Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία θα υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή 19 Ιουνίου στη Γενεύη της Ελβετίας, έπειτα από σειρά συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν μέσα στην εβδομάδα για την προετοιμασία της εφαρμογής της.

«Τώρα που συνήφθη η συμφωνία, οι μεσολαβητές θα διευκολύνουν σειρά συναντήσεων αυτή την εβδομάδα. Αυτές οι προκαταρκτικές συζητήσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας θα βάλουν τα θεμέλια για τις τεχνικές συνομιλίες και κατόπιν την επίσημη τελετή υπογραφής», ανέφερε μέσω X ο Πακιστανός πρωθυπουργός, ο οποίος εμφανίζεται ως μεσολαβητής-κλειδί στην προσπάθεια τερματισμού της σύρραξης που άρχισε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου.

Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είπε ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ πραγματοποίησαν «σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών». «Αυτή η διαδικασία διαπραγμάτευσης διήρκεσε πολύ», δήλωσε ο Καζέμ Γκαριμπαμπάντι σε ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τη Δευτέρα. «Μια αντιπροσωπεία του Κατάρ βρέθηκε χθες στην Τεχεράνη για να ολοκληρώσει τις συζητήσεις σχετικά με το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών, κατά τις οποίες παρουσιάσαμε τις τελικές τροποποιήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο κείμενο. Φυσικά, αυτές οι τροποποιήσεις έγιναν δεκτές και το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ οριστικοποιήθηκε».

Η συμφωνία, ωστόσο, ανακοινώθηκε μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ώρα Ιράν, γιατί – σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο – η Τεχεράνη δεν ήθελε να ανακοινωθεί ανήμερα των γενεθλίων του Τραμπ Όπως επισημαίνει το CNN η ανακοίνωση από τον Σαρίφ έγινε λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής ώστε για το Ιράν να είναι Δευτέρα μολονότι για τις ΗΠΑ ήταν ακόμα Κυριακή.

Η επιβεβαίωση Τραμπ και τα στενά του Ορμούζ

Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση του Σαμπάζ Σαρίφ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε μέσω Truth Social ότι η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν «ολοκληρώθηκε». «Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. «Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», έγραψε.

Λίγο αργότερα, ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να διαφοροποιεί τη διατύπωσή του, αναφέροντας ότι τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή», ώστε να δοθεί χρόνος για την απομάκρυνση ναρκών.

«Με το άνοιγμα του στενού μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δύο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε σε νεότερη ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι «αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή».

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχου που επικαλείται το CNN, ο αμερικανικός στρατός έλαβε οδηγία να άρει τον αποκλεισμό στα Στενό του Ορμούζ την Παρασκευή προσθέτοντας, πάντως, ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να αλλάξουν από τώρα έως την Παρασκευή.

Στο μεταξύ ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σχεδιάζει να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία. «Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενεύη. Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα επιχειρήσουν να προετοιμάσουν το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας και τα πρώτα βήματα εφαρμογής της.

Το Ιράν μιλά για άμεσο τέλος του πολέμου

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία «βάζει άμεσα τέλος στον πόλεμο». Όπως ανέφερε, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ο Ιρανός διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, διευκρίνισε ότι το πρωτόκολλο ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών, με στόχο την κατάληξη σε οριστική συμφωνία. «Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», δήλωσε προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι τέσσερις άξονες της Τεχεράνης

Ο Γαριμπαμπαντί περιέγραψε τέσσερα βασικά θέματα που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις. Το πρώτο αφορά «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς είτε για δευτερογενείς κυρώσεις. Το δεύτερο αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, ενώ το τρίτο συνδέεται με την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Το τέταρτο αφορά τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν από τις δύο πλευρές.

Το “μνημόνιο” των 14 σημείων και τα παγωμένα κεφάλαια

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως «μνημόνιο συνεννόησης», δηλαδή το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο φέρονται να κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν. Σύμφωνα με το πρακτορείο, μία από τις ρήτρες προβλέπει την άμεση αποδέσμευση ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ίδιο έγγραφο φέρεται να προβλέπει συνολικά «την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών», η οποία θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου. Κατά το MEHR, «το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων». Το κείμενο είχε μεταδοθεί ήδη από το Σάββατο, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Τα σημεία της συμφωνίας σύμφωνα με τους Ιρανούς

– Άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
– Τέλος του ναυτικού αποκλεισμού και επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εντός 30 ημερών.
– Απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
– Αναστολή των κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο και αποκατάσταση της πρόσβασης του Ιράν στα έσοδά του.
– Σχέδια/χρηματοδότηση ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους.
– 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ευρεία άρση των κυρώσεων.
– Το Ιράν επιβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα στο πλαίσιο της NPT.
– Καμία νέα αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων ή κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
– Απελευθέρωση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης.
– Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και έγκριση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
– Τα πυραυλικά προγράμματα και η υποστήριξη του Ιράν σε περιφερειακές συμμαχικές ομάδες θα αποκλειστούν από τις συνομιλίες.

Αμερικανός αξιωματούχος, ωστόσο, διέψευσε τον ισχυρισμό του Ιράν ότι θα λάβει δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα κεφάλαια πριν από την έναρξη της διαπραγμάτευσης των 60 ημερών μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή.

«Αυτό δεν είναι καθόλου αλήθεια. Πρόκειται για μια συμφωνία αμοιβής βάσει απόδοσης και δεν θα αποδεσμευτούν παγωμένα κεφάλαια χωρίς οι Ιρανοί να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους», δήλωσε στο CNN.

Προειδοποίηση προς την Τεχεράνη για τα πυρηνικά

Παρά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές ότι το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος δεν έχει κλείσει. Όπως ανέφερε, εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει τις επόμενες εβδομάδες σε μια συμφωνία που θα θεωρηθεί επαρκής από την Ουάσιγκτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξετάσουν νέα μέτρα πίεσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ενδεχόμενα που παραμένουν στο τραπέζι είναι είτε η επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων είτε η ανάληψη ευρύτερου ρόλου ασφαλείας στην περιοχή.

Ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να γίνουν «ο εγγυητής της Μέσης Ανατολής» με αντάλλαγμα το 20% των εσόδων της περιοχής, εάν δεν υπάρξει ικανοποιητική εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν κατά περίπου 4% μετά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία. Περί τις 02:30 ώρα Ελλάδας, η τιμή του Brent Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς για παράδοση τον Αύγουστο, υποχωρούσε κατά 4%, στα 83,84 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, το αμερικανικό WTI κατέγραφε πτώση 4,51%, στα 81,05 δολάρια το βαρέλι, ενώ αμέσως μετά το άνοιγμα των συναλλαγών η υποχώρηση είχε φτάσει έως και το 5%.

Γι΄αυτό και όταν έρθει η στιγμή να διαπιστώσει η ολομέλεια για ποιες διατάξεις του Συντάγματος έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την αναθεώρησή τους, τα ψηφοδέλτια που θα πάρουν στα χέρια τους οι βουλευτές θα περιέχουν μόνο τον αριθμό της διάταξης και τίποτα άλλο.

Η νέα Βουλή, η Βουλή που θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές, η Αναθεωρητική Βουλή, έχοντας νωπή λαϊκή εντολή, θα καταστρώσει νομοτεχνικά και θα αποφασίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων, χωρίς να δεσμεύεται στη διαμόρφωση του περιεχομένου από τις θέσεις των κομμάτων στην προαναθεωρητική Βουλή.

Στη διαδικασία της αναθεώρησης ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία, Δηλαδή αν μια διάταξη κριθεί αναθεωρητέα στην προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, τότε για τη νομοτεχνική κατάστρωση του περιεχόμενου της απαιτούνται μόνον 150 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή. Αντιστρόφως, αν μια διάταξη πάρει στην προτείνουσα Βουλή 150 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή, η οποία θα συντελέσει την αναθεώρηση, δηλαδή θα ορίσει και το περιεχόμενο των διατάξεων, θα απαιτηθούν 180 ψήφοι.

Έστω και αν έργο της παρούσας Βουλής είναι να αποφασίσει μόνο ποιες διατάξεις πρέπει να αναθεωρηθούν, ο χαρακτήρας της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος είναι βαθιά πολιτικός. Τα κόμματα θα καταθέσουν τις απόψεις, τις προτάσεις και τα επιχειρήματά τους για σημαντικά ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η αναθεώρηση.

Έμπειρος κοινοβουλευτικός, γνωστός για τις γλαφυρές του παρεμβάσεις στη διάρκεια της βουλευτικής του θητείας και για την αγάπη του στο ποδόσφαιρο, συνομιλώντας με δημοσιογράφους, την περασμένη Τετάρτη, λίγη ώρα αφότου η ολομέλεια είχε εγκρίνει δίμηνη προθεσμία για την ολοκλήρωση του έργου της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, σχολίαζε: «Αν λόγω των ημερών της κορυφαίας διοργάνωσης για το παγκόσμιο κύπελο, μπορώ να χρησιμοποιήσω έναν ποδοσφαιρικό όρο, θα σας πω ότι η τύχη της Συνταγματικής Αναθεώρησης που αρχίζει τη Δευτέρα, θα κριθεί στο δεύτερο ημίχρονο, δηλαδή στην επόμενη, την Αναθεωρητική Βουλή, μετά τις εκλογές».

