποιήθηκαν άμεσα, έθεσαν σε λειτουργία τη δεύτερη αντλία και εργάζονται για την πλήρη αποκατάσταση της εγκατάστασης. Η ζημιά ανέρχεται σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ και δεν πρόκειται να επιβαρύνει τους δημότες.

»Ο Δήμος θα τεκμηριώσει πλήρως το περιστατικό και θα εξαντλήσει κάθε νόμιμο και θεσμικό μέσο, ώστε να αποδοθούν οι ευθύνες και να αποκατασταθεί η ζημιά στο σύνολό της. Ο Δήμος προχωρά στην πλήρη τεχνική και διοικητική καταγραφή του περιστατικού, στη συγκέντρωση όλων των αποδεικτικών στοιχείων και στην ενεργοποίηση κάθε προβλεπόμενης διαδικασίας, προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια, να αποδοθούν οι ευθύνες και να αποκατασταθεί στο σύνολό της η οικονομική ζημιά. Ο Δήμος Μάνδρας–Ειδυλλίας παραμένει σε επιχειρησιακή ετοιμότητα και θα ενημερώνει υπεύθυνα τους πολίτες έως την πλήρη ομαλοποίηση της υδροδότησης».

Δήμαρχος: Έχουν επιταχθεί οι υδροφόρες, αλλά…

Αμ δε! Το νερό, που είναι “κοινωνικό αγαθό” κατά το Συμβούλιο της Επικρατείας κρίνοντας ως αντισυνταγματική την “ιδιωτικοποίηση” της ΕΥΔΑΠ και υποχρεώνοντας τους φορολογούμενους να πληρώσουν 600 εκατ. ευρώ για την “επιστροφή” της στο Δημόσιο,  στον Δήμο Μάνδρας – Ειδυλλίας είναι … “εμπορεύσιμο” από τους νερουλάδες της περιοχής, οι οποίοι, ύστερα από… 45 χρόνια  επανήλθαν γεμίζοντας  ξανά  τις υδατοδεξαμενές  κατοίκων του Οικισμού “Πανόραμα” του Δήμου, από την απελπισία τους και την απογοήτευσή τους να είναι στεγνές πια οι βρύσες τους εξαιτίας του στοιχειωμένου παραπάνω προβλήματος υδροδότησης ή, με το σταγονόμετρο, τη μεγάλη κεντρική υδατοδεξαμενή του οικισμού για να σημειώνονται διακοπές ή στεγνές βρύσες!

Είναι προκλητική η εικόνα να βλέπω να περνάνε μπροστά από το σπίτι μου νερουλάδες με τις τεράστιες υδροφόρες τους τη στιγμή που οι βρύσες του σπιτιού μου είναι στεγνές για να ρίχνουν νερό όχι στη κεντρική δημοτική δεξαμενή του οικισμού, αλλά, και σε δεξαμενές κατοίκων που χρησιμοποιούσαν επί 45 χρόνια πριν μέχρι που υδροδοτήθηκε οι οικισμός πριν από τρία χρόνια και που απειλούν με κινδύνους υγείας, καθώς είναι ακάθαρτες και αχρησιμοποίητες πιά (εδώ χρειάζεται επέμβαση του υπουργείου Υγείας!)

Επί μέρες τώρα προσπαθώ να επικοινωνήσω με τον δήμαρχο για να τον ενημερώσω σχετικά, ότι δηλαδή οι κάτοικοι εξαναγκάζονται, με την τακτική αυτή να ρίχνουν (με εντολή του Δήμου) νερό στην κεντρική δεξαμενή του οικισμού οι πληρωνόμενοι από τον Δήμο νερουλάδες με Δελτίο (σαν να είναι ο Δήμος περιοχή του υπαρκτού σοσιαλισμού!), να ξανακαλούν, όπως έκαναν παλαιότερα, επί δεκαετίες και τους φέρνουν … νερουλάδες με πολλαπλάσιο κόστος και με κίνδυνο για την υγεία καθώς οι παλιές δεξαμενές τους είναι ακάθαρτες καθώς δεν χρησιμοποιούνταν τα τελευταία τρία χρόνια μετά την υδροδότησή τους!

