Στην ομιλία του, κατά την οποία επικεντρώθηκε στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν επί διακυβέρνησης του AKP στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και των μεταφορών, ο Ερντογάν αναφέρθηκε, χωρίς να το κατονομάσει, και στη διαδικασία για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία». Χωρίς επίσης να αναφέρει ονομαστικά το PKK, είπε ότι βρίσκεται σε διαδικασία τερματισμού της περιόδου «εκτεταμένης τρομοκρατίας» που ξεκίνησε το 1984.

«Εάν προστατεύσουμε την αδελφοσύνη, κανείς σε αυτή τη χώρα δεν μπορεί να μας κοιτάξει με κακό μάτι», είπε ο Ερντογάν και συνέχισε: «Αυτό που μας δημιούργησε, αυτό που μας κράτησε όρθιους εδώ και χίλια χρόνια και μας έκανε κυρίαρχους σε αυτή τη γεωγραφία είναι η αδελφοσύνη που προέρχεται από τη μουσουλμανική μας ταυτότητα. Εάν σε αυτά τα εδάφη σιγήσει η φωνή του εζανιού, εάν χαμηλώσει η φωνή του Κορανίου, ο Θεός να μην το επιτρέψει, εάν αποδυναμωθεί η μουσουλμανικότητα, να ξέρετε ότι έχει αποδυναμωθεί και η αδελφοσύνη μας. Όταν αποδυναμώθηκε η αδελφοσύνη μας, αποδυναμώθηκε και η χώρα μας».

Ο Ερντογάν τόνισε επίσης ότι, «όσο ο Θεός τού χαρίζει ζωή», θα συνεχίσει για πολλά ακόμη χρόνια «να υπηρετεί την Τουρκία». Και αυτό συνόψιζε τη ματιά του προς το μέλλον. Αυτά ήταν τα κυριότερα σημεία μιας ομιλίας που προηγουμένως τα στελέχη του AKP είχαν χαρακτηρίσει «ιστορική», αλλά η οποία δεν διέφερε ιδιαίτερα από τις ομιλίες του Ερντογάν στην κοινοβουλευτική ομάδα του AKP.

Ένα τέταρτο του αιώνα στην εξουσία

Ωστόσο, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι το AKP υπό την ηγεσία του Ερντογάν είναι η μακροβιότερη κυβέρνηση που έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα η Τουρκία. Ούτε αλλάζει το γεγονός ότι πρόκειται για μία από τις σπάνιες κυβερνήσεις στον κόσμο που ήρθαν στην εξουσία μέσω εκλογών και παρέμειναν αδιάλειπτα στην εξουσία, για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.

Ο Ερντογάν παρουσίασε ως πηγή υπερηφάνειας, με αφορμή την 25η επέτειο από την ίδρυση του AKP, τρία παραδείγματα μετακινήσεων βουλευτών, που κάποτε βρίσκονταν απέναντί του. Σήμερα, τα περισσότερα από τα ιδρυτικά στελέχη του AKP δεν βρίσκονται ούτε στο πλευρό του Ερντογάν, ούτε στα διοικητικά κλιμάκια του κόμματος.

Τα στάδια μετάβασης στο προεδρικό σύστημα

Ο Ερντογάν, ο οποίος αρχικά δεν θεωρούσε κατάλληλο για την Τουρκία το προεδρικό σύστημα, άρχισε να προβληματίζεται σοβαρά για το πώς μπορούσε να κυβερνά, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο του κράτους, μετά το πρώτο κρίσιμο επεισόδιο του 2007: Tην αντίδραση του στρατού στην υποψηφιότητα του Αμπντουλάχ Γκιουλ για την Προεδρία, με αφορμή τη μαντίλα της συζύγου του. Ο Ερντογάν κατάφερε να αποκρούσει την παρέμβαση του στρατού, το λεγόμενο e-muhtıra, που εκδηλώθηκε με αφορμή την υποψηφιότητα του Γκιουλ.

Σε εκείνο το στάδιο, η οργάνωση του Φετουλάχ Γκιουλέν, η οποία από τη δεκαετία του 1980 είχε αρχίσει να ανεβαίνει μέσα στους κρατικούς μηχανισμούς, ιδιαίτερα στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη, αποδείχθηκε χρήσιμη για τον Ερντογάν. Με τη σειρά των δικών Εργκενεκόν άρχισε η εκκαθάριση των στοιχείων της λεγόμενης “παλιάς Τουρκίας” στη γραφειοκρατία, τη δικαιοσύνη, τα πανεπιστήμια, την αστυνομία και τον στρατό.

Αυτή η συνεργασία συνέβαλε επίσης στην αποτυχία της υπόθεσης που είχε ανοίξει το 2008 για την απαγόρευση του AKP, αλλά ταυτόχρονα ενίσχυσε την πεποίθηση του Ερντογάν ότι χρειαζόταν ένα προεδρικό σύστημα. Όμως, όταν μέλη της αστυνομίας και της δικαιοσύνης που συνδέονταν με το κίνημα του Γκιουλέν ζήτησαν το 2012 τη σύλληψη του Χακάν Φιντάν – τότε επικεφαλής της MİT –
ακριβώς την περίοδο που ξεκινούσε η διαδικασία διαλόγου με το PKK, αυτή η συνεργασία άρχισε να ραγίζει.

Ο Ερντογάν απέδωσε τις διαδηλώσεις του Γκεζί το 2013 σε δυνάμεις του εξωτερικού που, κατά την άποψή του, κινητοποιούσαν τους γκιουλενιστές. Μετά τις έρευνες του Δεκεμβρίου του 2013, οι τελευταίοι χαρακτηρίστηκαν πλέον τρομοκρατική οργάνωση και από το 2014 άρχισαν να αποκαλούνται FETÖ.

Ο μετασχηματισμός του AKP

Εκείνη τη χρονιά, όσα συνέβησαν στο εσωτερικό του AKP κατά τη διαδικασία ανάδειξης του Ερντογάν στην Προεδρία αποτέλεσαν μια σοβαρή μεταμόρφωση. Ο Ερντογάν, προκειμένου ο Γκιουλ να μην επιστρέψει στην ηγεσία του κόμματος, άφησε στη θέση του γενικού προέδρου του κόμματος τον υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου.

Αργότερα, το 2016, η επιχείρηση απομάκρυνσης του Νταβούτογλου θα πραγματοποιούνταν μέσω του τότε υπουργού Μεταφορών Μπιναλί Γιλντιρίμ. Αυτό σηματοδότησε ταυτόχρονα την αρχή μιας περιόδου κατά την οποία στο AKP η αφοσίωση δεν αφορούσε πλέον την υπόθεση, αλλά τον ηγέτη.

Μέχρι τότε ο Ερντογάν είχε πάντοτε επικεντρωθεί σε έναν και μόνο στόχο και έβγαινε νικητής. Για πρώτη φορά, στις εκλογές του Ιουνίου 2015, επιχείρησε να πετύχει ταυτόχρονα δύο στόχους: Το PKK και την Προεδρία, και έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Τότε, για πρώτη φορά, ο ηγέτης του MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) ο οποίος μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν αμείλικτος αντίπαλός του, ήρθε να τον βοηθήσει.

Ο διάλογος με το PKK τερματίστηκε, ακολούθησε η αιματηρή περίοδος των συγκρούσεων στα οδοφράγματα και τον Νοέμβριο του 2015 εξασφαλίστηκε ξανά η κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, ο φόβος ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να ανατραπεί μέσω ψήφου εμπιστοσύνης, ενίσχυσε την ιδέα του προεδρικού συστήματος.

Η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 δεν σήμαινε μόνο μια ριζική εκκαθάριση στο κράτος και την οικονομία. Ολοκλήρωσε επίσης τη μεταμόρφωση του AKP από κόμμα που υπηρετούσε μια πολιτική υπόθεση σε κόμμα του ηγέτη και μετέτρεψε τον Ερντογάν και τον Μπαχτσελί σε συμμάχους.

Η επιτυχία του οφείλεται στην αντιπολίτευση;

Με τη συμμαχία Ερντογάν-Μπαχτσελί, η Τουρκία πέρασε το 2017 από το ήδη διάτρητο κοινοβουλευτικό σύστημα σε ένα προεδρικό σύστημα που προετοιμάστηκε βιαστικά. Το κομβικό σημείο για το AKP, ώστε να μην είναι απλώς κυβέρνηση, αλλά πραγματική εξουσία, ήταν ακριβώς η μετάβαση στο προεδρικό κυβερνητικό σύστημα. Με αυτό, όλες οι εκτελεστικές εξουσίες συγκεντρώθηκαν στον Πρόεδρο Ερντογάν, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε η επιρροή του στη νομοθετική και δικαστική εξουσία.

Είναι αξιοσημείωτη η άποψη, που προέρχεται κυρίως από τους κύκλους της αντιπολίτευσης, ότι η πολυετής παραμονή του Ερντογάν στην εξουσία οφείλεται στην ανικανότητα, την αποτυχία και την πολυδιάσπαση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Αυτό ασφαλώς αποτελεί έναν παράγοντα.

Παρά τη χρόνια οικονομική κρίση, στη νίκη του στις εκλογές του 2023 συνέβαλε και η διάλυση της συμμαχίας της αντιπολίτευσης στο τελευταίο στάδιο. Στις δημοτικές εκλογές του 2024, το CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) είχε φτάσει σχεδόν στο υψηλότερο ποσοστό ψήφων που είχε καταγράψει εδώ και σχεδόν μισό αιώνα. Σήμερα παρατηρείται πώς, εκτός από τη βροχή ερευνών σε βάρος του, η διάσπασή του εξαιτίας μιας απόφασης περί «απόλυτης ακυρότητας» που προέκυψε από εσωτερικές συγκρούσεις, καθώς και η εμφάνιση του Yeni Parti (Νέο Κόμμα), συνέβαλαν στην ανάκαμψη του AKP.

