Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3.638 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1.243 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 5.343 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2025 καταγράφει ο προϋπολογισμός στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου 2026.

Ειδικότερα, εξαιρώντας ποσό ύψους 31 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, ποσό ύψους 473 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό επενδυτικών πληρωμών και ποσό ύψους 64 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους, καθώς και ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, που δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης, ποσό 884 εκατ. ευρώ από πρόωρα έσοδα του ΤΑΑ και ποσό 574 εκατ. ευρώ που αφορά σε πρόωρα ταμειακά έσοδα του ΠΔΕ, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, ανέρχεται σε 234 εκατ. ευρώ.Επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους.

Τα παραπάνω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ. Παράλληλα, σημειώνεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών ότι στα έσοδα μηνός Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκαν τα ποσά από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων της για 35 χρόνια, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025 (Α’ 229).

Πιο αναλυτικά, ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε με ισόποση επιστροφή φόρου. Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ, αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Σε ό,τι αφορά την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 30.203 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2.516 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως στην είσπραξη, κατά τον μήνα Απρίλιο, της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 884 εκατ. ευρώ, η οποία είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τον Ιούνιο 2026, καθώς και στα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ κατά 574 εκατ. ευρώ.

Πρώτον, το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε και δεύτερον, το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025.

Αν εξαιρεθούν τα παραπάνω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 27.676 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 258 εκατ. ευρώ ή 0,9% έναντι του στόχου. Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3.435 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 231 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3.204 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.

Επιπροσθέτως, τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.519 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 574 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (1.945 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου. Ειδικότερα τον Μάιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5.028 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 406 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5.454 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 375 εκατ. ευρώ ή 7,4% έναντι του στόχου. Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 834 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 25 εκατ. ευρώ από τον στόχο (809 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 208 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 113 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (95 εκατ. ευρώ).

Πώς διαμορφώθηκαν οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού το πρώτο πεντάμηνο του 2026

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 ανήλθαν στα 30.112 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 249 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (29.863 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 3.018 εκατ. ευρώ. Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 722 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Μεταβιβάσεις που σημειώθηκαν

– Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 825 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1.159 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,

-Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 520 εκατ. ευρώ,

-Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 169 εκατ. ευρώ,

-Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS.

Σημειώνεται ότι οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 4.185 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 473 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025 κατά 456 εκατ. ευρώ.

Τέλος, επισημαίνεται ότι τον μήνα Μάιο έλαβαν χώρα οι δαπάνες για τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ ΑΕ ύψους 1.289 εκατ. ευρώ και 259 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, οι οποίες ως χρηματοοικονομικές συναλλαγές είναι δημοσιονομικά ουδέτερες.

Ο οποίος Αναστάσιος, έκανε ότι μπορούσε για να καταδείξει την αδικία και την παρανομία που διατελείτo, στο ίδιο μήκος με άλλες περιπτώσεις χωρών και λαών, που είχαν ανάλογες εμπειρίες κρατικών δημεύσεων και διώξεων των θρησκευτικών κοινοτήτων. Εντούτοις, η κοινή γνώμη ευθυγραμμίζεται με την κυβερνητική ολιγωρία στο ευαίσθητο αυτό ζήτημα, έχοντας όμως δόλια συμφέροντα: Στο να διαθέσει τα φιλέτα μοναστηριών και Ενοριών προς τουριστική εκμετάλλευση και σε ευνοούμενους πελάτες της. Με το αζημίωτο!

Για τους ανυποψίαστους (και ίσως καχύποπτους) σχετικά με την διάθεση ακινήτου περιουσίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αλβανία, η απάντηση δεν έχει να κάνει μόνο με ζητήματα δικαιοσύνης και ιστορικού κεκτημένου. Αφορά και ζωτικές ανάγκες της ίδιας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, της δυνατότητας διασφάλισης ιδίων πόρων προς ενίσχυση του Αυτοκέφαλου και του αυτοδιοίκητου της. Το κυριότερο αφορά την συνέχιση του κοινωνικού της έργου και κυρίως της προσφοράς που άφησε παρακαταθήκη ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, στον τομέα της παιδείας, του πολιτισμού, της μόρφωσης…

Σε ό,τι αφορά δε το συντριπτικό μέρος της δομής της Εκκλησίας, αυτό δηλαδή των Ενοριών και των Μονών των γηγενών Ελληνικών κοινοτήτων, ενέχει και το στοιχείο της προστασίας και διαιώνισης της ιστορικής τους παρουσίας. Την ίδια στιγμή, η αδικία, η παρανομία και οι μεθοδεύσεις σφετερισμού – που ξεπερνούν ακόμα και το κομμουνιστικό καθεστώς, πάντα στην πτυχή της διαχείρισης της ακινήτου περιουσίας, για να μην υπάρξει παρερμηνεία – είναι ξεκάθαρο ότι εμφανίζει εικόνα έξαρσης μετά την αποδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου.

