Ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ποιο ακριβώς θα είναι το περιεχόμενο του νόμου και ποιες ρυθμίσεις θα προβλέπει για τα πρόσωπα που εμπλέκονται στη διαδικασία. Ο Κουρτουλμούς άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλες νομοθετικές πρωτοβουλίες, τονίζοντας ότι η διαδικασία δεν εξαντλείται στην ψήφιση ενός μόνο νόμου.

Σε πολιτικό επίπεδο, παρουσίασε τη ρύθμιση ως την αφετηρία μιας «νέας εποχής αδελφοσύνης», εθνικής αλληλεγγύης και ενίσχυσης της δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία εισέρχεται σε μια περίοδο χωρίς όπλα και συγκρούσεις.

«Ειδικός νόμος» για το PKK

Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί οι συγκεκριμένες πρόνοιες του νόμου. Από τις δηλώσεις του δεν προκύπτει αν θα προβλέπονται μειώσεις ποινών, αναστολές διώξεων, επιστροφή μελών από το εξωτερικό, μέτρα επανένταξης, ή άλλες ειδικές ρυθμίσεις.

Όταν ο Κουρτουλμούς αναφέρεται σε νόμο που θα αφορά τη «διαλυθείσα οργάνωση», επιχειρεί να διαχωρίσει τη ρύθμιση από την έννοια της ατομικής χάρης. Το πλαίσιο που περιγράφει συνδέεται με τη συλλογική διάλυση και τον αφοπλισμό του PKK και όχι με μια γενική ή προσωποποιημένη αμνηστία.

Με βάση τη δική του περιγραφή, η σειρά των βημάτων είναι σαφής: «Πρώτα η πλήρης διάλυση και ο αφοπλισμός του PKK και στη συνέχεια η ενεργοποίηση ενός ειδικού νόμου για τη διαχείριση της νέας κατάστασης — χωρίς αυτός να χαρακτηριστεί ή να παρουσιαστεί ως αμνηστία».

Η επίμονη διαβεβαίωση ότι «δεν πρόκειται για αμνηστία» έχει και πολιτική σημασία. Η τουρκική κυβέρνηση και η Εθνοσυνέλευση επιδιώκουν να αποφύγουν την εντύπωση μιας γενικευμένης ή αδιακρίτως παρεχόμενης συγχώρεσης αδικημάτων, ενώ παράλληλα διαμορφώνουν ένα νομικό πλαίσιο που θα μπορούσε να διευκολύνει την ολοκλήρωση της διαδικασίας μετά τον αφοπλισμό και τη διάλυση της οργάνωσης.

Γερμανικό έντυπο δυσανασχέτησε πολύ με την “αξίωση” των Ελλήνων να μην πλήττονται καράβια τους και ότι δεν μπορεί η ΕΕ να κάνει τα… χατίρια του καθενός! Προβάλλει δε την δήλωση (ανωνύμου) διπλωμάτη ότι «αυτό το βέτο δεν θα πέρασε έτσι» και «η Ευρώπη έχει επιδείξει… μεγάλη αλληλεγγύη (!) προς την Ελλάδα, οπότε η Ελλάδα οφείλει να κάνει το ίδιο»…

Χώρια που η Ελλάδα συμβάλει, κατά τη γνώμη του, πολύ λίγο στην οικονομική  βοήθεια προς την Ουκρανία! Δεν μας είπε πόσο και πώς ακριβώς μας στήριξαν στην χρεοκοπία, ή στο Κυπριακό ή στο casus belli, αλλά κάθε χώρα ως γνωστόν θυμάται και ξαμολάει σαν ρουκέτες μόνον ό,τι εξυπηρετεί τα δικά της συμφέροντα.

Το Κίεβο πήρε αέρα και συνεχίζει τα πλήγματά του θεωρώντας ότι η Ελλάδα δεν είναι κράτος με ιδιαίτερη σημασία, διότι η ΕΕ στο ελληνικό βέτο αντέδρασε ανθελληνικά, όχι μόνον με διάσπαρτες δηλώσεις χωρίς καν υπονοούμενα, αλλά και επισήμως, θεωρώντας ότι “θα βρεθεί φόρμουλα να περνάνε οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, χωρίς ομοφωνία”. Ενόχλησαν και οι ενστάσεις Γαλλίας και Βουλγαρίας βέβαια, αλλά πιο πολύ τους εξόργισε η ένσταση της… ασήμαντης Ελλαδίτσας που τους συνήθισε να λέει σε όλα “ναι”. Υπάρχει και η σκέψη ότι το Κίεβο δεν έπληξε τυχαία τα δύο ελληνόκτητα τάνκερ, στέλνοντας “μήνυμα” στην Αθήνα…

Τι απέσπασε με το βέτο η Ελλάδα

Η Ελλάδα ήρε το βέτο της όταν συμφωνήθηκε να εξαιρεθεί από τις απαγορεύσεις για ρωσικό LNG, καθώς η ΕΕ σκόπευε να επιβάλει πλήρη απαγόρευση στη μεταφόρτωση και μεταφορά ρωσικού LNG προς χώρες εκτός της Ένωσης. Μετά το βέτο, συμφωνήθηκε προσωρινή εξαίρεση για υφιστάμενα συμβόλαια που είχαν υπογραφεί πριν από την εισβολή του 2022. Η εξαίρεση αυτή θα υπόκειται σε ετήσια αναθεώρηση, δίνοντας στην Ελλάδα εκ νέου δικαίωμα βέτο.

Επίσης η Ελλάδα εκμαίευσε και την προστασία της εταιρείας Dynagas (συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου), η οποία διαθέτει εξειδικευμένα παγοθραυστικά τάνκερ μεταφοράς LNG από το ρωσικό Yamal στην Αρκτική. Η εταιρεία είχε προειδοποιήσει για κίνδυνο χρεοκοπίας, εάν δεν εξαιρείτο.

Ως αντάλλαγμα για την υπογραφή του πακέτου, η Αθήνα δέχθηκε να παραμείνει το ανώτατο όριο (price cap) για το ρωσικό αργό πετρέλαιο στα 44,10 δολάρια το βαρέλι για 12 μήνες. Αυτό απέτρεψε μια προγραμματισμένη αυτόματη αύξηση του πλαφόν (που θα άγγιζε τα 75 δολάρια), η οποία θα επέτρεπε μεν νομίμως στα ελληνικά τάνκερ να μεταφέρουν ακριβότερο ρωσικό πετρέλαιο, αλλά θα αύξανε τα έσοδα της Μόσχας.

Οι ναυτικοί;

Η δυσαρεστημένη από τα βέτο ΕΕ πάντως αποφάσισε να εξετάσει φόρμουλα στον τρόπο επιβολής κυρώσεων, σπάζοντάς τες σε μικρότερα «θεματικά πακέτα», ώστε να παρακάμπτει την αρχή της ομοφωνίας. Οπότε απρόσκοπτοι οι Ουκρανοί έπληξαν σήμερα με drones στη Μαύρη Θάλασσα τα πλοία Nissos Sifnos με σημαία Νήσων Μάρσαλ και Marathi με σημαία Νήσου του Μαν. Το θέμα πάντως πέρα από τις οικονομικές του συνέπειες, αφορά άμεσα και την ασφάλεια των ναυτικών.

Οι ναυτικοί είναι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα και άμαχος πληθυσμός. Εντούτοις, όχι μόνον κανείς δεν το έθιξε αυτό στην όλη συζήτηση περί πληγμάτων σε εμπορικά πλοία, αλλά το βλέπουμε κα κάθε μέρα στις σχετικές ειδήσεις, είτε από Ορμούζ, είτε από άλλες θάλασσες, όπου αναφέρεται για παράδειγμα αν το πλοίο που επλήγη παραμένει αξιόπλοο., ή αν προκλήθηκε ρύπανση, και αργότερα (ή ποτέ!) αναφέρεται σε συμπληρωματική είδηση αν είναι καλά το πλήρωμα.