Απτά αποτελέσματα

Από την άλλη πλευρά, ανεξάρτητα από όλες τις καταγγελίες περί διαφθοράς και ευνοιοκρατίας, δεν είναι δυνατόν να αρνηθεί κανείς την επίδραση των έργων και των αποτελεσμάτων του Ερντογάν. Όταν ψηφοφόροι βλέπουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, από τα έργα υποδομών και τις συμβάσεις στον τομέα των μεταφορών, μέχρι τα άλματα που έχουν γίνει στην αμυντική βιομηχανία, αφήνουν στην άκρη άλλες αμφισβητήσεις.

Και ο Ερντογάν διαθέτει την πολιτική εμπειρία να το αντιλαμβάνεται με ακρίβεια και να το αξιοποιεί. Έπειτα από ένα τέταρτο του αιώνα, η παραμονή του Ερντογάν στην εξουσία δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά στις αδυναμίες και τις αστοχίες της αντιπολίτευσης.
Η ανθεκτικότητα της πολιτικής του επιρροής δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της τουρκικής κοινωνίας εξακολουθεί να αναγνωρίζει απτά αποτελέσματα στη διακυβέρνησή του και να τα αξιολογεί θετικά. Αυτή είναι μια πραγματικότητα, που η αντιπολίτευση καλείται να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει πολιτικά.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ, εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για την επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την «αχρείαστη κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής. Ο ίδιος κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να θεωρεί τον διάλογο και τη διπλωματική συνεννόηση πιο εποικοδομητική επιλογή από νέα στρατιωτικά επεισόδια.

Τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων ζήτησε και ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Άσαντ αλ-Σιμπάνι, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχουν λόγοι ασφαλείας που να τις δικαιολογούν. «Θα συνεχίσουμε τη διπλωματική μας προσπάθεια για να αποτρέψουμε το Ισραήλ από αυτή την πολιτική και να το αναγκάσουμε να σταματήσει τις επιθέσεις του στη Συρία», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στη Δαμασκό μαζί με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι.

Η βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Τουρκία και έχει πάψει να λειτουργεί ως κανονικό στρατιωτικό αεροδρόμιο από το 2013. Η βάση άλλαξε αρκετές φορές χέρια κατά τη διάρκεια του 14ετούς εμφυλίου πολέμου στη Συρία, ανάμεσα στις δυνάμεις του πρώην προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ και ένοπλες οργανώσεις της αντιπολίτευσης.

Μετά την ανατροπή του Άσαντ το 2024, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις στη Συρία, στοχεύοντας κυρίως στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νότιο και κεντρικό τμήμα της χώρας. Η προηγούμενη επίθεση σε εγκαταστάσεις των νέων κυβερνητικών δυνάμεων είχε καταγραφεί τον Μάρτιο.

Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιμετωπίζει με έντονη καχυποψία τη νέα ηγεσία της Συρίας, επικαλούμενη το ισλαμιστικό παρελθόν στελεχών της. Έχει επίσης διαμηνύσει ότι δεν θα δεχθεί την παρουσία ένοπλων ισλαμιστικών ομάδων κοντά στα σύνορά της. Ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ-Σάρα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει επιδιώξει στενότερες σχέσεις με δυτικές χώρες, είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι η Δαμασκός επιδιώκει συμφωνία ασφαλείας με το Ισραήλ.

Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, το Ισραήλ κατέλαβε εδάφη στη νοτιοδυτική Συρία και εξαπέλυσε σειρά επιθέσεων εναντίον βαρέων όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού του συριακού στρατού. Παράλληλα, έχει πραγματοποιήσει πλήγματα με το επιχείρημα ότι προστατεύει τη μειονότητα των Δρούζων στη Συρία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων μεταξύ Δρούζων και κυβερνητικών δυνάμεων το 2025.

Αεροπορικές επιδρομές στη Συρία πραγματοποιούνταν συστηματικά και επί προεδρίας Άσαντ, με το Ισραήλ να δηλώνει τότε ότι στόχος του ήταν ο περιορισμός της ιρανικής στρατιωτικής παρουσίας και επιρροής στη χώρα. Οι τελευταίες επιδρομές σημειώνονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και ολοένα πιο σκληρής ρητορικής μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας με επίκεντρο τη Συρία. Η Άγκυρα κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιχειρεί να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να υπονομεύσει τη νέα συριακή κυβέρνησ

Εμιράτα: Δεχτήκαμε επίθεση

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν σήμερα το Ιράν ότι εκτόξευσε στο έδαφός τους δύο βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι ωστόσο έπεσαν στη θάλασσα. Νωρίτερα σήμερα είχαν εκδώσει για πρώτη φορά εδώ και έναν μήνα ειδοποίηση τηλεφωνικά καλώντας τον πληθυσμό να βρει καταφύγιο λόγω “απειλών για πυραυλικές” επιθέσεις. “Λόγω της παρούσας κατάστασης και των πυραυλικών απειλών, πηγαίνετε αμέσως σε ένα προστατευμένο μέρος μέσα στο πλησιέστερο ασφαλές κτίριο”, δήλωσε το υπουργείο Εσωτερικών στο μήνυμα ειδοποίησης.

Το υπουργείο Άμυνας της χώρας δήλωσε ότι “εντόπισε πυραυλική απειλή που στρέφεται κατά της χώρας”. Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας εντόπισαν δύο βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν εναντίον της χώρας. Ο πρώτος έπεσε εκτός των χωρικών υδάτων, ενώ ο δεύτερος έπεσε εντός των χωρικών υδάτων”, και υπογράμμισε την ετοιμότητά του να αντιμετωπίσει τυχόν απειλές.

Το υπουργείο Εσωτερικών των ΗΑΕ έστειλε τηλεφωνική ειδοποίηση δηλώνοντας ότι η κατάσταση είναι ασφαλής και ότι οι πολίτες μπορούν να επιστρέψουν στις δραστηριότητές τους, Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από το Ιράν. Πρόκειται για τον πρώτο συναγερμό από τότε που ένας παρόμοιος συναγερμός ήχησε τον Ιούλιο για επίθεση, η οποία τελικά δεν έπληξε το έδαφος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ένας άλλος ψεύτικος συναγερμός είχε επίσης ενεργοποιηθεί τον Ιούνιο.

Πετρελαιοφόρα της δημόσιας εταιρίας των Εμιράτων Andic αποτέλεσαν επανειλημμένα στόχο τις τελευταίες εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με πλήγματα του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά του Ιράν, η Τεχεράνη εξαπέλυσε περίπου 3.000 επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθιστώντας τα τον μεγαλύτερο στόχο αντιποίνων. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ ένα πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν τον Ιούνιο, το οποίο κατέρρευσε τον Ιούλιο, τα Εμιράτα δεν ανέφεραν καμιά επίθεση, σε αντίθεση με άλλα κράτη του Κόλπου.

Τραμπ: Τέλος οι συνομιλίες

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πτοείται από τις απειλές του Ιράν περί επιθέσεων σε αμερικανικά πλοία, αν συνεχιστεί ο ναυτικός και τις προειδοποιήσεις Ιρανών στρατηγών πως «θα του σπάσουν τα πόδια» αν ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ «αμερικανική επικράτεια».

Δεν υπάρχουν συνομιλίες που να πραγματοποιούνται ή να έχουν προγραμματιστεί με το Ιράν, διαμήνυσε μέσω του Truth Social o Αμερικανός πρόεδρος.  Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν παραμένει σε «πλήρη ισχύ και εφαρμογή» και επέμεινε πως τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν «ανοιχτά και λειτουργούν» ενώ σημείωσε πως οι νάρκες στην πλωτή οδό «έχουν αφαιρεθεί ή πυροδοτηθεί».

Αυτή είναι η πιο πρόσφατη στροφή στα λεγόμενα του Τραμπ καθώς μόλις μια μέρα νωρίτερα, είχε ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ είχαν παρασκηνιακές συνομιλίες με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν. Η Τεχεράνη τον είχε διαψεύσει: «Δεν υπάρχουν συνομιλίες ή συζητήσεις σε εξέλιξη, ούτε έχουν προγραμματιστεί, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ. Το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και λειτουργεί. Όλες οι νάρκες στα νερά έχουν αφαιρεθεί ή πυροδοτηθεί».

Προηγουμένως, σε προκλητική ανάρτησή του στο προσφιλές (και ιδιοκτησίας του) Truth Social το πρωί της Τρίτης, «ανέβασε» έναν χάρτη των Στενών του Ορμούζ με τη φράση «New US Territory» (νέα επικράτεια των ΗΠΑ)! Θυμίζουμε ότι το Τραμπ το έχει κάνει κατά καιρούς με την Γροιλανδία, τον Καναδά, με αναρτήσεις που τις εμφάνιζαν ως Πολιτείες των ΗΠΑ.

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας για την εξέλιξη του πολέμου, υποστήριξε ότι βασικός στόχος των ΗΠΑ ήταν να οδηγήσουν το Ιράν σε παράδοση, κάτι που, όπως τόνισε, απέτυχε παταγωδώς. «Δεν θα παραδοθούμε», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «η Αμερική τώρα μας παρακαλεί να διαπραγματευτούμε σύμφωνα με τους δικούς μας όρους».

Αναφερόμενος στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ των δύο πλευρών, ισχυρίστηκε ότι περιλαμβάνει «13 προβλέψεις υπέρ μας και μία υπέρ τους» και κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπάθησε να υπονομεύσει τη συμφωνία. «Κερδίσαμε τον πόλεμο και κερδίσαμε και στη διπλωματία», είπε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας τη νίκη στη στρατιωτική ισχύ του Ιράν.

Ανάλογη εικόνα επιχείρησε να παρουσιάσει και ο υποδιοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, υποστράτηγος Μοσταφά Ιζαντί, ο οποίος δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ιρανικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοι της Τεχεράνης βρίσκονται σε αδιέξοδο. «Ο εχθρός δεν ξέρει τι να κάνει και βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας τη στάση μη υποχώρησης της ιρανικής ηγεσίας.

