Η διασύνδεση των παραβιάσεων με τις αναβαθμισμένες στρατιωτικές υποδομές δεν γίνεται τυχαία. Στηρίζεται σε δεδομένα που έχει ενώπιόν της η Λευκωσία και την αξιολόγηση που γίνεται σε σχέση με τις τουρκικές κινήσεις. Πρόκειται για ένα σχεδιασμό που συνδυάζει τη βαθμηδόν ενίσχυση των δυνάμεων κατοχής με νέες υποδομές, γεγονός που εδραιώνει την παρουσία της Τουρκίας, την αναβαθμίζει. Τούτο γίνεται διά των ενεργειών, που εκδηλώνονται επί του εδάφους. Όπως αναφέρεται στην επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Κύπρου στον ΟΗΕ, Μαρίας Μιχαήλ, οι τουρκικές παραβιάσεις είναι συχνές και αυξημένες.

Σύμφωνα με τα τέσσερα παραρτήματα, που συνοδεύουν την επιστολή, καταγράφηκαν συνολικά «305 αεροπορικές και 33 ναυτικές παραβιάσεις» κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Από τις αεροπορικές παραβιάσεις, «81 από τις 305 πραγματοποιήθηκαν από τουρκικά στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs)», ενώ «44 από τουρκικά οπλισμένα στρατιωτικά μαχητικά αεροσκάφη». Υπενθυμίζεται πως το στρατιωτικό αεροδρόμιο στο κατεχόμενο Λευκόνοικο, χρησιμοποιείται ως βάση για μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Επίσης, στη θάλασσα απαριθμούνται επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις των χωρικών υδάτων από τουρκικά πολεμικά και βοηθητικά πλοία.

Σημειώνεται συναφώς ότι την τελευταία περίοδο η κατοχική δύναμη έχει προβεί σε παραβιάσεις στη νεκρή ζώνη, στην περιοχή της Πύλας. Η κρίση αυτή έχει οδηγήσει τον αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Ζαν-Πιέρ Λακρουά, που είναι υπεύθυνος για τις Ειρηνευτικές Αποστολές του Διεθνούς Οργανισμού, να επισκεφθεί την Κύπρο. Ο αξιωματούχος του ΟΗΕ επισκέφθηκε την περιοχή και ενημερώθηκε, ενώ συζήτησε το θέμα τόσο με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, όσο και με τον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν.

Νέος δίαυλος για τουρκικά F-16;

Πέραν των καταγγελιών, που τεκμηριωμένα έχουν υποβληθεί στα Ηνωμένα Έθνη, στα κατεχόμενα διακινούνται διάφορες πληροφορίες σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των κατοχικών δυνάμεων. Κάποια από αυτά ισχύουν, άλλα όχι. Προ ημερών δημοσιεύθηκε είδηση, σύμφωνα με την οποία διατυπωνόταν ο ισχυρισμός για κατασκευή διαύλου προσγείωσης F-16 στο “αεροδρόμιο” της Τύμπου.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μετά την ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, «έχουν ξεκινήσει εργασίες για πλήρη προσαρμογή του υπάρχοντος διαύλου του αεροδρομίου για συνεχή και μακροχρόνια χρήση από μαχητικά αεροσκάφη, ως επίσης για κατασκευή ενός εναλλακτικού στρατιωτικού διαύλου. Το έργο υλοποιείται από τεχνικές ομάδες από την Τουρκία.

Ομάδες εμπειρογνωμόνων έφτασαν πρόσφατα στην τ.δ.β.κ. και έχουν ξεκινήσει λεπτομερείς επιτόπιες έρευνες και τεχνικές μελέτες γύρω από το αεροδρόμιο». Χωρίς να γνωρίζουμε την εγκυρότητα των πληροφοριών, θα πρέπει να αναφερθεί πως αυτή η συζήτηση έγινε και στο παρελθόν, αλλά αφορούσε στην κατασκευή διαύλου στο λεγόμενο αεροδρόμιο του Λευκονοίκου, που είναι και στρατιωτικό. Δίαυλος για μαχητικά αεροσκάφη στο Λευκόνοικο δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.

Ο κ. Πιερρακάκης απάντησε στο αίτημα του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ να δοθεί όλο το πρωτογενές πλεόνασμα των σχεδόν 3 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ότι κάτι τέτοιο αντιβαίνει τους ευρωπαϊκούς κανόνες και θα έβαζε τη χώρα μας σε εποπτεία. Ο ελληνικός λαός μάτωσε για να βγει από αυτό που συνέβη το 2015, ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Σχολιάζοντας τα μέτρα στήριξης των 500 εκατ. ευρώ, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι από το υπερπλεόνασμα των 2,9 δισ. η Ελλάδα μπορεί να ξοδέψει μέχρι ένα δισ. σύμφωνα με όσα ορίζουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες. «Το υπόλοιπο από το υπερπλεόνασμα θα πάει σε αποπληρωμές χρέους», δήλωσε. «Στόχος της κυβέρνησης είναι το ποσοστό χρέους προς το ΑΕΠ να υποχωρήσει κάτω από το 120% στο τέλος της δεκαετίας», είπε.

«Έχουμε μειώσει 83 φόρους, κάτι που δεν έχει κάνει καμία άλλη κυβέρνηση», επεσήμανε. Ο χαρακτήρας των μέτρων είναι παραμετροποιητικός, ανέφερε. «Εκτός από τα έκτακτα μέτρα, παίρνουμε μόνιμα μέτρα», τόνισε ο υπουργός. «Είχαν προηγηθεί μέτρα 300 εκατ. και έχουμε κρατήσει 200 εκατ. “πυρομαχικά” για έκτακτες καταστάσεις», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης.

