Η μέχρι τώρα θεωρούμενη πλειοψηφία έχει μείνει ακέφαλη μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου, ενώ οι περισσότεροι εξ αυτών (βουλευτές και στελέχη) είναι με το ένα πόδι στην έξοδο από το κόμμα, προκειμένου να ενταχθούν άμεσα, ή σε δεύτερο χρόνο στην ΕΛΑΣ. Ήταν εμφανής η απροθυμία των στελεχών που υποστηρίζουν την άνευ όρων συμπόρευση με την ΕΛΑΣ να συμμετέχουν και να δώσουν μία εσωκομματική μάχη, ενώ είναι έτοιμοι να αποχωρήσουν. Πέραν των άλλων υπάρχει και ένα ζήτημα πολιτικής ηθικής.

Κάπως έτσι συμπληρώθηκε η απαιτούμενη απαρτία των 140 στελεχών προκειμένου να συνεδριάσει η Κεντρική Επιτροπή, την οποία είχε ζητήσει το 1/4 των μελών. Σημειώνεται ότι η αναπληρώτρια γραμματέας Αναστασία Σαπουνά αφέθηκε μόνη της να βγάλει τα κάστανα από την φωτιά. Προσπάθησε να αποτρέψει την συνεδρίαση της Κ.Ε. – ενδεικτικό του κλίματος που επικράτησε είναι ότι το Σάββατο ήταν κλειδωμένα τα γραφεία της Κουμουνδούρου, προφανώς για να μην “μπουκάρουν” οι διαφωνούντες και κάνουν “κατάληψη”.

Η θέση “να αυτοδιαλυθούμε για να πάμε σπίτια μας και να περιμένουν την κλήση από τον Τσίπρα”, ενώ είναι πλειοψηφική, δεν είναι υποστηρίξιμη. Για αυτό άλλωστε όλο το προηγούμενο διάστημα, από τις 6 Ιουνίου και μετά, ο Φάμελλος έμεινε μόνος του να προβάλλει την απόφαση της αυτοδιάλυσης και να δέχεται τα πυρά από τους Πολάκη, Παππά, Δούρου. Μέλη της Πολιτικής Γραμματείας και της Κεντρικής Επιτροπής που συμφωνούν με αυτή την προοπτική άρχισαν να παραιτούνται και οι βουλευτές να παραδίδουν τις έδρες τους – Γιώργος Καραμέρος και Κατερίνα Νοτοπούλου – ενώ καμιά δεκαριά ακόμη είναι έτοιμοι να ακολουθήσουν. Σάββατο μόνο έξι βουλευτές έδωσαν το παρόν.

Κεντρική Επιτροπή ΣΥΡΙΖΑ: Η επόμενη μέρα

Την ομόφωνη απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής των 140 συμμετεχόντων ανέγνωσε ο Νίκος Παππάς. Συμπυκνωμένα η Κ.Ε. αποφάσισε ότι η πολιτική στήριξη άλλου κόμματος (της ΕΛΑΣ) έχει καταστεί κενή περιεχομένου, μετά και τις δηλώσεις του προέδρου και στελεχών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης που αποκλείουν την συνεργασία. Αποφασίσθηκε η επιτάχυνση των διαδικασιών στην κατεύθυνση των εκλογικών συμμαχιών (χωρίς να προσδιορίζονται οι εν δυνάμει σύμμαχοι), ενώ καλείται η Πολιτική Γραμματεία να χαράξει οδικό χάρτη προς τις εκλογές.

Τέλος, η Κεντρική Επιτροπή έκρινε ως πολιτικά αναγκαία την ανάκληση διαγραφής του Παύλου Πολάκη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Την ικανοποίηση του εξέφρασε ο Πολάκης, ο οποίος δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, εφόσον βέβαια αρθούν τα εμπόδια για την επιστροφή του, κάτι που προϋποθέτει μία ερμηνεία του κανονισμού της Βουλής και την έγκριση του Νικήτα Κακλαμάνη.

Το παιχνίδι βέβαια έχει και άλλο ημίχρονο καθώς την Δευτέρα συγκαλείται η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ το επόμενο Σαββατοκύριακο θα συνεδριάσει εκ νέου η Κεντρική Επιτροπή, προκειμένου να αποφασίσει τα επόμενα βήματα για την προετοιμασία του κόμματος για τις εκλογές. Πιθανότατα θα εκλέξει την προσωρινή ηγεσία. Ένα ερώτημα είναι εάν η εν αποδρομή θεωρούμενη πλειοψηφία θα μείνει για να δώσει την μάχη της ανατροπής της απόφασης πριν αποχωρήσει οριστικά από το κόμμα. Θα είναι όμως ωσάν – ενώ είναι θέμα χρόνου η προσχώρησή τους σε άλλο κόμμα – να δίνουν την μάχη προκειμένου να διαλυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ.

Μέχρι τώρα ο Τσίπρας έμεινε εκτός κάδρου ακριβώς για να μην έχει πολιτικό κόστος από τις διεργασίες στον ΣΥΡΙΖΑ. Εάν το κόμμα περάσει στην τρόικα Πολάκη-Παππά-Δούρου είναι ανοικτό ποιος θα είναι ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, παρότι το πιθανότερο είναι να κερδίσει ο Πολάκης και ποιοι θα τον πλαισιώνουν σαν κομματική ηγεσία.

Εκ των πραγμάτων ένας υπό νέα ηγεσία ΣΥΡΙΖΑ που θα διεκδικεί την κοινοβουλευτική του επιβίωση θα κινηθεί ανταγωνιστικά με την ΕΛΑΣ, ειδικά εάν πρόεδρος γίνει τελικά ο Πολάκης. Το τι ποσοστό θα αποσπάσει είναι ζητούμενο…

Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί ο Πούτιν απέφευγε όχι μόνο την κλιμάκωση, αλλά και δραστικές απαντήσεις, όποτε το Κίεβο κλιμακώνει. Η απάντηση είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τον πόλεμο ως αποκλειστικά στρατιωτική αναμέτρηση. Για το Κρεμλίνο, η Ουκρανία αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης γεωπολιτικής σύγκρουσης με τη Δύση, η οποία αφορά τη θέση της Ρωσίας στο αναδυόμενο διεθνές σύστημα. Συγκεκριμένα, ο Πούτιν θεώρησε ότι η εκλογή Τραμπ συνιστούσε ευκαιρία, λόγω του γεγονότος ότι έχει ταχθεί κατά της παγκοσμιοποίησης και είχε επιδείξει διάθεση συνεννόησης με τη Μόσχα.

Η συνάντηση στο Άνκορατζ (Αύγουστος 2025) φάνηκε να επιβεβαιώνει αυτή τη θεώρηση. Για την ακρίβεια, το Κρεμλίνο θεώρησε ότι από κοινού ΗΠΑ και Ρωσία θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το νέο διεθνές σύστημα, γεγονός που θα συνιστούσε εγγύηση για την εθνική ασφάλεια της “Αρκούδας” και θα αναβάθμιζε τον ρόλο της. Στο πλαίσιο αυτό, στην Αλάσκα ο Πούτιν έκανε πίσω από τους όρους που είχε θέσει τον Ιούνιο 2024 για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ενώ είχε θέσει ως όρο τη μετατροπή της Ουκρανίας σε κράτος-μαξιλάρι (αποναζιστικοποίηση και μερική αποστρατιωτικοποίηση), στο Άνκορατζ περιόρισε τις απαιτήσεις του απλώς στην παράδοση του τμήματος του Ντονμπάς που βρισκόταν υπό ουκρανικό έλεγχο.

Είχε φύγει, μάλιστα, από τη συνάντηση κορυφής, θεωρώντας ότι είχε συνάψει μέχρι συμφωνία με τον Τραμπ. Η αλήθεια είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος στη συνέχεια πίεσε τον Ζελένσκι να αποδεχθεί αυτόν τον συμβιβασμό, αλλά ο Ουκρανός πρόεδρος –λόγω και της παρέμβασης των Ευρωπαίων– τον απέρριψε. Για τον Λευκό Οίκο η παραχώρηση κάποιων ουκρανικών εδαφών ήταν ασήμαντο τίμημα. Το σημαντικό ήταν να σταματήσει ο πόλεμος και κατ’ αυτόν τον τρόπο να αποτραπεί μία καθαρή ρωσική στρατιωτική νίκη, που θα ανέβαζε εντυπωσιακά τις μετοχές της Μόσχας διεθνώς.

Το “πνεύμα του Άνκορατζ”

Ο Πούτιν, όχι μόνο “αγόρασε” το “πνεύμα του Άνκορατζ”, αλλά και μέχρι τώρα κάνει ό,τι μπορεί για να το κρατήσει ζωντανό, παρότι ο Λευκός Οίκος από ένα σημείο και πέρα, σιωπηλά το εγκατέλειψε. Πριν λίγες ημέρες, μάλιστα, ο Ρούμπιο το ενταφίασε, δηλώνοντας ότι στο Άνκορατζ δεν υπήρξε συμφωνία, αλλά απλώς μία πρόταση! Και για να μην αφεθεί περιθώριο παρερμηνείας, στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής του G7 στη Γαλλία, ο Τραμπ μετατοπίστηκε σαφώς υπέρ της Ουκρανίας και κατά της Ρωσίας. Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, μάλιστα, ο Τραμπ υποσχέθηκε στον Ζέλένσκι ότι θα δοθεί άδεια στην Ουκρανία να κατασκευάζει πυραύλους αεράμυνας Patriot.

Η εξέλιξη αυτή δικαίωσε τον Λαβρόφ και ευρύτερα τη μερίδα της ρωσικής ηγετικής ομάδας, η οποία εδώ και πολλούς μήνες υποστήριζε ότι το “πνεύμα του Άνκορατζ”, ακόμα κι αν υπήρξε στην αρχή, έχει εξατμισθεί. Ως εκ τούτου, άρχισε να ασκεί πιέσεις στον Πούτιν να προσαρμόσει τη ρωσική πολιτική και πιο συγκεκριμένα να υιοθετήσει πολύ πιο δραστικά στρατιωτικά μέτρα στην Ουκρανία, ειδικά μετά την έναρξη των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια.

Ο Πούτιν, όμως, δεν ήθελε να κλιμακώσει, θεωρώντας πως –εκτός των άλλων– αυτό μπορεί να έδινε τη χαριστική βολή στο “πνεύμα του Άνκορατζ”. Θεωρούσε πως μία ταχύτερη στρατιωτική νίκη στην Ουκρανία ήταν λιγότερο σημαντική από την αμερικανορωσική προσέγγιση και την εξ αυτού διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφάλειας που θα αναγνώριζε τη Ρωσία ως ισότιμη μεγάλη δύναμη και στα μάτια των ΗΠΑ. Στο Κρεμλίνο αρκετοί ακόμα θεωρούν πως ο Τραμπ θέλει, αλλά συναντάει εμπόδια από το “βαθύ κράτος” και ως εκ τούτου πρέπει να τον διευκολύνουν!

Ο εγκλωβισμός του Πούτιν στο “πνεύμα του Άνκορατζ” εξηγεί και το γεγονός ότι παρά τις εντεινόμενες ουκρανικές επιθέσεις στη ρωσική επικράτεια, η Μόσχα απέφευγε να πλήξει με Ορέσνικ κέντρα διοίκησης και να καταστρέψει κρίσιμες για τον ουκρανικό εφοδιασμό υποδομές (γέφυρες, αποθήκες και πρατήρια καυσίμων, σιδηροδρόμους κλπ). Βασικός λόγος ήταν ο φόβος του Κρεμλίνου ότι επειδή στα ουκρανικά κέντρα διοίκησης βρίσκονται Αμερικανοί και Ευρωπαίοι στρατιωτικοί σύμβουλοι, ένα θανατηφόρο πλήγμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Ένας πρόσθετος λόγος της διστακτικότητας του Πούτιν να καταστρέψει κρίσιμες ουκρανικές στρατιωτικές υποδομές (με καθυστέρηση προχωράει τώρα σε κάποιες τέτοιες ενέργειες) που βρίσκονται σε αστικό ιστό είναι για να διατηρήσει τη συμπάθεια του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου προς τη Ρωσία. Ένας αποτελεσματικός βομβαρδισμός, που αναπόφευκτα θα προκαλούσε απώλειες αμάχων, εκ των πραγμάτων θα υπονόμευε αυτό το διπλωματικό κεφάλαιο.

