Κατά κανόνα ακολουθούν τις μεταβολές του Δείκτη MSCI World, ο οποίος όμως συμπεριλαμβάνει μόνον “αναπτυγμένες” αγορές. Ειδικότερα παρατηρούνται οι 10 μεγαλύτερες χρηματιστηριακές αγορές με βάση την συμμετοχή τους στον Δείκτη MSCI, στον οποίο οι ΗΠΑ κατέχουν το εκπληκτικό ποσοστό του 72%, όταν το ανάλογο της συμμετοχής τους στο παγκόσμιο ΑΕΠ μόλις φθάνει το 26%.

Πρόκειται για μία πρωταρχική συνέπεια του γεγονότος ότι οι αμερικανικές μετοχές πρωταγωνιστούν έναντι όλων των άλλων κατά την διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, ενισχυόμενες και από την θέση του αμερικανικού δολαρίου με την ιδιότητα του διεθνούς αποθεματικού νομίσματος. Το δεύτερο μεγαλύτερο μερίδιο στον Δείκτη MSCI κατέχεται από την Ιαπωνία και φθάνει το 5,68%, αλλά το 1985 κατέχει το 30% για να αναρριχηθεί το 1989 στο 44%, με την ιαπωνική χρηματιστηριακή αγορά να εμφανίζει μεγαλύτερο όγκο από την ανάλογη αμερικανική, με την χώρα να καταγράφει τότε το ένα τρίτο του πληθυσμού σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. 

Εκείνη την εποχή ο κόσμος θεωρεί την Ιαπωνία κυρίαρχη δύναμη με μία άνοδο χωρίς σημεία αντιστροφής, κυρίως λόγω του ότι πρωταγωνιστεί στην αυτοκινητοβιομηχανία, στις ηλεκτρονικές συσκευές και σε πληθώρα άλλων βιομηχανικών αγαθών. Μάλιστα ο χρηματιστηριακός Δείκτης ΝΙΚΚΕΙ στο Τόκυο αναρριχάται το 1989 στα υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών και θα απαιτηθεί μία περίοδος 35 ετών, για να φθάσει το 2024 στα ίδια επίπεδα και παρά το γεγονός ότι σταθεροποιείται, σημειώνει νέα άνοδο το 2026, φθάνοντας τον Μάϊο στις υψηλότερες τιμές, όλων των εποχών. Όμως επί τρείς και πλέον δεκαετίες, οι επιδόσεις του αποδεικνύονται απογοητευτικές και μία τριακονταπεντατία πάντως, οπωσδήποτε κρίνεται ένα υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα επενδυτικής αναμονής. 

Το πρόβλημα της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ 

Πολλοί χρηματιστηριακοί αναλυτές προβάλλουν το μεγάλο ερώτημα ως προς το εάν και κατά πόσον η αγορά της Νέας Υόρκης θα εξακολουθήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα να ποδοπατά όλα τα υπόλοιπα χρηματιστήρια, ή εάν ο ανοδικός της κύκλος ολοκληρώνεται για να ακολουθήσει, όπως εξάλλου πάντοτε συμβαίνει, ο καθοδικός. 

Προς το παρόν οι αποτιμήσεις των αμερικανικών μετοχών αναρριχώνται σε δυσθεώρητα υψηλά επίπεδα, με τις μετοχές του Δείκτη S&P 500 να καταγράφουν μέσο λόγο τιμής προς κέρδη (P/E) της τάξης του 28. Ο λόγος συνεπάγεται πως εάν μία μέση εταιρεία καταβάλλει το 100% των εσόδων της, χωρίς πληρωμές φόρων, απαιτούνται 28 έτη για κάποιον επενδυτή της για να αποσβέσει το κεφάλαιό του. Η συγκεκριμένη υπόθεση προϋποθέτει ότι τα έσοδα διατηρούνται για το ίδιο χρονικό διάστημα σταθερά, χωρίς ανοδικές ή καθοδικές τάσεις, ώστε να αναιρούνται οι συγκεκριμένες δύο παράμετροι. 

Ένας σημαντικός παράγοντας του αμερικανικού χρηματιστηρίου αφορά την στροφή του προς την καινοτόμο τεχνολογία, με τις μετοχές της γνωστής NVΙDΙA (NVDA) να αντιπροσωπεύουν σε αξία το 6,5% της ανάλογης συνολικής του χρηματιστηρίου. Η υπερσυγκέντρωση οπωσδήποτε εγκυμονεί κινδύνους και ναι μεν λειτουργεί εντυπωσιακά στις ανόδους, αλλά όχι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στις καθοδικές τάσεις.

Λόγος τιμής προς Κέρδη Διεθνών Χρηματιστηρίων (P/E) 

Ένα ιδιαίτερο στοιχείο που παρατηρείται, ειδικά μετά τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο επικεντρώνεται στον μέσο λόγο τιμής προς κέρδη (P/E) διεθνών χρηματιστηρίων, με τις ΗΠΑ να αποτιμώνται στο 28. Πάντως η Βραζιλία αποτιμάται στο 12, η Κίνα στο 9, το Χόνγκ-Κογκ στο 14, η Γερμανία στο 16 και η Ινδία στο 23. Οι αμερικανικές εταιρείες εμφανίζονται εξωφρενικά υπερτιμημένες, ειδικά όταν συγκρίνονται με αγορές, όπως η Βραζιλία, η Κίνα ή η Ευρώπη, ενώ και η Ινδία επίσης παραμένει σε επίπεδα υψηλού κόστους.

Υπάρχουν κάποιες σοβαρές αιτίες για τις υπερβολικές αποτιμήσεις της αμερικανικής αγοράς, με μία βασική το γεγονός ότι η χώρα θεωρείται κοιτίδα της καινοτόμου τεχνολογίας, προωθώντας συνεχώς πρωτοποριακές καινοτομίες, ενώ και το αμερικανικό δολάριο, παρά τα προβλήματά του, εξακολουθεί να παραμένει το κυρίαρχο διεθνές αποθεματικό νόμισμα. Επιπλέον η υγειονομική κρίση του 2020, προκαλεί μία απίστευτη Πιστωτική Επέκταση (QE), με τρισεκατομμύρια να διοχετεύονται για την υποστήριξη της οικονομίας και τελικά να καταλήγουν για την αύξηση της ρευστότητας της αγοράς.

Όμως οι υπεραξίες διαμορφώνονται πλέον σε υπερβολικά επίπεδα, με τους Αμερικανούς να κατέχουν αναλογικά ελάχιστες μετοχές σε άλλα χρηματιστήρια και επιπλέον δεν ασχολούνται με τις αναδυόμενες αγορές, όπως λόγου χάρη της Βραζιλίας. Μετά την κρίση στον Περσικό Κόλπο, διαφαίνεται ότι κυοφορείται μία τάση επενδύσεων προς τις αναδυόμενες αγορές, με συνέπεια να αναδυθούν καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με την αγορά της Νέας Υόρκης. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρατηρείται και κατά την διάρκεια της περιόδου 2001-2008, όταν οι αποδόσεις των αναδυόμενων αγορών διατηρούνται σε τριπλάσια επίπεδα, σε σχέση με τα ανάλογα των ΗΠΑ.

Αναπόφευκτα πρόκειται για κύκλους και ενώ οι αμερικανικές μετοχές παραμένουν στο φως των προβολέων, με συνεχή υπερτίμηση σε απίστευτα επίπεδα, οι αντίστοιχες των αναδυομένων αγορών περιθωριοποιούνται δεν αποσπούν την προσοχή και κατά συνέπεια παρέχουν εξαιρετικά περιορισμένη έκθεση σε κίνδυνο. Οι αναδυόμενες αγορές εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα χαμηλό κόστος, οι αποδόσεις τους αναρριχώνται σε υψηλότερα επίπεδα και προκαλούν για μία μετατόπιση κεφαλαίων από τις ΗΠΑ προς την πλευρά τους. 

Το φάντασμα της Dotcom

Οι μετοχές των αναδυόμενων αγορών εμφανίζουν σημεία αφύπνισης από έναν λήθαργο δεκαπέντε και πλέον ετών, αλλά και ασήμαντων επιδόσεων. Η Βραζιλία κατά την διάρκεια του τελευταίου έτους εμφανίζει απόδοση 30% έναντι 28% του S&P 500 και σε πείσμα της μανίας των επενδυτών για Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Εάν κάποιος αξιολογήσει τις σχετικές αποτιμήσεις, διαβλέπει πως οι αναδυόμενες αγορές εμφανίζουν εξευτελιστικά χαμηλό κόστος για να συνεχίσουν να αγνοούνται. Οι αμερικανικές μετοχές τιμολογούνται κυρίως για τις σχεδόν τέλειες επιδόσεις τους, αλλά οι ανάλογες των αναδυομένων αγορών αξιολογούνται για μία μετεωρική άνοδο. 