«Σε γενικές γραμμές θέλουμε να αφαιρούμε βάρη από την κοινωνία», πρόσθεσε. «Η μείωση φόρων και εισφορών είναι στόχος της κυβέρνησης», επεσήμανε ο κ. Πιερρακάκης. «Από τον Ιούνιο θα εφαρμοστεί το μέτρο για τις 72 δόσεις», πρόσθεσε. «Όσα λέει η αντιπολίτευση οδηγούν σε ευρωπαϊκή εποπτεία», είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

«Θα μπεις σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, κάτι που θα σήμαινε μέτρα που θα επιβάρυναν τους πολίτες», σημείωσε. «Όταν ακούω την αντιπολίτευση ότι θα τα πάρει από τους πλούσιους, καταλαβαίνω ότι θα φορολογήσει τη μεσαία τάξη», δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης.

Όσον αφορά την ανεργία, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι «αν συνεχίσουμε έτσι θα έχουμε το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ιστορία μας». «Πρέπει να μειώσουμε κι άλλους φόρους, αλλά μέσα στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας. Ακούω για την υπερβολική φορολόγηση, από τα 2,9 δισ. του υπερπλεονάσματος, μόνο τα 250 εκατ. είναι από τον ΦΠΑ», πρόσθεσε.

«Ο ρυθμός ανάπτυξης θα υποχωρήσει από το 2,4% στο 2% φέτος, αλλά από το 2027 και μετά αναθεωρούμε προς τα πάνω». «Ο πληθωρισμός είναι εισαγόμενος και προσπαθούμε να τον αποκρούσουμε μέσω της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος», είπε ο κ. Πιερρακάκης.

Για τον ειδικό φόρο στα καύσιμα, είπε ότι «δεν θέλαμε να τον πειράξουμε γιατί σύμφωνα με την Κομισιόν θα έπρεπε να είναι κάτι προσωρινό». Συνολικότερα, το πρώτο πράγμα που μας λένε στο εξωτερικό είναι ότι η Ελλάδα από χώρα φοροδιαφυγής έχει επιτύχει πολλά στον συγκεκριμένο τομέα.

«Η ΑΑΔΕ έχει καταφέρει πολλά, μπορεί ακόμη περισσότερα», επεσήμανε. «Η ψηφιοποίηση του συστήματος φορολογίας έχει καταφέρει πολλά». «Χθες παρουσιάσαμε στην Ευρωπαία Εισαγγελέα, Λάουρα Κοβέσι, την ψηφιοποίηση στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στα τελωνεία», σημείωσε ο υπουργός. «Το ψηφιακό είναι συνώνυμο της διαφάνειας», πρόσθεσε. «Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να μετράμε, το gov.gr μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις», ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

«Η ενεργειακή κρίση μας ανησυχεί», είπε ο κ. Πιερρακάκης. «Η διάρκεια και το βάθος της κρίσης θα παίξει ρόλο, όπως επίσης και το καθεστώς που θα επικρατήσει για το Στενό του Ορμούζ». «Η Ελλάδα έχει μια σημαντική διαφορά. Άλλες χώρες έχουν ελλείμματα, εμείς έχουμε πλεόνασμα για να στηρίξουμε τους πολίτες», τόνισε.

«Η λέξη κλειδί της ελληνικής οικονομίας είναι η λέξη “ανθεκτικότητα”». «Στόχος της Ευρώπης είναι αυτή η ενεργειακή κρίση να μην μετατραπεί σε δημοσιονομική», σημείωσε.

Για το ελβετικό φράγκο τόνισε ότι υπάρχουν πολλές αιτήσεις ήδη. Τέλος, όσον αφορά την επιστροφή ενοικίου «επιστρέφεται ένα ενοίκιο για το 86% των ενοικιαστών, δύο για τους δημόσιους λειτουργούς, όπως γιατρούς και εκπαιδευτικούς», κατέληξε ο κ. Πιερρακάκης.

«Δεν σχολιάζω τι λένε οι πολιτικοί. Απορρίπτω κάθε κατηγορία και στέκομαι στο πλευρό κάθε δικαστικού, τέτοιοι ισχυρισμοί δεν είναι αληθείς. Νομίζω όλος αυτός ο θόρυβος αποτελεί προσπάθεια να στρέψει την προσοχή από την ουσία του ζητήματος. Και η ουσία δεν αφορά την ανανέωση της θητείας της Εισαγγελίας, αλλά τι συνέβη στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σας θυμίζω τι είπα τον Οκτώβριο εδώ στην Ελλάδα: ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακρωνύμιο της διαφθοράς και του νεποτισμού. Έχω εμπιστοσύνη στους Έλληνες πολίτες ότι θα μπορέσουν να εστιάσουν εκεί που πρέπει».

«Όσα αναφέρονται στη δικογραφία ορίζονται ως εγκλήματα σε όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ. Κανείς στον κόσμο δεν θα με πείσει ότι αυτά αποτελούν μέρος της δουλειάς των πολιτικών».

Αναφορικά με τη «σαλαμοποίηση» και την τμηματική αποστολή δικογραφιών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός ενημέρωσε πως η κ. Κοβέσι δεν έκανε καμία αναφορά, συμπληρώνοντας όμως το εξής: «Υπάρχει μια διαμορφωμένη αντίληψη από κάποιους στην Ελλάδα και ένα μέρος του πολιτικού συστήματος που αποτελεί έκφραση ραγιαδισμού: θα έρθουν οι ξένοι να μας κάνουν ντα και να μας εξυγιάνουν, επειδή εμείς δεν μπορούμε», όπως είπε. «Θέλουν να δημιουργήσουν την εικόνα ότι οι ελληνικές δικαστικές αρχές δεν μπορούν να τα φέρουν σε πέρας».

