«Από τη θέση μου, της Αντιπροέδρου της Βουλής, εκπορεύονται θεσμικές υποχρεώσεις. Εξαιτίας αυτού, κατόπιν συνεννόησης με τον Πρόεδρο της Βουλής, ώστε να μην προκύψουν αιφνίδιες δυσλειτουργίες, θα του αποστείλω τη σχετική επιστολή ανεξαρτητοποίησης τις αμέσως επόμενες μέρες» καταλήγει η μέχρι πρότινος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Στην επιστολή του ο Μίλτος Ζαμπάρας μεταξύ άλλων αναφέρει: «Εφεξής θα ασκώ τα κοινοβουλευτικά μου καθήκοντα ως ανεξάρτητος βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας». Ο Διονύσης Καλαματιανός τονίζει ότι ανεξαρτητοποιείται και αυτός και θα ασκεί ως ανεξάρτητος τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα.

Από την πλευρά του ο Γιάννης Ραγκούσης επέλεξε να απευθυνθεί στα μέλη και τα στελέχη του κόμματος με τα οποία συμπορεύτηκε τα τελευταία χρόνια, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του για την κοινή πορεία. «Μία μόνο λέξη επιθυμώ να απευθύνω τούτη την ώρα προς όλα τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με τα οποία συμπορευτήκαμε και δώσαμε κοινούς αγώνες – στη Β΄ Πειραιά και σε ολόκληρη τη χώρα – από το 2019 έως σήμερα: Ευχαριστώ!», αναφέρει στη δήλωσή του.

Ποιοι ακολουθούν

Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα, σήμερα, ο Γιάννης Ραγκούσης ανακοίνωσε την παραίτησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ χθες Πέμπτη (16/7) γνωστοποίησαν την ανεξαρτητοποίησή τους οι: Πόπη Τσαπανίδου, Κώστας Μπάρκας και η Καλλιόπη Βέττα.

Παραιτήθηκε ο Κόκκαλης

Την ίδια ώρα ο βουλευτής Λάρισας Βασίλης Κόκκαλης έκανε γνωστό ότι παραιτείται από τη βουλευτική του έδρα. «Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους πολίτες της Λάρισας και με σεβασμό στην εντολή που έλαβα, αποφάσισα να παραιτηθώ από το βουλευτικό αξίωμα και να παραδώσω την έδρα μου. Η απόφαση αυτή δεν ήταν εύκολη. Είναι, όμως, καθαρή και συνειδητή, καθώς οι πολιτικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί δεν μου επιτρέπουν να συνεχίσω στη Βουλή προσποιούμενος ότι τίποτε δεν έχει αλλάξει» τονίζει μεταξύ άλλων ο κ. Κόκκαλης.

«Η χώρα χρειάζεται άμεσα επαναφορά στη θεσμική κανονικότητα, αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς και ουσιαστική εξυγίανση του πολιτικού συστήματος. Χρειάζεται μια νέα πολιτική αρχή, με διαφάνεια, λογοδοσία και σεβασμό στη Δημοκρατία. Υπήρξα πάντοτε θιασώτης ενός διευρυμένου κοινωνικού και προοδευτικού μετώπου, ικανού να ενώσει δυνάμεις και να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις στις μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις της εποχής μας. Σε αυτή την κατεύθυνση θα εξακολουθήσω να εργάζομαι, χωρίς αξιώματα και χωρίς προσωπικές προϋποθέσεις. Εντός της ερχόμενης εβδομάδας θα ενημερώσω και τον πρόεδρο της Βουλής. Ευχαριστώ από καρδιάς τους πολίτες της Λάρισας για την εμπιστοσύνη και την τιμή» υπογραμμίζει ακόμη ο Βασίλης Κόκκαλης.

Φαίνεται πως ήλθε η ώρα για τον νεόκοπο δήμαρχο να μάθει βιωματικά αυτό που έμαθαν τόσοι άλλοι πολιτικοί ηγέτες πριν από αυτόν. Ότι η πράσινη μετάβαση ακούγεται πολύ ωραία στην θεωρία, αλλά μέχρι να τελειοποιηθεί η τεχνολογία για την αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας, η μετάβαση αυτή παρουσιάζει αρκετές πρακτικές δυσκολίες, ειδικά σε περιόδους ακραίων θερμοκρασιών. 

Αυτό το πάθημα γίνεται μάθημα και για την Ελλάδα, με την παρούσα κυβέρνηση να δείχνει υπερβάλλοντα ζήλο να βρεθεί ανάμεσα στα πρώτα κράτη-μέλη που θα πιάσουν τους στόχους για την μείωση των εκπομπών άνθρακα, θυσιάζοντας έτσι τα πλούσια αποθέματα λιγνίτη που έχει η χώρα (και που καίει πιο καθαρά σήμερα χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις) για χάρη πολύ ακριβότερων ενεργειακών εναλλακτικών, που πωλούνται στο ενεργειακό χρηματιστήριο. Ουσιαστικά, ποντάρει τα πάντα σε ένα στοίχημα όπου μοιάζει ολοένα και περισσότερο ότι η τράπουλα είναι σημαδεμένη. Και το χειρότερο είναι ότι έχει για μάρκες τα νοικοκυριά των Ελλήνων πολιτών, οι οποίοι συμμετέχουν άκοντες στο εν λόγω παιγνίδι.

Καλοκαιρινοί κίνδυνοι: Λαγοκέφαλοι!

Κατά τα άλλα, δεν θα ήταν καλοκαίρι χωρίς τις συνήθεις εμμονές και υπερβολές των ΜΜΕ για τους εποχιακούς κινδύνους της φύσης. Ο φόβος πάντα υπήρξε ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος για να καθηλώνει κανείς το ακροατήριο… είτε πρόκειται για ταινίες τρόμου, είτε για το δελτίο ειδήσεων. Στην Ελλάδα, τα κουνούπια “τίγρης” παρέδωσαν τα σκήπτρα στις μωβ μέδουσες, οι οποίες με την σειρά τους, παραγκωνίστηκαν από τους λαγοκέφαλους ως ο “μπαμπούλας” του φετινού καλοκαιριού.

Δημοσιεύματα συχνά μεγαλοποιούν τους κινδύνους που σχετίζονται με τον θαλασσινό αυτό εισβολέα τόσο πολύ, που όσοι δεν γνωρίζουν κινδυνεύουν να πιστέψουν ότι διαβάζουν κάποια σκηνή από την θρυλική ταινία “Τα σαγόνια του καρχαρία”. Στην πραγματικότητα, φυσικά, η κατανάλωση του ψαριού αυτού αποτελεί πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από την πιθανότητα επίθεσης σε λουόμενους εξαιτίας των τοξινών που βρίσκονται μέσα στο σώμα του, αλλά από πότε εμπόδισαν τα πραγματικά γεγονότα τα αφηγήματα κάποιων ΜΜΕ; Απ’ ό,τι φαίνεται, πρέπει να φοβόμαστε πάντα κάτι, οπότε γιατί όχι τον τρομακτικό στην όψη λαγοκέφαλο;

Δεν δίδαξε η γκάφα του Ντόκου

Ωστόσο, ενώ τα ΜΜΕ ασχολούνται με τους πολλαπλούς κινδύνους του φοβερού και τρομερού λαγοκέφαλου, υπάρχουν πολύ πιο ανησυχητικά γεγονότα που εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια μας και μοιάζουν να έχουν τεθεί στην άκρη. Ενδεικτικά, Ρώσοι φαρσέρ κατόρθωσαν να αφήσουν εντελώς έκθετο τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, κ. Θάνο Ντόκο, αφού τον παγίδευσαν σε μια συνομιλία όπου νόμιζε ότι μιλούσε με τον Ουκρανό ομόλογό του.

Μολονότι η εκ μέρους τους χρήση της τεχνητής νοημοσύνης να προσομοιώσουν τηλεδιάσκεψη – και μάλιστα σε ασφαλή πλατφόρμα – είναι από μόνη της ανησυχητική, η απουσία πρωτοκόλλων ασφαλείας και το περιεχόμενο της συζήτησης εμπνέουν ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία. Οι Ρώσοι φαρσέρ υποστηρίζουν ότι παγίδευσαν τον κ. Ντόκο διαμέσου ενός απλού ηλεκτρονικού μηνύματος που εστάλη με Gmail. Προφανώς, δεν υπήρξε κάποια επικοινωνία μεταξύ των συμβούλων εθνικής ασφαλείας Ελλάδας και Ουκρανίας για την επιβεβαίωση του ηλεκτρονικού μηνύματος και αυτό, από μόνο του, αποτελεί μεγάλη παράβλεψη.  

Ωστόσο, το περιεχόμενο της συζήτησης που ακολούθησε γεννά ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό. Οι φαρσέρ φέρονται να δήλωσαν ότι η Ουκρανία σχεδίαζε νέες επιθέσεις εναντίον ρωσικών πλοίων εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, με τον ημέτερο Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας να επικαλείται την τουριστική περίοδο για να δικαιολογήσει τις ελληνικές αντιρρήσεις, αντί να δηλώνει απερίφραστα πως οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια ξένης χώρας εντός των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας συνιστά παραβίαση της εθνικής μας κυριαρχίας, που θα επισύρει την ανάλογη απάντηση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, πρόλαβε, επίσης, να αποκαλύψει ότι η κυβέρνηση ενδεχομένως προετοιμάζεται για πρόωρες εκλογές (σιγά την είδηση…), καθώς και το ταξιδιωτικό πρόγραμμα του αρχηγού της ΕΥΠ. 

Παρόλο που το συμβάν υποβαθμίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση, το γεγονός και μόνο ότι φαρσέρ κατάφεραν και παγίδευσαν τον Εθνικό Σύμβουλο Ασφαλείας αποτελεί γκάφα ολκής, εξαιτίας της οποίας θα έπρεπε να είχε υποβληθεί παραίτηση. Μολονότι η αποδοχή ή όχι της παραίτησης παραμένει στην διακριτική ευχέρεια του πρωθυπουργού, σε κάθε περίπτωση, θα έπρεπε να είχαν υιοθετηθεί άμεσα τα απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας για να θωρακισθεί ο θεσμός απέναντι σε μελλοντικές υβριδικές επιθέσεις.