Αναμφίβολα το αμερικανικό χρηματιστήριο διανύει μία εκπληκτική τροχιά ανόδου και κανείς δεν έχει την δυνατότητα να προβλέψει το πότε θα ανακοπεί, αλλά μόνον ότι δεν πρόκειται να διαρκέσει για πάντα. Το γενικό πλαίσιο της κατάστασης αναπόφευκτα αξιολογείται από τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές, όπως λόγου χάρη από τον όμιλο της VANGUARD. Επιπλέον η ετήσια αμοιβή των εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου (ETF) στις αναδυόμενες αγορές ισούται με το 0,06% επί των επενδεδυμένων κεφαλαίων και κρίνεται εξωφρενικά χαμηλή. 

Στην τρέχουσα περίοδο το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου εμφανίζεται κατάφορτο με αμερικανικές μετοχές, απεικονίζοντας μία κατάσταση που λειτουργεί εντυπωσιακά επί μία δεκαπενταετία. Όμως, τα χρηματιστήρια εισέρχονται σε περίοδο διαφοροποιήσεων και όταν η μανία της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) εμφανίσει σημεία υποχώρησης, οι θεσμικοί επενδυτές θα αρχίσουν να κινούνται προς τις αναδυόμενες αγορές, ακριβώς όπως μετά το 2001 και την κρίση της νέας τεχνολογίας (Dotcom).

Οι Ένοπλες Δυνάμεις χρειάζονται προηγμένα αεροσκάφη και πολεμικά πλοία. Χρειάζονται όμως και “βάθος”. Το βάθος αυτό συνδέεται με τα αποθέματα πυρομαχικών, τα ανταλλακτικά, το εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό, την εγχώρια παραγωγική βάση, τις οχυρωμένες υποδομές και την ικανότητα συνέχισης των επιχειρήσεων μετά την πρώτη φάση μιας κρίσης.

Το Associated Press έχει περιγράψει τον ελληνικό αμυντικό μετασχηματισμό ως μια προσπάθεια επικεντρωμένη στον πόλεμο υψηλής τεχνολογίας, με βασικούς άξονες την “Ασπίδα του Αχιλλέα”, τις δικτυοκεντρικές δυνατότητες, τα συστήματα που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, τις τεχνολογίες drones και τις ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες. Αυτό καταδεικνύει ότι η ελληνική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να υπερβαίνει τη λογική της απλής αντικατάστασης οπλικών πλατφορμών.

Η “Ατζέντα 2030” μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να προσαρμόζεται ταχύτερα από όσο εξελίσσεται το περιβάλλον απειλών. Ένα κράτος μεσαίου μεγέθους, μέλος της ΕΕ, δεν έχει την πολυτέλεια της σπατάλης, των καθυστερήσεων ή των συμβολικών εξοπλιστικών επιλογών. Οι πόροι που διατίθενται για την άμυνα οφείλουν να ενισχύουν την μαχητική ισχύ, την επιβιωσιμότητα, την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τα αποθέματα, την προστασία των κρίσιμων υποδομών και την εγχώρια παραγωγή.

Οι μεγάλες οπλικές πλατφόρμες παραμένουν απαραίτητες, δεν πρέπει όμως να μονοπωλούν τη στρατηγική σκέψη. Οι σύγχρονες συγκρούσεις καταδεικνύουν ότι τα ακριβά και υψηλής τεχνολογίας συστήματα πρέπει να συνυπάρχουν με αναλώσιμα και χαμηλού κόστους, μέσα στο πλαίσιο του ίδιου επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Η στρατηγική προσαρμογή της Ινδίας

Η μελέτη του Πλοιάρχου KS Vikramaditya δεν απορρίπτει τον συμβατικό στρατιωτικό εκσυγχρονισμό. Δεν υποστηρίζει ότι τα αεροσκάφη, τα πολεμικά πλοία, οι πύραυλοι ή τα υποβρύχια έχουν χάσει τη σημασία τους. Αντιθέτως, προειδοποιεί ότι οι προηγμένες οπλικές πλατφόρμες από μόνες τους δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τη μεταβαλλόμενη φύση του σύγχρονου πολέμου. Η Ινδία οφείλει να συνεχίσει τον συμβατικό εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεών της, επενδύοντας παράλληλα με συνέπεια σε ανατρεπτικές τεχνολογίες, μη επανδρωμένα συστήματα και αναλώσιμες δυνατότητες χαμηλού κόστους.

Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική και για την Ελλάδα. Το ζητούμενο δεν είναι αν θα επιλέξει μεταξύ Rafale και drones, μεταξύ φρεγατών FDI και μη επανδρωμένων ναυτικών συστημάτων, ή μεταξύ F-35 και ηλεκτρονικού πολέμου. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς όλες αυτές οι δυνατότητες μπορούν να συνδυαστούν αποτελεσματικά. Οι προηγμένες πλατφόρμες προσφέρουν επιχειρησιακή εμβέλεια, έλεγχο της κλιμάκωσης, διαλειτουργικότητα με τους συμμάχους και στρατηγική προβολή ισχύος. Τα οικονομικά προσιτά μη επανδρωμένα συστήματα προσφέρουν επιμονή στο πεδίο, κορεσμό και άμεσο τακτικό αποτέλεσμα. Το ένα χωρίς το άλλο είναι ελλιπές και ανεπαρκές.

Η σύγκριση που πραγματοποιεί ο Vikramaditya μεταξύ Ινδίας-Κίνας είναι ιδιαίτερα διδακτική. Ως βασικές προϋποθέσεις επικράτησης σε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση αναδεικνύει την οικονομική ανθεκτικότητα, την τεχνολογική επάρκεια και τη βιομηχανική ισχύ. Η προειδοποίησή του είναι σαφής: Η Ινδία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί το βιομηχανικό και τεχνολογικό πλεονέκτημα της Κίνας μέσω απλής μίμησης. Οφείλει να αναζητήσει ασύμμετρους και οικονομικά αποδοτικούς τρόπους επιβολής επιχειρησιακού και στρατηγικού κόστους στον αντίπαλο.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε διαφορετικό γεωγραφικό και στρατηγικό περιβάλλον, ωστόσο η βασική λογική παραμένει παρόμοια. Μια μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή ναυτική δύναμη δεν πρέπει να εγκλωβίζεται στη λογική της συμμετρικής αντιπαράθεσης, όταν οι ανταγωνιστές της διαθέτουν μεγαλύτερο βάθος. Αντίθετα, μπορεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφία, τις συμμαχίες, την τεχνολογία, επιλεκτικές μορφές βιομηχανικής αυτονομίας και την επιχειρησιακή ευρηματικότητα, προκειμένου να περιορίσει την αυτοπεποίθηση και την ελευθερία κινήσεων του αντιπάλου.

Βιομηχανική αντοχή και αμυντική καινοτομία

Το πρώτο δίδαγμα από τη διαδικασία προσαρμογής της Ινδίας αφορά την ανθεκτικότητα και την αντοχή σε βάθος χρόνου. Η αρχική φάση μιας κρίσης μπορεί να είναι σύντομη και πολιτικά καθοριστική. Εάν όμως η αντιπαράθεση παραταθεί, η ισορροπία ισχύος εξαρτάται από τα αποθέματα πυρομαχικών, τα ανταλλακτικά, τους κύκλους συντήρησης και επισκευής, το εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, τα καύσιμα, την ενέργεια, την εφοδιαστική υποστήριξη και τη βιομηχανική παραγωγή. Η περίπτωση της Ουκρανίας κατέστησε αυτή την πραγματικότητα απολύτως σαφή: Ακόμη και τα πλέον προηγμένα συστήματα χάνουν την αξία τους όταν δεν μπορούν να συντηρηθούν, να ανεφοδιαστούν ή να αντικατασταθούν.

Σε αντίστοιχα συμπεράσματα καταλήγει και η έρευνα του Royal United Services Institute (RUSI) για τον πόλεμο φθοράς. Ο Vershinin υποστηρίζει ότι η έκβαση τέτοιων συγκρούσεων καθορίζεται από τη διατήρηση της δύναμης, την αναπλήρωση των απωλειών και τη διαρκή βιομηχανική παραγωγή. Οι πόλεμοι φθοράς δεν κρίνονται μόνο από τους ελιγμούς ή το αρχικό σοκ, αλλά και από την ικανότητα ανασυγκρότησης, την παραγωγή πυρομαχικών και τη δυνατότητα ενός κράτους να συνεχίσει να μάχεται. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι η αποτροπή δεν πρέπει να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση τις δυνατότητες της πρώτης ημέρας μιας κρίσης, αλλά και με βάση το τι μπορεί να διατηρηθεί την τριακοστή, την εξηκοστή ή ακόμη και την εκατοστή ημέρα μιας σύγκρουσης.

Το δεύτερο δίδαγμα αφορά την οικονομικά προσιτή μαζικότητα. Η παραδοσιακή διάκριση μεταξύ ακρίβειας και ποσότητας φθίνει σταδιακά. Φθηνά drones, συστήματα πρώτου προσώπου (FPV), drones μονής κατεύθυνσης για επιθετικές αποστολές και περιφερόμενα πυρομαχικά μπορούν πλέον να αναπτυχθούν μαζικά με ολοένα μεγαλύτερη ακρίβεια.