Και πρόσθεσε λέγοντας: «Οι καταδίκες που έχουν υπάρξει για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν υποθέσεις που χειρίστηκαν Έλληνες εισαγγελείς. Άλλωστε, κι αυτοί Έλληνες είναι εκεί που ανήκουν στο σώμα των Ελλήνων Εισαγγελέων και είναι αποσπασμένοι εκεί. Ανακοινώθηκε πριν λίγες μέρες διθυραμβικά ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χειρίζεται υποθέσεις που ξεπερνούν τα 2 δισ. σε ζημιά υποτίθεται. Όταν βγήκαν τα συνολικά αποτελέσματα για το τι ελέγχει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στις ευρωπαϊκές χώρες, πόσα ήταν αυτά; 68 δισ. στις άλλες χώρες. Κι εμείς εδώ θεωρηθήκαμε κάτι εξαιρετικό. Είμαστε όμως ένα πολύ μικρό μέρος».

«Η πλήρης κατάπαυση του πυρός δεν έχει νόημα, παρά μόνο αν δεν παραβιάζεται από τον (αμερικανικό) ναυτικό αποκλεισμό (…) το να ανοίξουμε ξανά το στενό του Χορμούζ είναι αδύνατο όσο συνεχίζεται αυτή η κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», ανέφερε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ μέσω X.

Στην άλλη πλευρά, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε πως είναι «πιθανή» η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δυο κρατών, ορκισμένων εχθρών, τις επόμενες ημέρες. «Είναι πιθανό!» απάντησε σε μήνυμα ρεπόρτερ της New York Post, η οποία τον ρώτησε για το ενδεχόμενο να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις τις προσεχείς «36 ως 72 ώρες», με άλλα λόγια ως αύριο Παρασκευή. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως προχώρησαν στην «κατάσχεση» δυο πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Χορμούζ και τα οδήγησαν «προς τις ιρανικές ακτές».

Ο Λευκός Οίκος δεν είδε στην εξέλιξη αυτή παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου, αφού «δεν πρόκειται ούτε για αμερικανικά πλοία, ούτε για ισραηλινά πλοία», αλλά για σκάφη άλλων κρατών, όπως τόνισε η εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας Κάρολαϊν Λέβιτ στο Fox News. Οι αρχές του Παναμά επιβεβαίωσαν την κατάσχεση πλοίου υπό τη σημαία της χώρας, του MSC Francesca· το παναμαϊκό ΥΠΕΞ κατηγόρησε την Τεχεράνη πως κατάφερε «σοβαρό πλήγμα» στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Τρίτο σκάφος δέχτηκε πυρά καθώς έπλεε 8 ναυτικά μίλια από τις ακτές του δυτικού Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση της υπηρεσίας ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, ωστόσο το σκάφος αυτό μπόρεσε να βγει από το στενό κατευθυνόμενο στη Τζέντα, στη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο MarineTraffic. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, τα πλοία όφειλαν να έχουν λάβει άδειες για να κινηθούν προς ή από τον Κόλπο μέσω του στενού· οι ΗΠΑ εμποδίζουν την πρόσβαση στα ιρανικά λιμάνια από τη 13η Απριλίου.

Δεν υπάρχει (;) προθεσμία

Οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, που υποτίθεται πως θα επαναλαμβάνονταν στις αρχές της εβδομάδας, έπειτα από μια πρώτη συνάντηση την 11η Απριλίου, σκοπός είναι να επιτρέψουν να τερματιστεί ο πόλεμος ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε μέχρι νεοτέρας διαταγής την κατάπαυση του πυρός με το Ιράν το βράδυ της Τρίτης, για δοθεί, κατ’ αυτόν, περισσότερος χρόνος στους Ιρανούς να ετοιμάσουν «πρόταση» και να πάνε στο Ισλαμαμπάντ για διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς υπό την αιγίδα του Πακιστάν. Ωστόσο «ο πρόεδρος δεν έχει ορίσει συγκεκριμένη προθεσμία για την υποβολή πρότασης από πλευράς του Ιράν», είπε χθες η εκπρόσωπος της προεδρίας Λέβιτ, προσθέτοντας πως «σε τελευταία ανάλυση αυτός θα υπαγορεύσει το χρονοδιάγραμμα».

Εν αναμονή, καμιά αντιπροσωπεία δεν έχει αναχωρήσει για το Ισλαμαμπάντ. Οι τιμές του πετρελαίου ανέβαιναν ξανά λόγω της αβεβαιότητας, πάνω από 4% τις πρώτες πρωινές ώρες, με αυτή της αμερικανικής ποικιλίας WTI να σημειώνει άνοδο 4,06% και να φθάνει τα 96,73 δολάρια και αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας 3,62% στα 105,63 δολάρια το βαρέλι.

Ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ, που ζήτησε να παραταθεί η ανακωχή, ευχήθηκε οι δυο πλευρές να μπορέσουν να «καταλήξουν σε ‘Συμφωνία Ειρήνης’». Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε χθες ότι η Τεχεράνη «εκτιμά» τις προσπάθειες που καταβάλλονται από το Πακιστάν για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς ωστόσο να εκφραστεί ρητώς για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός. Παράλληλα, ο κορυφαίος πολιτικός αξιωματούχος του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού Τζον Φίλαν εγκαταλείπει τα καθήκοντά του, ανακοίνωσε εντελώς απρόσμενα το Πεντάγωνο, χωρίς να εξηγήσει γιατί.