Η Μάνδρα περιμένει τους νερουλάδες!

Μόλις αυτή τη στιγμή με ενημέρωσε τηλεφωνικώς ο κ. Δρίκος ότι περιμένει από το εξωτερικό το ανταλλακτικό της αντλίας που υπέστη τη βλάβη και ότι οι ιδιωτικές υδροφόρες της περιοχής έχουν επιταχθεί λόγω των πυρκαγιών, αντιπαρατηρώντας ότι κι έτσι όμως … πουλάνε νερό σε απογοητευμένους από τη δίψα κατοίκους!

Δυστυχώς, παρά και τη σημερινή αυτή  επικοινωνία με τον δήμαρχο Μάνδρας, τις τελευταίες τρεις ημέρες και νύχτες οι βρύσες εξακολουθούν, με συνεχιζόμενο καύσωνα, να  είναι θεόστεγνες με μόνη λύση τους… νερουλάδες και τα παλιά πιεστικά που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι για υδροδότηση των σπιτιών τους με νερό από τις παλαιές δεξαμενές τους…

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συμφωνία, οι προετοιμασίες της οποίας διαρκούσαν εδώ και πολλά χρόνια, αναμενόταν αρχικά να υπογραφεί την άνοιξη. Ωστόσο καθυστέρησε λόγω του πολέμου που ξεκίνησε με την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Η συμφωνία υπογράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία, κυρίως λόγω του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά και των θαλάσσιων εμπορικών οδών που απειλούνται με αποκλεισμό εξαιτίας συγκρούσεων, αναζητούνται νέες μεταφορικές διαδρομές. Δεν υπάρχει ακόμη ενημέρωση για το εάν η συμφωνία, όπως και το νομοσχέδιο-πλαίσιο για την «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», θα κατατεθεί προς έγκριση στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ΠΡΙΝ από την έναρξη των θερινών διακοπών.

Νέο κέντρο ισχύος στη Μέση Ανατολή

Ο πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος έναν μήνα νωρίτερα φιλοξένησε στην Άγκυρα τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, υπέγραψε μια ακόμη συμφωνία που θα μπορούσε να επηρεάσει τις γεωστρατηγικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας ανακοίνωσε ότι η συμφωνία προβλέπει πως: «Μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων».

Εδώ υπάρχει αναφορά στο άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το δικαίωμα στη νόμιμη άμυνα.
Σύμφωνα με επίσημες πηγές στην Άγκυρα, αυτή η συμφωνία δεν έρχεται σε αντίθεση με την ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ και δεν αποτελεί εναλλακτική λύση, αλλά αντίθετα είναι μια συμπληρωματική δομή που επιτρέπει τον επιμερισμό του βάρους ασφαλείας.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι κάθε χώρα θα συνεχίσει να παραμένει στις υπάρχουσες συμμαχικές της δομές και ότι η συμφωνία είναι ανοικτή και στη συμμετοχή άλλων χωρών της περιοχής. Συνεπώς αυτό αποτελεί ουσιαστικά την απάντηση όχι στο ερώτημα εάν δημιουργείται ένα Ισλαμικό ΝΑΤΟ.

Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί. Ωστόσο, το γεγονός ότι η κοινή ανακοίνωση αναφέρεται όχι μόνο στη συνεργασία μεταξύ των διπλωματικών, αμυντικών και υπηρεσιών πληροφοριών των τριών χωρών, αλλά επεκτείνεται και στην αμυντική βιομηχανία, θεωρείται ένδειξη δημιουργίας ενός νέου πολιτικο-στρατιωτικού κέντρου ισχύος.