Ο σκοπός τους δεν είναι μόνο η καταστροφή συγκεκριμένων στόχων. Μπορούν επίσης να εξαντλήσουν τα συστήματα αεράμυνας, να υπερφορτώσουν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, να αναγκάσουν τον αντίπαλο να χρησιμοποιήσει ακριβά αναχαιτιστικά μέσα και να διατηρούν διαρκή επιχειρησιακή πίεση. Ένα φθηνότερο σύστημα δεν χρειάζεται να είναι τέλειο. Η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από την ποσότητα, την προσαρμοστικότητα και την ταχεία αντικατάσταση, παρά από την τελειότητα.

Οι προτάσεις του Vikramaditya για την Ινδία είναι σκόπιμα φιλόδοξες. Υποστηρίζει τη μαζική ένταξη αναλώσιμων συστημάτων χαμηλού κόστους, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων αριθμών FPV drones και επιθετικών drones μονής κατεύθυνσης, τα οποία θα υποστηρίζονται από ειδική παραγωγική βάση, βιομηχανικές δυνατότητες και προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας που αναπτύσσεται από εγχώριες νεοφυείς επιχειρήσεις.

“Ατζέντα 2030” και ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών

Προφανώς, οι ακριβείς αριθμοί αφορούν τις ανάγκες της Ινδίας και δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσιοι στην ελληνική περίπτωση. Ωστόσο, τα βασικά συμπεράσματα είναι εξίσου χρήσιμα για την Ελλάδα. Η χώρα χρειάζεται επαρκή αριθμό μη επανδρωμένων αεροχημάτων, περιφερόμενων πυρομαχικών, παθητικών αισθητήρων, οικονομικών μέσων αναχαίτισης και αντι-drone συστημάτων, ώστε να καθιστά κάθε εχθρική ενέργεια δαπανηρή, αβέβαιη και επιχειρησιακά χρονοβόρα.

Αυτό προϋποθέτει μια διαφορετική σχέση μεταξύ Ενόπλων Δυνάμεων και βιομηχανίας. Ο σύγχρονος πόλεμος των drones εξελίσσεται με ταχύτητα που δεν συμβαδίζει με τους παραδοσιακούς εξοπλιστικούς κύκλους. Λογισμικό, αισθητήρες, συστήματα μετάδοσης δεδομένων, ηλεκτρονική προστασία και τακτικές χρήσης μπορούν να καταστούν παρωχημένα μέσα σε λίγους μήνες. Ένα σύστημα που δεν μπορεί να τροποποιηθεί γρήγορα κινδυνεύει να χάσει τη χρησιμότητά του προτού ακόμη ενταχθεί πλήρως σε υπηρεσία.

Η “Ατζέντα 2030” φιλοδοξεί να συνδέσει τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις με τα ναυπηγεία, τις εταιρείες ηλεκτρονικών, τις επιχειρήσεις λογισμικού, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Στόχος είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής αυτονομίας μέσω συστημάτων που θα μπορούν να παράγονται, να αναβαθμίζονται και να επισκευάζονται εγχώρια. Σε αυτά περιλαμβάνονται drones, αντι-drone συστήματα, υπομονάδες ηλεκτρονικού πολέμου, παθητικοί αισθητήρες, μη επανδρωμένα ναυτικά μέσα, εργαλεία επιτήρησης με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης και οικονομικά προσιτά όπλα ακριβείας.

Η μελέτη του RUSI “Drones Win Battles, Components Win Wars” ενισχύει περαιτέρω αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία της Ουκρανίας στον τομέα των drones αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίδαγμα για το ΝΑΤΟ: Η τεχνολογική κυριαρχία στο επίπεδο των επιμέρους εξαρτημάτων είναι απολύτως καθοριστική για το μελλοντικό πλεονέκτημα στο πεδίο της μάχης.

Από ελληνική σκοπιά, αυτό σημαίνει ότι η προσοχή δεν πρέπει να περιορίζεται στην τελική πλατφόρμα. Οι μπαταρίες, οι αισθητήρες, οι επεξεργαστές, οι πολεμικές κεφαλές, οι σύνδεσμοι δεδομένων, τα συστήματα πλοήγησης, τα μέσα ηλεκτρονικής προστασίας και οι δυνατότητες επισκευής είναι εξίσου σημαντικά με το αερόχημα ή το πλοίο που τα φέρει.

Η ινδική συζήτηση για την προσαρμογή περιστρέφεται επίσης γύρω από τη διάκριση μεταξύ τακτικής και στρατηγικής προσαρμογής. Η τακτική προσαρμογή αφορά την ικανότητα των διοικητών κατώτερων κλιμακίων και των μονάδων πεδίου να καινοτομούν υπό πίεση. Η στρατηγική προσαρμογή αφορά την ικανότητα ενός κράτους και της στρατιωτικής του ηγεσίας να μετατρέπουν τα διδάγματα του πεδίου μάχης σε αλλαγές στη δομή δυνάμεων, στο δόγμα, στις προμήθειες και στη βιομηχανία.

Αυτή ακριβώς η λογική αποτελεί θεμέλιο της “Ατζέντας 2030”: Οι ασκήσεις, οι ναυτικές επιχειρήσεις, οι δοκιμές αεράμυνας, η εκπαίδευση άμυνας νησιών και οι δραστηριότητες κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικού πολέμου πρέπει να τροφοδοτούν άμεσα τις διαδικασίες βιομηχανικής ανάπτυξης και εξοπλιστικών προμηθειών.

Άρνηση αεροπορικής και θαλάσσιας υπεροχής

Ο Vikramaditya υπογραμμίζει ότι η έννοια της άρνησης αεροπορικής υπεροχής απαιτεί ιδιαίτερη δογματική προσοχή. Η εμπειρία της Ουκρανίας δείχνει ότι η αποτροπή της αεροπορικής κυριαρχίας του αντιπάλου μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με την επίτευξη πλήρους αεροπορικής υπεροχής από τη δική σου πλευρά.

Η κινητή επίγεια αεράμυνα, η διασπορά δυνάμεων, η απόκρυψη, η παραπλάνηση, η αξιοποίηση παλαιότερων αντιαεροπορικών συστημάτων ενταγμένων σε σύγχρονα δίκτυα αεράμυνας και οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου κατά drones έχουν αποκτήσει αυξημένη σημασία. Για την Ελλάδα, το δίδαγμα είναι σαφές: Πρέπει να αποφύγει μια κατάσταση όπου κάθε μικρό drone αντιμετωπίζεται με έναν ακριβό πύραυλο αναχαίτισης.

Για τον λόγο αυτό, η “Ασπίδα του Αχιλλέα” αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της “Ατζέντας 2030”, καθώς ενσωματώνει μια πολυεπίπεδη, δικτυοκεντρική, ευέλικτη και προσαρμόσιμη αρχιτεκτονική άμυνας.

Ο ηλεκτρονικός πόλεμος, τα συστήματα παραπλάνησης (spoofing), η παθητική επιτήρηση, τα κινητά πυροβόλα, τα οικονομικά μέσα αναχαίτισης, τα ομοιώματα στόχων, η παραλλαγή και οι οχυρωμένες θέσεις μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τα προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα. Οι ακριβοί πύραυλοι πρέπει να διατηρούνται για στόχους υψηλής αξίας, ενώ οι φθηνές απειλές οφείλουν να αντιμετωπίζονται, όπου είναι δυνατόν, με φθηνότερα μέσα. Αυτό δεν μειώνει την αξία των προηγμένων συστημάτων αεράμυνας· αντιθέτως, τα προστατεύει από την εξάντληση των αποθεμάτων τους.

Συμπεράσματα για την “Ατζέντα 2030”

Η συζήτηση για τη στρατιωτική προσαρμογή της Ινδίας προσφέρει στην Ελλάδα ένα χρήσιμο πλαίσιο σύγκρισης για την “Ατζέντα 2030. Η Ινδία συνδυάζει τον εκσυγχρονισμό προηγμένων οπλικών πλατφορμών με την ανάπτυξη αναλώσιμων συστημάτων, μη επανδρωμένων μέσων, ικανοτήτων άρνησης αεροπορικής και θαλάσσιας υπεροχής, βιομηχανικής ανθεκτικότητας και ταχείας προσαρμογής. Η Ελλάδα μπορεί να επεξεργαστεί αντίστοιχες προσεγγίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη δική της γεωγραφία, οικονομική δομή και συμμαχικό πλαίσιο.

Η στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας-Ινδίας ενισχύει αυτή τη λογική. Υποδεικνύει ότι η αμυντική προσαρμογή της Ελλάδας δεν αποτελεί μόνο εσωτερική υπόθεση εθνικής άμυνας, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευθυγράμμιση δύο δημοκρατικών, ναυτικών κρατών που δίνουν έμφαση στην ασφάλεια των θαλασσίων οδών, στη συνεργασία στον τομέα της άμυνας, στην τεχνολογία, στη συνδεσιμότητα και σε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.

