Το λεγόμενο Φαινόμενο της Κληροδοτημένης Περιουσίας (Endowment Effect) στην οικονομική επιστήμη αναφέρεται στην τάση των ανθρώπων να αποδίδουν μεγαλύτερη αξία σε κάτι που ήδη κατέχουν. Στο επίπεδο της γεωπολιτικής συμπεριφοράς των κρατών, αυτό μεταφράζεται σε υπερεκτίμηση εδαφών, σφαιρών επιρροής, ή στρατηγικών κεκτημένων.

Στην περίπτωση του Ιράν, όμως, η έννοια αυτή αποκτά ένα βαθύτερο περιεχόμενο. Η ιδιοκτησία δεν αφορά μόνο υλικά ή γεωπολιτικά στοιχεία, αλλά επεκτείνεται και σε συμβολικά πεδία και συγκεκριμένα στην ιστορική μνήμη, τη θρησκευτική ταυτότητα και την ηθική νομιμοποίηση του πολέμου. Το ιρανικό καθεστώς αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως συνεχιστή μιας διαχρονικής ιστορικής και θρησκευτικής αποστολής.

Η σιιτική παράδοση, με επίκεντρο τη μνήμη της Καρμπάλα και την έννοια του μαρτυρίου, δημιουργεί ένα ισχυρό πλαίσιο συμβολικής ιδιοκτησίας. Το Ιράν δεν διεκδικεί μόνο γεωπολιτικό χώρο, αλλά και την κυριαρχία επί της ιστορίας, την ηθική ανωτερότητα και τη νομιμοποίηση της αντίστασης σε ισχυρότερες αλλά άδικες, κατά την ανάγνωσή του, δυνάμεις. Αυτά τα στοιχεία δεν είναι εύκολα διαπραγματεύσιμα, διότι η απώλειά τους θα ισοδυναμούσε με απώλεια ταυτότητας.

Η Θεωρία Διαχείρισης του Τρόμου

Στο σημείο αυτό εισέρχεται η Θεωρία Διαχείρισης του Τρόμου, η οποία υποστηρίζει ότι η επίγνωση της θνητότητας αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Οι κοινωνίες αναπτύσσουν κοσμοθεωρίες που τους επιτρέπουν να διαχειριστούν τον φόβο του θανάτου, προσφέροντας νόημα και μια μορφή συμβολικής αθανασίας. Σε συνθήκες σύγκρουσης, η λεγόμενη “προβολή της θνητότητας” (mortality salience) ενισχύει την προσκόλληση σε ταυτότητες και αξίες, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την εχθρότητα προς τον αντίπαλο.

Η ιδιαιτερότητα του Ιράν έγκειται στο ότι η πολιτισμική και θρησκευτική του παράδοση δεν επιδιώκει απλώς να μετριάσει τον φόβο του θανάτου, αλλά τον ενσωματώνει ως στοιχείο νοήματος. Ο θάνατος, στο πλαίσιο της σιιτικής κοσμοθεωρίας, μπορεί να αποκτήσει θετική αξία, ως πράξη θυσίας και δικαίωσης. Αυτό δημιουργεί μια θεμελιώδη διαφοροποίηση σε σχέση με τα δυτικά συστήματα, όπου η αποφυγή απωλειών αποτελεί κυρίαρχη προτεραιότητα.

Η διαφορά αυτή οδηγεί σε μια κρίσιμη στρατηγική συνέπεια που είναι η ασυμμετρία στην αντίληψη του κόστους. Αναλυτικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και, σε σημαντικό βαθμό και το Ισραήλ, λειτουργούν σε ένα πλαίσιο όπου οι ανθρώπινες απώλειες έχουν υψηλό πολιτικό και κοινωνικό κόστος. Η αποτροπή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην απειλή πρόκλησης τέτοιου κόστους.