Κόντρα για το Ορμούζ

Νωρίτερα ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προανήγγειλε τη διατήρηση του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες τηρήσουν τους όρους της ενδιάμεσης συμφωνίας του Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι η αμερικανική πλευρά να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την προσωρινή συμφωνία. Παράλληλα, επανέλαβε τις βασικές ιρανικές απαιτήσεις, ζητώντας την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και των κυρώσεων, καθώς και την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν «παγωμένα» στο εξωτερικό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει τις προηγούμενες ημέρες ότι τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου, θα μπορούσαν να περάσουν υπό αμερικανικό έλεγχο. Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα μέσω του υποστράτηγου Αμίρ Χαταμί, ο οποίος χαρακτήρισε «μεγάλο λάθος» τα σχόλια του Τραμπ, απειλώντας ότι «θα του σπάσουν τα πόδια»!

Ο Χαταμί υποστήριξε ακόμη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «ουσιαστικά εκδιωχθεί» από την περιοχή και ότι πλέον δεν θα επιτραπεί η επιστροφή τους στον Περσικό Κόλπο, στη Θάλασσα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ. «Ο μόνος δρόμος είναι οι Αμερικανοί να φύγουν από την περιοχή. Έχουν ουσιαστικά εκδιωχθεί και δεν τους επιτρέπεται πλέον να εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο, στη Θάλασσα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε. Το δε Ιράν επικήρυξε Αμερικανούς στρατιώτες, αν και οι ΗΠΑ δεν πραγματοποιούν χερσαίες επιχειρήσεις στο Ιράν.

Η Τεχεράνη ετοιμάζεται να αλλάξει στάση από στρατιωτική σκοπιά, να περάσει σε «πλήρη επίθεση», καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες μεσολαβητών με σκοπό να κλειστεί συμφωνία για το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, δήλωσε χθες Δευτέρα Ιρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς, ενώ την ίδια ώρα η Ουάσιγκτον φάνηκε να αποκλείει παράταση της συμφωνίας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός.

Συμφωνία ζητά το Κατάρ

Το Κατάρ, ένας από τους μεσολαβητές στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, δήλωσε σήμερα ότι μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ θα «διευκολύνει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων που αποσκοπούν στον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Να σημειωθεί πως το τελευταίο διάστημα, οι σχέσεις του εμιράτου με την Τεχεράνη έχουν επδεινωθεί.

Τα Στενά του Ορμούζ εκτείνονται μεταξύ των ακτών του Ιράν και του Ομάν. Οι δύο αυτές χώρες συζητούν εδώ και εβδομάδες τη μελλοντική διαχείριση αυτού του στρατηγικού περάσματος, στην καρδιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι οι γεωγραφικές συντεταγμένες της προτεινόμενης διαδρομής που συμφωνήθηκαν από τις δύο χώρες «έχουν εγκριθεί».

«Περιμένουμε επίσης μια συμφωνία μεταξύ του σουλτανάτου του Ομάν και του Ιράν σχετικά με τα Στενά, που θα μας επιτρέψει να επιστρέψουμε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ Μαζέντ Αλ Ανσάρι σε συνέντευξη Τύπου. «Η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα μας επιτρέψει να επαναλάβουμε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν πολύ πιο εύκολα», πρόσθεσε.

Χθες, Ιρανοί διπλωμάτες τόνισαν ότι οι συνομιλίες με το Μουσκάτ «συνεχίζονται με σοβαρότητα». Ο Τραμπ απείλησε χθες να βομβαρδίσει το Ομάν αν το σουλτανάτο εμποδίσει μια συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ!

Στην αντεπίθεση το Ιράν

Η παράλυση των διπλωματικών προσπαθειών απειλεί να παρατείνει τον πόλεμο στην περιοχή, που ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου. Οι Ένοπλες Δυνάμεις και σύμμαχοι του Ιράν ετοιμάζονται να «κλιμακώσουν» τη δράση τους «στο στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή» καθώς η Τεχεράνη οδεύει να λάβει «αποφάσεις» και να «περάσει στη δράση», μετέδωσε το πρακτορείο επικαλούμενο τον αξιωματούχο, που δεν κατονόμασε.

Η ίδια πηγή ανήγγειλε μελλοντική «επίκαιρη και ακριβή» ιρανική στρατιωτική επιχείρηση για να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο αν οι διπλωματικές διεργασίες δεν φέρουν αποτέλεσμα. Στα μέσα Ιουνίου, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών –παρερχόταν χθες Δευτέρα–, ανανεώσιμη, για την σύναψη οριστικής συμφωνίας ειρήνης.

Αλλά η συμφωνία, που κήρυσσε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο, εξαιτίας της διένεξης για τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας από την οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διατίθεται στις αγορές παγκοσμίως. Ερωτηθείς από δημοσιογράφους αν η κυβέρνησή του επιδιώκει παράταση της προθεσμίας που προέβλεπε η συμφωνία του Ιουνίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ έδωσε αρνητική απάντηση.

Επαφές Τραμπ με τους Φρουρούς

Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου έκαναν λόγο για ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ο ρόλος των οποίων ενισχύθηκε μετά το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης. Κατά ρεπορτάζ του Axios, στα μέσα Μαΐου στάλθηκε μέσω Ιρακινού κούρδου αξιωματούχου, που αποτέλεσε ενδιάμεσο, αμερικανικό μήνυμα στον επικεφαλής των Φρουρών, τον στρατηγό Αχμάντ Βαχιντί.

Η αμερικανική πλευρά ήθελε να ξέρει αν Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε αντιπροσώπευαν και τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο στρατηγός φέρεται να είχε απαντήσει θετικά. Ο γαμπρός και απεσταλμένος του αμερικανού προέδρου Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, αναφέρθηκε χθες από το Ισραήλ στο Fox News σε «συνεχιζόμενες» επαφές της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, αποφεύγοντας να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Παράλληλα ωστόσο ο Τραμπ απείλησε (ξανά) να «βομβαρδίσει» το Ομάν, ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ, αν παρεμβληθεί και εμποδίσει αμερικανική συμφωνία με το Ιράν — το σουλτανάτο διαπραγματεύεται τους τελευταίους μήνες με την Ισλαμική Δημοκρατία διμερή συμφωνία που αφορά τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ και οι δυο πλευρές λένε πως ουσιαστικά η διαδικασία ολοκληρώθηκε. «Αν μπει στον δρόμο μας το Ομάν, θα το βομβαρδίσουμε ανηλεώς», απείλησε ο πρόεδρος Τραμπ μέσω Fox News.

Το τελεσίγραφο Κούσνερ στην Χαμάς

Στο άλλο μεσανατολικό μέτωπο, ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσε χθες Δευτέρα ότι ελπίζει πως ο αφοπλισμός της Χαμάς θα αρχίσει εντός «30 ημερών», κάνοντας λόγο για πιθανή πρόοδο. Όπως υποστήριξε, ο αφοπλισμός πρόκειται να γίνει υπό την επίβλεψη Αμερικανού στρατηγού. Οι δηλώσεις πραγματοποιήθηκαν μετά τη συνάντησή του με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τη Δευτέρα.

«Θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε πρόοδο μέσα σε μόλις 30 ημέρες με την έναρξη, ελπίζουμε, της απόσυρσης μέρους των όπλων και, ελπίζουμε επίσης, την καταστροφή ορισμένων υπόγειων σηράγγων τις επόμενες 60 ως 90 ημέρες», δήλωσε από το Τελ Αβίβ στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.

«Θα μπορούσε να υπάρξει λοιπόν πρόοδος αρκετά γρήγορα, αλλά αυτό απαιτεί τη συνεργασία και των δύο πλευρών, και ελπίζουμε πως θα ξεπεράσουμε αυτή τη δοκιμασία», πρόσθεσε ο γαμπρός του Τραμπ. Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ συμφώνησαν χθες να αναθέσουν σε Αμερικανό στρατηγό να επιβλέψει τον αφοπλισμό της Χαμάς.

«Είχαμε πολύ, πολύ καλή συνάντηση σήμερα. Περάσαμε σχεδόν τέσσερις ώρες μαζί του και η ομάδα του εξέτασε όλες τις λεπτομέρειες (…) και διαλύθηκαν ορισμένες παρεξηγήσεις», υποστήριξε ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος μια ημέρα νωρίτερα συναντήθηκε με κορυφαία στελέχη της Χαμάς.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα ανακοίνωσε στα τέλη Ιουλίου πως δέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη, την έναρξη της «δεύτερης φάσης» του σχεδίου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που προβλέπει τον αφοπλισμό του και σε αντάλλαγμα τη σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, που κατέχουν πάνω από το 60% της Λωρίδας της Γάζας. Υπενθυμίζεται ότι ο Νετανιάχου είχε απορρίψει το σχέδιο των ΗΠΑ.

Προχθές Κυριακή ο Κούσνερ συναντήθηκε με μέλη της ηγεσίας της Χαμάς και απαίτησε, σύμφωνα με πηγές ενήμερες σχετικά, τον αφοπλισμό του κινήματος και «επαληθεύσιμα» μέτρα. «Μας είπαν όλα τα σωστά πράγματα, αλλά, προφανώς, είναι πάρα πολύ δύσκολο να τους εμπιστευτούμε», είπε ο αμερικανός απεσταλμένος στο Fox News ερωτηθείς για τη συνάντησή του με την ηγεσία της Χαμάς.

Η συμφωνία με τον Νετανιάχου 

Οι Νετανιάχου και Κούσνερ «συμφώνησαν ότι δεν θα γίνει καμιά αναδίπλωση και καμιά ανοικοδόμηση στη Λωρίδα της Γάζας όσο δεν έχει αφοπλιστεί η Χαμάς στο σύνολό της», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ανώτερος ισραηλινός αξιωματούχος. «Συμφώνησαν επίσης ότι το πρώτο βήμα προς την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας θα είναι να ζητηθεί από τη Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της ώστε να αχρηστευτούν υπό την επιτήρηση Αμερικανού στρατηγού», πρόσθεσε ο ισραηλινός αξιωματούχος.

Ο Κούσνερ συνοδευόταν από μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως τον πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας Τόνι Μπλερ. Σύμφωνα με στέλεχος του οργάνου αυτό, που δεν επιβεβαίωσε την εμπλοκή αμερικανού στρατηγού, «κάθε όπλο που συλλέγεται θα αχρηστεύεται εντελώς».