Ο θεσμός του Εθνικού Συμβούλου Ασφάλειας

Κατ’ αρχάς, ο θεσμός του Εθνικού Συμβούλου Ασφάλειας θα έπρεπε να αναβαθμιστεί από ατομική θέση σε πολυμελές συμβούλιο. Ο σημερινός κάτοχος της θέσης είναι ακαδημαϊκός καριέρας, που προέρχεται από δεξαμενή σκέψης, με ελάχιστη έως καμία εμπειρία στο πεδίο.

Ο διορισμός του είχε προκαλέσει αντιδράσεις ευθύς εξαρχής λόγω κάποιων “περίεργων” θέσεων που είχε εκφράσει στο παρελθόν, οι οποίες φαίνονταν αρκετά πιο νερόβραστες από τις παραδοσιακές “κόκκινες γραμμές” της Ελλάδας. Η δε απόφαση του πρωθυπουργού να τον αφήσει στον πόστο του χωρίς να περιβάλλεται από μια ομάδα ικανή να αναπληρώσει τις ελλείψεις του δεν είναι σοφή και δεν συνάδει με την επιζητούμενη κουλτούρα ασφαλείας που πρέπει να καλλιεργηθεί. 

Με τον πόλεμο να περιστοιχίζει την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και την Τουρκία να κινείται απροκάλυπτα με σκοπό να επιβάλει τα επεκτατικά σχέδιά της μετά από την υποκριτική στάση ΗΠΑ και ΕΕ, αργά η γρήγορα, η Αθήνα θα χρειαστεί έναν “μπαρουτοκαπνισμένο” Εθνικό Σύμβουλο Ασφαλείας ή, ακόμη καλύτερα, ένα αναβαθμισμένο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου τα μέλη θα αλληλοσυμπληρώνονται, ώστε να παρέχουν στην κυβέρνηση μια πραγματικά σφαιρική και άρτια οπτική για κρίσιμα τρέχοντα ζητήματα. 

Η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει μεγάλες προκλήσεις καθώς η Τουρκία κεφαλοποιεί την γελοία συμπάθεια του Προέδρου Τραμπ προς τον Τούρκο ομόλογό του και την κολοσσιαία υποκρισία των Βρυξελλών, των δύο μέτρων και δύο σταθμών. Το τελευταία πράγμα που χρειάζεται είναι να προβάλει αδυναμία και προχειρότητα με την ανεπιτυχή αντιμετώπιση υβριδικών επιθέσεων – και ακόμη χειρότερα την απροθυμία να μάθει από αυτές και να προβεί στις ανάλογες διορθωτικές κινήσεις. 

Η άνοδος του πολιτικού Ισλάμ συνδέθηκε κυρίως με τον Νετσμεττίν Ερμπακάν. Τα κόμματά του απαγορεύονταν και επανιδρύονταν με νέα ονόματα, αλλά η κοινωνική τους βάση διευρυνόταν. Η μεγάλη τομή ήρθε στις δημοτικές εκλογές της 27ης Μαρτίου 1994, όταν το Κόμμα Ευημερίας, το Refah Partisi, κέρδισε την Κωνσταντινούπολη με υποψήφιο τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η δημαρχιακή θητεία του τού έδωσε πανεθνική αναγνωρισιμότητα και την εικόνα αποτελεσματικού διαχειριστή.

Στις εκλογές της 24ης Δεκεμβρίου 1995, το Refah αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 21,4% και 158 έδρες. Τον Ιούνιο του 1996 σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το DYP της Τανσού Τσιλέρ και ο Ερμπακάν έγινε ο πρώτος ανοιχτά ισλαμιστής πρωθυπουργός της Τουρκικής Δημοκρατίας. Τότε συνέβη το δυστύχημα του Σουσουρλούκ!

Το Σουσουρλούκ που αποκάλυψε το βαθύ κράτος

Στις 3 Νοεμβρίου 1996, μία Mercedes συγκρούστηκε με φορτηγό κοντά στην κωμόπολη Σουσουρλούκ. Στο αυτοκίνητο επέβαιναν ο Σεντάτ Μπουτζάκ, βουλευτής του DYP και αρχηγός ισχυρής φυλής με ένοπλους “φρουρούς χωριών”, ο υψηλόβαθμος αστυνομικός Χουσεΐν Κοτζαντάγ, ο Αμπντουλάχ Τσατλί, καταζητούμενος ακροδεξιός των Γκρίζων Λύκων και άνθρωπος του υποκόσμου, και η σύντροφός του. Ο Μπουτζάκ επέζησε· οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν.

Το “ζουμί” της υπόθεσης δεν ήταν απλώς ότι ένας πολιτικός, ένας αστυνομικός και ένας μαφιόζος ταξίδευαν μαζί. Αποκαλύφθηκε ένας μηχανισμός αμοιβαίων εξυπηρετήσεων: κρατικές υπηρεσίες παρείχαν σε καταζητούμενους ακροδεξιούς όπλα, πλαστές ταυτότητες, διαβατήρια, προστασία και δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης. Εκείνοι αναλάμβαναν επιχειρήσεις που το επίσημο κράτος δεν μπορούσε να εκτελέσει ανοιχτά — δολοφονίες, απαγωγές, εκφοβισμό και επιχειρήσεις εναντίον προσώπων που θεωρούνταν συνεργάτες ή χρηματοδότες του PKK.

Ως αντάλλαγμα, απολάμβαναν ασυλία για εγκληματικές δραστηριότητες, όπως λαθρεμπόριο, εκβιασμούς, καζίνα και πιθανώς διακίνηση ναρκωτικών. Η “εθνική ασφάλεια” είχε μετατραπεί σε κάλυμμα ενός δικτύου που απέκτησε δικά του οικονομικά συμφέροντα και σχετική αυτονομία από το νόμιμο κράτος. Το Σουσουρλούκ έγινε έτσι το σύμβολο του τουρκικού βαθέος κράτους: Ενός πλέγματος πολιτικών, αστυνομικών, στρατιωτικών, παρακρατικών και εγκληματικών συμφερόντων που λειτουργούσε μέσα στους θεσμούς αλλά έξω από τον νόμο.

Η υπόθεση έπληξε ιδιαίτερα το DYP. Ο Μπουτζάκ ήταν βουλευτής του, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών Μεχμέτ Αγκάρ θεωρήθηκε κεντρικό πρόσωπο του δικτύου. Οι μαζικές διαμαρτυρίες με το σύνθημα “Ένα λεπτό σκοτάδι για διαρκές φως” εξέφρασαν την οργή μιας κοινωνίας που έβλεπε ότι το κράτος, το οποίο επικαλούνταν τη νομιμότητα για να περιορίζει τους αντιπάλους του, χρησιμοποιούσε το ίδιο παρακρατικούς και εγκληματίες.

Η επίδραση στην άνοδο των ισλαμιστών ήταν έμμεση αλλά σημαντική. Το Σουσουρλούκ δεν έστειλε αμέσως τους ψηφοφόρους στο πολιτικό Ισλάμ. Απονομιμοποίησε όμως την παλιά τάξη και επιτάχυνε την αποσύνθεση των παραδοσιακών κεντροδεξιών κομμάτων, του DYP και του ANAP. Οι ισλαμιστές μπορούσαν πλέον να παρουσιάζονται όχι μόνο ως θρησκευτική εναλλακτική, αλλά και ως δύναμη κάθαρσης απέναντι σε ένα διεφθαρμένο κατεστημένο.

Η βασική εικόνα είναι καθαρή. Τα DYP και ANAP κατέρρευσαν από συνολικό 51% το 1991 σε μόλις 14,6% το 2002. Το ισλαμιστικό ρεύμα ανέβηκε το 1995, περιορίστηκε προσωρινά το 1999 και επανεμφανίστηκε το 2002 υπό τη διευρυμένη, “συντηρητική δημοκρατική” μορφή του AKP. Παράλληλα, η κυβέρνηση DSP–MHP–ANAP του 1999 τιμωρήθηκε συντριπτικά μετά την οικονομική κρίση του 2001. Επειδή μόνο το AKP και το CHP πέρασαν το όριο του 10%, το 34,3% του AKP μετατράπηκε σε 363 από τις 550 έδρες. Η πιο εντυπωσιακή μεταβολή ήταν η εξαφάνιση της κυβέρνησης συνασπισμού του 1999:

Επομένως, το 2002 δεν ήταν απλώς μετακίνηση από τον κεμαλισμό προς τον ισλαμισμό. Ήταν κατάρρευση ολόκληρου του υφιστάμενου κομματικού συστήματος.

Το “μεταμοντέρνο πραξικόπημα” κατά του Ερμπακάν

Στις 28 Φεβρουαρίου 1997, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, υπό την καθοριστική επιρροή του στρατού, επέβαλε στην κυβέρνηση Ερμπακάν μέτρα κατά της “ισλαμικής απειλής”. Ακολούθησε συντονισμένη πίεση από τον στρατό, τη δικαιοσύνη, τη γραφειοκρατία, τα μέσα ενημέρωσης και οικονομικά κέντρα.

Ο Ερμπακάν παραιτήθηκε τον Ιούνιο, θεωρώντας ότι η πρωθυπουργία θα περνούσε στην Τανσού Τσιλέρ. Ο πρόεδρος Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, όμως, έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Μεσούτ Γιλμάζ. Δεν διαλύθηκε το Κοινοβούλιο ούτε εγκαταστάθηκε στρατιωτική κυβέρνηση, αλλά το στρατιωτικό και κεμαλικό κατεστημένο επηρέασε αποφασιστικά ποια κόμματα μπορούσαν να κυβερνήσουν και ποια έπρεπε να αποκλειστούν. Για τον λόγο αυτό τα γεγονότα χαρακτηρίστηκαν “μεταμοντέρνο” ή “μίνι” πραξικόπημα.

Το “Refah” διαλύθηκε δικαστικά το 1998. Μακροπρόθεσμα, όμως, η επέμβαση δεν εξαφάνισε το πολιτικό Ισλάμ. Το ώθησε να αλλάξει γλώσσα και στρατηγική.

Από τη φυλακή στην πρωθυπουργία

Ο Ερντογάν βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης. Τον Δεκέμβριο του 1997, σε ομιλία στη Σιίρτη, απήγγειλε τους γνωστούς στίχους για «τα τεμένη ως στρατώνες, τους θόλους ως κράνη και τους μιναρέδες ως ξιφολόγχες». Το 1998 καταδικάστηκε σε φυλάκιση και πολιτική απαγόρευση. Απομακρύνθηκε από τη δημαρχία και εξέτισε περίπου τέσσερις μήνες στη φυλακή, από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 1999.