Αντίθετα, το Ιράν διαθέτει μια πολιτισμική δομή που επιτρέπει μεγαλύτερη αντοχή σε απώλειες, τουλάχιστον υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτό δεν σημαίνει ότι αδιαφορεί για το κόστος, αλλά ότι το εντάσσει σε ένα διαφορετικό πλαίσιο αξιολόγησης, όπου το νόημα και η ταυτότητα μπορούν να υπερβαίνουν το υλικό τίμημα. Η διαφορά αυτή υπονομεύει τη συμμετρία της αποτροπής. Όταν οι δύο πλευρές αξιολογούν το ίδιο γεγονός με διαφορετικά κριτήρια, η προβλεψιμότητα μειώνεται και ο κίνδυνος λανθασμένων εκτιμήσεων αυξάνεται.

Ο γνωσιακός πόλεμος ως πόλεμος νοήματος 

Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η σύγκρουση δεν διεξάγεται μόνο στο στρατιωτικό ή διπλωματικό επίπεδο, αλλά και στο επίπεδο του νοήματος. Εν προκειμένω, το Ιράν δεν επιχειρεί μόνο να επηρεάσει τις υλικές συνθήκες του αντιπάλου, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτός αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα.

Η καλλιέργεια αβεβαιότητας, όπως αναλύθηκε στο προηγούμενο άρθρο στο SLpress, συνδυάζεται με την καλλιέργεια νοήματος. Από τη μία πλευρά, οι αντίπαλοι εγκλωβίζονται σε ένα περιβάλλον όπου δεν μπορούν να εκτιμήσουν με ακρίβεια τις πιθανότητες, ενώ από την άλλη, το ίδιο το Ιράν ενισχύει την εσωτερική του συνοχή μέσω μιας αφήγησης θυσίας, δικαιοσύνης και ιστορικής συνέχειας. Αυτή η διπλή στρατηγική, αβεβαιότητα προς τα έξω, νόημα προς τα μέσα, συνιστά μια μορφή γνωσιακού πολέμου υψηλής πολυπλοκότητας.

Ένα από τα βασικά προβλήματα που προκύπτουν είναι η τάση των δυτικών αναλυτικών πλαισίων να υποθέτουν ότι όλοι οι δρώντες λειτουργούν με παρόμοια κριτήρια ορθολογικότητας. Όταν το Ιράν εμφανίζεται πρόθυμο να αναλάβει κινδύνους ή να αποδεχθεί απώλειες, αυτό συχνά ερμηνεύεται ως “παράλογη” συμπεριφορά.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για διαφορετική λογική, όχι για απουσία λογικής. Η ενσωμάτωση της ταυτότητας και του νοήματος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων δημιουργεί ένα πλαίσιο όπου οι επιλογές αξιολογούνται με όρους που δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι με τα δυτικά πρότυπα.

H παγίδα της δυτικής ορθολογικότητας

Η αποτυχία κατανόησης αυτής της διαφοροποίησης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά στρατηγικά σφάλματα. Η υποτίμηση της αντοχής του αντιπάλου, ή η υπερεκτίμηση της αποτελεσματικότητας της πίεσης μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση χωρίς σαφή έξοδο. Εν κατακλείδι λοιπόν, η Θεωρία Προοπτικών και το Παράδοξο του Ellsberg εξηγούν σημαντικές πτυχές της συμπεριφοράς των δρώντων, αλλά η πλήρης κατανόηση απαιτεί και την εξέταση του Φαινόμενου της Κληροδοτημένης Περιουσίας σε συμβολικό επίπεδο, καθώς και της Θεωρίας Διαχείρισης του Τρόμου.

Στην περίπτωση του Ιράν, η στρατηγική δεν περιορίζεται στη διαχείριση ισχύος, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση νοήματος. Η αβεβαιότητα χρησιμοποιείται για να περιορίσει τις επιλογές του αντιπάλου, ενώ η ταυτότητα και η θρησκευτική αφήγηση ενισχύουν την εσωτερική αντοχή.

Το αποτέλεσμα είναι μια μορφή σύγκρουσης, όπου οι υλικοί και οι γνωσιακοί παράγοντες είναι αλληλένδετοι. Σε αυτό το περιβάλλον, η κατανόηση των ψυχολογικών και πολιτισμικών διαστάσεων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη αποτελεσματικής στρατηγικής. Ο γνωσιακός πόλεμος, με άλλα λόγια, δεν είναι απλώς ένα νέο πεδίο σύγκρουσης· είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο αποκτούν νόημα όλα τα υπόλοιπα.