Πιέσεις για κλιμάκωση

Σε αντίθεση με όσους στη Μόσχα επιδιώκουν την κλιμάκωση με σκοπό να τελειώσουν τον πόλεμο στην Ουκρανία με μία καθαρή στρατιωτική νίκη και τη συνθηκολόγηση του Κιέβου, ο Πούτιν θα προτιμούσε ο πόλεμος να τελειώσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά σε μεγάλο βαθμό με βάση τους ρωσικούς όρους. Αυτό, όμως, που φαίνεται να μην συνειδητοποιεί επαρκώς είναι ότι οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να παρατείνουν όσο γίνεται περισσότερο τον πόλεμο. Αδιαφορούν για το τεράστιο κόστος που πληρώνει η Ουκρανία. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να μεγιστοποιήσουν την εντεινόμενη φθορά της Ρωσίας. Με άλλα λόγια, γι’ αυτούς η Ουκρανία είναι το εργαλείο για να επιφέρουν στρατηγική ήττα στη Ρωσία, ή τουλάχιστον να την αποδυναμώσουν όσο γίνεται περισσότερο. Πόλεμος, λοιπόν, μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό!

Ο Τραμπ είχε άλλη οπτική, αλλά δεν μπόρεσε να πιέσει αποτελεσματικά ούτε τον Ζελένσκι, ούτε τους Ευρωπαίους. Τους τελευταίους μήνες, μάλιστα, δείχνει να απολαμβάνει τη δύσκολη θέση, στην οποία έχει περιέλθει η Ρωσία λόγω των ουκρανικών επιθέσεων. Δήλωσε, άλλωστε, πως η συνεχής αιμορραγία της Ρωσίας θα υποχρεώσει τον Πούτιν να διαπραγματευθεί πιο κοντά στους δυτικούς όρους με ό,τι αρνητικό αυτό συνεπάγεται για το κύρος της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης. Γι’ αυτό και οι ΗΠΑ ενισχύουν το Κίεβο. Θεωρούν ότι ακόμα κι αν οι ουκρανικές επιθέσεις δεν υποχρεώσουν τον Πούτιν να ζητήσει κατάπαυση του πυρός, σίγουρα αποδυναμώνουν τη διαπραγματευτική θέση του.

Η ιστορία, ωστόσο, δείχνει πως το Κρεμλίνο ναι μεν αυτοσυγκρατείται, αλλά δεν υποκύπτει, όταν δέχεται πίεση. Μάλλον θα εγκαταλείψει τον μετρημένο τρόπο που διεξάγει τον πόλεμο, καταφεύγοντας σε πιο δραστικά μέτρα. Προς το παρόν, ο Πούτιν δίνει έμφαση στο γεγονός ότι στο έδαφος ο ρωσικός στρατός αργά, αλλά σταθερά προελαύνει, θέτοντας υπό τον έλεγχό του ολοένα και περισσότερες ουκρανικές περιοχές. Από την άλλη πλευρά, όμως, είναι προφανές ότι η Ρωσία δεν μπορεί να ανέχεται για πολύ ακόμα τα ουκρανικά πλήγματα στο εσωτερικό της, τα οποία τους τελευταίους μήνες κλιμακώθηκαν.

Εκτός από εντυπωσιακές εικόνες που αξιοποιήθηκαν από τα δυτικά συστημικά Μίντια, οι ουκρανικές επιθέσεις επιφέρουν μεγάλο οικονομικό-κοινωνικό κόστος Η έλλειψη καυσίμων μιλάει από μόνη της για να περιοριστώ σ’ αυτό. Όσο, όμως, η Ρωσία δεν αντιδρά με ό,τι μέσο διαθέτει και η κατάσταση αυτή παρατείνεται, τόσο διαβρώνεται η διεθνής θέση της. Είναι ενδεικτικό ότι χάνει συνεχώς ερείσματα και στη γειτονιά της (Αρμενία, στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν με Κίεβο κλπ).

Αναμφίβολα, οι εναέριες ουκρανικές επιθέσεις έχουν και πολιτικό κόστος, το οποίο ασκεί πίεση στον Πούτιν. Η πίεση, όμως, που του ασκείται και από την κοινωνία και από την άρχουσα ελίτ είναι κυρίως για να κλιμακώσει τη στρατιωτική πίεση στο Κίεβο με σκοπό να τελειώσει τον πόλεμο με τους ρωσικούς όρους, παρά να διαπραγματευθεί την ειρήνευση με τον Ζελένσκι από σχετικά μειονεκτική θέση. Με άλλα λόγια, η κύρια πίεση είναι προς την κατεύθυνση μίας ποιοτικής κλιμάκωσης.

Η πίεση, λοιπόν, που ασκείται στον Πούτιν κι από μεγάλη μερίδα της ηγετικής ομάδας κι από τη ρωσική κοινωνία, έχει ήδη φέρει τα πρώτα αποτελέσματα. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Πεσκόφ, για πρώτη φορά δήλωσε ότι η ειδική στρατιωτική επιχείρηση έχει –λόγω της εμπλοκής των δυτικών– μεταλλαγεί σε πόλεμο. Η αλλαγή ορολογίας δεν είναι άνευ σημασίας. Αντιθέτως, μάλλον σηματοδοτεί μία κλιμάκωση. Ήδη, η Ρωσία μετατοπίζει το κέντρο βάρους της πολεμικής της προσπάθειας, χωρίς να είναι σαφές ακόμα μέχρι που θα φθάσει.

Γι’ αυτό το ζήτημα, όμως, στο επόμενο άρθρο.

Ως εκ τούτου, η έρευνα ερμηνεύεται, όχι μόνο ως μια υπόθεση τοπικής διαφθοράς. Ενδέχεται να αποτελεί το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης εκστρατείας, η οποία θα μπορούσε τελικά να στραφεί εναντίον του δημάρχου της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς. Ο Γιαβάς κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των δημοφιλέστερων δυνητικών υποψηφίων για την προεδρία της Τουρκίας, τόσο πριν, όσο και μετά τις εκλογές του 2023. Παρότι το CHP δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επίσημα τον υποψήφιό του για τις επόμενες προεδρικές εκλογές, θεωρείται ευρέως ότι ο Γιαβάς θα είναι ένας από τους ισχυρότερους διεκδικητές του κόμματος.

Νέα επιχείρηση προστέθηκε στις επιχειρήσεις εναντίον δήμων που ελέγχονται από το CHP. Εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης για 36 άτομα, μεταξύ των οποίων και ο δήμαρχος Τσάνκαγια, Χουσεΐν Τσαν Γκιουνέρ. Οι ομάδες της Αστυνομικής Διεύθυνσης Άγκυρας έφτασαν το πρωί στο κτίριο του δήμου. Κατά τη διάρκεια των ερευνών που πραγματοποιήθηκαν στο δημαρχείο, συνελήφθησαν 29 άτομα, μεταξύ των οποίων ο αντιδήμαρχος Μεσούτ Ακιντζί και ορισμένα μέλη του δημοτικού συμβουλίου.

Ο δήμαρχος Τσάνκαγια, Χουσεΐν Τσαν Γκιουνέρ, σε δήλωσή του μετά την επιχείρηση ανέφερε: «Θέλω να είναι γνωστό ότι δεν έχουμε προβεί ούτε στην παραμικρή ενέργεια για την οποία θα μπορούσε να ντραπεί οποιοσδήποτε μας εμπιστεύτηκε». Ο Γκιουνέρ δήλωσε ότι την ώρα της επιχείρησης δεν βρισκόταν στην Άγκυρα, αλλά είχε ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές ότι θα επέστρεφε στην πρωτεύουσα μέσα σε λίγες ώρες. Πρόσθεσε ότι παρέδωσε εφεδρικό κλειδί στις ομάδες που πήγαν στο σπίτι του για να πραγματοποιήσουν έρευνα.

Αντιδράσεις στο κόμμα

Σε ανακοίνωσή της, η Εισαγγελία της Άγκυρας αναφέρει ότι αποφασίστηκε η σύλληψη 36 υπόπτων, μεταξύ των οποίων και ο δήμαρχος Χουσεΐν Τσαν Γκιουνέρ, για τα αδικήματα της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης, της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση, της λήψης και παροχής δωροδοκιών, καθώς και της νόθευσης διαγωνισμών.

Ο Μανσούρ Γιαβάς δήλωσε σχετικά : «Εδώ και μία εβδομάδα άρχισαν να μιλούν στην τηλεόραση για τον δήμαρχο Χουσεΐν Τζαν. Έλεγαν ότι θα τεθεί υπό κράτηση. Από πού είχαν αυτές τις πληροφορίες;».  Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος βρισκόταν στα Άδανα στο πλαίσιο περιοδείας του, αντέδρασε στην επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στον Δήμο Τσάνκαγια.

Ο Οζέλ υποστήριξε ότι για πρώτη φορά στην Άγκυρα πραγματοποιείται μια τέτοια επιχείρηση βασισμένη σε κατάθεση μυστικού μάρτυρα. «Δεν είναι γνωστή η ταυτότητά του. Δεν είναι γνωστό το πρόσωπό του. Κάνει μια συκοφαντική καταγγελία και δεν εμφανίζεται. Με βάση αυτό πραγματοποιούν επιχείρηση στον δήμο μας. Είναι ολοφάνερο τι είδους πολιτική επιχείρηση είναι αυτή», δήλωσε.

Ο Οζέλ υποστήριξε επίσης ότι έχουν αλλάξει οι εισαγγελείς και οι επικεφαλής εισαγγελείς στην Άγκυρα, λέγοντας ότι «εισαγγελείς επιχειρήσεων και επικεφαλείς εισαγγελείς μεταφέρθηκαν από την Κωνσταντινούπολη στην Άγκυρα». Αναφερόμενος στην επικοινωνία του με τον δήμαρχο Τσάνκαγια, είπε ότι του πρότεινε να διακόψει το πρόγραμμα στα Άδανα και να επιστρέψει στην πρωτεύουσα, αλλά ο δήμαρχος του απάντησε: «Πρόεδρέ, εσείς συνεχίστε το πρόγραμμά σας. Αν εσείς σταματήσετε, όλα σταματούν».

CHP: Διάσπαση και νέο κόμμα στα σκαριά;

Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι εξελίξεις στη διαμάχη μεταξύ της διορισμένης από το δικαστήριο ηγεσίας του CHP και της εκλεγμένης μεταρρυθμιστικής πτέρυγας του κόμματος. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου περί «απόλυτης ακυρότητας» του 38ου Τακτικού Συνεδρίου του CHP, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου επέστρεψε ως προσωρινός αρχηγός του κόμματος.

Σε απάντηση, η μεταρρυθμιστική πτέρυγα υπό την ηγεσία του Οζέλ υπέβαλε 833 επικυρωμένες από συμβολαιογράφο υπογραφές συνέδρων, ξεπερνώντας το όριο που απαιτείται από το καταστατικό του κόμματος για τη σύγκληση έκτακτου Συνεδρίου. Σύμφωνα με το καταστατικό του CHP, από τη στιγμή που κατατίθεται ο απαιτούμενος αριθμός υπογραφών, η ηγεσία του κόμματος οφείλει να συγκαλέσει έκτακτο συνέδριο εντός 45 ημερών.

Η διοίκηση Κιλιτσντάρογλου απορρίπτει την εγκυρότητα του αιτήματος, υποστηρίζοντας ότι η δικαστική απόφαση δημιούργησε νομική αβεβαιότητα και εμποδίζει τη διεξαγωγή του συνεδρίου. Η πλευρά Οζέλ υποστηρίζει ότι οι υπογραφές είναι έγκυρες και ότι η ηγεσία έχει νομική υποχρέωση να ξεκινήσει τη διαδικασία για τη διεξαγωγή του συνεδρίου.

