Η εσωτερική πολιτική ουδέποτε ήταν στεγανά διαχωρισμένη από την εξωτερική. Η παγκοσμιοποίηση, όμως, θόλωσε περαιτέρω τα μεταξύ τους όρια. Η μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων, η απελευθέρωση των κεφαλαιακών ροών και η διεθνοποίηση των αγορών ανακατένειμαν εισοδήματα και ισχύ στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών. Επιλογές που παρουσιάζονταν ως περίπου ουδέτερη προσαρμογή, στην οικονομική πραγματικότητα είχαν κερδισμένους και χαμένους.

Για τις ελίτ που μπορούσαν να κινούνται διεθνώς, η παγκοσμιοποίηση άνοιξε νέους ορίζοντες. Για κοινωνικά στρώματα συνδεδεμένα με έναν τόπο, μία παραγωγική δραστηριότητα και ένα εθνικό σύστημα προστασίας, συχνά σήμανε ανασφάλεια και απώλεια διαπραγματευτικής δύναμης. Ο εργαζόμενος που βλέπει την εργασία του να απαξιώνεται και ο μικρομεσαίος που αδυνατεί να ανταγωνιστεί τους μεγάλους ομίλους δεν βιώνουν τα ίδια με εκείνον που επωφελείται από την ελεύθερη κίνηση του κεφαλαίου. Το τρένο της παγκοσμιοποίησης έχει θέσεις για κάποιους προνομιούχους, αλλά όχι για τους πολλούς μικρομεσαίους Αμερικανούς.

Αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο το εμπόριο, η μετανάστευση, οι διεθνείς δεσμεύσεις και οι εξωτερικές επεμβάσεις έχουν μετατραπεί σε κεντρικά ζητήματα εσωτερικής αντιπαράθεσης σ’ ένα περιβάλλον που σφραγίζει η όξυνση των ανισοτήτων και η ακρίβεια. Το ερώτημα για τη θέση μίας δυτικής χώρας στον κόσμο συνδέεται άμεσα με το ερώτημα για τη θέση του πολίτη μέσα στη χώρα του. Η αμφισβήτηση της παγκοσμιοποίησης αποκτά έτσι κοινωνικό περιεχόμενο, ακόμη και όταν εκφράζεται κυρίως με τη γλώσσα της εθνικής κυριαρχίας.

Η οριζόντια διαίρεση της Δύσης

Η εξέλιξη αυτή μεταβάλλει και τη συνοχή της Δύσης. Η ιδεολογική, πολιτισμική, πολιτική και οικονομική συγγένεια που συνέδεε τις δύο πλευρές του Ατλαντικού δεν αρκεί πλέον για να συγκροτεί ένα σχετικά ενιαίο σύνολο. Η διαίρεση διαπερνά το εσωτερικό τόσο της αμερικανικής όσο και των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Δυνάμεις από διαφορετικές χώρες αισθάνονται ιδεολογικά-πολιτικά εγγύτερες μεταξύ τους απ’ ό,τι με τους εσωτερικούς τους αντιπάλους.

Σε γενικές γραμμές, οι Δημοκρατικοί βρίσκουν συνομιλητές στις ευρωπαϊκές δυνάμεις που υπερασπίζονται τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, ενώ το MAGA και η ευρωπαϊκή Νέα Δεξιά αναγνωρίζουν κοινούς παρονομαστές στην αντίδραση προς αυτήν. Οι συγγένειες αυτές δεν εξαφανίζουν τις αποκλίσεις των εθνικών συμφερόντων. Δημιουργούν, όμως, ένα πρόσθετο επίπεδο διασύνδεσης, στο οποίο η επιτυχία μιας πολιτικής δύναμης λειτουργεί ως ενίσχυση συγγενών δυνάμεων σε άλλες χώρες.

Γι’ αυτό οι εκλογές, ακόμη και σε μικρότερα κράτη, αποκτούν ευρύτερο ενδιαφέρον. Το αποτέλεσμά τους μπορεί να επηρεάσει συσχετισμούς σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, να δυσκολέψει κοινές αποφάσεις ή να καταδείξει ότι μία μέχρι πρότινος κυρίαρχη πολιτική δεν είναι αμετάκλητη. Η εσωτερική πολιτική αμφισβήτηση διεθνοποιείται, όπως προηγουμένως διεθνοποιήθηκαν οι οικονομικές επιλογές που συνέβαλαν στη γέννησή της.

Καθολικές αξίες και πολιτισμική ιδιοπροσωπεία

Υπάρχει εδώ μία ευρύτερη ιστορική αντίφαση. Οι δυτικές “φιλελεύθερες δημοκρατίες” εκμεταλλεύθηκαν την ηγεμονική θέση τους στο διεθνές σύστημα για να ορίσουν καθολικά πρότυπα πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Η προσδοκία ήταν ότι η επέκταση των αγορών και η διάδοση των δυτικών θεσμών θα οδηγούσαν σταδιακά σε σύγκλιση στα δυτικά πρότυπα και κατ’ επέκταση σε εδραίωση της δυτικής ηγεμονίας. Συμβαίνει το αντίθετο. Η οικονομική διασύνδεση συνυπάρχει με την αναζωπύρωση των πολιτισμικών και πολιτικών διαφορών, ακόμα και στο εσωτερικό της ίδιας της Δύσης.

Η διασπορά των διακηρυσσόμενων καθολικών αξιών χρησιμοποιήθηκαν και ως ιδεολογική νομιμοποίηση της δυτικής γεωπολιτικής και πολιτιστικής επέκτασης. Η ιστορικά διαμορφωμένη δυτική εμπειρία παρουσιάστηκε σαν τελικός προορισμός της ανθρωπότητας. Έτσι, η διαφορά άλλων κοινωνιών μπορούσε ευκολότερα να αντιμετωπιστεί σαν καθυστέρηση που έπρεπε να ξεπεραστεί, παρά ως έκφραση μίας διαφορετικής ιστορικής διαδρομής.

Η ειρωνεία είναι ότι, επιδιώκοντας να καταστεί οικουμενικό πρότυπο, η Δύση άρχισε να απομακρύνεται από στοιχεία της δικής της ιστορικής συγκρότησης. Το έθνος, η συλλογική μνήμη και η πολιτισμική ταυτότητα αντιμετωπίστηκαν από τα κυρίαρχα νεοφιλελεύθερα-δικαιωματιστικά ρεύματα σαν εμπόδια στην απρόσκοπτη λειτουργία ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου. Η υπερπροβολή των ατομικών δικαιωμάτων συνδυάστηκε με την υποτίμηση των συλλογικών ελευθεριών, μέσα στις οποίες τα ατομικά δικαιώματα έχουν αποκτήσει πολιτικό και κοινωνικό περιεχόμενο.

Η άνοδος της Κίνας και της Ινδίας προσδίδει υλικό βάρος στην αμφισβήτηση της δυτικής αποκλειστικότητας. Η οικονομική και πολιτική ισχύς επιτρέπει σε μη δυτικές κοινωνίες να διεκδικούν μεγαλύτερη αυτονομία και να επαναξιολογούν τη δική τους παράδοση. Αναδύεται έτσι μία διεθνής πολιτισμική ποικιλομορφία, η οποία ακυρώνει την επιβολή ενός μοναδικού παγκόσμιου προτύπου υπαγορευμένου από τη Δύση. Η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας δεν σημαίνει εξιδανίκευση των αντίστοιχων καθεστώτων.

Τα όρια της κάλπης

Η επιστροφή της εθνικής ταυτότητας εκδηλώνεται και στις δυτικές κοινωνίες. Η μαζική μετανάστευση την επιταχύνει, επειδή μεταφέρει στην καθημερινότητα ερωτήματα για την κοινωνική συνοχή, τους κοινούς κώδικες και κανόνες, καθώς και τη δυνατότητα ενσωμάτωσης. Θα ήταν, όμως, επιφανειακό να αποδοθεί όλη αυτή η δυναμική στον φόβο απέναντι στον ξένο. Προϋπάρχει η αίσθηση μεγάλων κοινωνικών στρωμάτων ότι χάνουν τον έλεγχο της ζωής τους και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους.

Στην περίοδο της μεταπολεμικής σταθερότητας, οι εκλογές σε πολλές δυτικές χώρες επέλεγαν κυρίως τους διαχειριστές μιας ευρέως αποδεκτής τάξης πραγμάτων που αποτυπώνεται στο καθεστώς της δυτικής “φιλελεύθερης δημοκρατίας”. Οι διαφορές ήταν ουσιαστικές, αλλά λειτουργούσαν μέσα στο κοινό πλαίσιο. Σήμερα, ένας αυξανόμενος αριθμός ψηφοφόρων αντιλαμβάνεται την ψήφο ως επιλογή που αφορά τον και το ίδιο το πλαίσιο, τον μελλοντικό χαρακτήρα και προσανατολισμό της Πολιτείας, του κάθε εθνικού κράτους. Ποιοι κανόνες θα ισχύουν, ποια συμφέροντα θα προηγούνται και ποια πολιτισμική συνέχεια θα διατηρηθεί.