Τούτο γιατί από τις παρεμβάσεις των πολιτικών αρχηγών που πήραν μέρος στη συζήτηση της περασμένης εβδομάδας, έγινε καταφανές ότι τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης επιλέγουν να μην δώσουν εγκριτική ψήφο στις αναθεωρητέες διατάξεις τώρα αλλά κρατούν δυνάμεις για τη μεγάλη κοινοβουλευτική «μάχη» της συνδιαμόρφωσης του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων στην επόμενη Βουλή, με 180 ψήφους, ανεξαρτήτως ποιος θα έχει εξασφαλίσει την κυβερνητική πλειοψηφία.

Κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει δια των αρχηγών τους ότι δεν πρόκειται να δώσουν θετική ψήφο σε καμία διάταξη που προτείνεται για αναθεώρηση, ούτε καν σε αυτές τις διατάξεις που και τα ίδια επιθυμούν την αναθεώρησή τους, γιατί δεν θέλουν να δώσουν «λευκή επιταγή» στην επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία. Επιδιώκουν έτσι, για τον εαυτό τους, ρόλο συνδιαμορφωτή στο περιεχόμενο, ανεξάρτητα αν βρίσκονται ξανά στη θέση της αντιπολίτευσης ή αν κάποιο από αυτά τα κόμματα βρεθεί στην κυβέρνηση, μετά τις εκλογές.

Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ευριπίδης Στυλιανίδης έχει δηλώσει ότι θα επιμένει μέχρι το τέλος να επιδιώκει την επίτευξη συναίνεσης ώστε να διασωθεί από τώρα, κατά το δυνατόν, το αναθεωρητικό εγχείρημα, Για την στάση αυτή που θα τηρήσει στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία επαναλαμβάνει εμφατικά ότι ο στόχος της προτείνουσας βουλής είναι να αποφασίσει ποια άρθρα θα αλλάξουν αλλά όχι πώς θα αλλάξουν. Είναι δε σημαντικό, όπως υπογραμμίζει, για θέματα επαρκώς ώριμα, οι πολιτικές δυνάμεις και οι βουλευτές που θα μετέχουν στην κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία να μην εγκλωβιστούν σε μικροκομματικές αντιπαραθέσεις αλλά το βλέμμα τους να είναι στραμμένο «όχι στις επόμενες εκλογές αλλά στις επόμενες γενιές», αν θέλουν να είναι υπεύθυνοι.

«Ώριμα» άλλωστε προς αναθεώρηση κρίνονται από Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ αρκετά άρθρα που περιλαμβάνονται και στις δύο προτάσεις. Την ανάγκη αναθεώρησης διατάξεων του Συντάγματος έχει αναγνωρίσει και ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης που δηλώνουν ότι είναι έτοιμα να παρουσιάσουν το δικό τους σχέδιο για το Σύνταγμα κατά τη συζήτηση στην επιτροπή. Ενδεικτικά και όπως διαφαίνεται από τις τοποθετήσεις των κομμάτων στη συζήτηση που έγινε στην ολομέλεια την 10η Ιουνίου:

Άρθρο 5Α (δικαίωμα στην πληροφόρηση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει να υπάρξει πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», που δέχεται ποικίλες επιθέσεις σε μια εποχή αδιαφάνειας σε σχέση με τη διάθεση των χρημάτων του δημοσίου

Άρθρο 16 (Παιδεία, Τέχνη, Επιστήμη)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας. Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους. Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων και παράλληλη ενίσχυση του δημοσίου Πανεπιστημίου.

Άρθρο 17 (προστασία ιδιοκτησίας, απαλλοτρίωση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας. Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση. Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία). Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη θέσπιση της υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της Χώρας. Να εισαχθεί η δυνατότητα ειδικών περιορισμών στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές.

Άρθρο 21 (Προστασία οικογένειας, γάμου, μητρότητας και παιδικής ηλικίας, δικαιώματα ατόμων με αναπηρίες)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη. Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης κατά τον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως συνταγματικού θεσμού. Θέσπιση υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει Προστασία οικογένειας και μητρότητας, παιδικής ηλικίας, και την προστασία σε ανάπηρους και ευάλωτους. Υποχρέωση του κράτους για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, Συνταγματική κατοχύρωση του ΕΣΥ, Υποχρέωση του κράτους για δημόσια πολιτική στέγης, και δικαίωμα στην εξασφάλιση στέγης.

Άρθρο 86 (Δίωξη κατά μελών της κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αποσύνδεση της Βουλής από τη διαδικασία δίωξης των υπουργών. Τη σχετική αρμοδιότητα αναλαμβάνει ειδικό συμβούλιο που αποτελείται από τρεις δικαστές της τακτικής δικαιοσύνης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να καταργηθεί το δικαίωμα της Πλειοψηφίας να ορίζει το πλαίσιο των ποινικών αδικημάτων.

Άρθρο 90 (ανώτατο δικαστικό συμβούλιο)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει για δικαιοσύνη χωρίς κηδεμονία, μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή με 19 μέλη, αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας (δικηγόρους και καθηγητές νομικών σχολών ΑΕΙ)

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει την ύπαρξη ενός ευρύτερου εκλεκτορικού Σώματος

Άρθρο 101 Α (Ανεξάρτητες Αρχές)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος του συλλογικού οργάνου των δημοσίων πανεπιστημίων της χώρας και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αναμόρφωση της διαδικασίας επιλογής των μελών των ανεξάρτητων αρχών και ενίσχυση των εχεγγύων ανεξαρτησίας και αμεροληψίας τους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να υπάρχουν συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές, να θωρακιστεί η ανεξαρτησία τους και να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των Προέδρων των ανεξάρτητων αρχών να ενημερώνουν τη Βουλή.

Άρθρο 101 (Διοικητική Αποκέντρωση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων. Η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/ή με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα. Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια. Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ως ανεξάρτητης συνταγματικής αρχής, η οποία θα επιφορτιστεί με τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών.

Όπως αναφέρουν πηγές της λεωφόρου Αμαλίας «Η φωνή των πολιτών, η φωνή της κοινωνίας είναι στο επίκεντρο της συζήτησης πάνω στα θέματα και τα προβλήματα ώστε να ανοίξει ο διάλογος που θα οδηγήσει σε μια αλλαγή κατεύθυνσης της χώρας. Όχι απλά στην πολιτική αλλαγή αλλά στην αλλαγή πολιτικής».
Σημειώνουν ακόμη ότι «η ΕΛ.Α.Σ. θέλει να ακούσει τους ανθρώπους που εργάζονται ατελείωτες ώρες, συχνά χωρίς ανάπαυλα και σε διαδοχικούς εργοδότες για να διασφαλίσουν τα απολύτως απαραίτητα και αυτά με δυσκολία ενώ συχνά διακινδυνεύουν ακόμα και τη ζωή τους. Βρίσκονται διαρκώς σε έναν καθημερινό αγώνα δρόμου, μιας όλο και δυσκολότερης επιβίωσης».

Με μία νέα μορφή πολιτικής επικοινωνίας «η Συμπαράταξη τολμά και σπάει τα στερεότυπα για να ακουστεί η κοινωνία. Γιατί ο πολιτικός λόγος δεν εκπορεύεται μόνο από τα πόντιουμ των πολιτικών, αλλά και από τους ανθρώπους του μόχθου, τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες, τη νεολαία, τους συνταξιούχους, τους μικροεπιχειρηματίες, όλους αυτούς που τα τελευταία χρόνια δεν προλαβαίνουν να σηκώσουν κεφάλι από τις επαναλαμβανόμενες κρίσεις: πανδημία, ακρίβεια, ανεργία, πόλεμοι, αλλά και το άγχος, την αβεβαιότητα και μια συνολική ανασφάλεια για το αύριο. Την ίδια ώρα η κυβέρνηση κατασκευάζει επικοινωνιακά αφηγήματα περί “σταθερότητας” για να καλύψει την σκανδαλώδη στήριξή της σε μια μικρή ελίτ οικονομικών συμφερόντων».

Καθώς η ΝΔ έχει εισέλθει σε καθοδικό σπιράλ, η συνολική επαναφορά σε ανοδική πορεία αποκλείεται. Ο πρωθυπουργός, ενώ παλαιότερα μιλούσε για διπλή αναμέτρηση, τώρα διακηρύσσει ότι η κάλπη θα είναι μία, της πρώτης Κυριακής. Ο λόγος είναι ότι η βεβαιότητα της δεύτερης εκλογής, από την οποία θα προκύψει κυβέρνηση συνεργασίας, αυξάνει ακόμη περισσότερο τις διαρροές από τη ΝΔ και την ψήφο διαμαρτυρίας προς την κυβέρνηση.