Η στήριξη για τη σύγκληση έκτακτου συνεδρίου δεν περιορίζεται μόνο στην ηγεσία του κόμματος. 111 από τους 138 βουλευτές του CHP υπέγραψαν κοινή δήλωση, ζητώντας τη διεξαγωγή του συνεδρίου στις 12 Ιουλίου. Από τους υπόλοιπους 27 βουλευτές, σύμφωνα με πληροφορίες, οι 17 στηρίζουν τον Κιλιτσντάρογλου, ενώ οι 10 έχουν επιλέξει να παραμείνουν ουδέτεροι.

Παράλληλα, έχει ανακύψει και μια ξεχωριστή νομική διαμάχη σχετικά με το εκλογικό μέλλον του CHP. Η μεταρρυθμιστική πτέρυγα υποστηρίζει ότι, εάν η διαδικασία του Συνεδρίου δεν ολοκληρωθεί έως τα τέλη Ιουλίου, το κόμμα ενδέχεται να τεθεί υπό νομική αμφισβήτηση βάσει των διατάξεων του Νόμου περί Πολιτικών Κομμάτων που αφορούν το χρονοδιάγραμμα διεξαγωγής των συνεδρίων.

Η διοίκηση Κιλιτσντάρογλου απορρίπτει αυτή την ερμηνεία και υποστηρίζει ότι η συνεχιζόμενη νομική διαμάχη δεν επηρεάζει την εκλογική νομιμότητα του CHP, ούτε τη δυνατότητά του να συμμετάσχει σε μελλοντικές εκλογές. Για αυτούς τους λόγους, πολιτικοί παρατηρητές στην Άγκυρα ανέμεναν ευρέως ότι η ηγεσία του κόμματος θα είχε καλέσει το συνέδριο έως χθες, Παρασκευή (10 Ιουλίου). Καθώς αυτό δεν συνέβη, οι εικασίες για πιθανή διάσπαση του κόμματος έχουν ενταθεί.

Σύμφωνα με πληροφορίες πολιτικών κύκλων της Άγκυρας, οι προετοιμασίες για την ίδρυση ενός νέου κόμματος βρίσκονται πλέον στο τελικό στάδιο. Φέρεται ότι ολοκληρώνονται οι οργανωτικές δομές, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και επαρχιακών γραφείων.
Αρκετά μέλη του CHP που συμμετέχουν στις οργανώσεις του κόμματος στο εξωτερικό ανακοίνωσαν δημόσια ότι ακύρωσαν την κομματική τους ιδιότητα, μέσω της πλατφόρμας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της Τουρκίας (e-Devlet).

«Με διέταξε να σκοτώσω την Αναστασία Μπερεζόφσκα και όταν αρνήθηκα, της έριξε εκείνος πισώπλατα δύο σφαίρες στο κεφάλι. Αλλά απείλησε την οικογένειά μου αν μιλούσα, οπότε προτίμησα να πάρω στην αρχή πάνω μου το έγκλημα. Την σκότωσε γιατί θα κατέθετε εις βάρος του σε δίκη για εκβιασμούς», λέει ο 34χρονος, αποστασιοποιούμενος και από το θέμα της βόμβας.

Ο συγκατηγορούμενός του, πρώην αστυνομικός και πράκτορας, με τη σειρά του αντιτάσσει τα εξής: «Δεν έχω ιδέα για τη βόμβα και δεν σκότωσα την γυναίκα. Ο 34χρονος ομολόγησε επειδή νόμιζε ότι θα τον καλύψουν τα αφεντικά του και μόλις είδε ότι είναι μόνος και ότι θα φάει ισόβια, αποφάσισε να μου φορτώσει το έγκλημα. Εγώ πια είμαι απλός πολίτης, πώς θα μπορούσα να δίνω διαταγές σε μάχιμο ενεργό πράκτορα της HUR να σκοτώσει κάποιον;».

Ο πρώτος, ο 34χρονος έχει παρασημοφορηθεί γιατί πολέμησε στην πρώτη γραμμή. Ο δεύτερος είναι 49χρονος και έχει αποταχθεί από την αστυνομία, αλλά και από τις μυστικές υπηρεσίες, την SBU. Τo 2014 είχε ενταχθεί στον φασιστικό Δεξιό Τομέα, είτε λόγω πεποιθήσεων, είτε για να τον ξαναπροσλάβουν στα σώματα ασφαλείας, πράγμα που τότε κατάφερε – αποτάχθηκε τελικά το 2020. Σε αντίθεση με τον 34χρονο, έχει ποινικό μητρώο για εκβιάσεις και άλλες παρανομίες. Αυτά δεν σημαίνουν πάντως ότι λέει απαραιτήτως την αλήθεια ο 34χρονος.

Ποιος και γιατί;

Πολλά τα ερωτηματικά για την βόμβα στο Μονακό, αλλά και για τη γυναίκα που την τοποθέτησε. Η 38χρονη ήταν μια γυναίκα χωρίς βαρύ ποινικό μητρώο – συνελήφθη μια φορά επειδή μεθυσμένη έδειρε μια άλλη γυναίκα. Το βασικό ερώτημα όμως είναι ποιος έστελνε τα πεντοχίλιαρα στην 38χρονη Αναστασία Μπερεζόφσκα αρχικά στη Γερμανία και μετά στο Μονακό. Το γεγονός ότι έστελναν μεγάλα ποσά στην Αναστασία Μπερέζοφσκα για να κάνει “διακοπές στο Μονακό”, δείχνει ότι σίγουρα υπήρχαν χρηματοδότες.

Οι δύο συνεργοί της, που έκαναν τις καταθέσεις σε κρυπτονομίσματα και δολάρια, δεν είχαν την οικονομική επιφάνεια για τέτοιες “επιχειρήσεις” και τεκμαίρεται ότι ήταν απλώς οι μεταφορείς των εμβασμάτων και αφελείς, είτε γιατί δεν πίστευαν ότι θα ιχνηλατηθούν οι οικονομικές συναλλαγές, είτε γιατί ήταν βέβαιοι ότι δεν θα ταυτοποιείτο η Μπερεζόφσκα. Το βασικό ερώτημα είναι αν ο ηθικός αυτουργός ή “εργοδότης” των τριών ενεχομένων ήταν κάποιος μαφιόζος που ήθελε “να δώσει ένα μάθημα” στον 58χρονο ζάπλουτο “συνάδελφό” του Ουκρανό απατεώνα, ή αν η εντολή για τη βόμβα εκπορευόταν από μυστικές υπηρεσίες της Ουκρανίας, ή ίσως από άλλους κύκλους οργισμένους με την υποτιθέμενη φιλορωσική στάση του Βαντίμ Γερμολάγιεφ.

Τα γαλλικά μέσα, με εξαίρεση την Φιγκαρό, δεν συνέδεσαν τη βόμβα με πολιτικές σκοπιμότητες. Όμως σε αυτό μπορεί να παίζει ρόλο η εν γένει φιλοουκρανική θέση των γαλλικών μέσων ενημέρωσης, που δεν ήθελαν να δείξουν ότι ίσως ήταν εκδίκηση των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών. Ακόμα και η Φιγκαρό πάντως, μόνο την πρώτη μέρα έκανε νύξεις γι’ αυτή την εκδοχή. Όλα τα μέσα στη Γαλλία και στην Ουκρανία –εκτός από τα ρωσικά– “αθωώνουν” τις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες ως ηθικούς αυτουργούς.

Ως κίνητρο “πατριωτών” εκτιμάται ότι ήταν το γεγονός ότι ο 58χρονος ολιγάρχης συνέχιζε να συνεργάζεται με εταιρείες στην Κριμαία και μετά την προσάρτησή της από τη Ρωσία – ως εκ τούτου θεωρείτο προδότης από την κυβέρνηση και είχε υποστεί κυρώσεις. Στο δε Μονακό, όπως περιγράφει και (πιο κάτω) το βίντεο του ουκρανικού ειδησεογραφικού πρακτορείου Ukrainska Pravda, “κατέφυγαν” και ζουν βασιλικά δεκάδες ζάπλουτοι Ουκρανοί μετά το 2022, γεγονός που θεωρείται πρόκληση για μια χώρα εν πολέμω.

Υπάρχουν δε στην Ουκρανία ιστότοποι που στοχοποιούν διάφορους Ουκρανούς, είτε επειδή συντηρούν τις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις τους με την Ρωσία, είτε επειδή λειτουργούν με ποικίλους τρόπους προδοτικά. Η Γαλλική Ριβιέρα έγινε δημοφιλής προορισμός για πλούσιες ουκρανικές οικογένειες μετά το ξέσπασμα του πολέμου. Το μικρό ντοκιμαντέρ στο βίντεο χαρακτηρίζει τους πλούσιους  που καλοπερνούν εκεί “Τάγμα του Μονακό” και αναφέρει (σε ανύποπτο χρόνο) και τον Γερμολάγεφ.

Οι εκδοχές για το μαφιόζικο χτύπημα

Το γεγονός ότι οι δύο συλληφθέντες είναι (ο ένας) ή ήταν (ο άλλος) ένστολοι, δεν “δείχνει” απαραιτήτως τις κρατικές μυστικές υπηρεσίες, γιατί η διαφθορά είναι διάχυτη στη χώρα και πολλοί πράκτορες μυστικών υπηρεσιών ή αστυνομικοί κάνουν διπλή ζωή – με το κύριο εισόδημά τους να προέρχεται από τον υπόκοσμο. Προς την εκδοχή του μαφιόζικου και όχι πολιτικού κινήτρου “δείχνει” το γεγονός ότι ο απατεώνας επιχειρηματίας Βαντίμ Γερμολάγεφ “έκαψε” συνεργούς του. Συγκεκριμένα, το 2025 συνελήφθη στην Κύπρο και εκδόθηκε στην Εσθονία ο 37χρονος γιος του, ο Αρτούρ  Γερμολάγιεφ (“υποδιευθυντής” τρόπον τινά στην επιχείρηση απάτης του πατέρα του).

Για να γλιτώσει τη φυλάκιση, ο Αρτούρ πλήρωσε “πρόστιμο” 8,5 εκατ. δολάρια και κατονόμασε συνεργούς του. Εν συνεχεία απελάθηκε και πέταξε στο Ισραήλ, το οποίο δεν εκδίδει ποτέ Εβραίους. Ίσως, λοιπόν, η βόμβα στο Μονακό να ήταν τιμωρία της μαφίας για το “κάρφωμα”. Η δε απάτη που είχε στήσει με τηλεφωνικές υπηρεσίες ο πατέρας και ο γιος Γερμολαγιεφ με τουλάχιστον άλλους τρεις άνδρες συνεργούς (άγνωστους σε εμάς), ήταν της τάξης των 110 εκατ. δολαρίων – μόνον από Εσθονούς απέσπασαν 100 εκατ.

Το σενάριο της “προστασίας”

Ως σενάριο εξετάζεται και άλλη μια εκδοχή, με τα ουκρανικά μέσα να αναφέρουν και ονόματα “επιχειρηματιών” της μαφίας που θα είχαν λόγο να βγάλουν από τη μέση τον Γερμολάγιεφ, ή που πάντως είχαν κακές σχέσεις με αυτόν. Φαίνεται να κερδίζει έδαφος η εκδοχή της “προστασίας”. Γράφουν κάποια μέσα ότι οι μαφιόζοι της Ουκρανίας απαίτησαν μερτικό από την περιουσία του Γερμολάγιεφ και εκείνος αρνήθηκε. Σύμφωνα με κάποια μέσα στόχος ήταν μάλλον να τρομάξουν τον Γερμολάγεφ, παρά να τον σκοτώσουν και ότι ίσως εκτέλεσαν την βομβίστρια – επειδή η βόμβα ήταν πιο ισχυρή από όσο ήθελαν οι εκβιαστές.