Οι αυξανόμενες ανισότητες και η εντεινόμενη οικονομική δυσπραγία προσδίδουν οξύτητα σε αυτά τα ζητήματα. Όταν υποχωρεί η προσδοκία κοινωνικής ανόδου, η απώλεια πολιτισμικών σημείων αναφοράς βιώνεται εντονότερα. Η ασφάλεια αποκτά ταυτόχρονα οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιεχόμενο. Οι διαφορετικές ιστορικές διαδρομές των ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών χωρών παράγουν διαφορετικές πολιτικές εκφράσεις. Κοινός παρονομαστής, όμως, όλων των κοινωνιών παραμένει η αναζήτηση προστασίας σε έναν κόσμο που γίνεται λιγότερο προβλέψιμος.

Η πρόκληση της ενσωμάτωσης

Η δυτική “φιλελεύθερη δημοκρατία” εδραιώθηκε μεταπολεμικά, ενσωματώνοντας με συγκρούσεις και διακυμάνσεις ένα ευρύ πολιτικό φάσμα, από την κατεστημένη Δεξιά μέχρι τη μεταρρυθμιστική Αριστερά. Λειτούργησε ως καθεστώς, με την έννοια μιας συνολικής πολιτικής και κοινωνικής διευθέτησης. Η νομιμοποίησή της στηριζόταν και στη δυνατότητά της να συνδέει την εκλογική συμμετοχή με τη βελτίωση των συνθηκών ζωής.

Η νεοφιλελεύθερη στροφή αποδυνάμωσε αυτή τη σύνδεση. Όταν βασικές οικονομικές επιλογές εμφανίζονται ως υποχρεωτικές ανεξαρτήτως εκλογικού αποτελέσματος, η εναλλαγή των κομμάτων στην κυβερνητική εξουσία χάνει μέρος του ουσιαστικού της περιεχομένου. Ο πολίτης εξακολουθεί να ψηφίζει, αλλά αμφιβάλλει όλο και περισσότερο εάν μπορεί να επηρεάσει την κατεύθυνση των αποφάσεων. Η κοινωνική δυσαρέσκεια προς τις κυβερνήσεις μεταφέρεται έτσι στους ίδιους τους θεσμούς.

Η δυσαρέσκεια εκδηλώνεται σε συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις, εκλογικές μετατοπίσεις και νεανικές διαμαρτυρίες. Επειδή, μάλιστα, δεν υπάρχει συνεκτική πολιτική προοπτική, ειδικά οι νεανικές διαδηλώσεις συχνά εκφυλίζονται σε τυφλή σύγκρουση, καταστροφές και λεηλασίες. Ο μηδενισμός εκτονώνει την οργή, αλλά βεβαίως δεν συγκροτεί εναλλακτική λύση. Συχνά, μάλιστα, διευκολύνει την εξουσία να υποκαταστήσει τη συζήτηση για τα κοινωνικά αίτια με τη συζήτηση για την αποκατάσταση της τάξης.

Πιεζόμενες από τη διπλή αμφισβήτηση –πολιτικά από τη Νέα Δεξιά και κοινωνικά από τις κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας– οι κυβερνώσες ελίτ καταφεύγουν όλο και συχνότερα στη χειραγώγηση και στην καταστολή. Εμφανίζεται έτσι μία βασική αντίφαση στο εσωτερικό της “φιλελεύθερης δημοκρατίας”: Η υπεράσπισή της χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει τον περιορισμό της πολιτικής επιλογής. Όταν η διατήρηση των κυρίαρχων πολιτικών ταυτίζεται με την προστασία της δημοκρατίας, οι άρχουσες πολιτικές ελίτ υποκύπτουν ολοένα και περισσότερο στον πειρασμό να αντιμετωπίσουν την κοινωνική δυσαρέσκεια-αμφισβήτηση σαν απειλή που πρέπει να εξουδετερωθεί, συχνά με έκτακτα μέτρα.

Η Νέα Δεξιά και το κενό εκπροσώπησης

Η άνοδος της Νέας Δεξιάς εγγράφεται σε αυτό το κενό. Αντλεί δύναμη από τη σύνδεση της κοινωνικής ανασφάλειας, της εθνικής ταυτότητας και της δυσπιστίας προς τις ελίτ. Η πρόκληση για τη “φιλελεύθερη δημοκρατία” είναι να ενσωματώσει τις πολιτικές αυτές δυνάμεις στο δικό της πλαίσιο με τους όρους του παραδοσιακού πολιτικού ανταγωνισμού. Να τις ενσωματώσει, δηλαδή, όπως ενσωμάτωσε τη νέα αριστερή αμφισβήτηση την περίοδο μετά το 1968. Η αναλογία αφορά τη λειτουργία του συστήματος, όχι την ταύτιση των δύο ρευμάτων.

Η ενσωμάτωση δεν εξαντλείται στην αποδοχή κομμάτων της Νέας Δεξιάς ως κυβερνητικών εταίρων. Εάν τα κόμματα αυτά προσαρμοστούν στις ίδιες πολιτικές, αφήνοντας ανέπαφη την πηγή της αμφισβήτησης που φούσκωσε τα εκλογικά πανιά τους, αναπόφευκτα θα φθαρούν και θα μετατραπούν σε παρένθεση. Η πρόκληση για τη Νέα Δεξιά δεν είναι να ανατρέψει τον καπιταλισμό, κάτι που έτσι κι αλλιώς δεν θέλει, αλλά να δρομολογήσει αλλαγές που θα ανταποκρίνονται έστω και εν μέρει στις κοινωνικές προσδοκίες. Η ρητορική της Νέας Δεξιάς περί εθνικής κυριαρχίας κλπ, θα δοκιμαστεί στην ικανότητά της –όταν βρεθεί στην κυβέρνηση– να ανασυγκροτήσει την παραγωγή, να περιορίσει τις ανισότητες και να αποκαταστήσει τη σχέση ουσιαστικής πολιτικής εκπροσώπησης.

Στη ρίζα της αυξανόμενης αστάθειας βρίσκεται η αποσύνδεση των αρχουσών ελίτ από τα μικρομεσαία στρώματα, τα οποία αυτές ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν. Όσο η αποσύνδεση διευρύνεται, οι εσωτερικές συγκρούσεις θα οξύνονται και θα μεταφέρονται και στις διεθνείς σχέσεις. Μία Δύση που δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τη συναίνεση των δικών της κοινωνιών διαθέτει λιγότερα ερείσματα για να προωθήσει τα συμφέροντά της και πολύ περισσότερο να ορίζει κανόνες για τους υπόλοιπους. Εδώ διασταυρώνονται η κρίση της κοινωνικής και πολιτικής της οργάνωσης με την υποχώρηση της διεθνούς πρωτοκαθεδρίας της.

Μέχρι και τη συμφωνία για ελεύθερο εμπόριο με τις 4 χώρες της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) ψήφισε, επειδή συμφέρει τη Γερμανία που θα εξάγει εκεί αυτοκίνητα και μηχανές. Η Ελλάδα θα εισάγει κρέατα και οπωροκηπευτικά, διαλύοντας ουσιαστικά τον εγχώριο πρωτογενή τομέα, γεγονός που ουδόλως απασχόλησε τον πρωθυπουργό. Προέχει η προστασία του από τις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης.

Και να σημειωθεί ότι, η Γερμανία αναπτύσσει μόνιμα στη Λιθουανία στα σύνορα με τη Ρωσία την 45η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία, η οποία αποτελείται από περίπου 4.800 στρατιώτες και 200 άτομα πολιτικό προσωπικό. Ο Μερτς έχει πάρει επάνω του την συνέχιση του πολέμου με τη Ρωσία.

Στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Κίεβο πριν μια εβδομάδα τόνισε ότι: «Αν δεν σταματήσουμε τη Ρωσία, αργά ή γρήγορα η πολεμική της μηχανή θα στραφεί εναντίον μας» λέγοντας στον Ζελένσκι ότι: «μπορείτε να εξακολουθήσετε να βασίζεστε στη βοήθειά μας». Δεν είναι τυχαίο ότι τον Γερμανό καγκελάριο συνόδευε σε αυτό το ταξίδι, η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε και στελέχη των εταιρειών Siemens Energy, Hensoldt, Diehl Defence και Quantum Systems.

Ο στόχος που αρχίζει να υλοποιείται είναι, να γίνει η Γερμανία η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης, παραβιάζοντας σταδιακά τις συνθήκες αφοπλισμού της  μετά την ήττα στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Αφοπλισμού που είχαν εγγυηθεί οι τέσσερεις μεγάλες δυνάμεις Ρωσία, ΗΠΑ, Βρετανία και Γαλλία. Το ίδιο είχε γίνει και μετά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο και είδαμε τις συνέπειες.      

Άρχισε να ανησυχεί η Γαλλία

Την ίδια στιγμή, για τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης εξαιτίας πιθανών λανθασμένων υπολογισμών κατά τη χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς συμπεριλαμβανομένων συστημάτων, που θα έχουν τη δυνατότητα να πλήττουν στόχους βαθιά (2.500 χιλιόμετρα) στο εσωτερικό της ρωσικής επικράτειας, επισημαίνει η Γαλλία, που αρχίζει να τρομάζει με την Γερμανική επιθετικότητα λες και θέλει να παρασύρει όλη την Ευρώπη για πάρει ρεβάνς από τους Ρώσους.