Δυστυχώς, δεν μοιάζει τυχαίο ότι επικεφαλής της Ορθοδόξου Εκκλησίας δεν είναι πλέον ένας Έλληνας, αλλά Αλβανός. Και όπως πολλοί ισχυρίζονται, φίλος του ίδιου του πρωθυπουργού, Έντι Ράμα…

Επικοινωνιακά παιχνίδια από τον Ράμα

Έναντι της έξαρσης των καταπατήσεων (με κρατική συνδρομή) ενοριακών και μοναστηριακών επιφανειών, μη χορήγησης τίτλων ιδιοκτησίας – μέχρι και σε μη επενδυτικού ενδιαφέροντος ακίνητα – μη απόδοσης ακόμη και των λατρευτικών χώρων ιερών ναών, παρατηρούνται ουκ ολίγες προπαγανδιστικές χειρονομίες χειραγώγησης της κοινής γνώμης, του Ορθοδόξου πληρώματος και του διεθνούς παράγοντα, που θέλει να υποκρίνεται…

Στις αρχές του έτους – και ενώ εξελίσσεται με έξαρση η οικοδομική δραστηριότητα σε πρώην ιδιοκτησία της Μονής του Αγίου Γεωργίου στο Δέμα των Αγίων Σαράντα, με ανάλογη περίπτωση στους Αγίους Θεοδώρους στους Δρυμάδες, κ.α. – ο υπουργός Πολιτισμού παρέδιδε κάποιες εικόνες που το κράτος παρακρατούσε αυθαίρετα (και προφανώς παράνομα) από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Είναι πολύ χαρακτηριστική η προπαγανδιστική αξιοποίηση του γεγονότος, με προφανή στόχο την απόκρυψη της κρατικής λεηλασίας των εκκλησιαστικών ιδιοκτησιών.

Στο ίδιος μήκος κύματος και η προ μηνός επικοινωνιακή προβολή μιας ανάλογης κρατικής χρηματοδότησης για μία μικρού μεγέθους παρέμβαση σε ένα μοναστήρι, χαρακτηρισμένο ως πολιτιστικό μνημείο στην περιοχή της Δρόπολης. Την ίδια στιγμή, δρομολογείτο η παρ’ ολίγον οριστική απώλεια των δικαιωμάτων της Μονής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο νησάκι του Σβερνέτς!

Ένοχη σιωπή από την Ορθόδοξη Εκκλησία

Και ενώ ο κόσμος βοά περί της παραβίασης των περιουσιακών δικαιωμάτων στον Κόλπο της Άρτας, γεννούνται εύλογα ερωτήματα για την περίεργη σιωπή της αρμόδιας Ορθοδόξου Εκκλησίας. Εδώ και οι Καθολικοί Επίσκοποι πήραν θέση σε ό,τι αφορά τις γενικές κινητοποιήσεις και την διαμαρτυρία της αλβανικής κοινωνίας.

Επομένως, παρέχουν τεκμήριο πολιτικής αμεροληψίας και ουδετερότητας και στην ηγεσία της Ορθόδοξης Εκκλησίας που έχει εν προκειμένω κάθε εύλογο δικαίωμα, καθώς η υπόθεση αφορά και μοναστηριακή ιδιοκτησία. Οι δε κάτοικοι της κωμόπολης της Άρτας και του Σβερνέτς είναι υπολογίσιμα μέλη των Ενοριών της Επισκοπής Βερατίου, Αυλώνας και Κανίνης.

Η Ευαγγελική εντολή ώστε να είναι ο Χριστιανός “φρόνιμος ως ο όφις”, συμπληρώνεται και απ’ την εξίσου δεσμευτική επιταγή να είναι “ακέραιος ως η περιστερά”. Ο ίδιος δε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, που θεμελίωσε την Εκκλησία αυτή, στα τελευταία της διακονίας του χρόνια – ερμηνεύοντας την όλη κατάσταση – χρησιμοποιούσε πληθωρικά την προφητική ρήση: «… Ποιείν δίκαια και αληθεύειν αρεστά παρά Θεώ μάλλον ή θυσιών αίμα…». Υποχρέωση της Εκκλησίας είναι να τολμήσει να επισημάνει την αλήθεια, αλλά και να επιμείνει ώστε η πολιτεία να πράξει δίκαια…

Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Ευάγγελος Κυριαζόπουλος
Γενική Γραμματέας Πολιτισμού στο Υπουργείο Πολιτισμού: Ολυμπία Βικάτου
Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής: Eμμανουήλ Στ. Κουτουλάκης
Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής: Φώτης Μάγγος

Τα βιογραφικά των 4 νέων Γενικών Γραμματέων

Ακολουθούν σύντομα βιογραφικά των νέων Γενικών Γραμματέων:

Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος

Ο κ. Ευάγγελος Κυριαζόπουλος ανέλαβε χρέη Γενικού Γραμματέα Λιμένων Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής από τις 05-08-2019 ενώ μετά την έκδοση του π.δ. 77/2023 ανέλαβε, με διευρυμένες αρμοδιότητες, χρέη Γενικού Γραμματέα Ναυτιλίας και Λιμένων.

Είναι Οικονομολόγος – Περιφερειολόγος με Master από το Τμήμα Maritime Studies του College of Cardiff (Wales). Είναι κάτοχος διδακτορικού με γενικό θέμα «Λιμένες, Χωροταξία και Περιφερειακή Ανάπτυξη», ενώ εκπονεί μεταδιδακτορική διατριβή στη «Θαλάσσια Χωροταξία – Γαλάζια Ανάπτυξη» στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Έχει εκτελέσει χρέη Διδάσκοντος στην Σχολή Ευελπίδων και στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου, ενώ έχει συμμετάσχει ως Διδάσκων σε 3 μεταπτυχιακά προγράμματα (Πάντειο, Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΕΚΠΑ). Έχει διδάξει ναυτιλιακά, logistics και χωροταξικό – στρατηγικό σχεδιασμό στο Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης καθώς και σε δημόσια και ιδιωτικά ΙΕΚ, ΚΕΚ και κολέγια.