Ο Γερμολάγεφ έχει μεγάλη περιουσία σε κρυπτονομίσματα αλλά και πολλά (δεσμευμένα τα περισσότερα) ακίνητα, καθώς και επιχειρήσεις που συνεχίζουν να λειτουργούν στην πατρίδα του. Κάποια σενάρια θέλουν η βόμβα να μπήκε, επειδή η ουκρανική μαφία απαιτούσε μίζα από τις επιχειρήσεις του Γερμολάγεφ που λειτουργούν με αχυράνθρωπους.

Το αφήγημα του 34χρονου

Ο 34χρονος παρασημοφορημένος πράκτορας των Στρατιωτικών Μυστικών Υπηρεσιών αρνήθηκε χθες στον ανακριτή ότι ήταν αυτός που σκότωσε τη 38χρονη “εκτελέστρια” και είπε ότι την πυροβόλησε ο συγκατηγορούμενός του, Βιτάλι Ζίκοβιτς. Όμως ούτε αυτός ούτε ο Ζίκοβιτς έχουν πει “τίνος ήταν τα λεφτά” που έστελναν στην 38χρονη. Ο δε Ζίκοβιτς αρνείται κατηγορηματικά την όλη συμμετοχή του, όμως εκείνο που τον “καίει” (πέραν του συνεργού του) είναι ότι και εκείνος έστελνε χρήματα στην γυναίκα.

Υπενθυμίζεται ότι η δράστης, όταν τοποθέτησε και πυροδότησε τη βόμβα στο Μονακό, διέφυγε στην Πολωνία και εν συνεχεία ταξίδεψε με λεωφορείο στο Κίεβο. Όταν έφθασε με το λεωφορείο στην ουκρανική πρωτεύουσα, την παρέλαβε με μια μαύρη BMW ο 34χρονος μαζί με τον συνεργό του, καθώς η Μπερεζόφσκα τους ζήτησε να της βρουν κρησφύγετο, μια που πλέον καταζητείτο. Εκτιμάται ότι την σκότωσαν επειδή η Ιντερπόλ την αναζητούσε με ονοματεπώνυμο – την πρόδωσε το τατουάζ με φίδια στο χέρι. Δεν ήταν πλέον μια ανώνυμη δράστης, οπότε η σύλληψή της ήταν ζήτημα χρόνου και τότε θα “έσπαγε”.

Ο 34χρονος τώρα υποστηρίζει ότι ο συνεργός του, ο Ζίκοβιτς, οδήγησε το ΙΧ σε απομονωμένη δασική περιοχή. Προηγουμένως όταν τον ρώτησε γιατί κουβαλούσε όπλο (ένα πιστόλι Μακάροφ) του είπε «για περίπτωση που χρειαστεί». Όμως όταν έφθασαν σε ερημικό σημείο στο δάσος, έβγαλε το πιστόλι και του το έδωσε λέγοντας: «Ή αυτή ή εμείς». Σύμφωνα με τα λεγόμενα του 34χρονου, εκείνος αρνήθηκε να σκοτώσει τη γυναίκα και τότε την πυροβόλησε πισώπλατα δυο φορές στο κεφάλι ο Ζίκοβιτς. Μετά έθαψαν μαζί το πτώμα και πέταξαν το όπλο και τα προσωπικά της αντικείμενά της σε κοντινή λίμνη. Η εισαγγελία τους έκρινε συνυπαίτιους και κατηγορούνται αμφότεροι για ανθρωποκτονία από πρόθεση.

Η εκλογή παρέχει νομιμοποίηση, δεν παρέχει όμως, από μόνη της, θεσμικά αναγνώσιμο περιεχόμενο διακυβέρνησης. Μετά την κάλπη, η λαϊκή εντολή μεταφέρεται στην κυβέρνηση ως γενική εξουσιοδότηση: η κυβέρνηση μπορεί να ισχυρίζεται ότι εφαρμόζει την εντολή που έλαβε, η αντιπολίτευση μπορεί να ισχυρίζεται ότι την προδίδει, ενώ ο πολίτης μπορεί να αισθάνεται είτε δικαιωμένος είτε εξαπατημένος. Εκείνο που λείπει είναι ένα κοινό σημείο αναφοράς, βάσει του οποίου να μπορεί να ελεγχθεί η σχέση ανάμεσα σε όσα ζητήθηκαν, όσα εγκρίθηκαν και όσα τελικά ασκήθηκαν ως πολιτική.

Ακριβώς εδώ αναδύεται το πρόβλημα της εν λευκώ εξουσιοδότησης. Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση για τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ενδεικτική. Μετά τη διαβίβαση δικογραφίας στη Βουλή από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, ο Άδωνις Γεωργιάδης, σύμφωνα με τη δημοσιογραφική καταγραφή που έχουμε στη διάθεσή μας, είπε: «Ποιος έχει στο Σύνταγμα την αρμοδιότητα να δει αν πρέπει να ελεγχθούν; Η Βουλή. Τι λέει η Βουλή, δηλαδή η πλειοψηφία της; Ποιος είναι η πλειοψηφία της; Η ΝΔ. Τι αποφάσισε η Νέα Δημοκρατία; Ότι δεν θέλει να ελεγχθούν. Τέλος».

Η κυβέρνηση κάνει την εκλογική εντολή ό,τι θέλει;

Το ζήτημα εδώ δεν είναι η ποινική αξιολόγηση συγκεκριμένων προσώπων, αλλά η θεσμική λογική που υπονοείται: ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία μπορεί να μετατραπεί από φορέα πολιτικής εντολής σε μηχανισμό τερματισμού του ελέγχου. Αυτό είναι ακριβώς το πρόβλημα της εν λευκώ εξουσιοδότησης. Η εκλογική ή κοινοβουλευτική νομιμοποίηση δεν μπορεί να εξαφανίζει την υποχρέωση λογοδοσίας· η πλειοψηφία κυβερνά, δεν απαλλάσσεται όμως από την ανάγκη να αιτιολογεί θεσμικά τις κρίσιμες επιλογές της.

Το προεκλογικό πρόγραμμα δεν καλύπτει αυτό το κενό, διότι είναι αναγκαίο εργαλείο πολιτικής πειθούς, όχι θεσμική πράξη διακυβέρνησης. Η μορφή του είναι ελεύθερη, η γλώσσα του άνιση και η μεθοδολογία του μη κοινή: Άλλο κόμμα παρουσιάζει αναλυτικό πρόγραμμα, άλλο συνθήματα, άλλο γενικές κατευθύνσεις, ενώ άλλο αποφεύγει συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Όλα αυτά είναι θεμιτά ως πολιτικός λόγος, δεν είναι όμως επαρκή ως βάση θεσμικής λογοδοσίας.

Ούτε οι προγραμματικές δηλώσεις επαρκούν. Είναι αναγκαία κοινοβουλευτική διαδικασία και συνδέονται με την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης, δεν αποτελούν όμως κοινό, συγκρίσιμο και τυποποιημένο πρότυπο μετασχηματισμού της εκλογικής εντολής σε κυβερνητική πορεία. Δεν υποχρεώνουν την κυβέρνηση να διακρίνει με μεθοδολογική ακρίβεια στόχους, μέσα, πόρους, περιορισμούς, χρονοδιαγράμματα, κριτήρια αξιολόγησης και όρους αναθεώρησης. Παράγουν πολιτική εμπιστοσύνη, αλλά δεν παράγουν, από μόνες τους, θεσμική συνέπεια.

Αυτό που λείπει είναι μια αρχή θεσμικής συνέπειας. Όχι συνέπεια με την απλοϊκή έννοια ότι μια κυβέρνηση οφείλει να εφαρμόσει μηχανικά κάθε προεκλογική της διατύπωση, καθώς η πολιτική πράξη εκτυλίσσεται μέσα σε κρίσεις, περιορισμούς, διεθνείς πιέσεις και απρόβλεπτες μεταβολές. Η απόκλιση από αρχικές δεσμεύσεις δεν μπορεί να απαγορευθεί· πρέπει όμως να αιτιολογείται.

Θεσμικός Χάρτης Διακυβέρνησης

Η θεσμική συνέπεια σημαίνει ότι κάθε κυβέρνηση οφείλει να διατηρεί δημόσια αναγνώσιμη τη σχέση ανάμεσα στην εντολή που έλαβε, στις πολιτικές που ασκεί και στις αποκλίσεις που πραγματοποιεί. Δεν καταργεί την κυβερνητική ευχέρεια, αλλά την μετατρέπει από αδιαφανές προνόμιο σε αιτιολογημένη ευθύνη.

Η πρώτη μορφή αυτής της αρχής θα μπορούσε να είναι ένας Θεσμικός Χάρτης Διακυβέρνησης. Δεν θα αντικαθιστά ούτε το προεκλογικό πρόγραμμα ούτε τις προγραμματικές δηλώσεις, αλλά θα λειτουργεί ως ενδιάμεσο θεσμικό κείμενο ανάμεσα στην εκλογική εντολή και στην καθημερινή άσκηση της εξουσίας. Θα απαντά σε βασικά ερωτήματα: ποια εντολή θεωρεί ότι έλαβε η κυβέρνηση; ποιοι είναι οι στρατηγικοί στόχοι; ποια τα μέσα; ποιοι οι πόροι; ποιοι οι περιορισμοί; ποιο το χρονοδιάγραμμα; με ποια κριτήρια θα κριθεί η επιτυχία ή η αποτυχία;

Η ενδεχόμενη θεσμική του μορφή μπορεί να είναι απλή. Σε πρώτη φάση, ο Χάρτης θα μπορούσε να προβλέπεται από τον Κανονισμό της Βουλής ή από ειδικό νόμο· θα κατατίθεται υποχρεωτικά μετά τις προγραμματικές δηλώσεις ή μαζί με αυτές, αλλά ως διακριτό κείμενο· θα έχει κοινό πρότυπο σύνταξης για όλες τις κυβερνήσεις και θα αποτελεί επίσημο σημείο αναφοράς για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, τη δημόσια αποτίμηση και τη θεσμική μνήμη της κυβερνητικής θητείας.

Το ουσιώδες δεν είναι να επιβληθεί κοινό πολιτικό περιεχόμενο, διότι αυτό θα ήταν αντιδημοκρατικό. Το ουσιώδες είναι να υπάρξει κοινή μορφή λογοδοσίας. Όταν όλες οι κυβερνήσεις καλούνται να εκθέσουν τις δεσμεύσεις τους με συγκρίσιμο τρόπο, ο πολίτης δεν συγκρίνει απλώς υποσχέσεις, αλλά αρχιτεκτονικές διακυβέρνησης.

Ο Θεσμικός Χάρτης χρειάζεται όμως και το αναγκαίο συμπλήρωμά του: ένα Αναθεωρητικό Πλαίσιο, δηλαδή μια Έκθεση Θεσμικής Απόκλισης. Καμία κυβέρνηση δεν πρέπει να φυλακίζεται σε άκαμπτο σχέδιο· όταν όμως αποκλίνει από ουσιώδες σημείο του Χάρτη της, πρέπει να εξηγεί τι άλλαξε, ποια αρχική παραδοχή διαψεύστηκε, ποιες εναλλακτικές εξετάστηκαν, ποιο κόστος είχε κάθε επιλογή και ποιο νέο σημείο αναφοράς αντικαθιστά την αρχική δέσμευση.

Η Έκθεση Απόκλισης δεν είναι δήλωση συγγνώμης ούτε επικοινωνιακή άμυνα. Είναι μηχανισμός διάκρισης ανάμεσα στην αναγκαία προσαρμογή και στην αδιαφανή ανακολουθία. Δεν αποφασίζει εκ των προτέρων αν η κυβέρνηση έχει δίκιο ή άδικο, αλλά την υποχρεώνει να εκθέσει τους λόγους της σε δημόσια κρίση.

Η ελληνική εμπειρία δείχνει καθαρά τη σημασία μιας τέτοιας πρότασης. Το 2015 συνδυάστηκαν εκλογική εντολή, έντονη προγραμματική σύγκρουση, δημοψήφισμα και ριζική μεταβολή κυβερνητικής πορείας. Το δημοψήφισμα κατέγραψε 61,31% υπέρ του “Όχι”, ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα η χώρα εισήλθε στο τρίτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής.