Τα νέα πλήγματα σε τάνκερ

Στη νέα επίθεση τα ελληνόκτητα τάνκερ επλήγησαν στη Μαύρη Θάλασσα την ώρα που φόρτωναν πετρέλαιο. Στο στόχαστρο σήμερα  βρέθηκε το suezmax Nissos Sifnos της Okeanis Eco Tankers του Αλαφούζου (σ.σ. suezmax χαρακτηρίζονται τα πλοία που δηλώνουν ότι χωρούν να περάσουν έμφορτα από τη Διώρυγα του Σουέζ και συνήθως αφορά τάνκερ χωρητικότητας 120.000 έως 200.000 τόνων). Επίσης επλήγη το Marathi , συμφερόντων Προκοπίου.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου, είχαν χτυπηθεί στην ίδια περιοχή τα τάνκερ Nissos Ios (Αλαφούζος) και Militos (Προκοπίου). Η Caspian Pipeline Consortium (CPC) ανέφερε ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί, ή ανθρώπινες απώλειες, σημειώνοντας ότι και τα δύο πλοία παρέμειναν εν ενεργεία. Στο Marathi εκδηλώθηκε πυρκαγιά με το πλήρωμα να αναλαμβάνει την κατάσβεση. Οι ναυτικοί σύμφωνα με την πλοιοκτήτρια είναι καλά. Το Marathi επλήγη σε απόσταση 10 χλμ. από τον τερματικό σταθμό στον οποίο κατευθυνόταν. Και τα δύο επλήγησαν στις 2:00 τη νύχτα.

To Κίεβο ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της πραγματοποίησαν επιθέσεις «εναντίον τεσσάρων ρωσικών δεξαμενόπλοιων στη Μαύρη Θάλασσα και στη Θάλασσα του Αζόφ». Σύμφωνα με τηλεγράφημα του Reuters, ο διοικητής των Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων της Ουκρανίας, Ρόμπερτ Μπρόβντι, ανέφερε μέσω Telegram ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν συνολικά τέσσερα δεξαμενόπλοια, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τις επιθέσεις.

Περισσότερα από πενήντα χρόνια μετά, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που επιβάλλει έναν νέο ιστορικό απολογισμό. Δεν πρόκειται για απολογισμό κομμάτων ή προσώπων. Πρόκειται για την αποτίμηση ενός ολόκληρου πολιτικού και θεσμικού παραδείγματος. Γιατί η Μεταπολίτευση δεν υπήρξε μόνο μια πολιτική αλλαγή· αποτέλεσε το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οργανώθηκε η δημόσια ζωή της χώρας για περισσότερο από μισό αιώνα.

Τα κόμματα που κυβέρνησαν αυτόν τον τόπο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, εν παραλλήλω με την είσοδο της χώρα στην ΕΟΚ-ΕΕ, μετέτρεψαν τη χώρα από Έθνος -Κράτος των Ελλήνων, ολίγον κατά ολίγον, σε χώρο που μπορεί να κατοικεί κάθε τρίτος εισερχόμενος και με τους Έλληνες ξένους στον τόπο τους. Μετέτρεψαν το κράτος των Ελλήνων να παρίσταται ως ο μηχανισμός ικανοποίησης ξένων συμφερόντων, ένα “ξέφραγο αμπέλι” για κάθε περαστικό για κάθε επιβουλέα και για κάθε Επενδυτή της φτώχειας, άλλως της πεντάρας.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως είναι, η μεταπολίτευση ανταποκρίθηκε στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας του 21ου αιώνα; Η απάντηση είναι ότι ο ιστορικός κύκλος αυτής έχει ολοκληρωθεί. Δεν το αποδεικνύουν μόνο οι οικονομικές δυσκολίες, ούτε μόνο οι αλλεπάλληλες κρίσεις που γνώρισε η χώρα κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Το αποδεικνύει κυρίως η ολοένα και μεγαλύτερη απόσταση που δημιουργήθηκε ανάμεσα στους θεσμούς και στους πολίτες. Όταν η κοινωνία παύει να εμπιστεύεται εκείνους που ασκούν την εξουσία, όταν η λειτουργία της Δικαιοσύνης αμφισβητείται, όταν η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζεται περισσότερο ως μηχανισμός παρά ως υπηρεσία προς τον πολίτη και όταν η πολιτική περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας χωρίς μακρόπνοο εθνικό σχεδιασμό, τότε δεν έχουμε απλώς δυσλειτουργίες. Έχουμε σημάδια εξάντληση ενός θεσμικού μοντέλου.

Η μεταπολίτευση εξαντλήθηκε

Η μεγαλύτερη αδυναμία της μεταπολιτευτικής περιόδου δεν ήταν ότι έκανε λάθη, ήταν ότι σταδιακά διαμόρφωσε μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία το κράτος αναδείχθηκε σε αυτοσκοπό, ενώ η Πολιτεία υποχώρησε αισθητά. Και αυτή η διάκριση δεν είναι θεωρητική· είναι απολύτως ουσιαστική.

Το κράτος είναι ο διοικητικός μηχανισμός. Η Πολιτεία είναι κάτι πολύ ευρύτερο. Είναι η θεσμική έκφραση της συλλογικής βούλησης ενός λαού. Είναι το σύνολο των αξιών, των κανόνων και των θεσμών που οργανώνουν τη δημόσια ζωή με γνώμονα το κοινό συμφέρον. Είναι ο χώρος όπου η ελευθερία συναντά τη δικαιοσύνη, η δημοκρατία συναντά τη λογοδοσία και η πολιτική αποκτά ηθικό περιεχόμενο στην κοινότητα των πολιτών.

Όταν η Πολιτεία υποκαθίσταται από το κράτος, η πολιτική χάνει τον προσανατολισμό της. Οι θεσμοί λειτουργούν περισσότερο για τη συντήρηση των μηχανισμών, παρά για την υπηρεσία της κοινωνίας. Η κομματική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε αυτοσκοπό. Η αξιοκρατία υποχωρεί μπροστά στις ισορροπίες της εξουσίας. Η νομοθεσία πολλαπλασιάζεται, αλλά η εμπιστοσύνη μειώνεται. Οι πολίτες συμμετέχουν στις εκλογές, αλλά αισθάνονται ότι η συμμετοχή τους δεν αρκεί για να επηρεάσει ουσιαστικά τη λειτουργία της Πολιτείας γιατί δεν υπάρχει εξουσία στο κύτταρο της δημοκρατίας την κοινότητα των Πολιτών.

Αυτή η πραγματικότητα αποτυπώνεται σχεδόν σε κάθε κρίσιμο τομέα της δημόσιας ζωής. Η παραγωγική βάση της χώρας αποδυναμώθηκε σε βαθμό αφανισμού, ενώ η οικονομία εξαρτήθηκε υπέρμετρα από δραστηριότητες που δεν δημιουργούν αναπτυξιακή προοπτική. Η περιφέρεια ερημώνεται δημογραφικά, αφού το πρόβλημα της υπογεννητικότητας λαμβάνει διαστάσεις εθνικής πρόκλησης. Χιλιάδες νέοι επιστήμονες και επαγγελματίες αναζητούν ευκαιρίες εκτός Ελλάδας. Οι μεταβολές του διεθνούς περιβάλλοντος απαιτούν ευελιξία, στρατηγική σκέψη και θεσμούς με υψηλή αξιοπιστία, ενώ το πολιτικό σύστημα συχνά παραμένει εγκλωβισμένο στη λογική του επόμενου εκλογικού κύκλου, αγνοώντας τους Πολίτες.

Η διαπίστωση αυτή δεν αποσκοπεί στην απαξίωση της μεταπολιτευτικής περιόδου. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι κάθε ιστορικό υπόδειγμα διαθέτει έναν κύκλο δημιουργίας, ωρίμανσης και, τελικώς, εξάντλησης. Η πολιτική ωριμότητα δεν συνίσταται στην άρνηση της ιστορίας, αλλά στην ικανότητα να αναγνωρίζει πότε ένα θεσμικό μοντέλο χρειάζεται να εξελιχθεί, προκειμένου να ανταποκριθεί στις νέες ιστορικές συνθήκες, όπως τις σημερινές του σύγχρονου πολυπολικού κόσμου, του συμβατικού διεθνούς δικαίου και διεθνών σχέσεων.