Στον ιδιωτικό τομέα έχει εργαστεί στους τομείς της ναυτιλιακής έρευνας, της ναυτιλίας, των τραπεζών και της ναυτιλιακής δημοσιογραφίας. Επίσης, έχει εργαστεί ως Ειδικός Επιστήμονας στη Διεύθυνση Χωροταξίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και επιστημονικός σύμβουλος υπουργών στα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ναυτιλίας. Έχει συμμετάσχει σε διάφορες επιτροπές και ομάδες εργασίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον ΟΟΣΑ και στην Ελλάδα σε θέματα που αφορούν στον χωροταξικό σχεδιασμό, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, την παράκτια διαχείριση, τη νησιωτική πολιτική, τα καταδυτικά πάρκα, τις υδατοκαλλιέργειες, τα μεταφορικά δίκτυα, τα βιομηχανικά πάρκα, τα τουριστικά χωροταξικά θέματα και τα αστικά /περιφερειακά έργα.

Υπήρξε ειδικός συνεργάτης του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Στην συνέχεια υπηρέτησε τον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως Γενικός Γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου και ως μέλος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΚΕΔΕ (2015-2019). Έχει πλήθος επιστημονικών και άλλων δημοσιεύσεων, έχοντας, μεταξύ άλλων, ειδικό ενδιαφέρον σε θέματα ναυτικής παράδοσης.

Ολυμπία Βικάτου, Γενική Γραμματέας Πολιτισμου

Η κ. Ολυμπία Βικάτου είναι διδάκτωρ αρχαιολογίας και υπηρετεί, από το 1989, στο Υπουργείο Πολιτισμού. Από το 2023, κατέχει τη θέση της Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου. Έχει διενεργήσει πλήθος ανασκαφικών ερευνών στην Ηλεία, τη Μεσσηνία, την Αιτωλοακαρνανία, τη Λευκάδα. Έχει στο ενεργητικό της τη δημιουργία περισσότερων από 10 Μουσείων. Είχε την ευθύνη και τη διεύθυνση περισσοτέρων από 30 προγραμμάτων συντήρησης, αναστήλωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων και μνημείων στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων.

Έχει λάβει μέρος σε δεκάδες επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες. Έχει δημοσιεύσει πλειάδα άρθρων, μονογραφιών, βιβλίων και μελετών (άνω των 180), σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά και αρχαιολογικά περιοδικά κύρους. Υπήρξε, επί σειρά ετών, τακτικό μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, του Συμβουλίου Μουσείων και των Τοπικών Συμβουλίων Μνημείων Δυτικής Ελλάδος και Ιονίων Νήσων. Σε όλη την υπηρεσιακή της θητεία έχει διακριθεί για τον συντονισμό και την ορθή διαχείριση οικονομικών πόρων και ανθρώπινου δυναμικού. Έχει λάβει σημαντικές τιμητικές διακρίσεις.

Εμμανουήλ Στ. Κουτουλάκης, Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων

Ο κ. Εμμανουήλ Στ. Κουτουλάκης αναλαμβάνει καθήκοντα Γενικού Γραμματέα Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Είναι Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στη Χωροταξία και Περιφερειακή Πολιτική, με διδακτορική ερευνητική δραστηριότητα και διδακτική εμπειρία στο πεδίο των Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Έχει προηγηθεί η θητεία του ως Γενικού Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (2021–2026), κατά την οποία συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση και εφαρμογή της εθνικής πολιτικής για τη νησιωτικότητα και την ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στον νησιωτικό χώρο, καθώς και της Στρατηγικής για τα Νησιά και τον Παράκτιο χώρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Υπήρξε επικεφαλής της ομάδας σύνταξης του θεσμικού πλαισίου της Εθνικής Στρατηγικής για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο (Κώδικας Νησιωτικής Πολιτικής – Ν. 4832/2021), εισάγοντας καινοτόμες πολιτικές και χρηματοδοτικά εργαλεία που συνέβαλαν στην εξασφάλιση σημαντικών πόρων του ΕΣΠΑ 2021–2027 για λιμενικές υποδομές, θαλάσσιες μεταφορές και τον εκσυγχρονισμό μέσων και εξοπλισμού του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαδρομής του έχει ασχοληθεί με ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού και ευρωπαϊκών πολιτικών στους τομείς της ναυτιλίας, των θαλάσσιων μεταφορών, της γαλάζιας οικονομίας, της νησιωτικότητας, της ανθεκτικότητας των υποδομών και της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Σήμερα είναι επικεφαλής της Ομάδας Εργασίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τη διαπραγμάτευση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2028–2034, με έμφαση στη διαμόρφωση ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων για τη ναυτιλία, τις θαλάσσιες μεταφορές, τις λιμενικές υποδομές και τα νησιά.

Έχει συμμετάσχει ως εμπειρογνώμονας σε διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς σε έργα μεταρρύθμισης του δημόσιου τομέα, ενώ έχει συντονίσει ή συμμετάσχει σε πλήθος αναπτυξιακών μελετών και προγραμμάτων για φορείς της αυτοδιοίκησης και της κεντρικής διοίκησης. Διαθέτει σημαντική εμπειρία στον σχεδιασμό και τη διαχείριση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, στον στρατηγικό σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών και στη διοίκηση σύνθετων αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Έχει διατελέσει Ειδικός Σύμβουλος στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας (2010–2012), στο Υπουργείο Εργασίας (2014–2015) και στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (2019–2021), με αντικείμενο τις ευρωπαϊκές πολιτικές, τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, τη γαλάζια οικονομία, τη νησιωτικότητα και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Φώτης Μάγγος, Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Ο κ. Φώτης Μάγγος γεννήθηκε στους Λειψούς στις 22 Οκτωβρίου 1973 και είναι πατέρας τεσσάρων παιδιών. Το 1993 αποφοίτησε από το Γυμνάσιο–Λύκειο Λειψών και εισήχθη στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ολοκλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία με τον βαθμό του λοχία πεζικού.
Από το 1998 εργάστηκε ως εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής, αρχικά ως ωρομίσθιος και στη συνέχεια ως αναπληρωτής, ενώ το 2004 διορίστηκε στη δημόσια εκπαίδευση ως επιτυχών του διαγωνισμού ΑΣΕΠ του 2002.
Υπηρέτησε την εκπαίδευση επί 17 συνολικά έτη, αναπτύσσοντας παράλληλα έντονη κοινωνική και αυτοδιοικητική δράση.