Το ζήτημα δεν είναι να κριθεί εκ νέου αν η μεταβολή ήταν αναγκαστική, ορθή ή λανθασμένη. Το θεσμικό ερώτημα είναι άλλο: ποια διαδικασία υπήρχε για να καταγραφεί από ποια εντολή αποκλίνει η κυβέρνηση, γιατί αποκλίνει, ποιες εναλλακτικές είχε και ποιο νέο περιεχόμενο αποκτά η πορεία της; Υπήρξαν δηλώσεις, κοινοβουλευτικές συζητήσεις και δημόσιες αντιπαραθέσεις, δεν υπήρξε όμως τυποποιημένη θεσμική πράξη απόκλισης. Έτσι η δημόσια συζήτηση εγκλωβίστηκε ανάμεσα σε δύο αφηγήσεις: “αναγκαστήκαμε” και “προδώσατε”.

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι η Συμφωνία των Πρεσπών. Ως αντιπολίτευση, η Νέα Δημοκρατία χαρακτήρισε τη συμφωνία επιζήμια και την καταψήφισε. Ως κυβέρνηση, όμως, κλήθηκε να τη διαχειριστεί ως ισχύουσα διεθνή πραγματικότητα και στη συνέχεια την επικαλέστηκε ως δεσμευτικό πλαίσιο συμμόρφωσης της άλλης πλευράς.

Και εδώ το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν η μετατόπιση ήταν διπλωματικά αναγκαία ή πολιτικά δικαιολογημένη, αλλά ότι δεν υπήρξε θεσμικά τυποποιημένη αιτιολόγηση της μετάβασης από την αντιπολιτευτική απόρριψη στην κυβερνητική αποδοχή της δεσμευτικότητας της συμφωνίας. Ένας Θεσμικός Χάρτης θα υποχρέωνε την κυβέρνηση να εξηγήσει τι ακριβώς αλλάζει όταν ένα κόμμα περνά από την αντιπολίτευση στην άσκηση εξουσίας, ποιο μέρος της προηγούμενης θέσης διατηρείται, ποιο αναθεωρείται, ποια διεθνής δέσμευση θεωρείται πλέον μη αναστρέψιμη και ποια στρατηγική επιλέγεται έναντι της ήδη κυρωμένης συμφωνίας.

Αυτό ακριβώς πρέπει να αλλάξει. Η δημοκρατία δεν χρειάζεται να απαγορεύσει τη μεταβολή, αλλά να εμποδίσει τη μεταβολή να εξαφανίζει την ευθύνη της. Η κυβέρνηση πρέπει να μπορεί να προσαρμόζεται, χωρίς όμως να μπορεί να χάνει, χωρίς θεσμικό ίχνος, τη σχέση της με την εντολή που επικαλέστηκε για να κυβερνήσει.

Ο Θεσμικός Χάρτης δεν πρέπει να δικαστικοποιήσει την πολιτική, διότι τα δικαστήρια δεν μπορούν να αποφασίζουν αν μια κυβέρνηση τήρησε την εντολή της. Η δεσμευτικότητά του πρέπει να είναι κυρίως διαδικαστική: κατάθεση, δημοσιότητα, αιτιολόγηση, συζήτηση, θεσμική μνήμη. Το περιεχόμενο της τελικής κρίσης παραμένει πολιτικό.

Ούτε πρέπει να γίνει τεχνοκρατικό υποκατάστατο της δημοκρατίας. Δεν υπάρχει ουδέτερη διακυβέρνηση, καθώς κάθε κυβέρνηση ιεραρχεί, αποκλείει, συγκρούεται και επιλέγει. Ο Χάρτης δεν αφαιρεί την πολιτικότητα αυτών των επιλογών, αλλά την καθιστά πιο ορατή.

Η δημοκρατία χρειάζεται λογοδοσία

Εδώ βρίσκεται και η σύνδεση με την Πολιτική Οντολογία. Η εκλογή είναι στιγμή, ενώ η διακυβέρνηση είναι διάρκεια. Αν δεν υπάρχει θεσμός που να συνδέει τη στιγμή με τη διάρκεια, η εντολή φθείρεται, επανερμηνεύεται ή εξαφανίζεται, παράγοντας ένα πολιτικό εντροπικό υπόλοιπο: ασάφεια, καχυποψία, απώλεια μνήμης και απονομιμοποίηση.

Ο Θεσμικός Χάρτης Διακυβέρνησης είναι μια μορφή μείωσης αυτού του εντροπικού υπολοίπου. Δεν παγώνει τη μεταβολή, αλλά της δίνει μορφή· δεν καταργεί τη σύγκρουση, αλλά της προσφέρει κοινό σημείο αναφοράς. Δεν υπόσχεται μια πολιτική χωρίς αποκλίσεις, αλλά απαιτεί οι αποκλίσεις να γίνονται ορατές, αιτιολογημένες και θεσμικά μνημονεύσιμες.

Η ωριμότητα ενός αντιπροσωπευτικού συστήματος δεν μετριέται μόνο από την ελευθερία με την οποία εκλέγονται οι κυβερνήσεις, αλλά και από τον βαθμό στον οποίο η εντολή που τους δίνεται παραμένει αναγνώσιμη κατά την άσκηση της εξουσίας. Αυτό είναι το νόημα της θεσμικής συνέπειας: όχι να εμποδίσει την πολιτική να αλλάζει, αλλά να εμποδίσει την αλλαγή να εξαφανίζει τη λογοδοσία.

Ο Άνυτος Αγγελής σπούδασε Διεθνές Δίκαιο και Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Παρισιού και απέκτησε τίτλο MPhil στην Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Έχει διατελέσει σύμβουλος επιχειρήσεων, ανώτερο διοικητικό στέλεχος σε οργανισμούς και εταιρείες, καθώς και διδάσκων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Την ίδια στιγμή, υποστηρικτές και από τις δύο πλευρές αξιολόγησαν θετικά τη Σύνοδο, αλλά για διαφορετικούς λόγους: Στο κυβερνητικό στρατόπεδο, το αποτέλεσμα παρουσιάστηκε ως ακόμη ένα παράδειγμα της διεθνούς επιρροής του Ερντογάν και της ικανότητας της Τουρκίας να παραμένει βασικός παίκτης στα μεγάλα διπλωματικά τραπέζια.

Σε ορισμένους κύκλους της αντιπολίτευσης, η σύνοδος θεωρήθηκε πιθανή αλλαγή πορείας μακριά από την πιο συγκρουσιακή και πειραματική εξωτερική πολιτική της προηγούμενης δεκαετίας και ως πιθανή επιστροφή σε έναν πιο προβλέψιμο ρόλο, μέσα στο πλαίσιο της δυτικής συμμαχίας.

Διέξοδο με τους S-400 ψάχνει η Τουρκία

Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των F-35 κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, εν μέσω διαφωνιών με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σχετικά με την πολιτική της Άγκυρας στη Συρία. Παρότι η Τουρκία παρέλαβε τα συστήματα S-400, αυτά ουδέποτε ενσωματώθηκαν στο εθνικό της δίκτυο αεράμυνας, ούτε τέθηκαν σε επιχειρησιακή λειτουργία. Με βάση τους όρους του προγράμματος F-35, η επιστροφή της Τουρκίας προϋποθέτει την επίλυση του ζητήματος των S-400.

Αναφορές που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή υποστήριξαν ότι η Άγκυρα εξετάζει τη μεταφορά των συστημάτων σε τρίτη χώρα. Οι αναφορές προήλθαν από τη στήλη της Παρασκευής του Αμπντουλκαντίρ Σελβί, φιλοκυβερνητικού αρθρογράφου της εφημερίδας Hürriyet, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι σχετική ανακοίνωση για τη μεταφορά ενδέχεται να γινόταν ακόμη και την ίδια ημέρα. Το Reuters αργότερα αναφέρθηκε στο θέμα, επικαλούμενο τη στήλη του Σελβί ως πηγή της σχετικής φημολογίας.

Η είδηση στη συνέχεια μεταδόθηκε ευρέως από ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, με αρκετά από αυτά να υπογραμμίζουν το ενδεχόμενο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) να αποτελέσουν τον προορισμό των συστημάτων. Άλλοι φιλοκυβερνητικοί σχολιαστές ανέφεραν ως πιθανές εναλλακτικές το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, ακόμη και τη Νότια Κορέα.

Η επαναλαμβανόμενη έμφαση από τον Σελβί και άλλους φιλοκυβερνητικούς σχολιαστές στη λέξη «πώληση» έχει ιδιαίτερη σημασία, κυρίως λόγω της επικέντρωσής τους στην ιδέα ότι η Τουρκία θα αποκομίσει οικονομικό όφελος από τη συναλλαγή. Η συγκεκριμένη παρουσίαση φαίνεται να αποσκοπεί στο να εμφανίσει την κίνηση ως εμπορική απόφαση και όχι ως στρατηγική παραχώρηση. Ωστόσο, το πιθανότερο σενάριο είναι μια μεταφορά των συστημάτων σε τρίτη χώρα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συνεννόησης με την Ουάσιγκτον.

Από την άλλη πλευρά, οι επαναλαμβανόμενες αναφορές στο Κατάρ και σε άλλες εναλλακτικές επιλογές ενδέχεται επίσης να εξυπηρετούν μια εσωτερική πολιτική σκοπιμότητα, καθιστώντας ευκολότερη την αποδοχή της απόφασης από τη συντηρητική βάση του Ερντογάν. Ωστόσο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται ως ο πιο πιθανός προορισμός, δεδομένων των στενών σχέσεων ασφαλείας που διατηρούν τόσο με το Ισραήλ, όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αναφορά πολλών πιθανών επιλογών μπορεί να επιτρέψει στην Άγκυρα να αποφύγει την εικόνα ότι απλώς υποχωρεί στις αμερικανικές και ισραηλινές πιέσεις.

«Συνεχίστε να μας παρακολουθείτε»… 

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία και η Τουρκία είχαν συζητήσει το ενδεχόμενο μεταπώλησης των συστημάτων αεράμυνας S-400 που βρίσκονται σήμερα στο τουρκικό οπλοστάσιο και ότι οι συνομιλίες για το ζήτημα θα συνεχιστούν.

Μια μικρή αλλά χαρακτηριστική εικόνα του πόσο βαθιά πολιτικοποιήθηκε η συζήτηση γύρω από τους S-400 και μετατράπηκε σε σύμβολο πατριωτισμού στον δημόσιο λόγο της Τουρκίας.

Ο πρόεδρος Ερντογάν, απαντώντας στην ανταποκρίτρια του Reuters Χουμεϊρά Παμούκ σχετικά με το ζήτημα F-35/S-400, δήλωσε: «Συνεχίστε να μας παρακολουθείτε». Μένει να φανεί ποιο θα είναι το αποτέλεσμα…

Στην MRB, η πρόθεση ψήφου διαμορφώνεται ως εξής: ΝΔ 23,8%, ΕΛΑΣ 14,4%, ΠΑΣΟΚ 9,1%, Ελπίδα για τη Δημοκρατία 7,2%, Ελληνική Λύση 7,1%, ΚΚΕ 6%, Πλεύση Ελευθερίας 4,1%, Φωνή Λογικής 2,7% και ΜέΡΑ25 2,5%. Κοινός παρονομαστής και στις τρεις έρευνες είναι ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί με διαφορά το σημαντικότερο πρόβλημα για τους πολίτες.

Στην Pulse το 46% χαρακτηρίζει την ακρίβεια ως το σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας, ενώ ένα ακόμη 43% τη συμπεριλαμβάνει στα σημαντικότερα ζητήματα. Στην Alco η ακρίβεια αναδεικνύεται επίσης πρώτη με 51%, αφήνοντας πολύ πίσω τη διαφθορά (22%) και τα υπόλοιπα προβλήματα. Η MRB δεν δημοσιοποίησε αντίστοιχη μέτρηση.