Το πυρηνικό Πακιστάν

Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία διαθέτουν και οι τρεις σημαντική γεωγραφική θέση και χαρακτηριστικά που, εάν συνδυαστούν, μπορούν να δημιουργήσουν έναν πολλαπλασιαστή ισχύος. Και οι τρεις χώρες έχουν επίσης μια κοινή πολιτική γραμμή τα τελευταία χρόνια: από τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας μέχρι τις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα και τον πόλεμο με το Ιράν, έχουν επιδείξει κοινές προσπάθειες για την αποτροπή συγκρούσεων.

Εκτός των παραπάνω: Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και διαθέτει πρόσβαση στη Μεσόγειο, την Ανατολική Ευρώπη, τη Μαύρη Θάλασσα και τον Καύκασο. Είναι το βιομηχανικό κέντρο της περιοχής της και τα τελευταία χρόνια έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στις τεχνολογίες της αμυντικής βιομηχανίας. Η Σαουδική Αραβία είναι ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο και διαθέτει τη δυνατότητα να παρέχει οικονομική στήριξη σε κοινά ενεργειακά, μεταφορικά, εμπορικά και αμυντικά προγράμματα.

Το Πακιστάν συνορεύει τόσο με το Ιράν και το Αφγανιστάν όσο και με την Ινδία, έχει πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό και στην Κεντρική Ασία. Το Πακιστάν διαθέτει δε πυρηνικά όπλα. Εάν αυτά τα χαρακτηριστικά ενεργοποιηθούν από κοινού, όπως προβλέπει η Συμφωνία της Μέκκας, είναι σαφές ότι θα περιορίσουν τη δυνατότητα ορισμένων χωρών της περιοχής να κινούνται ελεύθερα. Πρώτη από αυτές είναι το Ισραήλ, το οποίο ήδη έχει εκφράσει ανοιχτά την αντίδρασή του. Επιπλέον, η συμφωνία θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα αντίβαρο απέναντι στο Ισραήλ και το Ιράν στη διευρυμένη Μέση Ανατολή, αλλά και απέναντι στην Ινδία στη Νότια Ασία.

Η “Τουρκία χωρίς τρομοκρατία”

Η συμφωνία, λόγω της εμβέλειάς της, έχει τη δυνατότητα να καλύψει υπό την ομπρέλα της το Ιράκ και τη Συρία, δύο χώρες που η μία προσπαθεί να ανακάμψει μετά την αμερικανική εισβολή και η άλλη μετά από έναν εμφύλιο πόλεμο, και πιθανώς ακόμη και τον Λίβανο. Το νομοσχέδιο-πλαίσιο για την «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», το οποίο κατατέθηκε στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση δύο ημέρες ΠΡΙΝ από τη συμφωνία και αναμένεται να ψηφιστεί τις επόμενες ημέρες, αποτελεί σημαντικό στοιχείο στη διαδικασία αναδιαμόρφωσης της Μέσης Ανατολής.

Εάν το PKK πάψει σταδιακά να αποτελεί ένοπλη απειλή όχι μόνο για την Τουρκία αλλά και για το Ιράκ και τη Συρία και ενταχθεί στη νόμιμη πολιτική διαδικασία, αυτό θα μπορούσε να επιταχύνει τις ενεργειακές, μεταφορικές και βιομηχανικές επενδύσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαν να υλοποιηθούν έργα όπως:

• το Έργο του Αναπτυξιακού Δρόμου μεταξύ Ιράκ και Τουρκίας, το οποίο θα προσφέρει ασφαλή οδική και ενεργειακή σύνδεση μεταξύ του Περσικού Κόλπου, της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας,
• ο αγωγός πετρελαίου Ιράκ-Συρίας,
•  η νέα γραμμή Σιδηροδρόμου Χιτζάζ, η οποία θα μπορούσε να επεκταθεί μέσω Τουρκίας, Συρίας, Ιορδανίας, Σαουδικής Αραβίας και Ομάν.