Η αυτοδυναμία έχει εγκαταλειφθεί οριστικά και το 30% το συντηρούν μόνο τα ντοπαρισμένα νούμερα των δημοσκοπικών. Η ΝΔ δίνει μάχη για να περάσει το 25%. Με την απελευθέρωση της ψήφου διαμαρτυρίας, όμως, διαφαίνεται το ενδεχόμενο να κατρακυλήσει στο όριο του 20%. Ενδεχόμενο που ενισχύεται από το κόμμα Σαμαρά. 

Χωρίς θετικό αφήγημα ο Μητσοτάκης

Είναι εμφανές ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει θετικό αφήγημα και στρατηγική στον δρόμο προς τις κάλπες. Το εύρος του πιθανού αποτελέσματος από 20% μέχρι 26%, ανάλογα με την αποχή, δημιουργεί αναποφασιστικότητα. Να πάει σε εκλογές όσο ακόμη έχει απόσταση ασφαλείας από το δεύτερο κόμμα και θα μπορεί να έχει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας; Ή να τις κάνει στο τέλος, διακινδυνεύοντας η υποχώρηση να γίνει κατάρρευση; Ο Μητσοτάκης έστειλε πάντως μήνυμα ότι “πρωθυπουργό εκλέγει ο λαός” για να κόψει τα σενάρια για κυβέρνηση συνεργασίας με άλλον πρωθυπουργό, αλλά και στο εσωτερικό του κόμματός του για αποχώρησή του, εάν πάρει κάτω από 25%. 

Η κυβέρνηση δεν έχει να περιμένει και πολλά. Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι σε δύσκολη κατάσταση με πληθωρισμό 3%, και ανάπτυξη κάτω από 1%. Αγγίζει σχεδόν τον στασιμοπληθωρισμό. Η Ελλάδα, έχει ήδη τον πιο υψηλό πληθωρισμό (5,2%), θεωρείται από τις πιο ακριβές χώρες στην Ευρώπη και η ανάπτυξη ήδη αναθεωρείται προς τα κάτω.

Ο Μητσοτάκης δίχως να δώσει εξήγηση γιατί στην Ελλάδα ο πληθωρισμός είναι μεγαλύτερος (επικαλέστηκε τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όλη η Ευρώπη από τις ίδιες πηγές προμηθεύεται ενέργεια) ωστόσο έδειξε ότι επιμένει στην ίδια πολιτική της υψηλής έμμεσης φορολογίας, των μεγάλων πλεονασμάτων και της επιδοματικής πολιτικής για ενίσχυση εκλογικών κοινών στα όποια στοχεύει. 

Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών επίσης δεν διαφαίνεται βελτίωση. Ο πρωθυπουργός την εβδομάδα που πέρασε έδωσε δύο συνεντεύξεις και μίλησε δια μακρών για την εξωτερική του πολιτική, προκειμένου να αποκρούσει τις αιτιάσεις του Αντώνη Σαμαρά και του Κώστα Καραμανλή. Ωστόσο ήταν εμφανής η αμηχανία του. Η πολιτική των ήρεμων νερών δεν απέτρεψε την Τουρκία από το να αναβαθμίσει ποσοτικά και ποιοτικά τον αναθεωρητισμό της, που τυποποιείται με την νομοθέτηση της Γαλάζιας Πατρίδας.

Άρα μάλλον απέτυχε. Όλη του η επιχειρηματολογία καταρρίπτεται από την ερώτηση που δεν του έγινε στην πρόσφατη συνέντευξή του στον Ant1: “Τι έγινε στην Κάσο και γιατί δεν προχωρά το καλώδιο ενεργειακής σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου;”. Εάν η Ελλάδα ακυρώνει ένα τέτοιο έργο, ή χρειάζεται την έγκριση της Τουρκίας για να το προχωρήσει, τότε η Άγκυρα έχει επιβληθεί στο πεδίο. Το “ξέρετε κανέναν που να θέλει ταραγμένα νερά;” μοιάζει παραδοχή της υποχωρητικότητας, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα.

Η ΝΔ δεν διαθέτει συνολικό αφήγημα για την διεκδίκηση τρίτης τετραετίας. Η δυστοπική στασιμότητα βαπτίζεται σταθερότητα και η επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης δικαιολογείται μέσω της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής σταθερότητας. Μόνο που αυτά εξάντλησαν την δυναμική τους, η πλειονότητα πλέον επιθυμεί πολιτική αλλαγή. 

Απειλές 

Εν τω μεταξύ ήδη γεννήθηκαν δύο νέα κόμματα, υπό τον Αλέξη Τσίπρα και την Μαρία Καρυστιανού και ετοιμάζεται ένα τρίτο υπό τον Αντώνη Σαμάρα. Και τα τρία είναι απειλές για τη ΝΔ. Ο Τσίπρας εμφανίζεται με την εμπειρία και την αυτοπεποίθηση του πρώην πρωθυπουργού που έχει ωριμάσει και ξέρει τι θέλει και πώς να το κάνει πράξη. Ήδη έχει κερδίσει την πρώτη θέση στην ευρύτερη Κεντροαριστερά, εκτοπίζοντας το ΠΑΣΟΚ που είναι σε νευρική κρίση και προβάλλει ως η εναλλακτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Το ποιο είναι το ταβάνι του Τσίπρα είναι ακόμη ανοικτό ερώτημα. Ο Τσίπρας πήρε στις πρώτες εκλογές του Ιουνίου του 2023 20%. Υπάρχει κόσμος της ευρύτερης Κεντροαριστεράς που θα τον επιλέξει στην κάλπη, έστω και “βρίζοντας”,  για να φύγει ο Μητσοτάκης. Ενδιαφέρον έχει ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αντλεί ένα, μικρό ποσοστό βέβαια, από τη ΝΔ. Αλλά η δυναμική που φέρνει είναι βαθύτερη, διαμορφώνει τον έναν πόλο του υπό διαμόρφωση πολιτικού συστήματος. 

Η Μαρία Καρυστιανού, εξακολουθεί να είναι η “παράφρων μεταβλητή”, που μπορεί να προσελκύσει νέους ψηφοφόρους στην κάλπη, ενώ αποσπά ποσοστό και από τη ΝΔ, μεγαλύτερο από το αντίστοιχο του Τσίπρα. Όμως, από μόνο της η αύξηση της συμμετοχής, μειώνει το ποσοστό της ΝΔ. 

Ο Αντώνης Σαμαράς αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή για τον Κυριάκο. Αντλεί απευθείας από την δεξιά δεξαμενή, αλλά κυρίως αποδομεί συνολικά την πολιτική του και την ηγεσία του. Η κυβέρνηση στέκεται αμήχανη απέναντι και στους δύο πρώτους και αντιμετωπίζει με πανικό τον Σαμαρά. Στον μεν Τσίπρα απαντά με παραπομπή στο πρώτο εξάμηνο του 2015. Την δε Καρυστιανού επιχειρεί να την συσχετίσει με τις πλατείες των Αγανακτισμένων.

Τον σαμαρά επιχειρεί να τον αντιμετωπίσει με ακόμη μεγαλύτερη βουτιά που φθάνει μέχρι το 1993, συνδυασμένη με την επίκληση του κομματικού πατριωτισμού των δεξιών και υπόνοιες για τα προσωπικά κίνητρα της πράξης του. “Θα πληγώσει για δεύτερη φορά την παράταξη που τον τίμησε;” ρωτάνε εν χορώ τα κομματικά στελέχη στα τηλεοπτικά παράθυρα. Παράλληλα αυξάνουν την πίεση στον Κώστα Καραμανλή, προσπαθώντας να τον διαχωρίσουν από τον έτερο πρώην πρωθυπουργό. Ξανά… 

Παραμένει άγνωστο το κατά πόσο η δήλωση αυτή αντανακλά πραγματικό σχεδιασμό, ή αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής ψυχολογικής πίεσης προς την Τεχεράνη. Ωστόσο, εγείρει εύλογα ερωτήματα: Τι σημαίνει το Kharg για το Ιράν; Θα μπορούσαν πράγματι οι ΗΠΑ να το καταλάβουν; Και κυρίως, θα μπορούσαν να το διατηρήσουν υπό τον έλεγχό τους;

Το Kharg είναι ένα μικρό κοραλλιογενές νησί στον Περσικό Κόλπο, περίπου 25 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές. Παρά το μικρό του μέγεθος, αποτελεί τη σημαντικότερη ενεργειακή εγκατάσταση του Ιράν, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Στο νησί βρίσκονται μερικές από τις μεγαλύτερες δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου του Ιράν, οι τερματικοί σταθμοί φόρτωσης βαθέων υδάτων, τα άκρα των κύριων αγωγών εξαγωγής, καθώς και στρατιωτικές εγκαταστάσεις και συστήματα αεράμυνας.

Η απώλειά του δεν θα σταματούσε πλήρως τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, θα προκαλούσε όμως σοβαρό πλήγμα στην οικονομία της χώρας, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα εξαγωγών και στερώντας από την Τεχεράνη κρίσιμα έσοδα. Παράλληλα, η υπεράσπιση του νησιού θα μπορούσε να απορροφήσει σημαντικό μέρος των δυνατοτήτων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αναγκάζοντάς το να διαθέσει δυνάμεις, σε μια εξαιρετικά απαιτητική αμυντική αποστολή.