Οι δύο δημοσκοπήσεις που μέτρησαν τις προοπτικές ενός ενδεχόμενου νέου κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά καταγράφουν περιορισμένη εκλογική δυναμική. Στην Pulse, το 79% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι μάλλον ή σίγουρα δεν θα το ψήφιζε (64% «σίγουρα όχι» και 15% «μάλλον όχι»), ενώ το 13% εμφανίζεται θετικό (5% «σίγουρα ναι» και 8% «μάλλον ναι»). Αντίστοιχα, στην Alco, το 83% απαντά ότι είναι «καθόλου» ή «λίγο» πιθανό να στηρίξει ένα τέτοιο κόμμα, έναντι 12% που το θεωρεί «αρκετά» ή «πολύ» πιθανό.

Πως υποδέχονται τις μετρήσεις τα κόμματα

Στα κομματικά επιτελεία οι τρεις νέες δημοσκοπήσεις αντιμετωπίζονται με διαφορετικά συναισθήματα, καθώς επιβεβαιώνουν τις βασικές τάσεις που έχουν διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα. Στη ΝΔ επικρατεί ικανοποίηση, καθώς εκτιμάται ότι η επανεμφάνιση Τσίπρα και η διαμόρφωση ενός νέου διπόλου με την ΕΛΑΣ λειτουργούν, τουλάχιστον προς το παρόν, ευνοϊκά για την κυβέρνηση.

Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι η πόλωση με τον πρώην πρωθυπουργό συσπειρώνει ένα μέρος του κεντροδεξιού ακροατηρίου και σταθεροποιεί τα ποσοστά της ΝΔ. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι η αυτοδυναμία παραμένει μακρινός στόχος, καθώς καμία από τις μετρήσεις δεν δείχνει ότι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια τέτοια εξέλιξη. Το κυβερνητικό στρατόπεδο επενδύει πολλά στις εξαγγελίες της ΔΕΘ τον προσεχή Σεπτέμβριο, εκτιμώντας ότι τα μέτρα για την καθημερινότητα μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω τη δυναμική του. Την ίδια στιγμή, όμως, παραμένει η ανησυχία για ενδεχόμενες διαρροές προς το κυοφορούμενο κόμμα του Σαμαρά.

Στην ΕΛΑΣ οι συνεργάτες του Τσίπρα εμφανίζονται ικανοποιημένοι από την εδραίωση του κόμματος στη δεύτερη θέση και την υπερίσχυση έναντι του ΠΑΣΟΚ. Θεωρούν ότι η ανατροπή των ισορροπιών στον χώρο της Κεντροαριστεράς αποτελεί μια σημαντική πολιτική επιτυχία λίγους μόλις μήνες μετά την ίδρυση του νέου φορέα. Πίσω από τις κλειστές πόρτες, ωστόσο, δεν λείπει ο προβληματισμός.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού περίμεναν ότι η δυναμική του κόμματος θα ήταν μεγαλύτερη όσο περνά ο χρόνος. Αντίθετα, διαπιστώνουν ότι η ΕΛΑΣ μοιάζει να έχει καταλάβει στις δημοσκοπήσεις τη θέση και τον ρόλο που κατείχε μέχρι πρότινος το ΠΑΣΟΚ ως δεύτερη δύναμη, χωρίς προς το παρόν να καταγράφει το μεγάλο άλμα που θα την έφερνε πιο κοντά στη ΝΔ.

Στο ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, το κλίμα παραμένει βαρύ. Όσο οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η δεύτερη θέση απομακρύνεται και μετατρέπεται σε δύσκολα επιτεύξιμο στόχο, εντείνονται οι εσωκομματικοί προβληματισμοί. Στη Χαριλάου Τρικούπη έχει αναπτυχθεί μια τάση αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των δημοσκοπήσεων, επιλογή με την οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν συμφωνούν όλα τα στελέχη. Ορισμένοι υπενθυμίζουν ότι πρόκειται για τακτική που ακολούθησε ο ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2019-2023, χωρίς τελικά να δικαιωθεί από τα εκλογικά αποτελέσματα.

Παράλληλα, στο ΠΑΣΟΚ εξακολουθούν να ελπίζουν ότι η αρχική δυναμική της ΕΛΑΣ θα υποχωρήσει με την πάροδο του χρόνου και ότι μέρος των ψηφοφόρων θα επιστρέψει. Μέχρι στιγμής, πάντως, οι μετρήσεις δεν επιβεβαιώνουν αυτό το σενάριο. Αντιθέτως, όσο η διαφορά από την ΕΛΑΣ διευρύνεται, τόσο ενισχύεται και η εσωκομματική γκρίνια γύρω από την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη.

“Game changer” ο Σαμαράς

Η συνολική εικόνα που αποτυπώνουν οι δημοσκοπήσεις δείχνει, μέχρι στιγμής, να έχει παγιωθεί. Η ΝΔ διατηρεί την πρωτιά, η ΕΛΑΣ έχει εδραιωθεί στη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ αναζητά τρόπο να ανακόψει την πτωτική του πορεία. Σε αυτό το σκηνικό, ο πραγματικός παράγοντας που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως game changer δεν είναι άλλος από τον Σαμαρά.

Όλα δείχνουν ότι το κόμμα που προετοιμάζεται να δημιουργήσει ο Αντώνης Σαμαράς δύσκολα θα εμφανιστεί από την πρώτη στιγμή ως διεκδικητής της πρώτης ή της δεύτερης θέσης. Ωστόσο, η σημασία του δεν θα κριθεί μόνο από το αρχικό ποσοστό που θα καταγράψει, αλλά κυρίως από την ικανότητά του να μεταβάλει τις ισορροπίες στο πολιτικό σκηνικό.

Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος από το κόμμα Σαμαρά αναμένεται να αφορά τη ΝΔ, καθώς ένα τέτοιο εγχείρημα θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικό διεμβολισμό στον χώρο της κεντροδεξιάς. Η πίεση δεν αφορά μόνο όσους δηλώνουν σήμερα ότι θα ψηφίσουν τη ΝΔ, αλλά και ένα τμήμα των ψηφοφόρων της στις εκλογές του 2023, οι οποίοι πλέον εμφανίζονται είτε ως αναποφάσιστοι είτε ως επιλογές μικρότερων κομμάτων της δεξιάς πολυκατοικίας.

Το ερώτημα που παραμένει είναι το πότε θα γίνει το επόμενο βήμα. Οι ενδείξεις συγκλίνουν ότι ο Αντώνης Σαμαράς και το επιτελείο του δεν βιάζονται να ανοίξουν τα χαρτιά τους, αλλά μετρούν το πολιτικό περιβάλλον και αναζητούν το κατάλληλο μομέντουμ. Η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης εκτιμάται ότι θα είναι κρίσιμη, καθώς θα πρέπει να συνδυάσει την καλύτερη δυνατή δημοσκοπική συγκυρία με τις πολιτικές εξελίξεις που θα έχουν διαμορφωθεί έως τότε. Με τις υποκλοπές να αποτελούν το πιο πρόσφορο έδαφος.

Ο παράγοντας ακρίβεια

Παρά τις πολιτικές ανακατατάξεις και τη διαμόρφωση ενός νέου σκηνικού με την είσοδο της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, ένας παράγοντας παραμένει σταθερά κυρίαρχος στις μετρήσεις: η οικονομική πίεση των πολιτών. Η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί το μεγάλο αγκάθι και, όπως όλα δείχνουν, μπορεί να αποτελέσει τον τελικό κριτή της εκλογικής μάχης.

Τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων είναι αποκαλυπτικά. Στην Pulse, το 46% των πολιτών χαρακτηρίζει την ακρίβεια ως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα, ενώ επιπλέον 43% τη συμπεριλαμβάνει στα σημαντικότερα ζητήματα. Στην Alco, η ακρίβεια βρίσκεται ακόμη ψηλότερα, καθώς καταγράφεται ως το πρώτο πρόβλημα με 51%, αφήνοντας πίσω τη διαφθορά (22%) και τα υπόλοιπα ζητήματα της επικαιρότητας. Η καθημερινότητα, επομένως, παραμένει το πεδίο στο οποίο θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η πολιτική αξιολόγηση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Αυτός είναι και ο λόγος που το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να επαναφέρει την ακρίβεια στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας, αν και μέχρι στιγμής η προσπάθεια αυτή δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα σε επίπεδο κοινωνικής αντίληψης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η οικονομία και το διαθέσιμο εισόδημα θα αποτελέσουν το βασικό πεδίο σύγκρισης στην τελική ευθεία προς τις κάλπες και προετοιμάζει ένα σημαντικό οικονομικό πακέτο ενόψει της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, με στόχο να ενισχύσει το μήνυμα της στήριξης των νοικοκυριών.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ΕΛΑΣ. Ο πρώην πρωθυπουργός αντιλαμβάνεται ότι η πολιτική επιστροφή δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στη φθορά της κυβέρνησης ή στην καταγραφή δημοσκοπικών κερδών, αλλά απαιτεί ένα πιο συγκεκριμένο και κοστολογημένο οικονομικό αφήγημα. Η μάχη για την ακρίβεια και το κόστος ζωής αναμένεται να αποτελέσει το βασικό πεδίο στο οποίο θα επιχειρήσει να διαφοροποιηθεί από τη ΝΔ.

Ενδεικτική του νέου πεδίου αντιπαράθεσης ήταν και η χθεσινή σύγκρουση Μητσοτάκη και Ανδρουλάκη στη Βουλή για το κόστος ζωής και την επαναφορά της 13ης σύνταξης. Ο πρωθυπουργός ζήτησε από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να παρουσιάσει το δημοσιονομικό κόστος της πρότασης, με την αντιπαράθεση να μεταφέρεται στη συνέχεια και στα κοινωνικά δίκτυα. Ο Ανδρουλάκης απάντησε μέσω TikTok, υποστηρίζοντας ότι ο κ. Μητσοτάκης «έχασε το επεισόδιο» σχετικά με την πρόταση του κόμματός του.

Όχι, δεν θα έρθουν οι εξωγήινοι να μας σώσουν, εάν εμείς από μόνοι μας καταστρέψουμε τον πανέμορφο πλανήτη μας μέσα από πολεμικές συρράξεις και αλόγιστες καταχρήσεις φυσικών και ανθρώπινων πόρων. Το θέμα της ενσυναίσθησης βεβαίως, σε συνδυασμό με την αποδοχή τού διαφορετικού είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για την επιβίωση τού Διαφωτισμού (αλλά και τού Δημοκρατικού Πολιτεύματος αυτού καθ’ εαυτού) στον τεχνολογικό-κβαντομηχανικό εικοστό πρώτο αιώνα μας.

Η μετανεωτερική συνθήκη εφαρμόζεται απόλυτα εδώ τόσο ως προς την ελευθερία τής έκφρασης όσο και ως προς την παραδοχή τής πολυπολιτισμικότητας των σύγχρονων παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών.

Η ανθρώπινη συνθήκη στον πλανήτη Γη (Γαία, για τους αρχαίους) επιβάλλει κι απαιτεί διαρκείς επικαιροποιήσεις/αναβαθμίσεις, Σε έναν κόσμο τόσο ρευστό η ανάγκη για εξέλιξη είναι εκ των ουκ άνευ. Έτσι, για να επανέλθουμε στο συγκεκριμένο κινηματογραφικό έργο μυθοπλασίας, υπάρχει ένα σοβαρό/σημαντικό ποσοστό των κατοίκων τού πλανήτη μας (που έχουν πρόσβαση σε οθόνη – μικρή ή μεγάλη) που έχει διαρκώς στραμμένο το βλέμμα προς τα άστρα. Αυτό είναι καλό, στο βαθμό που δεν σκοντάφτουμε στην κινούμενη άμμο τής επαχθούς (επαχθέστατης) καθημερινότητας.

Ακόμα κι έτσι όμως, η τέχνη, η λογοτεχνία λειτουργεί και ως ανώδυνο μέσο/εργαλείο φυγής, ψυχοσωματικής απόδρασης από ασφυκτικώς τοξικά περιβάλλοντα (επαγγελματικά, κοινωνικά, οικογενειακά, εσωτερικά)… Τα εσωτερικά τοπία είναι αυτά που εμπλουτίζονται και διαφοροποιούνται από παρόμοια μυθοπλαστικά αφηγηματικά έργα.