Οι διαστάσεις του New Rimland και του IMEC προσδίδουν στο επιχείρημα αυτό ισχυρό γεωοικονομικό υπόβαθρο: οι ελληνικές υποδομές, τα λιμάνια, η ναυτιλιακή ισχύς και η γεωγραφική θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο την τοποθετούν στο ευρωπαϊκό άκρο ενός στρατηγικού διαδρόμου που συνδέει την Ινδία, τη Δυτική Ασία και την Ευρώπη. Η Ινδία, ως η σημαντικότερη ναυτική δύναμη του Ινδικού Ωκεανού, αποτελεί τον ανατολικό πυλώνα αυτής της αναδυόμενης αλυσίδας συνδεσιμότητας.

Η “Ατζέντα 2030” προσφέρει στην Ελλάδα την θεσμική δυνατότητα να κινηθεί ταχέως προς αυτή την κατεύθυνση και να διαμορφώσει ένα νέο υπόδειγμα εθνικής άμυνας: Προηγμένες πλατφόρμες ενισχυμένες από οικονομικά προσιτή μαζική παραγωγή και εγχώρια βιομηχανική βάση, αντιαεροπορική και αντι-drone άμυνα, ηλεκτρονικό πόλεμο, ανθεκτικές υποδομές, ταχεία επιδιόρθωση και μια ουσιαστική διασύνδεση των Ενόπλων Δυνάμεων με το εγχώριο τεχνολογικό οικοσύστημα.

Η μελλοντική αποτελεσματικότητα της ελληνικής αποτροπής θα εξαρτηθεί από μια ισορροπία: Η χώρα πρέπει να διατηρεί συστήματα που εξασφαλίζουν στρατηγική εμβέλεια, διαλειτουργικότητα με τους συμμάχους και αξιοπιστία αποτροπής, ενώ ταυτόχρονα να αναπτύσσει εγχώριες δυνατότητες που καθιστούν κάθε επιθετική ενέργεια πιο δύσκολη, πιο αβέβαιη και πιο δαπανηρή.

Η ποιότητα χωρίς ποσότητα οδηγεί σε φθορά, ενώ η ποσότητα χωρίς ποιότητα δεν παράγει στρατηγικό αποτέλεσμα. Η Ελλάδα χρειάζεται και τα δύο, υπό την προϋπόθεση μιας συνεκτικής βιομηχανικής βάσης, επιχειρησιακής προσαρμοστικότητας και δημιουργικής στρατηγικής σκέψης. Στα επόμενα χρόνια, η αποτροπή δεν θα καθορίζεται αποκλειστικά από την ικανότητα προμήθειας των πιο προηγμένων οπλικών συστημάτων, αλλά από την ικανότητα παραγωγής, επισκευής, προσαρμογής, διασποράς και διαρκούς αντοχής.

Η Ελλάδα διαθέτει τη γεωγραφία, το ανθρώπινο κεφάλαιο, τη ναυτική παράδοση και τα συμμαχικά δίκτυα για να οικοδομήσει ένα τέτοιο υπόδειγμα. Το ζητούμενο πλέον είναι μια σαφής και σταθερή πολιτική επιλογή: Η “Ατζέντα 2030” να αντιμετωπιστεί ως ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ταχείας αμυντικής προσαρμογής για το σύνολο του οικοσυστήματος εθνικής άμυνας.

Ο Βασίλειος Σύρος είναι ακαδημαϊκός, συνεργάτης του SLpress.gr. Ο Αντιπλοίαρχος Αθανάσιος Δρίβας ΠΝ είναι Υποδιοικητής της Σχολής Πολέμου Πολεμικού Ναυτικού, με υπηρεσία σε μονάδες επιφανείας και σε επιτελικές θέσεις της ΣΝΔ.

Δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο θα βρεθούν στην Άγκυρα για να καλύψουν τη Σύνοδο. Ωστόσο, αρκετοί Τούρκοι δημοσιογράφοι είδαν τις αιτήσεις διαπίστευσής τους να απορρίπτονται από το Γραφείο Τύπου του ΝΑΤΟ. Και, τι σύμπτωση, οι περισσότεροι από αυτούς δεν είναι φιλοκυβερνητικοί!

Αυτό γεννά το ερώτημα: Υπάρχει μήπως παρέμβαση της Άγκυρας στις αποφάσεις του ΝΑΤΟ; Τόσο το υπουργείο Εξωτερικών όσο και η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας, επιμένουν ότι δεν είχαν καμία απολύτως συμμετοχή στη διαδικασία διαπίστευσης.

Το ΝΑΤΟ δεν δίνει εξηγήσεις

Όλοι οι δημοσιογράφοι υπέβαλαν ατομικά και ηλεκτρονικά τις αιτήσεις τους απευθείας στο ΝΑΤΟ. Άραγε θα μπορούσαν να έχουν ανταλλαχθεί ανεπίσημες λίστες μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας; Τούτο δεν είναι αδύνατο… Κανείς όμως δεν γνωρίζει σίγουρα. Οι δε απορρίψεις κοινοποιήθηκαν με αυστηρή γλώσσα, αναφέροντας ότι δεν θα δοθεί καμία αιτιολογία και ότι δεν θα εξεταστούν ενστάσεις!

Μεταξύ των απορριφθέντων βρίσκεται και η πρόεδρος της Ένωσης Διπλωματικών Συντακτών (DMD), Ντουϊγκού Γκιουβέντς, η οποία έχει καλύψει επί δεκαετίες συνόδους και δραστηριότητες του ΝΑΤΟ. Η ίδια έγραψε στο Χ: «Έχω καλύψει τις Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Κωνσταντινούπολη, το Στρασβούργο, τη Λισαβόνα, το Σικάγο και τις Βρυξέλλες, καθώς και αμέτρητες συναντήσεις υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας. Παρ’ όλα αυτά, αυτή τη φορά δεν θα μπορέσω να καλύψω τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ που διεξάγεται στην πόλη όπου ζω, την Άγκυρα».

«Τι προσπαθούν να εμποδίσουν;»

Ο δημοσιογράφος Μουράτ Γετκίν αναφέρει ότι δεν έχει λάβει ακόμη απάντηση για τη δική του αίτηση. Ρωτά όμως: «Γιατί απορρίπτονται, χωρίς καμία εξήγηση, δημοσιογράφοι με πολυετή εμπειρία σε θέματα διπλωματίας, εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας; Τι είναι αυτό που θέλουν να αποκρύψουν;

Γιατί θεωρείται πρόβλημα να θέτουν ερωτήσεις οι Τούρκοι δημοσιογράφοι στους ηγέτες του ΝΑΤΟ και να σχολιάζουν τις εξελίξεις;
Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι αν κάποιοι πιστεύουν πως αποκλείοντας συγκεκριμένους δημοσιογράφους το ΝΑΤΟ θα μπορέσει να παρουσιάσει μια “ρόδινη εικόνα” προς τον κόσμο, τότε έχουν δύσκολο έργο. Και καταλήγει ειρωνικά: «Μετά μιλάμε για ελευθερία του Τύπου, δημοκρατικές αξίες και λαμπρούς λόγους, έτσι δεν είναι;»

Τέλος, ζητά από το Γραφείο Τύπου του ΝΑΤΟ να απαντήσει σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Πριν οριστικοποιηθούν οι λίστες αποδοχής και απόρριψης, πέρασαν επίσημα ή ανεπίσημα από την έγκριση της Άγκυρας; Και προσθέτει με νόημα: Αφού στο ΝΑΤΟ όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία, συνέβη άραγε το ίδιο και εδώ;

Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και από τους Reporters Without Borders (RSF), οι οποίοι κατηγόρησαν το ΝΑΤΟ ότι απέκλεισε σημαντικό μέρος των τουρκικών μέσων ενημέρωσης από τη Σύνοδο Κορυφής της Άγκυρας χωρίς να δώσει καμία αιτιολόγηση.

Σε ανακοίνωσή τους ανέφεραν: «Το ΝΑΤΟ απέκλεισε από τη Σύνοδο Κορυφής της Άγκυρας σημαντικό μέρος των τουρκικών ΜΜΕ, χωρίς να γνωστοποιήσει κανέναν λόγο». Και πρόσθεσαν: «Απορρίπτουμε αυτή τη διαδικασία και απαιτούμε μια διαφανή και θετική διαδικασία». Η παρέμβαση των RSF ενισχύει τα ερωτήματα που έχουν τεθεί στην Τουρκία σχετικά με τη διαφάνεια των διαπιστεύσεων και το κατά πόσο δημοσιογράφοι που δεν θεωρούνται φιλοκυβερνητικοί αποκλείστηκαν από την κάλυψη της συνόδου…

Ωστόσο η συμπεριφορά του ηλικιωμένου προκάλεσε υποψίες στον υπάλληλο ασφαλείας , που προχώρησε σε έλεγχο ενός κουτιού που είχε μαζί του ο άνδρας. Κατά τον έλεγχο ο υπάλληλος εντόπισε μέσα στο κουτί ένα μαχαίρι και ειδοποίησε άμεσα την Αστυνομία.

Στο σημείο έφτασε άμεσα ομάδα ΔΙΑΣ και συνέλαβε τον άνδρα. Οι Αρχές διερευνούν τις συνθήκες του περιστατικού και τα κίνητρα του ηλικιωμένου.