Ο θάνατος του Έπστιν, ο οποίος βρέθηκε απαγχονισμένος στο κελί του στη Νέα Υόρκη το 2019, πυροδότησε αμέτρητες θεωρίες συνωμοσίας, σύμφωνα με τις οποίες δολοφονήθηκε για να προστατευθούν «ισχυρές» προσωπικότητες. Ο Νεοϋορκέζος χρηματιστής κατηγορήθηκε για σεξουαλική εκμετάλλευση τουλάχιστον χιλίων νεαρών γυναικών, μεταξύ των οποίων και πολλά ανήλικα κορίτσια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι έγινε κάποια συζήτηση για το θέμα αυτό υπογραμμίζει πόσο έχουν επιδεινωθεί οι σχέσεις της Ουάσινγκτον με τους Ευρωπαίους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ τους τελευταίους μήνες. Υποδηλώνεται επίσης ότι η επίσκεψη του Μαρκ Ρούτε, του γγ της Συμμαχίας στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη δεν συνέβαλε στη βελτίωση των σχέσεων, που αναμφισβήτητα βρίσκονται στο χειρότερο επίπεδό τους από την ίδρυση του ΝΑΤΟ το 1949.

Σήμερα, στην Ευρώπη σταθμεύουν περισσότεροι από 80.000 Αμερικανοί στρατιώτες – οι 30.000 και πλέον στη Γερμανία. Αρκετές χιλιάδες βρίσκονται επίσης στην Ιταλία, τη Βρετανία και την Ισπανία.

Το ΝΑΤΟ δεν απάντησε αμέσως στο αίτημα για ένα σχόλιο.

Ο αξιωματούχος δεν διευκρίνισε ποιες χώρες θα επηρεαστούν ή πόσοι στρατιώτες ενδέχεται να αποσυρθούν, εάν ο Τραμπ αποφασίσει να προχωρήσει το σχέδιο αυτό.

Συμμαχία σε κρίση

Αν και η σχέση του Τραμπ με το ΝΑΤΟ ήταν ανέκαθεν ασταθής – επί χρόνια κατηγορούσε τους Ευρωπαίους ότι δεν δαπανούν αρκετά για την άμυνά τους – οι τελευταίοι τρεις μήνες υπήρξαν ιδιαίτερα ταραχώδεις. Τον Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος προκάλεσε διατλαντική κρίση, όταν επανέλαβε την απειλή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, που είναι έδαφος της Δανίας, συμμάχου των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Αφού ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, εκφράζει δυσαρέσκεια επειδή οι σύμμαχοί του δεν προσφέρθηκαν να βοηθήσουν για να ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Διπλωμάτες στο ΝΑΤΟ λένε ότι οι ΗΠΑ δεν ξεκαθάρισαν εάν ανέμεναν να ξεκινήσει κάποια αποστολή στο Ορμούζ κατά τη διάρκεια ή μετά τον πόλεμο. Δεν διευκρίνισαν επίσης τι θα περίμεναν από κάθε χώρα του ΝΑΤΟ ξεχωριστά.

Η εφημερίδα Wall Street Journal έγραψε την Τετάρτη ότι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης συζητούν το ενδεχόμενο να μετακινηθούν στρατιώτες που σταθμεύουν στην Ευρώπη, από χώρες των οποίων οι ηγέτες επέκριναν τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι ηγέτες των οποίων εμφανίστηκαν πιο υποστηρικτικοί.

Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε στο Reuters ότι ο Τραμπ συζητούσε συγκεκριμένα την επιστροφή των στρατιωτών πίσω στις ΗΠΑ, αντί για τη μετακίνησή τους σε διαφορετικές, ξένες χώρες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι καθόλου ασήμαντες αυτές βιομηχανικές δυνατότητες έδωσαν στη χώρα τη δυνατότητα να εκπονήσει ένα αρκετά εκτεταμένο εγχώριο πρόγραμμα όπλων, από άρματα μάχης και αεροσκάφη μέχρι πυραύλους. Ωστόσο, η εικόνα που είχαν πολλοί στη Δύση ήταν ότι τα περισσότερα από αυτά βασίζονταν σε σημαντικό βαθμό σε παλαιότερη τεχνολογία (συχνά μείγμα αμερικανικής – από την εποχή του Σάχη – και σοβιετικής ή ρωσικής) και δεν θεωρούνταν ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας. 