Κατά συνέπεια, το ουσιαστικό ερώτημα που τίθεται σήμερα δεν είναι ποιο κόμμα θα κυβερνήσει ή ποιος πολιτικός θα επικρατήσει στις επόμενες εκλογές. Το πραγματικό ερώτημα είναι βαθύτερο: ποια Πολιτεία χρειάζεται η Ελλάδα για τις επόμενες δεκαετίες; Ποιο θεσμικό πρότυπο μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη, να ενισχύσει τη δημοκρατική συμμετοχή, να στηρίξει την παραγωγική ανασυγκρότηση και να προσφέρει ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο με ορίζοντα γενεών και όχι κυβερνητικών θητειών;

Η απάντηση δεν μπορεί να περιορισθεί σε αποσπασματικές μεταρρυθμίσεις ούτε σε μια ακόμη συνταγματική αναθεώρηση. Απαιτείται μια βαθύτερη διαδικασία επαναπροσδιορισμού της σχέσης ανάμεσα στον πολίτη, στους θεσμούς και στην Πολιτεία. Απαιτείται ένα νέο πολιτειακό παράδειγμα, το οποίο δεν θα ακυρώνει τις δημοκρατικές κατακτήσεις της Μεταπολίτευσης, αλλά θα τις ολοκληρώνει και θα τις προσαρμόζει στις ανάγκες του 21ου αιώνα με την κοινότητα των πολιτών παρούσα.

Αναθέσμιση: Ένα νέο όραμα

Αυτή τη διαδικασία την ονομάζω Αναθέσμιση της Ελληνικής Πολιτείας. Η έννοια της Αναθέσμισης δεν ταυτίζεται με τη μεταρρύθμιση, ούτε εξαντλείται σε μια συνταγματική αναθεώρηση. Οι μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες σε κάθε σύγχρονη Πολιτεία, αλλά κατά κανόνα λειτουργούν εντός του ήδη υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου, βελτιώνουν διαδικασίες, διορθώνουν δυσλειτουργίες, εκσυγχρονίζουν δομές. Η συνταγματική αναθεώρηση, από την άλλη πλευρά, τροποποιεί διατάξεις του θεμελιώδους νόμου, χωρίς όμως κατ’ ανάγκη να μεταβάλλει τη συνολική φιλοσοφία της λειτουργίας της Πολιτείας.

Η Αναθέσμιση είναι κάτι βαθύτερο. Είναι η συνειδητή επαναθεμελίωση της σχέσης ανάμεσα στην κοινωνία των πολιτών, στους θεσμούς και στην πολιτική εξουσία. Δεν επιδιώκει απλώς ένα αποτελεσματικότερο κράτος· επιδιώκει μια καλύτερη Πολιτεία. Και η διάκριση αυτή δεν είναι γλωσσική· είναι ουσιαστική. Μια Πολιτεία δεν κρίνεται αποκλειστικά από την οικονομική της ανάπτυξη ούτε μόνο από τους δείκτες της διοικητικής της αποτελεσματικότητας.

Κρίνεται από την ποιότητα της δημοκρατίας της, από την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, από τη διαφάνεια της δημόσιας ζωής, από την ισονομία, από την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους πολίτες της και από την ικανότητά της να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον χωρίς διακρίσεις και εξαρτήσεις. Όταν οι θεσμοί λειτουργούν με συνέπεια, η κοινωνία αποκτά εμπιστοσύνη. Όταν οι θεσμοί αποδυναμώνονται, η δημοκρατία διατηρεί τον τύπο της, αλλά σταδιακά χάνει την ουσία της χάνει την ψυχή της την Κοινότητα των Πολιτών.

Η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και στην Πολιτεία. Η σχέση αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί μόνο με εξαγγελίες ούτε με εναλλαγές κυβερνήσεων. Προϋποθέτει ένα νέο θεσμικό συμβόλαιο με την εξουσία στο Κύτταρο της Δημοκρατίας, στις κοινότητες των πολιτών, μέσα στο οποίο η λογοδοσία δεν θα αποτελεί εξαίρεση αλλά κανόνα, η αξιοκρατία δεν εξαρτάται από πολιτικές ισορροπίες και η δημόσια διοίκηση λειτουργεί με συνέχεια, επαγγελματισμό και ανεξαρτησία.

Η Αναθέσμιση προϋποθέτει ακόμη μια διαφορετική αντίληψη για τον σχεδιασμό του μέλλοντος. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με ορίζοντα τον επόμενο προϋπολογισμό ή την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Τα μεγάλα ζητήματα του τόπου –η δημογραφική εξέλιξη, η παιδεία, η παραγωγική ανασυγκρότηση, η ενεργειακή ασφάλεια, η τεχνολογική πρόοδος, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον– απαιτούν στρατηγική δεκαετιών. Η Πολιτεία οφείλει να αποκτήσει θεσμούς με εξουσία για δράση στην κοινότητα των πολιτών που θα εξασφαλίζουν συνέχεια και συνέπεια στον εθνικό σχεδιασμό, ανεξάρτητα από τις κυβερνητικές εναλλαγές.

Στην ίδια κατεύθυνση, η Αναθέσμιση προϋποθέτει την αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στην αντιπροσωπευτική και στη συμμετοχική δημοκρατία. Η ψήφος αποτελεί τον πυρήνα της λαϊκής κυριαρχίας, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να εξαντλήσει τη δημοκρατική συμμετοχή. Οι πολίτες πρέπει να έχουν ουσιαστικές δυνατότητες παρέμβασης, διαβούλευσης και ελέγχου της δημόσιας εξουσίας, μέσα από θεσμούς που ενισχύουν τη διαφάνεια και την κοινωνική λογοδοσία μέσα από την κοινότητα των πολιτών. Το πεδίο όπου ανθίζει η καθημερινή ζωή σφυρηλατείται η αλληλεγγύη, πλάθεται το ομότροπον, το ομόηθες και η κοινή των Ιερών Θέα. Η δημοκρατία γίνεται ισχυρότερη όταν η κοινωνία αισθάνεται ότι συμμετέχει στη διαμόρφωση των αποφάσεων και όχι όταν περιορίζεται στον ρόλο του παθητικού αποδέκτη τους.

Εθνική ανασυγκρότηση 

Η Εθνική Ανασυγκρότηση, επομένως, δεν αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο από την Αναθέσμιση. Είναι η φυσική της συνέπεια. Μια Πολιτεία με ισχυρούς θεσμούς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, για ποιοτική παιδεία, για αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, για κοινωνική συνοχή και για εμπιστοσύνη στις δημόσιες λειτουργίες. Χωρίς θεσμική αναγέννηση, κάθε αναπτυξιακό σχέδιο παραμένει ευάλωτο στις ίδιες παθογένειες που το υπονομεύουν.

Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα αναγκαία συγκριτικά πλεονεκτήματα για να ακολουθήσει μια διαφορετική πορεία. Διαθέτει ιστορική συνέχεια, πολιτιστική κληρονομιά, ανθρώπινο δυναμικό υψηλού επιπέδου, γεωστρατηγική θέση και σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες. Εκείνο που απουσιάζει δεν είναι οι δυνατότητες αλλά η συγκρότηση ενός συνεκτικού πολιτειακού πλαισίου που θα επιτρέπει σε αυτές τις δυνατότητες να μετατρέπονται σε διαρκή εθνική πρόοδο.

Η μετάβαση από τη Μεταπολίτευση στη Μετά-Μεταπολίτευση δεν σημαίνει απόρριψη της ιστορικής διαδρομής της χώρας. Σημαίνει την αναγνώριση ότι κάθε ιστορική περίοδος έχει τα όριά της και ότι η δημοκρατία, για να παραμένει ζωντανή, οφείλει να ανανεώνει συνεχώς τους θεσμούς της. Η μεγαλύτερη απειλή για μια δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εξωτερικοί κίνδυνοι· είναι η αδυναμία της να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, διατηρώντας ταυτόχρονα τις θεμελιώδεις αρχές της.

Μια ιστορική αναγκαιότητα

Η χώρα μας χρειάζεται, επομένως, μια νέα πολιτειακή αυτοσυνειδησία. Χρειάζεται να επαναφέρει στο επίκεντρο της δημόσιας ζωής την έννοια της Πολιτείας ως έκφραση της κοινότητας και του κοινού συμφέροντος και όχι ως άθροισμα διοικητικών μηχανισμών ή κομματικών ισορροπιών. Χρειάζεται να επανασυνδέσει την άσκηση της πολιτικής με την ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.