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ονομάσει τον Αμερικανό στρατηγό Τζάσπερ Τζέφερς επικεφαλής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ΔΔΣ) που με βάση το σχέδιο του προέδρου, το οποίο έχει εγκριθεί από τον ΟΗΕ, θα αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας. Όπως παρουσιάστηκε δημόσια από το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ τον Ιούλιο, ο οδικός χάρτης προέβλεπε πως ο αφοπλισμός της Χαμάς θα συνοδευόταν από σταδιακή απόσυρση των μονάδων του ισραηλινού στρατού από τους τομείς που κατέχουν κι ότι η διαδικασία θα επιβλεπόταν από τη λεγόμενη Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας (ΕΕΔΓ), σχήμα Παλαιστινίων τεχνοκρατών που υποτίθεται πως θα αναλάβει να διαχειρίζεται, για μεταβατική περίοδο, τις καθημερινές υποθέσεις στην περιοχή.

Απορρίπτοντας το κείμενο, ο Νετανιάχου απαίτησε «αληθινό» αφοπλισμό της Χαμάς. Το κίνημα, στην εξουσία από το 2007, ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι διαλύει την κυβέρνησή του και είναι έτοιμο να μεταβιβάσει τις ευθύνες της στην ΕΕΔΓ. Ο Τζάρεντ Κούσνερ επέμεινε προχθές Κυριακή στο ότι η Χαμάς δεν μπορεί να διαδραματίσει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, κατά πηγές ενήμερες για όσα διαμείφθηκαν.

Αντιβαίνουν στην Συνθήκη της Λωζάννης που επιτρέπει στη Τουρκία χωρικά ύδατα τριών μιλίων από των ακτών της στο Αιγαίον, την Συνθήκη ειρήνης των Παρισίων του 1947, που αναγνώρισε την ελληνική κυριαρχία στο Πολύνησο του Καστελλορίζου και τις συνθήκες Σεβρών, Νεϊγύ και Λονδίνου που κατακυρώνουν τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα, όπου αυτές εξακολουθούν να ισχύουν.

Ουσιαστικά πρόκειται για τη πρώτη απόπειρα της Τουρκίας μετά το 1923, που κατέλαβε την ανατολική Θράκη, το Καραγάτς, την Ίμβρο και την Τένεδο, να επεκταθεί σε ευρωπαϊκό χώρο, αφού προηγουμένως εθνο-καθάρισε τους τοπικούς πληθυσμούς από τους αυτόχθονας Χριστιανούς. Η εθνοκάθαρση και στην Κύπρο μετά το 1974 είναι διεθνές έγκλημα.

Θα περάσει το νέο τουρκικό πραξικόπημα απαρατήρητο από την διεθνή κοινότητα και άνευ σοβαροτάτων συνεπειών από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Ίδωμεν… Αλλ’ η νέα εισβολή των Τούρκων είναι κατ’ εξοχήν ελληνική υπόθεση. Διότι με την παραπλανητική συμφωνία των Αθηνών προ τριετίας για «ήρεμα νερά στο Αιγαίον», η ελληνική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, απετράπη ν’ ασκήσει τα δικαιώματά της Ελλάδος που πηγάζουν απ’ το διεθνές δίκαιον, με το casus belli και τα προκύπτοντα δίκαια απ’ το Δίκαιο των Θαλασσών του 1982.

Πρώτα έκαμε συμφωνία υπό απειλή που είναι καταχρηστική κι έπειτα δεν ανακήρυξε τα χωρικά ύδατα των 12 μιλίων που επιτρέπει το ισχύον Δίκαιο των Θαλασσών. Βαρύτατες είναι οι ευθύνες όλης της κυβερνήσεως κι όχι μόνο του αρμοδίου υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη.

Θαλάσσια πάρκα: Τί να κάνει η Ελλάδα

Τι δέον τώρα γενέσθαι: Πρώτον άμεση σύγκληση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των 27 πρωθυπουργών της ΕΕ όπου να καταγγελθεί το νέο τουρκικό πραξικόπημα. Δεύτερον, αίτημα βαρυτάτων κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας από την Κομισιόν, αν δεν αποσύρει άμεσα τα αντιευρωπαϊκά διατάγματα. Τρίτον, προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας, για την διατάραξη της ειρήνης, την παρακώλυση της ελευθερίας των θαλασσών και την αποτροπή της τοπικής αλιείας.

Επιβάλλεται επίσης η λήψη αντιμέτρων όπως η κατάργηση των περιττών τουρκικών προξενείων (Κομοτηνής, Ρόδου και Πειραιώς) , η ματαίωση της εβδομαδιαίας βίζας των Τούρκων σε 13 ελληνικά νησιά (λόγω Σένγκεν) κι η επιβολή ταρίφας στα εισαγόμενα προϊόντα από την Τουρκία, όπως θα έκανε ο Τραμπ.

Η τελευταία προβοκάτσια του Ερντογάν διαψεύδει τον μη επιθετικό χαρακτήρα της συνθήκης της Μέκκας και επιβάλλει την εγρήγορση των Ελληνικών ενόπλων δυνάμεων με κατάρριψη των αγνώστων ΜΕΟ πάνω από το Αιγαίο.

Αναφέρει ότι η Κασιμάτη εδώ και αρκετούς μήνες έχει επιλέξει να απέχει από τις κομματικές δραστηριότητες και τη συλλογική λειτουργία της ΚΟ. Όπως σημειώνει, δεν συμμετείχε στην εκλογή προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, δεν ανέλαβε τομέα κοινοβουλευτικής ευθύνης και εδώ και μήνες δεν καταθέτει καν ερωτήσεις στην Βουλή.

Η Κασιμάτη, στον αντίποδα των παραιτήσεων, των ανεξαρτητοποίησεων και των προσχωρήσεων στο ΠΑΣΟΚ (Ράνια Θρασκιά, Πέτρος Παππάς και ο ευρωβουλευτής Νικόλαος Φαραντούρης) επέλεξε ένα είδος “λευκής απεργίας”, το οποίο αποφάσισε να τερματίσει η Δούρου με την διαγραφή της. O ΣΥΡΙΖΑ πλέον βρίσκεται στην πέμπτη θέση στο Κοινοβούλιο, κάτω από την Ελληνική Λύση του Βελόπουλου που έχει 11 βουλευτές, ενώ οι ανεξάρτητοι βουλευτές φτάνουν τους 53, σπάζοντας κάθε κοινοβουλευτικό ρεκόρ.

Όπως υποστηρίζει η πρόεδρος της ΚΟ του κόμματος, πρόκειται για «πολιτική και θεσμική απόφαση» που αποσαφηνίζει μια εκκρεμότητα η οποία, κατά την ίδια, παρέμενε για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρέαζε τη λειτουργία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Πάντως, όλο αυτό το διάστημα μαίνονται τα δημοσιεύματα ότι η κ. Κασιμάτη ήταν κοντά στο να επιστρέψει στο ΠΑΣΟΚ, το κόμμα από το οποίο προέρχεται.

Η περίπτωση Κασιμάτη 

Η Κασιμάτη είχε στηρίξει τον Γιώργο Παπανδρέου στις εσωκομματικές εκλογές του 2007 και εκλέχθηκε δύο φορές στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Αποχώρησε από το κόμμα το 2010, εκφράζοντας τη διαφωνία της με την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου, που σήμανε την “θανατική καταδίκη” για το άλλοτε κραταιό κόμμα της Μεταπολίτευσης (κατά πολλούς μαζί με την συγκυβέρνηση με τη ΝΔ που ακολούθησε).

Η Κασιμάτη άνηκε στο πρώτο κύμα των αποχωρήσαντων από το ΠΑΣΟΚ λόγω του πρώτου μνημονίου και μετατράπηκε σε σφοδρό πολέμιο του Γιώργου Παπανδρέου, με τωρινά στελέχη του ΠΑΣΟΚ να θεωρούν “casus belli” ενδεχόμενη επιστροφή της, υποστηρίζοντας ότι “ήθελε να τον κλείσει στην φυλακή”. Πάντως, η παρουσία της σε εκδηλώσεις πλάι σε στελέχη του ΠΑΣΟΚ (όπως οι Χριστοδουλάκης, Αντωνίου, Σγουρός), καθώς και οι θερμοί χαιρετισμοί με τον Νίκο Ανδρουλάκη, φουντώνουν τη συζήτηση για τον επαναπατρισμό της.

Δύσκολη θεωρείται και η επανένταξη στο ΠΑΣΟΚ της Θεοδώρας Τζάκρη, επίσης υποστηρίκτρια του Γιώργου Παπανδρέου, η οποία αποχώρησε από τους Δημοκράτες του Στέφανου Κασσελάκη, το κόμμα που ίδρυσε ο καθαιρεθείς πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Η Τζάκρη είχε στηρίξει τα δύο πρώτα μνημόνια και διαγράφηκε τον Νοέμβριο του 2013, επί ηγεσίας Ευάγγελου Βενιζέλου.

Η Κασιμάτη είχε “μπει στο μάτι” της Κουμουνδούρου, ήδη επί ηγεσίας Φάμελλου, επειδή υπερψήφισε τις αμυντικές δαπάνες, στον αντίποδα της γραμμής του κόμματος, ενώ είχε παρευρεθεί στην τελετή για την παραλαβή της φρεγάτας Κίμων. Η ίδια εμφανίζεται να δίνει έμφαση σε εθνικά θέματα, με ένα ισχυρό πατριωτικό προφίλ, στον αντίποδα του διεθνισμού αρκετών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε στηρίξει με θέρμη τον Κασσελάκη, αν και δεν τον ακολούθησε στο νέο του εγχείρημα όπως έκανε η Τζάκρη – που έγινε μάλιστα “δεξί του χέρι” – και άλλοι (μέχρι που τον εγκατέλειψαν και αυτόν).