Και όλα αυτά χωρίς καμιά συνεννόηση με τους εταίρους της στο  ΝΑΤΟ, ζητώντας από τη Γερμανία να αποσαφηνίσει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το Παρίσι ανησυχεί ότι η Μόσχα θα μπορούσε να παρερμηνεύσει τη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς από Ευρωπαίους συμμάχους, εκλαμβάνοντας συμβατικά πλήγματα ως την έναρξη μιας ευρύτερης στρατιωτικής επίθεσης που μπορεί να καταλήξει σε πυρηνική σύγκρουση.

Και επειδή η μοναδική χώρα της ΕΕ που έχει πυρηνικό οπλοστάσιο είναι η Γαλλία, ο φόβος ότι θα γίνει άμεσος στόχος, αρχίζει να τρομάζει την σπαρασσόμενη από λαϊκές αντιδράσεις εναντίον της λιτότητας, Γαλλική ηγεσία.

Η παρέμβαση του Γερμανού στρατηγού

Μπροστά σε αυτές τις άκρως ανησυχητικές εξελίξεις ήρθε η παρέμβαση του πρώην Αρχηγού του γερμανικού στρατού, στρατηγού Χάραλντ Κούγιατ. Όπως τόνισε: «Η Ουκρανία δεν έχει καμία πιθανότητα να κερδίσει στρατιωτικά τη Ρωσία. Όσο περισσότερα όπλα στέλνει η Δύση, τόσο παρατείνεται η αιματοχυσία, χωρίς να αλλάζει τίποτα στο πεδίο της μάχης. Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας χτύπησαν περισσότερο την ευρωπαϊκή οικονομία. Μας οδήγησαν σε ενεργειακή φτώχεια και βιομηχανική κατάρρευση, ενώ η Μόσχα στράφηκε στην Κίνα και στον Παγκόσμιο Νότο. Οι δυτικές κυβερνήσεις αγνοούν τις πραγματικές αιτίες της σύγκρουσης και έχουν υποτάξει την ευρωπαϊκή ασφάλεια στις ορέξεις της Ουάσινγκτον. Επιβάλλονται άμεσες διαπραγματεύσεις για ειρήνη, που θα λαμβάνουν υπόψη και τα συμφέροντα ασφαλείας της Ρωσίας».

Και οι διαπραγματεύσεις αυτές ήδη έχουν αρχίσει μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας, Ουκρανίας, αφήνοντας προς το παρόν, εκτός την ευρωπαϊκή Βαβέλ. Δυστυχώς για την Γερμανία οι συστημικές πολιτικές δυνάμεις και ειδικά οι σοσιαλδημοκράτες που μετέχουν στην κυβέρνηση, στηρίζουν τυφλά το πολεμικό σχέδιο του Μερτς παρότι συρρικνώνονται στις δημοσκοπήσεις.

Στον αγώνα εναντίον του πολέμου ηγείται το ακροδεξιό AfD πολλαπλασιάζοντας θεαματικά την εκλογική του επιρροή ως πρώτο σε αποδοχή κόμμα στις δημοσκοπήσεις. Στη γραμμή κατά της κλιμάκωσης του πολέμου ακολουθούν το Die Linke, οι Πράσινοι και το κόμμα “Συμμαχία” Σάρα Βάγκενκνεχτ. Στις λαϊκές αντιδράσεις πρωταγωνιστούν και τα Γερμανικά συνδικάτα, καθώς η βιομηχανική συρρίκνωση απειλεί δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. 

Νέα προειδοποίηση Πούτιν

Και για να μην υπάρχουν απορίες, μετά τις συναντήσεις των διαπραγματευτών ΗΠΑ-Ρωσίας στα Εμιράτα για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία, ο κορυφαίος διπλωματικός σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι «τα σχέδια της λεγόμενης “συμμαχίας των προθύμων” για ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στο ουκρανικό έδαφος είναι συνταγή για έναν πόλεμο χωρίς τέλος και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέα σύγκρουση», καθώς θα αποτελέσει ντε φάκτο επέκταση της στρατιωτικής επιρροής του ΝΑΤΟ στα ρωσικά σύνορα που ήταν μία από τις βασικές αιτίες για το ξέσπασμα του πολέμου.

Και ο πρόεδρος Πούτιν ξεκαθάρισε πως «η Μόσχα δεν ενδιαφέρεται για μια συμφωνία που θα προβλέπει τον τερματισμό των επιχειρήσεων και το “πάγωμα” του μετώπου, αλλά για μια συμφωνία που θα καθορίζει εκ νέου τη στρατηγική αρχιτεκτονική και τις ισορροπίες ισχύος σε ολόκληρη την Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη της τα εθνικά συμφέροντα της Ρωσίας».

Οι Αμερικανοί βλέπουν τις πρωτοβουλίες των Γερμανών να συντηρήσουν την παράταση του πολέμου, και ως προσπάθεια να αποσπάσουν από τον Ζελένσκι, μετά τον τερματισμό του πολέμου, τα καλύτερα συμβόλαια για την ανοικοδόμηση της χώρας. Δεν θα μείνουν απαθείς. Ίσως μετά τον πόλεμο με όπλα, αρχίσει ο πόλεμος για τα οικονομικά κέρδη. Χαμένοι και στις δύο περιπτώσεις οι Ουκρανοί. 

Όπως είναι γνωστόν η Τουρκία στήριξε στρατιωτικά και πολιτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης, ανακόπτοντας το 2019-2020 την προέλαση των δυνάμεων του Χαλίφα Χαφτάρ. Σήμερα όμως η Άγκυρα έχει αντιληφθεί κάτι που η Αθήνα φαίνεται να μην έχει ενσωματώσει στον σχεδιασμό της: Στην Λιβύη δεν αρκεί να διατηρείς σχέσεις με μία κυβέρνηση. Πρέπει να διαθέτεις ερείσματα σε όλους τους πραγματικούς πόλους εξουσίας.

Η προσέγγιση με την οικογένεια Χαφτάρ, οι επαφές με την στρατιωτική ηγεσία στην Κυρηναική και οι προσπάθειες ενοποίησης των στρατιωτικών δομών δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο τουρκικής επιρροής. Η Άγκυρα φιλοδοξεί να μετατραπεί από εμπλεκόμενο μέρος της λιβυκής κρίσης σε απαραίτητο συνομιλητή όλων των πλευρών.

ΗΠΑ: Ενοποίηση με αντάλλαγμα την ενέργεια

Στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας βρίσκεται ο Αμερικανό-Λιβανέζος επιχειρηματίας Μασάντ Μπούλος, ανώτερος σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ για τις αραβικές και αφρικανικές υποθέσεις και συμπέθερος του! Η αμερικανική πρωτοβουλία για την ενοποίηση της Λιβύης δεν είναι απλώς μια διπλωματική προσπάθεια συμφιλίωσης δύο αντίπαλων πολιτικών και στρατιωτικών κέντρων. Έχει ισχυρή ενεργειακή και οικονομική διάσταση.

Το σχέδιο προβλέπει μια μορφή κατανομής της εξουσίας μεταξύ των δύο πλευρών, με τον Νταμπεϊμπά να παραμένει στην πρωθυπουργία και τον Σαντάμ Χαφτάρ να αποκτά κεντρικό ρόλο στο νέο πολιτειακό σχήμα. Η Τρίπολη διαθέτει την διεθνώς αναγνωρισμένη πολιτική και θεσμική υπόσταση, ενώ η οικογένεια Χαφτάρ ελέγχει σημαντικό μέρος της ανατολικής επικράτειας, όπου βρίσκονται κρίσιμα πετρελαϊκά κοιτάσματα και εγκαταστάσεις εξαγωγής, αλλά και τον Νότο με τα περάσματα προς την Υποσαχάρια Αφρική.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να συνδέσει την πολιτική ενοποίηση με μεγάλες αμερικανικές ενεργειακές επενδύσεις. Η Chevron και η ConocoPhillips βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της κινητικότητας. Επισημαίνεται ότι η οπουδήποτε αμερικανική ενεργειακή παρουσία δημιουργεί οικονομικά συμφέροντα, πολιτικές εξαρτήσεις και νέα στρατηγικά δεδομένα.

Η Τουρκία εμφανίζεται ως συνεργαζόμενος περιφερειακός παράγοντας στην αμερικανική προσπάθεια, ενισχύοντας τη δική της θέση απέναντι σε όλες τις λιβυκές πλευρές. Ο Μπούλος μάλιστα, στις 14 Νοεμβρίου προειδοποίησε ότι όσοι επιχειρήσουν να υπονομεύσουν ή να εμποδίσουν τη διαδικασία ενοποίησης θα αντιμετωπίσουν συνέπειες. Ποιος όμως θα καθορίζει τους όρους αυτής της ενοποίησης και πως θα επηρεαστούν τα ελληνικά συμφέροντα από αυτήν;

Η Αίγυπτος δεν μπορεί να αγνοηθεί… 

Η Αίγυπτος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στις εξελίξεις. Το Κάιρο διατηρεί παραδοσιακά στενές σχέσεις με την Ανατολική Λιβύη και την οικογένεια Χαφτάρ. Έχει επενδύσει πολιτικά στην παρουσία ενός φιλικού προς αυτήν συστήματος εξουσίας στη Βεγγάζη, ενώ αντιτίθεται στο τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Ωστόσο η προσέγγιση με την Τουρκία, η ανάγκη περιφερειακής σταθερότητας και τα ενεργειακά συμφέροντα δημιουργούν νέα περιθώρια συνεννόησης. Το Κάιρο επιδιώκει επίσης την ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων με τη Λιβύη, την αξιοποίηση λιβυκού πετρελαίου στα αιγυπτιακά διυλιστήρια και τη συνεργασία στον τομέα του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας.

Για την Ελλάδα, η διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με την Αίγυπτο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Δεν αρκεί, όμως, η επίκληση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020, την οποία παρεμπιπτόντως με τις εντελώς λανθασμένες ενέργειες της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο θέμα του καλωδίου, η ίδια υπονόμευσε! Απαιτείται ενεργή διπλωματική συνεργασία, με κοινή αντίληψη για τις εξελίξεις στη Λιβύη και τις επιπτώσεις τους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Θα τολμήσει η Ελλάδα;

Εδώ ακριβώς αρχίζουν οι ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού Μνημονίου από την Βουλή των Αντιπροσώπων, δήλωσε ότι η Ελλάδα θα ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς της και ότι έχει σημαντικό ρόλο στις χρηματοδοτικές διευθετήσεις που αφορούν τη Λιβύη.

Θα προχωρήσει, όμως, η Αθήνα από τις δηλώσεις σε συγκεκριμένες ενέργειες; Η Ευρωπαϊκή Ένωση με μοχλό πίεσης την Ρώμη χρηματοδοτεί προγράμματα στη Λιβύη, με διμερή κατανομή 224 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027, ενώ υπάρχουν πρόσθετες χρηματοδοτήσεις για τη μετανάστευση και την ανθρωπιστική υποστήριξη.

Η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να απαιτήσει αυστηρή πολιτική και νομική αξιολόγηση της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής συνδρομής. Δεν μπορεί ευρωπαϊκοί πόροι να αξιοποιούνται για την ενίσχυση θεσμικών ή πολιτικών επιλογών που στρέφονται κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών.

Η Αθήνα οφείλει να θέσει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας συγκεκριμένες δεσμεύσεις και αξιολόγηση των προγραμμάτων κάτι δυστυχώς που μέχρι σήμερα δεν έχει πράξει. Και το βασικότερο, να καταστήσει σαφές ότι η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς τη σταθερότητα της Λιβύης, δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πολιτικό άλλοθι για τη νομιμοποίηση τετελεσμένων εις βάρος τρίτων κρατών.

Η Ελλάδα και οι συνέπειες του τουρκολιβυκού 

Ας επιστρέψουμε στην αφετηρία. Τον Νοέμβριο του 2019 η Τουρκία υπέγραψε με την κυβέρνηση της Τρίπολης το παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Η Ελλάδα αντέδρασε, απέλασε τον τότε πρέσβη της Λιβύης και ανέπτυξε διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Απέτυχε όμως να οικοδομήσει μια σταθερή και αποτελεσματική στρατηγική παρουσία στην Ανατολική Λιβύη, με αποτέλεσμα η Βουλή στο Τομπρούκ, η οποία επί χρόνια απέρριπτε το Μνημόνιο, το ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου 2026, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Μνημόνιο αποκτά αυτομάτως διεθνή νομική ισχύ, ή ότι καθίσταται δεσμευτική για την Ελλάδα. Σημαίνει, όμως, ότι η Τουρκία απέκτησε ένα επιπλέον πολιτικό και διπλωματικό εργαλείο. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να μας εξηγήσει πώς φθάσαμε στο σημείο ένας πολιτικός και στρατιωτικός χώρο, που μέχρι πρότινος αποτελούσε αντίβαρο στην τουρκική επιρροή, να προσεγγίζει σήμερα την Άγκυρα.

Η Λιβύη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των προβλημάτων μιας εξωτερικής πολιτικής που συχνά εμφανίζεται να σύρεται από τις εξελίξεις αντί να τις διαμορφώνει. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε στην διάθεσή της χρόνο, διπλωματικά εργαλεία και σημαντικές περιφερειακές συμμαχίες. Είχε την δυνατότητα να αναπτύξει συστηματικές σχέσεις με την Ανατολική Λιβύη, να ενισχύσει τη συνεργασία με την Αίγυπτο και να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή και αμερικανική διπλωματία.

Δεν αξιοποίησε στον βαθμό που απαιτούσαν οι περιστάσεις αυτές τις δυνατότητες και τελικά περιορίζεται σε δηλώσεις καταδίκης, κάθε φορά που η Τουρκία επιτυγχάνει έναν νέο στόχο. Ούτε αρκεί η επίκληση του διεθνούς δικαίου, όταν απέναντι υπάρχει μια χώρα που επενδύει συστηματικά σε στρατιωτικές, πολιτικές, οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις. Η εξωτερική πολιτική απαιτεί παρουσία, συνέχεια, πρόβλεψη και κυρίως στρατηγικό σχεδιασμό. Όλα αυτά έχουν απουσιάσει στην διαχείριση της λιβυκής κρίσης από την ελληνική κυβέρνηση.

Τι πρέπει να κάνει τώρα η Ελλάδα

Η κατάσταση δεν είναι μη αναστρέψιμη. Αλλά απαιτεί άμεση αλλαγή προσέγγισης. Πρώτον, να αναπτύξει μόνιμο και θεσμοθετημένο δίαυλο επικοινωνίας με όλες τις πολιτικές και στρατιωτικές πλευρές της Λιβύης, χωρίς να εγκαταλείψει τις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Δεύτερον, να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική συνεργασία με την Αίγυπτο, μεταφέροντας το ζήτημα της Λιβύης στον πυρήνα των διμερών διαβουλεύσεων.

Τρίτον, να εξασφαλίσει αμερικανικές διαβεβαιώσεις ότι η διαδικασία ενοποίησης δεν θα χρησιμοποιηθεί για την πολιτική, ή στρατιωτική αναβάθμιση του τουρκολιβυκού Μνημονίου. Τέταρτον, να αξιοποιήσει ενεργά τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, συνδέοντας την ευρωπαϊκή οικονομική υποστήριξη προς τη Λιβύη με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων των κρατών της περιοχής. Πέμπτον, να διαμορφώσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική ενεργειακής και οικονομικής παρουσίας στη Λιβύη, με συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων και αξιοποίηση των περιφερειακών συνεργασιών.

H ενοποίηση της Λιβύης δεν είναι μια εσωτερική υπόθεση χωρίς συνέπειες για την Ελλάδα. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να αναδιαμορφώσει τους συσχετισμούς ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η απουσία στρατηγικής έχει κόστος. Η Τουρκία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει στρατιωτικές, πολιτικές και οικονομικές επενδύσεις δεκαετιών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προωθούν μια διαδικασία ενοποίησης με ισχυρά ενεργειακά και γεωοικονομικά κίνητρα. Η Αίγυπτος επαναπροσδιορίζει τη στάση της, επιδιώκοντας να προστατεύσει τα δικά της συμφέροντα.

Και η Ελλάδα; Θα παραμείνει αμήχανος θεατής μιας διαδικασίας που ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη γεωπολιτική της θέση; Θα αρκεστεί σε διαμαρτυρίες και ανακοινώσεις ή θα αξιοποιήσει επιτέλους το διπλωματικό, πολιτικό και ευρωπαϊκό της βάρος;

Το τουρκολιβυκό Μνημόνιο δεν εμφανίστηκε ξαφνικά το 2019. Ήταν αποτέλεσμα μιας μακράς τουρκικής στρατηγικής, την οποία η Αθήνα δεν κατάφερε να ανακόψει εγκαίρως. Σήμερα κινδυνεύουμε να παρακολουθήσουμε τη δεύτερη πράξη της ίδιας ιστορίας! Την πολιτική ενοποίηση της Λιβύης με την Τουρκία σε θέση κεντρικού διαμεσολαβητή και την Ελλάδα να αναζητά «κατόπιν εορτής» τρόπους αντίδρασης.

Η ενοποίηση της Λιβύης μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για τη σταθερότητα της περιοχής. Δεν πρέπει, όμως, να μετατραπεί σε όχημα παγίωσης των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Και η ευθύνη να αποτραπεί αυτό δεν ανήκει στους Αμερικανούς, στους Αιγυπτίους ή στους Ευρωπαίους. Ανήκει πρωτίστως στην Ελλάδα…

Στο έργο του Πολιτικά (κυρίως στο 7ο Βιβλίο), ο Σταγειρίτης φιλόσοφος διατύπωσε τις πρώτες συστηματικές αρχές για το πώς η γεωγραφία, το κλίμα και το ανάγλυφο του εδάφους πρέπει να χρησιμοποιούνται στρατηγικά για την επιβίωση, την ασφάλεια και την αυτάρκεια του κράτους. Για τον Αριστοτέλη, η γεωγραφική θέση δεν είναι ένα απλό φυσικό δεδομένο, αλλά το θεμέλιο της εθνικής ασφάλειας και της πολιτικής ισχύος. Ορίζει ότι η επικράτεια μιας χώρας πρέπει να πληροί δύο βασικά γεωστρατηγικά κριτήρια:

• «Δυσέμβολος μεν τοις πολεμίοις»: Δύσκολη στην εισβολή και την πρόσβαση από τους εχθρούς.
• «Ευέξοδος τοις οικείσι»: Εύκολη στην έξοδο για τους ίδιους τους κατοίκους, τόσο για λόγους στρατιωτικής αντεπίθεσης όσο και για την ανάπτυξη του εμπορίου.

Αριστοτέλης: “Φρόνησις” εναντίον Ψυχρού Νεορεαλισμού

Σε αντίθεση με τον σύγχρονο “νεορεαλισμό”, ο οποίος αντιμετωπίζει τα κράτη σαν ψυχρούς, ομοιογενείς υπολογιστές που επιδιώκουν αποκλειστικά τη μεγιστοποίηση της ισχύος τους, η αριστοτελική προσέγγιση εισάγει τη “φρόνηση” (πρακτική σοφία) στη λήψη αποφάσεων.

Για τον Αριστοτέλη, η γεωγραφική θέση και η στρατιωτική ισχύς δεν αποτελούν αυτοσκοπό. Οφείλουν να υπηρετούν αποκλειστικά την άμυνα και την εσωτερική ευδαιμονία των πολιτών, και όχι την αέναη, τυφλή επέκταση.

Ο φιλόσοφος ασκεί δριμεία κριτική σε πολιτείες που δομήθηκαν αποκλειστικά για τον πόλεμο και την κατάκτηση άλλων, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Σπάρτη. Υποστηρίζει με σθένος ότι όταν ένα κράτος επεκτείνεται γεωγραφικά πέρα από το αναγκαίο μέτρο, αλλοιώνεται η πολιτική του συνοχή με αποτέλεσμα να καταστρέφεται εσωτερικά.

Στη σύγχρονη πολιτική συζήτηση, αυτή η αριστοτελική οπτική αξιοποιείται έντονα από το ρεύμα του Κοινοτισμού (Communitarianism) για την άσκηση κριτικής στην απρόσωπη παγκοσμιοποίηση και τους υπερεθνικούς οργανισμούς. Οι Κοινοτιστές τονίζουν ότι οι πολίτες έχουν ανάγκη το εθνικό κράτος ή την τοπική κοινότητα, καθώς μόνο μέσα σε αυτές τις βατές δομές είναι εφικτή η ουσιαστική δημοκρατική συμμετοχή και η πραγματική πολιτική ολοκλήρωση.

• Φάση Α – Αποκλεισμός της δεξιάς λωρίδας της κάθετης οδού.
• Φάση Β – Αποκλεισμός της τριγωνικής νησίδας και μικρή στένωση της δεξιάς λωρίδας της κάθετης οδού.

Σημειώνεται ότι η Φάση Α θα εφαρμόζεται μόνο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών, και συγκεκριμένα από Δευτέρα έως Παρασκευή και καθ’ όλο το 24ωρο. Αντίστοιχα, η Φάση Β θα εφαρμόζεται καθ’ όλο το 24ωρο, κατά το χρονικό διάστημα από 16/11 έως 18/12.

Σε περίπτωση ταχύτερης ολοκλήρωσης των εργασιών, η κυκλοφορία θα αποκατασταθεί νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο.
Η Νέα Οδός έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια και εξυπηρέτηση των οδηγών, ενώ σχετικές προσωρινές σημάνσεις θα τοποθετηθούν με στόχο την πλήρη ενημέρωση όλων των οδηγών.

Η Νέα Οδός ευχαριστεί για την κατανόηση και εφιστά την προσοχή των οδηγών καθώς οι τελευταίοι οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως με τη σχετική σήμανση.

Ενώ οι πυροσβέστες επιχειρούσαν στο εσωτερικό του φλεγόμενου κτιρίου, υποχώρησε εσωτερική σκάλα και τμήμα του πρώτου ορόφου (τοίχος/οροφή), με αποτέλεσμα να χαθεί η επικοινωνία με τρεις από αυτούς και να παγιδευτούν μέσα στις φλόγες και κάτω από τα χαλάσματα.  

Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, οι δύο πυροσβέστες που έσπευσαν στο σημείο καταπλακώθηκαν από μπάζα όταν υποχώρησε το πάτωμα και βρέθηκαν στο υπόγειο με συνέπεια τον θανάσιμο τραυματισμό τους. Ένας ακόμη πυροσβέστης εντοπίστηκε τραυματισμένος και μεταφέρθηκε στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας. Νοσηλεύεται εκτός κινδύνου

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο πρόεδρος εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργος Μαθιόπουλος, ανέφερε ότι οι διασώστες παρέλαβαν δύο πυροσβέστες χωρίς τις αισθήσεις τους προκειμένου να τους μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για το περιστατικό σήμερα περίπου στις 11:30 και κινητοποιήθηκαν 20 πυροσβέστες με έξι οχήματα, από τον 10ο, 6ο και 12ο Πυροσβεστικό Σταθμό Αθηνών, καθώς και την 1η ΕΜΑΚ.

Το κτίσμα σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ δεν είχε την εικόνα ετοιμόρροπου κτιρίου, αλλά επειδή βρέθηκαν περίεργα “μαυρίσματα” σε διάφορα σημεία, πυροσβέστες έλεγαν ότι κάποιοι έκαιγαν εκεί καλώδια για το χαλκό τους και προκάλεσαν ίσως δομικές φθορές. Για την τραγωδία η πολιτική ηγεσία και τα κόμματα της αντιπολίτευσης εξέφρασαν τα συλλυπητήρια τους.

Ποιοι ήταν οι δύο πυροσβέστες

Τραγικές φιγούρες είναι, πλέον, οι συγγενείς των δύο πυροσβεστών που έχασαν την ζωή τους κατά την προσπάθεια κατάσβεσης φωτιάς σε εγκαταλελειμμένο κτίριο στο Ζεφύρι. Ο ένας είχε μόλις ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Πυροσβεστική και ξεκινούσε την υπηρεσιακή του διαδρομή. Ο άλλος είχε εργαστεί στην οικοδομή πριν φορέσει τη στολή. Ο 23χρονος Γιώργος Ζυμπίδης και ο 44χρονος Ηλίας Βαλατσός βρέθηκαν το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στην ίδια επιχείρηση και δεν επέστρεψαν ζωντανοί.

Ο θάνατός τους στο εγκαταλελειμμένο κτίριο της οδού Κατσαντώνη έχει βυθίσει στο πένθος την Πυροσβεστική, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται για να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη στο εσωτερικό του. Μαζί τους επιχειρούσε ο 43χρονος συνάδελφός τους Αλέξανδρος, ο οποίος τραυματίστηκε. Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής, Γιάννης Αρτοποιός, ανέφερε ότι ο τραυματισμός του ήταν ελαφρύς και ότι ήταν πιθανό να λάβει εξιτήριο σύντομα.

Ο Γιώργος Ζυμπίδης, με καταγωγή από την Καστοριά, είχε αποφοιτήσει από τη Σχολή Πυροσβεστών Πτολεμαΐδας μόλις λίγους μήνες πριν από το δυστύχημα. Η ορκωμοσία του είχε πραγματοποιηθεί περίπου δύο μήνες νωρίτερα, καθώς ανήκε στην τελευταία σειρά αποφοίτων. Στα 23 του χρόνια βρέθηκε να επιχειρεί σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά δύσκολο, με πυκνό καπνό και περιορισμένη δυνατότητα προσανατολισμού.

Ο Ηλίας Βαλατσός ήταν 44 ετών και έφερε τον βαθμό του υπαρχιπυροσβέστη. Πριν ενταχθεί στο Πυροσβεστικό Σώμα εργαζόταν ως οικοδόμος, έχοντας ακολουθήσει μια διαφορετική επαγγελματική διαδρομή από τον νεότερο συνάδελφό του. Οι τρεις πυροσβέστες υπηρετούσαν στον 10ο Πυροσβεστικό Σταθμό, στο Περιστέρι, και συγκαταλέγονταν στα πρώτα πληρώματα που έφτασαν στην οδό Κατσαντώνη. Αποστολή τους ήταν να αντιμετωπίσουν την πυρκαγιά και να ελέγξουν εάν υπήρχαν άνθρωποι στο κτίριο που χρειάζονταν βοήθεια.

Σοβαρές καταγγελίες

Χωρίς μέσα ατομικής προστασίας δουλεύουν οι πυροσβέστες, κατήγγειλε ο Κωνσταντίνος Παπαντώνης, ενώ χαρακτήρισε τη φετινή χρονιά μία από τις χειρότερες για το Σώμα. Ο ίδιος ανέφερε ότι φέτος το Σώμα έχει χάσει 13 ανθρώπους και ρώτησε πόσους νεκρούς πρέπει ακόμη να δει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, για να καταλάβει ότι “κάτι δεν πάει καλά” στο υπουργείο. Κατηγόρησε τον υπουργό ότι ασχολείται με το αν θα πάρει επίδομα παραπάνω ο διευθυντής του και με τις προαγωγές 19 αξιωματικών.

Εκπρόσωποι των πυροσβεστών έχουν θέσει επανειλημμένα τα προβλήματα στον πρωθυπουργό, υποστήριξε, και τόνισε ότι δεν είναι αποδεκτό να χάνουν τη ζωή τους πυροσβέστες για κτήρια. Ο κ. Παπαντώνης υποστήριξε ότι η Πυροσβεστική είχε κληθεί επανειλημμένα στο συγκεκριμένο κτήριο στο Ζεφύρι, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις του 10ου Πυροσβεστικού Σταθμού ήταν συχνές. «Ήταν ακατοίκητο αλλά δεκάδες φορές έχει έρθει ο 10ος σταθμός στο ίδιο κτίριο», δήλωσε.

Στη συνέχεια, προχώρησε σε καταγγελίες για επαναλαμβανόμενους εμπρησμούς στην περιοχή, αποδίδοντας ευθύνη σε Ρομά (σημ. η γυναίκα που συνελήφθη είναι Ρομά). «Δεν γίνεται κάθε φορά να χάνουμε κάποιον πυροσβέστη γιατί οι Ρομά βάζουν φωτιές όλη την ώρα», ισχυρίστηκε και πρόσθεσε: «Το έχουμε πει εκατομμύρια φορές κάτι πρέπει να κάνουνε. Ας γκρεμίσουν το κτίριο, ας το κάψουν τελείως».

Εκφράζοντας την αγανάκτησή του για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πυροσβέστες, συνέχισε: «Δεν γίνεται δηλαδή κάθε φορά να τυχαίνει κάτι και να την πληρώνει πάντα ο πυροσβέστης». Ο πρόεδρος του Σωματείου αναφέρθηκε σε αντίστοιχα προβλήματα που, όπως υποστήριξε, καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της Αττικής. «Τα ίδια γίνονται και στον Βλυχό, στον Ασπρόπυργο, στα Μέγαρα», είπε και πρόσθεσε: «Πρέπει να σταματήσει κάποια στιγμή, να τα αφήσουν να καούνε. Δεν μπορεί να καίγονται οι πυροσβέστες για τα κτήρια».

Ο Κωνσταντίνος Παπαντώνης άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση και στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καταγγέλλοντας σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό, οχήματα και εξοπλισμό. «Η φετινή χρονιά είναι από τις χειρότερες», υποστήριξε και συνέχισε: «Έχουμε βρει δεκατρείς φορές τον Μητσοτάκη και του έχουμε πει ότι διαλύεται το πυροσβεστικό σώμα και αυτός κοιτάει να ασχολείται ο υπουργός μας με το αν πήρε κρίση ο αξιωματικός ή πώς θα εγκαινιάσει τα οχήματα».

Περιγράφοντας την κατάσταση στο Πυροσβεστικό Σώμα, δήλωσε: «Ο κόσμος είναι στα κάγκελα, δεν έχουμε προσωπικό, δεν έχουμε οχήματα, δεν έχουμε ρούχα». Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι νεκροί πυροσβέστες μέσα στο 2026 έχουν φτάσει τους 13, αριθμό που επικαλέστηκε στο πλαίσιο της κριτικής του προς την κυβέρνηση.

«Φέτος έχουμε δεκατρείς νεκρούς», ανέφερε και διερωτήθηκε: «Πόσους πρέπει ο Μητσοτάκης να δει ακόμα νεκρούς για να καταλάβει ότι κάτι δεν πάει καλά στο υπουργείο μας; Τι άλλο πρέπει να κάνει;». Συνεχίζοντας την κριτική του, δήλωσε: «Ο υπουργός ασχολείται αν θα βάλει τον διευθυντή του πάνω να πάρει ένα επίδομα παραπάνω και αν θα πάρουνε προαγωγή ή δεν θα πάρουν δεκαεννιά αξιωματικοί».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα μέσα ατομικής προστασίας των πυροσβεστών, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν επί χρόνια ελλείψεις και καθυστερήσεις στην αντικατάστασή τους. «Δεν ξέρω και τι μέσα ατομικής προστασίας έχουνε γιατί έξι χρόνια φωνάζουμε τον Τουρνά, το έχουμε καταγγείλει στη Βουλή, ότι δεν έχουνε πάρει μέσα ατομικής προστασίας οι πυροσβέστες», ανέφερε. Ο πρόεδρος του Σωματείου υποστήριξε ότι ο εξοπλισμός δεν έχει αντικατασταθεί εδώ και έξι χρόνια και κατήγγειλε την επιβολή προστίμου στο Σωματείο. «Δεν τα έχουν αλλάξει έξι χρόνια και αυτός αντί να δει τι θα κάνει, γύρισε και και μας έβαλε πρόστιμο», δήλωσε, προσθέτοντας: «Τα λέγαμε από πέρσι και από πρόπερσι»…

Οι μεγαλύτερες διοργανώσεις του παγκόσμιου τένις είναι τα 4 ετήσια τουρνουά Grand Slam (Wimbledon – Λονδίνο, Roland-Gaross – Παρίσι, US Open – Νέα Υόρκη, και Australian Open – Μελβούρνη), ενώ πέμπτη σε σπουδαιότητα διοργάνωση θεωρείται το ATP Finals στους άνδρες και το WTA Finals στις γυναίκες, στα οποία αγωνίζονται οι οκτώ (8) πρώτοι/ πρώτες στην παγκόσμια κατάταξη στο τέλος κάθε  έτους.

Τα στοιχεία της έρευνας αντλήθηκαν από τις επίσημες ιστοσελίδες www.atptour.com για τους άνδρες (Association of Tennis Professionals), www.wtatennis.com για τις γυναίκες (Women΄s Tennis Association), και τη wikipedia.

Οι ελληνικές επιτυχίες στο τένις των ανδρών

Ο Στ. Τσιτσιπάς έπαιξε το 2021 στον τελικό στο Γαλλικό Όπεν (Roland-Gaross), ενώ το 2023 συμμετείχε στον τελικό στο Αυστραλιανό  Όπεν. Και τις δύο φορές έχασε από τον Νόβακ Τζόκοβιτς.

Στον πίνακα 1 αναφέρονται τα διεθνή τουρνουά ανδρών (Grand Slam, ATP Finals, ATP Masters 1000, ATP 500, και ATP 250) με ελληνική συμμετοχή στον τελικό. Κατά κανόνα στα 1000άρια συμμετέχουν περισσότεροι αθλητές που βρίσκονται πιο ψηλά στην παγκόσμια κατάταξη σε σχέση με τα 500άρια, ενώ με τη σειρά τους τα ATP 500 θεωρούνται πιο ανταγωνιστικά από τα 250άρια.

Πίνακας 1
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΑΝΔΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΔΙΕΘΝΗ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΦΑΙΡΙΣΗΣ

(τα έτη με έντονα γράμματα είναι οι κατακτήσεις τροπαίων)

ATP Tour (άνδρες – ελληνικές συμμετοχές στον τελικό)

Γαλλικό  Όπεν (Roland-Gaross)
Αυστραλιανό  Όπεν
ATP Finals

1000άρια τελικό σε 5 από τα 9 τουρνουά (ποσοστό 55,5%)
500άρια τελικό σε 6 από τα 15 τουρνουά (7 στα 16 με το Αλμάτυ  Όπεν) – ποσοστό 43,7%
250άρια τελικό σε 8 από τα 32 τουρνουά (ποσοστό 25%)

Το Αλμάτυ  Όπεν ανήκει κανονικά στη σειρά των τουρνουά ATP 250, αλλά το 2022 που αγωνίστηκε ο Στ. Τσιτσιπάς στον τελικό, ήταν στο ATP 500.

Το φαινόμενο Τσιτσιπάς

Πέραν των δύο (2) Grand Slam με τη συμμετοχή του Στέφανου Τσιτσιπά στον τελικό, σε 19 από τα υπόλοιπα 21 τουρνουά του ATP Tour – που αναφέρονται στον πίνακα 1 – υπήρξε ελληνική συμμετοχή στον τελικό στο “μονό”, ενώ στο “διπλό” Έλληνες τενίστες πήραν μέρος σε τελικό σε 2 από τα 23 συνολικά προαναφερθέντα τουρνουά του ATP Tour (τα αδέλφια Στέφανος και Πέτρος Τσιτσιπάς το 2023 στην Αμβέρσα, και ο Στέφανος Σακελλαρίδης το 2026 στη Στουτγκάρδη – και τα δύο είναι 250άρια). Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν φιναλίστ στο διπλό το 1968 στη Ρώμη, αλλά τότε το τουρνουά αυτό δεν ήταν ούτε 250άρι.

Ουσιαστικά και κυριολεκτικά ο Στέφανος Τσιτσιπάς έβαλε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη της αντισφαίρισης, αφού και στα 21 τουρνουά του ATP Tour με ελληνική συμμετοχή στον τελικό στο “μονό”, όλες οι ελληνικές συμμετοχές στον τελικό οφείλονται σε αυτόν (!). Από τα 21 τουρνουά στα οποία ήταν φιναλίστ στο “μονό”, στα 9 κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

Μάλιστα έχει παίξει στον τελικό στα 5 από τα 9 τουρνουά ATP Masters 1000, και στα 7 από τα 16 τουρνουά ATP 500. Δηλαδή έχει συμμετάσχει στον τελικό στο “μονό”, στα μισά τουρνουά (15 από τα 30 συνολικά) των Grand Slam (2), του ATP Finals, των 1000 (5) και των 500 (7)!

Ο Στ. Τσιτσιπάς έχασε στον τελικό σε δύο ATP Masters 1000 από τον Νόβακ Τζόκοβιτς (σε Μαδρίτη και Ρώμη), και σε έναν από τον Ράφα Ναδάλ (στο Τορόντο). Σε ATP 500 ο Στ. Τσιτσιπάς ηττήθηκε στον τελικό από τον Τζόκοβιτς σε δύο τουρνουά (Ντουμπάι, Αλμάτυ), στη Βαρκελώνη από τον Ναδάλ (δύο φορές) και από τον Κάρλος Αλκαράθ, από τον Ρότζερ Φέντερερ στο Ντουμπάι, και από τον Αλεξάντερ Ζβέρεφ στο Ακαπούλκο. Δηλαδή, ο Στ. Τσιτσιπάς δεν μπόρεσε ποτέ να κερδίσει σε τελικό διεθνούς τουρνουά τα μεγαλύτερα ονόματα της σύγχρονης αντισφαίρισης, είτε σε Grand Slam είτε στα υπόλοιπα τουρνουά ATP Tour.

Οι ελληνικές επιτυχίες γυναικών

Η Ελλάδα έχει εκπρόσωπο στον τελικό και σε τουρνουά Grand Slam γυναικών και αυτή δεν είναι η Μαρία Σάκκαρη (!). Η Λένα Δανιηλίδου συμμετείχε το 2003 στον τελικό στο “μεικτό διπλό” στο Αυστραλιανό  Όπεν. Στον πίνακα 2 αναγράφονται τα διεθνή τουρνουά γυναικών (Grand Slam, ATP Masters 1000, ATP 500, και ATP 250), στα οποία υπήρξε ελληνική συμμετοχή στον τελικό.

Πίνακας 2
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΔΙΕΘΝΗ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΦΑΙΡΙΣΗ

(τα έτη με έντονα γράμματα είναι οι κατακτήσεις τροπαίων)

WTA Tour (γυναίκες – ελληνικές συμμετοχές στον τελικό)

Αυστραλιανό  Όπεν

1000άρια τελικό σε 2 στα 10 τουρνουά (ποσοστό 20%)
500άρια τελικό σε 2 στα 10 τουρνουά (ποσοστό 20%)
250άρια τελικό σε 1 στα 31 τουρνουά

Στον πίνακα 2, σε όλους τους τελικούς στο μονό, έχει συμμετάσχει μόνο η Μ. Σάκκαρη. Καμία άλλη Ελληνίδα δεν το έχει επιτύχει μέχρι σήμερα σε τουρνουά ATP Tour.

Η Μαρία Σάκκαρη, η Λένα Δανιηλίδου και η Βαλεντίνη Γραμματικοπούλου έχουν συμμετάσχει στον τελικό, στο μονό ή στο διπλό, στα παρακάτω τουρνουά:  Silicon Valley Classic (2018), Morocco Open (2019), Rosmalen Open (Ολλανδία – 2002), Ladies Open Lausanne (2021), Tashkent Open (Ουζμπεκιστάν – 2011), και Korea Open (2006, 2007). Το πρώτο από αυτά ανήκει στη σειρά ATP 500, ενώ τα υπόλοιπα στα ATP 250. Όμως, όταν οι τρεις Ελληνίδες τενίστριες συμμετείχαν στους τελικούς, τα τουρνουά αυτά δεν ήταν χαρακτηρισμένα ως 500άρια ή 250άρια, οπότε γι΄ αυτόν το λόγο δεν συμπεριλήφθησαν στον πίνακα 2.

Ελληνικές συμμετοχές στον τελικό συνολικά σε άνδρες (ATP Tour) και γυναίκες (WTA Tour)
Στα 10 μεγαλύτερα τουρνουά

8 Grand Slam (4 ανδρών και 4 γυναικών) + ATP finals + WTA Finals à ελληνική συμμετοχή στον τελικό σε 4 από τα 10 μεγαλύτερα τουρνουά (σε 3 τουρνουά στο μονό, και σε 1 τουρνουά στο διπλό) – ποσοστό 40%

Grand Slam à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 2 από τα 4 τουρνουά (ποσοστό 50%)
1000άρια à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 7 από τα 10 τουρνουά (ποσοστό 70%)
500άρια  à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 8 από τα 18 τουρνουά (ποσοστό 44,4%)
250άρια  à τελικό (είτε ανδρών είτε γυναικών) σε 9 από τα 37 τουρνουά (ποσοστό 24,3%)

Η συνολική εικόνα δείχνει, ότι το όνομα της χώρας έχει μπει πλέον στις λίστες με τους αθλητές και αθλήτριες φιναλίστ στις μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις και στα μεγάλα παγκόσμια τουρνουά της αντισφαίρισης, αλλά δεν υπάρχει πληθώρα τενιστών και τενιστριών που έστω να συμμετέχουν – χωρίς κατ΄ ανάγκη να διακρίνονται – στα τουρνουά του ATP Tour, όπως συμβαίνει με άλλες χώρες, οι οποίες έχουν περίπου τον ίδιο ή μικρότερο πληθυσμό από την Ελλάδα.

Βέβαια, το τένις σε υψηλό επίπεδο είναι πολύ ακριβό άθλημα, αλλά το ίδιο ισχύει και για τους ξένους αθλητές που διακρίνονται στο σπορ αυτό, αρκετοί από τους οποίους προέρχονται από χώρες με τα ίδια ή χαμηλότερα στάνταρ οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης σε σχέση με αυτά της Ελλάδας.

Η πιο πιθανή εξήγηση φαίνεται πως είναι το γεγονός, ότι οι ακαδημίες αντισφαίρισης στο εξωτερικό είναι πιο οργανωμένες και έχουν μεγαλύτερη εμπειρία, τόσο στην ανάδειξη νέων ταλέντων, όσο και στην προετοιμασία και καθοδήγησή τους, όταν πλέον οι νέοι αθλητές και αθλήτριες φτάσουν σε υψηλό επίπεδο και αρχίσουν να συμμετέχουν στα σημαντικότερα διεθνή τουρνουά.

Το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας ανακοίνωσε την Κυριακή 15 Νοεμβρίου ότι, με εντολή του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, η ανάρτηση διαβιβάστηκε στον αρμόδιο εισαγγελέα. Η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι το περιεχόμενό της βλάπτει το κύρος του Σώματος.

Στα τρία βίντεο που ανήρτησε ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος αναφέρει μεταξύ άλλων και τα εξής:

«Εσύ αρχ@@@α δεν έχεις και νομίζεις ότι με τα αρχ@@@α του ψηλού θα μου κάνεις εμένα μ@@@κίες. Για πες μου, ρε ψηλέ, από ποιον ζήτησες 5 εκατομμύρια να γλιτώσει τη φυλακή και τα 100, πες μου εσύ. Ξέρεις ποιος τα ζήταγε; Γιατί εγώ ξέρω. Εσύ νομίζεις θα με σταματήσεις εμένα… Όλους στ’ αρχ@@@α μου σας γράφω. Αν έχετε τα αρχ@2@α, ελάτε σε εμένα».

«Θες να το πάμε… Για πες μου, ποιος έχει φάει τη μισή νύχτα στην Ελλάδα, για τα ναρκωτικά, για τις π@@@@νες, τις βίζιτες και τα όργανα και την προστασία; Για πες μου ποιος έχει φάει όλη τη νύχτα, ρε ψηλέ. Θες να στα πω εγώ; Θα στα πω, λοιπόν».

«Αρχ@@@α δεν έχετε; Εμένα θέλετε, σε εμένα ελάτε, 44 κάμερες ξήλωσες την άλλη φορά. Έχεις σταματήσει όλους μου τους αστυνομικούς, έχεις γδύσει όλη μου τη φύλαξη και τώρα γδύνεις την κόρη μου, ρε καραγκιόζη; Την κόρη μου, γ@@ώ το σπίτι σου… Σε εμένα έλα, σε εμένα έλα, παλιομπεκρή που πλακώνεις τις γυναίκες σου… Σε εμένα έλα».

Η ανακοίνωση του Αρχηγείου της Αστυνομίας

«Τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης Εκβιαστών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, στο πλαίσιο καθημερινών στοχευμένων ελέγχων για την πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας, εντόπισαν στην περιοχή του Κολωνακίου Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο εταιρικής ιδιοκτησίας με φιμέ υαλοπίνακες, στο οποίο επέβαιναν δύο άνδρες και μία γυναίκα.

Κατόπιν επανειλημμένων φωτεινών και ηχητικών σημάτων, το όχημα ακινητοποιήθηκε σε παρακείμενη οδό, όπου διενεργήθηκε τυπικός έλεγχος στοιχείων και νομιμότητας οπλοκατοχής για τον έναν εκ των επιβαινόντων, ο οποίος κατείχε νόμιμη άδεια.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, οι αστυνομικοί ενήργησαν με απόλυτο επαγγελματισμό, ψυχραιμία και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, παρά την εριστική στάση, τις ύβρεις και τις απειλές που δέχθηκαν τόσο δια ζώσης όσο και τηλεφωνικά μέσω ανοιχτής ακρόασης. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και τη διαπίστωση ότι δεν συνέτρεχε λόγος περαιτέρω ενέργειας, το όχημα και οι επιβαίνοντες αποχώρησαν

Με εντολή του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ανάρτηση σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, η οποία περιέχει υβριστικές εκφράσεις και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς που πλήττουν το κύρος της Ελληνικής Αστυνομίας, διαβιβάστηκε στον αρμόδιο εισαγγελέα. Ο νόμος ισχύει και εφαρμόζεται για όλους».

Στον αντίποδα, το 11,1% δηλώνει ότι αισθάνεται εμπιστοσύνη και το 9,8% ελπίδα, ενώ το 10,2% εμφανίζεται αδιάφορο απέναντι στην πολιτική. Το 1,9% απάντησε «όλα αυτά», το 1,4% «κανένα», το 0,3% επέλεξε άλλη απάντηση, ενώ το 5,5% δεν εξέφρασε άποψη. Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο ιδρυτής και πρόεδρος της Metropoll, Οζέρ Σεντσάρ, υπογράμμισε ότι, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη της τα συναισθήματα της κοινωνίας.

Η απογοήτευση διαπερνά σχεδόν όλο το πολιτικό φάσμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή των συναισθημάτων ανάλογα με την κομματική προτίμηση των ερωτηθέντων στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Μαΐου 2023.

Η απογοήτευση εμφανίζεται εντονότερη μεταξύ των ψηφοφόρων του φιλοκουρδικού Κόμματος Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM), όπου φτάνει το 37,2%. Ακολουθούν οι ψηφοφόροι του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) με 27,3% και του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) με 24,8%.

Στην εκλογική βάση του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), η εικόνα διαφοροποιείται. Η ελπίδα αποτελεί το συχνότερο συναίσθημα, με ποσοστό 19%, ωστόσο βρίσκεται οριακά πάνω από την απογοήτευση, η οποία καταγράφεται στο 18,8%. Η εμπιστοσύνη συγκεντρώνει 13,5%, ενώ η ανησυχία 12,9%.

Τι λένε οι ψηφοφόροι κομμάτων

Στους ψηφοφόρους του CHP κυριαρχεί εντονότερα ο θυμός, με ποσοστό 18,2%, ενώ το 15% δηλώνει ότι αισθάνεται ανησυχία. Στο MHP, η απογοήτευση και η ανησυχία ισοβαθμούν στο 24,8%, ενώ το 14,3% των ψηφοφόρων του δηλώνει αδιαφορία. Ακόμη πιο έντονη είναι η ανησυχία μεταξύ των ψηφοφόρων του Καλού Κόμματος (İYİ Parti), όπου φτάνει το 38,2%. Παράλληλα, το 21,6% αισθάνεται εκνευρισμό, ενώ μόλις το 1% δηλώνει ότι διατηρεί την ελπίδα του.

Στους ψηφοφόρους του DEM, η ανησυχία ανέρχεται στο 20,9%, ενώ μεταξύ όσων επιλέγουν την ψήφο διαμαρτυρίας ή δεν δηλώνουν συγκεκριμένη κομματική προτίμηση, κυριαρχούν η ανησυχία (22,1%), η αδιαφορία (20,3%) και η απογοήτευση (18%).

Η ταυτότητα της έρευνας

Η δημοσκόπηση πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου 2026, σε δείγμα 1.313 ατόμων σε 28 επαρχίες της Τουρκίας, που καλύπτουν συνολικά 26 γεωγραφικές περιοχές της χώρας.

Πέτρινα γεφύρια, νερόμυλοι και καταρράκτες

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της Κρύας είναι τα πέτρινα γεφύρια που ενώνουν τις δύο όχθες της Έρκυνας. Με τις τοξωτές κατασκευές τους, αποτελούν ζωντανά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και δημιουργούν υπέροχες εικόνες μέσα στο καταπράσινο περιβάλλον.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το λεγόμενο Τρίχινο Γεφύρι, μια ιστορική υδατογέφυρα της οθωμανικής περιόδου, που αποτελούσε μέρος του παλιού υδραγωγείου της πόλης. Μέσα από τις κατασκευές αυτές γίνεται φανερή η διαχρονική σχέση των κατοίκων της Λιβαδειάς με το νερό.

Οι παλιοί νερόμυλοι θυμίζουν μια εποχή κατά την οποία η δύναμη του ποταμού αξιοποιούνταν στην καθημερινή ζωή και την τοπική οικονομία. Το νερό εξακολουθεί να κυλά ανάμεσα σε πέτρες και βλάστηση, σχηματίζοντας μικρούς καταρράκτες και φυσικές υδάτινες διαδρομές που προσφέρουν μια μοναδική αίσθηση δροσιάς και ηρεμίας.

Στο φαράγγι βρίσκεται επίσης το πέτρινο υπαίθριο θέατρο, ένας χώρος πολιτισμού που φιλοξενεί εκδηλώσεις και συμπληρώνει αρμονικά το φυσικό σκηνικό. Έτσι, η Κρύα δεν αποτελεί μόνο έναν προορισμό φυσικής ομορφιάς, αλλά έναν τόπο όπου συνυπάρχουν διαφορετικές εποχές και πολιτιστικές αναφορές.

Ο μύθος της νύμφης Έρκυνας

Η ομορφιά της Κρύας δεν περιορίζεται μόνο στο φυσικό της περιβάλλον. Τα νερά της συνδέονται με έναν αρχαίο μύθο που δίνει στην περιοχή μια ξεχωριστή μυστηριακή διάσταση.

Σύμφωνα με την παράδοση, η Έρκυνα ήταν νύμφη και φίλη της Περσεφόνης, κόρης της θεάς Δήμητρας. Κάποτε, καθώς οι δύο τους έπαιζαν στο άλσος του Τροφωνίου, μια χήνα που κρατούσε η Έρκυνα ξέφυγε και κρύφτηκε μέσα σε μια σπηλιά, κάτω από έναν μεγάλο βράχο.

Όταν η Περσεφόνη μετακίνησε τον βράχο για να την αναζητήσει, νερό ξεπήδησε ορμητικά από τη γη, δημιουργώντας την πηγή από την οποία γεννήθηκε ο ποταμός Έρκυνας. Έτσι, σύμφωνα με τον μύθο, το ποτάμι πήρε το όνομα της νύμφης και η περιοχή συνδέθηκε για πάντα με την αρχαία μυθολογία.

Οι πηγές και το Μαντείο του Τροφωνίου

Η περιοχή της Κρύας έχει ιδιαίτερη αρχαιολογική και ιστορική σημασία, καθώς εδώ τοποθετείται κατά την αρχαιότητα το περίφημο Μαντείο του Τροφωνίου Διός, αν και η ακριβής θέση του δεν έχει ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα.

Το μαντείο ήταν ένας από τους σημαντικούς χώρους λατρείας της αρχαίας Βοιωτίας και συνδεόταν με μια ιδιαίτερη τελετουργία μύησης και χρησμοδοσίας. Στην παράδοση αναφέρονται επίσης οι πηγές της Λήθης και της Μνημοσύνης, δύο συμβολικά νερά που συνδέονταν με τη λήθη και τη μνήμη.

Οι επισκέπτες που αναζητούσαν χρησμό ακολουθούσαν συγκεκριμένη προετοιμασία πριν εισέλθουν στον χώρο του μαντείου. Η σύνδεση της Κρύας με το Τροφώνιο προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο μυστηρίου σε αυτό το ξεχωριστό τοπίο.

Ένα παραμύθι που συνεχίζει να κυλά

Οι Πηγές της Κρύας είναι ένας από εκείνους τους προορισμούς που αποδεικνύουν ότι δεν χρειάζεται να ταξιδέψει κανείς μακριά για να ανακαλύψει κάτι πραγματικά ξεχωριστό.

Σε μικρή απόσταση από το κέντρο της Λιβαδειάς, η φύση δημιουργεί ένα σκηνικό που συνδυάζει την ηρεμία του νερού, την ομορφιά του πρασίνου και τη γοητεία της ιστορίας.

Δείτε εδώ το βίντεο:

Το βίντεο έχει δημοσιευθεί  στο κ.