Εάν η Μεταπολίτευση αποτέλεσε την ιστορική απάντηση της Ελλάδας στην ανάγκη αποκατάστασης της δημοκρατικής νομιμότητας, τότε η Μετά- Μεταπολίτευση οφείλει να αποτελέσει την απάντηση στην ανάγκη ανανέωσης της ίδιας της δημοκρατικής λειτουργίας της Πολιτείας. Αυτό δεν συνιστά ρήξη με τη δημοκρατική μας παράδοση· αποτελεί τη φυσική της εξέλιξη.

Η Αναθέσμιση της Ελληνικής Πολιτείας δεν προτείνεται ως μια ακόμη πολιτική πρωτοβουλία ούτε ως ένα ακόμη πρόγραμμα διακυβέρνησης. Προτείνεται ως μια νέα θεσμική αντίληψη για την οργάνωση του δημόσιου βίου, ως ένα νέο πολιτειακό παράδειγμα που φιλοδοξεί να επανασυνδέσει την πολιτική με την εμπιστοσύνη των πολιτών, τη δημοκρατία με την αποτελεσματικότητα, την ελευθερία με την ευθύνη και την ανάπτυξη με τη δικαιοσύνη.

Η ιστορία των εθνών δεν προχωρεί μόνο μέσα από επαναστάσεις ή μεταρρυθμίσεις. Προχωρεί και μέσα από τις στιγμές κατά τις οποίες οι κοινωνίες συνειδητοποιούν ότι οι θεσμοί τους χρειάζονται μια νέα θεμελίωση. Πιστεύω ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα ακριβώς μπροστά σε μια τέτοια ιστορική στιγμή. Και γι’ αυτό θεωρώ ότι η μετάβαση από τη Μεταπολίτευση στη Μετά- Μεταπολίτευση δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική επιλογή. Αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα, με θεμέλιο την Αναθέσμιση της Ελληνικής Πολιτείας.

Η κήρυξη ισχύει από την ημερομηνία εκδήλωσης της πυρκαγιάς και για χρονικό διάστημα τριών μηνών, έως και τις 29 Οκτωβρίου 2026. Η απόφαση αποσκοπεί στην άμεση κινητοποίηση και επιτάχυνση των απαιτούμενων διαδικασιών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πυρκαγιάς, καθώς και στην υποστήριξη των πληγεισών περιοχών μέσω των προβλεπόμενων μέτρων πολιτικής προστασίας και κρατικής αρωγής.

Δραματικές εξακολουθούν να είναι οι ώρες στο νότιο Ρέθυμνο, όπου συνεχίζει να μαίνεται η φωτιά που ξεκίνησε το μεσημέρι της Τετάρτης. Σύμφωνα με πληροφορίες του Cretalive, το Λιμενικό προχώρησε σε απεγκλωβισμό περίπου 50 ατόμων από την παραλία της Πρέβελης, που εγκλωβίστηκαν εξαιτίας του νέου μετώπου στην περιοχή του Ασώματου.

Συνεχείς αναζωπυρώσεις στο μέτωπο της Αγίας Παρασκευής

Όπως μετέφερε η δημοσιογράφος του ΕΡΤnews, Βαλέρια Δολαψάκη, οι θυελλώδεις ριπές αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις δυνάμεις που επιχειρούν στην περιοχή, ενώ οι άνεμοι συνεχίζουν να αλλάζουν συνεχώς κατεύθυνση, δημιουργώντας νέες εστίες και δυσχεραίνοντας τον έλεγχο της πυρκαγιάς.

Το μέτωπο, που ξεκίνησε από την Κρύα Βρύση, έχει διανύσει μεγάλη απόσταση, με τις αρχές να επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους κυρίως στη δυτική πλευρά. Παρότι σε ορισμένα σημεία δεν υπάρχουν εμφανείς φλόγες, η φωτιά δεν έχει οριοθετηθεί, καθώς οι αναζωπυρώσεις συνεχίζονται.

Χαρακτηριστικό της έντασης της πυρκαγιάς είναι ότι έχουν καεί μεγάλες εκτάσεις με ελαιόδεντρα, παρότι η ελιά θεωρείται ανθεκτική στη φωτιά. Οι ισχυροί άνεμοι, ωστόσο, συνέβαλαν στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση των φλογών. Τα εναέρια μέσα επιχείρησαν να συνδράμουν, ωστόσο οι ισχυροί άνεμοι δεν επέτρεψαν την πραγματοποίηση ρίψεων νερού, με αποτέλεσμα το βάρος της κατάσβεσης να παραμένει στις επίγειες δυνάμεις.

Οι κάτοικοι της περιοχής κάνουν λόγο για μια πρωτοφανή κατάσταση, σημειώνοντας ότι, παρότι η νότια πλευρά του Ρεθύμνου έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν μεγάλες πυρκαγιές, η συγκεκριμένη φωτιά ξεχωρίζει για την ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσής της. Η καταγραφή των ζημιών δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, καθώς η προτεραιότητα παραμένει η αντιμετώπιση του πύρινου μετώπου και η προστασία ανθρώπινων ζωών και περιουσιών.

Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος, Γιάννης Αρτοποιός, μιλώντας στο ΕΡΤnews αναφέρθηκε στις επιχειρήσεις κατάσβεσης. Για την πυρκαγιά στο Ρέθυμνο, ο κ. Αρτοποιός ανέφερε ότι πρόκειται για το πιο ενεργό μέτωπο, όπου επιχειρούν 224 πυροσβέστες, 11 ομάδες δασικών κομάντος, 53 οχήματα, ενώ από αέρος επιχειρούν δύο ελικόπτερα, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.

Όπως σημείωσε, το σημείο που συνεχίζει να απασχολεί περισσότερο τις αρχές βρίσκεται βόρεια της Αγίας Παρασκευής, στο δυτικό τμήμα του μετώπου. Τα υπόλοιπα σημεία παρουσιάζουν διάσπαρτες θερμές εστίες και καπνογόνα σημεία, τα οποία λόγω των ισχυρών ανέμων παραμένουν δύσκολα διαχειρίσιμα.

Για τη φωτιά στη Σητεία, ανέφερε ότι η εικόνα είναι βελτιωμένη, ωστόσο οι επίγειες δυνάμεις συνεχίζουν να επιχειρούν λόγω του δύσβατου της περιοχής. Τα δύο σημεία που απασχολούν βρίσκονται στις πλευρές του μετώπου της Αγίας Τριάδας, με τις προσπάθειες να συνεχίζονται για τον έλεγχό τους.

Οι επισκέπτες που είχαν απομακρυνθεί από την Αγία Γαλήνη επιστρέφουν στα καταλύματά τους, με προτεραιότητα τα περίπου 100 άτομα που φιλοξενούνταν στο Κλειστό Γυμναστήριο Φαιστού, όπου ο Δήμος Φαιστού, με τη συνδρομή της Περιφέρειας Κρήτης, παρείχε την απαραίτητη υποστήριξη. Το ίδιο και όσοι είχαν μεταφερθεί προσωρινά σε άλλες ξενοδοχειακές μονάδες, ενώ οι επισκέπτες που είχαν απομακρυνθεί από άλλες περιοχές και δεν μπορούν ακόμη να επιστρέψουν παραμένουν στα ξενοδοχεία όπου έχουν μεταφερθεί.

Ο δήμαρχος Αγίου Βασιλείου Ιωάννης Ταταράκης ανέφερε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή Newsroom ότι υπάρχει ενεργό μέτωπο προς την Αγία Παρασκευή, ενώ οι ισχυροί άνεμοι, με ριπές που φτάνουν τα 12 μποφόρ, δυσχεραίνουν σημαντικά το έργο της κατάσβεσης. Όπως είπε, τα εναέρια μέσα επιχείρησαν να συνδράμουν το πρωί, ωστόσο δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιήσουν ρίψεις λόγω των ισχυρών ανέμων.

Ο δήμαρχος αποκάλυψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίο ενημέρωσε για την κατάσταση και ζήτησε ενίσχυση των δυνάμεων, αλλά και άμεση κινητοποίηση για την αποκατάσταση των ζημιών.