Φονικοί βομβαρδισμοί στον Λίβανο

Στο άλλο μεγάλο μέτωπο του πολέμου, τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν χθες σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο, παρά την ανακωχή, η ισχύς της οποίας εκπνέει την Κυριακή, με τη Βηρυτό να ετοιμάζεται να ζητήσει την παράτασή της στις συνομιλίες που προγραμματίζεται να διεξαχθούν σήμερα στην Ουάσιγκτον ανάμεσα στις δυο χώρες–που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις–σε επίπεδο πρεσβευτών.

«Ο Λίβανος θα ζητήσει παράταση της εκεχειρίας για έναν μήνα, την αυστηρή τήρηση της κατάπαυσης του πυρός και την αναστολή από το Ισραήλ των επιχειρήσεων (…) καταστροφής (σ.σ. σπιτιών, άλλων κτιρίων, υποδομών) στις περιοχές όπου έχει παρουσία», δήλωσε πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στη λιβανική κυβέρνηση.

Η διπλωματία του Ισραήλ διαβεβαίωσε πριν από τις συνομιλίες αυτές ότι δεν έχει «σοβαρές διαφωνίες» με την κυβέρνηση του Λιβάνου, παροτρύνοντάς τη να επιλέξει τη «συνεργασία» εναντίον της Χεζμπολά, σιιτικής οργάνωσης προσκείμενης στο Ιράν.

Κατά τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό, τουλάχιστον 2.454 άνθρωποι σκοτώθηκαν στον Λίβανο σε έξι εβδομάδες πολέμου.
Αεροπορικό πλήγμα του ισραηλινού στρατού σκότωσε τη δημοσιογράφο Άμαλ Χαλίλ και τραυμάτισε συναδέλφισσά της χθες κοντά στα σύνορα Λιβάνου-Ισραήλ, σύμφωνα με το μέσο στο οποίο εργαζόταν, την εφημερίδα Αλ Άχμπαρ, και ανακοίνωση της μη κυβερνητικής οργάνωσης Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ).

«Ο πόλεμος στην περιοχή μας αρχίζει επίσης να αποδυναμώνει την Ευρώπη», δήλωσε ο Ερντογάν στον Γερμανό ομόλογό του, προειδοποιώντας ότι χωρίς μια προσέγγιση που να δίνει προτεραιότητα στην ειρήνη, «η ζημιά που θα προκληθεί από τη σύγκρουση θα είναι πολύ μεγαλύτερη».

Η Τουρκία προβάλλεται ως διαμεσολαβητής σε πολλαπλά μέτωπα

Πέρα από τη σύγκρουση με το Ιράν, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία εργάζεται ενεργά για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας μέσω διαπραγματεύσεων, κάνοντας παραλληλισμό με τις διπλωματικές πρωτοβουλίες της Άγκυρας και στα δύο μέτωπα. Ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε τον ρόλο της χώρας του ως συνεπή και προσανατολισμένο στην επίτευξη διαρκούς ειρήνης, αντί της επιλογής στρατοπέδου σε οποιαδήποτε από τις συγκρούσεις.

Θετική δυναμική στις διμερείς σχέσεις

Ο Ερντογάν σημείωσε επίσης ότι οι σχέσεις Τουρκίας–Γερμανίας έχουν αποκτήσει θετική δυναμική τους τελευταίους μήνες, μέσω σειράς επαφών υψηλού επιπέδου, σηματοδοτώντας μια θερμότερη περίοδο σε δεσμούς που κατά καιρούς έχουν δοκιμαστεί λόγω ζητημάτων όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και η μεταναστευτική πολιτική. Η Γερμανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς εταίρους της Τουρκίας, με ισχυρή οικονομική αλληλεξάρτηση και μια πολυπληθή τουρκική διασπορά που αριθμεί εκατομμύρια ανθρώπους.

Έκκληση προς την Ευρώπη για έγκαιρη δράση

Το μήνυμα του Τούρκου προέδρου περιείχε και μια έμμεση έκκληση προς τους Ευρωπαίους ηγέτες να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο στην αποκλιμάκωση των συγκρούσεων στην περιφέρεια της ηπείρου. Η τοποθέτηση του Ερντογάν —ότι οι πόλεμοι στη γειτονιά της Τουρκίας δεν αποτελούν πλέον μακρινό πρόβλημα για την Ευρώπη αλλά ενεργή πηγή αποδυνάμωσης— αντικατοπτρίζει τη διαχρονική θέση της Άγκυρας ότι η περιφερειακή αστάθεια έχει άμεσες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και οικονομική σταθερότητα. Η τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Ερντογάν και Σταϊνμάιερ ανακοινώθηκε από την τουρκική προεδρία το βράδυ της Τετάρτης.

Υπογραμμίζοντας τη στάση των ΗΠΑ σχετικά με την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία και τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα F-35, ο Αμερικανός πρέσβης επανέλαβε την επιθυμία της Ουάσιγκτον για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.

Ο Τομ Μπάρακ δήλωσε: «Η Τουρκία είναι ένας ζωτικής σημασίας σύμμαχος, που φιλοξενεί κρίσιμες αμερικανικές εγκαταστάσεις, συμβάλλει στις αποστολές του ΝΑΤΟ και αντιμετωπίζει κοινές απειλές. Οι κυρώσεις που προκλήθηκαν από την αγορά των S-400 και ο αποκλεισμός από το πρόγραμμα F-35 έχουν επιβαρύνει άσκοπα τις σχέσεις, ενώ η Ρωσία επωφελείται από αυτή την κατάσταση».