Ο παράγων γεωγραφία

Χωρίς όμως κατάλληλη στρατηγική, οι όποιες παραγωγικές δυνατότητες της χώρας δεν θα είχαν νόημα. Η ευθεία αντιπαράθεση με τους επιτιθέμενους, σε πεδίο της δικιάς τους επιλογής θα οδηγούσε σε βέβαιη ήττα. Μόνη λοιπόν επιλογή ήταν μια ασύμμετρη αντιπαράθεση, όπου το Ιράν θα περιόριζε την έκθεσή του στα σημεία υπεροχής ΗΠΑ και Ισραήλ, όσο το δυνατόν περισσότερο, προσπαθώντας ταυτόχρονα να αξιοποιήσει τις βιομηχανικές της δυνατότητες και νέες τεχνολογίες σχετικά χαμηλής έντασης κεφαλαίου (δηλαδή περιορισμένου κόστους).

Η γεωγραφία της χώρας τη βοήθησε σε αυτή την επιλογή. Το Ιράν έχει πάνω από διπλάσια έκταση σε σχέση με την Τουρκία και πάνω από 2,5 φορές μεγαλύτερη από τη Γαλλία. Σημαντικό τμήμα του εδάφους του είναι ορεινό, η ακτογραμμή του κοντά στα στενά του Ορμούζ είναι εκτεταμένη, ενώ στο βορρά βρίσκονται χώρες με τις οποίες διατηρεί φιλικές σχέσεις. Έτσι, αντί να επιλέξει να υπερασπιστεί τον εναέριο χώρο του – κάτι στο οποίο προφανώς θα αποτύγχανε – το Ιράν έχει επιλέξει (εδώ και χρόνια) να κατανέμει τους πόρους του επενδύοντας στην απόκρυψη και προστασία των πλέον πολύτιμων όπλων και στρατιωτικών εγκαταστάσεις σε υπόγειες βάσεις, βαθιά κάτω από τους ορεινούς όγκους της περιοχής.

Ταυτόχρονα, υπάρχουν πληροφορίες ότι αντί να βασίσει την αεράμυνά του σε κλασικά ραντάρ (τα οποία θα μπορούσαν ευκολότερα να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν), έχει επιλέξει άλλες μεθόδους, όπως πολυφασματικές κάμερες και σχετικά μικρούς, ευκίνητους εγχώριους αντιαεροπορικούς πυραύλους. Έτσι ο αντιαεροπορικός πόλεμος θυμίζει, σε κάποιο βαθμό, αντάρτικο: Ο “αντάρτης” Ιράν προσπαθεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των όπλων του αντιπάλου ώστε να επιβιώσει και να φθείρει τον αντίπαλο σε βάθος χρόνου.

Οι στρατηγικές επιλογές του Ιράν

Η συγκεκριμένη προσπάθεια, ωστόσο, δεν θα είχε από μόνη της αποτελέσματα, αν το Ιράν δεν μπορούσε να πλήξει κάτι περισσότερο από μερικά αεροσκάφη του αντιπάλου. Και εδώ η ιρανική επιλογή έχει ασύμμετρα χαρακτηριστικά. Αφενός, αντικατέστησε την αεροπορία του με πυραύλους (από τους οποίους καμία χώρα δεν μπορεί να προστατευτεί πλήρως) και τεράστιο αριθμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών (το κόστος των οποίων είναι μικρότερο από τους πυραύλους που τα καταρρίπτουν). Αφετέρου, αξιοποιεί τη γεωγραφία και τα όπλα που διαθέτει για να εξαπολύσει έναν οικονομικό πόλεμο στον Κόλπο με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Η στρατηγική αυτή αποδείχθηκε επαρκής για να επιτύχει το Ιράν μια ανακωχή η οποία φαίνεται πως βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους δικούς της όρους. Το αν η ανακωχή αυτή διατηρηθεί είναι κάτι που θα το δούμε τις επόμενες ημέρες, αφού το Ισραήλ (που μάλλον ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από την επίθεση) αντιδρά, ενώ οι επιπτώσεις για τις ΗΠΑ από πιθανή επιβολή τελών σε κινέζικο νόμισμα θα έχει σοβαρές επιπτώσεις. Σε κάθε όμως περίπτωση, ακόμα κι αν ανακωχή διατηρηθεί, οι προσπάθειες ανατροπής του καθεστώτος με άλλα μέσα είναι μάλλον βέβαιο ότι θα συνεχιστούν.