Κάλεσμα στους ανεξάρτητους

Πάντως, η Δούρου αποκάλυψε ότι είναι σε εξέλιξη επαφές με ανεξάρτητους βουλευτές στη βάση πολιτικών και προγραμματικών συγκλίσεων – πιθανώς αναφέρεται και σε αυτούς που ανεξαρτητοποιήθηκαν από την Νέα Αριστερά, το κόμμα που προέκυψε από την διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ επί προεδρίας Κασσελάκη και απέτυχε να κερδίσει έδρα στην Ευρωβουλή.

Η Δούρου απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στους ανεξάρτητους βουλευτές και βουλεύτριες που εξελέγησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και εξακολουθούν να στηρίζουν τις αρχές και τις πολιτικές του κόμματος, να «επιστρέψουν στο πολιτικό τους σπίτι», την στιγμή που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά τον ΣΥΡΙΖΑ εκτός Βουλής και το κόμμα ΕΛΑΣ του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, στην θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ήταν η ίδρυση της ΕΛΑΣ που επιτάχυνε τις διαλυτικές τάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και το μπαράζ των παραιτήσεων, αν και ο Τσίπρας έχει διαμηνύσει πως δεν θα δεχτεί εν ενεργεία βουλευτές στο κόμμα του – ζητώντας ουσιαστικά οι όποιοι εισερχόμενοι από την Κουμουνδούρου να μην έχουν την παραμικρή σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, ήλπιζε σε μία συνεργασία επί ίσοις όροις με την ΕΛΑΣ και όταν φάνηκε ότι αυτό δεν θα συνέβαινε, οδηγήθηκε στην παραίτηση, με αποτέλεσμα ο ΣΥΡΙΖΑ να περάσει στην τριανδρία Ρένας Δούρου-Παύλου Πολάκη και Νίκου Παππά. Ο ίδιος δε ο Φάμελλος ακολούθησε τον δρόμο της ανεξαρτητοποίησης.

Η περίπτωση Γεροβασίλη 

Σε ό,τι αφορά την Όλγα Γεροβασίλη, η Δούρου σημειώνει ότι δεν αποτελεί πλέον μέλος της ΚΟ, καθώς η ίδια έχει γνωστοποιήσει από τις 17 Ιουλίου την αποχώρησή της από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η Γεροβασίλη είχε δηλώσει ότι η επιστολή αποχώρησής της από την Κοινοβουλευτική Ομάδα θα υποβληθεί με την επανέναρξη των εργασιών της Βουλής στις 24 Αυγούστου, επικαλούμενη ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του προεδρείου, στο οποίο κατέχει τη θέση της αντιπροέδρου.

«Αναμένουμε μέχρι τις 24 Αυγούστου να αποστείλει την επιστολή παραίτησης και να ολοκληρωθεί η θεσμική διαδικασία με παράδοση της έδρας», αναφέρει χαρακτηριστικά η Δούρου. Η Γεροβασίλη είναι άτομο στενά συνδεδεμένο με τον Τσίπρα, για το εγχείρημα του οποίου έχει εκφραστεί θετικά. Όπως προαναφέραμε, ο Τσίπρας έχει διαμηνύσει πως δεν θα δεχτεί κανέναν εν ενεργεία βουλευτή και πως η προϋπόθεση για ένταξη στον ΕΛΑΣ είναι η παραίτηση από το αξίωμα – όπως εξάλλου έπραξε και ο ίδιος.

Το 1974 ανακηρύχθηκε διδάκτορας Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Παρισιού. Από το 1961 έως το 1968 άσκησε τη δικηγορία στην Αθήνα. Απασχολήθηκε ως ερευνητής στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών (1963-1967) και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS, 1968). Κατά τα έτη 1968-1985 υπήρξε τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού και από το 1985 και έκτοτε ήταν τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα από το 1981 έως το 1989 άσκησε καθήκοντα επιστημονικού διευθυντή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ).

Το 1993 ορίστηκε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΚΚΕ, θέση που διατήρησε έως το 1996. Είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων, μέλος του Ανωτάτου Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας, επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Παρισιού, Πρίνστον, Nέας Υόρκης, της Πόλεως του Μεξικού, καθώς και στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Κορυφής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Κοινωνική Ανάπτυξη (1994-1996) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού.

Ακόμη ήταν πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και μέλος του ερευνητικού συμβουλίου του Ολυμπιακού Μουσείου της Λωζάνης στην Ελβετία. Από το 2000 έως το 2014 ήταν τακτικό μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής. Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε συμμετάσχει με ομιλίες και παρεμβάσεις σε συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας. Είχε διατελέσει πρόεδρος ιδρυμάτων, επιτροπών, εταιρειών και μουσείων και είχε τιμηθεί με αριστεία για τη συμβολή του στις επιστήμες και τις τέχνες.

Κυριότερα έργα του ήταν: The Greek Tragedy, Harmondsworth Penguin (1969-Η Ελληνική Τραγωδία-Από την Απελευθέρωση στους συνταγματάρχες), Είδωλα πολιτισμού: Ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα στη σύγχρονη πολιτεία. Αθήνα, Θεμέλιο (1982), Πόλεμος και ειρήνη μετά το τέλος της ιστορίας, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη (2006), Age of Anxiety, London, Eris (2018). Το πιο πρόσφατο έργο του ήταν το The Greek Revolution. A critical dictionary. Edited by Paschalis M. Kitromilidis and Constantinos Tsoukalas, Cambridge, MA: Harvard University Press (2021).

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε εκφωνήσει τον επικήδειο του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Θυμίζουμε ότι πρόσφατα η χώρα θρήνησε την απώλεια του στοχαστή και φιλοσόφου Στέλιου Ράμφου. Για τον θάνατο του, πέραν των πολιτικών κομμάτων, συλλυπητήρια μηνύματα εξέδωσαν η υπουργός Πολιτισμού και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας

«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους και διανοούμενους της μεταπολεμικής Ελλάδας, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών. Η ακαδημαϊκή και πνευματική διαδρομή του υπήρξε σπουδαία και διεθνής. Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με μακρά παρουσία σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής και σημαντική συμβολή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, άφησε πίσω του ένα πλούσιο επιστημονικό και συγγραφικό έργο που επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε την ελληνική κοινωνία, το κράτος, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές ανισότητες και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής τους.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν περιορίστηκε ποτέ στα όρια της πανεπιστημιακής αίθουσας. Υπήρξε ενεργός δημόσιος διανοούμενος, με σταθερή παρουσία στις μεγάλες ιδεολογικές και πολιτικές συζητήσεις της εποχής του και βαθιά σχέση με τις αξίες και τους αγώνες της Αριστεράς. Το 2015 αποδέχθηκε να τεθεί επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ και εξελέγη βουλευτής σε μια ιστορική στιγμή για την ελληνική Αριστερά.

Αποχαιρετούμε έναν σπουδαίο δάσκαλο, έναν βαθιά πολιτικό διανοούμενο και έναν άνθρωπο που συνέδεσε τη γνώση με την κριτική σκέψη και τη δημόσια παρέμβαση. Η ελληνική Αριστερά και οι κοινωνικές επιστήμες είναι από σήμερα φτωχότερες. Στην οικογένεια, στους οικείους, στους μαθητές και στις μαθήτριές του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».

Συλλυπητήριο μήνυμα απηύθυνε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας. «Με βαθιά θλίψη αποχαιρετώ έναν από τους σημαντικότερους διανοητές του τόπου μας, έναν γλυκύτατο άνθρωπο, τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά. Στη Φωτεινή και τους οικείους του εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια», έγραψε.

ΠΑΣΟΚ και Βενιζέλος

Σε συλλυπητήρια δήλωση για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Κώστας Τσουκαλάς, αναφέρει: «Άνοιξε νέους δρόμους στην κατανόηση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού. Άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην κοινωνιολογία και στην ακαδημαϊκή ζωή του τόπου». Προσθέτει: «Τον αποχαιρετούμε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη για τη συνεισφορά του στην πνευματική αναβάθμιση της ελληνικής σκέψης. Συλλυπητήρια στους οικείους του».

Στην προσωπική σχέση που τον συνέδεε με τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, αλλά και στη μεγάλη συμβολή του στην κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας, αναφέρθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. «Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς κατάφερε να μείνει πάντα νέος αναζητώντας διαρκώς νέες ερμηνευτικές προτάσεις, ενώ αυτές που είχε αναδείξει πριν πενήντα και πλέον χρόνια ως εργαλεία για την κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας έχουν καταστεί εδώ και δεκαετίες κοινής αποδοχής», ανέφερε.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θυμήθηκε ακόμη τα χρόνια κατά τα οποία οι δυο τους μοιράζονταν το ίδιο γραφείο στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης: «Αποχαιρετώ με μεγάλη θλίψη και αγάπη τον συγκάτοικό μου στο ίδιο γραφείο στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης, τον χρήστη της ίδιας τηβέννου, αυτής του παιδικού του φίλου και δασκάλου μου Δημήτρη Τσάτσου.

Αποχαιρετώ το φωτεινό μυαλό του, τη χάρη του λόγου του, το μοναδικό του ύφος, τη συστολή που κατά βάθος τον χαρακτήριζε, την ευγένεια με την οποία χειριζόταν τις πολιτικές διαφωνίες, την ικανότητά του να αναθεωρεί». Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη σύζυγο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, Φωτεινή: «Η Φωτεινή που φώτισε τη ζωή του τώρα καλείται να διαφυλάξει μια μεγάλη παρακαταθήκη».

Από το μέχρι στιγμής άγνωστο βλήμα, προκλήθηκε έκρηξη και ξέσπασε φωτιά, η οποία κατέστρεψε ολοσχερώς το πλοίο. Να σημειωθεί ότι και στο πρόσφατο παρελθόν, οι Ουκρανοί έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις σε ελληνόκτητα πλοία. Βεβαίως πλήγματα σε τάνκερ που έχουν προσεγγίσει ουκρανικά λιμάνια, μεταξύ άλλων τουρκικών συμφερόντων, έχουν πραγματοποιήσει και οι Ρώσοι.

Στο «ANNA S» επέβαιναν 21 μέλη πληρώματος, 20 Φιλιππινέζοι ναυτικοί και ένας Ρουμάνος πλοίαρχος. Τα 21 μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν εγκαίρως το φορτηγό – πλοίο και περισυνελέγησαν σώοι από το εμπορικό-πλοίο «Elina B», το οποίο βρισκόταν στην περιοχή.