Αναφερόμενος στην επίλυση του ζητήματος των S-400, ο Μπάρακ τόνισε: «Το πρόβλημα των S-400 μπορεί και πρέπει να επιλυθεί μέσα σε λίγους μήνες, στη βάση της ισχυρής προσωπικής σχέσης μεταξύ του προέδρου Τραμπ και του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και μέσω της προσεκτικής διπλωματίας του υπουργού (Μάρκο) Ρούμπιο».

Ο Αμερικανός πρέσβης σημείωσε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 1245 του Νόμου Εθνικής Άμυνας των ΗΠΑ του 2020 (NDAA), «η ιδιοκτησία και η λειτουργικότητα του ρωσικού συστήματος S-400 μπορούν να τερματιστούν με επαληθεύσιμο τρόπο», προσθέτοντας ότι αυτό μπορεί να επιβεβαιωθεί μέσω επίσημων εγγράφων που θα κατατεθούν στο Κογκρέσο από το Πεντάγωνο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πιστοποιώντας ότι «η τεχνολογία των F-35 δεν διατρέχει κίνδυνο».

Τόνισε επίσης ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 δεν σημαίνει υποχώρηση από πλευράς αμερικανικής αμυντικής τεχνολογίας: «Αυτό που λέω είναι ότι μια πραγματική επιτυχία είναι κοντά: η αποκατάσταση του ρόλου της Τουρκίας στο οικοσύστημα των F-35, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας του ΝΑΤΟ, η τόνωση της αμερικανικής βιομηχανίας και η εξάλειψη της ρωσικής επιρροής».

Ο Μπάρακ υπογράμμισε ακόμη: «Πιστεύουμε στην ειρήνη μέσω ισχύος, στην ειλικρινή αξιολόγηση των πραγματικοτήτων και στην επίτευξη αποτελεσμάτων που προστατεύουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ χωρίς να οδηγούν τη χώρα σε ατέρμονες συγκρούσεις. Επιθυμούμε πραγματιστική συνεργασία με κρίσιμους εταίρους όπως η Τουρκία και έναν σαφή δρόμο προς μεγαλύτερη σταθερότητα σε μια ασταθή περιοχή».

Χεζμπολάχ και Ισραήλ

Απαντώντας στις αντιδράσεις για δηλώσεις του που φάνηκε να εξισώνουν το Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ, ο Μπάρακ υποστήριξε ότι απλώς περιέγραφε «ρεαλιστικά» την κατάσταση στο πεδίο και ότι δεν υπάρχει αλλαγή στην αμερικανική πολιτική.
«Όταν χαρακτήρισα την εκεχειρία Ισραήλ–Χεζμπολάχ ως μια “παύση” και είπα ότι όλοι είναι εξίσου αναξιόπιστοι, απλώς εξέφραζα την προφανή πραγματικότητα στο πεδίο. Αυτό είναι ρεαλισμός, όχι κριτική προς κάποια πλευρά», ανέφερε.

Επισήμανε ότι οι εκεχειρίες του Νοεμβρίου 2024 και του Απριλίου 2026 αποδεικνύουν πόσο «εύθραυστη» είναι η κατάσταση, τονίζοντας ότι οι παραβιάσεις, ο επανεξοπλισμός και οι πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων τροφοδοτούν την αμοιβαία δυσπιστία.
«Αυτή ακριβώς η δυσπιστία είναι ο λόγος που η παρούσα διοίκηση μεσολάβησε για την επίτευξη της εκεχειρίας: για να σταματήσουν οι άσκοπες σφαγές, να δημιουργηθεί χώρος ανάσας και να χαραχθεί μια εφαρμόσιμη και ελέγξιμη πορεία που θα ενισχύσει την κυριαρχία του Λιβάνου και την ασφάλεια του Ισραήλ», σημείωσε.

Ο Μπάρακ διευκρίνισε ότι οι δηλώσεις του δεν υποδηλώνουν «ήπια στάση» απέναντι στη Χεζμπολάχ: «Ποτέ δεν τους εμπιστευθήκαμε. Αναγνωρίζουμε ότι το πολιτικό σκέλος της Χεζμπολάχ, που διαθέτει έδρες στο κοινοβούλιο του Λιβάνου, διαφέρει από την τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ. Η πολιτική εμπιστοσύνη σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να οικοδομηθεί».
Παράλληλα, επανέλαβε ότι: «Επιμένω στη θέση μου ότι στόχος δεν είναι η εξάλειψη της Χεζμπολάχ», προσθέτοντας ότι απαιτείται αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων του προβλήματος και διακοπή της στήριξης του Ιράν προς την οργάνωση.

«Ισχυρή ηγεσία» στη Μέση Ανατολή

Αναφερόμενος στην αμφιλεγόμενη δήλωσή του περί «ισχυρών καθεστώτων ηγεσίας», ο Μπάρακ διευκρίνισε ότι δεν μιλούσε ιδεολογικά αλλά βάσει εμπειρικών παρατηρήσεων.
«Όταν λέω ότι τα καθεστώτα ισχυρής ηγεσίας είναι η μόνη δομή που λειτουργεί πραγματικά στη Μέση Ανατολή, δεν μιλώ ιδεολογικά, αλλά στη βάση δεκαετιών δύσκολων παρατηρήσεων», δήλωσε.
Υποστήριξε ότι μετά την Αραβική Άνοιξη, οι χώρες που προσπάθησαν να υιοθετήσουν γρήγορα δυτικού τύπου δημοκρατία απέτυχαν σε μεγάλο βαθμό και οδηγήθηκαν σε χάος, ενώ οι μοναρχίες του Κόλπου παρουσίασαν «πραγματικές βελτιώσεις» χάρη στη σταθερότητα, την αποτελεσματική ηγεσία, την ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη.