Συμφωνία για στρατηγική αυτονομία απέναντι στη Δύση

Η Συμφωνία της Μέκκας έχει επίσης τη διάσταση μιας προσπάθειας των χωρών της περιοχής να επαναπροσδιορίσουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ και τη Δύση σε επίπεδο στρατηγικής αυτονομίας και να δώσουν προτεραιότητα στα δικά τους συμφέροντα. Αυτό όμως ισχύει μόνο εφόσον η συμφωνία μπορέσει να εφαρμοστεί και δεν καταρρεύσει.

Το νομοσχέδιο προβλέπει την επιβολή δασμών 500% στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που εισάγονται από την Ρωσία. Δασμοί ύψους 100% θα επιβληθούν στις πέντε κύριες χώρες εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου και αερίου, μεταξύ των οποίων είναι η Κίνα και η Ινδία. Για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ στοχεύουν τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, τα πλοία που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμπτει το εμπάργκο της Δύσης.

Προβλέπονται επίσης κυρώσεις σε βάρος του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων. «Αυτός ο νόμος μάς φέρνει πιο κοντά στο τέλος του πολέμου» μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, διαβεβαίωσε ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τζιμ Ρις, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. Και υποστήριξε στην ομιλία του πριν από την ψηφοφορία πως «θα έχει αποφασιστικής σημασίας επιπτώσεις, πέραν των όσων μπορούν να επιτευχθούν στο πεδίο της μάχης, θα διακόψει τη ροή χρημάτων που τροφοδοτούν την πολεμική μηχανή του Πούτιν».

Ορισμένοι Δημοκρατικοί, παρότι ένθερμοι υποστηρικτές της Ουκρανίας, ωστόσο, θορυβήθηκαν από τις νέες εξουσίες που χορηγούνται στον Ντόναλντ Τραμπ στο θέμα των δασμών. Ο Δημοκρατικός Ράφαελ Γουόρνοκ είπε ότι ο ειδικός εκπρόσωπος για το Εμπόριο Τζέιμισον Γκριρ έδωσε τελικά εγγυήσεις πως οι δασμοί που θα επιβληθούν στις πέντε χώρες που εισάγουν ρωσικούς υδρογονάνθρακες θα καταργούνται όταν η θιγόμενη χώρα θα σταματά τις εισαγωγές.

Η πρεσβεία της Ρωσίας στις ΗΠΑ είχε καταδικάσει το νομοσχέδιο, εξηγώντας ότι, δεδομένου του πολέμου στο Ιράν, με την ενεργειακή κρίση να ελλοχεύει και τις τιμές των καυσίμων να αυξάνονται, παραμονές των ενδιάμεσων εκλογών, «οι κυρώσεις στην Ρωσία και τους εμπορικούς εταίρους της θα ήταν εξαιρετικά αντιπαραγωγικές για τις ίδιες τις ΗΠΑ».

Η Κίνα είχε ήδη εκφράσει προ δεκαπενθημέρου την αντίθεσή της, καθώς είναι από τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και κατηγόρησε την Ουάσινγκτον για πολιτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών»

«Η Κίνα αντιτίθεται σθεναρά σε παράνομες μονομερείς κυρώσεις που δεν εδράζονται στο διεθνές δίκαιο και δεν είναι εγκεκριμένες από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ», δήλωσε τότε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών. «Η χώρα μας θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να υπερασπιστεί αποφασιστικά τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των επιχειρήσεων και των πολιτών της», δήλωσε ο Λιν.

Αυτό δεν είναι συνοριακή διαφορά· είναι μια ασυμμετρία της φύσης που μετατράπηκε σε εργαλείο πολιτικής. Και το πιο κρίσιμο: δεν υπάρχει καμία δεσμευτική πολυμερής συνθήκη που να ρυθμίζει την κατανομή. Η Άγκυρα διαχειρίζεται μονομερώς – αποφασίζει πότε, πόσο και πώς φτάνει το νερό στους κατάντη γείτονες.