Πέντε ώρες μετά τη διάσωση, το “Elina B” δέχθηκε επίσης χτύπημα από βλήμα. Παρά την επίθεση, το εμπορικό πλοίο κατάφερε ένα διατηρήσει την πορεία του και συνέχισε να πλέει κατευθυνόμενο προς λιμάνι της Τουρκίας. Το περιστατικό ενισχύει την ανησυχία για την ναυσιπλοΐα στην Μαύρη Θάλασσα. Ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι ένα κενού φορτίου φορτηγό – πλοίο δέχθηκε επίθεση και αναδεικνύει τους τεράστιους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα πληρώματα στην ευρύτερη περιοχή του Νοβοροσίσκ.

Παρόμοιες επιθέσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε ελληνόκτητα τάνκερ (όπως τα Asia και Nissos Ios τον Ιούλιο) κοντά στο τερματικό της CPC στη Μαύρη Θάλασσα. Τα πλήγματα αυτά αποδίδονται σε επιχειρήσεις ουκρανικών drones κατά ρωσικών υποδομών και φορτίων, εγείροντας έντονες ανησυχίες στην ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα για την ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων που προσεγγίζουν ρωσικά λιμάνια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρώτο drone έκανε συνεχείς κύκλους επί χρονικό διάστημα, πριν χτυπήσει το «Elina B» σαν να το πολιορκούσε. Την ίδια στιγμή, παράγοντας της ναυτιλίας, εξέφρασε στο protothema.gr την έκδηλη ανησυχία στον κλάδο, καθώς τα drone δεν στόχευαν το φορτίο των πλοίων αλλά το accomodation, δηλαδή τον χώρο στον οποίο διαβιεί το πλήρωμα.

Η βρετανική υπηρεσία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO δήλωσε ότι έλαβε αναφορά σήμερα ότι ένα πλοίο, σύμφωνα με πηγές το ελληνόκτητο Minoan Dignity, χτυπήθηκε από άγνωστης προέλευσης βλήμα ενώ αυτό έπλεε εξερχόμενο των Στενών του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στο μηχανοστάσιο. Σύμφωνα με αναφορές, υπάρχει ένα θύμα στις τάξεις του πληρώματος.

Νεκρός μηχανικός ελληνόκτητου

Νεκρός είναι ο πρώτος μηχανικός του ελληνόκτητου φορτηγού πλοίου M/V MINOAN DIGNITY, με αριθμό IMO 9294484 έπειτα από πλήγμα που δέχθηκε χθες βράδυ το πλοίο στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, στο άλλο επικίνδυνο μέτωπο για την ελληνική ναυτιλία, όπου ελληνόκτητα πλοία έχουν δεχθεί μπαράζ επιθέσεων, μετά την κατάρρευση του Μνημονίου Κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν. Να σημειωθεί ότι και στο πρόσφατο παρελθόν, ελληνόκτητα πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα από τους συμμάχους του Ιράν στην Υεμένη, τους Χούθι, οι οποίοι τελευταία πλήττουν πλοία σαουδαραβικών συμφερόντων.

Το τραγικό περιστατικό σημειώθηκε ενώ το πλοίο βρισκόταν περίπου πέντε ναυτικά μίλια, ή εννέα χιλιόμετρα, ανοικτά των ακτών του Ομάν. Το panamax χωρητικότητας 76.801 dwt χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα κατά τον διάπλου του. Ο πλοίαρχος ενημέρωσε τον αρμόδιο υπεύθυνο ασφάλειας ότι βλήμα χτύπησε το μηχανοστάσιο του πλοίου, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο ο πρώτος μηχανικός και να προκληθούν σημαντικές ζημιές.

Δύο προσπάθειες απομάκρυνσης του πληρώματος με ελικόπτερο που – σύμφωνα με πληροφορίες – είναι όλοι αλλοδαποί, απέβησαν άκαρπες, ενώ αναμένεται η ακτοφυλακή του Ομάν να συνδράμει στη διάσωση. Η ένωση πλοιοκτητών bulk carriers Intercargo δήλωσε: «Ένας ναυτικός που χάνεται είναι ένας ναυτικός παραπάνω από όσους πρέπει να χάνονται». Πρόσθεσε: «Πίσω από κάθε πλοίο που εμπλέκεται σε μια σύγκρουση βρίσκονται ναυτικοί — άμαχοι που εκτελούν τα επαγγελματικά τους καθήκοντα, μακριά από τα σπίτια και τις οικογένειές τους, διατηρώντας το παγκόσμιο εμπόριο σε κίνηση».

Το νέο περιστατικό καταγράφεται σε μία περίοδο ιδιαίτερα αυξημένου κινδύνου για την εμπορική ναυτιλία στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για τις διεθνείς ενεργειακές και εμπορευματικές ροές. Οι επιθέσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε κάθετη πτώση και δραματική μείωση των διελεύσεων εμπορικών πλοίων και τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ, με τις ασφαλιστικές εταιρείες να αυξάνουν κατακόρυφα τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου.

»Γνωρίζω ότι η είδηση αυτή μπορεί να μην αποκτήσει μεγάλη δημοσιότητα ή να μην γίνεται πολύ εύκολα κατανοητή. Το περιεχόμενό της, ωστόσο, είναι ανεκτίμητο. Γιατί σημαίνει μεγαλύτερη δημοσιονομική ελευθερία για την Πολιτεία. Αλλά και λιγότερες επιβαρύνσεις για τους πολίτες -και κυρίως τους νέους μας. Γι’ αυτό και ο περιορισμός του χρέους υπήρξε μία από τις κεντρικές δεσμεύσεις που ανέλαβα και χαίρομαι που οι επίμονες προσπάθειες της κυβέρνησης και όλων των Ελλήνων την κάνουν, σήμερα, πραγματικότητα.

»Η χθεσινή εξέλιξη σηματοδοτεί την εκπλήρωση ενός βασικού στόχου και, μάλιστα, νωρίτερα από τον χρόνο που είχαμε θέσει. Έτσι, με ορίζοντα το 2031, το δημόσιο χρέος θα έχει μειωθεί κάτω από 110%, καθώς από το 2021 μέχρι σήμερα έχει συρρικνωθεί κατά το 1/3. Γεγονός που μεταφράζεται σε πολύ μεγαλύτερη εθνική αξιοπιστία. Σε ευνοϊκότερους όρους για τον δανεισμό κράτους και επιχειρήσεων. Και, τελικά, σε περισσότερη ευημερία για όλους. Πρόκειται, συνεπώς, για μία εθνική επιτυχία πέρα και πάνω από την καθημερινή κομματική μιζέρια και μεμψιμοιρία.

»Συνιστά μια από τις πιο ουσιαστικές κατακτήσεις των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Και είναι το αισιόδοξο μήνυμα που πλέον εκπέμπει μία δυναμική οικονομία, δίνοντας προοπτική και ελπίδα σε όλη την κοινωνία. Το είπαμε! Το κάνουμε! Και συνεχίζουμε!» καταλήγει ο πρωθυπουργός.

ΠΑΣΟΚ: Συνεννόηση για αποπληρωμή

Σε ανακοινωσή του το ΠΑΣΟΚ αναφέρει: «Το ΠΑΣΟΚ κατανοεί τις συναλλαγές πρόωρης αποπληρωμής χρέους. Έχει όμως εδώ και καιρό επισημάνει δύο καίρια σημεία: Πρώτον, ότι η εφαρμογή τέτοιων πολιτικών πρόωρων αποπληρωμών έχουν ένα όριο καθώς μπορούν να παρέχουν ωφέλειες για το ύψος του δημοσίου χρέους για συγκεκριμένο μελλοντικό ορίζοντα. Επιπλέον, όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, η απομείωση του χρέους σε σημαντικό βαθμό οφείλεται σε υπερπλεονάσματα και στην πολύ μεγάλη φορολογική επιβάρυνση μέσω του ΦΠΑ και του πληθωρισμού που έχει αφεθεί ανεξέλεγκτος από την κυβέρνηση και πλήττει χαμηλά και μεσαία εισοδήματα».

«Το ΠΑΣΟΚ καλεί την κυβέρνηση να οργανώσει σε κοινοβουλευτικό επίπεδο μια διεξοδική συζήτηση για την αξιολόγηση και την προοπτική των πολιτικών αποπληρωμής ελληνικού δημοσίου χρέους για τα επόμενο χρόνια.  Ένα είναι βέβαιο ότι τέτοιο ύψος πρωτογενών πλεονασμάτων θα καταλήξουν μεσοπρόθεσμα να λειτουργήσουν ανασταλτικά στην αναπτυξιακή δυναμική της χώρας και στην ευημερία των Ελλήνων φορολογουμένων»,καταλήγει η σημερινή ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ.

ΣΥΡΙΖΑ: Για ό,τι θέλουν, βρίσκουν λεφτά

Την ανακοίνωση της κυβέρνησης για την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ σχολιάζει ο γραμματέας της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Νίκος Παππάς, αμφισβητώντας τη «λογική» πίσω από την κίνηση αυτή.

«Είναι σαν να έχεις πάρει ένα στεγαστικό δάνειο με επιτόκιο 3,5% και ένα καταναλωτικό με 12%. Να βρίσκεις χρήματα και να λες: “Θα ξεπληρώσω νωρίτερα το στεγαστικό”. Και μετά να πανηγυρίζεις ότι γλίτωσες τους τόκους του 3,5%, ενώ συνεχίζεις να πληρώνεις του 12%», αναφέρει χαρακτηριστικά σε δήλωσή του, τονίζοντας πως «τα δάνεια του πρώτου μνημονίου είναι ρυθμισμένα, έχουν επιμηκυνθεί και έχουν χαμηλό μεσοσταθμικό επιτόκιο, περίπου 1,5%, ενώ την ίδια ώρα το επιτόκιο του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου βρίσκεται περίπου στο 3,9%».