Την ίδια περίοδο, οι χώρες της ΕΕ συνέχιζαν κανονικά τις επενδύσεις τους και συνεπώς τη διατήρηση ή και αύξηση του ποσοστού Ακαθάριστου Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου ως προς το ΑΕΠ, με αποτέλεσμα την περαιτέρω αύξηση της απόστασης από την ελληνική οικονομία. Γίνονται αντιληπτές οι απίστευτες δυσμενείς συνέπειες, που έχουν επέλθει στην ελληνική οικονομία αναφορικά με τον σχηματισμό κεφαλαίου. Αν προσθέσουμε και τις απώλειες των αμοιβών των εργαζομένων, τότε φαίνεται το μεγάλο πισωγύρισμα, που τα μνημόνια επέφεραν στην ελληνική οικονομία.

Τα τελευταία έξι χρόνια (2020-2025), το μερίδιο του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου (ΑΣΠΚ)-Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) παρουσιάζει ανάκαμψη. Συγκεκριμένα, από το 11,0% του ονομαστικού ΑΕΠ το 2019, αυξήθηκε στο 16,9% το 2025, συρρικνώνοντας το επενδυτικό κενό έναντι της Ευρωζώνης στις 4,3 π.μ. του ΑΕΠ, από 8,8 π.μ. κατά μέσο όρο την εξαετία 2014-2019 (Γράφημα 1). Απέχουμε ακόμη αρκετά για να φθάσουμε τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ (21,2 % ). Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι, ακόμη και αν το επιτύχει η ελληνική οικονομία, θα καλύψει και τις απώλειες κεφαλαίου ύψους 88,7 δισ. ευρώ, που υπέστη  την δεκαετία των μνημονίων. 

Τα στοιχεία για τον ΑΣΠΚ

Επισημαίνεται ότι για ολόκληρη την περίοδο των μνημονίων μέχρι και το έτος 2021, ο καθαρός σχηματισμός παγίου κεφαλαίου ήταν αρνητικός, λόγω του ότι οι αποσβέσεις υπερέβαιναν τις ακαθάριστες επενδύσεις. Την τριετία 2022-2024, οι καθαρές επενδύσεις παγίων (επενδύσεις παγίων μείον τις αποσβέσεις) πέρασαν εκ νέου σε θετικό έδαφος για πρώτη φορά μετά το 2009, εξέλιξη που αντιστοιχεί σε σωρευτική διεύρυνση του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού κατά €16,7 δισεκατομμύρια σε τρέχουσες τιμές. 

Την εξαετία 2020-2025, η σωρευτική αύξηση των συνολικών ΑΣΠΚ ήταν 22330 δισ. ευρώ. Οι κατοικίες είχαν την υψηλότερη συνεισφορά με 6,1 δισ. ευρώ ή 27,3%. Ακολούθησαν οι κατασκευές με 5,485 δις ευρώ ή 24,56%, ο μηχανολογικός εξοπλισμός και οπλικά συστήματα με 4,4 δισ. ευρώ ή 20,4%, τα άλλα προϊόντα (προϊόντα διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως έρευνα και ανάπτυξη, λογισμικό και δικαιώματα εκμετάλλευσης κ.α.) με 2,9 δισ. ή 13,6%, ο μεταφορικός εξοπλισμός με 1,6 δισ. ευρώ ή 7,6%, ο εξοπλισμός τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνίας με 1,3 δισ. ευρώ ή 6% και τα αγροτικά προϊόντα με μείωση κατά -0,2%.

Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ποσοτική αύξηση του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου, αλλά και οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ), οι οποίες κυρίως κατευθύνθηκαν στο Real Estate, στις αγορές τουριστικών επιχειρήσεων και στην αγορά κατοικιών. 

Ως ποσοστό του ονομαστικού ΑΕΠ, η αύξηση των επενδύσεων παγίων κατά 5,9 π.μ. την εξαετία 2020-2025 προήλθε: Κατά 38,1% (2,3 π.μ.) από τις κατοικίες, κατά 24,4% (1,4 π.μ.) από τις άλλες κατασκευές, κατά 17,1% (1,0 π.μ.) από τον μηχανολογικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα, κατά 10,6% (0,6 π.μ.) από τα άλλα προϊόντα, κατά 6,2% (0,4 π.μ.) από τον μεταφορικό εξοπλισμό, κατά 4,1% (0,2 π.μ.) από τον εξοπλισμό τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνίας και κατά -0,5% (0,0 π.μ.) από τα αγροτικά προϊόντα.

Η μείωση του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου

Η μεγάλη μείωση του συνολικού ΑΣΠΚ προήλθε πρωταρχικά από τη μείωση του ΑΣΠΚ των κατοικιών (Γράφημα 2). Ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου των υπολοίπων επενδυτικών αγαθών μειώθηκαν, αλλά αρκετά λιγότερο. Η παρατηρούμενη ανάκαμψη αρχίζει πρωταρχικά από το ΑΣΠΚ των κατοικιών (Γράφημα 3) γεγονός που μπορεί να ερμηνευτεί ως αναγκαίο λόγω της μεγάλης μείωσης που υπέστη ο συγκεκριμένος κλάδος, αλλά και ως αργή, αλλά σταθερή επαναφορά στο οικονομικό υπόδειγμα που έχει επιβληθεί στην ελληνική οικονομία, τουλάχιστον μετά τα μέσα της  δεκαετίας του 1960, όπου οι επενδύσεις στις κατοικίες αποτελούν αναπόσπαστο και δυναμικό κομμάτι της οικονομικής μεγέθυνσης της χώρας.