Την ίδια ώρα, συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ εργάζονται εντατικά για την αποκατάσταση των βλαβών που προκάλεσε η πυρκαγιά στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, καθώς έχουν υποστεί ζημιές στύλοι και τμήματα του δικτύου. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για την αποκατάσταση του οδικού δικτύου. Στόχος είναι η ταχύτερη δυνατή επαναφορά της κανονικότητας στην περιοχή.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παραμένει σε συνεχή συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, τους Δήμους Αγίου Βασίλειου και Φαιστού, τον ΔΕΔΔΗΕ, την ΕΛΑΣ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να συνεχιστούν απρόσκοπτα τόσο οι επιχειρήσεις κατάσβεσης όσο και οι παρεμβάσεις για την αποκατάσταση των υποδομών και την ασφαλή επιστροφή κατοίκων και επισκεπτών στην καθημερινότητά τους.

Ο αντιδήμαρχος Αμαρίου Ρεθύμνου, Γιώργος Ψαρουδάκης, μιλώντας για την απώλεια των δύο πυροσβεστών, έκανε λόγο για μια ημέρα περισυλλογής και σεβασμού, τονίζοντας ότι η θυσία τους δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ακόμη τραγική είδηση.

«Σήμερα είναι μια μέρα όχι μεγάλων λόγων. Είναι μια μέρα περισυλλογής, σεβασμού και υπόσχεσης στη θυσία αυτών των συνδημοτών μας, των συμπατριωτών μας. Δεν πρέπει όμως να ξεχάσουμε και να την αντιμετωπίσουμε ως μια ολιγόλεπτη τραγική είδηση. Είναι μια πληγή που μας αφορά όλους και οφείλουμε κάτι να κάνουμε απέναντι στη μνήμη τους, όχι να αρκεστούμε μόνο στα συλλυπητήρια και στον θρήνο», ανέφερε.

Ο κ. Ψαρουδάκης αναφέρθηκε και στο ζήτημα της πρόληψης, σημειώνοντας ότι τα τελευταία χρόνια οι ίδιες περιοχές δοκιμάζονται επανειλημμένα από μεγάλες πυρκαγιές, ιδιαίτερα σε ημέρες με ακραίες καιρικές συνθήκες.

Σχολιάζοντας την εξέλιξη της φωτιάς στο Ρέθυμνο ο αντιστράτηγος ε.α. του Πυροσβεστικού Σώματος, Γιάννης Σταμούλης δήλωσε: «Δεν πρόκειται για μια απλή πυροσβεστική επιχείρηση, αλλά για μια επιχείρηση πολέμου, με έναν αντίπαλο που αποτελείται από το καιρικό φαινόμενο, τη μορφολογία του εδάφους και τη φλόγα».

Μιλώντας ο κ. Σταμούλης για την απώλεια των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, τόνισε ότι η μεγαλύτερη τιμή στη μνήμη τους είναι η αποτροπή νέων πυρκαγιών που προκαλούνται από ανθρώπινη υπαιτιότητα. «Αν θέλουμε να είμαστε πραγματικά αλληλέγγυοι στις οικογένειες των συναδέλφων μας που χάθηκαν, το ζητούμενο είναι σήμερα και όλο το καλοκαίρι να μην εκδηλωθεί άλλη πυρκαγιά από εγκληματική αμέλεια ή από πρόθεση. Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο που μπορούμε να κάνουμε στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στην εκτέλεση του καθήκοντος», υπογράμμισε.

Ο Μανώλης Ψαρουδάκης, αντιδήμαρχος Αμαρίου στο Ρέθυμνο, μίλησε στην εκπομπή “Newsroom” και τόνισε ότι η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη των δύο πυροσβεστών που έσασαν τη ζωή τους, επισημαίνοντας πως η θυσία τους δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία τραγική είδηση.

«Δεν πρέπει να ξεχάσουμε και να την αντιμετωπίσουμε ως ολιγόλεπτη τραγική είδηση. Είναι μια πληγή που μας αφορά όλους, που έχει ανοίξει και οφείλουμε κάτι να κάνουμε απέναντι στη μνήμη τους και να μην αρκεστούμε μόνο στα συλλυπητήρια και στο θρήνο. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ξανά και ξανά μεγάλες πυρκαγιές στα ίδια σημεία, στους ίδιους τόπους. Σε μέρες με ακραίες καιρικές συνθήκες, όπου οι άνεμοι μετατρέπουν την κάθε εστία σε πύρινη λαίλαπα και δεν επιτρέπουν στα εναέρια μέσα να επέμβουν», είπε.

Μεγάλη αναζωπύρωση της φωτιάς στην Πάρο

Μεγάλη αναζωπύρωση σημειώθηκε το μεσημέρι της Πέμπτης στην πυρκαγιά που ξέσπασε την Τρίτη (28/7) σε απορρίμματα και χαμηλή βλάστηση στην Πάρο και η οποία πήρε γρήγορα διαστάσεις λόγω των θυελλωδών ανέμων που επικρατούν στο νησί.

Η πυρκαγιά ξέσπασε στην περιοχή Τρυπητή και έχει κατεύθυνση προς το Άσπρο Χωριό. Μάλιστα στις 14:13 εκδόθηκε μήνυμα από το 112 για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της πυρκαγιάς και συγκεκριμένα από Άσπρο Χωριό με κατεύθυνση προς Δρυό.

Στις14:52 εκδόθηκε και δεύτερο μήνυμα από το 112 για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή Καμάρι με κατεύθυνση προς Αλυκή. Στο σημείο επιχειρούν ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις, ενώ στο έργο της κατάσβεσης συνδράμουν εθελοντές, καθώς και ο Δήμος Πάρου με δύο υδροφόρες και ένα μηχάνημα έργου. Επίσης στην ευρύτερη περιοχή της πυρκαγιάς έχουν αναπτυχθεί δυνάμεις της ΕΛΑΣ και του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ.

Στην περιοχή υπάρχουν διάσπαρτες οικίες και οι πυροσβέστες προσπαθούν να αποτρέψουν την επέκταση της πυρκαγιάς σε αυτές αλλά και στις αποθήκες που υπάρχουν κοντά στο πύρινο μέτωπο.

Δυστυχώς η νέα αναζωπύρωση ξέσπασε λίγο αφότου αποχώρησαν κάποιες δυνάμεις της Πυροσβεστικής που είχαν φτάσει στο νησί να συνδράμουν στην αντιμετώπισή της.

Στο νησί πνέουν ισχυροί άνεμοι με ριπές που φτάνουν μέχρι και τα 10 μποφόρ, κάτι που δυσχεραίνει το έργο της κατάσβεσης, ενώ στην ευρύτερη περιοχή έχουν αναπτυχθεί και δυνάμεις της αστυνομίας αλλά και του Λιμενικού Σώματος προκειμένου να διαχειριστούν την απομάκρυνση των κατοίκων. Μεγάλη αναζωπύρωση της φωτιάς στην Πάρο. Ήχησε το 112 για απομάκρυνση των κατοίκων από τις περιοχές Άσπρο Χωριό και Καμάρι

Υπενθυμίζεται ότι έχουν εκδοθεί ακόμη τέσσερα μηνύματα από το 112. Την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026, στις 02:10 για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην περιοχή Τρυπητή, Γλυφά, Πυργάκι και Άσπρο Χωριό με κατεύθυνση προς Δρυό και στις 01:31 για απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην περιοχή Αγκαιριά με κατεύθυνση προς την παραλία Αλυκή.

Φωτιά στην Άνδρο

Πυρκαγιά ξέσπασε σήμερα, Πέμπτη (30/7) περίπου στις 14:00 σε χαμηλή βλάστηση στην περιοχή Παλαιόπολη της Άνδρου και κινητοποίησε άμεσα επίγειες και εναέριες δυνάμεις.

Για την κατάσβεση κινητοποιήθηκαν 12 πυροσβέστες και πέντε οχήματα, ενώ για την αεροπυρόσβεση έχει διατεθεί ένα ελικόπτερο. Συνδρομή παρέχουν υδροφόρες του δήμου Άνδρου.

Μάλιστα στις 14:31 εκδόθηκε μήνυμα από το 112, για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην περιοχή της Παλαιόπολη με κατεύθυνση προς Μπατσί. Η περιοχή σήμερα είναι σε πολύ υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς (κατηγορία 4) και πνέουν ισχυροί άνεμοι έως 7 μποφόρ.