Το Ιράν έχει ήδη προετοιμαστεί…

Από καθαρά στρατιωτική άποψη, μια αμερικανική επιχείρηση κατάληψης του Kharg θεωρείται δύσκολη, αλλά εφικτή. Οι ΗΠΑ θα έπρεπε αρχικά να εξουδετερώσουν τα συστήματα αεράμυνας του νησιού, να αποκτήσουν αεροπορική και ναυτική υπεροχή στην περιοχή και στη συνέχεια να αποβιβάσουν δυνάμεις – ικανές να καταλάβουν και να ασφαλίσουν το έδαφος.

Όμως, η εγγύτητα του Kharg στις ιρανικές ακτές το τοποθετεί εντός της εμβέλειας σχεδόν κάθε διαθέσιμου οπλικού συστήματος της Τεχεράνης: Βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων cruise, drones, πυραυλικού πυροβολικού, ταχυπλόων σκαφών επιθέσεων σμήνους, ναρκών, δυτών μάχης και ειδικών δυνάμεων. Όπως σημείωνε πριν από λίγους μήνες ο απόστρατος ναύαρχος Κέβιν Ντόνεγκαν, πρώην διοικητής του 5ου Στόλου των ΗΠΑ: «Οι Ιρανοί μπορούν να προκαλέσουν κορεσμό σε αυτό το νησί με ό,τι τους έχει απομείνει».

Σύμφωνα με αμερικανικές αναφορές πληροφοριών που επικαλέστηκε το CNN, η Τεχεράνη προετοιμάζεται εδώ και μήνες για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Το Ιράν φέρεται να έχει μεταφέρει πρόσθετο στρατιωτικό προσωπικό στο νησί, να έχει ενισχύσει τις αεράμυνές του και να έχει αναπτύξει επιπλέον φορητά αντιαεροπορικά συστήματα MANPADS. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί ναρκοθετήσεις και εκτεταμένες αμυντικές προετοιμασίες από τoυς Φρουρούς της Επανάστασης.

Αρκετοί απόστρατοι Αμερικανοί στρατηγοί έχουν επίσης εκφράσει απορία για το γεγονός ότι ο Τραμπ μίλησε δημοσίως για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, καθώς η δημόσια ανακοίνωση μιας πιθανής επιχείρησης, στερεί από τον επιτιθέμενο το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι η δήλωση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επικοινωνίας, με στόχο να πειστεί η ιρανική ηγεσία ότι οι επιλογές της εξαντλούνται και ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση.

Πόσες δυνάμεις απαιτούνται για το Kharg

Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος της απαιτούμενης δύναμης διαφέρουν σημαντικά. Ο στρατηγός ε.α. Τζόζεφ Βότελ εκτιμά ότι μια δύναμη 800 έως 1.000 πεζοναυτών ή στρατιωτών, θα μπορούσε να καταλάβει το νησί. Αντίθετα, ο πρώην υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας Κρις Μίλερ θεωρεί ότι θα απαιτούνταν τουλάχιστον μία ταξιαρχία πεζικού, δηλαδή 3.000 έως 5.000 στρατιώτες, ενώ ο ίδιος θα προτιμούσε δύο ταξιαρχίες, υποστηριζόμενες από εκτεταμένες αεροπορικές επιχειρήσεις.

Η επιχείρηση δεν θα αφορούσε μόνο την κατάληψη εδάφους. Θα απαιτούσε ταυτόχρονα αεροπορική κάλυψη, ναυτική υποστήριξη, επιχειρήσεις καταστολής εχθρικής αεράμυνας, συστήματα προστασίας από πυραύλους και drones, καθώς και μια τεράστια επιχείρηση εφοδιασμού και ενισχύσεων.

Αρχικά, μεγάλο μέρος της προσπάθειας ανεφοδιασμού πιθανότατα θα βασιζόταν σε ελικόπτερα, ή άλλα αεροσκάφη. Τα αεροπλάνα θα μπορούσαν να ρίξουν περισσότερες προμήθειες. Όμως, κάθε φορά που οι αμερικανικές δυνάμεις θα έστελναν νέο εξοπλισμό ή άλλα αγαθά, θα έπρεπε να επαναφέρουν σύνθετες αεροπορικές νηοπομπές, παρόμοιες με εκείνες που αποβίβασαν στρατεύματα στην ξηρά. Αυτό δεν θα ήταν εύκολο…

Η εφοδιαστική διάσταση θα ήταν δύσκολη ακόμη και για τις αμερικανικές δυνάμεις, επειδή είναι σχεδόν αδύνατο πλοία εκτός Κόλπου να φτάσουν σε σημείο ώστε να μπορούν να επιχειρούν από και προς το Kharg κάτω από την ιρανική αμυντική ασπίδα, ενώ και ο εναέριος ανεφοδιασμός θα είναι αμφισβητούμενος. Δεν είναι, λοιπόν, οι διόλου λίγες αμερικανικές ενστάσεις για τις ενδεχόμενες απώλειες από μία επιχείρηση υψηλότατου ρίσκου.

Το πρόβλημα του εφοδιασμού

Ακόμη και αν οι αμερικανικές δυνάμεις καταλάμβαναν το Kharg, θα έπρεπε να συντηρούνται επί εβδομάδες ή μήνες, κάτω από συνεχή απειλή. Τα πλοία και τα αποβατικά μέσα θα επιχειρούσαν εντός της εμβέλειας της ιρανικής παράκτιας άμυνας, ενώ ο εναέριος ανεφοδιασμός θα διεξαγόταν σε έντονα αμφισβητούμενο περιβάλλον.

Αμερικανικές εκστρατευτικές μονάδες μεταφέρουν συνήθως αποθέματα περίπου δύο εβδομάδων. Μετά από αυτό το διάστημα, η διατήρηση της δύναμης θα απαιτούσε συνεχή αερογέφυρα και περίπλοκες αεροπορικές συνοδείες, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος και τον κίνδυνο. Όπως παρατηρούν αρκετοί αναλυτές, το ερώτημα δεν είναι εάν οι ΗΠΑ μπορούν να καταλάβουν το Kharg. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν μπορούν να το κρατήσουν, απέναντι σε μια μακροχρόνια εκστρατεία φθοράς από το Ιράν.

Το στρατηγικό δίλημμα της Τεχεράνης

Η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στο νησί θα δημιουργούσε και ένα σοβαρό δίλημμα για το Ιράν. Από τη μία πλευρά, η Τεχεράνη θα επιθυμούσε να εκδιώξει τους Αμερικανούς. Από την άλλη, μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones θα μπορούσαν να καταστρέψουν τις ίδιες τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, από τις οποίες εξαρτάται η οικονομία της χώρας. Οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν μάλιστα να χρησιμοποιήσουν τις ενεργειακές υποδομές ως φυσική κάλυψη, αναγκάζοντας το Ιράν να επιλέξει ανάμεσα στην καταστροφή της δικής του πετρελαϊκής οικονομίας και στην αποδοχή της αμερικανικής παρουσίας.

Ωστόσο, εάν η ιρανική ηγεσία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το νησί είχε χαθεί οριστικά, ή ότι η αμερικανική παρουσία απειλούσε την επιβίωση του καθεστώτος, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι θα δίσταζε να φτάσει μέχρι και στην μερική ή και ολική καταστροφή των εγκαταστάσεων. Σε ένα ακραίο σενάριο, η Τεχεράνη θα μπορούσε να θυσιάσει ολόκληρο ή μέρος του Kharg, εάν πίστευε ότι αυτό θα προκαλούσε δυσανάλογες απώλειες στις αμερικανικές δυνάμεις, ή θα ασκούσε πολιτική πίεση στον Τραμπ.

Το κρίσιμο ερώτημα

Τελικά, ακόμη και αν μια επιχείρηση κατάληψης του Kharg ήταν στρατιωτικά επιτυχής, παραμένει αμφίβολο κατά πόσο θα εξυπηρετούσε τον στόχο που έχει περιγράψει παλαιότερα ο Τραμπ: Να «πάρει το πετρέλαιο».

Το Ιράν θα μπορούσε να διακόψει τη ροή πετρελαίου προς το νησί, ή να εκτρέψει μέρος των εξαγωγών του σε παράκτιους τερματικούς σταθμούς. Επιπλέον, οποιαδήποτε ποσότητα πετρελαίου θα πρέπει να μεταφερθεί μέσω του Στενού του Ορμούζ, σε μια περιοχή όπου η Τεχεράνη διατηρεί σημαντικές δυνατότητες παρενόχλησης της ναυσιπλοΐας.

Γι’ αυτό αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι, αν ο στόχος είναι η διακοπή των ιρανικών εξαγωγών, υπάρχουν απλούστερες και λιγότερο επικίνδυνες επιλογές από μια μεγάλης κλίμακας αμφίβια, ή αεραποβατική επιχείρηση. Η κατάληψη του Kharg είναι πιθανώς εφικτή. Το να κρατηθεί όμως για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπό το βάρος συνεχών ιρανικών επιθέσεων, είναι μια εντελώς διαφορετική υπόθεση.