Η απαξιωτική αντίληψη που κυριαρχεί για το ρόλο των επενδύσεων στις κατοικίες δεν συνάδει με την πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας και το ρόλο που έχουν διαδραματίσει αυτές οι επενδύσεις στη γενικότερη οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Απλά θα μπορούσε να συνάδει με την παρατηρούμενη κατά καιρούς υπερβολή που μοιραία οδηγεί σε έντονες παραμορφώσεις και προβλήματα όχι μόνο οικονομικής φύσης, αλλά και άλλων, πχ περιβαλλοντικής.  

Ωστόσο, την ίδια περίοδο παρατηρείται διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από -2,1% το 2019 σε -7,47%, κατά ετήσιο μέσο όρο την περίοδο 2020-2025 (κυβέρνηση Μητσοτάκη) γεγονός που δείχνει ότι οι πραγματοποιηθείσες επενδύσεις  υπερβαίνουν, με αυξητική τάση, την εθνική αποταμίευση, χρηματοδοτούμενες από το εξωτερικό.   

Μακροοικονομικά, ως γνωστόν, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, οφείλεται στην υπέρβαση του μεγέθους των επενδύσεων επί της εθνικής αποταμίευσης: Επενδύσεις μείον αποταμιεύσεις = εξαγωγές μείον εισαγωγές (I-S =X-M).  Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία (World Bank) η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη ακαθάριστη εγχώρια αποταμίευση ως ποσοστό του ΑΕΠ από όλες τις χώρες της Ευρωζώνης (Γράφημα 4), καθώς και από όλες τις ανεπτυγμένες χώρες.

Όσο μικραίνει η εθνική αποταμίευση (άθροισμα της ιδιωτικής και δημόσιας αποταμίευσης) τόσο η χώρα μπορεί να βρεθεί σε στενότητα πόρων, γεγονός που θα μειώσει τις αναπτυξιακές της προοπτικές. Η στενότητα των πόρων οδηγεί αναπόφευκτα στο δανεισμό από το εξωτερικό και στην εξάρτηση από το δανειστικό ξένο κεφάλαιο. Όσο υπάρχουν πρόθυμοι δανειστές να σε δανείζουν, ας πούμε ότι υπάρχει μία λύση, όχι η επιθυμητή, αλλά τέλος πάντων είναι μία λύση.

Τα προβλήματα 

Τα έντονα προβλήματα αρχίζουν όταν λιγοστεύουν οι διαθέσιμοι δανειστές. Τότε δημιουργείται στενότητα πόρων, δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι απαραίτητες επενδύσεις στην χώρα, μειώνεται ο ρυθμός μεγέθυνσης του εισοδήματος, μειώνεται εκ νέου η δυνατότητα αποταμίευσης και η οικονομία μπαίνει σε διαδικασία καθόδου της οικονομικής δραστηριότητας που τις περισσότερες φορές, αν δεν παρθούν τα κατάλληλα μέτρα, οδηγεί σε ύφεση και σε αποτελμάτωση. 

Στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι το γεγονός ότι η αποταμίευση των νοικοκυριών από το 2012 μέχρι και σήμερα είναι αρνητική, σε πλήρη αντίθεση με αυτό που συμβαίνει στις χώρες της ευρωζώνης (αλλά και της ΕΕ) όπου η αποταμίευση των νοικοκυριών κυμαίνεται την ίδια περίοδο κατά μέσο όρο στο 15,5%, αποτελώντας περίπου τα 2/3 της ιδιωτικής αποταμίευσης.

Η αδυναμία των ελληνικών νοικοκυριών να αυξήσουν την αποταμίευσή τους (προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες τους μειώνουν την αποταμίευσή τους) αποτελεί καθοριστικό δείκτη για τη σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, αλλά και των προοπτικών της, οι οποίες κρέμονται ουσιαστικά στην εισροή των ξένων πόρων. Δηλαδή στις θελήσεις των ξένων σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας οικονομικής και πολιτικής. Φυσικά αυτή η κατάσταση είναι απότοκος της πολιτικής των μνημονίων, η οποία in senso lato συνεχίζεται με την κυβέρνηση Μητσοτάκη και ΝΔ.

Όπως σημειώνει το OMB, «ο προϋπολογισμός βασίζεται στο ιστορικό συνολικό κονδύλι του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων για την Άμυνα το 2026». Η δε πρόσθετη χρηματοδότηση, αποσκοπεί στην διατήρηση κρίσιμων προτεραιοτήτων και στην παροχή ευελιξίας για την ωρίμανση νέων τεχνολογιών. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Πεντάγωνο δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει τα πλήρη αναλυτικά έγγραφα, τα οποία συνήθως προσφέρουν πιο σαφές πλαίσιο και επιτρέπουν ασφαλέστερα συμπεράσματα. Ωστόσο, ήδη προκύπτουν ορισμένες βασικές κατευθύνσεις.

Πού πάνε τα 1,5 τρισ. – Αεροσκάφη

Η Πολεμική Αεροπορία συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στο μαχητικό έκτης γενιάς F-47, ζητώντας περίπου πέντε δισ. δολάρια –αυξημένα κατά 1,5 δισεκατομμύρια, σε σχέση με το 2026. Αντίθετα, το πρόγραμμα ναυτικού μαχητικού επόμενης γενιάς F/A-XX φαίνεται να παραμένει σε δεύτερη μοίρα, με μόλις 140 εκατ. δολάρια χρηματοδότηση. Παρά τις πιέσεις του Κογκρέσου, το πρόγραμμα παραμένει ουσιαστικά “παγωμένο”.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Συνεργατικής Μάχης (CCA), με σχεδόν ένα δισ. δολάρια για την έναρξη προμηθειών και επιπλέον 1,4 δισ. για έρευνα και ανάπτυξη. Η Πολεμική Αεροπορία δοκιμάζει ήδη δύο σχέδια, ενώ και το Ναυτικό και το Σώμα Πεζοναυτών αναπτύσσουν αντίστοιχα προγράμματα.