Για τη διερεύνηση των αιτιών της πυρκαγιάς ενεργοποιήθηκε το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Κυκλάδων προκειμένου να διερευνήσει τα αίτιά της.

Δεν βαριέστε. Ο Παναγούλης και ο Μουστακλής θυσιάστηκαν, ξεπουλήθηκε η μισή Κύπρος και σκοτώθηκαν χιλιάδες παλικάρια για να κάνουν εμφανίσεις η Παναγιωταρέα ή η Σία. Πλάι στη Μαρέβα και την κυρία Προέδρου. Κι ο Τασούλας να εκφωνεί συγκινητικούς δεκάρικους (μετά από πολλές πρόβες βέβαια). Κάλπικη χώρα δηλαδή σαν κάλπικη λίρα και ο Γιώργος Τζαβέλας με τους συμβολισμούς του πάντα επίκαιρος. (Αφού πρόκειται για την τέχνη, κάθε μορφής και επιπέδου τέχνη, που η κάθε πολιτική ηγεσία μισεί απροκάλυπτα. Ακόμη κι αυτή που δεν μοιάζει επικίνδυνη. Γιατί είναι η μόνη που έμμεσα ή άμεσα την γελοιοποιεί).

Το Σύνταγμα τους μάρανε!

Πρόσφατα μίλησα τηλεφωνικά δια μακρών και επί παντός επιστητού με τον φίλο μου, πρώην πρόεδρο του Συνασπισμού, Νίκο Κωνσταντόπουλο (και μην αρχίσετε τις ανοησίες, ο Κωνσταντόπουλος έμεινε 4 χρόνια φυλακή την περίοδο της χούντας και εκπροσώπησε την αριστερά και με αξιοπρέπεια και με κύρος). Του έκανα πλάκα λοιπόν ρωτώντας τον αν θα πάει στη δεξίωση τη δημοκρατίας. Για να μου απαντήσει οργίλως – ο Νίκος είναι πάντα οργίλος – ότι αρκεί που θα παραστεί ο Μάκης Βορίδης, ο επικεφαλής της συνταγματικής αναθεώρησης εκ μέρους της κυβέρνησης, ώστε η τελετή να έχει απόλυτη επιτυχία.

Και μου θύμισε ότι αυτός, ο Βορίδης δηλαδή, είναι ο υπεύθυνος εκ μέρους του πρωθυπουργού για να εκσυγχρονίσει το Σύνταγμα της προεδρευόμενης μας δημοκρατίας. Ο ίδιος που ήταν επικεφαλής της ΕΠΕΝ, διορισμένος από τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο και εχθρός της δημοκρατικής αποκατάστασης, όταν ψηφιζόταν το Σύνταγμα του 1975 του Κωνσταντίνου Καραμανλή που καταργούσε τη βασιλεία.

Περισσότερο προφανής, περισσότερο ξεδιάντροπος συμβολισμός δεν θα μπορούσε να υπάρχει! Συμβολισμός που να αποκαλύπτει και την κατάντια του κυβερνητικού σχήματος αλλά και το έωλο της συνταγματικής αναθεώρησης, αυτήν ειδικά τη στιγμή. Όπως και για τους προφανείς λόγους που μία τέτοια πρωτοβουλία αναλαμβάνεται τώρα από μία κυβέρνηση που βρίσκεται σε αποδρομή.

Ε, δεν ήθελα πολύ για να τσιγκλίσω σχετικά τον Νίκο. Αρκεί που του είπα ότι στις προηγούμενες αναθεωρήσεις οι οποίες φόρτωσαν το καταστατικό κείμενο της δημοκρατίας μας με ανούσιες, νομικίστικες διατάξεις οι οποίες εξυπηρετούσαν αν όχι σκοτεινούς τουλάχιστον εντελώς επικαιρικές σκοπιμότητες της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας, πρωτοστάτησαν ο “πολύς” Ευάγγελος Βενιζέλος και ο “ολίγος” Νίκος Αλιβιζάτος. Τότε μου απάντησε με το γνωστό του ύφος: Ο Θεός να σε φιλάει από πολιτικολογούντες συνταγματολόγους και από συνταγματολογούντες πολιτικούς.

Τί ακριβώς γιόρτασαν;

Τί γιόρτασαν λοιπόν εχτές συγκινημένοι και σοβαροί όλοι οι πολιτειακοί μας παράγοντες; Και γιατί έπρεπε να είμαστε όλοι εμείς οι υπόλοιποι υπερήφανοι; Μήπως για την αποτυχία μιας εποχής, για την κατάντια μιας γενιάς, για την διχοτόμηση της Κύπρου μισόν αιώνα τώρα, για την φενάκη της δημοκρατίας, για τις συσσωρευμένες απάτες, τα ψευδώνυμα συνθήματα, τον εκμαυλισμό ενός ολόκληρου λαού, για την διάψευση του Πολυτεχνείου, για την κάλπικη μεταπολίτευση, για την παράδοση της χώρας από μέσα και την μετατροπή της σε προτεκτοράτο; Απαντήστε εσείς.

Είναι, βέβαια, αναμφισβήτητο το γεγονός πως στα επτά αυτά χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη η αγορά σταθεροποιήθηκε, η περίφημη “ψυχολογία” της αποκαταστάθηκε όπως λένε οι σεσημασμένοι ειδικοί – μακριά από εμάς, τους ερασιτέχνες του βίου, τέτοιος χαρακτηρισμός – ενώ το τραπεζικό σύστημα, ουσιαστικά ασύδοτο και εκτός ελέγχου, καταγράφει υψηλά κέρδη.

Παράλληλα ο άκρως ιδεολογικοποιημένος φιλελευθερισμός των κρατούντων επέτρεψε να πνεύσει ούριος άνεμος προς πάσα, επενδυτική κατεύθυνση – ασχέτως του αν επωφελήθηκαν κυρίως τα διεθνή κοράκια των funds και του real estate αλλά και οι δύο-τρεις οικογένειες που ελέγχουν τον τόπο με τις μονοπωλιακές, κρατικοδίαιτες επιχειρήσεις τους. Είναι αστείο αλλά εκεί που κάποτε διαβάζαμε σε κάθε δημόσιο έργο “ΑΚΤΩΡ” τώρα διαβάζουμε “ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ”. Είναι κακό αυτό; Δεν ξέρω… Απαντήστε πάλι εσείς.

Η τιμωρία των εκλογών

Είναι πάντως δηλωτικό πραγμάτων κυρίως γιατί σήμερα όλο το ισχύον σύστημα εξουσίας και οι διαπλεκόμενοι με αυτό, μοιάζει να έχουν φτάσει στα όρια τους. Επιπλέον η προεκλογική συζήτηση που έχει αρχίσει εδώ και μήνες με ευθύνη πρωτίστως του πρωθυπουργού, έχει ως συνέπεια να παραλύσει κάθε ουσιαστική, κρατική δραστηριότητα και τους υπουργούς σε ανταγωνισμό με τους βουλευτές, να κυνηγάνε ψηφαλάκια. Αποκλειστικά.

Το πεπρωμένο όμως φυγείν αδύνατον. Η εκλογές οψεπότε γίνουν, θα αποτελέσουν οικτρή εμπειρία και για την κυβερνητική παράταξη και για την κυβερνητική οικογένεια που έχει μετατρέψει το κράτος σε προσωπικό της φέουδο. Τη στιγμή αυτή ο κάθε πολίτης δεν μπορεί παρά να αναμένει από την διάδοχη κατάσταση το ελάχιστο, πλην δραματικά αναγκαίο: δηλαδή τις βασικές ενέργειες ώστε να αποκατασταθούν η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και του Συντάγματος, να αναθεωρηθούν οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας – που πρέπει να εκλέγεται απ’ ευθείας από τον λαό – να αποκατασταθεί η ισχύς των ανεξάρτητων αρχών αλλά και να ανορθωθεί το τρωθέν κύρος της δικαιοσύνης μέσα από την άμεση αποκοπή της από την εκτελεστική εξουσία. Αυτά κατ’ αρχήν και κατ’ αρχάς για το Σύνταγμα…

ΥΓ. Είναι βέβαια αλήθεια ότι η πολυκερματισμένη και ανερμάτιστη αντιπολίτευση με τους ποικίλους ηγετίσκους της δεν προοιωνίζεται τίποτε θετικό. Από την άλλη το ΚΚΕ, αυτοαπομονωμένο αλλά και αύταρκες στο 7% (;) δεν κάνει καμία ενέργεια ώστε να ενωθεί η ευρύτερη Αριστερά. Ο Αλέξης πάλι εξακολουθεί να παραμένει μοιραίος ως προς τις επιλογές του, ενώ η κ. Καρυστιανού έχασε και λόγω απειρίας και λόγω αλαζονείας, μια μοναδική ευκαιρία να καταστεί δύναμη παρέμβασης. Είναι λοιπόν φυσικό όλοι όσοι αναμένουμε να γίνει πραγματικότητα το “μη χείρον βέλτιστον”, να προσβλέπουμε στον Αντώνη Σαμαρά ως λύση στο πολιτικό αδιέξοδο. Ξέρουμε τα λάθη του, όπως επίσης ξέρουμε και τον πατριωτισμό και την αδιαμφισβήτητη εμπειρία του.