Η ισραηλινή εταιρεία τεχνολογίας BlackCore, σύμφωνα με τη γαλλική κυβέρνηση και τη γαλλική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας, έχει παρέμβει με τρολ και bots στηρίζοντας το αφήγημα που την βόλευε σε εκλογές στη Γαλλία, στην Σκωτία, στην Αγκόλα, στο Τόγκο αλλά και στις ΗΠΑ, όταν διακυβευόταν το ποιος θα βγει δήμαρχος στη Νέα Υόρκη. Ο Γάλλος πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, και ο επικεφαλής της υπηρεσίας κυβερνοασφάλειας Μαρκ-Αντουάν Μπριγιάν, δήλωσαν ότι διαπίστωσαν με απόλυτη βεβαιότητα την ανάμιξη της εταιρείας, αλλά «δεν μπορούν να ξέρουν τον ηθικό αυτουργό, ή εργοδότη».

Στις περισσότερες “δραστηριότητες” της εταιρείας (ίσως όχι σε όλες) στόχοι ήταν όσοι πολιτικοί είχαν σαφή αντι-ισραηλινή θέση στο ζήτημα της Γάζας, όμως δεν είναι βέβαιο ότι η εταιρεία ενεργούσε μόνον για τα συμφέροντα του Ισραήλ και όχι για τα κοινά συμφέροντα που είχε πιθανόν με ντόπιο πολιτικό εργοδότη στη χώρα που επηρέαζε.

Όσον αφορά στην Σκωτία, η γαλλική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας διαπίστωσε με σιγουριά λόγω ηλεκτρονικών ιχνών ότι η BlackCore είχε εμπλακεί στη “συντονισμένη δημοσίευση” και ενεργοποίηση τουλάχιστον 256 fake λογαριασμών στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X. Και μέσω αυτής διένειμε περίπου 1.400 σχόλια και έκανε στοχοποιημένες αναδημοσιεύσεις σωρηδόν. Ο λογαριασμός του Τζον Σουΐνι έγινε στόχος 652 φορές μέσα σε δύο μέρες και ο λογαριασμός του κόμματος στοχοποιήθηκε με “σχόλια λάσπης” 338 φορές.

Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters ανέφερε ότι μόλις άρχισαν οι δημοσιογράφοι να ερευνούν το θέμα, η BlackCore “καθάρισε” τελείως τον ιστότοπό της. Μέχρι να “εξαφανιστεί” ως δια μαγείας από προσώπου γης και διαδικτύου, αυτοπροβαλλόταν ως “ελίτ κυβερνο-εταιρεία με αποστολή να αντιμετωπίσει τον πόλεμο πληροφοριών” και με προγράμματα “παροχής σε κυβερνήσεις και πολιτικές εκστρατείες υπηρεσιών στρατηγικές αιχμής, προηγμένα εργαλεία και ισχυρή ασφάλεια για τη διαμόρφωση αφηγημάτων”, δηλαδή υπηρεσίες προπαγάνδας. Η ισραηλινή κυβέρνηση απέφυγε να σχολιάσει τις γαλλικές καταγγελίες και ισχυρίσθηκε ότι δεν είχε κανένα συμφέρον να παρέμβει στις εκλογές άλλων χωρών.

Ελλάδα

Τι γίνεται με αυτές τις ισραηλινές εταιρείες που εμπορεύονται προπαγάνδα και επηρεασμό και “διαμόρφωση αφηγημάτων” υπέρ ή κατά συγκεκριμένων κομμάτων; Τι ρόλο έχουν παίξει στην Ελλάδα οι – πολλές όπως φαίνεται – ισραηλινές εταιρείες “του χώρου”;

Η πρώτη ελληνική επαφή με αυτές τις εταιρείες πιθανόν να έγινε το 2020. Ήταν με Έλληνες δημοσίους υπαλλήλους (της ΕΥΠ) όπως λέει ο ίδιος ο Ισραηλινός απόστρατος Ταλ Ντίλιαν, που είχε υπηρετήσει στις μυστικές υπηρεσίες και στο στρατό της χώρας του 24 χρόνια. Ο Ντίλιαν δήλωσε ότι έχει ντοκουμέντα πως διαπραγματεύθηκε το λογισμικό Predator (το οποίο παρακολουθεί και ελέγχει όλες τις δυνατότητες του κινητού, την κάμερα, την ηχογράφηση, κτλ) πριν από έξι χρόνια. Το 2020 καταγράφηκε η πρώτη γνωστή παρακολούθηση του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη και εν συνεχεία του Νίκου Ανδρουλάκη και πολλών άλλων Ελλήνων πολιτικών, στρατιωτικών και δημοσίων προσώπων.

Ο “κολλητός” του Χέρζογκ

Το 2023 ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσέλαβε επισήμως κατόπιν προσωπικών συστάσεων του προέδρου του Ισραήλ Ισαάκ Χέρζογκ την Ισραηλινή εταιρεία Perception Media που είχε διευθυντή έναν “πολύ καλό φίλο” του προέδρου. Ο διευθυντής της εταιρείας ήταν ο Μότι Σάντερ, που προ εξαμήνου έπαψε να είναι φίλος του Χέρζογκ και τότε αποκαλύφθηκαν όλες αυτές οι δραστηριότητες. Ο λόγος που “τα έσπασαν” είναι – απ’ ό,τι γράφουν οι Ισραηλινοί – ότι ο Σάντερ απείλησε τον Ισαάκ Χέρζογκ πως αν διανοείτο να δώσει χάρη στον Νετανιάχου, θα έβγαζε στη φόρα όλα τα άπλυτά του προέδρου.

Ασφαλώς το 2023 οι σχέσεις τους ήταν μια χαρά και ο Χέρζογκ του εξασφάλισε δουλειά στην Ελλάδα. Ένα χρόνο αργότερα, το 2024, τον συνέστησε και σε Ρουμάνο πολιτικό, σύμφωνα με την Haaretz για να κάνει την ίδια δουλειά που είχε κάνει για τον  Κυριάκο Μητσοτάκη – δεν ξέρουμε σε ποιον Ρουμάνο.

Κατόπιν λοιπόν προτροπής του Χέρτσογκ, ο Σάντερ ήρθε σε επαφή με τον Σταύρο Παπασταύρου (στενό συνεργάτη του Μητσοτάκη και μετέπειτα υπουργό Επικρατείας), οργανώνοντας μυστικές συναντήσεις στην Αθήνα. Ο Σάντερ συγκρότησε μια ομάδα από Ισραηλινούς “ειδικούς”, στην οποία συμμετείχαν πρώην στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ με εξειδίκευση στον πόλεμο πληροφοριών, καθώς και ο πολιτικός στρατηγικός σύμβουλος Ισραέλ “Σρούλικ” Άινχορν (Israel “Shrulik” Einhorn).

Όσον αφορά στη ΝΔ, η δουλειά προχώρησε πάντως και η Perception ανέλαβε να οργανώσει αποκλειστικά την online προπαγάνδα για το εν γένει συμφωνημένο αφήγημα, με άγνωστους σε εμάς Έλληνες συνεργάτες. Έγιναν πάντως πολλές συναντήσεις κεκλεισμένων των θυρών με στελέχη της ισραηλινής εταιρείας και της ΝΔ. Τότε τα κύρια συνθήματα του Μητσοτάκη ήταν το “σταθερότητα” και “δεν γυρίζουμε πίσω”, με ανηλεή πόλεμο σε όλα τα αντιπολιτευόμενα κόμματα από τρολ (άτομα) και bots (αυτόματα) διαφόρων προελεύσεων. Τότε άρχισε να βάλλεται ο Ανδρουλάκης από φήμες για την προσωπική του ζωή και για “κάτι σοβαρό που έχουν εις βάρος του” και “τον κρατάνε”.

Η Perception ανέλαβε τη διαχείριση ψηφιακών επιχειρήσεων επιρροής. Στόχος τους ήταν η χειραγώγηση του διαδικτυακού διαλόγου και η ενίσχυση της παρουσίας της ΝΔ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι επαφές έγιναν υπό άκρα μυστικότητα, γιατί είχε ήδη ξεσπάσει το σκάνδαλο των υποκλοπών, με θύματα ακόμα και κορυφαία στελέχη του υπουργείου Άμυνας. Αυτό εντούτοις δεν εμπόδισε τον  Μητσοτάκη να συνεχίσει τη συνεργασία με σκοτεινές εταιρείες “παροχής υπηρεσιών”.

Η Team Jorge και η στρατιά των bots

Την ίδια χρονιά έσκασε και το θέμα της “Team Jorge”, χωρίς όμως να προκύψουν στοιχεία για την Ελλάδα, πέραν των δηλώσεων του επικεφαλής ότι είχε επιχειρησιακή ομάδα στον τόπο μας. Μεγάλη διεθνής δημοσιογραφική έρευνα (Forbidden Stories) τότε είχε αποκαλύψει τη δράση της μυστικής ισραηλινής ομάδας με το όνομα “Team Jorge”, η οποία ειδικευόταν στη χειραγώγηση εκλογών, στο χακάρισμα και στη διασπορά fake news παγκοσμίως. Επικεφαλής της ήταν ο Ταλ Χάναν (με το ψευδώνυμο “Χόρχε”), πρώην στέλεχος των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων.