Παράλληλα, παρατηρείται μείωση άνω των 4,2 δισ. δολαρίων στον λογαριασμό προμήθειας του βομβαρδιστικού B-21 Raider, χωρίς να είναι σαφείς οι λόγοι. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα πρόσφατα σχέδια επιτάχυνσης της παραγωγής και τη διατήρηση στόχου για τουλάχιστον 100 αεροσκάφη.

Το πρόγραμμα F-35 ενισχύεται σημαντικά, με πρόβλεψη αγοράς 85 αεροσκαφών, έναντι 47 το 2026. Η αύξηση αυτή έρχεται, παρά τις καθυστερήσεις σε κρίσιμες αναβαθμίσεις. Η Πολεμική Αεροπορία ζητά επίσης χρηματοδότηση για 24 F-15EX, ενώ δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για το πρόγραμμα Boieng E-7 Wedgetail, γεγονός που προμηνύει νέα αντιπαράθεση με το Κογκρέσο.

Την ίδια στιγμή, το πρόγραμμα NGAS (U.S. Air Force’s Next Generation Air-refueling System) φαίνεται να τερματίζεται, με περιορισμένη μόνο χρηματοδότηση να μεταφέρεται σε νέα πρωτοβουλία για προηγμένα ιπτάμενα τάνκερ. Στον Στρατό, αυξάνεται σημαντικά η χρηματοδότηση για το νέο tiltrotor αεροσκάφος MV-75A (FLRAA), ενώ μειώνονται δραστικά οι προμήθειες για τα ελικόπτερα Apache, Black Hawk και Chinook, αντανακλώντας αλλαγή προτεραιοτήτων.

Πυρομαχικά

Ο προϋπολογισμός για το πρόγραμμα διηπειρωτικών πυραύλων Sentinel μειώνεται, καθώς το πρόγραμμα εξακολουθεί να αναδιαρθρώνεται μετά από υπερβάσεις κόστους. Αντίθετα, εκτοξεύεται η χρηματοδότηση για τον νέο πύραυλο AIM-260, ένδειξη ότι εισέρχεται σε φάση μαζικής παραγωγής.

Παράλληλα, αυξάνεται η επένδυση σε υπερηχητικά όπλα, με νέα κονδύλια για το HACM (Hypersonic Attack Cruise Missile) και συνέχιση της χρηματοδότησης του ARRW (Air-launched Rapid Response Weapon) παρά τις αρχικές αμφιβολίες για το πρόγραμμα. Το Ναυτικό προχωρά επίσης στην προμήθεια υπερηχητικών πυραύλων IRCPS, για τα αντιτορπιλικά Zumwalt.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πυραυλική άμυνα, με τεράστιες αυξήσεις στις προμήθειες THAAD, SM-3 και Patriot PAC-3 MSE. Οι αυξήσεις αυτές σχετίζονται άμεσα με την κατανάλωση αποθεμάτων, στις πρόσφατες επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ενισχύονται σημαντικά οι αγορές πυραύλων PrSM, Tomahawk και JASSM, αντανακλώντας την ανάγκη για αναπλήρωση αποθεμάτων και αύξηση αποθεμάτων για μελλοντικές συγκρούσεις.

Ναυπηγική και Golden Dome

Το Ναυτικό ζητά περίπου 65,8 δισ. δολάρια για την κατασκευή 34 πλοίων – το μεγαλύτερο πρόγραμμα ναυπηγικής, σε πραγματικούς όρους, από το 1962. Σε αυτά περιλαμβάνονται υποβρύχια κλάσης Virginia και Columbia, ένα αντιτορπιλικό Arleigh Burke, η πρώτη φρεγάτα FF(X), καθώς και αμφίβια πλοία και νέα μεσαία αποβατικά. Περιλαμβάνεται επίσης χρηματοδότηση για βοηθητικά πλοία και για την έναρξη της νέας κλάσης “θωρηκτών” BBG(X).

Το πρόγραμμα πυραυλικής άμυνας Golden Dome (Χρυσός Θόλος) λαμβάνει 17,5 δισ. δολάρια, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες νέες πρωτοβουλίες, με έντονη έμφαση σε διαστημικά συστήματα. Η Διαστημική Δύναμη είναι από τους μεγάλους “κερδισμένους”, με αύξηση προϋπολογισμού σχεδόν 80%. Νέα κονδύλια κατευθύνονται σε διαστημικά συστήματα επιτήρησης (AMTI, GMTI) και δορυφορικές επικοινωνίες χαμηλής τροχιάς, σηματοδοτώντας σαφή στροφή προς επιχειρησιακές δυνατότητες στο διάστημα.

Συμπέρασμα

Πρέπει να τονιστεί ότι πρόκειται για πρόταση. Το Κογκρέσο θα παρέμβει, θα τροποποιήσει και τελικά θα εγκρίνει – ή όχι – το τελικό σχέδιο, διαδικασία που συνήθως διαρκεί μήνες. Παράλληλα, αναμένεται και ξεχωριστό αίτημα συμπληρωματικής χρηματοδότησης για επιχειρήσεις, πιθανώς δεκάδων δισ. δολαρίων.

Ωστόσο, ήδη από τώρα, ο προτεινόμενος προϋπολογισμός θέτει έναν σαφή τόνο: Επιδίωξη ταχείας ενίσχυσης κρίσιμων δυνατοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην αεροπορία, τα πυρομαχικά, τη ναυτική ισχύ και το διάστημα. Το μέγεθός του, όμως, είναι ταυτόχρονα και η μεγαλύτερη πρόκληση για την έγκρισή του…