Στη διεθνή βιβλιογραφία, αυτό ακριβώς περιγράφει η έννοια της “υδρο-ηγεμονίας”: Όχι απλώς η κατοχή του άνω ρου, αλλά η ικανότητα ενός κράτους να παγιώνει τον έλεγχο μέσω υποδομών, θεσμών και της συστηματικής άρνησης δεσμευτικών κανόνων ^[4]. Η Τουρκία έχει διαχρονικά απορρίψει κάθε δεσμευτικό πολυμερές καθεστώς κατανομής, εμμένοντας ότι πρόκειται για ζήτημα κυριαρχικής διαχείρισης. Το αποτέλεσμα είναι ένα νομικό κενό που ευνοεί απολύτως τον ισχυρότερο.

Το νερό ως ρητό όπλο

Η Άγκυρα ξέρει πολύ καλά τι κρατά στα χέρια της – και το έχει χρησιμοποιήσει ανοιχτά. Τον Ιανουάριο του 1990, για να γεμίσει τον ταμιευτήρα του Ατατούρκ, διέκοψε τη ροή του Ευφράτη κατά περίπου 75% για έναν ολόκληρο μήνα, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες Δαμασκού και Βαγδάτης^[5]. Δεν ήταν τεχνικό συμβάν. Λίγο νωρίτερα, η τουρκική ηγεσία είχε συνδέσει δημόσια το νερό με την πίεση προς τη Συρία για το κουρδικό: Το ενδιάμεσο πρωτόκολλο του 1987, με το οποίο η Τουρκία εγγυήθηκε ελάχιστη ροή 500 m³/s, συνοδεύτηκε από δέσμευση της Δαμασκού να τερματίσει τη στήριξη στο PKK. Ένα καθαρό αντάλλαγμα: Νερό έναντι ασφάλειας ^[6].

Το τίμημα δεν ήταν μόνο πολιτικό. Ο ταμιευτήρας του Ατατούρκ κατέκλυσε και την αρχαία Σαμόσατα – ελληνιστική και ρωμαϊκή πόλη, γενέτειρα του Λουκιανού – θυμίζοντας ότι η υδρο-ηγεμονία θάβει και μνήμη, όχι μόνο χωράφια ^[7]. Η ίδια η φιλοσοφία της Άγκυρας διατυπώθηκε χωρίς περιστροφές: Κατά την εγκαινίαση του φράγματος, η τουρκική ηγεσία διακήρυξε ότι το νερό της Τουρκίας είναι δικό της, όπως το πετρέλαιο των Αράβων είναι δικό τους – κανείς κατάντη γείτονας δεν μπορεί να το διεκδικήσει ^[8].

Η μετα-Άσαντ Συρία: Το κρίσιμο πείραμα

Η πτώση του Άσαντ δεν τερμάτισε τον πόλεμο του νερού, αποκάλυψε πόσο απόλυτος είναι ο τουρκικός έλεγχος – και προς τις δύο κατευθύνσεις. Στην ξηρασία, οι ροές προς τη Συρία έπεσαν στα 200-300 m³/s, πολύ κάτω από το όριο των 500 m³/s του πρωτοκόλλου του 1987, με τη λίμνη του Τισρίν να χάνει ώς και το 85% της στάθμης της ^[9].

Και μετά, την άνοιξη του 2026, ο μοχλός αντιστράφηκε: Έκτακτες βροχοπτώσεις μαζί με απελευθέρωση συσσωρευμένων υδάτων από την τουρκική πλευρά εκτόξευσαν τη στάθμη, και για πρώτη φορά σε πάνω από τριάντα χρόνια άνοιξε ο υπερχειλιστής του φράγματος του Ταμπκά (1.500-1.800 m³/s), απειλώντας με πλημμύρα τη Ράκα και τη Ντέιρ εζ-Ζορ – μέχρι που, μετά από έκκληση της νέας Δαμασκού, η Άγκυρα μείωσε ξανά τη ροή ^[10]. Το ίδιο χέρι στην ίδια βρύση: Ξηρασία ή πλημμύρα, κατά βούληση.