Εξελέγη Δήμαρχος Λειψών και ανέλαβε καθήκοντα την 1η Σεπτεμβρίου 2014. Έχει επανεκλεγεί τρεις συνεχόμενες φορές, γεγονός που αντανακλά την ευρεία εμπιστοσύνη και στήριξη της τοπικής κοινωνίας προς το πρόσωπό του. Κατά τη διάρκεια της δημαρχιακής του θητείας υλοποίησε σημαντικά έργα υποδομής, κοινωνικής συνοχής, περιβαλλοντικής προστασίας και βιώσιμης ανάπτυξης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και στην αναπτυξιακή πορεία του νησιού.

Διαθέτει πολυετή εμπειρία σε θέματα νησιωτικής πολιτικής, τοπικής αυτοδιοίκησης, αναπτυξιακού σχεδιασμού και διεκδίκησης πόρων για τις νησιωτικές περιοχές της χώρας, ενώ γνωρίζει την αγγλική, τη γαλλική και την ιταλική γλώσσα.

Για την υπόθεση έχει σχηματιστεί δικογραφία από το αρμόδιο Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Σπάτων-Αρτέμιδος, το οποίο εξέδωσε και τα σχετικά εντάλματα σύλληψης.

Μέχρι στιγμής έχουν συλληφθεί 13 άτομα, ενώ η επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ. παραμένει σε πλήρη εξέλιξη και αναμένονται νεότερες ανακοινώσεις σχετικά με την υπόθεση.

Παρόμοια φαινόμενα εμφανίζονται παντού: Διαδηλώσεις στη Βαρκελώνη με συνθήματα “Tourist Go Home”, αντιδράσεις στο Άμστερνταμ, τέλος εισόδου στη Βενετία, εχθρικό κλίμα απέναντι στους επισκέπτες στην Κορσική, ακόμη και ουρές αναμονής στην κορυφή του Έβερεστ.

Η Τουρκία, ως μία από τις πιο επισκέψιμες χώρες στον κόσμο, βιώνει επίσης το φαινόμενο. Περιοχές που κάποτε ήταν ήσυχες, όπως το Κας ή το Μπόντρουμ, έχουν μεταμορφωθεί και αλλοιωθεί από τη μαζική τουριστική ανάπτυξη. Στην περιοχή Μάρντιν-Μίντιατ η πληρότητα αγγίζει το 100%, ενώ τα ιστορικά αρχοντικά είναι πλέον περισσότερο γνωστά από τις τηλεοπτικές σειρές που γυρίστηκαν εκεί παρά από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες τους.

Το σύνδρομο του Παρισιού

Παρότι οι Γάλλοι συχνά εμφανίζονται σε έρευνες ως ένας από τους πιο δύσκολους ή λιγότερο φιλικούς λαούς απέναντι στους ξένους, η Γαλλία εξακολουθεί να είναι ο δημοφιλέστερος τουριστικός προορισμός στον κόσμο. Ιάπωνες επισκέπτες φτάνουν στο σημείο να παρακολουθούν μαθήματα γαλλικών πριν το ταξίδι τους, ενώ κάποιοι επιστρέφουν απογοητευμένοι επειδή η πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται στην εξιδανικευμένη εικόνα που είχαν δημιουργήσει.

Παρόλα αυτά, ο τουρισμός αποφέρει τεράστια έσοδα στη Γαλλία και στηρίζει εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Περιοχές όπως το Παρίσι, η Κυανή Ακτή, η κοιλάδα του Λίγηρα και οι αμπελώνες του Μπορντό συνεχίζουν να προσελκύουν τεράστιους αριθμούς επισκεπτών. Πολλοί κάτοικοι τουριστικών περιοχών, κάθε καλοκαίρι διαμαρτύρονται για την παρουσία των τουριστών και περιμένουν να τελειώσουν οι διακοπές, ώστε να επιστρέψει η ηρεμία.

Η παγκόσμια έκρηξη του τουρισμού

Το 1960 οι παγκόσμιες τουριστικές δαπάνες αντιστοιχούσαν σε μόλις 7 δισεκατομμύρια δολάρια, περίπου στο 0,5% της παγκόσμιας οικονομικής παραγωγής. Πριν από την πανδημία, το ποσό αυτό είχε φτάσει σχεδόν τα δύο τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι άνθρωποι δαπανούν πολλαπλάσια χρήματα από ό,τι στο παρελθόν για να γνωρίσουν νέους τόπους και εμπειρίες.

Έτσι τίθεται το βασικό ερώτημα: Γιατί ταξιδεύουμε τόσο πολύ; Γιατί δεχόμαστε ταλαιπωρίες, έξοδα, ελέγχους ασφαλείας, καθυστερήσεις και πολύωρες μετακινήσεις για να βρεθούμε σε άγνωστα μέρη;

Αγοράζουμε αναμνήσεις

Όταν καλυφθούν οι βασικές ανάγκες του ανθρώπου, πολλά υλικά αγαθά χάνουν σταδιακά την αξία τους. Ένα μεγαλύτερο σπίτι, ένα πολυτελές αυτοκίνητο ή μια ακόμη τηλεόραση δεν προσφέρουν την ίδια συγκίνηση. Αντίθετα, οι νέες εμπειρίες εξακολουθούν να προκαλούν ενθουσιασμό. Το ταξίδι είναι στην ουσία μια αγορά στιγμών και αναμνήσεων.