Η καταδίκη, αντί να τον εξαφανίσει, τον μετέτρεψε για εκατομμύρια συντηρητικούς ψηφοφόρους σε σύμβολο διωκόμενου από το κεμαλικό κατεστημένο. Στις 14 Αυγούστου 2001, ο Ερντογάν και ο Αμπντουλάχ Γκιουλ ίδρυσαν το AKP. Το νέο κόμμα απέφυγε τον ανοιχτό ισλαμιστικό λόγο και αυτοχαρακτηρίστηκε “συντηρητικό δημοκρατικό”. Υποσχόταν οικονομική σταθερότητα, ευρωπαϊκή προοπτική, καταπολέμηση της διαφθοράς και περιορισμό της στρατιωτικής κηδεμονίας.

Μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη της 3ης Νοεμβρίου 2002, ο Ερντογάν δεν μπορούσε ακόμη να γίνει βουλευτής λόγω της καταδίκης του. Πρωθυπουργός ανέλαβε προσωρινά ο Αμπντουλάχ Γκιουλ. Μετά την άρση του πολιτικού κωλύματος και την επανάληψη των εκλογών στη Σιίρτη στις 9 Μαρτίου 2003, ο Ερντογάν εξελέγη βουλευτής και στις 14 Μαρτίου ανέλαβε πρωθυπουργός.

Το πολιτικό Ισλάμ λέει το πρώτο “όχι” στις ΗΠΑ

Πριν ακόμη ολοκληρωθεί αυτή η μετάβαση, εμφανίστηκε το πρώτο μεγάλο ρήγμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Την 1η Μαρτίου 2003, η τουρκική Εθνοσυνέλευση δεν ενέκρινε την ανάπτυξη δεκάδων χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στο τουρκικό έδαφος για τη δημιουργία βόρειου μετώπου κατά του Ιράκ.

Η απόφαση υποχρέωσε τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν αυτό το μέρος του σχεδιασμού τους. Η κύρια χερσαία επίθεση έγινε από το Κουβέιτ και τον νότο. Το “όχι” σηματοδότησε την έναρξη μίας αντιαμερικανικής ρητορικής στροφής. Ήταν το πρώτο ισχυρό μήνυμα ότι η νέα Τουρκία, υπό μια πολιτική δύναμη που αργότερα θα υιοθετούσε ολοένα εντονότερη νεο-οθωμανική και αναθεωρητική πολιτική δεν θα ακολουθούσε αυτομάτως την Ουάσιγκτον.

Από το Σουσουρλούκ και το κεμαλικό βαθύ κράτος έως τη φυλάκιση του Ερντογάν, την κατάρρευση των παλαιών κομμάτων και το “όχι” για το Ιράκ, η Τουρκία είχε εισέλθει σε μια νέα εποχή. Η σύγκρουση Κεμαλιστών και πολιτικού Ισλάμ δεν είχε λήξει. Η ισορροπία της εξουσίας, όμως, είχε αρχίσει να αντιστρέφεται.

«Αν οι Αμερικανοί πλήττουν υποδομές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τότε όλες οι υποδομές της περιοχής γίνονται θεμιτοί στόχοι για το Ιράν», απείλησε εκπρόσωπος του στρατού, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση IRIB. Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Κουβέιτ και του Κατάρ ανακοίνωσαν πως αντιμετώπισαν τις πρώτες πρωινές ώρες αεροπορικές επιθέσεις, ενώ ενεργοποιήθηκαν δυο φορές οι σειρήνες συναγερμού στο Μπαχρέιν.

Εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού είπε, σύμφωνα με το IRIB, πως έγιναν επιδρομές εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ με μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εφόρμησης. Κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν έκαναν λόγο τη νύχτα για πολυάριθμες εκρήξεις σε διάφορους τομείς της χώρας.

«Οι επιθέσεις συνεχίζονται κι είναι τόσο σφοδρές που τρέμουν τα χέρια μου», δήλωνε νωρίτερα στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χανί, 34χρονος καθηγητής που ζει στην Αχβάζ (νοτιοδυτικά). «Έγιναν τουλάχιστον 11 ή 12 εκρήξεις. Είχα την εντύπωση ότι τα τύμπανά μου θα έσκαγαν», πρόσθεσε. Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βομβάρδισαν δυο γέφυρες στην περιοχή Μπαντάρ Χαμίρ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους επτά άνθρωποι, σιδηροδρομικό σταθμό στην Μπαντάρ Αμπάς και το αεροδρόμιο της Ιρανσάρ.

Νέα επίθεση Βανς στο Ισραήλ

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς κατηγόρησε ορισμένα μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης ότι προσπαθούν να επηρεάσουν τις απόψεις των Αμερικανών για να παρατείνουν τον πόλεμο στο Ιράν. Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο Βανς δήλωσε στον συντηρητικό podcaster Τζο Ρόγκαν ότι παρότι εμπιστεύεται ορισμένους ανθρώπους εντός της ισραηλινής κυβέρνησης, υπάρχουν άλλοι «που χειραγωγούν και επιχειρούν να αλλάξουν την αμερικανική κοινή γνώμη, για να συνεχίσουν τον πόλεμο επ’ αόριστον».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ ξεκαθάρισε την Πέμπτη ότι «ο πρόεδρος σίγουρα θα συμφωνούσε ότι, ναι, οι ξένες χώρες σίγουρα προσπαθούν να επηρεάσουν την αμερικανική κοινή γνώμη». Μιλώντας στην εκπομπή The Joe Rogan Experience, ο Βανς είπε ότι άτομα εντός της ισραηλινής κυβέρνησης προσπαθούν να απομακρύνουν τις ΗΠΑ από τις προσπάθειές τους να διαπραγματευτούν με το Ιράν.

«Πιστεύω σίγουρα ότι έχετε δει αυτή την πολύ διακριτική, εξαιρετικά καλά χρηματοδοτούμενη εκστρατεία με στόχο τον εκτροχιασμό των διαπραγματεύσεων και με στόχο τον εκτροχιασμό της συμφωνίας», ανέφερε δε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «ακριβή στοιχεία» ότι ορισμένοι Ισραηλινοί ηγέτες «μισούν τη συμφωνία».

Ο Βανς έχει εμπλακεί ενεργά στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν – συμμετείχε σε διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν τον Απρίλιο και ταξίδεψε στην Ελβετία τον Ιούνιο για την υπογραφή του MOU. Είπε ότι «δεν τον πειράζει» που «ορισμένα στοιχεία της ισραηλινής κυβέρνησης» επικρίνουν τη θέση των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι «ξένες κυβερνήσεις προσπαθούν και επηρεάζουν την κυβέρνηση συνεχώς». «Αυτό που με ενοχλεί στην πραγματικότητα είναι όταν οι Αμερικανοί επιτρέπουν, δηλαδή η αμερικανική ηγεσία επιτρέπει, αυτή η επιρροή να επηρεάζει την κρίση τους και να επηρεάζει αυτό που υποστηρίζουν», σημείωσε.

Είναι η τελευταία σε μια σειρά επικρίσεων που έχει ασκήσει πρόσφατα ο αντιπρόεδρος εναντίον του Ισραήλ, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να προσπαθεί να τερματίσει τον πόλεμο, τόσο μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων όσο και μέσω νέων στρατιωτικών επιθέσεων.

Πλήγματα στην Μπουσέρ

Η πόλη Μπουσέρ (νότια), όπου βρίσκεται σημαντικό λιμάνι και ο μόνος ιρανικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός που απομένει σε λειτουργία, βομβαρδίστηκε για δεύτερη φορά μέσα σε μερικές ώρες, σύμφωνα με τον επικεφαλής της τοπικής αυτοδιοίκησης που επικαλέστηκε το πρακτορείο IRNA.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είχε απειλήσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα πως θα βομβαρδιστούν γέφυρες και ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί της χώρας αν οι Ιρανοί δεν «επιστρέψουν στο τραπέζι» των διαπραγματεύσεων. Είχε διατυπώσει την ίδια απειλή τον Απρίλιο.

Οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν την 7η Ιουλίου, έπειτα από επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Κόλπο, αποδοθείσες στο Ιράν. Οι βομβαρδισμοί έκτοτε είναι οι εκτενέστεροι μετά την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός τον Απρίλιο κι υπονομεύουν τις διπλωματικές προσπάθειες με σκοπό να τερματιστεί η ένοπλη σύρραξη.

Ο πόλεμος, ο οποίος ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, και δεν σταματά να κλονίζει την παγκόσμια οικονομία.

Το Πακιστάν, χώρα που μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις, παρότρυνε χθες τις δυο πλευρές να «τερματίσουν τη βία και να ξαναρχίσουν τις συνομιλίες» στο πλαίσιο του «μνημονίου κατανόησης» που υπέγραψαν τη 17η Ιουνίου αλλά πλέον έχει γίνει κομματάκια. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ ωστόσο διεμήνυσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η όποια συμφωνία «δεν έχει νόημα παρά μόνο όταν οι όροι της επικυρώνονται κι εφαρμόζονται», κι η χώρα του δεν βλέπει κανένα όφελος «δεν έχει λόγο» να την τηρεί.

Το Ισλαμαμπάντ απηύθυνε ακόμη εκ νέου έκκληση να υπάρξει «αποκατάσταση της ομαλότητας στο στενό του Ορμούζ», που έκλεισε ξανά η Τεχεράνη το σαββατοκύριακο. Εν είδει αντιποίνων, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε πως προχωρά εκ νέου στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Ταυτόχρονα ο Ντόναλντ Τραμπ «παραμένει πάντα ανοικτός στη διπλωματία», είπε χθες η εκπρόσωπός του Κάρολαϊν Λέβιτ. Κατά την ίδια οι Ιρανοί «είπαν στον πρόεδρο πως θέλουν ακόμη να κλειστεί συμφωνία. Τους μιλάμε, αλλά, για ακόμη μια φορά, ο πρόεδρος δεν θα τους επιτρέψει να ανοίγουν πυρ εναντίον πλοίων στο στενό χωρίς συνέπειες».

Στο στενό του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν προπολεμικά το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνονται παγκοσμίως, η κίνηση έχει μειωθεί δραματικά έπειτα από επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο.

Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σχετικά σταθερές, παρά τη συνέχιση των εχθροπραξιών· το βαρέλι του Μπρεντ άλλαζε χέρια έναντι τιμήματος περί τα 85 δολάρια τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ προειδοποίησε χθες Πέμπτη ότι αν δεν υπάρξει συνεννόηση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες και να αυξηθούν σύντομα οι ροές πετρελαίου μέσω του στενού του Ορμούζ, η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια θα τεθεί ξανά εν αμφιβόλω. Το ζήτημα «παραμένει κρίσιμο», είπε χθες σε εκδήλωση του Council on Foreign Relations. «Θα έπρεπε να ανησυχούμε, προσωπικά ανησυχώ, αν η κατάσταση δεν βελτιωθεί τις αμέσως προσεχείς εβδομάδες, επέμεινε ο κ. Μπιρόλ.

Το ποδοσφαιρικό φαινόμενο που οδήγησε την Αργεντινή μέχρι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 δεν ξεφεύγει από το πρότυπο του τέλειου, σιωπηλού σταρ. Ο Λιονέλ Μέσι μιλά ελάχιστα. Δεν υπάρχουν δημόσιες αναφορές ότι διαβάζει, δεν σχολιάζει πολιτικά ζητήματα, δεν παρακολουθεί ταινίες (μόνο τηλεοπτικές σειρές), δεν έχει γνωστές μουσικές προτιμήσεις και δεν έχει αναφέρει ποτέ ένα βιβλίο ή έναν συγγραφέα.

Στις σπάνιες συνεντεύξεις του, αν αναλογιστεί κανείς ότι είναι μία από τις πιο διάσημες προσωπικότητες παγκοσμίως, δεν λέει τίποτα πέρα από κοινοτοπίες. Σύμφωνα με τα λίγα προφίλ που έχουν γραφτεί γι’ αυτόν, η ζωή του εκτός γηπέδων παρουσιάζεται ως εξαιρετικά απλή: ποδόσφαιρο με τα παιδιά του, βιντεοπαιχνίδια και κρασί με Sprite.

Ακόμη και όταν μιλά για ποδόσφαιρο, περιορίζεται σε κλισέ: “Ήταν ένα πολύ δύσκολο παιχνίδι”, “Τα παιδιά έπαιξαν πολύ καλά”, “Πρέπει να παίξουμε καλύτερα”. Ο Μέσι είναι σιωπηλός. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ο Μέσι δεν έχει πολιτικές απόψεις ή αποφεύγει να τις δημοσιοποιεί. Σε μια καριέρα που ξεπερνά τις δύο δεκαετίες (ήταν ήδη διάσημος πριν από το ντεμπούτο του με την Μπαρτσελόνα το 2004), έχει κάνει ακριβώς δύο πολιτικές δηλώσεις, και οι δύο το 2020, πριν από έξι χρόνια.

Η πολιτική ουδετερότητα του Μέσι

Σε συνέντευξή του δήλωσε: Δεν μου αρέσει να μιλάω για πολιτική. Παρακολουθώ, ακούω, μου αρέσει να μαθαίνω, ειδικά από τους φίλους μου. Η πολιτική έχει γίνει κάτι παράξενο για τον κόσμο. Τα πολιτικά κόμματα μοιάζουν με ποδοσφαιρικές ομάδες. Οι άνθρωποι τσακώνονται γι’ αυτά και πλέον δεν βλέπουν τι καλό μπορούν να πάρουν από την άλλη πλευρά. Αλλά θέλω το καλύτερο για τη χώρα μου, ώστε όσοι έχουν τα λιγότερα να μπορούν να αποκτήσουν περισσότερα. Δεν έχω όμως συγκεκριμένη πολιτική άποψη. Θέλω απλώς να προχωρήσει η χώρα μπροστά, χωρίς κλοπές και χωρίς περίεργα πράγματα.

Σε μία άλλη συνέντευξη έκανε την πιο τολμηρή πολιτική του δήλωση: Η ανισότητα είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας μας και πρέπει να αγωνιστούμε για να τη διορθώσουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Και αυτό ήταν όλο. Ο Μέσι ζει σε έναν κόσμο, όπου η μοναδική σύγκρουση είναι ένα σκληρό φάουλ ή ένα χαμένο πέναλτι. Ο Αργεντίνος αστέρας ενσαρκώνει το πρότυπο που έχει δημιουργήσει η βιομηχανία της ψυχαγωγίας: Ο τέλειος σταρ είναι αυτός που δεν δημιουργεί εχθρούς. Και για να το πετύχεις αυτό, πρέπει να μένεις σιωπηλός.

Ο Μέσι, ταυτόχρονα, δεν έχει βιώσει την ανισότητα. Δεν έχει ποτέ υποστεί διακρίσεις, εκμετάλλευση ή καταπίεση. Η ζωή του πριν ενταχθεί στην ακαδημία της Μπαρτσελόνα, σε ηλικία 14 ετών, ήταν εκείνη ενός λευκού παιδιού της αστικής μεσαίας τάξης. Το να περιμένει κανείς από αυτόν μια πολιτική θέση ή ακόμη και μια απλή αλληλεγγύη προς άλλους αθλητές είναι αδύνατο. Το σενάριο δεν το επιτρέπει.

Πιθανότατα αυτή η ουδετερότητα είναι ακριβώς αυτό που του επέτρεψε να γίνει παγκόσμιο είδωλο, αγαπητό από φιλάθλους σε κάθε γωνιά του πλανήτη, με μία εξαίρεση: τη Μαδρίτη, όπου δεν θα τον συγχωρήσουν ποτέ επειδή έπαιξε επί 21 χρόνια για τον μεγαλύτερο αντίπαλό τους, την Μπαρτσελόνα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη σύγκρουση στην οποία έχει εμπλακεί ποτέ και δεν προήλθε καν από δική του επιλογή. Ήταν απλώς το χαρτί που του μοίρασε η ζωή.

Χωρίς αυτό να σημαίνει ποτέ ότι πήρε θέση υπέρ ή κατά της καταλανικής αυτονομίας, ένα ζήτημα απέναντι στο οποίο έδειχνε αδιάφορος. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν οι περισσότεροι αθλητικοί αστέρες έχουν υιοθετήσει αυτή την προσεκτική ουδετερότητα. Είναι όμως πιθανό ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιλογή της σιωπής συνδέεται με την ανάγκη προστασίας της δημόσιας εικόνας και των προνομίων τους.

Εξαιρέσεις με πολιτικό υπόβαθρο

Ωστόσο, κάποιες εξαιρέσεις είναι εντυπωσιακές, ακριβώς επειδή είναι εξαιρέσεις. Και, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, όσοι αρνούνται την ουδετερότητα το κάνουν επειδή έχουν βιώσει κάποια μορφή ανισότητας ή διάκρισης. Για παράδειγμα, οι μαύροι ποδοσφαιριστές που αγωνίζονται στην Ευρώπη. Όπως συμβαίνει συχνά και στην Αργεντινή, αντιμετωπίζουν τον ρατσισμό των γηπέδων. Πολλοί από αυτούς εξεγείρονται, μιλούν δημόσια, καταγγέλλουν, διαμαρτύρονται, αποχωρούν από το γήπεδο και απαιτούν αλλαγές.

Αυτό μπορεί να επεκταθεί σε ευρύτερη πολιτική στάση, όπως στην περίπτωση του Κιλιάν Εμπαπέ, ο οποίος έχει καταδικάσει τόσο τη γαλλική ακροδεξιά, όσο και τις διαφημίσεις για στοιχήματα και ανθυγιεινά τρόφιμα. Το σκεπτικό του Εμπαπέ επιβεβαιώνει αυτή την υπόθεση: Τα στοιχήματα και η φθηνή τροφή καταστρέφουν γειτονιές, όπως εκείνη όπου μεγάλωσε, ενώ η ακροδεξιά είναι βαθιά ρατσιστική απέναντι στα παιδιά μεταναστών.

Το ίδιο ισχύει για τον Βραζιλιάνο μαύρο ποδοσφαιριστή της Ρεάλ Μαδρίτης, Βινίσιους Τζούνιορ, ο οποίος αντιδρά έντονα και δημόσια σε κάθε ρατσιστική επίθεση. Μάλιστα ανάγκασε τη FIFA να εισαγάγει έναν νέο κανονισμό, γνωστό ως “κανόνας Βίνι”, που τιμωρεί παίκτες οι οποίοι καλύπτουν το στόμα τους όταν μιλούν σε άλλον.

Τον Φεβρουάριο του 2026, ένας αντίπαλος κάλυψε το στόμα του, προφανώς για να τον προσβάλει. Ο Βινίσιους παραπονέθηκε στον διαιτητή ότι ο αντίπαλος τον αποκάλεσε πίθηκο, όμως δεν υπήρξε αντίδραση μέσα στο γήπεδο, επειδή η προσβολή δεν ακούστηκε. Αργότερα, η UEFA επέβαλε στον παίκτη ποινή έξι αγωνιστικών, θεωρώντας δεδομένη τη ρατσιστική συμπεριφορά. Ο αντίπαλος ήταν ο Αργεντινός ποδοσφαιριστής της πορτογαλικής Μπενφίκα, Τζιανλούκα Πρεστιάνι, ο οποίος υποστήριξε ότι χρησιμοποίησε ομοφοβική και όχι ρατσιστική βρισιά. Η ομοφοβία, σύμφωνα με τον Πρεστιάνι, φαίνεται πως ήταν λιγότερο προβληματική από τον ρατσισμό.

Στον αντίποδα αυτής της στάσης, ο Ντιέγκο Μαραντόνα παραμένει στη μνήμη ως ένας ποδοσφαιριστής και δημόσιο πρόσωπο με έντονη πολιτική συνείδηση και δημόσιο λόγο απέναντι στις κοινωνικές αδικίες. Παρόμοια, ο Λισάντρο Μαρτίνες, σημερινός παίκτης της εθνικής Αργεντινής, έχει επανειλημμένα μιλήσει για τις εργατικές του ρίζες, για την καταδίκη των εγκλημάτων της δικτατορίας στην Αργεντινή και για την αλληλεγγύη του στις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μέσι ή Μαραντόνα;

Η ουδετερότητα του Μέσι δεν είναι ένας απαράβατος νόμος. Οι ποδοσφαιριστές μπορούν να ξεφύγουν από αυτήν, όταν η κοινωνική τους εμπειρία ή η πολιτική τους συνείδηση τους το επιτρέψει. Αυτό όμως δεν φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση του Μέσι. Δεν πρόκειται απαραίτητα για μεγαλύτερη ή μικρότερη επίγνωση των κοινωνικών ανισοτήτων ή για μεγαλύτερη ή μικρότερη αφοσίωση. Πρόκειται, μάλλον, για μια διαφορετική προσωπική διαδρομή, μακριά από τις εμπειρίες της διαφορετικότητας και της ανισότητας που έχουν διαμορφώσει άλλους αθλητές.