Σε κρυφές καταγραφές που έκαναν δημοσιογράφοι που εμφανίστηκαν ως υποψήφιοι πελάτες, ο Χάναν υποστήριξε ότι η ομάδα του διαθέτει έξι γραφεία σε όλο τον κόσμο, σημειώνοντας ρητά ότι μία από τις επιχειρησιακές του ομάδες βρισκόταν στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τις συγκεκριμένες δραστηριότητές των ανθρώπων του και των συνεργατών τους σε κάθε χώρα.

Ο Χάναν καυχήθηκε ότι η ομάδα του έχει παρέμβει σε 33 προεδρικές εκλογικές αναμετρήσεις παγκοσμίως, επιτυγχάνοντας το επιθυμητό αποτέλεσμα στις 27 από αυτές. Το βασικό εργαλείο της ομάδας του ήταν ένα εξελιγμένο λογισμικό, το AIMS (Advanced Impact Media Solutions). Το AIMS ελέγχει ταυτόχρονα πάνω από 30.000 έως 40.000 εικονικά προφίλ (avatars) σε πλατφόρμες (Twitter/Χ, Facebook, Instagram, LinkedIn, Telegram, YouTubek, κλπ).

Τα προφίλ αυτά δεν είναι απλά, πρόχειρα μποτς. Διαθέτουν κλεμμένες πραγματικές φωτογραφίες, γράφουν σε δεκάδες γλώσσες και έχουν ρεαλιστικό ιστορικό αναρτήσεων. Για να ξεγελούν τους αλγόριθμους ασφαλείας των κοινωνικών δικτύων, πολλά από αυτά τα πλασματικά προφίλ διαθέτουν λογαριασμούς στην Amazon, πιστωτικές κάρτες και ψηφιακά πορτοφόλια Bitcoin.

Η επίδειξη της Team Jorge

Η ομάδα έκανε επίδειξη στους δημοσιογράφους-πελάτες πώς μπορεί να παραβιάζει λογαριασμούς Telegram και Gmail ανώτατων πολιτικών συμβούλων (π.χ. στην Κένυα), εκμεταλλευόμενη κενά ασφαλείας στα δίκτυα τηλεφωνίας, παρακάμπτοντας ακόμη και την ταυτοποίηση δύο παραγόντων “ασφαλείας”.

Χρησιμοποιώντας τα μποτς, μπορούσαν να κάνουν viral οποιοδήποτε ψέμα, ή θεωρία συνωμοσίας, ή βολικό αφήγημα εξυπηρετούσε τον πελάτη τους. Η έρευνα αποκάλυψε ότι η Team Jorge είχε καταφέρει να “φυτέψει” έτοιμες ειδήσεις ακόμα και σε μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο Γάλλος παρουσιαστής του δικτύου BFM TV, Rachid M’Barki, ο οποίος απολύθηκε όταν αποκαλύφθηκε ότι μετέδιδε έτοιμα ρεπορτάζ που του διοχέτευε η ισραηλινή ομάδα. Είχε διασύνδεση και με την αμφιλεγόμενη βρετανική εταιρεία Cambridge Analytica, καθώς υπάρχουν ντοκουμέντα ότι συνεργαζόταν με αυτήν σε πολιτικές καμπάνιες στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική ήδη από το 2015.

Μιλώντας ο Ταλ Χάναν στους υποψήφιους πελάτες-δημοσιογράφους ανέφερε αυτολεξεί ότι, η Team Jorge διατηρεί έξι γραφεία/ομάδες σε όλον τον κόσμο, κατονομάζοντας ρητά την Ελλάδα και την Ινδονησία ως δύο από τις έδρες τους. Δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες για το ποιος ήταν ο εγχώριος πελάτης, ή ποιον στόχευαν…

Όπως ανέφερε, «και οι δύο πλευρές έχουν κηρύξει την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Ο Σεμπάζ Σαρίφ πρόσθεσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία, ενώ ευχαρίστησε το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία για τη συμβολή τους στη διαμεσολαβητική προσπάθεια.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τις επόμενες ημέρες θα πραγματοποιηθεί σειρά επαφών υπό την αιγίδα των διαμεσολαβητών, με στόχο την προετοιμασία των τεχνικών συνομιλιών και της επίσημης τελετής υπογραφής.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να επιβεβαίωσε την εξέλιξη μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social. «Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Συγχαρητήρια σε όλους!», έγραψε αρχικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της ανάρτησης, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν εκ νέου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. «Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας» έγραψε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Αφήστε το πετρέλαιο να ρεύσει».

Νωρίτερα, σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι σχεδιάζει να εκδώσει σύντομα ανακοίνωση με την οποία θα επιβεβαιώνει τη συμφωνία. Μάλιστα ανέφερε ότι, οποιαδήποτε συμφωνία θα υπογραφεί ηλεκτρονικά είτε από τον ίδιο, είτε από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Η Τεχεράνη, με τη σειρά της, διαρρέει πως δεν θα επιτεθεί σήμερα στο Ισραήλ σε συνέχεια του χτυπήματος στην Βηρυτό. Τρία στελέχη της Κυβέρνησης του Ιράν υπό καθεστώς ανωνυμίας δηλώνουν πως αυτό είναι απτή απόδειξη συναίνεσης με τις ΗΠΑ για την συμφωνία.

Η ενόχληση Τραμπ για Νετανιάχου

Την έντονη ενόχλησή του προς τον Νετανιάχου μετά το ισραηλινό πλήγμα στον Λίβανο, εξέφρασε ο Τραμπ, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν το Fox News και το Axios. Όπως είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και του εξέφρασε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο τη δυσαρέσκειά του για την εξέλιξη: «Του είπα τι στο διάολο κάνεις;» τόνισε στο αμερικανικό μέσο ο Τραμπ.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Τραμπ σκοπεύει να απευθύνει έκκληση προς το Ιράν να μην προχωρήσει σε αντίποινα, επιδιώκοντας να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Το Axios, επικαλούμενο δηλώσεις του Τραμπ, αναφέρει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε εξοργισμένος με την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει στην επίθεση. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ φέρεται να δήλωσε: «Γιατί έπρεπε ο Μπίμπι να κάνει μια @@@@μενη επίθεση; Ήμουν πολύ θυμωμένος. Του το έκανα σαφές». Κατά το ίδιο δημοσίευμα, ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε κριτική στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, υποστηρίζοντας ότι «δεν είχε σωστή κρίση» στη συγκεκριμένη περίπτωση και ότι του μετέφερε απευθείας τη δυσαρέσκειά του.

Ο ίδιος είπε ότι σοκαρίστηκε όταν οι σύμβουλοί του τον κάλεσαν για να τον ενημερώσουν σχετικά με την ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό, και βγήκε εκτός εαυτού με το Νετανιάχου: «Είναι τόσο άσχημο, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Μια ώρα πριν υπογράψουμε τη συμφωνία. Υποτίθεται ότι θα υπογράφαμε τη συμφωνία σήμερα το πρωί, αλλά η ισραηλινή επιδρομή στη Βηρυτό την καθυστέρησε» πρόσθεσε ο Τραμπ. «Πιστεύω ότι η υπογραφή θα πραγματοποιηθεί τελικά σήμερα, μέσα στις επόμενες ώρες».

Ο Ιρανός διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ ανέφερε σήμερα ότι η επίθεση του Ισραήλ κατά των νοτίων προαστίων της Βηρυτού έδειξε ότι οι ΗΠΑ, είτε στερούνται της θέλησης να ικανοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους, είτε της ικανότητας να το πράξουν. Σε μία ανάρτησή του ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου ανέφερε ότι η συνέχιση της τρέχουσας πορείας θα είναι αδύνατη αν δεν μπορούν να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

Η ανάρτηση Τραμπ

Η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο κινδυνεύει να δυναμιτίσει το καλό κλίμα λίγο πριν κλείσει η συμφωνία με το Ιράν, που κατά τις διαρροές ενδεχομένως θα αφορά και τον Λίβανο, γράφει σε ανάρτησή του ο Τραμπ και ζητά από την Χεζμπολάχ να μην απαντήσει, καταλήγοντας: «Αυτό θα μπορούσε να είναι η αρχή μιας μακράς και όμορφης ειρήνης, ας μην το χαλάσουμε!».