Το Ιράν μπορεί να μην ηττήθηκε στρατιωτικά, αλλά μπορεί ακόμα να ηττηθεί σε βάθος χρόνου με υπόθαλψη επανάστασης ή εμφυλίου. Η ιρανική ηγεσία θα αντιμετωπίσει έτσι μια ιδιαίτερα δύσκολη επιλογή, όσον αφορά την εσωτερική της πολιτική: μακροπρόθεσμα η κίνηση προς μια περισσότερο μετριοπαθή κατεύθυνση και η χαλάρωση της εσωτερικής καταστολής θα διευκολύνει τη δράση των ξένων υπηρεσιών, αλλά το αντίθετο μάλλον θα αυξήσει την εσωτερική δυσαρέσκεια.

Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος εναντίον του Ιράν δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο, ούτε απλά τμήμα μιας παλαιάς κοπής επιθετικής ιμπεριαλιστικής πολιτικής των ΗΠΑ ή του Ισραήλ. Εντάσσεται σε μια διπλή βαθύτερη μεταβολή: Αφενός στο τέλος της μονοκρατορίας των ΗΠΑ, αφετέρου στην περίπου ταυτόχρονη στρατιωτική επανάσταση που προκαλούν οι τεχνολογικές εξελίξεις (μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πύραυλοι χαμηλού κόστους αλλά αυξημένης ακρίβειας, χρήση τεχνητής νοημοσύνης, αυξημένη επιτήρηση κλπ).

Πρόκειται για μια από εκείνες τις ξαφνικές ρήξεις – όπως τις περιγράφει η προερχόμενη από τη βιολογία θεωρία της «εστιγμένης ισορροπίας» (punctuated equilibrium) – που διακόπτουν μακρύτερες περιόδους σταθερότητας. Ιστορικά, τέτοιες μεταβολές συνεπάγονται μεγαλύτερη αστάθεια και αύξηση των ενόπλων συρράξεων. Ας ελπίσουμε η αιματοχυσία να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη και συντομότερη και νέος κόσμος του οποίου τη γέννηση ζούμε να αποδειχθεί καλύτερος. 

*Ο Βασίλης Γ. Μανουσάκης διδάσκει από το 2021 στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Σπούδασε Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ενώ κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο War Studies από το King’s College London και διδακτορικό από το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Το ερευνητικό και διδακτικό του έργο εστιάζει στη μελέτη των στρατιωτικών κατοχών και του πολέμου, καθώς και πτυχών οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ιστορίας του 20ου αιώνα.

Θα παραλάβει τους κρατικούς θεσμούς διαβρωμένους και ανυπόληπτους, μια δικαιοσύνη της ντροπής, τεράστια σκάνδαλα προς διεκπεραίωση, το σύστημα υγείας παραδομένο στον ιδιωτικό τομέα, τη δημόσια παιδεία με λογική 1970 και μια κοινωνία προδομένη σε βαθιά κατάθλιψη και υπερφορολογημένη. Επί εφτά χρόνια με το σύστημα Μητσοτάκη στην εξουσία, ο ελληνικός λαός βίωσε μια ακραία ταξική πολιτική, που έχτιζε μεγέθυνση των αριθμών χωρίς πραγματική ανάπτυξη, ευνοώντας τους ημέτερους με αναθέσεις καταλήστευσης του εθνικού πλούτου και κατασπαταλώντας τους πόρους του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και τον Αύγουστο θα φανεί και πόσους από αυτούς θα έχουμε χάσει.