Εδώ βρίσκεται η παγίδα για τη μεταβατική κυβέρνηση της Δαμασκού. Η πρώτη πραγματική δοκιμασία της κυριαρχίας της δεν ήταν ένα σύνταγμα, ήταν το αν θα έπειθε την Άγκυρα να “διαχειριστεί” τον ίδιο της τον ποταμό. Και η δύναμη που συνέβαλε στην ανατροπή του Άσαντ αποφασίζει πλέον αν η Συρία θα διψάσει, ή θα πλημμυρίσει. Εξάρτηση, όποια κι αν είναι η κατεύθυνση.

Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση, πιο σκοτεινή. Το νερό έχει ενταχθεί οργανικά στην τουρκική εκστρατεία κατά των Κούρδων: Ο σταθμός ύδρευσης Αλούκ, υπό τουρκικό έλεγχο, έχει επανειλημμένα κόψει την παροχή σε πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους στη Χασάκα, ενώ το ίδιο το φράγμα Τισρίν υπήρξε στόχος τουρκικών πληγμάτων στα τέλη του 2024 – σε μια διαμαρτυρία, τουρκικό drone σκότωσε πέντε αμάχους – προτού περάσει, τον Ιανουάριο του 2026, υπό τον έλεγχο των δυνάμεων της μεταβατικής κυβέρνησης ^[11]. Το νερό εδώ δεν είναι πόρος· είναι λεία και όπλο μαζί.

Ιράκ: “Πετρέλαιο για νερό”

Στο Ιράκ, η ίδια λογική φτάνει στην τελείωσή της. Από τότε που το φράγμα Ιλισού τέθηκε σε λειτουργία το 2020, η Βαγδάτη αναγκάζεται να ζητά μηνιαία “ελάχιστη ροή” από την Άγκυρα, με εκτιμήσεις για μείωση των εισροών έως και 56% εξαιτίας των τουρκικών φραγμάτων ^[12]. Το 2025 ήταν το ξηρότερο έτος του Ιράκ, από το 1933: Τα εθνικά αποθέματα κατρακύλησαν σε ιστορικό χαμηλό ογδόντα ετών.

Ένας βροχερός χειμώνας 2025-26 έδωσε προσωρινή ανάσα – αλλά, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, πρόκειται για «προσωρινή ανακούφιση, όχι λύση»: Το Ιράκ εξακολουθεί να λαμβάνει λιγότερο από το 35% της θεωρητικής του ποσόστωσης, με το ~75% των υδάτων του να πηγάζει σε Τουρκία και Ιράν ^[13].

Η κρίση, βεβαίως, είναι πολυπαραγοντική – κλιματική αλλαγή, ιρανικά και συριακά φράγματα, δεκαετίες ιρακινής κακοδιαχείρισης, ο καθοριστικός όμως παράγοντας του άνω ρου παραμένει η Τουρκία. Χαρακτηριστικά, το καλοκαίρι του 2025 ο πρόεδρος Ερντογάν “ενέκρινε”, κατόπιν αιτήματος, την απελευθέρωση ~420 m³/s. Η ροή, δηλαδή, λειτουργεί ως παραχώρηση – όχι ως δικαίωμα ^[14].

Και μετά ήρθε η αποθέωση. Η συμφωνία “πετρέλαιο-για-νερό” του Νοεμβρίου 2025 – ιρακινά έσοδα από πετρέλαιο που χρηματοδοτούν τουρκικές εταιρείες για να χτίσουν τις υδατικές υποδομές του Ιράκ  – ενεργοποιήθηκε από το ιρακινό υπουργικό στα τέλη Ιουλίου 2026 και τίθεται σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Και το πιο αποκαλυπτικό: Σύμφωνα με τους όρους της, για μια πενταετία οι απελευθερώσεις νερού και η διαχείριση υποδομών εντός του ιρακινού εδάφους περνούν υπό τουρκική εποπτεία, προτού ο έλεγχος επιστρέψει στη Βαγδάτη ^[15].