Η ανάρτηση Τραμπ: «Η επίθεση που σημειώθηκε σήμερα το πρωί στη Βηρυτό δεν έπρεπε να είχε συμβεί, ειδικά σε μια τόσο σημαντική ημέρα, καθώς βρισκόμαστε τόσο κοντά σε μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν. Το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να αμυνθεί ενάντια σε απειλές, αλλά η επίθεση στην οποία ανταποκρίθηκε ήταν πολύ μικρής κλίμακας και ασήμαντη· κανείς δεν τραυματίστηκε, δεν υπέστη ζημιά ή σκοτώθηκε, και αυτό δεν πρέπει να διαταράξει αυτή τη σημαντική διαδικασία. Είμαστε πολύ κοντά σε μια συμφωνία που θα φέρει ειρήνη στην περιοχή –και στο Λίβανο– και όλες οι πλευρές πρέπει να υποχωρήσουν. Δεν πρέπει να γίνουν άλλες επιθέσεις από το Ισραήλ οπουδήποτε στον Λίβανο, αλλά δεν πρέπει να γίνουν ούτε άλλες επιθέσεις από οποιαδήποτε άλλη πλευρά, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ, εναντίον του Ισραήλ».

Ο Πούτιν είχε τηλεφωνική επικοινωνία την Κυριακή με τον Αμερικανό πρόεδρο, η οποία συνέπεσε με τα 80ά γενέθλια του Τραμπ, ανακοίνωσε το Κρεμλίνο. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν για Ουκρανία και Ιράν, καθώς και για μια επικείμενη επίσκεψη Αμερικανών απεσταλμένων στη Ρωσία. Σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Ουσάκοφ, «η συνομιλία επικεντρώθηκε στην κατάσταση γύρω από το μνημόνιο κατανόησης που καταρτίζεται μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά». Ο Ουσάκοφ πρόσθεσε επίσης ότι «έχει συμφωνηθεί οι ειδικοί απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου, Γουίτκοφ και Κούσνερ, οι οποίοι αυτή την περίοδο εμπλέκονται στις υποθέσεις που αφορούν το Ιράν, να επιστρέψουν σύντομα στη Ρωσία».

Ιράν: “Ναι” σε διάλογο

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας υποστηρίζει την «οδό του διαλόγου» με τις ΗΠΑ, δήλωσε σήμερα ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, μετά από κριτική που ασκήθηκε από υπερσυντηρητικούς κατά της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας. Το Συμβούλιο, το ανώτατο όργανο ασφαλείας του Ιράν, «κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να ακολουθηθεί η οδός του διαλόγου», τόνισε ο Πεζεσκιάν μιλώντας σε μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της προεδρίας. Το Συμβούλιο λαμβάνει τις «αποφάσεις σχετικά με τον πόλεμο και τις διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε.

Προηγουμένως, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά ΜΜΕ, ο υπαρχηγός της ανώτερης κοινής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν δήλωσε σήμερα ότι τα εγκλήματα των Ισραηλινών στα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου δεν θα μείνουν αναπάντητα. Τα σχόλιά του έγιναν μετά από τα πλήγματα του Ισραήλ κατά των νότιων προαστίων της Βηρυτού, τα οποία, σύμφωνα με το Τελ Αβίβ είχαν στόχο την Χεζμπολάχ. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ενημέρωσαν τη Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ λίγο πριν από την πραγματοποίηση του πλήγματος κατά της Βηρυτού, ανέφερε δημοσιογράφος του Axios.

Η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο αποτελεί μέρος της συμφωνίας που έχουν στο τραπέζι ΗΠΑ-Ιράν και ο Τραμπ είχε μπλοκάρει προ ημερών το σχέδιο επίθεσης του Τελ Αβίβ στη Βηρυτό, ώστε να μην δημιουργηθεί ζήτημα στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, καθώς οι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη φαίνεται να έχουν έρθει πιο κοντά, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ αποφάσισε τελικά να χτυπήσει την Κυριακή την πρωτεύουσα του Λιβάνου.

Δηλώσεις Ομπάμα

Ο Μπαράκ Ομπάμα εξέφρασε αμφιβολίες ότι θα μια πιθανή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν θα αποτελέσει μια «σημαντική βελτίωση» σε σχέση με τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συμφωνία καρπός των διαπραγματεύσεων της δικής του κυβέρνησης, σύμφωνα με συνέντευξη που δημοσιεύθηκε σήμερα. «Είναι σχεδόν απίθανο οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει να είναι επί της ουσίας διαφορετική ή να συνιστά μια σημαντική βελτίωση σε σχέση με τη συμφωνία που είχαμε στην αρχή», δήλωσε ο πρώην πρόεδρος στο ABC News.

Η αρχική συμφωνία «λειτούργησε για μεγάλο χρονικό διάστημα» πριν «οι ΗΠΑ αποσυρθούν από αυτήν», τόνισε ο Ομπάμα, αναφερόμενος στην απόφαση του Τραμπ κατά την πρώτη του προεδρική θητεία, για μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015. Ο Ομπάμα υποδήλωσε ότι είναι καλύτερο η διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας που δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον παρά η διακινδύνευση ενός ανοιχτού πολέμου.

«Αυτό μας υπενθυμίζει ότι, αντιμέτωποι με πολλά σύνθετα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής, η ιδέα ότι μπορούμε απλώς να επιβάλουμε τη θέλησή μας με τη βία ή με βομβαρδισμούς για να βρούμε λύσεις μπορεί ορισμένες φορές να μοιάζει ελκυστική», αλλά ότι είναι καλύτερο «να αφιερώσουμε χρόνο για να διερευνήσουμε διπλωματικές οδούς και να εξαντλήσουμε τις δυνατότητες επίτευξης συμφωνιών που δεν λύνουν το 100% του προβλήματος, αλλά λύνουν το 80%, 90%». «Θα νόμιζε κανείς ότι θα είχαμε πάρει αυτό το μάθημα εδώ και πολύ καιρό… Ελπίζω οι βομβαρδισμοί να σταματήσουν και απλοί άνθρωποι να μην υποφέρουν πλέον από τις συνέπειες του πολέμου», δήλωσε επίσης ο Δημοκρατικός πρώην πρόεδρος.

Η στάση του Ισραήλ

Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι έπληξε τα νότια προάστια της Βηρυτού, ενώ εκρήξεις σημειώθηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι επιθέσεις έγιναν ως απάντηση σε πυρά της Χεζμπολάχ προς ισραηλινό έδαφος. Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση του Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Κατς, ο στρατός φέρεται να στόχευε θέσεις της Χεζμπολάχ στην πρωτεύουσα του Λιβάνου. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός είχε καταστήσει σαφές από την αρχή ότι πίστευε πως επιδίωξη του πολέμου είναι η ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη και πως μέχρι να συμβεί αυτό, το Ισραήλ δεν πρόκειται να «τελειώσει» με το Ιράν.

Ο δε υπουργός Άμυνας του Ισραήλ δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία «με βάση τη δική του εκτίμηση για τα αμερικανικά συμφέροντα», συμπληρώνοντας όμως ότι το Ισραήλ περιμένει από αυτόν να υπερασπιστεί τις κοινές τους αρχές έναντι του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, των πυραύλων και των οργανώσεων-πληρεξουσίων του. Ο Κατζ ξεκαθάρισε επίσης ότι το Ισραήλ διατηρεί την ικανότητα να δρα ανεξάρτητα, προκειμένου να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι θα προετοιμαστεί ανάλογα. Για τον Νετανιάχου, και ενόψει εκλογών στο Ισραήλ, η υπογραφή μιας συμφωνίας που τερματίζει τον πόλεμο χωρίς να έχουν επιτευχθεί οι διακηρυγμένοι στόχοι του, αποτελεί βαρύτατο πολιτικό πλήγμα.

Σφοδρή επίθεση κατά του Νετανιάχου εξαπέλυσε ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ, με αφορμή την πιθανολογούμενη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δεν επιτυγχάνεται κανένας από τους πολεμικούς στόχους του Ισραήλ και κάνοντας λόγο για πλήρη αποτυχία της κυβέρνησης, την ώρα που η ισραηλινή ηγεσία συγκαλεί το συμβούλιο ασφαλείας για να εξετάσει τις εξελίξεις. Ο Λαπίντ, με ανάρτησή του αργά το βράδυ του Σαββάτου, υποστήριξε: «Μέσω της πιθανολογούμενης συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν επιτυγχάνεται κανένας από τους πολεμικούς στόχους του Ισραήλ – το καθεστώς της Τεχεράνης επιβιώνει, το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα υφίσταται και το Ιράν μπορεί να αναβιώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα».

Παράλληλα, χαρακτήρισε τη συμφωνία «πλήρη αποτυχία» του Νετανιάχου, σημειώνοντας ότι «μετατρέπει το Ισραήλ σε προτεκτοράτο, το οποίο λαμβάνει εντολές σχετικά με την εθνική του ασφάλεια». Ο Λαπίντ πρόσθεσε επίσης ότι η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί «να αποκαταστήσει τη ζημιά που προκλήθηκε από την αδυναμία του Νετανιάχου να μετατρέψει τα στρατιωτικά επιτεύγματα σε στρατηγικές επιτυχίες».