Παρά τον πρωτοφανή πακτωλό πόρων των 57 δισ. ευρώ από την ΕΕ 2021-27 (δηλ.36 δισ. από το ΤΑΑ 2021-26 συν 20,9 δισ. από το ΕΣΠΑ 2021-27) και παρά την επιτηδευμένη αναθεώρηση του ΑΕΠ της χώρας από την ΕΛΣΤΑΤ τον Οκτώβριο 2024 (αύξηση του ΑΕΠ όλων των ετών 2019-23 με μεγαλύτερη την αύξηση του ΑΕΠ 2023 κατά 4,9 δισ.), η ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας ολόκληρη την εξαετία 2020-25 ήταν μόλις 10,8% (αύξηση πραγματικού ΑΕΠ ή ΑΕΠ σε σταθερές τιμές). Έτσι εξηγείται, γιατί το 19,6% των Ελλήνων (1.991.000) ήταν σε κίνδυνο φτώχειας το 2025, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 17,9% το 2019 (1.881.600). Έτσι εξηγείται γιατί η χώρα κατέλαβε το 2025 την τελευταία θέση στην ΕΕ (παρέα με την Βουλγαρία) με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Τι πρέπει να μας πουν οι πρωθυπουργήσιμοι

Συνεπώς, όσοι και όσες που φιλοδοξούν να σώσουν τη χώρα και τον λαό της, δεν φτάνει να μας πουν στα “προγράμματά” τους και τις “κοστολογήσεις” τους πως θα έχουμε σωστές τιμές και σωστούς μισθούς, γιατί όλα αυτά στο χαρτί είναι εύκολα και δεν φτάνουν. Να μας πουν:

• Σε ποιους τομείς θα δώσουν βάρος στην ανάπτυξη και με ποιο τρόπο και τι λεφτά.
• Πως θα φέρουν σοβαρές ξένες επενδύσεις – όχι με όρους αποικιοκρατικούς – αλλά άμεσες επενδύσεις παραγωγικές.
• Πως θα σταματήσουν να δίνουν grants και φορολογικές εκπτώσεις στο real estate.
• Τι θα κάνουν με το κατοχικό δάνειο και τις πολεμικές επανορθώσεις της Γερμανίας.
• Τι θα κάνουν με την ενέργεια και τα πετρέλαια.
• Πως θα τα καταφέρουν με το ιδιωτικό χρέος, που πνίγει την κοινωνία και τις επιχειρήσεις.
• Πως θα παρέμβουν στο τραπεζικό σύστημα, που δεν επιτελεί το ρόλο για το οποίο αδειοδοτείται.
• Τι θα κάνουν με το κρατικό χρέος και πως θα διαχειριστούν τις Βρυξέλλες.
• Τι θα κάνουν με την περιφέρεια και το δημογραφικό.
• Τι θα κάνουν με τη νησιωτικότητα.

Εννοείται ότι ο κατάλογος των πραγματικών προβλημάτων, που ταλανίζουν τη χώρα είναι ατέλειωτος, όπως είναι και η αβάσταχτη ελαφρότητα και αφέλεια των κομματικών προγραμμάτων. Ο τόπος χρειάζεται ριζοσπαστικές λύσεις και κανένας δεν τολμάει να βγει από το κουτί, που κλειστήκαμε από βλακεία και δουλοπρέπεια. Σταθερότητα, ούτως ή άλλως, δεν υπάρχει, είναι μια φενάκη, και όπου υπάρχει αφορά τη σταθερή αφαίμαξη του πλούτου της χώρας και του λαού. Άρα, μέσα στη διεθνή αναμπουμπούλα θα υπάρξουν ευκαιρίες για ανατροπές και ταχεία εκμετάλλευση των νέων ευκαιριών. Αλλά αυτό προϋποθέτει πείρα, όραμα, ιδέες, τεχνική επάρκεια και στομάχι…

«Το ΠΑΣΟΚ, μην έχοντας τίποτα ουσιαστικό να απαντήσει για την καταψήφιση των μέτρων στήριξης των κτηνοτρόφων και την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, επιλέγει για ακόμη μία φορά να πετάξει την μπάλα στην εξέδρα. Αντί για θέσεις και προτάσεις, καταφεύγει στη γνωστή τακτική της λάσπης και των fake news, λειτουργώντας πλέον ως ουρά του Παύλου Πολάκη και του Στέφανου Κασσελάκη.