2. ΙΝΤΕ8Λ (8′, 2024) Σκηνοθεσία: Αρίσταρχος Παπαδανιήλ και Γιάννης Χλεμπάκος.Μουσική: Μίμης Πλέσσας (το τελευταίο του κινηματογραφικό έργο). Ερμηνεία: Αρίσταρχος Παπαδανιήλ (φωνή) και Άρης Ζέρβας (τσέλο).Παραγωγή: Syllipsis.

Με συγκίνηση και σπαραγμό ψυχής είδαμε πάλι τις ίδιες παλιές πληγές να αιμορροούν, τα πανάρχαια τραύματα να ανθίζουν και πάλι… Κάθε πόλεμος, μα κάθε πόλεμος… εμφύλιος πόλεμος είναι, γιατί όλοι οι άνθρωποι είμαστε αδέλφια!!! Αυτή την απλή αλήθεια θα την βροντοφωνάζουμε όσο ζούμε, μέχρι και μετά τον φυσικό θάνατό μας ακόμα… για τον απλούστατο λόγο ότι η Ιστορία έχει το κακό συνήθειο να επαναλαμβάνεται.

Η α-Λήθεια είναι το αντίδοτο τής Λήθης. Ό,τι συνέβη μια φορά συνεχίζεται για πάντα, μέχρι τη στιγμή που δια τής Τέχνης θα το εξουδετερώσουμε, θα το μεταβολίσουμε σε εμβόλιο κατά του φασισμού, του ρατσισμού, του φθόνου, της μισαλοδοξίας, της συκοφαντίας, της καταλαλιάς, της ψευδομαρτυρίας…

Είμαστε όλοι μάρτυρες τής εποχής μας. Κι ο κάθε ένας, η κάθε μία, το κάθε έλλογο ον ας επιλέξει με ποια μεριά θέλει να πάει: με τον Δίκαιο ή με τον Άδικο Λόγο (για να θυμηθούμε τις Νεφέλες και για να διδαχτούμε από τον φιλειρηνιστή Αριστοφάνη).

Συνεργάστηκε με σημαντικούς εκπροσώπους του λαϊκού τραγουδιού, ανάμεσά τους και ο Πέτρος Αναγνωστάκης. Δραστηριοποιήθηκε και στον κινηματογράφο, συμμετέχοντας σε ταινίες που εκείνα τα χρόνια είχαν πάντα και ένα τραγούδι από νυχτερινό κέντρο, όπως “Το Τεμπελόσκυλο” (1963), “Ένα Παιδί Χωρίς Όνομα” (1964), “Αθήνα Ώρα Δώδεκα” (1964), “Είναι Μεγάλος ο Καημός” (1964) και “Μην Αδικήσεις Ορφανή” (1966). Συμμετείχε επίσης σε επιθεωρήσεις και μουσικές παραστάσεις, όπως στην επιθεώρηση “Τα Σαγόνια της Εφορίας», η οποία παρουσιάστηκε στο θέατρο Λουζιτάνια τη θεατρική περίοδο 1978-1979.

Ο Γενικός Γραμματέας, κατά την παρουσία του στο νησί, είπε το αναμενόμενο. Ότι δηλαδή είναι ο εκφραστής των ψηφισμάτων και των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών. Δεν τόλμησε, βέβαια, ούτε μια στιγμή να κατονομάσει την κατοχική Τουρκία. Μίλησε για εγγυήτριες δυνάμεις, τσουβαλιάζοντας την κατοχική δύναμη με Ελλάδα και Βρετανία στο Κυπριακό.

Ίσες αποστάσεις στο Κυπριακό

Επιχείρησε να κρατήσει ίσες αποστάσεις, παρά το γεγονός, ότι αντιλήφθηκε ποιος ορθώνει εμπόδια. Και δεν το διαπίστωσε τούτο εξ αποστάσεως, αλλά το άκουσε ο ίδιος. Γνωρίζει πολύ καλά ποιος είναι το πρόβλημα: Η κατοχική Τουρκία, που εξακολουθεί να κρατά παράνομα εδάφη της Κύπρου και ασφαλώς ο εγκάθετος της. Αλλά δεν τους κατονομάζει. Η γνωστή τακτική, η οποία κάθε άλλο παρά βοηθά στις προσπάθειες στο Κυπριακό. Όταν δεν κατονομάζεται το πρόβλημα, πώς θα επιλυθεί;

Η κατοχική πλευρά, μετά από πολλές προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών, αποδέχθηκε να συγκληθεί νέα άτυπη Πενταμερής, υπό την προϋπόθεση – η οποία ήταν και του Γενικού Γραμματέα – ότι θα προετοιμασθεί επαρκώς, με ό,τι αυτό σημαίνει. Αυτή η εξέλιξη δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Άγκυρα διαφοροποίησε τη στάση και τις θέσεις της.

Δεν επέμεινε στις προϋποθέσεις που έθετε για εκ προοιμίου αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας, για να προσέλθει σε συνάντηση. Κι αυτό γιατί δεν βρίσκεται μπροστά στο ενδεχόμενο πρόσκλησης για συμμετοχή σε Διάσκεψη. Δεν εγκαταλείπει τη θέση της αυτή, που προφανώς θα θέσει και στο στάδιο της προετοιμασίας. Άλλωστε, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, στην ανακοίνωσή του, αναφέρει πως δεν υπάρχει «κοινό έδαφος». Κι αυτό είναι αλήθεια. “Κοινό έδαφος” θα υπάρξει εάν η κατοχική πλευρά εναρμονισθεί με τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Με το βλέμμα στις Βρυξέλλες

Η Τουρκία λειτούργησε έχοντας το βλέμμα στις Βρυξέλλες. Δεν ήθελε προφανώς να τινάξει στον αέρα την επίσκεψη Γκουτέρες από τη στιγμή που υπάρχει εμπλοκή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι αυτό γιατί τούτο θα επηρέαζε και τις συζητήσεις στα ευρωτουρκικά. Προφανώς και η Άγκυρα θα αξιοποιήσει το χρόνο της «προετοιμασίας προς την άτυπη Πενταμερή» για να αξιολογήσει τα ενδεχόμενα δώρα, που πιθανόν να προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση (αν και στην Ένωση δεν είναι έτοιμοι για γενναιοδωρίες).

Σε αυτό το παιχνίδι τακτικής της Άγκυρας, ο εγκάθετος της, Τουφάν Έρχιουρμαν, τον οποίο κάποιοι στις ελεύθερες περιοχές θαυμάζουν, διαχειρίζεται τις εξελίξεις “υποδειγματικά”. Προτρέχει και της Τουρκίας. Και εκεί που δεν προτρέχει, αποσύρει όσα δήλωσε για να εναρμονισθεί με τις υποδείξεις της Άγκυρας. Σε βαθμό που παρουσιάσθηκε και αγενής έναντι του Γενικού Γραμματέα.

Στη Λευκωσία θα πρέπει να είναι ευχαριστημένοι υπό τις περιστάσεις. Υπήρχε ένα ομιχλώδες τοπίο ως προς τις προθέσεις των Ηνωμένων Εθνών. Τοπίο που δημιουργούσε η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν με τις ιδέες που διακινούσε την τελευταία περίοδο.