Από δραματοθεραπευτικής πλευράς λοιπόν, ευπρόσδεκτο κι αυτό το ευπώλητο προϊόν τής επίσημης παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας που ευελπιστεί (κι αποσκοπεί – ενδεχομένως – στο) να επηρεάσει το Συλλογικό Φαντασιακό. Ευπρόσδεκτο.

Ταινία: “Ημέρα Αποκάλυψης”

2026

Έγχρ.

Διάρκεια: 145′

2,5

Επιστ. Φαντασίας

Aμερικανική

“Ημέρα Αποκάλυψης” – Πλοκή: Έχοντας κλέψει άκρως απόρρητα κυβερνητικά έγγραφα και καταδιωκόμενος από μυστικούς πράκτορες, ο Ντάνιελ Κέλνερ τρέπεται σε φυγή, παρασύροντας και τη φιλενάδα του Τζέιν. Την ίδια στιγμή, η τηλεπαρουσιάστρια Μάργκαρετ Φέρτσαϊλντ αρχίζει να συμπεριφέρεται παράξενα, έχοντας αποκτήσει τηλεπαθητικές ιδιότητες.

Σκηνοθεσία:

Στίβεν Σπίλμπεργκ

Η παγκοσμιοποίηση είναι κυρίως μια οικονομική, τεχνολογική, κοινωνική και πολιτισμική διαδικασία που οδηγεί σε μεγαλύτερη διασύνδεση των κρατών και των κοινωνιών. Ο διεθνισμός είναι μια πολιτική και ιδεολογική αντίληψη που υποστηρίζει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών και των λαών για την αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων και διαφέρει από την αντίληψη του προλεταριακού διεθνισμού που εκφράστηκε κατά την κομμουνιστική διεθνή. Ο διεθνισμός δεν σημαίνει απαραίτητα κατάργηση των εθνών ή της εθνικής κυριαρχίας. Υποστηρίζει ότι τα κράτη μπορούν να συνεργάζονται χωρίς να χάνουν την ταυτότητά τους.

Ο πατριωτισμός δεν αποκλείει τον διεθνισμό, αλλά δίνει έμφαση στην αγάπη, την αφοσίωση και το ενδιαφέρον για την πατρίδα, την ιστορία, τον πολιτισμό και τους θεσμούς της, σε συνδυασμό με την επιθυμία να συμβάλει κανείς στο κοινό καλό και την ευημερία της χώρας. Ο Εθνικισμός από την άλλη, είναι η ιδεολογία που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην υπεροχή ή στην αποκλειστική προτεραιότητα του έθνους και, σε ορισμένες μορφές του, μπορεί να οδηγήσει σε εχθρότητα απέναντι σε άλλα έθνη, όπως έχουμε ζήσει στο παρελθόν. Κατά συνέπεια μπορεί κάποιος να είναι πατριώτης χωρίς να είναι εθνικιστής.

Το όνειδος του “Οίκαδε”

Χρήσιμο επίσης είναι να θυμηθούμε ότι ακριβώς έναν αιώνα πριν δεξιά (φιλοβασιλικοί-αντιβενιζελικοί) και αριστερά (ΣΕΚΕ το οποίο βέβαια είχε πολύ μικρή δύναμη) είχαν ταυτιστεί και είχαν ταχθεί εναντίον της εκστρατείας στη Μικρά Ασία (που φυσικά ήταν θέμα απελευθέρωσης και όχι ιμπεριαλιστικού πολέμου). Με το περίφημο “οίκαδε” οι αντιβενιζελικοί ξεγέλασαν τον ελληνικό λαό και οδήγησαν στις γνωστές τραγικές συνέπειες της μικρασιατικής καταστροφής, μετά την αχρείαστη και άλογη εκστρατεία στον Σαγγάριο από την φιλοβασιλική κυβέρνηση.

Μετά τη δικτατορία Μεταξά, αρκετοί που ήταν ήδη σε ένα σύστημα εξουσίας, συνεργάστηκαν με τους κατακτητές και μετά την απελευθέρωση απετέλεσαν κρίσιμο μέγεθος στα γρανάζια της κρατικής εξουσίας για αρκετές δεκαετίες. Το ίδιο διάστημα, ο προοδευτικός κυρίως κόσμος εμπνευσμένος από ικανούς καπετάνιους πολλών αντιστασιακών ομάδων, (όπως του ΕΛΑΣ, του οποίου αρκετοί από τους καπετάνιους του ήταν στελέχη του ΚΚΕ, του Βενιζελικού αξιωματικού Ζέρβα- ΕΔΕΣ, του Ψαρρού- ΕΚΚΑ κ.α. ) αντιστέκονταν μαχόμενοι τους ναζιστοφασίστες εισβολείς, αλλά και τους ντόπιους συνεργάτες τους.

Μετά το 1990, τα εθνικά ζητήματα ήρθαν να θυμίσουν σε κάποιους το κακό τους παρελθόν και όσον αφορά το λεγόμενο “Μακεδονικό ζήτημα”, ο ηγέτης της δεξιάς παράταξης τότε διατύπωσε το περίφημο “το όνομα της Μακεδονίας θα ξεχαστεί σε δέκα χρόνια”. Από τα πράγματα διαψεύστηκε βέβαια και χρειάστηκαν μνημόνια, ανατροπή του πολιτικού στάτους στη χώρα και ανιστόρητες συμμαχίες για να υπογραφεί μία συμφωνία απολύτως αχρείαστη και ετεροβαρής για τη χώρα, καθότι με αυτή για πρώτη φορά αναγνωρίστηκε διεθνώς στη (Γιουγκοσλαβική) Βόρεια Μακεδονία, Μακεδονική εθνική ταυτότητα και Μακεδονική γλώσσα, κάτι που το βρίσκουμε, διπλωματικά, συνεχώς μπροστά μας. Προς τιμήν του, το ΚΚΕ ήταν εναντίον της Συμφωνίας, το οποίο είχε άλλωστε αναθεωρήσει την παλιά του θέση για το ζήτημα.

Θέλουν τις Πρέσπες ως “υπόδειγμα”…

Έτσι η Ελλάδα προώθησε τη Συμφωνία των Πρεσπών για συγκεκριμένους λόγους, η οποία από νομικής και ιστορικής άποψης, πρόκειται (κατά το κοινώς παραδεδεγμένο) για μια “συμφωνία αμοιβαίων παραχωρήσεων και αμοιβαίων ανταλλαγμάτων”. Δεν είναι αντικείμενο του παρόντος άρθρου να ασχοληθούμε περαιτέρω με το θέμα, αν και ο γράφων έχει επιχειρηματολογήσει για τις νομικές και πολιτικές πλημμέλειες της συμφωνίας. Χρήσιμο πάντως για τους εγχώριους πολιτικούς θα ήταν να μελετήσουν την εθνική στρατηγική της Βουλγαρίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Το ανωτέρω θέμα, αναφέρεται όμως, γατί κατά κάποιο τρόπο σχετίζεται και με τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά, καθότι ακούγεται έντονα τελευταία ότι βαδίζουμε προς μία συμφωνία με πρότυπο τις “Πρέσπες”.

Επ΄αυτού παρακολούθησα πρόσφατα μία παρουσίαση βιβλίου για τα ζητήματα του Αιγαίου. Παρουσιαστές ήταν από όλο σχεδόν το πολιτικό φάσμα της χώρας (χωρίς βέβαια να εκπροσωπούν και τις κυρίαρχες θέσεις των κομμάτων τους) και διαπίστωσα ότι υπάρχει ταύτιση απόψεων για τις ελληνοτουρκικά παίρνοντας θέσεις “κατανόησης” επί των αφηγημάτων της Τουρκίας για το θέμα. Είναι δικαίωμα των επιστημόνων να γράφουν τις απόψεις τους (που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μην είναι και τόσο αθώες) όπως και των “δούρειων ίππων” των διάφορων διεθνιστικών κέντρων ιδεολογικοπολιτικού τάχα προβληματισμού, να προωθούν συγκεκριμένα αφηγήματα.

Οι πολιτικές ηγεσίες όμως είναι υποχρεωμένες να λαμβάνουν υπόψη τους τις απόψεις του λαού που εκπροσωπούν, για τις αποφάσεις τους, οι οποίες θα πρέπει να έχουν οπωσδήποτε έρεισμα στο εσωτερικό, αλλά κυρίως στο διεθνές δίκαιο, πέραν από ιδεοληψίες και μηδενισμούς. Με βάση αυτή την παραδοχή θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν όσοι κινούνται στη δημόσια σφαίρα, αν είναι υπέρ του δικαίου και δη του διεθνούς ή αν είναι της άποψης ότι πρέπει να απεμπολήσουμε τα νόμιμα δικαιώματά μας, για να ικανοποιούμε αμελλητί τους (φοβερούς και απειλούντες) γείτονες και τα διεθνή συμφέροντα.

Κι επειδή ειπώθηκε εκείνη τη βραδιά το ερώτημα ως απορία “μα αν επεκτείνουμε στα 12 τα ναυτικά μας μίλια, τότε το Αιγαίο θα γίνει ελληνική λίμνη’’, η απάντηση είναι: so what?  Έχουμε νόμιμο δικαίωμα να τα επεκτείνουμε ναι ή όχι; Διευκρινίζεται για τους υποστηρικτές της άλλης άποψης ότι το διεθνές δίκαιο και δη το δίκαιο της θάλασσας, προβλέπει ρητώς τι γίνεται με τη “μέση γραμμή” (όταν η θάλασσα είναι κάτω από τα 24 νμ,)  καθώς και για την “ασφαλή διέλευση” και τα διεθνή ύδατα, οπότε δεν θα μείνουμε σε αυτό. Η μέθοδος στη διπλωματία είναι γνωστή στους επαίοντες.

Ζητάει ένα κράτος τα πάντα (ανεξαρτήτως αν στηρίζονται στη διεθνή νομιμότητα ή όχι) και στο τέλος πετυχαίνει στο πλαίσιο της συνεννόησης μια “συμφωνία αμοιβαίων παραχωρήσεων και αμοιβαίων ανταλλαγμάτων”, κατά τα προηγούμενα. Άρα εκεί που δεν δικαιούται νόμιμα τίποτα, αποκομίζει τεράστια οφέλη που αποκτώνται από την αφελή και υποχωρητική στάση του έτερου κράτους που ως large που είναι (εν προκειμένω η Ελλάδα), χαρίζει τα δικαιώματα της σε όποιον με απειλή ή διακήρυξη τα απαιτεί.

Παράδειγμα η περίπτωση της “γαλάζιας πατρίδας” όπου δεν υφίσταται κανένα έρεισμα στο δίκαιο της θάλασσας. Σε περίπτωση που συνεχιστεί η ανυπαρξία της διπλωματίας της χώρας μας, μπορεί οι γείτονες να “απαιτήσουν” όλο το Αιγαίο. Κατά την έναρξη της διαδικασίας να “συμβιβαστούν” με την ένταξη στην συνεκμετάλλευση και προ΄ι΄όντος του χρόνου να ασκήσουν και κυριαρχικά δικαιώματα. Το ίδιο και στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Κύπρο, στα νησιά με την “απαγόρευση της πόντισης του καλωδίου” κ. α..

Το διεθνές δίκαιο… φοβάται!

Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα 12 νμ που αναγνώρισε η Λιβύη (2022). Αντί στα πλαίσια της αμοιβαιότητας να επεκτείνουμε κι εμείς τα ναυτικά μίλια στα 12 νοτίως της Κρήτης και έτσι να μεγαλώσουμε την κυριαρχία της χώρας, αλλά και να “σπάσουμε΄” στην πράξη το Τουρκολιβυκό σύμφωνο, απλώς κοιτάμε.

Κατανοώ πλήρως τις επιφυλάξεις για το casus belli και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στο χειρισμό του θέματος. Όμως είναι άλλο θέμα ο χειρισμός του θέματος κι άλλο τελείως να θεωρούμε τις αιτιάσεις της Τουρκίας για το “ζωτικό χώρο” τη γαλάζια πατρίδα και τα νεοοθωμανικά αφηγήματα, ως “δίκαια αιτήματα” που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας.