»Μάλλον αυτή είναι η “νέα συγκυβέρνηση” που οραματίζεται ο Νίκος Ανδρουλάκης: χωρίς πρόγραμμα, χωρίς σοβαρότητα, με μοναδικό εργαλείο την τοξικότητα. Σε ό,τι αφορά τα περί “προσόντων”, ας απευθυνθούν στη Διεύθυνση Διοικητικού – Οικονομικού της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς. Εγώ κατέθεσα όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά που μου ζητήθηκαν (απολυτήριο Λυκείου και πτυχίο από το «The College of Southeastern Europe»). Αν υπήρχε οποιοδήποτε ζήτημα, θα μου είχε επισημανθεί. Τα υπόλοιπα είναι απλώς φθηνές εντυπώσεις. Όσο για τα περί «εξαπτέρυγων» καλό θα ήταν να μην ξύνονται στη γκλίτσα του τσοπάνη. Διότι γνωρίζουν ότι έχουν λερωμένη τη φωλιά τους», αναφέρει σε ανάρτησή του ο Μακάριος Λαζαρίδης.

Το ΠΑΣΟΚ απαντά με τα εξής:«Το αφήγημα της αριστείας γκρεμίστηκε ανήμερα Μεγάλης Πέμπτης. Ο κ. Λαζαρίδης πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη και ρίχνει την ευθύνη στη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς. Αναγνωρίζει ότι δεν έχει πτυχίο ΑΕΙ ούτε ισότιμο με ΑΕΙ. Απλά δηλώνει άγνοια του νόμου και μας λέει ότι πιθανώς με… λάθος “του κράτους” προσελήφθη ως Ειδικός Επιστήμονας Υπουργού το 2007. Παριστάνει τον κριτή ενώ ο ίδιος αποδεικνύεται ένα κομματικό ρουσφέτι και μάλιστα παράτυπο. Ο κ. Μητσοτάκης αν έχει στάλα αξιοπρέπειας, οφείλει να τον αποπέμψει.»

❗️Το ΠΑΣΟΚ ουρά του Πολάκη και του Κασσελάκη

Το ΠΑΣΟΚ, μην έχοντας τίποτα ουσιαστικό να απαντήσει για την καταψήφιση των μέτρων στήριξης των κτηνοτρόφων και την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, επιλέγει για ακόμη μία φορά να πετάξει την μπάλα στην εξέδρα.

Αντί για θέσεις και…

— Μακάριος Λαζαρίδης 🇬🇷 (@mvlazaridis) April 9, 2026

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η οργανωτική επιτροπή «LA28» ανακοίνωσε ότι πούλησε περισσότερα εισιτήρια στην πρώτη εβδομάδα από κάθε προηγούμενη Ολυμπιάδα στο ίδιο χρονικό διάστημα, με όλα τα εισιτήρια της αρχικής φάσης να διατίθενται σε κατοίκους των περιοχών του Λος Άντζελες και της Οκλαχόμα Σίτι, παρά τα παράπονα για υψηλές τιμές, χρεώσεις και περιορισμένη διαθεσιμότητα.

Οι διοργανωτές ανέφεραν ότι εκατοντάδες χιλιάδες εισιτήρια των 28 δολαρίων -τα φθηνότερα στην ιστορία των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων- εξαντλήθηκαν άμεσα, αν και ορισμένοι αγοραστές διαμαρτυρήθηκαν για το συνολικό κόστος, τις επιπλέον χρεώσεις και τη δυσκολία εύρεσης διαθέσιμων θέσεων.

«Η επιτυχία της τοπικής προπώλησης μιλά από μόνη της», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της LA28, Ρέινολντ Χούβερ. «Είμαστε ενθουσιασμένοι από το επίπεδο ενδιαφέροντος και ενθουσιασμού για τα εισιτήρια των Αγώνων».