Τί μεταδίδει το Reuters

Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με προσχέδιο μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον, όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Ιράν στο Reuters. Η πληροφορία, εφόσον επιβεβαιωθεί και από την αμερικανική πλευρά, θα συνιστά κρίσιμο βήμα στις διαπραγματεύσεις για την αποκλιμάκωση της κρίσης, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Πάντως, το πιο δύσκολο πολιτικά και τεχνικά ζήτημα παραμένει το μέλλον του ήδη εμπλουτισμένου ουρανίου. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι λεπτομέρειες για το τι θα γίνει με το υφιστάμενο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα συζητηθούν σε διάστημα 60 ημερών μετά την επίτευξη της αρχικής συμφωνίας. Το Ιράν κατά την ίδια πηγή, επιδιώκει η διαδικασία αραίωσης του πυρηνικού υλικού να γίνει εντός των ιρανικών συνόρων και υπό δικό του χειρισμό.

Το προσχέδιο, όπως το περιγράφει η ιρανική πλευρά, προβλέπει επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν για περιορισμένο χρονικό διάστημα τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πραγματοποιεί πωλήσεις και να διατηρεί τα έσοδα από αυτές. Πρόκειται για ένα από τα βασικά ανταλλάγματα που φέρεται να ζητά το Ιράν, καθώς τα ενεργειακά έσοδα παραμένουν κρίσιμα για την οικονομία του.

Κεντρικό σημείο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας αποτελεί και η άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ για όλα τα εμπορικά πλοία. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ φέρονται να αποδέχονται την άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, στοιχείο που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά την ένταση σε μία από τις πιο ευαίσθητες θαλάσσιες διόδους για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα πάντα με την ιρανική εκδοχή που μετέδωσε το Reuters, η Ουάσιγκτον συμφωνεί να μην επιβάλει νέες κυρώσεις στο Ιράν έως την επίτευξη τελικής συμφωνίας, ενώ προβλέπεται και η αποδέσμευση 25 δισ. δολαρίων παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Η αποδέσμευση αυτή θα μπορούσε να γίνει μέσω απευθείας μεταφορών μετρητών, συνεργασίας περιφερειακών χωρών και χρηματοδοτικών πιστωτικών γραμμών.

Στο πυρηνικό σκέλος, η Τεχεράνη φέρεται να δεσμεύεται όχι μόνο ότι δεν θα παράγει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά και ότι θα διατηρήσει το σημερινό status quo μέχρι την τελική συμφωνία. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ότι δεν θα προχωρήσει σε νέο εμπλουτισμό ουρανίου ούτε σε επέκταση των πυρηνικών εγκαταστάσεών της.

Παρά τη σημασία των πληροφοριών, παραμένει κρίσιμο ότι πρόκειται για την εκδοχή ενός Ιρανού αξιωματούχου και όχι για κοινή ή επίσημη ανακοίνωση των δύο πλευρών. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για το περιεχόμενο του προσχεδίου, ενώ τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί διαφορετικές διαρροές και αντικρουόμενες εκτιμήσεις για το πόσο κοντά βρίσκονται Ουάσιγκτον και Τεχεράνη σε μια συμφωνία. Άγνωστο αν η πολεμική τροπή στον Λίβανο επηρεάσει τελικώς τις διαπραγματεύσεις.

“Εντός 24 ωρών”

Την υπογραφή συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν σήμερα για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή προανήγγειλε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ. Κι ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος προέβλεψε άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, οι πληροφορίες από τις δύο πλευρές για μια πιθανή αρχική συμφωνία, που θα ανοίξει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις σε τεχνικό επίπεδο, έχουν αποκλίσεις και ασαφές χρονοδιάγραμμα. Πάντως, μετά τις νέες επιθέσεις της τελευταίας εβδομάδας και των φόβων για νέα περιφερειακή ανάφλεξη, οι δύο χώρες άφησαν να εννοηθεί ότι έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο προς έναν συμβιβασμό.

Ο πρόεδρος του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, του οποίου η χώρα έχει ρόλο μεσολαβητή στη σύγκρουση, δήλωσε χθες σε ανάρτηση στο Χ ότι αναμένει την «οριστικοποίηση της συμφωνίας στις επόμενες 24 ώρες» και ότι ετοιμάζεται για την «ηλεκτρονική υπογραφή» της, πριν από «τεχνικές συνομιλίες» την επόμενη εβδομάδα. Ο Αμερικανός πρόεδρος, που έχει ήδη ανακοινώσει πολλές φορές ότι επίκειται συμφωνία χωρίς αυτό να υλοποιείται, δήλωσε στη συνέχεια ότι η υπογραφή «έχει προγραμματιστεί» για σήμερα, ημέρα των 80ών γενεθλίων του.

«Μόλις υπογραφεί, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ», έγραψε χθες ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε ανάρτησή του στο Truth Social, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί «δεν θέλουν πλέον πυρηνικό όπλο». Σήμερα η υπογραφή συμφωνίας με το Ιράν λέει ο Τραμπ, δεν επιβεβαιώνει το χρονοδιάγραμμα η Τεχεράνη Η ιρανική διπλωματία, από την πλευρά της, αναφέρθηκε σε συμφωνία «τις επόμενες ημέρες», αλλά όχι σήμερα, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Irna.

Κάποιες από τις παραχωρήσεις που έχουν αναφερθεί έχουν προκαλέσει την αντίδραση συντηρητικών ηγετών. Χθες βράδυ, ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο εμφανίζονται δεκάδες διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα κατά του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.

Διαδηλώσεις στο Ιράν κατά του Ιρανού ΥΠΕΞ

Ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων δημοσιοποίησε χθες Σάββατο ένα βίντεο που έδειχνε διαδηλωτές στην ιερή πόλη Μασχάντ (βορειοανατολικά) να φωνάζουν συνθήματα κατά του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, καθώς πιθανολογείται πως είναι θέμα ωρών η επίτευξη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Δεκάδες άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολλών γυναικών, συγκεντρώθηκαν έξω από κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών, ζητώντας την παραίτηση του επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, σύμφωνα με βίντεο που μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Την Παρασκευή, ο Αραγτσί εμφανίστηκε αισιόδοξος στην ιρανική τηλεόραση για το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας με τις ΗΠΑ με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Θάνατος στον ανέντιμο Αραγτσί», φώναζαν γυναίκες που φορούσαν μαύρα τσαντόρ και ανέμιζαν σημαίες, όπως φαίνεται στα πλάνα.

Τώρα, γιατί σας το αναφέρω; Γιατί βασικός μέτοχος του Bright Group είναι ο… εθνικός συμπέθερος, ναι ναι ο Κώστας Σάκκαρης, ο μπαμπάς της αγαπημένης του πρωθυπουργικού υιού!

Αυτός ο τύπος που το… ραβδάκι του Κυριάκου τον μεταμόρφωσε όχι σε χοίρο, όπως έκανε η Κίρκη, αλλά από φουκαρά σε πάμπλουτο! Αυτόν, που μέσω εταιρειών αγοράζει… μίντια και δημοσκοπικές εταιρείες!

Επειδή η Κόμπρα δεν… μασάει ταραμά, ήθελα να δω πως ο πολύπειρος κι αγαπημένος μου Χατζηνικολάου θα χειριζόταν το Μητσοτάκη! Και είδα!

Για τη μεταφορά της συνέντευξης από τα μεσάνυχτα στις 8 το βράδυ δεν θα πω τίποτα! Πρωθυπουργός είναι…

Περίμενα, όμως, ν’ ακούσω το Νίκο, έστω και για την τιμή των όπλων, να ρωτάει για το Φραπέ και το Χασάπη, αλλά τίποτα!

Περίμενα ν’ ακούσω για το επεισόδιο στην Κάσο, αλλά τζίφος! Μέχρι που αναρωτήθηκε εάν έχει γίνει, ή το… γέννησε η αντιμητσοτακική φαντασία μου!

Περίμενα ν’ ακούσω για τις υποκλοπές και τον Ντίλιαν, αλλά… ακόμα περιμένω!

Περίμενα ν’ ακούσω ερώτηση για τις διαφοροποιήσεις του Δένδια, αλλά πιθανόν η ερώτηση να έγινε… κατ’ ιδίαν!

Περίμενα ν’ ακούσω και κάτι για τα Τέμπη, ειδικά όταν ο Κυριάκος έβγαλε… πολύ γλώσσα, αλλά μάλλον δεν το επέτρεψαν… οι καλοί τρόποι του Νίκου!

Και για να μη σας πρήζω με το τι περίμενα ν’ ακούσω και δεν άκουσα, εξομολογούμαι πως αν και δηλητηριώδες ερπετό, έχω κατανόηση! Πως λέει ο λαός ότι “καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή”! Κάπως έτσι…

Αλλά ξέρω ‘γω ρε παιδιά, με πιάνει κατάθλιψη όταν σκέφτομαι ότι η ανάγκη σε κάνει να πετάς στα σκουπίδια μια κατά κανόνα αξιοπρεπή καριέρα!

Πολύ περισσότερο που ο Χατζηνικολάου ήταν το ίνδαλμά μου, από τότε που ήρθα από την Ινδία στο Ελλάντα!

Και χωρίς να το θέλω έκανα σύγκριση με τη συνέντευξη που πήρε του Κυριάκου η συγγένισσά του, η Κοσιώνη… Εκείνη τουλάχιστον είχε τηρήσει τα προσχήματα…

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