Γιατί ο χρόνος φαίνεται να κυλά πιο αργά στα ταξίδια;

Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι οι ηλικιωμένοι αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος περνά πιο γρήγορα, επειδή όσο μεγαλώνει κανείς βιώνει όλο και λιγότερα νέα πράγματα. Οι μέρες που μοιάζουν μεταξύ τους δεν αποτυπώνονται έντονα στη μνήμη. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στη σύγχρονη ζωή στις πόλεις. Οι άνθρωποι ζουν πλέον σε παρόμοια περιβάλλοντα, κάνουν παρόμοιες δουλειές και ακολουθούν επαναλαμβανόμενες ρουτίνες.

Η απουσία εκπλήξεων στην καθημερινότητά τους ωθεί να αναζητούν νέες περιπέτειες. Στα ταξίδια, το μυαλό βιώνει εμπειρίες για πρώτη φορά: βλέπει νέα τοπία, ακούει άγνωστες γλώσσες και αντιλαμβάνεται διαφορετικές μυρωδιές. Γι’ αυτό οι άνθρωποι τείνουν να θυμούνται τις λίγες ημέρες ενός ταξιδιού ως πιο μεγάλες και πιο γεμάτες, σε σύγκριση με τον ίδιο χρόνο που περνούν στο σπίτι.

Το ταξίδι ως σύμβολο κύρους

Από την άλλη πλευρά, το ταξίδι έχει αποκτήσει πλέον και… κοινωνικό κύρος. Η επίδειξη πλούτου μέσω κατοικιών ή αυτοκινήτων συχνά θεωρείται κακόγουστη, ενώ η αφήγηση ταξιδιωτικών εμπειριών αντιμετωπίζεται ως κάτι πιο αποδεκτό και ελκυστικό. Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, τα ταξίδια σε μακρινούς προορισμούς λειτουργούν και ως ένας τρόπος κοινωνικής αναγνώρισης. Ακόμη και όσοι δεν χρησιμοποιούν ιδιαίτερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά νιώθουν την ανάγκη να μοιραστούν τις εμπειρίες τους.

Το πραγματικό νόημα του ταξιδιού

Οι άνθρωποι πιστεύουν πως ταξιδεύουν για να γνωρίσουν νέους τόπους. Όταν όμως επιστρέφουν, συνήθως δεν μιλούν τόσο για τα μέρη που είδαν, όσο για το πώς οι ίδιοι άλλαξαν μέσα από την εμπειρία. Ίσως, λοιπόν, το ταξίδι να μην είναι πρωτίστως μια γεωγραφική μετακίνηση, αλλά ένας τρόπος αλλαγής οπτικής γωνίας. Ένας τρόπος να βλέπει κανείς τον κόσμο διαφορετικά και, μέσα από αυτό, να ανακαλύπτει ξανά τον ίδιο του εαυτό – ή να επιστρέφει σε αυτόν.

Όπως το έθεσε ο Προυστ: «Το αληθινό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση νέων ματιών.» Και επιστρέφει κανείς στον Ιμπν Μπατούτα, ο οποίος υπενθυμίζει ότι το ταξίδι «πρώτα σε αφήνει άφωνο και μετά σε μετατρέπει σε αφηγητή ιστοριών». Αυτό, τελικά, είναι και η ουσία του ταξιδιού.

Αντίστοιχα, το Brent για παράδοση τον Αύγουστο σημείωσε πτώση άνω του 4%, στα 83,31 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν τη σταδιακή αποκατάσταση των ροών πετρελαίου μέσω ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία θα υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή 19 Ιουνίου στη Γενεύη της Ελβετίας, έπειτα από σειρά συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν μέσα στην εβδομάδα για την προετοιμασία της εφαρμογής της.

«Τώρα που συνήφθη η συμφωνία, οι μεσολαβητές θα διευκολύνουν σειρά συναντήσεων αυτή την εβδομάδα. Αυτές οι προκαταρκτικές συζητήσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας θα βάλουν τα θεμέλια για τις τεχνικές συνομιλίες και κατόπιν την επίσημη τελετή υπογραφής», ανέφερε μέσω X ο Πακιστανός πρωθυπουργός, ο οποίος εμφανίζεται ως μεσολαβητής-κλειδί στην προσπάθεια τερματισμού της σύρραξης που άρχισε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου.

Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είπε ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ πραγματοποίησαν «σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών». «Αυτή η διαδικασία διαπραγμάτευσης διήρκεσε πολύ», δήλωσε ο Καζέμ Γκαριμπαμπάντι σε ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τη Δευτέρα. «Μια αντιπροσωπεία του Κατάρ βρέθηκε χθες στην Τεχεράνη για να ολοκληρώσει τις συζητήσεις σχετικά με το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 14 με 15 ώρες μακρών συνομιλιών, κατά τις οποίες παρουσιάσαμε τις τελικές τροποποιήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο κείμενο. Φυσικά, αυτές οι τροποποιήσεις έγιναν δεκτές και το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ οριστικοποιήθηκε».

Η συμφωνία, ωστόσο, ανακοινώθηκε μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ώρα Ιράν, γιατί – σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο – η Τεχεράνη δεν ήθελε να ανακοινωθεί ανήμερα των γενεθλίων του Τραμπ Όπως επισημαίνει το CNN η ανακοίνωση από τον Σαρίφ έγινε λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής ώστε για το Ιράν να είναι Δευτέρα μολονότι για τις ΗΠΑ ήταν ακόμα Κυριακή.