Η διαφορετική αυτή αντίληψη αποτυπώνεται και στις συζητήσεις των φιλάθλων. Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο ενός χρήστη στο Χ. «Μην συγκρίνεις τον Ντιέγκο. Ο Ντιέγκο, πέρα από σπουδαίος ποδοσφαιριστής, ήταν και αγωνιστής. Δεν άντεχε τις αδικίες και μιλούσε ανοιχτά εναντίον τους. Μεγάλος παίκτης ο Μέσι, αλλά ως άνθρωπος αφήνει πολλά να επιθυμεί».

Η σύγχυση αυτών των δύο εννοιών υπήρξε διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα διπλωματικά πλεονεκτήματα της Άγκυρας και δυστυχώς βρίσκει ευήκοα ώτα και στην ελληνική πλευρά. Ο εκάστοτε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συνομιλεί με “ηγέτη των Τουρκοκυπρίων”, αλλά με την ίδια την Άγκυρα.

Η Τουρκία ουδέποτε εγκατέλειψε τον στρατηγικό της στόχο για πολιτικό έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου. Από τις γνωστές εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ την περίοδο 1956-1957, μέχρι τη σημερινή πολιτική της Άγκυρας, η επιδίωξη παραμένει ουσιαστικά η ίδια! Είτε μέσω διχοτόμησης, είτε μέσω μιας συνταγματικής δομής, να ελέγχει όλη την Μεγαλόνησο.

Αν οι εκτιμήσεις για τις προτάσεις Ολγκίν που επιδεικνύει μία σημαντική «κινητικότητα» ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε δεν μιλάμε για πρωτοβουλία επανένωσης. Μιλάμε για μια διαδικασία που οδηγεί σταδιακά στην πολιτική αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος και στην εξίσωσή του με τη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία.

Να αναφέρουμε πολύ συνοπτικά ότι οι πληροφορίες που μας ήλθαν από τον… βρετανικό (άραγε τυχαίο;) Independent μιλούν για δύο συνιστώντα κράτη με πολιτική ισότητα και ευρεία αυτονομία, ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο (όπως του Ανάν), οι περισσότερες κυβερνητικές αρμοδιότητες θα ασκούνται χωριστά από τα δύο συνιστώντα κράτη, ενώ η κεντρική κυβέρνηση θα έχει περιορισμένο ρόλο.

Αυτό σε γενικές γραμμές έχει υποστηρίξει και ο κατοχικός εγκάθετος της Άγκυρας Τουφάν Έρχιουρμαν, που τώρα παρουσιάζεται ως πρόθυμος να συζητήσει το σχέδιο αυτό. Κοντολογίς πρόκειται για συνομοσπονδία δύο υφιστάμενων κρατιδίων που είναι ο πραγματικός στόχος των Τούρκων.

Το ισχυρότερο όπλο της Λευκωσίας

Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι εμπόδιο που πρέπει να παραμεριστεί για να υπάρξει λύση. Είναι το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών και διαθέτει πλήρη διεθνή νομική προσωπικότητα. Αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό κεφάλαιο της Λευκωσίας. Είναι το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της όπλο, το πραγματικό της brand name!

Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν μπορεί να αποκτήσει εύκολα διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους. Επιδιώκει, λοιπόν, να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα μέσα από τη δομή της λύσης, εξισώνοντας πολιτικά το κατοχικό μόρφωμα με την Κυπριακή Δημοκρατία. Αν χαθεί αυτό το πλεονέκτημα, θα πρόκειται για την μεγαλύτερη στρατηγική νίκη της Άγκυρας.

Η παγίδα της πολιτικής ισότητας 

Η δημόσια συζήτηση αποφεύγει συστηματικά να εξηγήσει τι σημαίνει στην πράξη η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα. Η πολιτική ισότητα, όπως την ερμηνεύει η τουρκική πλευρά, δεν περιορίζεται στην αποτελεσματική συμμετοχή των δύο κοινοτήτων.

Σημαίνει δικαιώματα αρνησικυρίας, υποχρεωτικές θετικές ψήφους, αριθμητική ισότητα ανεξαρτήτως πληθυσμού (παντελώς αντιδημοκρατικό) και δυνατότητα της τουρκοκυπριακής πλευράς να εμποδίζει τη λήψη αποφάσεων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ένα τέτοιο σύστημα δεν δημιουργεί λειτουργικό κράτος. Δημιουργεί θεσμοθετημένη παράλυση.

Και όταν η θεσμοθετημένη παράλυση γίνει αποδεκτή διεθνώς η Άγκυρα θα “σπάσει” αυτό το μόρφωμα και θα διατηρήσει το “Τουρκοκυπριακό Κράτος”, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει αυτοκαταργηθεί.

Η αμηχανία Λευκωσίας και Αθήνας

Το παρακάτω ερώτημα δεν αφορά μόνο την κ. Ολγκίν. Αφορά πρωτίστως την κυπριακή κυβέρνηση αλλά και την Αθήνα. Γιατί γίνεται ανεκτή μια διαδικασία που, σύμφωνα με τους επικριτές της, μετακινεί συνεχώς το πλαίσιο προς τις τουρκικές επιδιώξεις; Γιατί δεν διακηρύσσεται με απόλυτη σαφήνεια ότι η διεθνής προσωπικότητα, η συνέχεια και η κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελούν αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές;

Η Κύπρος δεν χρειάζεται λύση με οποιοδήποτε τίμημα. Χρειάζεται λύση που να εγγυάται ελευθερία, δημοκρατία, λειτουργικό κράτος, πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Και η Αθήνα; Το ελληνικό πολιτικό σύστημα αντιμετωπίζει συχνά το Κυπριακό ως ζήτημα χαμηλής προτεραιότητας, ενώ μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης δείχνει να έχει απομακρυνθεί από ένα εθνικό θέμα, που επί δεκαετίες αποτελούσε κορυφαία υπόθεση του Ελληνισμού. Η αδιαφορία, όμως, δεν αποτελεί στρατηγική. Η λήθη δεν προστατεύει ούτε την Κύπρο, ούτε την Ελλάδα.

Αναμφίλεκτα οι Κύπριοι αδελφοί μας έχουν τον πρώτο λόγο. Η Ελλάδα όμως ως Εγγυήτρια Δύναμη, αλλά και λόγω στρατηγικών και πανεθνικών συμφερόντων θα πρέπει να παίξει τον δικό της ρόλο, τον ρόλο που επιβάλλει η Ιστορία, οι Διεθνείς Συμβάσεις και η υφιστάμενη γεωπολιτική κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή και να παραμείνει ενεργή και δίπλα στην Κύπρο. Ας ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι μία δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα λύση στην Κύπρο, επηρεάζει δυσμενώς όλο το φάσμα των λεγομένων ελληνοτουρκικών προβλημάτων που δημιουργούνται από την αναθεωρητική πολιτική των Τούρκων!

“Άντε να βρούμε μία λύση, όποια και αν είναι”

Στην Κύπρο, αλλά και στην Ελλάδα, έχει αναπτυχθεί από κάποιους κύκλους το αφήγημα «άντε να βρούμε μία όποια λύση τώρα»! Τους χαρακτηρίζω “ναταβρουμενάκηδες” ! Το επιχείρημα τους είναι “ας μαζέψουμε επιτέλους τις όποιες ζημιές μας τώρα, ας μειώσουμε όσο μπορούμε τα τετελεσμένα, ας επιστραφούν κάποια εδάφη (στην προκειμένη πρωτοβουλία κάποιες γειτονιές της …Αμμοχώστου!) και να τελειώνουμε, γιατί η κάθε προηγούμενη προτεινόμενη λύση είναι καλύτερη από αυτήν που υπάρχει τώρα”. Ξεχνούν οι δύσμοιροι ότι αν είχαν γίνει αποδεκτές αυτές “οι λύσεις” που απορρίφθηκαν, η Κύπρος σήμερα δεν θα ήταν αυτή που είναι.

Θα επαναλάβω κάτι που έχει γράψει ο εκλεκτός φίλος μου Δρ. Χρίστος Κληρίδης, πρώην Βουλευτής, πρώην Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου, πρώην Μέλος της Διαπραγματευτικής Ομάδας πρώην Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου και πλέον Πρόεδρος του κυπριακού πολιτικού κόμματος “ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ”: «Το δίλημμα δεν είναι μεταξύ λύσης και μη λύσης, αλλά μεταξύ μίας καταστροφικής λύσης και της συνέχισης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι να βρεθεί μία σωστή και δίκαιη λύση”, μία λύση που θα κατοχυρώνει και τα δικαιώματα της πλειοψηφίας της Μεγαλονήσου».

Αντί επιλόγου

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν η λύση θα ονομάζεται Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, χαλαρή ομοσπονδία, ή οποιαδήποτε άλλη πολιτική φόρμουλα. Οι ονομασίες έχουν μικρή σημασία όταν αλλοιώνεται η ουσία. Το αδυσώπητο ερώτημα είναι ένα! Θα διαφυλαχθεί η Κυπριακή Δημοκρατία ως το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, ή θα αντικατασταθεί από ένα δυσλειτουργικό μόρφωμα που θα βρίσκεται σε μόνιμη πολιτική ομηρία της Τουρκίας;

Κάτι που αναντίρρητα αντίκειται στα συμφέροντα του Ελληνισμού; Η ιστορία δεν θα κρίνει όσους αντιστάθηκαν σε μια λύση που θεωρούσαν επιζήμια. Θα κρίνει εκείνους που, στο όνομα του «ρεαλισμού», αποδέχθηκαν την αποδόμηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και άνοιξαν τον δρόμο στην κεκαλυμμένη “λύση των δύο κρατών” για την πολιτική επικυριαρχία της Άγκυρας στην Κύπρο!