Άτολμος ο Γκουτέρες αλλά απέτρεψε το αδιέξοδο

Ο Γενικός Γραμματέας λειτούργησε θεσμικά και εντός- κι όχι εκτός- “του κουτιού”, παρά το γεγονός ότι παρουσιάσθηκε, για μια ακόμη φορά, άτολμος έναντι της κατοχικής δύναμης. Στη Λευκωσία, λοιπόν, είναι ικανοποιημένοι με τον τρόπο που έθεσε τα ζητήματα ο Γενικός Γραμματέας, σε σχέση με την επιδιωκόμενη λύση. Είναι ικανοποιημένοι και επειδή αποφεύχθηκε το αδιέξοδο. Υπάρχει μια προοπτική, έστω και μικρή, προς αξιοποίηση.

Και κάτι σημαντικό σε σχέση με την ευρωπαϊκή εμπλοκή στο Κυπριακό: Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε πως η Πρόεδρος της Κομισιόν, εξέφρασε την ετοιμότητα για τη σύσταση μιας νομικής ομάδας που θα στηρίζει τον κ. Φίτο σε αυτή την πτυχή. Η εξέλιξη τούτη αφορά το περιεχόμενο μιας συμφωνίας. Αυτή τη φορά, η ΕΕ δεν αναμένεται να πράξει όπως το 2004, με το σχέδιο Ανάν, που δεχόταν απαράδεκτες παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο και δήλωνε έτοιμη να… τετραγωνίσει τον κύκλο. Τώρα η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος.

Ο κ. Σαμαράς εξαπέλυσε κατηγορίες και κατά της Νέας Δημοκρατίας και του πρωθυπουργού αναφέροντας ότι «αντί να ενισχύει την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια, και μάλιστα σε εποχή οξύτατου δημογραφικού προβλήματος, την υπονομεύει συνειδητά».

Κλείνοντας ο κ. Σαμαράς τόνισε πως η κυβέρνηση οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι «ο ρόλος του υπουργείου Οικογένειας στην Ελλάδα σε καμιά περίπτωση δεν είναι “να μιλήσουμε για inclusion (δηλαδή συμπερίληψη) και διαφορετικότητα”, όπως δήλωσε η αρμόδια υπουργός…».

Αναλυτικά η ανάρτηση Σαμαρά:

«Οι πρόσφατες δηλώσεις της κ. Δόμνας Μιχαηλίδου αποτελούν την επιτομή της woke ατζέντας και της αποδόμησης του θεσμού της Οικογένειας.

Η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη αντί να ενισχύει την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια, και μάλιστα σε εποχή οξύτατου δημογραφικού προβλήματος, την υπονομεύει συνειδητά.

Ας συνειδητοποιήσει επιτέλους η κυβέρνηση ότι ο ρόλος του υπουργείου Οικογένειας στην Ελλάδα σε καμιά περίπτωση δεν είναι “να μιλήσουμε για inclusion (δηλαδή συμπερίληψη) και διαφορετικότητα”, όπως δήλωσε η αρμόδια υπουργός…»

Συγκεκριμένα: Η ΝΔ οφείλει κοντά στα 542 εκ. ευρώ και το ΠΑΣΟΚ 507 εκ. ευρώ. Συνολικά κοντά στα  1,049 δισ. ευρώ και τα δύο κόμματα. Τα περισσότερα  από αυτά τα χρέη είναι τραπεζικά δάνεια που είχαν ληφθεί κυρίως με εγγύηση τις μελλοντικές επιχορηγήσεις των κομμάτων. Στη συνέχεια μέρος αυτών των δανείων μεταβιβάστηκε σε εταιρείες διαχείρισης μέσω τιτλοποιήσεων. Υπάρχουν ρυθμίσεις αποπληρωμής, όμως οι ακριβείς όροι τους, όπως: διάρκεια, επιτόκια, δόσεις, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρως από το κάθε κόμμα. 

Εδώ προκύπτει ένα ερώτημα: Υπάρχουν κόμματα σε χώρες της ΕΕ που χρωστάνε από χρηματοδότηση δανείων;

Δάνεια κομμάτων σε άλλες χώρες

Ναι υπάρχουν, ωστόσο τα ποσά είναι πολύ μικρότερα, τα δάνεια εξυπηρετούνται κανονικά και υπάρχουν αυστηροί κανόνες εποπτείας και διαφάνειας σε αντίθεση με την Ελλάδα. Για παράδειγμα  στην Γερμανία υπάρχουν κάποια κόμματα που έχουν κατά καιρούς εισπράξει  τραπεζικά δάνεια, αλλά δεν υπάρχουν αντίστοιχα συσσωρευμένα χρέη εκατοντάδων εκατομμυρίων. Στην Γαλλία αρκετά κόμματα λαμβάνουν τραπεζικά δάνεια από τις τράπεζες και τα αποπληρώνουν με την κρατική χρηματοδότηση που δικαιούνται στις εκλογές. Στην Ισπανία υπήρξαν τραπεζικά δάνεια και αναχρηματοδοτήσεις, χωρίς χρέη αντίστοιχου μεγέθους με την Ελλάδα. Το ίδιο συμβαίνει  και στην Ιταλία. 

Συμπερασματικά, η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση στην ΕΕ ως προς το ύψος των κομματικών χρεών. Δεν είναι ασυνήθιστο τα κόμματα να δανείζονται, αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιο να συσσωρεύουν οφειλές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ επί δεκαετίες.

Και το ερώτημα που προκύπτει είναι πότε αυτά τα δάνεια θα εξοφληθούν δεδομένου ότι τα ποσά σταδιακά σε συνάρτηση με τον χρόνο αυξάνονται. Που σημαίνει ότι η διαχείριση αποπληρωμής τους “μπάζει νερά”. Και με ποιο τρόπο η κυβέρνηση της ΝΔ θα διαχειριστεί τους οφειλέτες στις τράπεζες από χρέη στην εφορία και από δάνεια; Όταν η ίδια δεν είναι εντάξει στις υποχρεώσεις της; Το να ζητάς από τους άλλους να είναι εντάξει στις πληρωμές τους, και όσοι δεν είναι να τους παίρνεις τα σπίτια, όταν εσύ που ορίζεις τους κανόνες δεν τους εφαρμόζεις, το θεωρώ παράλογο. Και τότε αυτό πως λέγεται;

Καλύτερα να μην απαντήσω.  Θα μου πείτε ότι φταίει ο Πρωθυπουργός; Όχι γιατί αυτά τα δάνεια είναι τουλάχιστον δεκαπενταετίας και έπρεπε να έχουν ρυθμιστεί από τους εκάστοτε αρχηγούς. Ωστόσο, υπάρχει ευθύνη του αρχηγού του κόμματος  ως προς την διαχείριση εξόφλησης των δανείων.

Ζήτημα αξιοπρέπειας

Θα πρέπει αυτά τα δάνεια να εξοφληθούν είτε με σταδιακή  άμεση αποπληρωμή από την κρατική χρηματοδότηση που δικαιούνται, είτε να βρεθεί μία άλλη φόρμουλα, όπως, από τους ίδιους τους βουλευτές δίνοντας επί παραδείγματι ένα χρηματικό ποσό κάθε μήνα από τον μισθό τους για κάποια χρονική περίοδο.

Ώστε σε ένα ορισμένο χρονικό διάστημα τα δάνεια να εξοφληθούν. Να μιλάμε για δημοκρατία και ισονομία που προβλέπει το σύνταγμα της χώρας με εξαιρέσεις, λόγω συμφερόντων και συνειδητών σκοπιμοτήτων, είναι ένα μείγμα που στεναχωρεί τους δημοκρατικούς ψηφοφόρους της χώρας. Και τους υποχρεώνει βλέποντας την ανομία να απέχουν συνειδητά από τις κάλπες.

Για να σταματήσει αυτή η ανομία, επιβάλλεται τα κόμματα ΝΔ και ΠΑΣΟΚ να ενημερώσουν με λεπτομέρειες το τρόπο ρύθμισης των χρεών τους από τα δάνεια που έχουν εισπράξει, καθώς και τον προβλεπόμενο χρόνο εξόφλησή τους. Ώστε τα εν λόγω κόμματα, που είναι χρήσιμα για την κοινωνία, να μπορούν να ζητούν την ψήφο του λαού μας με αίσθημα ευθύνης.