Πηγή: ΑΠΕ:ΜΠΕ

Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε ότι η διαδικασία που ξεκίνησε στην Σύνοδο της G7 και συνεχίστηκε στη Σύνοδο της ΕΕ αναμένεται να προχωρήσει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και στη συνάντηση του «Συνασπισμού των Προθύμων» στη Γαλλία στις 13 Ιουλίου.
«Για πρώτη φορά μετά από 18 μήνες όλα τα μέλη της G7 υπέγραψαν το ίδιο κείμενο»

Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Μακρόν είπε ότι τις τελευταίες ημέρες έχει υπάρξει σαφής κοινή στάση Ευρωπαίων και Αμερικανών:
«Για πρώτη φορά μετά από 18 μήνες όλα τα μέλη της G7 υπέγραψαν το ίδιο κείμενο και οι Αμερικανοί δήλωσαν μαζί μας ότι στηρίζουν την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της Ουκρανίας, ότι θα παρέχουν στρατιωτική και ενεργειακή βοήθεια και ότι θα επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία, ακολουθώντας την ίδια πορεία με εμάς.»

Ο Μακρόν πρόσθεσε ότι η G7 αποφάσισε επίσης την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και ότι στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση αυτής της πολιτικής στην Άγκυρα και στη συνέχεια στη συνάντηση του Ιουλίου.

Ιράν, Ορμούζ και Λίβανος

Ο Μακρόν δήλωσε επίσης ότι υποστηρίζουν το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να συμβάλει.
Ανέφερε ακόμη ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να βοηθήσει με προσωρινή αποστολή στο Ορμούζ ή με συμβολή σε μια μόνιμη ειρηνευτική προσπάθεια στον Λίβανο.

«Η Σύνοδος της Άγκυρας θα ενισχύσει τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ»

Ο Μακρόν τόνισε ότι ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παρουσίασε συνοπτικά και ολοκληρωμένα την ατζέντα της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
«Αυτή η Σύνοδος της Άγκυρας θα επαναβεβαιώσει ισχυρά τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ», δήλωσε.

Τέλος, υπογράμμισε ότι η αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών και δυνατοτήτων των χωρών της E5 αποτελεί ένδειξη της δέσμευσής τους για κοινή δράση.

Ύστερα από συνάντηση που είχε με Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές, ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε αργότερα πως οι Ιρανοί «συμφωνούν σε όλα όσα θέλω και πρέπει, διαφορετικά απλώς γυρίζουμε πίσω και κάνουμε αυτό που πρέπει».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτό το νέο ρεκόρ παραμένει «προσωρινό», επισημαίνει το Met Office, που προηγουμένως έκανε λόγο για τρεις μετρήσεις: 35,7°C, 35,8°C και 36°C, όλες στη νότια Αγγλία. Το προηγούμενο ρεκόρ ανερχόταν σε 35,6 βαθμούς Κελσίου, που είχαν καταγραφεί την 28η Ιουνίου του 1976 στο Σάουθαμπτον (νότια) και εκείνο της 29ης Ιουνίου του 1957 στο Λονδίνο.

Το νέο ρεκόρ θερμοκρασίας σημειώνεται, την ώρα που η βρετανική μετεωρολογική υπηρεσία κήρυξε σε κόκκινο συναγερμό ένα μεγάλο τμήμα του νότου της χώρας για τη σημερινή και αυριανή ημέρα. Είναι μόλις η δεύτερη φορά που κηρύσσεται τέτοιος συναγερμός. Η προηγούμενη ημερομηνία ήταν τον Ιούλιο του 2022, κατά τη διάρκεια ενός ιστορικού επεισοδίου καύσωνα όπου η θερμοκρασία υπερέβη για πρώτη φορά τους 40 βαθμούς Κελσίου (40,3°C στην ανατολική Αγγλία).

Μπροστά σε αυτό το κύμα καύσωνα, περισσότερα από 1.000 σχολεία δεν λειτούργησαν σήμερα σε ολόκληρη τη χώρα ή έστειλαν νωρίτερα τους μαθητές στα σπίτια τους. Τα δρομολόγια στις δημόσιες συγκοινωνίες, ιδίως στον σιδηρόδρομο, διαταράχθηκαν σε μεγάλο βαθμό, με ακυρώσεις εξαιτίας της ευαλωτότητας των υποδομών.

Ακόμα και ο βασιλιάς Κάρολος, ηλικίας 77 ετών, δυσκολεύτηκε να υπομείνει αυτόν τον καύσωνα και δροσίστηκε με τη βοήθεια ενός φορητού ανεμιστήρα κατά τη διάρκεια μιας δεξίωσης στο Λονδίνο, σύμφωνα με φωτογραφίες του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Το Met Office προβλέπει πως αύριο η ζέστη θα κορυφωθεί στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, όμως το ανατολικό και το νοτιοανατολικό τμήμα θα συνεχίσουν να πλήττονται από «ακραία ζέστη» την Παρασκευή και το Σάββατο.

Ερωτηθείς σήμερα στο κοινοβούλιο σχετικά με τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής σε αυτόν τον καύσωνα, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ επιβεβαίωσε πως πρόκειται για «μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της εποχής μας». «Ο τωρινός καιρός μας υπενθυμίζει σε ποιο βαθμός είναι σημαντικό», υπογράμμισε.

“Βράζει” η Γαλλία

Η ακραία ζέστη στη Γαλλία σκότωσε εκατοντάδες χιλιάδες πουλερικά, δυσκολεύοντας το έργο των υπηρεσιών περισυλλογής των νεκρών ζώων, τόσο που οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να τα ενταφιάσουν εντός των πτηνοτροφικών μονάδων, σε δύο από τις μεγαλύτερες πτηνοτροφικές περιοχές της χώρας.

Η Δυτική Ευρώπη βιώνει τις τελευταίες ημέρες έναν ακραίο καύσωνα, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες ανθρώπους. Σχολεία έκλεισαν, το δίκτυο ηλεκτροδότησης υπερφορτώνεται και πολλοί αγρότες αναγκάζονται να δουλεύουν νύχτα στα χωράφια τους. Ο Κλεμάν Μπλανσάρ, ένας 32χρονος πτηνοτρόφος από την Περιφέρεια του Λίγηρα, τη δεύτερη μεγαλύτερη πτηνοτροφική περιοχή της Γαλλίας, είπε ότι έχασε 700 κοτόπουλα μέσα σε λίγες ημέρες. Συνήθως οι απώλειες δεν ξεπερνούν το ένα με δύο ημερησίως.

«Τα ζώα μας βιώνουν το ίδιο πράγμα με εμάς: υποφέρουν φρικτά από τη ζέστη, για αυτό κατά καιρούς καταγράφονται ανώμαλα υψηλά ποσοστά θνησιμότητας», είπε ο Μπλανσάρ από το αγρόκτημά του στο Σεντ-Αντρέ-Γκουλ-ντ’Ουά. Ο Γιαν Νεντελέκ, ο επικεφαλής της πτηνοτροφικής βιομηχανίας ANVOL, υπολογίζει ότι πολλές εκατοντάδες χιλιάδες πουλερικά έχουν πεθάνει, σε φάρμες, τόσο αυτά που εκτρέφονται στο ύπαιθρο όσο και σε κλειστούς χώρους. Όμως δεν ήταν σε θέση να δώσει έναν ακριβή αριθμό.

Τα Αγροτικά Επιμελητήρια της Βρετάνης και της Περιοχής του Λίγηρα έκαναν λόγο για «μαζικούς» θανάτους πουλερικών. Στις δύο αυτές περιοχές εκτρέφεται σχεδόν το 60% των πουλερικών της Γαλλίας. Η χώρα είναι εξάλλου ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός πουλερικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω από την Πολωνία και την Ισπανία.

Τα νεκρά ζώα συνήθως περισυλλέγονται και αποστέλλονται για επεξεργασία αλλά ο όγκος είναι υπερβολικά μεγάλος ώστε να ανταπεξέλθει επιτυχώς το σύστημα, ανέφεραν τα επιμελητήρια. Ο Μπλανσάρ είπε ότι ακόμη περιμένει τα ειδικά συνεργεία να μαζέψουν τις κότες του. Οι αγρότες έλαβαν την οδηγία να ρίξουν πριονίδι ή ροκανίδια πάνω από τα νεκρά ζώα. Οι ταφές εντός των αγροκτημάτων ενδέχεται να επιτραπούν, αφού προηγηθούν τεχνικοί και περιβαλλοντικοί έλεγχοι.

Η ζέστη πλήττει επίσης και τους εκτροφείς βοοειδών. Οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την πρόσληψη τροφής, αυξάνουν τη ζήτηση για νερό και μειώνουν την παραγωγή γάλακτος. Ο Φρεντερίκ Βενσάν, ο οποίος εκτρέφει περίπου 70 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής κοντά στην Ανζέ στη δυτική Γαλλία, είπε ότι το κοπάδι του συγκεντρώνεται κάτω από τα ανοίγματα του εξαερισμού του στάβλου εδώ και ημέρες, ενώ οι ανεμιστήρες λειτουργούν στη μέγιστη ταχύτητα. Η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί κατά 15% με 20%.

«Στέκονται εκεί με το στόμα ορθάνοιχτο, προσπαθώντας απλώς να ανασάνουν. Είναι πολύ δύσκολο, σωματικά, τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για τα ζώα», είπε.