Η Κύπρος δεν χρειάζεται οποιαδήποτε λύση. Χρειάζεται μια δίκαιη, δημοκρατική και βιώσιμη λύση, που να τερματίζει την κατοχή, να αποκαθιστά την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να διασφαλίζει ότι καμία τρίτη χώρα δεν θα μπορεί να ελέγχει το μέλλον της Μεγαλονήσου.

Η αρχική απόφαση του Ζελένσκι πιθανόν να συνδέεται παράλληλα και με το προεκλογικό κλίμα που καλλιεργείται και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος προβάλλει τα μαζικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας. Διατείνεται ότι η Ουκρανία έχει κάπως μεγαλύτερη επιχειρησιακή πρωτοβουλία, όχι στο μέτωπο, αλλά σε επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας στο ρωσικό έδαφος. Αυτό, εκτιμάται από πολλούς, ότι ο Ζελένσκι θέλει να το χρησιμοποιήσει ως προσωπικό του επίτευγμα.

Πάλι απομακρύνει “νικητή”

Η αντικατάσταση του Φεντόροφ έχει ερμηνευθεί από Ουκρανούς επικριτές της κυβέρνησης ως αντιπατριωτική κίνηση, καθώς ενδέχεται να ανατρέψει τη δυναμική που είχε διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες. Κατηγορούν τον Ζελένσκι ότι απέλυσε ουσιαστικά τον αρχιτέκτονα της εντυπωσιακής αλλαγής στα πλήγματα κατά της Ρωσίας. Με αυτό φέρονται να συμφωνούν και οι συνομιλητές του Ζελένσκι στην ΕΕ, ή ίσως και στις ΗΠΑ, καθώς οι Δυτικοί διαφωνούν με την απομάκρυνση ενός τόσο επιτυχημένου υπουργού.

Εκτιμάται από ουκρανικά μέσα ότι ο Ζελένσκι τον απέπεμψε όπως είχε αποπέμψει και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων Βαλερί Ζαλούζνι προ διετίας, επειδή οι επιτυχίες των δύο ανδρών στον πόλεμο τους καθιστούσαν πολύ δημοφιλείς και εν δυνάμει επικίνδυνους ως αντιπάλους στις επόμενες εκλογές. Ο Ζαλούζνι ήδη δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος, αλλά ο Φεντόροφ δεν είχε δώσει δημοσίως δείγματα τόσο υψηλών πολιτικών φιλοδοξιών. Είχε στηρίξει προεκλογικά τον Ζελένσκι και μετά ανέλαβε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για να μεταπηδήσει προ εξαμήνου στο Άμυνας. Έχει ειπωθεί ότι οι στρατιωτικοί είχαν εξαρχής ενοχληθεί με την τοποθέτηση του “άσχετου” σε ένα τόσο σημαντικό αμυντικό πόστο.

Η ρήξη και η επιλογή Σίρσκι

Η αποπομπή φέρεται να ήταν αποτέλεσμα της ρήξης ανάμεσα στον Φεντόροφ που ανέλαβε προ εξαμήνου το υπουργείο και στον από διετίας αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας Αλεξέι Σίρσκι. Οι μεγάλες επιτυχίες των ουκρανικών drones τους τελευταίους μήνες στο εσωτερικό της Ρωσίας ήταν έργο του Φεντόροφ και όχι του Σίρσκι. Ο Φεντόροφ διαμαρτυρόταν από καιρό για την γραφειοκρατική και “σοβιετική νοοτροπία” του Σίρσκι, καταγγέλλοντας ότι ο δεύτερος έβαζε διαρκώς εμπόδια σε όλες τις αλλαγές που προωθούσε το υπουργείο Άμυνας. Κάποια στιγμή ο Ζελένσκι φέρεται να προσπάθησε να τους συμβιβάσει, αλλά ο Σίρσκι είπε “ή εγώ ή αυτός”.

Ο Φεντόροφ αποχωρώντας είπε για τον Σίρσκι: «Ήταν πάντα απρόθυμος να συζητήσει τα προβλήματα. Προτιμά να συμμετέχει σε συσκέψεις, να εμπλέκεται σε παρασκηνιακές μεθοδεύσεις και ίντριγκες, να αποδίδει την κριτική που του γίνεται σε προσωπική εναντίον του εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης, αντί να αναγνωρίσει ότι το πρόβλημα βρίσκεται σε όσα πραγματικά συμβαίνουν.» Αναφέρει επίσης ότι «αντί να σχεδιάσει μια ασύμμετρη στρατηγική για να νικήσει τη Ρωσία, σχεδίασε μια στρατηγική που δίχασε τη χώρα».

Παράλληλα ο Ζελένσκι προχώρησε σε έναν σαρωτικό μετασχηματισμό, αποπέμποντας και την πρωθυπουργό, η οποία θεωρείτο ούτως ή άλλως άβουλη και ήταν προσωπική επιλογή του πρώην προσωπάρχη του και υπόδικου πλέον για σκάνδαλο Αντρίι Γερμάκ.

Ο Φεντόροφ, ο οποίος προερχόταν από τον χώρο της τεχνολογίας, είχε συνδέσει την εν τέλει σύντομη θητεία του με την προσπάθεια εκσυγχρονισμού του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας. Στόχευε στην αξιοποίηση της τεχνολογικής υπεροχής, ως αντιστάθμισμα στη σημαντική αριθμητική υπεροχή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, μέσα από τη διεύρυνση της χρήσης μη επανδρωμένων συστημάτων (drones), την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και την επιτάχυνση των διαδικασιών προμηθειών.

Η επιλογή του Ζελένσκι να στηρίξει τελικά τον αρχιστράτηγο αντί του υπουργού Άμυνας έχει προκαλέσει προβληματισμό και σε πολιτικό επίπεδο. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος – στην καλύτερη περίπτωση – συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της συνοχής της στρατιωτικής ηγεσίας, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται την αποχώρηση πολύ σημαντικών στελεχών.

Διαδηλώσεις στο Κίεβο

Πλήθος κόσμου βγήκε στους δρόμους της πρωτεύουσας, του Κιέβου, και άλλων ουκρανικών πόλεων, ζητώντας την επανατοποθέτησή του, ενώ ένας ανώτερος διοικητής των αεροπορικών επιχειρήσεων της χώρας υπέβαλε την παραίτησή του, αντιδρώντας στην απόφαση του Ζελένσκι. Συγκεκριμένα, ο Πάβλο Γελιζάροφ, υπαρχηγός της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας και βασικό ηγετικό στέλεχος στις επιχειρήσεις με drones, ανακοίνωσε ότι παραιτείται ως αντίδραση στην απομάκρυνση του Φεντόροφ, χαρακτηρίζοντάς την «μεγάλο πλήγμα στην άμυνα της Ουκρανίας».

Η νέα κυβέρνηση – υπό τον επικεφαλής του ενεργειακού τομέα Σερχίι Κορέτσκι, ο οποίος ορίστηκε σήμερα – ενώ αναφερόταν ως πιθανόν να τοποθετούσε στη θέση του Φεντόροφ τον σημερινό υπουργό Εσωτερικών, Ιχόρ Κλιμένκο. Αυτή πάντως εκτιμάται ως άλλη μια κίνηση που θα κλόνιζε την εμπιστοσύνη στην ηγεσία του Ζελένσκι, ο οποίος κατηγορείται πως επιχειρεί να δημιουργήσει μια πολιτική ελίτ, η οποία βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

Ο Σίρσκι εμφανίζεται ως “υπεράνω”

Σε ανακοίνωσή του, ο Σίρσκι κάλεσε όλους να επικεντρωθούν στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας και υπενθύμισε τον ρόλο του στην άμυνα του Κιέβου απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις, κατά τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής του 2022. «Και τώρα, σε αυτή την πόλη, μπορούν να πραγματοποιούνται ενημερώσεις, να διαμορφώνονται οράματα και να λαμβάνονται αποφάσεις», ανέφερε, ειρωνευόμενος τη συνέντευξη Τύπου που είχε παραχωρήσει ο Φεντόροφ λίγες ώρες νωρίτερα – και καρπωνόμενος παράλληλα τις επιτυχίες του Ζαλούζνι.

Ο Σίρσκι προσπαθεί με τα λεγόμενά του να μειώσει και το ρόλο του πραγματικού επικεφαλής της άμυνας της Ουκρανίας από το 2022 μέχρι το 2024. Εντούτοις, οι περισσότεροι Ουκρανοί εκτιμούν ότι εκείνος που διέσωσε το Κίεβο ήταν ο Ζαλούζνι και ότι ο Σίρσκι ήταν μεν επικεφαλής των χερσαίων δυνάμεων, αλλά εκτελούσε τα σχέδια του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων – του εντέλει παυθέντος Ζαλούζνι.

Σχετικές ήταν προ της συμφωνίας οι απειλές Τραμπ προς το Ομάν ότι «πρέπει να συμπεριφερθεί όπως όλοι, ή διαφορετικά θα πρέπει να τους ανατινάξουμε» (!). Στο δε μέτωπο του Λιβάνου η συμφωνία Βηρυτού-Τελ Αβίβ υπό την αιγίδα Ρούμπιο πρακτικά νομιμοποιεί την κατοχή του νοτίου Λιβάνου και αντικρούει το πρώτο σημείο της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν περί “διασφάλισης της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας του Λιβάνου”.

Στη διπλή προσπάθεια των ΗΠΑ, σε Λίβανο και Στενά, να υπονομεύσουν στην πράξη το πλεονέκτημα που έδινε το MOU (Memorandum of Understanding) στην ιρανική πλευρά, η Τεχεράνη σκλήρυνε στα Στενά, οι ΗΠΑ απάντησαν δυναμικά, και έχουμε ένα νέο πολεμικό γύρο ανάμεσα στο Ιράν, που επιδιώκει να διατηρήσει το πλεονέκτημα και στις ΗΠΑ που το υπονομεύουν – αλλά χωρίς σχέδιο τι θα κάνουν αν το Ιράν κλιμάκωνε, όπως και έκανε. Και όλα αυτά σε ένα χειρότερο για τις ΗΠΑ χρονικό πλαίσιο όχι μόνο λόγω των ενδιάμεσων εκλογών.