Διαβάστε το ψύχραιμα: Ένα κατάντη κράτος πληρώνει τον άνω ηγεμόνα, σε πετρέλαιο, και του παραδίδει για πέντε χρόνια τα κλειδιά των ίδιων του των ποταμών. Αυτό δεν είναι η ωμή διακοπή του 1990, είναι η θεσμοποιημένη υδρο-ηγεμονία του 2026. Η Άγκυρα αντιτείνει ότι ουδέποτε χρησιμοποίησε το νερό ως μέσο πίεσης και ότι τα φράγματά της εξασφαλίζουν πιο ομαλή ροή – όμως το ερώτημα ποιος κρατά τον διακόπτη μόλις απαντήθηκε, με υπογραφή.

Το ενδιαφέρον της Ελλάδας

Η Δύση μετρά την τουρκική ισχύ σε μαχητικά, σε drones και σε τόνους εκτοπίσματος. Σπάνια τη μετρά σε κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Κι όμως, το νερό δίνει στην Άγκυρα κάτι που τα όπλα δεν δίνουν: Μόνιμη, διαρθρωτική, “αποποιήσιμη” μόχλευση πάνω σε δύο πρωτεύουσες – μετατρέψιμη σε επιρροή στο Κουρδικό, στην ενέργεια, στο μεταναστευτικό και στην ανασυγκρότηση.

Για την Ελλάδα το μάθημα είναι άμεσο. Το ίδιο δόγμα της “κυριαρχίας του άνω ρου” – ό,τι πηγάζει ή περνά από το έδαφός μου είναι δικό μου, και οι ανάγκες των άλλων είναι χάρη που παραχωρώ – είναι ακριβώς η λογική που η Άγκυρα κουβαλά στο Αιγαίο, στην ενέργεια και σε κάθε κοινό πόρο. Το να διαβάζεις τη στρατηγική της Τουρκίας στο νερό, σημαίνει να διαβάζεις τον στρατηγικό της χαρακτήρα. Μια δύναμη που μεταχειρίζεται τα ποτάμια ως εργαλείο, θα μεταχειριστεί έτσι και τις θαλάσσιες ζώνες, την ενέργεια και τις προσφυγικές ροές.

Ο 20ός αιώνας πολέμησε για το πετρέλαιο. Ο 21ος παζαρεύει ολοένα και περισσότερο για το νερό – και στη λεκάνη Τίγρη-Ευφράτη το παζάρι έχει ήδη κριθεί: Η μία πλευρά κρατά τη βρύση. Η Μεσοποταμία, η γη που εφηύρε την άρδευση και την πόλη, αγοράζει σήμερα πίσω το νερό της από τα υψίπεδα. Όποιος κρατά τις πηγές κρατά το μέλλον – και η Άγκυρα το ξέρει, ακόμη κι αν η Δύση επιμένει να μην το βλέπει.

 ^{[1] Τα τουρκικά πλήγματα (και δυνάμεων του Συριακού Εθνικού Στρατού) κατέστησαν το φράγμα Τισρίν ανενεργό από τον Δεκέμβριο του 2024, στερώντας νερό και ρεύμα από 413.000+ ανθρώπους.}

^{[2] Η Τουρκία ελέγχει έως ~90% της ροής του Ευφράτη· για το ~45% των δύο ποταμών.}

^{[3] Η αποθηκευτική ικανότητα του GAP ξεπερνά τα 100 δισ. m³, τριπλάσια του αθροίσματος Συρίας και Ιράκ.}

^{[4] Για την έννοια της “υδρο-ηγεμονίας” και για το “νομικό κενό” και την τουρκική άρνηση δεσμευτικού πολυμερούς πλαισίου.}

^{[5] Τον Ιανουάριο του 1990 η Τουρκία διέκοψε τη ροή του Ευφράτη κατά ~75% για περίπου έναν μήνα, για να γεμίσει τον ταμιευτήρα του Ατατούρκ.}

^{[6] Με το πρωτόκολλο του 1987 η Άγκυρα εγγυήθηκε μέση ετήσια ροή άνω των 500 m³/s· η Δαμασκός δεσμεύτηκε να τερματίσει τη στήριξη στο PKK.}

^{[7] Ο ταμιευτήρας του Ατατούρκ κατέκλυσε, μεταξύ άλλων, την αρχαία Σαμόσατα — ελληνιστική και ρωμαϊκή πόλη, γενέτειρα του Λουκιανού.}

^{[8] Κατά την εγκαινίαση του φράγματος (1992) ο τότε πρόεδρος Ντεμιρέλ διακήρυξε, κατ’ ουσίαν, ότι ούτε η Συρία ούτε το Ιράκ μπορούν να διεκδικήσουν τα ύδατα της Τουρκίας, όπως η Τουρκία δεν διεκδικεί το αραβικό πετρέλαιο.}

^{[9] Στην ξηρασία οι ροές προς τη Συρία έπεσαν στα 200–300 m³/s (έναντι 500 του πρωτοκόλλου), με τη λίμνη του Τισρίν να χάνει ~85% της στάθμης της. Τα τρία φράγματα του Ευφράτη καλύπτουν ~70% της συριακής ηλεκτροπαραγωγής, ενώ το 2025 οι βροχοπτώσεις έπεσαν ~70% και ~75% των ξηρικών εκτάσεων βγήκε από την παραγωγή.} 

^{[10] Στα τέλη Μαΐου 2026 έκτακτες βροχοπτώσεις μαζί με απελευθέρωση συσσωρευμένων υδάτων από την τουρκική πλευρά εκτόξευσαν τη στάθμη· ο υπερχειλιστής του φράγματος του Ταμπκά άνοιξε για πρώτη φορά σε πάνω από τριάντα χρόνια (1.500–1.800 m³/s), προτού η Άγκυρα μειώσει ξανά τη ροή κατόπιν συνεννόησης με τη Δαμασκό.} 

^{[11] Ο σταθμός ύδρευσης Αλούκ, υπό τουρκικό έλεγχο, έχει επανειλημμένα κόψει την παροχή σε 1+ εκατομμύριο ανθρώπους στη Χασάκα· το φράγμα Τισρίν, στόχος τουρκικών πληγμάτων στα τέλη του 2024 (σε διαμαρτυρία, τουρκικό drone σκότωσε πέντε αμάχους), πέρασε τον Ιανουάριο του 2026 υπό τον έλεγχο δυνάμεων της μεταβατικής κυβέρνησης.}

^{[12] Το φράγμα Ιλισού (2020) υποχρέωσε τη Βαγδάτη σε μηνιαία αιτήματα “ελάχιστης ροής”· οι τουρκικές υποδομές έχουν μειώσει τις εισροές του Ιράκ κατά ~56%.}

^{[13] Το 2025 ήταν το ξηρότερο έτος του Ιράκ από το 1933· τα αποθέματα έπεσαν σε ιστορικό χαμηλό ~4 δισ. m³. Ο βροχερός χειμώνας 2025–26 τα ανέβασε κοντά στα 20 δισ. m³ (περ. διετής κάλυψη πόσιμου), αναπληρώνοντας όμως μόνο ~26% όσων χάθηκαν από το 2020 — “προσωρινή ανακούφιση, όχι λύση”. Το Ιράκ λαμβάνει <35% της θεωρητικής του ποσόστωσης, με ~75% των υδάτων του να πηγάζει σε Τουρκία και Ιράν.} 

^{[14] Το καλοκαίρι του 2025 ο πρόεδρος Ερντογάν “ενέκρινε”, κατόπιν αιτήματος, την απελευθέρωση ~420 m³/s.}

^{[15] Η συμφωνία-πλαίσιο “πετρέλαιο-για-νερό” (Νοέμβριος 2025) ενεργοποιήθηκε από το ιρακινό υπουργικό στα τέλη Ιουλίου 2026 και τίθεται σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2026· κατά τους όρους της, για μια πενταετία οι απελευθερώσεις νερού και η διαχείριση υποδομών εντός του ιρακινού εδάφους περνούν υπό τουρκική εποπτεία.}