Κατόπιν αυτών καλό είναι τα διάφορα στελέχη του νεοπαγούς και προσωποπαγούς κόμματος του πρώην πρωθυπουργού, να είναι προσεκτικότερα στην ανακοίνωση των θέσεών τους για τα ελληνοτουρκικά που βασίζονται προφανώς στην ιδεοληπτική, δήθεν “διεθνιστική” κοσμοθέασή τους, γιατί στη γωνία καραδοκούν όσοι τρέφονται από διχασμούς και προτάσσουν τη στοχοποίηση των προοδευτικών δυνάμεων για “αντεθνική δράση” ή για “αποδοχή της βίας”, όπως έκανε προσφάτως ο Γραμματέας της ΝΔ, (τρέφονται κάποιοι άλλωστε από αυτό το κλίμα) με αφορμή το τραγικό εγκληματικό περιστατικό με τον θάνατο μιας αθώας γυναίκας στη Θεσσαλονίκη.

Μπορεί βεβαίως να υπάρχουν κι αυτές οι απολύτως μειοψηφικές απόψεις, όμως η προοδευτική παράταξη της σοσιαλιστικής δημοκρατικής αριστεράς, ήταν διαχρονικά πατριωτική. Αυτό το έδειξε και στην περίοδο της εποχής Ελευθερίου Βενιζέλου και στην Κατοχή με τη δημιουργία αντιστασιακού μετώπου, αλλά και την περίοδο διακυβέρνησης από τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος στάθηκε με περηφάνια τόσο απέναντι στις προκλήσεις της Τουρκίας (1997), αλλά και συνολικά στα εθνικά θέματα με το ζητούμενο ακόμα και σήμερα “ενιαίο αμυντικό δόγμα” με την Κύπρο, όσο και με τη συνολική του στάση στη διεθνή πολιτική σκηνή μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα με ηγέτες από όλο τον κόσμο προσπάθησε να ασκήσει μία ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική σε αντίθεση με την μονολιθικότητα του σήμερα και την παράδοση των εθνικών θεμάτων, στα κελεύσματα των συμφερόντων των εξωτερικών και εσωτερικών παραγόντων.

Η Δημοκρατία δεν πρέπει να φοβάται και ιδιαίτερα δεν πρέπει να φοβάται να ζητήσει τη γνώμη των πολιτών που την αποτελούν και την στηρίζουν. Γι αυτό σε τέτοιου είδους μείζονος σημασίας εθνικά θέματα, μία προσφυγή στο συνταγματικά προβλεπόμενο δημοψήφισμα, θα έδινε τις απαντήσεις, εκφράζοντας τη λαϊκή βούληση, καθότι ο λαός είναι και το ανώτατο όργανο της δημοκρατίας.

Αυτό δυστυχώς δεν έγινε στην περίπτωση των “Πρεσπών”. Ελπίζω να γίνει στην περίπτωση του Αιγαίου και των άλλων εθνικών θεμάτων και οι “χρήσιμοι …” να μη δρουν ανεξέλεγκτα.

ΥΓ. Επειδή κάποιοι θα επικαλεστούν την κυβερνητική πλειοψηφία και συνεπώς την ελευθερία των επιλογών της και στα εθνικά θέματα, σημειώνεται ότι αν οποιοδήποτε κόμμα έχει ή είχε στο πρόγραμμα του προεκλογικά τέτοιου είδους μείζονος σημασίας εθνικά θέματα με ξεκάθαρο τρόπο και έχει αποκτήσει την απόλυτη πλειοψηφία, τότε θα μπορούσε κανείς να δεχθεί τη νομιμότητα της απόφασης. Άλλως ….

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι τη Δευτέρα 13 Ιουλίου θα συνεδριάσει η Πολιτική Γραμματεία, προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η εκλογή νέου προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και η σύγκληση της Κεντρικής Επιτροπής στις 18 Ιουλίου. Σημειώνεται ότι, μετά τις παραιτήσεις του Σωκράτη Φάμελλου και του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής, Στέργιου Καλπάκη, η κυρία Σαπουνά αποτελεί πλέον το ανώτερο ιεραρχικά κομματικό στέλεχος.

Η απόφαση αυτή, ωστόσο, αμφισβητήθηκε άμεσα από την εσωκομματική αντιπολίτευση, η οποία επέμεινε ότι η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί κανονικά σήμερα σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας. Την ίδια θέση υιοθέτησε και ο πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας του ΣΥΡΙΖΑ, Φώτης Κουβέλης, τονίζοντας ότι η σύγκληση και η λειτουργία της Κεντρικής Επιτροπής δεν εξαρτώνται από την παρουσία ή την απουσία του προέδρου του κόμματος. «Το δικαίωμα της σύγκλησης και της λειτουργίας δεν εξαρτάται από το εάν απουσιάζει ή δεν απουσιάζει ο πρόεδρος του κόμματος», ανέφερε, απορρίπτοντας τη θέση της Κουμουνδούρου.

Επιστροφή Πολάκη στην ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ

Την ακύρωση της στήριξης του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, την αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές, την ανάκληση της διαγραφής του Παύλου Πολάκη απο την Κοινοβουλευτική Ομάδα του Κόμματος, αλλά και την συνέχιση της συνεδρίασης το ερχόμενο Σάββατοκύριακο (18-19/7), αποφάσισε ομόφωνα η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, που συγκάλεσε η εσωκομματική αντιπολίτευση

Σύμφωνα με την απόφαση, την αοποία ανακοίνωσε ο Νίκος Παπάς: «Η έκτακτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής της 11ης Ιουλίου στο όνομα της ενότητας της συνέχειας και της ανάκαψης του κόμματος υπερψήφισε ομόφωνα τα παρακάτω. Πρώτον, αποφασίζει τη συνέχιση των εργασιών της για το Σαββατοκύριακο 18 και 19 Ιουλίου του 2026.

Δεύτερον, διαπιστώνει ότι η απόφαση της 6ης Ιουνίου περί πολιτικής στήριξης άλλου κόμματος έχει εκ των πραγμάτων καταστεί κενή περιεχομένου μετά και τις σχετικές δημόσιες δηλώσεις των στελεχών και του Προέδρου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Ως εκ τούτου, ο ΣΥΡΙΖΑ επιταχύνει άμεσα την προετοιμασία του για τις επερχόμενες εκλογές και την οικοδόμηση μιας εκλογικής συμμαχίας με όσες και όσους επιθυμούν, με όσες και όσους μπορούν να συμβάλουν σε αυτή την προοπτική. Τρίτον, καλεί την πολιτική γραμματεία, σύμφωνα με το καταστατικό, να εισηγηθεί άμεσα τον οδικό χάρτη της εκλογικής προετοιμασίας. Τέταρτον, διαπιστώνει την πολιτική αναγκαιότητα της ανάκλησης της διαγραφής του Παύλου Πολάκη από την κοινοβουλευτική ομάδα».

Δηλώσεις Πολάκη

Μετά την ολοκλήρωση της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ ο Πολάκης δήλωσε τα εξής: «Το σημερινό ήταν μία ιστορική συνεδρίαση. της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ η οποία απέτρεψε την λυσώδη προσπάθεια της Αναπληρώτριας Γραμματέως και της υπεύθυνης του οργανωτικού να καταφέρουν να μη γίνει η συνεδρίαση. Η συνεδρίαση έγινε με απαρτία και πρακτικά αποφάσισε την ακύρωση της προηγούμενης καταστροφικής απόφασης της 6ης Ιουνίου. Διατάζει τη ΠΓ της Δευτέρας να ορίσει τον οδικό χάρτη για την προετοιμασία του κόμματος για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και βέβαια καλεί στην επιστροφή μου στην ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ.

Νομίζω ότι μετά την απόφαση αυτό δρομολογούνται οι διαδικασίες για να ξανασταθεί ο ΣΥΡΙΖΑ στα πόδια του και να αποτελέσει τον κορμό μίας ευρύτερης συμμαχίας με βαθύ προγραμματικό περιεχόμενο». Ερωτηθείς αν θα είναι υποψήφιος πρόεδρος απάντησε «Θα είμαι βέβαια».

Ανεβαίνει επικίνδυνα το θερμόμετρο

Το κλίμα γύρω από τη σημερινή συνεδρίαση παραμένει ιδιαίτερα τεταμένο. Ενδεικτική είναι η αντίδραση του διαγραφέντος από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, Παύλου Πολάκη, ο οποίος χαρακτήρισε «παράνομη» την απόφαση για αναβολή της συνεδρίασης και κάλεσε τα μέλη του κόμματος να συγκεντρωθούν στο ξενοδοχείο όπου είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί.

«Όλοι αύριο στο ξενοδοχείο WYNDHAM στις 10.30, στην πλατεία Καραϊσκάκη, στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ που συγκλήθηκε από τις 75 υπογραφές μελών της», έγραψε σε ανάρτησή του, προσθέτοντας: «Μην δίνετε απολύτως καμία σημασία σε μηνύματα που στέλνει μια αναπληρώτρια γραμματέας (που δεν έχει καμία τέτοια αρμοδιότητα) για αναβολή της συνεδρίασης». Παράλληλα, κατηγόρησε την κυρία Σαπουνά ότι ενεργεί «σε συνεννόηση με κύκλους που θέλουν τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ».

Η σημερινή διαδικασία προδιαγράφεται επεισοδιακή και για έναν ακόμη λόγο: σύμφωνα με πληροφορίες, η Κουμουνδούρου έχει ακυρώσει τη μίσθωση της αίθουσας όπου επρόκειτο να διεξαχθεί η συνεδρίαση. Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι δεν θα βρίσκονται στον χώρο οι αρμόδιοι διοικητικοί υπάλληλοι του κόμματος, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με την ταυτοποίηση των μελών και τη διαπίστωση της απαρτίας.

Παράλληλα, ανακύπτουν και θεσμικά ζητήματα σχετικά με το εάν ο Παύλος Πολάκης μπορεί να διεκδικήσει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, δεδομένου ότι έχει διαγραφεί από αυτήν επί προεδρίας Σωκράτη Φάμελλου. Πάντως, ο Νίκος Παππάς υποστήριξε χθες ότι, μετά την παραίτηση του κ. Φάμελλου, ο κ. Πολάκης «επανεντάσσεται de facto στην Κοινοβουλευτική Ομάδα».

Δήλωση “βόμβα” από Γιαννούλη

«Φωτιά» στα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ βάζει ανάρτηση του Εκπροσώπου Τύπου, Χρήστου Γιαννούλη, στα κοινωνικά δίκτυα και ενώ συνεδριάζει αυτήν την ώρα η πτέρυγα της μειοψηφίας.

Όπως αναφέρει σε ανάρτηση του ο κ. Γιαννουλης, «είναι πάρα πολύ κακός σύμβουλος η Βουλιμία και η αλαζονεία να πιστεύεις ότι είσαι ο ένας και μοναδικός. Όταν δε επιδεικνύεις και ανοχή στην άσκηση σωματικής βίας υποστηρίζοντας ότι αυτό συμφέρει το λαό και την αριστερά, είσαι επικίνδυνος. Μπορεί να βγάζει οριακά βουλευτές αυτό το concept αλλά μας γυρίζει πολλά χρόνια πίσω στις εποχές των …φρουρών. Αξιοπρέπεια πάνω από όλα».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ανάρτηση του κ. Γιαννούλη αναφέρεται σε επεισόδιο που έλαβε χώρα χθες στην Κουμουνδούρου, όταν στελέχη του κλίματος Πολάκη προσήλθαν χθες το μεσημέρι στο γραφείο της Αναπληρώτριας Γραμματέα, Αναστασίας Σαπουνά ζητώντας να συνεδριάσει σήμερα η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Τότε, επικράτησαν στιγμές έντασης και λογομαχίες σε φορτισμένο ύφος, ενώ παρόντα ήταν αρκετά στελέχη της Κουμουνδούρου.