Η δαμόκλειος σπάθη των αποθεμάτων πετρελαίου

Μια εβδομάδα μετά τη συμφωνία, στο G7, o Τραμπ δικαιολογούσε τη συμφωνία: «Δεν ήθελα να δω μια οικονομική καταστροφή που θα μπορούσε να συμβεί αν αυτός [ο πόλεμος] συνεχιζόταν». Λίγο αργότερα ο Βανς παραδεχόταν ότι «ο Πρόεδρος μας είπε να χρησιμοποιήσουμε το MOU, ώστε με έναν τρόπο να ξαναγεμίσουμε την παγκόσμια πετρελαϊκή οικονομία, να ξαναγεμίσουμε τα αποθέματα και μετά να δούμε πού βρισκόμαστε».

Πολλά δημοσιεύματα εμφανίζουν το πρόβλημα της πετρελαϊκής οικονομίας σαν να έχει λυθεί. Η πραγματικότητα είναι ότι βρισκόμαστε περίπου στο σημείο που βρισκόμασταν πριν τις 12 Ιουνίου. Τότε οι περισσότερες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για εβδομάδες, μέχρι το σημείο που θα έπρεπε να αρχίσει να ρέει πετρέλαιο από την αγορά ξανά πίσω προς τα αποθέματα, προκαλώντας ένα έλλειμμα προσφοράς και σοκ μεγαλύτερο από τον ίδιο τον πόλεμο.

Η διέλευση πετρελαίου μετά τη συμφωνία δεν ξεπέρασε το ένα τρίτο της προπολεμικής διέλευσης. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας, τα αποθέματα άδειαζαν με μέσο ρυθμό 3,8 εκ. βαρέλια την ημέρα μέχρι τη συμφωνία (4,6 τον Μάιο). Μετά τη συμφωνία μόνο ένα 5% των απωλειών έχει αποκατασταθεί. Η προσωρινή εκτίναξη της προσφοράς από τα πετρελαιοφόρα που βρέθηκαν στις θάλασσες έριξε τις τιμές, αλλά δεν μειώνει τον μεσοπρόθεσμο κίνδυνο.

Αν πριν ένα μήνα η κρισιμότητα της πετρελαϊκής οικονομίας ήταν τέτοια που ανάγκασε την Ουάσνιγκτον να αποδεχτεί τύποις τις ιρανικές απαιτήσεις, το Ιράν σήμερα διαθέτει μεγαλύτερο πλεονέκτημα, με δεδομένη και την απροθυμία-αδυναμία των ΗΠΑ να επανέλθουν σε σύγκρουση διαρκείας. Το κλείσιμο των Στενών είναι για το Ιράν μονόδρομος. Αν αντέξει, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι θα ακολουθήσουν μία ή περισσότερες δηλώσεις Τραμπ που θα απειλεί, θα ανακαλεί χτυπήματα γιατί οι Ιρανοί “εκλιπαρούν για συμφωνία”, ή γιατί “οι διαπραγματεύσεις πάνε πολύ καλά”, και τελικά θα καταλήξουν σύντομα σε νέα συμφωνία ή “διευκρίνηση” της υφιστάμενης.

Αν τα Στενά ξανακλείσουν μόνιμα, εντός διμήνου το πολύ η παγκόσμια και αμερικανική οικονομία κινδυνεύει από ένα πετρελαϊκό σοκ που όμοιό του δεν ξαναϋπήρξε. Οι ΗΠΑ παίζουν εντός αυτών των χρονικών ορίων, χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο, και χωρίς από τις 12 Ιουνίου να έχουν μεταβληθεί οι υλικοί όροι μιας σύγκρουσης που τις ανάγκασαν σε υποχώρηση.

Οι επιδιώξεις του Ιράν

Για το Ιράν είναι πολλαπλοί οι στόχοι κεφαλαιοποίησης της αντοχής-επικράτησης στη σύγκρουση. Η άρση των δυτικών κυρώσεων, η διατήρηση του ελέγχου στα Στενά, με ή χωρίς διόδια αναλόγως της “αποζημίωσής” του με άλλους τρόπους, ο περιορισμός της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή, ο περιορισμός της περιφερειακής “απασφάλισης” του Ισραήλ μετά το 2023 – κυρίως στο Λίβανο – η προστασία των συμμάχων του, η διαμόρφωση ενός ευνοϊκότερου πλαισίου συνύπαρξης με χώρες του Κόλπου, μετά την αποτυχία της αμερικανικής ομπρέλας προστασίας και των συμφωνιών του Αβραάμ, η κατοχύρωση της νέας του θέσης περιφερειακά και παγκόσμια.

Δεν έχει τη δυνατότητα να πετύχει σε όλα και θα αναγκαστεί να επιλέξει. Κλειδί για τα πιο βασικά όμως είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ. Με δεδομένη την ανυπαρξία εμπιστοσύνης στις ΗΠΑ ότι, για παράδειγμα, θα τηρήσουν μια συμφωνία άρσης κυρώσεων μακροπρόθεσμα, θα προτεραιοποιήσουν όχι με βάση το τι είναι καλύτερο, αλλά περισσότερο με βάση το τι μπορούν οι ίδιοι να διασφαλίσουν.

Στο μεταξύ, πυροβολώντας τη συμφωνία της 12ης Ιουνίου οι ΗΠΑ πυροβολούν εν μέρει τα πόδια τους στο βαθμό που μειώνουν τα “καρότα” που μπορούν να προσφέρουν, και έτσι επιβεβαιώνουν τους σκληρούς της Τεχεράνης. Η επαναφορά κυρώσεων καθιστά για τις ΗΠΑ το χαρτί των κυρώσεων άχρηστο στις διαπραγματεύσεις, γιατί δεν είναι κάτι που η Τεχεράνη μπορεί να εμπιστευτεί, παρά μόνο υπό την απειλή άμεσων αντίμετρων, δηλαδή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Ο ρόλος της Κίνας

Η άρση ή όχι των κυρώσεων ενδιαφέρει και άλλες πλευρές, όπως την Κίνα. Πότε ξεκίνησε η πτώση των τιμών του πετρελαίου από την περιοχή των 110 δολαρίων; Με την εκεχειρία της 8ης Απριλίου; Με τη συμφωνία της 12ης Ιουνίου; Όχι. Η πτώση ξεκίνησε αμέσως μετά τη συνάντηση Τραμπ-Σι στο Πεκίνο, στα μέσα Μαΐου.

Τι ακριβώς ανταλλάχθηκε στο Πεκίνο, δεν γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε μόνο πως μια εβδομάδα μετά η Ουάσινγκτον πάγωσε σημαντική παρτίδα πώλησης όπλων στην Ταϊβάν. Προηγήθηκαν οι δηλώσεις Τραμπ: «Δεν σκοπεύουμε να ταξιδέψουμε 9.500 μίλια για να πολεμήσουμε».

Η στάση της Κίνας καθ’ όλη την πετρελαϊκή κρίση του πολέμου γεννά ερωτήματα. Τέσσερις παράγοντες κράτησαν τις “χάρτινες” τιμές του αργού χαμηλά: Η διάθεση μεγάλου μέρους των αποθεμάτων στην αγορά, η εκτόξευση των αμερικανικών εξαγωγών, η τεράστια μείωση της ζήτησης από την Κίνα και η χωρίς προηγούμενο χειραγώγηση των τιμών. Σχετικά με το τελευταίο, ένα μεγάλο θέμα από μόνο του, έχουν γραφτεί πολλά που δεν είναι της ώρας, η χειραγώγηση όμως έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της μπροστά στο νέο πολεμικό γύρο. Άλλος ένας λόγος που καθιστά τα πράγματα για τις ΗΠΑ χειρότερα τώρα, σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο.

Η διατήρηση των τιμών πετρελαίου σε επίπεδα που δεν είναι επικίνδυνα για την παγκόσμια οικονομία, μαζί με άλλες οικονομικές σταθμίσεις, είναι λόγος αρκετός να δικαιολογήσει την πολιτική μιας Κίνας που είναι η μεγαλύτερη εμπορική δύναμη του πλανήτη. Το πικάντικο ερώτημα είναι αν είναι ο μόνος λόγος. Γιατί η διατήρηση αυτή ταυτόχρονα αφαιρούσε δύναμη από το βασικό όπλο της Τεχεράνης που ήταν ο στραγγαλισμός των Στενών και της παγκόσμιας οικονομίας.

Πέραν του γεγονότος ότι η δραστική μείωση της κινεζικής ζήτησης αντικειμενικά ευνόησε τον τυχοδιωκτισμό Τραμπ – πέραν των επαναλαμβανόμενων δηλώσεων του όπου λέει ότι είναι “ευχαριστημένος” από την στάση της Κίνας, ή ότι δεν ενοχλήθηκαν πλοία που μετέφεραν πετρέλαιο προς την Κίνα – δεν υπάρχουν δεδομένα ικανά να υποστηρίξουν την υπόθεση μιας συνεννόησης Πεκίνου-Ουάσνιγκτον. Αντίθετα, υπάρχουν δεδομένα για να υποστηριχθεί ότι η διατήρηση των κυρώσεων κατά του Ιράν αντικειμενικά συμφέρει από πολλές απόψεις την Κίνα.

Η Ρωσία και ο πόλεμος στο Ιράν

Ούτε η Ρωσία ήταν από τους ευνοημένους αυτής της διατήρησης των τιμών, πεδίο στο οποίο τα συμφέροντά της διαφέρουν από της Κίνας. Επιπλέον η ίδια η Ρωσία ήταν θύμα επιθέσεων ουκρανικών drones σε διυλιστήρια, ταυτόχρονα με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν. Αν και η εκστρατεία σε ρωσικά διυλιστήρια έχει ξεκινήσει από το 2025, εντάθηκε από τις 2 Μαρτίου, δυο μέρες μετά την επίθεση στο Ιράν. Με δεδομένο ότι προκειμένου να περιορίσει την αναταραχή η Ουάσινγκτον προχώρησε μέχρι και σε προσωρινή άρση των κυρώσεων σε ρωσικό και ιρανικό αργό, η αναβάθμιση του πολέμου των drones ταυτόχρονα με τον πόλεμο στο Ιράν προκαλεί ερωτήματα.

Αν και δεν προκάλεσε πίεση στην τιμή του αργού παρά κυρίως των διυλισμένων, είναι βέβαιο πως η Ουάσιγκτον ήταν σε θέση να αναβάλει την αναβαθμισμένη ουκρανική εκστρατεία, τουλάχιστον για όσο εξελισσόταν η σύγκρουση. Συνεπώς την επέτρεψε, αν δεν την σχεδίασε, στο πνεύμα και της συνολικής στροφής Τραμπ απέναντι στη Ρωσία και στο ουκρανικό κατά το τελευταίο διάστημα. Την ίδια περίοδο η Κίνα, παγκόσμιος ηγέτης στη διύλιση, ποσοτικά και τεχνολογικά, περιόρισε τις εξαγωγές διυλισμένων. Το χάσμα ανάμεσα στις τιμές αργού που υποχώρησαν και στις τιμές διυλισμένων βρίσκεται σε ιστορικά υψηλό, με το περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων να έχει χτυπήσει τα 59 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με το Bloomberg.

Προς το παρόν όλα τα παραπάνω προσφέρονται για υποθέσεις συνωμοσίας, χωρίς τίποτα να μπορεί να υποστηριχτεί με στοιχεία. Ωστόσο, σωρεύονται γενικότερα ενδείξεις που συνηγορούν στη διαπίστωση ότι, στην προσπάθεια ανάσχεσης της Κίνας, οι ΗΠΑ εμπλέκονται σε περιφερειακές περιπέτειες που καθιστούν πιο χρήσιμη, αν όχι αναγκαία, τη συνεννόηση στο πλαίσιο του G2 με την Κίνα, που υποτίθεται πως κατά βάθος είναι ο στρατηγικός αντίπαλος. Αυτό δεν είναι παράλογο από την οπτική μιας συνεκτικής αμερικανικής στρατηγικής; Είναι!

Η Σαουδική Αραβία και ο Λίβανος

Ακόμη και ορκισμένοι αντίπαλοι της Χεζμπολά στο Λίβανο επιτέθηκαν στη συμφωνία-πλαίσιο Λιβάνου-Ισραήλ-ΗΠΑ ως ξεπούλημα της χώρας, και αναφέρθηκαν σε κίνδυνο για εμφύλιο πόλεμο προς τέρψη Ισραηλινών που τον επιθυμούν ανοιχτά με δηλώσεις. Τα σημεία 4 και 5 της συμφωνίας θέτουν ως προαπαιτούμενο της απόσυρσης της ισραηλινής κατοχής τον αφοπλισμό της Χεζμπολά. Καθιστούν έτσι την εδαφική ακεραιότητα εξαρτώμενο ενός εσωτερικού ζητήματος του Λιβάνου, που επιπλέον είναι η δύναμη κατοχής εκείνη που θα κρίνει αν επιλύθηκε ή όχι.

Στο σημείο 5, το Ισραήλ αναφέρει ότι «ο τερματισμός αυτής της απειλής μέσω του αφοπλισμού και της διάλυσης τέτοιων ομάδων σε όλο το Λίβανο και πρόσθετες ρυθμίσεις ασφάλειας που θα συμφωνηθούν θα εξαλείψουν κάθε μελλοντική ανάγκη για στρατιωτική δράση ή κατοχή του IDF στο Λίβανο».

Ένας λόγος που ο λιβανέζικος στρατός αδυνατεί να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολά είναι ότι εξοπλίζεται τόσο όσο να αδυνατεί να αντιμετωπίσει το Ισραήλ. Η ιστορική στροφή του Μαρωνίτη Προέδρου Αούν και του Σαλάμ, πρώην Προέδρου στην υπόθεση του Διεθνούς Δικαστηρίου για τη γενοκτονία στη Γάζα που έλαβε τη θέση του πρωθυπουργού με τη στήριξη Δύσης και χωρών του Κόλπου θα ήταν αδύνατη, χωρίς την ισχυρή υποστήριξη του Ριάντ.

Η ευκολία με την οποία η Χεζμπολά χαρακτηρίζεται proxy του Ιράν δεν επιδεικνύεται στην γνωστή οικονομική-πολιτική εξάρτηση δεξιών πολιτικών δυνάμεων του Λιβάνου από το Ριάντ (και σε μικρότερο βαθμό από την Τουρκία). Η Σαουδική Αραβία αναζητώντας μετά τον πόλεμο μια νέα ισορροπία ανάμεσα σε Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ και αδυνατώντας να στραφεί ευθέως κατά του Ιράν, δεν φείδεται να παραδώσει το νότιο Λίβανο στο Ισραήλ, μόνο και μόνο για να ζημιώσει το Ιράν.

Προς Νότο η νέα ανάφλεξη και ανταλλαγές χτυπημάτων με τους Χούθι δεν είναι άσχετη με τις νέες περιφερειακές ισορροπίες που διαμορφώνονται. Μένει να φανεί κατά πόσο θα εμπλακούν χώρες του Κόλπου στο υπερφίαλο σχέδιο Τραμπ να αναλάβει η Συρία της Αλ Κάιντα τον πόλεμο κατά της Χεζμπολά.

Το φιλότεχνο κοινό καλείται να συμμετάσχει και αυτό – έξω από τους κώδικες του συστήματος – σε μια διαδικασία αμφισβήτησης και αυτοπροσδιορισμού. Μια πρό(σ)κληση των αισθήσεων για να ακουστούν προσεκτικά οι ιστορίες που μεταφέρει ο άνεμος και αντηχούν στις πέτρες, οι οποίες φυλάσσονται από τους τελευταίους κατοίκους για χάρη ενός πολιτισμού που φαίνεται να έχει χαθεί. ‘Η μήπως όχι;

Συμμετέχουν:

AVLAMIS ALEXIS – BEROUTSOS ATHANASIOS – BOURAS TASOS
CARAMPELLAS ALEXANDRA – CHIEN ALEX – DIAKOUMIS STAVROS – DIMITRIOU PARIS DIONYSSOPOULOU ELIZABETH – FROIID – FUNCK EFI – JOLA
KABANOPOULOS BABIS – KARVOUNARI ANNA – KLOUTSINIOTI ARETI – KOKKOSI
ANTIGONI – KONTOS KOSTAS – MICHELI NECTARIA – NTOKOS DIMITRIS
OK (KONTOS ORESTES) – PANTELOPOULOS PANTELIS – PATELIS DIMITRIS
SANTORO RINALDO – SONKE – TSAKIRI STELLA

CHIOS PHOTOGRAPHY CLUB
ZAMPAKI SEVASTI – MARTOULAS MANOLIS LAB.

Εγκαίνια: Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026
Ώρα 18:00
Διάρκεια: 22/07/2026 – 20/08/2026
Τρίτη – Σάββατο: 18:00 – 21:00
Κυριακή: 10:00 – 21:00
Πληροφορίες:
www.weedschat.com
T. +306945576489
Διοργάνωση: Weedschat

Στο εσωτερικό του καταστήματος είναι εμφανής η ανησυχία. Οι εργαζόμενοι μετακινούνται από τον έναν χώρο στον άλλο, συνεχίζοντας τις διαδικασίες που προηγούνται του κλεισίματος, αλλά έχουν διαρκώς στραμμένη την προσοχή τους προς την είσοδο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 14:07, η κατάσταση αλλάζει απότομα. Η τζαμαρία έχει παραβιαστεί και οι υπάλληλοι που βρίσκονται κοντά στα γκισέ εγκαταλείπουν πανικόβλητοι το σημείο, αναζητώντας καταφύγιο σε άλλο δωμάτιο.

Στο βίντεο διακρίνεται ένας από τους τελευταίους εργαζομένους να επιστρέφει για ελάχιστα δευτερόλεπτα, προκειμένου να πάρει ένα προσωπικό του αντικείμενο, πριν ακολουθήσει τρέχοντας τους συναδέλφους του. Αμέσως μετά καταγράφεται η πρώτη έκρηξη. Οι βόμβες μολότοφ έχουν ήδη εισέλθει στο κατάστημα, πυκνός καπνός εξαπλώνεται μέσα στον χώρο και, μέσα σε λίγες στιγμές, η εικόνα της κάμερας σκοτεινιάζει.

Marfin: Τί υποστηρίζει η 46χρονη

Σε λίγες μέρες αναμένεται να φτάσει στην Ελλάδα, από την Αγγλία, η 46χρονη, που κατηγορείται για συμμετοχή στον εμπρησμό της Marfin και έχει από την πρώτη στιγμή συναινέσει στην έκδοσή της στην Ελλάδα. Η γυναίκα για την οποία υπάρχουν ελάχιστα διαθέσιμα στοιχεία ακόμη και στη νέα δικογραφία που παρουσιάζεται τις τελευταίες ημέρες κάνει μέσω του συνηγόρου της την πρώτη της δημόσια τοποθέτηση για την υπόθεση, προαναγγέλλοντας νομικές ενέργειες.

Σε ανακοίνωσή του ο Κώστας Παπαδάκης υπογραμμίζει ότι η δημοσιοποίηση ονομάτων, φωτογραφικών και άλλων στοιχείων που αφορούν την 46χρονη και άλλα πρόσωπα του περιβάλλοντός της αποτελεί παραβίαση προσωπικών δεδομένων και του τεκμηρίου της αθωότητας (τα στοιχεία της 46χρονης κυκλοφορούν ευρέως στο διαδίκτυο, ενώ το όνομα της δημοσιεύτηκε σε ιστοσελίδες). Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η κατηγορούμενη «δήλωσε από την πρώτη στιγμή ότι είναι αθώα, προσφέρθηκε να επιστρέψει στην Ελλάδα και δήλωσε στο αρμόδιο Αγγλικό δικαστήριο τη συναίνεσή της» και καταγγέλλει μια επιχείρηση επικοινωνιακής εκστρατείας.

Παράλληλα, καλεί μέσα ενημέρωσης και διαχειριστές ιστοσελίδων να αποσύρουν δημοσιεύματα και αναρτήσεις που περιλαμβάνουν φωτογραφίες, ονόματα και προσωπικά στοιχεία της κατηγορούμενης και προσώπων του περιβάλλοντός της. «Η τροφή στον υπόκοσμο του διαδικτύου και στους κάθε είδους σκοπιμότητας συκοφάντες παρακαλώ να σταματήσει τώρα. Και είναι κάτι που θα συμβάλει στη νηφάλια προσέγγιση της υπόθεσης και θα εκτιμηθεί» καταλήγει.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι αρχές εντόπισαν τους κατηγορουμένους (δύο εκ των οποίων έχουν προφυλακιστεί) από φωτογραφίες και στοιχεία (πχ τα σακίδια τους). Οι δύο προφυλακισμένοι επιμένουν στην αθωότητα τους.