Η παγκόσμια διάθεση, γνωστή ως «Drop 1», θα διαρκέσει έως τις 19 Απριλίου για όσους επιλέχθηκαν μέσω κλήρωσης και έλαβαν συγκεκριμένα χρονικά «παράθυρα» αγοράς. Εισιτήρια διατίθενται για διάφορα αγωνίσματα, συμπεριλαμβανομένων των τελετών έναρξης και λήξης.

Οι διοργανωτές παραδέχθηκαν ότι ορισμένοι φίλαθλοι υπέστησαν «σοκ τιμών», καθώς μετά την έντονη προβολή των εισιτηρίων των 28 δολαρίων διαπίστωσαν ότι τα φθηνότερα εξαντλήθηκαν πολύ γρήγορα ή ότι ορισμένα αγωνίσματα κοστολογούνται σημαντικά υψηλότερα. Σύμφωνα με το Reuters αυτό ήταν αναμενόμενο, καθώς τα πιο οικονομικά εισιτήρια πάντα εξαντλούνται πρώτα.

«Θέλαμε να διασφαλίσουμε ότι οι τοπικοί κάτοικοι θα έχουν πρόσβαση στα πιο προσιτά εισιτήρια και αυτό ακριβώς είδαμε να συμβαίνει στην προπώληση», είπαν οι διοργανωτές, προσθέτοντας ότι θα διατεθούν περισσότερα φθηνά εισιτήρια σε επόμενες φάσεις.

Η «LA28» δήλωσε ότι συνολικά θα διατεθούν πάνω από ένα εκατομμύριο εισιτήρια αξίας 28 δολαρίων στο κοινό. Σχεδόν τα μισά εισιτήρια κοστίζουν κάτω από 200 δολάρια, ενώ πάνω από τα τρία τέταρτα -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι για τους τελικούς -κάτω από 400 δολάρια. Μόλις περίπου το 5% ξεπερνά τα 1.000 δολάρια.

Η οργανωτική επιτροπή βρίσκεται υπό πίεση να αποδείξει ότι μπορεί να διοργανώσει οικονομικά βιώσιμους Αγώνες χωρίς επιβάρυνση των φορολογουμένων, οι οποίοι ενδέχεται να κληθούν να καλύψουν τυχόν υπερβάσεις κόστους.

Η «LA28» έχει δηλώσει ότι ο προϋπολογισμός της ξεπερνά τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια και θα καλυφθεί κυρίως από έσοδα εισιτηρίων, χορηγίες και υπηρεσίες φιλοξενίας. Η διοργανώτρια εταιρεία προειδοποίησε τους φιλάθλους να μην αγοράζουν εισιτήρια από ανεπίσημες πλατφόρμες μεταπώλησης πριν την έναρξη του επίσημου προγράμματος μεταπώλησης το 2027, καθώς τα εισιτήρια αυτά ενδέχεται να είναι εικονικά ή άκυρα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) έδωσαν εν τω μεταξύ σήμερα εντολή σε κατοίκους αρκετών συνοικιών στη νότια Βηρυτό να εγκαταλείψουν την περιοχή, προειδοποιώντας για περαιτέρω «πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ».

Για πρώτη φορά, αυτή η εντολή εκκένωσης – η οποία περιλαμβάνει περιοχές πέρα από τα νότια προάστια της Βηρυτού – αφορά μια πυκνοκατοικημένη εργατική συνοικία κοντά στη θάλασσα, δίπλα στο μοναδικό αεροδρόμιο της χώρας. Η προειδοποίηση αναφέρει επίσης τον δρόμο που οδηγεί στο αεροδρόμιο.

«Επείγουσα προειδοποίηση προς τους κατοίκους των νοτίων προαστίων της Βηρυτού. Ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τις επιχειρήσεις του και πλήττει τις στρατιωτικές υποδομές της Χεζμπολάχ σε όλα τα νότια προάστια», ανέφερε ο αραβόφωνος εκπρόσωπος των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Φωτογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) είδε πολλούς κατοίκους να εγκαταλείπουν την περιοχή μετά την προειδοποίηση.

Η νέα εντολή εκκένωσης εκδόθηκε την επομένη του πολύνεκρου μπαράζ επιθέσεων που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου, το οποίο ήταν το σφοδρότερο από την έναρξη του πολέμου στις 2 Μαρτίου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