Η επιβεβαίωση Τραμπ και τα στενά του Ορμούζ

Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση του Σαμπάζ Σαρίφ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε μέσω Truth Social ότι η συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν «ολοκληρώθηκε». «Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. «Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», έγραψε.

Λίγο αργότερα, ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να διαφοροποιεί τη διατύπωσή του, αναφέροντας ότι τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή», ώστε να δοθεί χρόνος για την απομάκρυνση ναρκών.

«Με το άνοιγμα του στενού μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δύο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε σε νεότερη ανάρτησή του, προσθέτοντας ότι «αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή».

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχου που επικαλείται το CNN, ο αμερικανικός στρατός έλαβε οδηγία να άρει τον αποκλεισμό στα Στενό του Ορμούζ την Παρασκευή προσθέτοντας, πάντως, ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να αλλάξουν από τώρα έως την Παρασκευή.

Στο μεταξύ ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σχεδιάζει να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία. «Έχω την πρόθεση να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να είναι παρών ο ίδιος ο πρόεδρος», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενεύη. Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα επιχειρήσουν να προετοιμάσουν το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας και τα πρώτα βήματα εφαρμογής της.

Το Ιράν μιλά για άμεσο τέλος του πολέμου

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία «βάζει άμεσα τέλος στον πόλεμο». Όπως ανέφερε, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ο Ιρανός διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, διευκρίνισε ότι το πρωτόκολλο ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών, με στόχο την κατάληξη σε οριστική συμφωνία. «Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», δήλωσε προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι τέσσερις άξονες της Τεχεράνης

Ο Γαριμπαμπαντί περιέγραψε τέσσερα βασικά θέματα που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις. Το πρώτο αφορά «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς είτε για δευτερογενείς κυρώσεις. Το δεύτερο αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, ενώ το τρίτο συνδέεται με την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Το τέταρτο αφορά τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν από τις δύο πλευρές.

“Μουδιασμένο” το Ισραήλ

Ισραηλινοί εμπειρογνώμονες ανησύχησαν που στοιχεία ζωτικής σημασίας για το Ισραήλ φαίνεται να μην έχουν αναφερθεί καθόλου. «Ό,τι και να συμβεί, ο πρόεδρος Τραμπ θα κηρύξει νίκη, μια ολοκληρωτική νίκη», δήλωσε ο Τζέικομπ Νάγκελ, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Νετανιάχου.

«Είναι πολύ εύκολο να πούμε ποια θέματα θα τεθούν προς συζήτηση σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Νάγκελ στους δημοσιογράφους την Κυριακή. «Ωστόσο», πρόσθεσε, «οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν και η υποστήριξή του προς ομάδες-αντιπροσώπους στην περιοχή δεν εμφανίζονται καν ως θέματα στις λεπτομέρειες που κυκλοφορούν δημόσια».

Οι αντίπαλοι του Νετανιάχου, σχολιάζοντας πριν από την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, ήταν λιγότερο επιεικείς. «Μια καταστροφή από την οπτική του Ισραήλ», έγραψε ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, πρώην υπουργός Άμυνας του Ισραήλ και πολιτικός της δεξιάς, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή. Κάποτε σύμμαχος του Νετανιάχου, είναι πλέον σφοδρός επικριτής του.

Ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο κεντρώος ηγέτης της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης του Ισραήλ και πρώην υψηλόβαθμος υπουργός, δήλωσε ότι ελπίζει οι αναφορές σχετικά με τη συμφωνία με το Ιράν να μην είναι αληθινές. «Αν όμως είναι», ανέφερε σε δήλωσή του, «αυτή αποτελεί μία από τις πιο συγκλονιστικές αποτυχίες της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας του Ισραήλ». «Οι σημερινοί αξιωματούχοι της ισραηλινής κυβέρνησης έχουν πει λίγα πράγματα, προφανώς από φόβο μήπως ενοχλήσουν τον Τραμπ», σημειώνουν οι New York Times.

Πάντως, ο Ισραηλινός ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, επέκρινε σήμερα τη συμφωνία. «Η συμφωνία του Τραμπ δεν μας δεσμεύει (…) δεν είμαστε μέρη αυτής της συμφωνίας. Δεν εγγυάται την ασφάλειά μας», έγραψε ο Μπεν Γκβιρ στο Telegram, στην πρώτη αντίδραση Ισραηλινού αξιωματούχου στη συμφωνία. «Δεν θα πρέπει να συμβιβαστούμε με τίποτε λιγότερο από την εξάρθρωση της Χεζμπολάχ. Δεν θα πρέπει να αποσυρθούμε ούτε εκατοστό από το έδαφος το οποίο οι στρατιώτες μας έχουν κατακτήσει και καθαρίσει από τρομοκρατικές υποδομές στον Λίβανο», πρόσθεσε.