Προσθέτει, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση: «Δηλαδή, κύριοι και κυρίες της κυβέρνησης, αποπληρώνετε πρόωρα χρέος του 1,5%, όταν το κόστος δανεισμού της χώρας είναι υπερδιπλάσιο. Γιατί; Ποια είναι η οικονομική λογική; Και ποιο είναι το κόστος ευκαιρίας για την κοινωνία;», διερωτάται ο Ν. Παππάς, σχολιάζοντας πως «και εδώ καταρρέει το μόνιμο ερώτημά σας απέναντι σε κάθε προοδευτική πρόταση: “Πού θα βρείτε τα λεφτά;”».

«Επιλέγετε να δώσετε περίπου 13 δισ. ευρώ στην πρόωρη αποπληρωμή φθηνού και ήδη ρυθμισμένου χρέους. Πρόκειται για ένα ποσό περίπου επτά φορές μεγαλύτερο από το πακέτο που συζητείται για τη φετινή ΔΕΘ. Άρα το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Το ερώτημα είναι πού επιλέγετε να τους κατευθύνετε», υπογραμμίζει ο Νίκος Παππάς και καταλήγει, υποστηρίζοντας πως «αυτή η πρόωρη αποπληρωμή δεν πρέπει να γίνει» και αντί γι’ αυτό η κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει «ένα μεγάλο πρόγραμμα κοινωνικής και προσιτής στέγης» ή και άλλες κοινωνικές δράσεις.

ΚΚΕ-Ελλ. Λύση

Tο Γραφείο Τύπου του ΚΚΕ αναφέρει τα εξής: «Η πρόωρη αποπληρωμή μέρους του κρατικού χρέους, που ο κ. Μητσοτάκης με θράσος εμφανίζει ως “επιτυχία”, προέρχεται από τη μεγάλη ακρίβεια, την άδικη φορολογία του λαού και τις προκλητικές φοροαπαλλαγές του κεφαλαίου, τους τσακισμένους μισθούς και συντάξεις, τις τραγικές ελλείψεις σε όλους τους κοινωνικούς τομείς.

»Αν, λοιπόν, ο κ. Μητσοτάκης αναζητά εύσημα για την αντιλαϊκή πολιτική του αυτά μπορεί να τα ζητήσει από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, οι οποίοι είναι σταθερά ωφελημένοι, και όχι απ’ τον λαό που ματώνει για να πληρωθεί ένα χρέος που δε δημιούργησε ο ίδιος και οι ανάγκες του, αλλά η διαχρονική στήριξη του μεγάλου κεφαλαίου», καταλήγει το σχόλιο του ΚΚΕ.

Την ανάρτηση του πρωθυπουργού σχολιάζει και ο Κυριάκος Βελόπουλος: «Μόνον ένας “ανοήμων” θα πανηγύριζε επειδή αποπληρώνει πρόωρα χρέη του 2035, την ώρα που δανείζεται με υψηλότερα επιτόκια για να προβεί στην αποπληρωμή» και προσθέτει όσον αφορά τις εξαγγελιες για μελλοντικές ελαφρύνσεις ότι «μόνον ο Κ. Μητσοτάκης, κοροϊδεύοντας τον ελληνικό λαό, θα μπορούσε το 2026 να ανακοινώνει μέτρα για το… 2030 τα οποία φυσικά δεν θα κληθεί να εφαρμόσει διότι ξέρει και ο ίδιος ότι μετά το 2027 δεν θα είναι πρωθυπουργός…»

Σήμερα γνωρίζουμε ότι το umami συνδέεται κυρίως με την παρουσία του γλουταμινικού οξέος και ορισμένων νουκλεοτιδίων, φυσικών ενώσεων που υπάρχουν σε πολλά τρόφιμα. Οι επιστημονικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι το umami αποτελεί ξεχωριστή γεύση, με ειδικούς υποδοχείς στη γλώσσα που την αναγνωρίζουν.

Γευστικά, το umami περιγράφεται ως μια βαθιά, “γεμάτη” και παρατεταμένη νοστιμιά που κάνει το φαγητό πιο απολαυστικό και χορταστικό.

Ποιες είναι οι φυσικές πηγές Umami;

Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλά από τα τρόφιμα που αποτελούν βασικά στοιχεία της μεσογειακής διατροφής είναι φυσικά πλούσια σε umami.

• Ντομάτα

Η ώριμη ντομάτα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φυσικές πηγές γλουταμινικού οξέος. Η περιεκτικότητα αυξάνεται ακόμη περισσότερο όταν η ντομάτα μαγειρεύεται ή αποξηραίνεται. Γι’ αυτό και μια σπιτική σάλτσα ντομάτας έχει τόσο πλούσια γεύση.

• Μανιτάρια

Τα μανιτάρια, ιδιαίτερα τα αποξηραμένα, περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις ουσιών που ενισχύουν το umami. Παράλληλα, προσφέρουν ελάχιστες θερμίδες και σημαντικά θρεπτικά συστατικά.

• Τυριά ωρίμανσης

Τυριά όπως η Parmigiano Reggiano, η γραβιέρα ή άλλα σκληρά τυριά περιέχουν αυξημένες ποσότητες ελεύθερου γλουταμινικού λόγω της διαδικασίας ωρίμανσης. Ακόμη και μικρή ποσότητα μπορεί να προσθέσει έντονη γεύση σε ένα πιάτο.

• Φύκια

Τα φύκια αποτελούν παραδοσιακή πηγή umami στην ασιατική κουζίνα. Το φύκι kombu, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες σε ζωμούς λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε γλουταμινικό οξύ.

Άλλες φυσικές πηγές

• Ψάρια και θαλασσινά
• Όσπρια
• Σόγια και προϊόντα ζύμωσης
• Ελιές
• Αρακάς
• Σπαράγγια
• Κρεμμύδι και σκόρδο μετά από αργό μαγείρεμα

Γιατί το umami ενδιαφέρει τη διατροφική επιστήμη;

Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές μελετούν το umami όχι μόνο για τη γεύση του αλλά και για την πιθανή συμβολή του στην υγιεινή διατροφή.

Η ενίσχυση της γεύσης μέσω τροφίμων πλούσιων σε umami μπορεί να επιτρέψει τη μείωση του προστιθέμενου αλατιού σε ορισμένες συνταγές χωρίς σημαντική απώλεια γευστικότητας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η υπερβολική πρόσληψη νατρίου παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα διατροφικά προβλήματα παγκοσμίως.

Παράλληλα, η πιο έντονη γευστική ικανοποίηση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αποδοχή λαχανικών, οσπρίων και άλλων θρεπτικών τροφίμων.

Πώς ενισχύουμε το umami

Η καλή είδηση είναι ότι δεν χρειάζονται περίπλοκα υλικά ή ειδικές τεχνικές.

• Ψήσιμο και καραμελοποίηση

Το ψήσιμο λαχανικών στον φούρνο αναδεικνύει τα φυσικά σάκχαρα και ενισχύει τη γεύση τους. Ψητές ντομάτες, μανιτάρια, πιπεριές ή κρεμμύδια αποκτούν πολύ πιο έντονο γευστικό προφίλ.

• Αργό μαγείρεμα

Οι σάλτσες ντομάτας, οι σούπες και τα λαδερά αποκτούν βαθύτερη γεύση όταν μαγειρεύονται σε χαμηλή θερμοκρασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

• Συνδυασμός πηγών umami

Η επιστήμη δείχνει ότι διαφορετικές ενώσεις umami μπορούν να λειτουργήσουν συνεργιστικά.

Για παράδειγμα:

Ντομάτα + μανιτάρια

Ντομάτα + τυρί ωρίμανσης

Όσπρια + μανιτάρια

Ψάρι + ντομάτα

Αυτοί οι συνδυασμοί δημιουργούν πιο πλούσια γεύση χωρίς την ανάγκη επιπλέον αλατιού.

• Ζύμωση

Τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση παρουσιάζουν συχνά αυξημένη περιεκτικότητα σε γευστικές ενώσεις umami. Γιαούρτι, κεφίρ και ορισμένα παραδοσιακά προϊόντα ζύμωσης μπορούν να προσθέσουν πολυπλοκότητα στις συνταγές.

Το umami μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για όσους επιδιώκουν πιο θρεπτικές διατροφικές επιλογές χωρίς συμβιβασμούς στη γεύση

Μερικά πρακτικά παραδείγματα:

• Προσθέστε ψητά μανιτάρια σε σαλάτες αντί για λιπαρές σάλτσες
• Χρησιμοποιήστε σάλτσα ντομάτας μαγειρεμένη αργά ως βάση για λαχανικά και όσπρια.
• Πασπαλίστε μικρή ποσότητα ώριμου τυριού σε ζυμαρικά ολικής άλεσης ή λαχανικά.
• Ενισχύστε τις σούπες λαχανικών με μανιτάρια ή αποξηραμένη ντομάτα.
• Συνδυάστε όσπρια και λαχανικά πλούσια σε umami για πιο χορταστικά γεύματα.

Τι χρειάζεται να κρατήσεις;

Το umami δεν είναι μια νέα διατροφική τάση αλλά μια θεμελιώδης ανθρώπινη γεύση, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί δημιουργικά στην καθημερινή κουζίνα. Μέσα από φυσικές πηγές όπως η ντομάτα, τα μανιτάρια, τα τυριά ωρίμανσης και ορισμένα προϊόντα ζύμωσης, μπορούμε να δημιουργήσουμε πιάτα πιο απολαυστικά και γευστικά χωρίς υπερβολική χρήση αλατιού, ζάχαρης ή λίπους.

Ίσως τελικά το μυστικό της υγιεινής διατροφής να μην είναι μόνο τι αφαιρούμε από το πιάτο μας, αλλά και πώς αναδεικνύουμε τη φυσική νοστιμιά των τροφίμων που ήδη έχουμε στη διάθεσή μας.

Η Ναταλία Τσιώλα είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition

Ο 53χρονος Έλληνας πιλότος, Γιώργος Ράικος, υπενθυμίζεται ότι ήταν πρώην αξιωματικός της Αεροπορίας Στρατού, εξαιρετικά έμπειρος, με χιλιάδες ώρες πτήσης σε στρατιωτικά ελικόπτερα (τύπου Chinook), και τον τελευταίο χρόνο πετούσε ιδιωτικά ελικόπτερα για να ενισχύσει το εισόδημά του. Το ζευγάρι, Alexander Cromie και Marie Ebert, ηλικιας 31 και 30 ετών αντίστοιχα, είχε έρθει στην Ελλάδα από το Λονδίνο και επιβιβάστηκε στο μοιραίο ελικόπτερο στο Μαρκόπουλο. Ο άνδρας εργαζόταν στον παγκόσμιο επενδυτικό κολοσσό Blackstone και ήταν αντιπρόεδρος στο τμήμα Private Wealth Solutions της Blackstone στο Λονδίνο (διαχείριση εναλλακτικών επενδύσεων και περιουσιακών στοιχείων).

Όσον αφορά στον έμπειρο πιλότο, αποφοίτησε από τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών και εντάχθηκε στις Ένοπλες Δυνάμεις, φτάνοντας το 2011 στον βαθμό του Ανθυπολοχαγού. Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, είχε μεγάλο αριθμό ωρών πτήσης ως χειριστής στα βαρέα στρατιωτικά ελικόπτερα CH-47 Chinook. Η συγκεκριμένη πτητική εμπειρία του προσέδωσε τεχνικές δεξιότητες ανώτερες από τον μέσο πιλότο.

Το νιόπαντρο ζευγάρι εντοπίστηκε στο εσωτερικό του ελικοπτέρου, σε κατάσταση που δεν αναγνωρίζονταν, ενώ ο πιλότος λίγα μέτρα εκτός. Σύμφωνα με πληροφορίες από την Πυροσβεστική, ίσως να προσπάθησε να πηδήξει λίγο πριν τη συντριβή ή να είχε ακόμα τις αισθήσεις του και να προσπάθησε να απομακρυνθεί μετά τη φωτιά.

Το πιθανότερο αίτιο

Βρετανικά μέσα τείνουν να αποκλείσουν το ανθρώπινο λάθος και όχι μόνον εξαιτίας της εμπειρίας του πιλότου. Αναφέρουν ως πιθανότερο αίτιο την μηχανική βλάβη. Με αυτό συμφωνεί και ο ο αεροναυπηγός Φαίδων Καραϊωσηφίδης που μιλώντας στο MEGA είπε ότι όπως φαίνεται στο βιντεοληπτικό υλικό, το ελικόπτερο κάνει κύκλους γύρω από τον άξονά του, εμφανώς εκτός ελέγχου λίγο πριν πέσει στο έδαφος και κάτοικοι που βρίσκονταν κοντά στο ελικοδρόμιο, ανέφεραν ότι άκουσαν έναν ασυνήθιστο θόρυβο από το ελικόπτερο πριν την πτώση.

Το σενάριο της ριπής ανέμου που να αφαίρεσε στιγμιαία τον έλεγχο από τον πιλότο δεν αποκλείεται, αλλά ούτε και πριμοδοτείται, γιατί ναι μεν η Σίφνος όπως και πολλά νησιά έχουν ενίοτε ισχυρές ριπές, αλλά την ώρα του δυστυχήματος ο καιρός ήταν πολύ καλός και επικρατούσε σχεδόν άπνοια στην περιοχή.

Ο αεροναυπηγός επισήμανε ότι το κυρίαρχο σενάριο για την πτώση του ελικοπτέρου αφορά μια ραγδαία εξελισσόμενη μηχανική βλάβη που οδήγησε σε απώλεια ελέγχου. Ειδικότερα εικάζεται την πιθανότητα καταστροφικής αστοχίας στο στροφείο, γεγονός που καθιστά το ελικόπτερο μη κυβερνήσιμο και στερεί από τον πιλότο τη δυνατότητα ελέγχου, ακυρώνοντας κάθε προσπάθειά του για αναγκαστική προσγείωση.

«Τα στοιχεία βέβαια δείχνουν ένα κυρίαρχο σενάριο. Όλα παραμένουν ανοιχτά, αλλά το κυρίαρχο σενάριο φαίνεται ότι είναι η απώλεια ελέγχου. Το από πού προέρχεται αυτή η απώλεια ελέγχου είναι δύσκολο αυτή τη στιγμή να εκτιμηθεί. Θα συμφωνήσω ότι ένα από τα σενάρια είναι η καταστροφική αστοχία ή η ραγδαία εξελισσόμενη βλάβη, η οποία αφαίρεσε από τον πιλότο τη δυνατότητα ελέγχου» είπε ο κ. Καραϊωσηφίδης.

«Το ελικόπτερο μπορεί και πετάει επειδή υπάρχει ένα στροφείο από πάνω με πτέρυγες και ρόλος αντίστοιχος με τις πτέρυγες του αεροπλάνου. Η περιστροφή του δημιουργεί άνωση, κρατάει το ελικόπτερο στον αέρα και η αντιστάθμιση του στροφείου, γίνεται από ένα μικρότερο στροφείο στο πίσω μέρος, το οποίο επιτρέπει επίσης στον πιλότο την κατευθυντική οδήγηση. Αν κάτι πάει στραβά σε ένα από τα δύο, το ελικόπτερο γυρίζει γύρω από τον άξονά του (σ.σ.κάτι που πρόσεξαν αυτόπτες, ότι δηλαδή το ελικόπτερο περιστρεφόταν άσκοπα προτού καταπέσει). Το ελικόπτερο στροβιλίζεται γύρω από τον άξονά του, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και ένας αυτόπτης μάρτυρας, αλλά και είναι ορατό στο βίντεο, εμφανίζεται το ελικόπτερο να έχει κάποιο πρόβλημα» είπε ο ειδικός.

Αρμόδια αρχή για τη διερεύνηση του δυστυχήματος είναι ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), ο οποίος αναμένεται να αναλάβει τις έρευνες.

Οι έρευνες

Σε πλήρη εξέλιξη είναι οι έρευνες των αρχών, προκειμένου να διαλευκανθούν τα αίτια της πτώσης του ελικοπτέρου Bell 206 στη Σίφνο, που παρέσυρε στο θάνατο τρεις ανθρώπους. Η προανάκριση για το τραγικό αεροπορικό δυστύχημα ανατέθηκε στην αστυνομία και για τον λόγο αυτό μεταβαίνουν στο νησί δύο έμπειροι αξιωματικοί της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος από την Αθήνα, καθώς και κλιμάκιο από την Διεύθυνση Αστυνομίας Κυκλάδων.

Τη συλλογή των στοιχείων κάνει ο Αστυνομικός Σταθμός Σίφνου, υπό την εποπτεία του Αστυνομικού Τμήματος Μήλου, όπου υπάγεται διοικητικά, για αυτό έχει ήδη μεταβεί εκεί ο διοικητής του Τμήματος, ενώ αναμένονται και ενισχύσεις από τη Νάξο για τη φύλαξη του σημείου συντριβής του ελικοπτέρου.

Στο πλαίσιο της έρευνας ορίζονται από την ΕΛ.ΑΣ πραγματογνώμονες, ενώ έχει διαταχθεί ιατροδικαστική εξέταση, προκειμένου αρχικά να γίνει έλεγχος DNA,για την ταυτοποίηση και επίσημα των θυμάτων και στη συνέχεια να γίνουν οι απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις για τα αίτια θανάτου. Παράλληλα θα συγκεντρωθεί όλο το υλικό που ενδεχομένως υπάρχει και θα ληφθούν καταθέσεις.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, δύο είναι τα πιθανά αίτια της πτώσης του ελικοπτέρου, που εξετάζονται από τις αρχές: Ή να υπήρξε κάποιο πρόβλημα στην πίσω άτρακτο του ελικοπτέρου, ή να συνέβη κάτι ξαφνικό στον πιλότο.

Για τον λόγο αυτό έχει αποκλειστεί η περιοχή, μέχρι να ολοκληρωθούν οι αυτοψίες και η έρευνα στα συντρίμμια, που μπορεί να δείξει αν υπήρξε οποιαδήποτε βλάβη στο ελικόπτερο, ενώ παράλληλα αναμένεται το πόρισμα της ιατροδικαστικής έρευνας για να διαπιστωθεί αν υπήρξε πρόβλημα στον πιλότο.

Παράλληλα με την αστυνομία θα προχωρήσουν οι έρευνες και των άλλων αρμόδιων υπηρεσιών, οι οποίες θα παραδώσουν τα πορίσματα από τη δική τους πλευρά, μετά τις αναλύσεις των ειδικών. Ειδικότερα, η Πυροσβεστική έχει ήδη από χθες το βράδυ τη δική της έκθεση αυτοψίας, που αφορά στη φωτιά και την ανάσυρση των τριών σορών, στο πλαίσιο της τυπικής διαδικασίας, ενώ για τις συνθήκες της πτώσης θα διενεργήσει τη δική του έρευνα και ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ).

Σύμφωνα με πληροφορίες οι εμπειρογνώμονες αναμένεται να φτάσουν σήμερα το απόγευμα στη Σίφνο. Στο μικροσκόπιο των ανακριτικών αρχών έχει μπει το βίντεο που τράβηξε ιδιώτης την ώρα της πτώσης, το οποίο έχει καταγράψει το ελικόπτερο να κάνει ξαφνικά στροφές, σαν να χάνεται ο έλεγχος και στη συνέχεια να συντρίβεται στο έδαφος.

Το βίντεο τράβηξε ένοικος τουριστικού καταλύματος απέναντι από το ελικοδρόμιο, ο οποίος το παρέδωσε στην αστυνομία και σύμφωνα με πληροφορίες έχει δώσει ήδη κατάθεση για όσα είδε. Καταθέσεις συγκεντρώνουν οι αστυνομικοί και από άλλους ανθρώπους οι οποίοι ήταν στην περιοχή, καθώς από την αρχή αναφέρθηκε πως υπάρχει μια μαρτυρία ότι ακούστηκε ένας θόρυβος από την πλευρά του ελικοπτέρου πριν χάσει την στήριξή του και συντριβεί. Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας όλα τα στοιχεία θα δοθούν στον αρμόδιο εισαγγελέα.