Πηγή: ΑΠΕ:ΜΠΕ

Ο κ. Μερτς αναφέρθηκε σε «πέντε μηνύματα» που στέλνουν σήμερα «πέντε μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη» ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ: «Πρώτον, στεκόμαστε ενωμένοι υπέρ ενός ΝΑΤΟ που διατηρεί με ισχύ και ενότητα την ασφάλεια στον ευρωατλαντικό χώρο προς όφελος όλων των συμμάχων. Δεύτερον, θέλουμε να ανανεώσουμε τη Συμμαχία. Ενισχύουμε τον ευρωπαϊκό της πυλώνα (..) αυξάνουμε τις αμυντικές μας δαπάνες στο 3,5% (…) Επενδύουμε μαζικά στην άμυνά μας. Αυτό θέτει τα θεμέλια για μια ισορροπημένη διατλαντική εταιρική σχέση. Τρίτον, ακολουθούμε αυτόν τον δρόμο μαζί. Oι εθνικές μονομερείς πρωτοβουλίες στην αμυντική πολιτική θα ήταν λανθασμένη πορεία. Θέλουμε περισσότερη συνεργασία, τόσο διατλαντικά όσο και ευρωπαϊκά. Για εμάς τους Γερμανούς, αυτό απορρέει από την ιστορία μας, τη γεωγραφία μας και το Σύνταγμά μας. Οι γείτονές μας πρέπει να αισθάνονται πιο ασφαλείς όταν η Γερμανία γίνεται ισχυρότερη. Γι’ αυτό θέλουμε να εντάξουμε σταθερά τις ένοπλες δυνάμεις μας και την αμυντική μας βιομηχανία στη Συμμαχία και στην Ευρώπη. Έχουμε βαθύ και άμεσο συμφέρον γι’ αυτό», τόνισε ο καγκελάριος και πρόσθεσε ότι το ομαδικό πνεύμα είναι απαραίτητο και προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες προκλήσεις για την αμυντική μας βιομηχανία. «Αυτή την κοινή προσπάθεια την προωθούμε μαζί όπου αυτό είναι δυνατό», ανέφερε. «Τέταρτον, θέλουμε να στείλουμε από την Άγκυρα ένα ισχυρό μήνυμα υποστήριξης προς την Ουκρανία», τόνισε και πρόσθεσε ότι το Βερολίνο προτείνει οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ να δώσουν μια «ισχυρή δέσμευση χρηματοδότησης» ώστε το μήνυμα προς τη Ρωσία να είναι σαφές, ότι η Ουκρανία παραμένει ισχυρή και η ευρωπαϊκή στήριξη δεν μειώνεται. «Από τη Σύνοδο της G7 στο Εβιάν μπορούμε να προσθέσουμε και τη διατλαντική διάσταση. Ελπίζουμε ότι η Μόσχα θα βγάλει τα κατάλληλα συμπεράσματα. Ήρθε η ώρα να ξεκινήσουν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις», επισήμανε. «Πέμπτον, χαιρετίζουμε το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία-πλαίσιο. Υποστηρίζουμε τις επακόλουθες διαπραγματεύσεις, οι οποίες έχουν πλέον ξεκινήσει. Θα συμβάλουμε και εμείς από την πλευρά μας, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Και αυτό το μήνυμα θα πρέπει να εκπέμψει η Σύνοδος στην Άγκυρα», συμπλήρωσε ο Γερμανός καγκελάριος.

Στο ίδιο πνεύμα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ανέδειξε ως ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη τη διατύπωση κοινής θέσης της Ομάδας των Επτά για την Ουκρανία. «Το γεγονός ότι, για πρώτη φορά εδώ και 18 μήνες, όλα τα μέλη της G7 υπέγραψαν ένα κοινό κείμενο και ότι οι Αμερικανοί υποστηρίζουν μαζί με εμάς την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, επιθυμούν να στηρίξουν τις υποδομές της και είναι επίσης διατεθειμένοι να επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία, δείχνει ότι κινούμαστε στην ίδια κατεύθυνση. Και θέλουμε να εδραιώσουμε περαιτέρω αυτή τη σύγκλιση», δήλωσε ο κ. Μακρόν, ενώ σχετικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επανέλαβε τη θέση του κ. Μερτς, δηλώνοντας ότι «θα υποστηρίξουμε αυτή τη διαδικασία (συνομιλιών), διότι είναι σημαντική και θέλουμε να συμμετάσχουμε ενεργά, για παράδειγμα μέσω της ad hoc αποστολής για τα Στενά του Ορμούζ, αφού βεβαίως καθοριστούν οι σχετικές προϋποθέσεις – με στόχο πάντα την ειρηνική επίλυση των διαφορών και τη συμβολή σε μια διαρκή ειρήνη στον Λίβανο, με πλήρη διατήρηση της κυριαρχίας του». Η Σύνοδος της Άγκυρας θα αναδείξει επίσης με ιδιαίτερη αποφασιστικότητα, σημείωσε ο Εμανουέλ Μακρόν, τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ. «Δεσμευόμαστε να αυξήσουμε τις δυνατότητές μας και τους αμυντικούς μας προϋπολογισμούς και, ως Ευρωπαίοι, να αναπτύξουμε κοινές λύσεις και να συνεργαστούμε στενά για την ενίσχυση της αποτρεπτικής μας ισχύος. Οι αμυντικές μας δαπάνες έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Αυτό αποτελεί ένδειξη της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε από κοινού και να ενισχύσουμε περαιτέρω τη βιομηχανική μας συνεργασία», πρόσθεσε.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι αναφέρθηκε επίσης στη σημασία από τη μία πλευρά της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής συνιστώσας στο πλαίσιο της διατλαντικής συμμαχίας και από την άλλη της ανάδειξης των δυνατοτήτων και της αριστείας που διαθέτει η Ευρώπη ώστε να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση. «Όλες αυτές οι προκλήσεις δεν αφορούν μόνο συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αλλά συνδέονται με μια ευρύτερη διάσταση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Πρόκειται για την ευθύνη που έχουμε, αλλά και για την ευθύνη κάθε κράτους ξεχωριστά, να προστατεύει τα σύνορά του. Για τον λόγο αυτό χρειαζόμαστε μια πολυδιάστατη προσέγγιση, η οποία πρέπει να καλύπτει όλα τα μέτωπα της συμμαχίας μας και όλες τις πτυχές της ευθύνης μας», δήλωσε η κυρία Μελόνι και, αναφερόμενη στην Ουκρανία, υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό «να συνεχίσουμε να στηρίζουμε το Κίεβο για όσο χρειαστεί, έως ότου καταστεί εφικτή η επίτευξη μιας νόμιμης και δίκαιης ειρήνης». Σχετικά με το Ιράν, η Ιταλίδα πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών είναι εξαιρετικά σημαντική. «Τα Στενά του Ορμούζ έχουν στρατηγική σημασία για όλους μας. Η Ιταλία έχει ήδη εκφράσει την ετοιμότητά της να συμβάλει, αν και βεβαίως θα πρέπει πρώτα να διαμορφωθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις», πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ ζήτησε να αυξηθεί η πίεση προς τη Ρωσία, με νέες κυρώσεις, προκειμένου να αξιοποιηθεί, όπως είπε, το μομέντουμ υπέρ της Ουκρανίας, ενώ αναφέρθηκε στην σημασία της προώθησης ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ»: «Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή ηγετική παρουσία και τις κυρίαρχες επιχειρησιακές δυνατότητες της Ευρώπης, πάντα σε πλήρη συντονισμό με τις ΗΠΑ. Γνωρίζουμε ότι αυτό είναι απαραίτητο για να διατηρήσουμε τις χώρες μας ασφαλείς, να αποτρέψουμε όσους επιδιώκουν να μας βλάψουν και να διαφυλάξουμε την πιο επιτυχημένη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία. Αυτή είναι η μεγάλη στρατηγική πρόκληση της εποχής μας, απέναντι σε μια σαφή και διαρκώς αυξανόμενη απειλή», δήλωσε ο κ. Στάρμερ και επισήμανε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να εφαρμόσει τη μεγαλύτερη διατηρήσιμη αύξηση των αμυντικών δαπανών του από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. «Στόχος μας δεν είναι μόνο να αυξήσουμε το ύψος των αμυντικών δαπανών, αλλά και να αναμορφώσουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο δαπανούμε αυτούς τους πόρους, αξιοποιώντας τα διδάγματα του πολέμου στην Ουκρανία και διασφαλίζοντας ότι είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τόσο τις σημερινές όσο και τις μελλοντικές απειλές», είπε ο Βρετανός πρωθυπουργός και ανέδειξε ακόμη την ανάγκη η ανανέωση της ευρωπαϊκής άμυνας να στηριχθεί σε μια «ιστορικής σημασίας αλλαγή στη βιομηχανική συνεργασία της Ευρώπης». Η πραγματικότητα του σύγχρονου πολέμου, είπε, είναι ότι δεν αρκεί μόνο να υπερκεράσουμε τον αντίπαλο επιχειρησιακά, αλλά πρέπει επίσης να είμαστε σε θέση να καινοτομούμε περισσότερο και να παράγουμε περισσότερα από αυτόν. «Περισσότερο από ποτέ, η οικονομική και τεχνολογική ισχύς αποτελεί τη βάση της στρατιωτικής ισχύος. Γι’ αυτό οφείλουμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη συγκυρία για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας και, ταυτόχρονα, να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις εργασίας, μεγαλύτερη ανάπτυξη και περισσότερες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες μας τα επόμενα χρόνια», δήλωσε.

Ως «επιβεβαίωση της βούλησης των χωρών της Ε5 να διαφυλάξουν τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την διατλαντική ενότητα» περιέγραψε την αποψινή συνάντηση στο Βερολίνο ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ και τόνισε ότι το μέλλον της Ευρώπης και του δυτικού κόσμου, όπως και το μέλλον της Ουκρανίας, «εξαρτώνται από τη διατήρηση της ενότητας, τόσο των Ευρωπαίων όσιο και της διατλαντικής κοινότητας». «Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία στον πόλεμό της απέναντι στη Ρωσία. Θα υπερασπιστούμε επίσης τους διατλαντικούς δεσμούς, ακόμη κι αν ορισμένοι πολιτικοί δεν τους εκτιμούν πάντα όσο θα έπρεπε. Η Πολωνία θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν ώστε οι χώρες που απειλούνται άμεσα από την επιθετική πολιτική της Ρωσίας, δηλαδή οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας, να εκπροσωπούνται σε όλα τα σχετικά σχήματα και φόρουμ. Χωρίς την Πολωνία, χωρίς τις σκανδιναβικές χώρες, χωρίς τις χώρες της Βαλτικής και χωρίς τη Ρουμανία, θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί οτιδήποτε ουσιαστικό σε αυτή τη σύγκρουση πολιτισμών με τους επιθετικούς γείτονές μας στα ανατολικά», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τουσκ, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην αυριανή Διάσκεψη για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας που διοργανώνεται στο Γκντανσκ. Ο Πολωνός πρωθυπουργός έκανε επίσης λόγο για ανάγκη να ακουστεί από την Άγκυρα «και να βρει ισχυρή ανταπόκριση» η δέσμευση της χώρας του για επένδυση του σχεδόν 7% του ΑΕΠ της στην άμυνα. «Πιστεύω ότι όλοι θα πρέπει να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη δέσμευσή τους όσον αφορά την αμυντική ικανότητα της Ευρώπης και των επιμέρους κρατών», δήλωσε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην παρέμβασή της, η Υπουργός υπενθύμισε ότι ήδη από το περσινό Συνέδριο είχε τεθεί ως προτεραιότητα η περαιτέρω ανάπτυξη της Επαγγελματικής Ασφάλισης και σημείωσε ότι η κυβέρνηση προχωρά πλέον στο επόμενο βήμα μεταρρύθμισης.

«Στο νέο νομοσχέδιο που θα παρουσιάσουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο, η πρότασή μας αντανακλά την πεποίθηση ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης πρέπει να διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στη χώρα μας τα επόμενα χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η κα Κεραμέως υπογράμμισε ότι σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ιδιαίτερα χαμηλή διείσδυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία των -προαιρετικής ασφάλισης- Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του Ελληνικού Α.Ε.Π., όταν σε χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα και ανεπτυγμένα συστήματα δεύτερου πυλώνα το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσο όρο προσεγγίζει το 50%, ενώ υπάρχουν χώρες που το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμα και στο 120% του Α.Ε.Π. τους.

Όπως τόνισε, η συζήτηση που εξελίσσεται σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο γύρω από την αύξηση των αποταμιεύσεων και την κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για τη χώρα.

«Σε όλη την Ευρώπη βρίσκεται σε εξέλιξη μία μεγάλη συζήτηση για το πώς θα αυξηθούν οι αποταμιεύσεις και οι επενδύσεις. Σε αυτό το σημείο η Επαγγελματική Ασφάλιση αποτελεί απάντηση – δημιουργεί λύσεις», σημείωσε.

Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης παραμένει σταθερή κυβερνητική προτεραιότητα, επισημαίνοντας όμως ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος απαιτεί και την ουσιαστική ανάπτυξη συμπληρωματικών πυλώνων.

Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις του νέου θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης:

• Μεγαλύτερη ευελιξία και απλοποίηση διαδικασιών, ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να μπορούν να συμμετέχουν στα νέα «Ανοιχτά» Τ.Ε.Α., τα οποία θα λειτουργούν ως ταμεία–ομπρέλα υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
• Ενίσχυση της ελκυστικότητας του θεσμού, με παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη την ηλικία και όχι αποκλειστικά τα έτη ασφάλισης, αλλά και με τη δυνατότητα παροχής προγραμμάτων υγείας από τα Τ.Ε.Α.
• Ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων, μέσω πλήρους φορητότητας δικαιωμάτων και δυνατότητας μεταφοράς συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη οικοδόμησης εμπιστοσύνης και ενημέρωσης των πολιτών γύρω από τη λειτουργία των συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών σχημάτων.

«Η πρώτη μάχη είναι να περάσουμε το μήνυμα της σπουδαιότητας των συμπληρωματικών πυλώνων ασφάλισης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας την ομιλία της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό σύστημα αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

«Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία ισχυροποίησης του 2ου πυλώνα ασφάλισης και θα εργαστούμε με συνέπεια προς αυτή την κατεύθυνση», σημείωσε, καλώντας την Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης να συμβάλει ενεργά τόσο στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου όσο και στην αποτελεσματική επικοινωνία του προς την κοινωνία.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.

Στην εισαγωγική του ομιλία, ο Δρ. Χρήστος Π. Νούνης, Πρόεδρος της ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α. και Πρόεδρος του Τ.Ε.Α.-ΥΠ.ΟΙΚ., ανέδειξε τη σημασία της συγκυρίας για τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη προχωρά σε ένα νέο υπόδειγμα όπου η αποταμίευση συνδέεται πιο ενεργά με τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα. Τόνισε ότι τα Τ.Ε.Α. καλούνται να αποτελέσουν βασικό πυλώνα συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας αλλά και εργαλείο διοχέτευσης κεφαλαίων στην πραγματική οικονομία.

Ακολούθησε χαιρετισμός από την Κέλλυ Μαυρομάτη, συνιδρύτρια του Energizing Greece, η οποία αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και ενεργοποίησης των πολιτών γύρω από ζητήματα οικονομικής ανθεκτικότητας και προσωπικής ευημερίας.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη μετάβασης από ένα μοντέλο αποκλειστικής εξάρτησης από τη δημόσια σύνταξη σε ένα πιο ισορροπημένο σύστημα πολλαπλών πυλώνων. Υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της αποταμίευσης και η ενεργοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων αποτελούν στρατηγική επιλογή για την ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία.

Η Petra Hielkema, Chairperson της EIOPA, ανέδειξε τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Επαγγελματικής Ασφάλισης, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Στη συνέχεια, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας επισήμανε ότι οι δημόσιες συντάξεις από μόνες τους δύσκολα θα μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης τα επόμενα χρόνια. Υπογράμμισε ότι τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αναμένεται να αποκτήσουν σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο ως συνταξιοδοτικός θεσμός αλλά και ως επενδυτικός πυλώνας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα αναφέρθηκε στις προκλήσεις της ελληνικής αγοράς, σημειώνοντας ότι το περιορισμένο μέγεθος πολλών Ταμείων αυξάνει το λειτουργικό κόστος και δυσκολεύει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.

Ιδιαίτερο αποτύπωμα άφησε η παρέμβαση του Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου, Προέδρου της ΕΑΕΕ και Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου της Eurolife FFH, ο οποίος ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο το ζήτημα της αποταμίευσης:

«Όταν ένας Έλληνας βγαίνει στη σύνταξη, έχει στην άκρη τρεις ημέρες από τον τελευταίο του μισθό. Όταν ένας Ευρωπαίος βγαίνει στη σύνταξη, έχει στην άκρη επτά μήνες από τον τελευταίο του μισθό».

Όπως ανέφερε, η πραγματικότητα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της κεφαλαιοποιητικής αποταμίευσης μέσα από ισχυρά εποπτευόμενα συστήματα, φορολογικά κίνητρα και ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Τόνισε ακόμη ότι ούτε το δημόσιο σύστημα μπορεί μόνο του να δώσει λύση, ούτε όμως μπορεί να υπάρξει επιτυχία χωρίς ενημέρωση και εμπιστοσύνη.

Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας, Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, χαρακτήρισε την Επαγγελματική Ασφάλιση στρατηγική επιλογή για την οικονομία και την κοινωνία. Τόνισε ότι η Ευρώπη προχωρά σε μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση του τρόπου χρηματοδότησης του μέλλοντός της και ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία καλούνται να μετατρέψουν ιδιωτικές αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις.

Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται υπερβολικά από τον πρώτο πυλώνα και ότι απαιτείται ενίσχυση φορολογικών κινήτρων, απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου και επένδυση στη χρηματοοικονομική εκπαίδευση.

Με μήνυμά του ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, σημείωσε ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση αποτελεί κρίσιμο σημείο συνάντησης μεταξύ αποταμίευσης, επενδύσεων και οικονομικής ασφάλειας. Υπενθύμισε ότι η Πειραιώς υπήρξε η πρώτη ελληνική τράπεζα που δημιούργησε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας πως τα Τ.Ε.Α. μπορούν να εξελιχθούν σε ισχυρούς θεσμικούς επενδυτές με σημαντική συμβολή στη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Panel I

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως μοχλός ανάπτυξης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης

Το πρώτο θεματικό πάνελ ανέδειξε τον ρόλο της αποταμίευσης και της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.

Η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Μέλος του Συμβουλίου Eποπτών της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγοράς (IOSCO) και Πρόεδρος του Δικτύου Διαφορετικότητας (Diversity Network) του IOSCO, Μέλος του Προεδρείου της Επιτροπής Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ αναφέρθηκε στις μεγάλες καταθέσεις που παραμένουν εκτός επενδυτικής οικονομίας εξαιτίας ρυθμιστικού κατακερματισμού και τόνισε την ανάγκη απλών προϊόντων, κοινών κινήτρων και χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης.

Ο Γιώργος Θεοχαρίδης, Πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου ανέδειξε την εμπειρία της Κύπρου στη διασυνοριακή δραστηριότητα και υπογράμμισε ότι απαιτείται περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

Ο Κρις Αίσωπος, Πρόεδρος Δ.Σ., Ένωση Θεσμικών Επενδυτών (Ε.Θ.Ε.), Διευθύνων Σύμβουλος, ALPHA TRUST σημείωσε ότι απαιτούνται αλλαγές στη φορολογική αντιμετώπιση των συνταξιοδοτικών σχημάτων και νέα εργαλεία που θα επιτρέψουν στα Τ.Ε.Α. να συμμετέχουν ουσιαστικά σε επενδύσεις υποδομών.

Ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής, Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών – ΙΟΒΕ Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στάθηκε στις δημογραφικές και επενδυτικές ανισορροπίες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης μέσω στοχευμένων βελτιώσεων.

Panel II

Μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού: Για ένα σύγχρονο και ανθεκτικό σύστημα συντάξεων στην Ελλάδα

Μετά το διάλειμμα, στο δεύτερο πάνελ αναπτύχθηκε εκτενής διάλογος για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος υπό το βάρος του δημογραφικού.

Κοινός τόπος των παρεμβάσεων των Άννας Ευθυμίου, Υφυπουργού Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, Τάσου Γιαννίτση, Ομότιμου Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών, π. Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μιλτιάδη Νεκτάριου, Καθηγητή της Ασφαλιστικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μιράντας Ξαφά, Διευθύνουσα Συμβούλου της E.F. Consulting Ltd., Ερευνήτριας του Center for International Governance Innovation (CIGI) και Γαβριήλ Αμίτση, Καθηγητή Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας & Διευθυντή του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ήταν ότι η μακροχρόνια βιωσιμότητα απαιτεί συνδυασμό δημόσιας προστασίας, συμπληρωματικής αποταμίευσης και ισχυρών θεσμών.

Η ευρωπαϊκή διάσταση – Αναθεώρηση της Οδηγίας IORP II

Ο Simone Miotto, Executive Director της AEIP, παρουσίασε τις εξελίξεις γύρω από την αξιολόγηση της Οδηγίας IORP II, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για το σημαντικότερο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό εργαλείο που επηρεάζει τα επαγγελματικά ταμεία.

Τόνισε την ανάγκη διατήρησης της αρχής της αναλογικότητας και ενός εποπτικού πλαισίου βασισμένου στον κίνδυνο και στις εθνικές ιδιαιτερότητες.

Έρευνα AON 2026 – Προτεραιότητες και προκλήσεις στις συνταξιοδοτικές παροχές

Ο Γεώργιος Κεντούρης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της AON Solutions Greece, παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της νέας έρευνας της AON, η οποία πραγματοποιήθηκε τρία χρόνια μετά την εφαρμογή του ν. 5078/2023, με στόχο να αποτυπώσει τον βαθμό προσαρμογής της αγοράς στις αλλαγές που επηρέασαν συνολικά τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης.

Βασικά συμπεράσματα της έρευνας:

• 8 στους 10 συμμετέχοντεςδήλωσαν ότι δεν αναμένουν πως η κοινωνική ασφάλιση θα εξασφαλίσει επαρκές εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.
• Περίπου οι μισοί ερωτηθέντεςεκτίμησαν ότι η μεταρρύθμιση του 2023 δεν έχει ακόμη συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του θεσμού, ενώ το 36% δήλωσε ότι δεν γνωρίζει τις αλλαγές που επέφερε το νέο πλαίσιο.
• Σχεδόν το σύνολο των εργοδοτώναναγνώρισε ότι τα συνταξιοδοτικά προγράμματα αποτελούν σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της εργασιακής δέσμευσης και της συνολικής πολιτικής παροχών.
• 9 στις 10 επιχειρήσειςπου συμμετείχαν στην έρευνα διαθέτουν ήδη συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, ενώ το 13% αυτών λειτουργεί μέσω Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.).
• Ένας στους τρεις εργοδότεςπου δεν διαθέτουν σήμερα πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε διαδικασία σχεδιασμού ή υλοποίησης.
• Η μέση εργοδοτική εισφοράδιαμορφώνεται περίπου στο 4,5%, ενώ μόλις το 4% των εργοδοτών δεν συνεισφέρει καθόλου.
• Η εφαρμογή του νέου πλαισίου οδήγησε σε αρκετές περιπτώσεις σε αναπροσαρμογή των εισφορών και περιορισμό της αποταμίευσης, λόγω της εισαγωγής του ανώτατου ορίου 20% επί των αποδοχών.
• 4 στις 10 εταιρείεςπροχώρησαν σε αλλαγές στα υφιστάμενα προγράμματα προκειμένου να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον.
• Το 80% των ερωτηθέντωνδήλωσε ότι παρακολουθεί μόνο του την εφαρμογή του πλαφόν εισφορών, παρά το γεγονός ότι ο σχετικός έλεγχος αποτελεί υποχρέωση των παρόχων.
• Ως προς την ενημέρωση των μελών, μόλις 14% ανέφερε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ενημέρωσηγια τη λειτουργία του προγράμματος.
• Στα ομαδικά ασφαλιστήρια, 7 στους 10δήλωσαν ότι εφαρμόζουν ήδη λογική επενδυτικών επιλογών, ενώ 1 στους 3 εξακολουθεί να βασίζεται αποκλειστικά σε εγγυημένες αποδόσεις.
• 8 στους 10 συμμετέχοντεςανέφεραν ότι δεν διαθέτουν επαρκή εικόνα για τα κόστη, τις χρεώσεις και τη διάρθρωση των επενδυτικών επιλογών.
• Ως προς τη διακυβέρνηση των επενδύσεων, τα ποσοστά παραμένουν χαμηλά: μόλις 13% διαθέτει οργανωμένη επιτροπή παρακολούθησης, ενώ 26% δεν διαθέτει καμία επίσημη διαδικασία τεκμηρίωσης.

Ο κ. Κεντούρης υπογράμμισε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν πως η επόμενη φάση ανάπτυξης του δεύτερου πυλώνα δεν εξαρτάται μόνο από το θεσμικό πλαίσιο αλλά και από την ενημέρωση, την εκπαίδευση, τη διαφάνεια και την ουσιαστική συμμετοχή εργοδοτών και εργαζομένων.

Panel III

Η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου της Επαγγελματικής Ασφάλισης

Το τρίτο πάνελ επικεντρώθηκε στην ανάγκη μετάβασης από τη θεσμοθέτηση στην ωρίμανση του δεύτερου πυλώνα.

Οι Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος, Γενικός Γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Σταύρος Κωνσταντάς, Διευθυντής Διεύθυνσης Εποπτείας Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ασφάλισης, Τράπεζα της Ελλάδος και Χαράλαμπος Φύτρος, Β’ Αντιπρόεδρος ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α., Αναλογιστής & Χρημ/κός Αναλυτής, ΤΕΑ Johnson & Johnson ανέδειξαν ότι η ανάπτυξη των Τ.Ε.Α. απαιτεί σταθερό κανονιστικό πλαίσιο, εποπτική αξιοπιστία, οικονομίες κλίμακας, φορητότητα δικαιωμάτων και ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργαζομένων και εργοδοτών.

Το κοινό συμπέρασμα που αναδείχθηκε από τις εργασίες του Συνεδρίου ήταν ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση δεν αποτελεί πλέον μια παράλληλη συζήτηση για το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά έναν κρίσιμο πυλώνα για τη συνταξιοδοτική επάρκεια, την αποταμίευση, την επενδυτική κινητοποίηση και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

Για πιο αναλυτική ενημέρωση, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου https://ethosevents.eu/event/7o-synedrio-epangelmatikis-asfalisis/ όπως επίσης και τα social κανάλια Facebook, LinkedIn και YouTube.