Το “μνημόνιο” των 14 σημείων και τα παγωμένα κεφάλαια

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως «μνημόνιο συνεννόησης», δηλαδή το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο φέρονται να κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν. Σύμφωνα με το πρακτορείο, μία από τις ρήτρες προβλέπει την άμεση αποδέσμευση ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ίδιο έγγραφο φέρεται να προβλέπει συνολικά «την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών», η οποία θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου. Κατά το MEHR, «το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων». Το κείμενο είχε μεταδοθεί ήδη από το Σάββατο, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Τα σημεία της συμφωνίας σύμφωνα με τους Ιρανούς

– Άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν.
– Τέλος του ναυτικού αποκλεισμού και επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εντός 30 ημερών.
– Απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
– Αναστολή των κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο και αποκατάσταση της πρόσβασης του Ιράν στα έσοδά του.
– Σχέδια/χρηματοδότηση ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους.
– 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ευρεία άρση των κυρώσεων.
– Το Ιράν επιβεβαιώνει ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα στο πλαίσιο της NPT.
– Καμία νέα αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων ή κυρώσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
– Απελευθέρωση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης.
– Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και έγκριση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
– Τα πυραυλικά προγράμματα και η υποστήριξη του Ιράν σε περιφερειακές συμμαχικές ομάδες θα αποκλειστούν από τις συνομιλίες.

Αμερικανός αξιωματούχος, ωστόσο, διέψευσε τον ισχυρισμό του Ιράν ότι θα λάβει δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα κεφάλαια πριν από την έναρξη της διαπραγμάτευσης των 60 ημερών μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή.

«Αυτό δεν είναι καθόλου αλήθεια. Πρόκειται για μια συμφωνία αμοιβής βάσει απόδοσης και δεν θα αποδεσμευτούν παγωμένα κεφάλαια χωρίς οι Ιρανοί να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους», δήλωσε στο CNN.

Προειδοποίηση προς την Τεχεράνη για τα πυρηνικά

Παρά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές ότι το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος δεν έχει κλείσει. Όπως ανέφερε, εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει τις επόμενες εβδομάδες σε μια συμφωνία που θα θεωρηθεί επαρκής από την Ουάσιγκτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξετάσουν νέα μέτρα πίεσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ενδεχόμενα που παραμένουν στο τραπέζι είναι είτε η επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων είτε η ανάληψη ευρύτερου ρόλου ασφαλείας στην περιοχή.

Ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να γίνουν «ο εγγυητής της Μέσης Ανατολής» με αντάλλαγμα το 20% των εσόδων της περιοχής, εάν δεν υπάρξει ικανοποιητική εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν κατά περίπου 4% μετά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία. Περί τις 02:30 ώρα Ελλάδας, η τιμή του Brent Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς για παράδοση τον Αύγουστο, υποχωρούσε κατά 4%, στα 83,84 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, το αμερικανικό WTI κατέγραφε πτώση 4,51%, στα 81,05 δολάρια το βαρέλι, ενώ αμέσως μετά το άνοιγμα των συναλλαγών η υποχώρηση είχε φτάσει έως και το 5%.

Γι΄αυτό και όταν έρθει η στιγμή να διαπιστώσει η ολομέλεια για ποιες διατάξεις του Συντάγματος έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την αναθεώρησή τους, τα ψηφοδέλτια που θα πάρουν στα χέρια τους οι βουλευτές θα περιέχουν μόνο τον αριθμό της διάταξης και τίποτα άλλο.

Η νέα Βουλή, η Βουλή που θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές, η Αναθεωρητική Βουλή, έχοντας νωπή λαϊκή εντολή, θα καταστρώσει νομοτεχνικά και θα αποφασίσει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων, χωρίς να δεσμεύεται στη διαμόρφωση του περιεχομένου από τις θέσεις των κομμάτων στην προαναθεωρητική Βουλή.

Στη διαδικασία της αναθεώρησης ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία, Δηλαδή αν μια διάταξη κριθεί αναθεωρητέα στην προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, τότε για τη νομοτεχνική κατάστρωση του περιεχόμενου της απαιτούνται μόνον 150 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή. Αντιστρόφως, αν μια διάταξη πάρει στην προτείνουσα Βουλή 150 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή, η οποία θα συντελέσει την αναθεώρηση, δηλαδή θα ορίσει και το περιεχόμενο των διατάξεων, θα απαιτηθούν 180 ψήφοι.

Έστω και αν έργο της παρούσας Βουλής είναι να αποφασίσει μόνο ποιες διατάξεις πρέπει να αναθεωρηθούν, ο χαρακτήρας της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος είναι βαθιά πολιτικός. Τα κόμματα θα καταθέσουν τις απόψεις, τις προτάσεις και τα επιχειρήματά τους για σημαντικά ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η αναθεώρηση.

Έμπειρος κοινοβουλευτικός, γνωστός για τις γλαφυρές του παρεμβάσεις στη διάρκεια της βουλευτικής του θητείας και για την αγάπη του στο ποδόσφαιρο, συνομιλώντας με δημοσιογράφους, την περασμένη Τετάρτη, λίγη ώρα αφότου η ολομέλεια είχε εγκρίνει δίμηνη προθεσμία για την ολοκλήρωση του έργου της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, σχολίαζε: «Αν λόγω των ημερών της κορυφαίας διοργάνωσης για το παγκόσμιο κύπελο, μπορώ να χρησιμοποιήσω έναν ποδοσφαιρικό όρο, θα σας πω ότι η τύχη της Συνταγματικής Αναθεώρησης που αρχίζει τη Δευτέρα, θα κριθεί στο δεύτερο ημίχρονο, δηλαδή στην επόμενη, την Αναθεωρητική Βουλή, μετά τις εκλογές».

Τούτο γιατί από τις παρεμβάσεις των πολιτικών αρχηγών που πήραν μέρος στη συζήτηση της περασμένης εβδομάδας, έγινε καταφανές ότι τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης επιλέγουν να μην δώσουν εγκριτική ψήφο στις αναθεωρητέες διατάξεις τώρα αλλά κρατούν δυνάμεις για τη μεγάλη κοινοβουλευτική «μάχη» της συνδιαμόρφωσης του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων στην επόμενη Βουλή, με 180 ψήφους, ανεξαρτήτως ποιος θα έχει εξασφαλίσει την κυβερνητική πλειοψηφία.

Κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει δια των αρχηγών τους ότι δεν πρόκειται να δώσουν θετική ψήφο σε καμία διάταξη που προτείνεται για αναθεώρηση, ούτε καν σε αυτές τις διατάξεις που και τα ίδια επιθυμούν την αναθεώρησή τους, γιατί δεν θέλουν να δώσουν «λευκή επιταγή» στην επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία. Επιδιώκουν έτσι, για τον εαυτό τους, ρόλο συνδιαμορφωτή στο περιεχόμενο, ανεξάρτητα αν βρίσκονται ξανά στη θέση της αντιπολίτευσης ή αν κάποιο από αυτά τα κόμματα βρεθεί στην κυβέρνηση, μετά τις εκλογές.

Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ευριπίδης Στυλιανίδης έχει δηλώσει ότι θα επιμένει μέχρι το τέλος να επιδιώκει την επίτευξη συναίνεσης ώστε να διασωθεί από τώρα, κατά το δυνατόν, το αναθεωρητικό εγχείρημα, Για την στάση αυτή που θα τηρήσει στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία επαναλαμβάνει εμφατικά ότι ο στόχος της προτείνουσας βουλής είναι να αποφασίσει ποια άρθρα θα αλλάξουν αλλά όχι πώς θα αλλάξουν. Είναι δε σημαντικό, όπως υπογραμμίζει, για θέματα επαρκώς ώριμα, οι πολιτικές δυνάμεις και οι βουλευτές που θα μετέχουν στην κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία να μην εγκλωβιστούν σε μικροκομματικές αντιπαραθέσεις αλλά το βλέμμα τους να είναι στραμμένο «όχι στις επόμενες εκλογές αλλά στις επόμενες γενιές», αν θέλουν να είναι υπεύθυνοι.

«Ώριμα» άλλωστε προς αναθεώρηση κρίνονται από Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ αρκετά άρθρα που περιλαμβάνονται και στις δύο προτάσεις. Την ανάγκη αναθεώρησης διατάξεων του Συντάγματος έχει αναγνωρίσει και ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης που δηλώνουν ότι είναι έτοιμα να παρουσιάσουν το δικό τους σχέδιο για το Σύνταγμα κατά τη συζήτηση στην επιτροπή. Ενδεικτικά και όπως διαφαίνεται από τις τοποθετήσεις των κομμάτων στη συζήτηση που έγινε στην ολομέλεια την 10η Ιουνίου:

Άρθρο 5Α (δικαίωμα στην πληροφόρηση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει να υπάρξει πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», που δέχεται ποικίλες επιθέσεις σε μια εποχή αδιαφάνειας σε σχέση με τη διάθεση των χρημάτων του δημοσίου

Άρθρο 16 (Παιδεία, Τέχνη, Επιστήμη)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας. Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους. Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων και παράλληλη ενίσχυση του δημοσίου Πανεπιστημίου.

Άρθρο 17 (προστασία ιδιοκτησίας, απαλλοτρίωση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας. Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση. Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία). Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη θέσπιση της υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της Χώρας. Να εισαχθεί η δυνατότητα ειδικών περιορισμών στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές.

Άρθρο 21 (Προστασία οικογένειας, γάμου, μητρότητας και παιδικής ηλικίας, δικαιώματα ατόμων με αναπηρίες)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη. Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης κατά τον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως συνταγματικού θεσμού. Θέσπιση υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει Προστασία οικογένειας και μητρότητας, παιδικής ηλικίας, και την προστασία σε ανάπηρους και ευάλωτους. Υποχρέωση του κράτους για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, Συνταγματική κατοχύρωση του ΕΣΥ, Υποχρέωση του κράτους για δημόσια πολιτική στέγης, και δικαίωμα στην εξασφάλιση στέγης.

Άρθρο 86 (Δίωξη κατά μελών της κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αποσύνδεση της Βουλής από τη διαδικασία δίωξης των υπουργών. Τη σχετική αρμοδιότητα αναλαμβάνει ειδικό συμβούλιο που αποτελείται από τρεις δικαστές της τακτικής δικαιοσύνης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να καταργηθεί το δικαίωμα της Πλειοψηφίας να ορίζει το πλαίσιο των ποινικών αδικημάτων.

Άρθρο 90 (ανώτατο δικαστικό συμβούλιο)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει για δικαιοσύνη χωρίς κηδεμονία, μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή με 19 μέλη, αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας (δικηγόρους και καθηγητές νομικών σχολών ΑΕΙ)

Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει την ύπαρξη ενός ευρύτερου εκλεκτορικού Σώματος

Άρθρο 101 Α (Ανεξάρτητες Αρχές)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος του συλλογικού οργάνου των δημοσίων πανεπιστημίων της χώρας και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει αναμόρφωση της διαδικασίας επιλογής των μελών των ανεξάρτητων αρχών και ενίσχυση των εχεγγύων ανεξαρτησίας και αμεροληψίας τους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει ότι πρέπει να υπάρχουν συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές, να θωρακιστεί η ανεξαρτησία τους και να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των Προέδρων των ανεξάρτητων αρχών να ενημερώνουν τη Βουλή.

Άρθρο 101 (Διοικητική Αποκέντρωση)

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων. Η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/ή με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα. Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια. Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ως ανεξάρτητης συνταγματικής αρχής, η οποία θα επιφορτιστεί με τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών.