Σε ονομαστικά ποσά και με βάση τις επίσημες εκθέσεις της ΑΑΔΕ, τα συνολικά έσοδα από έμμεσους φόρους αυξήθηκαν από 30,8 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021 σε 42,9 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025. Ειδικότερα, όσον αφορά την κατηγορία φόρων επί αγαθών και υπηρεσιών, τα έσοδα αυξήθηκαν από τα 26,7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021 στα 39,5 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025. Με άλλα λόγια, τα έσοδα αυτής της κατηγορίας, βασική συνιστώσα της οποίας είναι ο ΦΠΑ, αυξήθηκαν κατά 47,9% μέσα σε μία πενταετία.

Πλεονάσματα: Ο πληθωρισμός φουσκώνει τα έσοδα

Επομένως, ένας βασικός λόγος που η κυβέρνηση παράγει δημοσιονομικά πλεονάσματα είναι ότι έχει αναδειχτεί σε σιωπηρό κερδοσκόπο του πληθωρισμού. Καθώς οι συντελεστές του ΦΠΑ παρέμειναν αμετάβλητοι, η άνοδος των τιμών αγαθών και υπηρεσιών διόγκωσε αυτομάτως τα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης.

Τίποτε το εντυπωσιακό δεν υπάρχει σε αυτό, ούτε βέβαια υπάρχει κάποια επιτυχία για να πανηγυρίζει η κυβέρνηση. Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά εκατομμύρια νοικοκυριά που στηρίζονται κυρίως σε μισθούς και συντάξεις και είδαν το πραγματικό τους εισόδημα να διαβρώνεται από τον πληθωρισμό.

Είναι η μεγάλη πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας που αγωνιά κάθε μήνα για να ανταποκριθεί στις βασικές της υποχρεώσεις. Είναι οι οικογένειες που είδαν τα παιδιά τους να μεταναστεύουν ή να παραμένουν στο πατρικό σπίτι, ακόμη και όταν εργάζονται, επειδή ο μισθός τους δεν επαρκεί για να αυτονομηθούν και να δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια.

Οι γεννήσεις μειώνονται

Και ποιος είναι ο κοινωνικός αντίκτυπος όλων αυτών; Στην πιο δραματική του διάσταση, ο κοινωνικός αντίκτυπος αποτυπώνεται στα στοιχεία που ανακοινώνει η ΕΛΣΤΑΤ. Οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν από 85,3 χιλιάδες το 2021 σε 65,6 χιλιάδες το 2025. Δηλαδή στην ίδια πενταετία που τα έσοδα από εμμέσους φόρους εκτινάχθηκαν, οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατέρρευσαν κατά 23%. Αν μάλιστα από τους παραπάνω αριθμούς αφαιρέσει κανείς τις γεννήσεις αλλοδαπών, η κατάσταση για τον γηγενή ελληνικό πληθυσμό είναι ακόμη πιο δραματική.

Είναι απορίας άξιο λοιπόν, ότι την ίδια ώρα που χάθηκε σχεδόν μια στις τέσσερις γεννήσεις, η κυβέρνηση επαίρεται ότι παράγει πλεονάσματα με τα οποία πληρώνει τους δανειστές πριν την ώρα τους. Αυτό που στην πραγματικότητα συμβαίνει – και το οποίο είναι λόγος να εξανίσταται κανείς και όχι να πανηγυρίζει – είναι ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη λειτουργεί ως ο απόλυτος μνημονιακός φοροεισπράκτορας: Συνθλίβει την κοινωνία για να εξοφλεί πρόωρα τους δανειστές.

Λανθασμένη πολιτική

Η πρακτική αυτή υπόκειται σε βαριά κριτική όχι μόνο για τις κοινωνικές της συνέπειες, αλλά και για τον οικονομικό της ανορθολογισμό. Αφαιρεί πολύτιμη ρευστότητα από μια κοινωνία εγκλωβισμένη στη μόνιμη φτωχοποίηση και περιορίζει ακόμη περισσότερο τις αναπτυξιακές δυνατότητες της οικονομίας. Πιθανώς βέβαια, κάποιοι από την κυβέρνηση να αντιτείνουν: Ναι, όμως έτσι βελτιώνεται η σχέση χρέους προς ΑΕΠ και αυτό βελτιώνει την πιστοληπτική αξιολόγηση του δημοσίου, με αποτέλεσμα να μειώνεται το κόστος δανεισμού.

Η καθαρά οικονομική απάντηση εδώ είναι η εξής:  Η πρόωρη αποπληρωμή μπορεί πράγματι να περιορίζει τους μελλοντικούς τόκους και τους χρηματοδοτικούς κινδύνους. Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι αν το σχετικό όφελος δικαιολογεί την αφαίρεση τόσο μεγάλων πόρων από μια οικονομία με επενδυτικό, στεγαστικό και δημογραφικό έλλειμμα. Η κυβέρνηση με τις πράξεις της μας λέει ότι δεν έχει σχέδιο για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση αυτών των κεφαλαίων, για αυτό τα επιστρέφει πρόωρα στους δανειστές.

Όσον αφορά πάντως τον κίνδυνο αύξησης των τόκων λόγω της ανόδου των επιτοκίων, υπάρχει τεχνικά τρόπος να αποφευχθεί αυτό. Θα αρκούσε η κυβέρνηση να έχει μετατρέψει εγκαίρως το τμήμα του χρέους που έχει κυμαινόμενο επιτόκιο σε σταθερό, με τη χρήση ειδικών χρηματοοικονομικών εργαλείων, όπως τα Interest Rate Swaps.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, η αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ πρέπει να επιδιώκεται πρωτίστως με την αύξηση του παρονομαστή, δηλαδή του πραγματικού προϊόντος, και όχι με τη μείωση του αριθμητή, δηλαδή με υπερβολικά πρωτογενή πλεονάσματα που απορροφούν πόρους από την οικονομία και υπονομεύουν τις αναπτυξιακές της δυνατότητες.

Συνταγή καταστροφής

Και όλα αυτά πού γίνονται; Γίνονται σε μια χώρα που τελεί υπό δημογραφική κατάρρευση και απειλείται από την αναθεωρητική Τουρκία. Μια Τουρκία που γιγαντώνεται βιομηχανικά με τη βοήθεια των ξένων επενδύσεων, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση Μητσοτάκη εμφανίζει ως επιτυχία την πρόωρη αποπληρωμή των δανειστών, εις βάρος μιας φτωχοποιημένης κοινωνίας που φυτοζωεί.

Όχι, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη οικονομικής επιτυχίας. Πίσω από τους λογιστικούς δείκτες βρίσκονται η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, η αδυναμία δημιουργίας οικογένειας και η ματαίωση των σχεδίων ζωής μιας ολόκληρης γενιάς. Μια χώρα δεν μπορεί να πανηγυρίζει για τα πλεονάσματά της, όταν ταυτόχρονα εξαντλεί την κοινωνική και δημογραφική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται το μέλλον της.

Μνημονιακοί τοποτηρητές

Και αυτή η διαπίστωση γυρίζει το ρολόι πολύ πίσω, όταν η βασική κριτική που ασκείτο στα μνημόνια ήταν ότι η περιοριστική και τιμωρητική τους φιλοσοφία θα καθήλωνε την ελληνική κοινωνία στη φτώχεια, με βαρύτατες συνέπειες για τη χώρα και το έθνος μακροπρόθεσμα. 

Αργότερα οι ίδιοι οι δανειστές παραδέχτηκαν ότι έγιναν λάθη στους υπολογισμούς. Λάθη τα οποία κανείς δεν έκανε την προσπάθεια να διορθώσει. Αντιθέτως, η κυβέρνηση σήμερα, συνεπής εφαρμοστής των πολιτικών και των δεσμεύσεων για πλεονάσματα που ανέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ, υπερακοντίζει σε μνημονιακή αυστηρότητα, αντί να αναζητά ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. Και εξαπατά την κοινωνία, πανηγυρίζοντας για ψεύτικες επιτυχίες, αντί να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης! Και σε αυτό βεβαίως συνένοχη είναι και η βουβή αντιπολίτευση, η οποία λειτουργεί ως οιονεί συμπολίτευση.

Έτσι αποδεικνύεται ότι μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού που οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία και στην υποθήκευση, παραμένει αμετανόητο. Προτεραιότητά του δεν υπήρξε η ενίσχυση της παραγωγικής και κοινωνικής βάσης της χώρας, αλλά η διατήρηση ενός οικονομικού υποδείγματος που ευνοεί τις ολιγοπωλιακές δομές και τους εξωτερικούς πιστωτές. Για τον λαό απομένουν μόνο μερικά επιδόματα, πληρωμένα με τα δικά του χρήματα, και τα επικοινωνιακά αφηγήματα, τα οποία παρουσιάζουν τη συντριβή του ως το αναγκαίο “νοικοκύρεμα” που πέτυχαν “άριστοι” διαχειριστές.

• Εντοπίζουν φούσκες στην αγορά ακινήτων,
• Προειδοποιούν για υπερβολική πιστωτική επέκταση,
• Εισηγούνται περιορισμούς στα δάνεια,
• Εισηγούνται αύξηση κεφαλαιακών αποθεμάτων στις τράπεζες,
• Χαράσσουν και ενεργοποιούν τον λεγόμενο αντικυκλικό κεφαλαιακό δείκτη (countercyclical buffer).

Πριν προχωρήσουμε, να εξηγήσουμε τι σημαίνει “χαράσσουν και ενεργοποιούν την αντικυκλική πολιτική”. Όλη αυτή η διαδικασία στηρίζεται στην εξής ιδέα:

• Όταν η οικονομία “υπερθερμαίνεται” και οι τράπεζες δανείζουν υπερβολικά, οι τράπεζες υποχρεώνονται να κρατούν περισσότερα κεφάλαια ως μαξιλάρι.
• Όταν έρχεται ύφεση, το μαξιλάρι αυτό μπορεί να μειωθεί ώστε οι τράπεζες να συνεχίσουν να δανείζουν.
• Αυτό ήδη προβλέπεται από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Σήμερα στην Ελλάδα σχετικά με την μακροπροληπτική εποπτεία τα πράγματα έχουν ως ακολούθως: Κατ’ αρχάς, υπάρχει το Συμβούλιο Συστημικής Ευστάθειας (Σ.Σ.Ε.), το οποίο συστάθηκε με το άρθρο 20 του Ν. 3867/2010 στο Υπουργείο Οικονομικών, με αποστολή την παρακολούθηση των συστημικών κινδύνων και τον συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια:

Το Σ.Σ.Ε. δημιουργήθηκε το 2010, πριν από τη δημιουργία της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης και του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού. Μετά το 2014, πολλές κρίσιμες εποπτικές αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις συστημικές τράπεζες. Γι’ αυτό το Σ.Σ.Ε. δεν είναι σήμερα το κεντρικό όργανο που καθορίζει την τραπεζική εποπτεία στην Ελλάδα. Ο ρόλος του είναι περισσότερο συντονιστικός και συμβουλευτικός.

Επίσης, αν παρατηρήσεις το δημόσιο αποτύπωμά του, οι περισσότερες αναφορές σε συνεδριάσεις του εντοπίζονται στα χρόνια της κρίσης (2011-2013), όταν υπήρχαν έντονοι κίνδυνοι για το τραπεζικό σύστημα και το ελληνικό χρέος. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι η Ελλάδα έχει ήδη μακροπροληπτική αρχή, σε μεγάλο βαθμό μέσω της Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας.

Συμβούλιο Μακροπροληπτικής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας

Το ερώτημα είναι αν πρέπει ένας μόνος θεσμικός φορέας και μάλιστα “ανεξάρτητος” (;), όπως η Τράπεζα της Ελλάδος, να έχει την αρμοδιότητα της μακροπροληπτικής εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας, χωρίς να υπάρχει ένα πραγματικά συντονιστικό και συμβουλευτικό όργανο με την συμμετοχή της Τράπεζας της Ελλάδος, του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, των υπολοίπων Εποπτικών αρχών, και των Φορέων χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Δηλαδή με τη δημιουργία ενός ισχυρού συμβουλίου συντονισμού και στρατηγικής, συμβατό με το ευρωπαϊκό μοντέλο. Θεωρούμε ότι όχι. Χρειάζεται ένα αναβαθμισμένο Συμβούλιο Μακροπροληπτικής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, όπως σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αναφέρω: “Autorité de Contrôle Prudentiel et de Resolution” (Γαλλία), “Bafin – Federal Financial Supervisory Authority” (Γερμανία), “Commission de Surveillance du Secteur Financier” (Λουξεμβούργο), κ.ά.

Αυτό για λόγους δημοκρατικής αρχής και συμμετοχής της εκάστοτε κυβέρνησης, προκειμένου να έχει άμεση γνώση των εξελίξεων. Παράλληλα διότι όλο και πληθαίνουν οι επισημάνσεις ότι η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί εκτεταμένη εποπτεία, αλλά το αν είναι “επαρκής” είναι αντικείμενο έντονης συζήτησης και κριτικής. Ως γνωστόν η Τράπεζα της Ελλάδος εποπτεύει μεταξύ άλλων: Τράπεζες (σε συνεργασία με τον Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΚΤ για τις σημαντικές τράπεζες), Ασφαλιστικές επιχειρήσεις, Εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers), Εταιρείες αγοράς πιστώσεων, Ιδρύματα πληρωμών, Ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς που δεν είναι τράπεζες

Άρα τυπικά το πεδίο εποπτείας της είναι ήδη πολύ ευρύ. Για τους servicers ειδικά εντοπίζεται μεγάλο μέρος της κριτικής. Οι servicers διαχειρίζονται τεράστιο όγκο δανείων, που βγήκαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών, επηρεάζουν πλειστηριασμούς, ρυθμίσεις και αναδιαρθρώσεις, έχουν πολύ μεγάλη επιρροή στην αγορά ακινήτων και στο ιδιωτικό χρέος.

Η Τράπεζα της Ελλάδος: αδειοδοτεί, παρακολουθεί, επιβάλλει κανόνες συμπεριφοράς, μπορεί να επιβάλει κυρώσεις. Η κριτική όμως είναι συχνά ότι η εποπτεία επικεντρώνεται περισσότερο στη συμμόρφωση με διαδικασίες και λιγότερο στην ουσιαστική προστασία των δανειοληπτών.

Για τις ασφαλιστικές

Μετά την κατάρρευση της Ασπίς Πρόνοια υπήρξε μεγάλη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα της εποπτείας. Έκτοτε το πλαίσιο έγινε πολύ αυστηρότερο (ιδίως με το καθεστώς Solvency II), αλλά εξακολουθεί να υπάρχει το ερώτημα: Είναι η εποπτεία προληπτική, ή απλώς διαπιστώνει προβλήματα όταν έχουν ήδη εμφανιστεί;

Για τα non-bank χρηματοπιστωτικά ιδρύματα: Διεθνώς υπάρχει μεγάλη ανησυχία για το λεγόμενο Shadow Banking. Δηλαδή funds, επενδυτικά οχήματα, εταιρείες πιστώσεων, fintechs, φορείς που δεν είναι κλασικές τράπεζες. Σε όλο τον κόσμο οι εποπτικές αρχές δυσκολεύονται να παρακολουθούν αυτούς τους τομείς με την ίδια αποτελεσματικότητα που παρακολουθούν τις τράπεζες.

Αν υπάρχουν ακόμη σοβαρά ζητήματα σε servicers, ασφαλιστικές, ιδιωτικό χρέος και μη τραπεζικό χρηματοπιστωτικό τομέα, μήπως η Τράπεζα της Ελλάδος θα έπρεπε να αφιερώνει περισσότερο θεσμικό και δημόσιο κεφάλαιο στην εποπτεία αυτών των πεδίων αντί να παρεμβαίνει συχνά σε γενικά ζητήματα οικονομικής πολιτικής; Αυτό είναι θέμα προτεραιοτήτων και αξιολόγησης του έργου της. Και πράγματι, αρκετοί επικριτές της ΤτΕ υποστηρίζουν ότι:

• Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται συχνά γύρω από μακροοικονομικές παρεμβάσεις του διοικητή, ενώ η ποιότητα της εποπτείας σε servicers, ασφαλιστικές και άλλους μη τραπεζικούς φορείς θα έπρεπε να βρίσκεται περισσότερο στο επίκεντρο.
• Αυτό είναι πολιτικό και θεσμικό επιχείρημα που μπορεί να συζητηθεί σοβαρά, ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τις οικονομικές απόψεις της Τράπεζας της Ελλάδος.

Υπέρβαση αρμοδιοτήτων της Τράπεζας της Ελλάδος

Παράλληλα διότι οι εξελίξεις δείχνουν ότι η ΤτΕ, κυρίως δια του Διοικητή της, όπως είπαμε προηγουμένως παρεμβαίνει συνεχώς σε όλα τα θέματα οικονομικής πολιτικής, με τρόπο που πολλές φορές φαίνεται ότι υπερβαίνει τις αρμοδιότητες του. Θα αναφέρω δύο πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις του.

Η πρώτη δημόσια τοποθέτηση: «Ηχηρή προειδοποίηση για το μέλλον του συνταξιοδοτικού συστήματος απηύθυνε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, τονίζοντας ότι οι δημόσιες συντάξεις από μόνες τους δύσκολα θα μπορούν να εξασφαλίσουν στο μέλλον επαρκή εισοδήματα για τους πολίτες.

Μιλώντας στο 7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης με θέμα “Η Επαγγελματική Ασφάλιση στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τις Αποταμιεύσεις και τις Επενδύσεις”, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφεται ολοένα και περισσότερο στην ενίσχυση των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών σχημάτων, τα οποία καλούνται να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα και να ενθαρρύνουν τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση».

Παρατήρηση πρώτη: Σύμφωνα με άρθρο του Σάββα Ρομπόλη “Κοινωνική ασφάλιση και επάρκεια συντάξεων. Με ποια στοιχεία ανάλυσης θεσμικοί παράγοντες ισχυρίζονται ότι λόγω της γήρανσης του πληθυσμού οι συντελεστές αναπλήρωσης δεν θα επαρκούν;”, όλα όσα ανέφερε ο Διοικητής ειπώθηκαν χωρίς καμία τεκμηρίωση, δεδομένου ότι τα στοιχεία της ΕΕ άλλα δείχνουν.

Δεύτερη παρατήρηση: Με ποια αρμοδιότητα ο Διοικητής διατυπώνει την άποψη ότι οι Έλληνες πολίτες θα πρέπει να αποταμιεύουν σε ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχήματα, όπως ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης και ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα ασφαλιστικών εταιρειών, υλοποιώντας, μεταξύ άλλων, την γενικότερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ένωση των Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union);

Η ισχυρή κριτική που ασκείται συνοψίζεται στο: “Δεν είναι δουλειά ενός μη εκλεγμένου κεντρικού τραπεζίτη να υποδεικνύει ποιο μοντέλο συνταξιοδοτικής οργάνωσης πρέπει να ακολουθήσει η χώρα”.

Δεύτερη δημόσια παρέμβαση

Συζήτηση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, με τους δημοσιογράφους Χρήστο Κολώνα, Δημήτρη Μανιάτη, Ελένη Στεργίου στο πλαίσιο του 7ου ΟΤ Forum.  Ερώτηση της δημοσιογράφου:

-Ε. ΣΤΕΡΓΙΟΥ: Να πάμε λίγο στο πεδίο της φορολόγησης και της φορολογίας και του σχεδίου, της οικονομικής πολιτικής πάνω σε αυτό το κομμάτι. Έχετε κάνει πολλές παρεμβάσεις. Έχετε πει για τις φοροελαφρύνσεις και έχετε πει και για τους φόρους. Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η συνταγή για τα επόμενα χρόνια; Δεν θα μιλήσουμε για το παρελθόν, για τώρα και μετά στο κομμάτι της φορολόγησης και για τη φορολογική δικαιοσύνη που το ζητάει και η κοινωνία έτσι;

Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Το νούμερο ένα είναι να συνεχίσει η ΑΑΔΕ να κάνει πρόοδο όσον αφορά τις ηλεκτρονικές. συναλλαγές. Αυτό θα έλεγα είναι το βασικότερο στοιχείο, δηλαδή να πατάσσει τη φοροδιαφυγή, να έρχονται νέα έσοδα για να μπορεί η κυβέρνηση να έχει δημοσιονομικό χώρο και να κάνει μια στοχευμένη κοινωνική πολιτική.

Τώρα από εκεί και πέρα, όπως ξέρετε, η Τράπεζα της Ελλάδος, έχει θέσει το θέμα των πολλών φοροαπαλλαγών. Επαναλαμβάνω, δεν λέμε εμείς να καταργήσουμε, εξάλλου δεν είναι δουλειά μας (sic) εμείς να προτείνουμε στην κυβέρνηση θέματα που αφορούν καθαρά ένα δικό της θέμα, όπως είναι η φορολογία, αλλά αυτό που λέμε όμως είναι, ας τις ξαναδεί. Είναι πολλές πια. Είναι χρήσιμες οι περισσότερες; Μήπως θα μπορούν να στοχευθούν καλύτερα;

-Δ. ΜΑΝΙΑΤΗΣ: Κύριε Διοικητά, επειδή αναφέρατε αυτόν τον όρο, το δημοσιονομικό, και τουλάχιστον δύο φορές, και επειδή πολιτικά και πολιτειακά έχουμε μπει σε μια τροχιά συνταγματικής αναθεώρησης, υπάρχει μια πρόβλεψη ότι μια από τις διατάξεις, που αφορά το 79, χρειάζεται περαιτέρω θωράκιση της δημοσιονομικής ισορροπίας της χώρας μέσω Συντάγματος. Η δική σας γνώμη είναι ότι απαιτείται κάτι τέτοιο ή έχουμε επαρκή εργαλεία για τη δημοσιονομική σταθερότητα και τον έλεγχο της χώρας σε αυτό το κομμάτι;

Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ: Κοιτάξτε, επειδή το δημοσιονομικό πρόβλημα παρ’ ολίγο να γίνει η αιτία της καταστροφής της Ελλάδας στο παρελθόν, αρκετές φορές στο παρελθόν και στο πιο πρόσφατο παρελθόν, θα έλεγα ότι σωστό θα ήταν, κατά την άποψή μου, να προβλεφθεί στο Σύνταγμα κάτι λογικό γι’ αυτό.

Μπορώ να αναφέρω πολλές τέτοιου είδους παρεμβάσεις…

Συμπερασματικά, ο Διοικητής της ΤτΕ δεν περιορίζεται μόνο σε τραπεζική εποπτεία και νομισματικά ζητήματα, αλλά παρεμβαίνει συχνά σε ευρύτερα θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Προφανώς έχει ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια του στενού κεντρικοτραπεζικού ρόλου. Αυτό είναι μια συνεκτική θέση, ιδίως αν ξεκινάς από την αρχή ότι οι οικονομικές προτάσεις δεν είναι ποτέ πολιτικά ουδέτερες.

Υπάρχει κάποιος θεσμός που μπορεί να προβεί σε ενστάσεις για αυτή τη συμπεριφορά; Μάλλον όχι. Δηλαδή ένας μη εκλεγμένος θεσμός μπορεί να συμπεριφέρεται τοιοτοτρόπως και κανείς δεν μπορεί ούτε να τον προειδοποίηση ότι υπερβαίνει τις αρμοδιότητες του. Ανεξαρτησία χωρίς έλεγχο, τι είδους ανεξαρτησία είναι;

Το πρώτο μάθημα είναι ότι η οικονομία έχει γίνει ένας αποφασιστικός παράγοντας στην αεράμυνα. Η Ρωσία μπορεί να εκτοξεύσει εκατοντάδες σχετικά φθηνά drones, όπως τa Shahed και πλατφόρμες αναγνώρισης όπως το Orlan, αναγκάζοντας τους αμυνόμενους σε μια δυσμενή ανταλλαγή κόστους, εάν κάθε στόχος εμπλακεί με δαπανηρούς πυραύλους εδάφους-αέρος. Τα drones αναχαίτισης της Ουκρανίας αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια αντιστροφής αυτής της ανισορροπίας.

Κοστίζοντας μόνο ένα κλάσμα, τόσο των παραδοσιακών πυραύλων, όσο και πολλών από τα drones που καταστρέφουν, τα drones αναχαίτισης επιτρέπουν στους αμυνόμενους να διατηρούν παρατεταμένες επιχειρήσεις, χωρίς να εξαντλούν ακριβά αποθέματα. Αυτό αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση στον σύγχρονο πόλεμο: H προσιτή τιμή των αμυντικών συστημάτων έχει τόσο σημασία, όσο και η τεχνική τους απόδοση.

Η συμβατική αεράμυνα δεν αντικαθίσταται

Ένα δεύτερο μάθημα είναι ότι τα drones αναχαίτισης δεν αποτελούν αντικαταστάτες της συμβατικής αεράμυνας, αλλά προσθήκες σε ένα πολυεπίπεδο αμυντικό δίκτυο. Η Ουκρανία συνεχίζει να βασίζεται σε πυραυλικά συστήματα, αντιαεροπορικά πυροβόλα, ελικόπτερα και κινητές ομάδες πολυβόλων.

Τα drones αναχαίτισης καλύπτουν το κενό μεταξύ αυτών των δυνατοτήτων, αντιμετωπίζοντας απειλές που είναι δύσκολες, ή ασύμφορες για άλλα συστήματα. Αυτή η πολυεπίπεδη προσέγγιση αυξάνει την ανθεκτικότητα, επειδή διαφορετικά όπλα είναι κατάλληλα για διαφορετικούς στόχους, υψόμετρα και τακτικές καταστάσεις. Η σύγχρονη αεράμυνα εξαρτάται επομένως από τον συνδυασμό συμπληρωματικών συστημάτων και όχι από την αναζήτηση μιας ενιαίας καθολικής λύσης.

Τεράστια σημασία έχει η αντιστοίχιση των σχεδίων αναχαίτισης με συγκεκριμένες αποστολές. Η Ουκρανία χρησιμοποιεί τόσο αεροσκάφη αναχαίτισης σταθερών πτερύγων, όσο και drones πολλαπλών έλικων, καθένα με ξεχωριστά πλεονεκτήματα και αδυναμίες. Τα drones σταθερών πτερύγων παραμένουν στον αέρα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ανεβαίνουν σε μεγαλύτερα υψόμετρα και συχνά μπορούν να ανακτηθούν για επαναχρησιμοποίηση, εάν δεν καταστρέψουν τον στόχο τους.

Αυτά τα χαρακτηριστικά τα καθιστούν κατάλληλα για την καταδίωξη drones αναγνώρισης που πετούν ψηλά, όπως το Orlan ή το Supercam. Τα drones πολλαπλών έλικων, αντίθετα, εκτοξεύονται μέσα σε λίγα λεπτά, επιταχύνουν γρήγορα και είναι ιδανικά για την αναχαίτιση drones επίθεσης Shahed που πετούν χαμηλά, ιδιαίτερα όταν πλησιάζουν πολλαπλοί στόχοι ταυτόχρονα. Το μάθημα είναι ότι οι λειτουργικές απαιτήσεις θα πρέπει να υπαγορεύουν τον σχεδιασμό των drones, αντί να επιδιώκουν μια ενιαία πλατφόρμα ικανή για κάθε αποστολή.

Μια άλλη βασική παρατήρηση είναι ότι η αναχαίτιση είναι ουσιαστικά ένα πρόβλημα συστημάτων και όχι ένα πρόβλημα drone. Αυτό που επανειλημένα τονίζεται είναι ότι μια επιτυχημένη αναχαίτιση απαιτεί πολύ περισσότερα από ένα αεροσκάφος που μεταφέρει εκρηκτικά. Οι αποτελεσματικές επιχειρήσεις εξαρτώνται από την κάλυψη ραντάρ, τις ασφαλείς επικοινωνίες, τα εκπαιδευμένα πληρώματα, τα κινητά οχήματα εκτόξευσης, τα κέντρα διοίκησης, την εφοδιαστική, τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη. Κάθε αναχαιτιστικό λειτουργεί ως μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου που ανιχνεύει στόχους, αναθέτει αποστολές, συντονίζει εκτοξεύσεις και παρακολουθεί τις εμπλοκές. Χωρίς αυτήν την υποστηρικτική υποδομή, ακόμη και τα προηγμένα drones θα ήταν αναποτελεσματικά.

Η κρισιμότητα του ανθρώπινου παράγοντα

Η ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη παραμένει εξίσου σημαντική παρά την αυξανόμενη αυτοματοποίηση. Κάθε πλήρωμα αναχαίτισης αποτελείται από διάφορους ειδικούς, συμπεριλαμβανομένων πιλότων, πλοηγών, τεχνικών και προσωπικού πυρομαχικών. Οι χειριστές πρέπει να ερμηνεύουν γρήγορα τις πληροφορίες ραντάρ, να συντονίζονται με τα κέντρα διοίκησης και να καθοδηγούν χειροκίνητα τα drones προς γρήγορα κινούμενους στόχους, υπό απαιτητικές συνθήκες.

Αν και οι κατασκευαστές αναπτύσσουν αυτόνομα συστήματα καθοδήγησης, ικανά να αναγνωρίζουν και να παρακολουθούν στόχους αυτόματα, η εμπειρία της Ουκρανίας υποδηλώνει ότι η ανθρώπινη κρίση εξακολουθεί να είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα σε απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες και αμφισβητούμενα ηλεκτρονικά περιβάλλοντα. Αυτό καταδεικνύει ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν εξαλείφει την ανάγκη για άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό.

Η κινητικότητα παραμένει κρίσιμη

Η κινητικότητα συμβάλλει άμεσα στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Τα πληρώματα αναχαιτιστών αναπτύσσονται σε εξειδικευμένα οχήματα που μεταφέρουν drones, εξοπλισμό εκτόξευσης και συστήματα επικοινωνιών. Επειδή τα εχθρικά drones ταξιδεύουν γρήγορα, ο χρόνος απόκρισης καθίσταται κρίσιμος.

Οι κινητές μονάδες που βρίσκονται κατά μήκος πιθανών διαδρομών πτήσης μπορούν να αντιδράσουν, πριν τα εχθρικά αεροσκάφη φτάσουν σε κρίσιμες περιοχές. Αυτή η έμφαση στην κινητικότητα αντανακλά ένα σημαντικό μάθημα για τον μελλοντικό σχεδιασμό αεράμυνας: Ο εξοπλισμός πρέπει να τοποθετείται όπου αναμένονται απειλές, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε στατικές εγκαταστάσεις.

Ραντάρ και άλλοι αισθητήρες

Η εμπειρία της Ουκρανίας καταδεικνύει επίσης τη συνεχιζόμενη σημασία της ανίχνευσης και παρακολούθησης στόχων. Το ραντάρ παρέχει τη βάση για την αναχαίτιση, εντοπίζοντας, τόσο τα εχθρικά drones, όσο και τα φιλικά αναχαιτιστικά, επιτρέποντας στους χειριστές να τα συνδυάσουν πριν εξαντληθούν οι μπαταρίες, ή εξαφανιστούν οι στόχοι. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί.

Τα drones που πετούν χαμηλά μπορεί να κρύβονται από το έδαφος, τη βλάστηση ή τα κτίρια, ενώ τα μικρά αναγνωριστικά αεροσκάφη είναι μερικές φορές δύσκολο να εντοπιστούν. Κατά συνέπεια, οι Ουκρανοί ειδικοί υποστηρίζουν την ενσωμάτωση πρόσθετων αισθητήρων, συμπεριλαμβανομένων οπτικών, ακουστικών και άλλων συστημάτων ανίχνευσης. Το μάθημα είναι ότι κανένας μεμονωμένος αισθητήρας δεν παρέχει πλήρη κάλυψη. Η επιτυχημένη άμυνα απαιτεί πολλαπλές συμπληρωματικές τεχνολογίες ανίχνευσης που συνεργάζονται.

Ένα άλλο σημαντικό μάθημα αφορά τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ επίθεσης και άμυνας. Οι ρωσικές δυνάμεις τροποποιούν συνεχώς τα drones τους, προσθέτοντας δυνατότητες ελιγμών, κάμερες προς τα πίσω, δίκτυα επικοινωνιών και άλλες βελτιώσεις που έχουν σχεδιαστεί για να αποφεύγουν τα αναχαιτιστικά.

Οι Ουκρανοί αμυνόμενοι ανταποκρίνονται προσαρμόζοντας τακτικές, βελτιώνοντας αισθητήρες, βελτιώνοντας τα σχέδια των drones και επεκτείνοντας την εκπαίδευση. Αυτός ο συνεχής κύκλος προσαρμογής καταδεικνύει ότι ο πόλεμος με drones εξελίσσεται ραγδαία, χωρίς καμία πλευρά να διατηρεί μόνιμο τεχνολογικό πλεονέκτημα. Οι μελλοντικοί στρατοί πρέπει επομένως να δώσουν προτεραιότητα στην ταχεία καινοτομία και τη συνεχή μάθηση, αντί να υποθέτουν ότι οποιαδήποτε ικανότητα θα παραμείνει αποτελεσματική επ’ αόριστον.

Στόχος η ματαίωση των εχθρικών προθέσεων

Πέρα, όμως, από την επιχειρησιακή αξία της καταστροφής των εχθρικών drones, ακόμη και οι ανεπιτυχείς προσπάθειες αναχαίτισης μπορούν να διαταράξουν τις εχθρικές αποστολές αναγνώρισης, αναγκάζοντας τους εχθρικούς χειριστές να ελιχθούν, να ματαιώσουν πτήσεις, ή να αποφύγουν εντελώς τους τομείς που βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό υπό άμυνα. Υπό αυτή την έννοια, τα drones αναχαίτισης επηρεάζουν τη συμπεριφορά του εχθρού, πέραν της φυσικής καταστροφής.

Η αποτελεσματικότητα ενός αμυντικού συστήματος θα πρέπει επομένως να μετράται, όχι μόνο από τα ποσοστά καταστροφής, αλλά και από την ικανότητά του να μειώνει την ποιότητα και τη συχνότητα των εχθρικών επιχειρήσεων. Τέλος, η εμπειρία της Ουκρανίας υποδηλώνει ότι η επεκτασιμότητα είναι ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης άμυνας με drones.

Η παραγωγή από την Ουκρανία περίπου χιλίων drones αναχαίτισης κάθε μέρα αποτελεί βιομηχανικό επίτευγμα, αλλά το απαιτούνται ακόμη μεγαλύτεροι αριθμοί, λένε οι Ουκρανοί στρατιωτικοί. Ταυτόχρονα, η επέκταση της παραγωγής από μόνη της δεν επαρκεί. Επιπλέον, πληρώματα, εκπαιδευτές, χειριστές ραντάρ, προσωπικό συντήρησης και υποδομή διοίκησης πρέπει να αυξηθούν, παράλληλα με την παραγωγική ικανότητα. Η αποτελεσματική κλιμάκωση επομένως συνεπάγεται την επέκταση ενός ολόκληρου επιχειρησιακού οικοσυστήματος και όχι απλώς την αύξηση της παραγωγής υλικού.

Η ενσωμάτωση αναχαιτιστικών drones

Συμπερασματικά, το πρόγραμμα drones αναχαίτισης της Ουκρανίας καταδεικνύει πώς τα σχετικά φθηνά μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να μεταμορφώσουν την εθνική αεράμυνα, όταν ενσωματωθούν σε ένα ευρύτερο επιχειρησιακό δίκτυο. Τα πιο σημαντικά μαθήματα εκτείνονται πέρα από την ίδια την τεχνολογία των drones. Η οικονομική αποδοτικότητα, η πολυεπίπεδη άμυνα, ο σχεδιασμός για συγκεκριμένες αποστολές, η ενσωματωμένη ανίχνευση, η κινητικότητα, το εξειδικευμένο προσωπικό, η ταχεία προσαρμογή και η οργανωτική επεκτασιμότητα, συμβάλλουν όλα στην επιτυχημένη αναχαίτιση.

Καθώς ο πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίζει να εξελίσσεται, αυτά τα μαθήματα είναι πιθανό να επηρεάσουν τον στρατιωτικό σχεδιασμό πολύ πέρα από την Ουκρανία, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μελλοντικές ένοπλες δυνάμεις θα υπερασπίζονται τον εναέριο χώρο τους από ολοένα και περισσότερες και πιο εξελιγμένες μη επανδρωμένες απειλές.

Η κρατική ιρανική τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι σημειώθηκε νέα έκρηξη στην πόλη Αχβάζ, στο νότιο Ιράν, ενώ αρκετές εκρήξεις ακούστηκαν και στο νησί Κεσμ, στον Περσικό Κόλπο. Οι πληροφορίες αυτές ήρθαν μετά από προηγούμενες αναφορές για εκρήξεις στην πόλη Αντιμεσκ, οι οποίες, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οφείλονταν σε «ελεγχόμενες εκρήξεις» και όχι σε εχθρική επίθεση.

Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν σήμερα πως ένα πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού του έγινε στόχος ιρανικής επίθεσης, με αποτέλεσμα τέσσερις στρατιωτικοί να τραυματιστούν. Οι τραυματίες έλαβαν ιατρική φροντίδα και βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση, αναφέρει η ανακοίνωση. Οι κουβεϊτιανές ένοπλες δυνάμεις ενημέρωσαν πως αναχαίτισαν έναν βαλλιστικό πύραυλο, πέντε πυραύλους κρουζ και 33 drones που εκτοξεύτηκαν σήμερα εναντίον μη στρατιωτικών υποδομών ζωτικής σημασίας, και ότι συντρίμμια προκάλεσαν υλικές ζημιές.

Το IRIB News (Νομός Χορμοζγκάν) μετέδωσε ότι οι ήχοι που ακούγονται στο Μπαντάρ Αμπάς και στις παράκτιες πόλεις και νησιά του Κόλπου προέρχονται από «συγκρούσεις και ανταλλαγή πυρών» στο Στενά του Ορμούζ, προφανώς μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Άλλη μια ιρανική πηγή μιλά για εμπλοκές του Πολεμικού Ναυτικού ων Φρουρών της Επανάστασης στην περιοχή.

Σε ανακοίνωσή του ο ιρανικός στρατός ανέφερε «Στην έβδομη φάση της Επιχείρησης «Thunderbolt» και ως συνέχεια των εντατικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πραγματοποίησε ο ιρανικός στρατός εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, μη επανδρωμένα αεροσκάφη-καμικάζι έπληξαν, πριν από λίγο [ενν. τα μεσάνυχτα της Τρίτης ώρα Ελλάδος], τις θέσεις των μαχητικών αεροσκαφών F/A-18, το κτίριο στέγασης των στρατιωτών και ένα μεγάλο υπόστεγο εξοπλισμού που ανήκει στον αμερικανικό στρατό στην αεροπορική βάση Αλ-Αζράκ της Ιορδανίας».

Ιράν: Οι ΗΠΑ διέλυσαν την συμφωνία 

Το Ιράν υποστηρίζει ότι το μνημόνιο κατανόησης (MoU) με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει πλέον καταρρεύσει και δεν δεσμεύει την Τεχεράνη. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Γκαρίμπαμπαντί, δήλωσε μέσω της κρατικής τηλεόρασης IRIB ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο παραβίασαν τη συμφωνία, αλλά την «διέλυσαν».

«Η Αμερική όχι μόνο παραβίασε το μνημόνιο κατανόησης, αλλά το κατέστρεψε. Η αποτυχία εφαρμογής μίας μόνο από τις ρήτρες θα ήταν αρκετή για να καταρρεύσει ολόκληρη η συμφωνία, όμως τώρα η Αμερική έχει παραβιάσει όλες τις υποχρεώσεις της», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η δήλωση αυτή έρχεται μετά την κλιμάκωση των εχθροπραξιών και τις νέες αμερικανικές κυρώσεις, οι οποίες, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, ακύρωσαν κάθε περιθώριο συνέχισης της διπλωματικής διαδικασίας. Η νέα ένταση φαίνεται ότι έχει αποδυναμώσει στο εσωτερικό του Ιράν όσους υποστήριζαν μια διπλωματική λύση με τις ΗΠΑ.

Η δημοσιογράφος από την Τεχεράνη Φερεστέχ Σαντίγκι δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι μεταρρυθμιστές που στηρίζουν τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, πίστευαν πως ο Τραμπ θα τηρούσε τις δεσμεύσεις που είχαν γίνει στο πλαίσιο του MoU. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, η αισιοδοξία αυτή εξαφανίστηκε μετά την επιστροφή των αμερικανικών κυρώσεων και την ακύρωση των εξαιρέσεων που επέτρεπαν εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.

«Όσοι Ιρανοί ήθελαν μια ειρηνική λύση με τις ΗΠΑ έχουν χάσει πλέον τη φωνή και τα επιχειρήματά τους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματευτές που συμμετείχαν στις συνομιλίες μέσω Πακιστάν, Κατάρ και Ομάν θεωρούσαν ότι ο πόλεμος θα επανερχόταν και ότι ο Τραμπ δεν ήταν αξιόπιστος.

Από την πλευρά της, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) υποστήριξαν ότι κατέστρεψαν εγκαταστάσεις αμερικανικών όπλων στο Μπαχρέιν και βάσεις ανάπτυξης drones στο Κουβέιτ. Σύμφωνα με την IRGC, οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές ή καταστροφή σε αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ προειδοποίησε ότι οι επιχειρήσεις αντιποίνων θα συνεχιστούν όσο οι ΗΠΑ εξακολουθούν, όπως υποστηρίζει η Τεχεράνη, να πραγματοποιούν επιθέσεις στην περιοχή.

Τραμπ σε Ισραήλ: Φύγετε από Συρία-Λίβανο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την περασμένη Πέμπτη, ότι το Ισραήλ θα πρέπει να αποσύρει τις δυνάμεις του από τη Συρία και τον Λίβανο. Την πληροφορία αυτή μετέδωσε ο ενημερωτικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

«Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιπλωθείτε», φέρεται να του είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι το ίδιο ισχύει και για τον Λίβανο. Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έθεσε το ζήτημα της δημιουργίας ζωνών ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων του Ισραήλ, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις διατηρούν παρουσία σε εκτεταμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου και της νότιας Συρίας. Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η στρατιωτική αυτή παρουσία είναι απαραίτητη, προκειμένου να αποτραπεί μια εισβολή αντίστοιχη με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου.

Υψηλόβαθμα στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης ζητούν, μάλιστα, τον επ’ αόριστον έλεγχο αυτών των περιοχών, ενώ ορισμένοι έχουν ταχθεί ακόμη και υπέρ της δημιουργίας εβραϊκών οικισμών. Να σημειωθεί ότι το Ιράν ζητά την αποχώρηση των Ισραηλινών από τον Λίβανο, όρος που περιλαμβάνεται στο θνησιγενές πλέον Μνημόνιο, το οποίο το Ιράν δηλώνει ότι δεν το δεσμεύει.

Στροφή Τραμπ για το Ορμούζ

Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε αναστροφή σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ και ανακοίνωσε αλλαγές στη στρατηγική των ΗΠΑ, εγκαταλείποντας το σχέδιο επιβολής χρέωσης 20% στα φορτία που διέρχονται από τη θαλάσσια οδό, σχέδιο που συνάντησε σωρεία αντιδράσεων.

Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, η νέα προσέγγιση για τα Στενά του Ορμούζ συνοδεύεται από την επιβολή πλήρους ναυτικού αποκλεισμού στα πλοία που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και όχι στην επιβολή τελών ή διοδίων! Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι, χάρη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, το Στενό του Ορμούζ παραμένει ανοικτό για όλη τη διεθνή ναυσιπλοΐα, με εξαίρεση το Ιράν.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η προτεινόμενη χρέωση δεν θα εφαρμοστεί, καθώς αντικαθίσταται από ένα πλαίσιο εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών με τα κράτη του Κόλπου. Οι αποφάσεις αυτές σηματοδοτούν αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην περιοχή, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας με τους συμμάχους της, διατηρώντας παράλληλα αυξημένη πίεση προς το Ιράν.

Η ανάρτηση: «Το πετρέλαιο ρέει όσο ποτέ άλλοτε, χάρη στη δύναμη του αμερικανικού στρατού. Θέλω να δώσω ιδιαίτερα συγχαρητήρια στον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, στον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν και στον διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχο Μπραντ Κούπερ.

Χάρη σε αυτούς και σε όλα τα μέλη του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο, τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά για όλα τα πλοία, εκτός από εκείνα που σχετίζονται με το Ιράν. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της, όπως τη χαρακτηρίζει, ψεύτικης, βίαιης και κακόβουλης ηγεσίας του Ιράν, η οποία οδηγεί τη χώρα στην ολοκληρωτική καταστροφή. Γι’ αυτόν τον λόγο θα επιβληθεί πλήρης ναυτικός αποκλεισμός, αλλά μόνο στα πλοία που πηγαίνουν προς ή φεύγουν από ιρανικά λιμάνια ή μεταφέρουν φορτία που σχετίζονται με το Ιράν.

Μετά από πολύ θετικές συζητήσεις με τις ηγεσίες των χωρών της Μέσης Ανατολής, αποφάσισα να μην εφαρμοστεί η χρέωση 20% που σχεδίαζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αντί γι’ αυτό, θα υπάρξουν εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου. Οι επενδύσεις αυτές θα είναι τεράστιες και, ταυτόχρονα, πολύ ωφέλιμες και για τις ίδιες τις χώρες που θα τις πραγματοποιήσουν. Ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεχθεί τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε δολάρια από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ιστορία, όμως αυτές οι νέες συμφωνίες θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο αυτό το ποσό.

Έτσι, θα δημιουργηθούν νέα εργοστάσια, βιομηχανικές μονάδες και νέος εξοπλισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναγίνει, κάτι που θα δημιουργήσει εκατομμύρια νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας για Αμερικανούς. Η Αμερική κερδίζει ξανά, και μάλιστα όσο ποτέ άλλοτε. Οι μέρες που το Ιράν σκότωνε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ανάμεσά τους και 52.000 διαδηλωτές, έχουν τελειώσει. Και, το πιο σημαντικό, το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας». Η ανακοίνωση Τραμπ προκάλεσε τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, μέχρι και το τρολάρισμα από πλευράς Ιράν, το οποίο δήλωσε πως τα δικά του διόδια θα είναι φτηνότερα!

Υεμένη

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υιοθέτησε την Απόφαση 2826, η οποία κατατέθηκε από κοινού από την Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες και παρατείνει για ακόμη έξι μήνες την υποχρέωση του Γενικού Γραμματέα να υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με τις επιθέσεις των Χούθι εναντίον εμπορικών πλοίων που διέρχονται από την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Η Απόφαση έλαβε την υποστήριξη 13 μελών του Συμβουλίου, ενώ η Ρωσική Ομοσπονδία και η Κίνα απείχαν από την ψηφοφορία.

Τόσο οι αξιωματούχοι του ΟΗΕ όσο και οι ομιλητές προειδοποίησαν ότι η Υεμένη δεν πρέπει να εμπλακεί περαιτέρω στην περιφερειακή αστάθεια. Τα περισσότερα κράτη-μέλη ζήτησαν αποκλιμάκωση, διάλογο και μια συμπεριληπτική πολιτική διαδικασία υπό την ηγεσία και την ευθύνη των ίδιων των Υεμενιτών.

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας πρέσβυς Αγ. Μπαλτά τόνισε ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα, η ενότητα και η ανεξαρτησία της Υεμένης πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, συμπεριλαμβανομένου του εθνικού εναέριου χώρου της Υεμένης, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση, να αποφύγουν οποιεσδήποτε ενέργειες που απειλούν την κυριαρχία της Υεμένης και να υποστηρίξουν τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, ειρήνης και σταθερότητας στη χώρα.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Υεμένης, πρέσβυς Αμπντουλάχ Αλί Φαντέλ Αλ Σάντι, δήλωσε ότι τα πρόσφατα γεγονότα στη χώρα του συνιστούν «μια πραγματική δοκιμασία» για τις αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώνεται το διεθνές σύστημα — κυρίως για τον σεβασμό της κυριαρχίας και της μη επέμβασης.

Ανέφερε ότι η Υεμένη ζήτησε τη σημερινή συνεδρίαση, καθώς η πρόσφατη μη εξουσιοδοτημένη πτήση συνιστά ένα «εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο», εγείροντας το ερώτημα κατά πόσον το Συμβούλιο είναι σε θέση να προστατεύσει τους κανόνες του διεθνούς συστήματος.

Κατήγγειλε τις ενέργειες αυτές, οι οποίες παρακάμπτουν τη νόμιμη κυβέρνηση της Υεμένης, αψηφούν τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου, δοκιμάζουν το διεθνές καθεστώς κυρώσεων και μετατρέπουν την πολιτική αεροπορία σε «εργαλείο για την επίτευξη στρατιωτικών και πολιτικών στόχων» που δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο.

Σκοπός της πτήσης της 3ης Ιουλίου ήταν η μεταφορά προσωπικού του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης —συμπεριλαμβανομένων ειδικών σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους— προς υποστήριξη «της τρομοκρατικής δράσης των Χούθι», δήλωσε η Αναπ. Μόνιμη Αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών, πρέσβης Τάμι Μπρους.

Οι ηγέτες των Χούθι εξήραν δημοσίως την πρόσφατη πτήση ως «επιτυχή παράκαμψη» των διεθνών προσπαθειών απομόνωσής τους, επισήμανε, επικαλούμενη το Ψήφισμα 2216 (2015) του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο επιβάλλει στοχευμένο εμπάργκο όπλων, καθώς και άλλα μέτρα.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Μπαχρέιν, πρέσβης Τζαμάλ Φάρες Αλρογουέι, καταδίκασε τις επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας. Περιέγραψε τις περιστάσεις ως «εξαιρετικά ευαίσθητες», εν μέσω σοβαρών και επανειλημμένων παραβιάσεων που διαπράττουν οι Χούθι στην Υεμένη, με την υποστήριξη του Ιράν. Κατήγγειλε τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ιράν κατά των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, καθώς και τη συνεχιζόμενη διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.

Οι απειλές των Χούθι έχουν διευρυνθεί, δήλωσε, και περιλαμβάνουν πλέον απειλές για το κλείσιμο των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ, κατά παράβαση του ψηφίσματος 2722 (2024). Το Ψήφισμα αυτό καλεί τους Χούθι να τερματίσουν αμέσως τις επιθέσεις που παρεμποδίζουν το διεθνές εμπόριο και υπονομεύουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες της ναυσιπλοΐας.

Σήμερα, ένα ακόμη ιρανικό αεροσκάφος, το οποίο μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι που επέστρεφε από την Τεχεράνη, φέρεται να προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Χοντέιντα. Είχαν προηγηθεί αναφορές για αεροπορικά πλήγματα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά, τα οποία οι Χούθι απέδωσαν στη Σαουδική Αραβία.

Η κυβέρνηση της Υεμένης, ανέφερε ότι τα πλήγματα έπληξαν τον διάδρομο προσγείωσης του αεροδρομίου, προκειμένου να αποτρέψουν την προσγείωση του ιρανικού αεροσκάφους. Η κυβέρνηση της Υεμένης είχε προηγουμένως προειδοποιήσει το Ιράν να μην πραγματοποιεί μη εξουσιοδοτημένες πτήσεις προς την Υεμένη και είχε δεσμευθεί να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα.

Μετά τις αναφορές για τα αεροπορικά πλήγματα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά, οι Χούθι ανακοίνωσαν το «τέλος της φάσης αποκλιμάκωσης» με τη Σαουδική Αραβία και, στη συνέχεια, φέρεται να εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον της χώρας, οι οποίοι αναχαιτίστηκαν.

Πλήγματα κατά του Ιράν

Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποιούν αυτή την ώρα αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν, μιλώντας στο ABC News. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αεροπορικές επιθέσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και τις τελευταίες δύο ώρες.

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν απάντησε στις πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ, στις οποίες ισχυρίστηκε ότι έχει εξουδετερώσει το μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν. «Η ρητορική τους συνεχίζεται, αλλά το ερώτημα είναι: έχουν επιτύχει τους στόχους τους στο πεδίο της μάχης;», δήλωσε ο Πεζεσκιάν σε τηλεοπτικές δηλώσεις. «Αυτοί που αποφάσισαν να προσπαθήσουν να διαλύσουν τη χώρα μας, τι κατάφεραν τελικά με τις ενέργειές τους;», πρόσθεσε. «Θα υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή της πατρίδας μας με τις πράξεις μας», τόνισε.

Νωρίτερα, οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ήχησαν εκ νέου στο Μπαχρέιν, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, λίγες ώρες αφότου η Μανάμα ανακοίνωσε ότι είχε αναχαιτίσει αρκετές ιρανικές επιθέσεις νωρίτερα μέσα στην ημέρα. «Η σειρήνα ήχησε… Οι πολίτες και οι κάτοικοι καλούνται να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κατευθυνθούν στο πλησιέστερο ασφαλές σημείο», ανέφερε το υπουργείο Εσωτερικών σε ανακοίνωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πιο πριν, ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι εκρήξεις που είχαν αναφερθεί νωρίτερα στην πόλη Αντιμεσκ του Ιράν οφείλονταν σε «ελεγχόμενες εκρήξεις» και «δεν πρόκειται για εχθρική επίθεση», μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας, επικαλούμενα τις τοπικές αρχές. Σημειώνεται ότι το Κουβέιτ ανακοίνωσε μέσα στην ημέρα ότι δέχτηκε επιθέσεις στον εναέριο χώρο του, την ώρα που το Ιράν ενέτεινε τα πλήγματά του στην περιοχή του Κόλπου, με φόντο την αυξανόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ.

«Οι ένοπλες δυνάμεις αναχαιτίζουν εχθρικά εναέρια μέσα, εντός του κουβεϊτιανού εναέριου χώρου» ανέφερε ανακοίνωση του γενικού επιτελείου, καλώντας τους κατοίκους «να τηρούν τις οδηγίες ασφαλείας που εκδίδουν οι Αρχές».

Εμφάνιση Αχμαντινετζάντ 

Στην κρατική τηλεόραση του Ιράν εμφανίστηκε ο πρώην πρόεδρος της χώρας, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ νωρίτερα την Τρίτη. Η εμφάνισή του έγινε σε εκδήλωση μνήμης στην Τεχεράνη για τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με διεθνή μέσα, όπως το ισραηλινό Kan και το αντιπολιτευόμενο Iran International.

Η παρουσία του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά τις πληροφορίες ότι βρισκόταν υπό κράτηση των Φρουρών της Επανάστασης, λόγω φερόμενων επαφών του με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες. Υπενθυμίζεται πως οι New York Times είχαν μεταδώσει ότι ο Αχμαντινετζάντ είχε συναντηθεί το 2024 με τον επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, στο πλαίσιο σχεδίου για την ανάδειξή του στην ηγεσία του Ιράν. Σύμφωνα με εκείνο το δημοσίευμα, πράκτορες της Μοσάντ τον είχαν μεταφέρει σε ασφαλή τοποθεσία στις 28 Φεβρουαρίου, την ημέρα που ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον Χαμενεΐ, προτού ο ίδιος αποφασίσει να αποχωρήσει.

Στο βίντεο που μεταδόθηκε την Τρίτη, ο Αχμαντινετζάντ εμφανίζεται καταβεβλημένος, ωστόσο σηκώνει το χέρι του, χαμογελά και γνέφει προς ένα πρόσωπο που βρίσκεται εκτός πλάνου. Το γραφείο του Αχμαντινετζάντ είχε διαψεύσει το δημοσίευμα των New York Times, χαρακτηρίζοντας τις πληροφορίες περί επαφών με τη Μοσάντ «ισχυρισμούς βγαλμένους από το Χόλιγουντ», οι οποίοι, όπως ανέφερε, «δεν αξίζουν καν διάψευσης». Ακόμα, κατηγόρησε την αμερικανική εφημερίδα ότι δημοσίευσε «κατασκευασμένο» υλικό και διέψευσε ότι ο πρώην πρόεδρος του Ιράν τελεί σε κατ’ οίκον περιορισμό, υποστηρίζοντας ότι συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές του.

Το χρονικό της έντασης

Ο αμερικανικός στρατός επιβεβαίωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων για τρίτη διαδοχική νύχτα. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον στόχων στο Μπαχρέιν και την Ιορδανία, καθώς και κατά δύο πετρελαιοφόρων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Από την επίθεση στα δεξαμενόπλοια έχασε τη ζωή του ένα μέλος του πληρώματος, ενώ ακόμη οκτώ άνθρωποι τραυματίστηκαν, σηματοδοτώντας νέα κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

«Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά απόψε και θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά και αύριο. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα που μπορούν να κάνουν γι’ αυτό. Δεν τους έχει απομείνει τίποτα, πέρα από μεγάλα λόγια», δήλωσε προηγουμένως ο Τραμπ σε ραδιοφωνική του συνέντευξη. Ο Αμερικανός πρόεδρος έβαλε ξανά στο στόχαστρό του το όρος Pickaxe, το επονομαζόμενο απόρρητο πυρηνικό οχυρό του Ιράν, το οποίο δεν περιλαμβανόταν στους τρεις στόχους που είχαν πλήξει οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι. Όταν ρωτήθηκε, αποκάλυψε ότι παρακολουθείται στενά από τις αμερικανικές υπηρεσίες.

«Το Pickaxe είναι ένας πιθανός στόχος για ένα πολύ μεγάλο χτύπημα, ακριβώς δίπλα στην κεντρική είσοδο», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν έχουν εντοπίσει κάποια ιδιαίτερη δραστηριότητα στην εγκατάσταση. «Δεν βλέπουμε καμία δραστηριότητα εκεί. Δεν τα πηγαίνουν καλά με το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Πιθανότατα θα δώσουμε ένα χτύπημα στο Pickaxe σχετικά σύντομα», ανέφερε.

Νέα κλιμάκωση στην Μέση Ανατολή

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διεξήγαγαν, για τρίτο συνεχόμενο βράδυ, βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν για ώρες, την ώρα που πρόκειται να προχωρήσουν εντός της ημέρας στην επανεπιβολή του αποκλεισμού λιμανιών της χώρας — παρ’ όλ’ αυτά, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε το βράδυ της Δευτέρας πως είναι ακόμη «πιθανή» η σύναψη κάποιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια «αποστολής πέντε ωρών», βομβαρδίστηκαν «στρατιωτικοί στόχοι» σε διάφορες πόλεις και λιμάνια στο νότιο Ιράν, όπως η Μπουσέρ και η Μπαντάρ Αμπάς, ανέφερε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις ακούστηκαν κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Ανάμεσα στους στόχους βρίσκονταν «συστήματα παράκτιας άμυνας, εγκαταστάσεις drones και πυραύλων και θαλάσσια μέσα», σύμφωνα με τη CENTCOM.

«Θα τους χτυπήσουμε δυνατά απόψε, και θα τους χτυπήσουμε δυνατά αύριο», διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξή του. Κατά τον αμερικανό πρόεδρο η ιρανική ηγεσία «δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα» για να εμποδίσει τους βομβαρδισμούς.

Όπως και τα προηγούμενα δυο βράδια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ιδίως εναντίον κτιρίου όπου φιλοξενούνται Αμερικανοί στρατιωτικοί στη βάση Τζουφάιρ. Σειρήνες της αεράμυνας ήχησαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Στόχος και τα ξενοδοχεία

Το Ιράν κατάφερε να εντοπίσει και να παρακολουθήσει τις κινήσεις των Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή εκμεταλλευόμενο τα ανοιχτά κινητά τηλέφωνα και τα δεδομένα γεωεντοπισμού τους. Οι ιρανικές υπηρεσίες χρησιμοποίησαν δύο βασικές μεθόδους για να παρακάμψουν την αμερικανική στρατιωτική ασφάλεια.

Σύμφωνα με απόρρητα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, οι Αμερικανοί στρατιώτες και μισθοφόροι που εστάλησαν στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, μετατράπηκαν σε στόχους. Σύμφωνα με αποκαλύψεις των Financial Times και επίσημες προειδοποιήσεις των αμερικανικών αρχών, το Ιράν και οι σύμμαχοί του εκμεταλλεύτηκαν υποδομές δικτύων κινητής τηλεφωνίας και εμπορικά δεδομένα τοποθεσίας (adtech) για να εντοπίζουν με ακρίβεια τις θέσεις Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή.

Αμερικανοί Γερουσιαστές κατηγόρησαν το Πεντάγωνο ότι γνώριζε εδώ και χρόνια την απειλή από τα εμπορικά δεδομένα τοποθεσίας, αλλά απέτυχε να εφαρμόσει βασικές κυβερνοάμυνες. Σύμφωνα με δεδομένα τηλεπικοινωνιών και πηγές επικαλούνται οι Financial Times, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας της Μέσης Ανατολής δέχθηκαν επανειλημμένες κυβερνοεπιθέσεις με στόχο τον εντοπισμό των τοποθεσιών του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού και των μισθοφόρων κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Ιράν: Πλήγματα σε δεξαμενόπλοια

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την πλευρά τους κατήγγειλαν ιρανικές επιθέσεις εναντίον δυο δεξαμενόπλοιών τους στο στενό του Ορμούζ που είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθεί Ινδός, μέλος του πληρώματος του ενός, και να τραυματιστούν άλλοι οκτώ υπήκοοι Ινδίας και Ουκρανίας. Παρά τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πληγμάτων ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες τον Τύπο ότι παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη.

Νωρίτερα, ανακοίνωνε μέσω Truth Social πως πρόθεση του είναι οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ και ότι θα επανέλθει σε εφαρμογή ο αποκλεισμός των λιμανιών του νότιου Ιράν. Ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ σήμερα στις 23:00 (ώρα Ελλάδας), κατά τον αμερικανικό στρατό.

Και, όπως η Τεχεράνη θέλει να προχωρήσει στην εφαρμογή τέλους για τις παρεχόμενες «υπηρεσίες» στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να εισπράττουν εν είδει «αποζημίωσης» για την υπηρεσία που παρέχουν ως «φρουροί» του στενού ποσό ίσο με το 20% της αξίας του φορτίου κάθε σκάφους που θα το διαπλέει, «άμεσα», κάτι που αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο στη θεωρία εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει

Ο Αμπάς Αραγτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, η χώρα του οποίου πήρε τον έλεγχο του στενού όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αντέτεινε μέσω X πως η Τεχεράνη «ήταν πάντα ο φρουρός του στενού και θα παραμείνει για πάντα». Ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σχολίασε ειρωνικά, «οποιοσδήποτε εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται», προτού παρατηρήσει πως το «20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι». Από την πλευρά τους οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ πως θέτουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο σε κίνδυνο.

Οι τιμές του μαύρου χρυσού απογειώθηκαν χθες — αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, αυξήθηκε κατά 9%. Σήμερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας), συνέχιζε την άνοδό της, κατά 1,32%, στα 84,40 δολάρια. Έπειτα από σχεδόν 40 ημέρες βομβαρδισμών στον πόλεμο που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, προτού υπογραφτεί, τη 17η Ιουνίου, καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στα μέρη, το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Αλλά έκτοτε, επιθέσεις που έγιναν την Τρίτη εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς να ακολουθήσουν τη μοναδική ρότα που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οδήγησαν στην επανέναρξη των εχθροπραξιών με μεγάλη ένταση και ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε πως η ανακωχή «τέλειωσε».

Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος έστειλε επίσημη ειδοποίηση στο Κογκρέσο –το οποίο, στη θεωρία, είναι αυτό που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη πολέμου, κάτι όμως που καταστρατηγείται για δεκαετίες– για την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, επιβεβαίωσε χθες στο AFP ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία «σε κρίση»

Για τον εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως το μνημόνιο κατανόησης βρίσκεται σε κρίση», αλλά το Ιράν «ποτέ δεν ήταν αυτό που παραβίασε πρώτο τις δεσμεύσεις του», όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου την οποία παρακολούθησε και το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές –το Κατάρ, το Πακιστάν, το Ομάν– συνεχίζονται για να «αποφευχθεί» η περαιτέρω «κλιμάκωση», πρόσθεσε. Η καταρχήν συμφωνία προέβλεπε ότι στο στενό του Ορμούζ θα άνοιγε πλήρως με το Ιράν να στέλνει το μήνυμα προχθές Κυριακή πως το ξανακλείνει μέχρι νεοτέρας.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό είναι «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες» κι η Ισλαμική Δημοκρατία «θα το προστατεύσει», τόνιζε προχθές ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος για τις στρατιωτικές υποθέσεις του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατά το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών είχαν στο στόχαστρο τομείς του δυτικού και του νότιου Ιράν, ιδίως το νησί Κεσμ και τη Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και την επαρχία Χουζεστάν, που γειτονεύει με το Ιράκ. Συνολικά 25 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο Ιράν, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP βασισμένη σε ανοικτές πηγές, πιο συγκεκριμένα δημοσιεύματα ιρανικών μέσων ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.

Το Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιήθηκε, την Τρίτη 7 και την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026, από την ethosEVENTS, με τη συνδιοργάνωση της Ένωσης Ελληνικών Βιομηχανιών Διαστημικής Τεχνολογίας & Εφαρμογών (ΕΒΙΔΙΤΕ) και του Ελληνικού Συνεργατικού Σχηματισμού Διαστημικών Τεχνολογιών και Εφαρμογών (si-Cluster) του Corallia. Η συμμετοχή στην εκδήλωση ήταν εφικτή με φυσική παρουσία στο Ωδείο Αθηνών και online μέσα από το LiveOn Expo Complex, το καινοτόμο 3D εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο της LiveOn, της ψηφιακής πλατφόρμας Επιχειρηματικής Επικοινωνίας και Εκδηλώσεων.

Τις εργασίες του Forum άνοιξε ο κ. Αθανάσιος Πότσης, Chairman, Hellenic Association of Space Industry, οποίος στάθηκε στην προσπάθεια συνεργασίας της βιομηχανίας με τα πανεπιστήμια. «Αυτό που προσπαθούμε είναι να φτιάξουμε βιομηχανική ισχύ για τη χώρα, καθώς αποτελεί ένα στρατηγικό κεφάλαιο. Η βιομηχανική ισχύς ξεχωρίζει τις χώρες σε αγοραστές και συνεργάτες. Επιλέξαμε να είμαστε συνεργάτες, αλλά για να λειτουργήσεις έτσι θα πρέπει να παράγεις προϊόντα. Για να φτιάξεις ένα προϊόν στο Διάστημα, ειδικά σε μια χώρα χωρίς παράδοση, πρέπει να αποδείξεις ότι είσαι ικανός να παράγεις τεχνολογία, και αυτό μας το έμαθε η ESA. Ξοδέψαμε χρήματα, μάθαμε να δημιουργούμε προϊόντα με τον δύσκολο τρόπο. Το καταφέραμε!», τόνισε ο κ. Πότσης. Και συμπλήρωσε: «Η ελληνική ωριμότητα του οικοσυστήματος έβαλε τις βάσεις για το εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων. Η επιτυχία αυτή δημιούργησε την απόφαση της κυβέρνησης να πάμε στο επόμενο πρόγραμμα. Το πιο σημαντικό είναι η διαστημική βιομηχανία να διαχέει συστήματα, καινοτομία σε διαφορετικούς τομείς». Τόνισε, τέλος, ότι «το Διάστημα είναι άμυνα και η άμυνα είναι Διάστημα».

Χαιρετισμό απηύθυνε ο κ. Jorge-A. Sanchez-P., Chairman, si-Cluster & Director, ESA BIC Greece, Corallia, αναφέροντας: «Η Ελλάδα δεν συζητά πλέον θεωρητικά για το αν μπορεί να έχει ρόλο στο Διάστημα. Η Ελλάδα έχει μπει ήδη σε τροχιά. Το ερώτημα, πλέον, είναι πώς θα μετατρέψουμε αυτήν την τροχιά σε διαρκή στρατηγική επίδραση. Για την οικονομία, την ασφάλεια, την πολιτική προστασία, το περιβάλλον, την ναυτιλία, τη γεωργία, την τεχνολογική αυτονομία και, τελικά, για τον πολίτη, για τον οποίον δουλεύουμε όλοι. Πέρυσι, μιλούσαμε για μια Ελλάδα που επιταχύνει. Φέτος, μιλάμε για μια Ελλάδα που αποδεικνύει. Με τις πρόσφατες εκτοξεύσεις, από πέρσι 18 δορυφόρων, ένας ακόμα σήμερα το πρωί και με άλλους 6 να ακολουθούν, δεν μιλάμε πια για ένα μεμονωμένο επίτευγμα, μιλάμε για μια νέα τάξη μεγέθους, μια συσσώρευση τεχνογνωσίας, επιχειρησιακή εμπειρία.

Παράλληλα, η πρόσφατη ανακοίνωση του Hellas Sat 2 δίνει το μήνυμα ότι η χώρα δεν βλέπει το Διάστημα ως αποσπασματική δράση, το βλέπει ως εθνική στρατηγική επιλογή και ως συνέχεια. Για την Ελλάδα η πρόκληση της “επόμενης μέρας” είναι για μένα ξεκάθαρη, να συνεχίσουμε με συνέπεια, να αυξήσουμε τη συμμετοχή μας στα ευρωπαϊκά προγράμματα, να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το νέο εθνικό πρόγραμμα 2.0, να δώσουμε στις εταιρείες μας περισσότερες ευκαιρίες. Να συνδέσουμε πιο συστηματικά τα startups και SMEs με διεθνούς πελάτες, επενδυτές και βιομηχανικούς εταίρους».

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, χαιρέτισε την εκδήλωση, αναφέροντας, μεταξύ άλλων: «Το Διάστημα έχει φτάσει να γεμίζει αμφιθέατρα, όπως σήμερα. Σήμερα, έγινε η εκτόξευση του 18ου μικροδορυφόρου. Το 2023, βρήκαμε ένα πρόγραμμα που έπρεπε να τροποποιήσουμε, και καταφέραμε να το φέρουμε εις πέρας. Η χώρα έχει τη δική της δύναμη στο Διάστημα. Αρχίζουμε και δίνουμε λύσεις για μηχανικά προβλήματα, απαντάμε σε υπαρκτά προβλήματα και δίνουμε λύσεις όπως στην πολιτική προστασία. Συμμετέχουμε, πλέον, σε σμήνη μικροδορυφόρων. Έχουμε κτηματολόγιο, διαλειτουργικότητα, εικόνα από δορυφόρους. Η Ελλάδα δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις, συμμετέχει σε αυτές».

Θεσμικό χαιρετισμό απηύθυνε ο γενικός γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης, τονίζοντας, μεταξύ άλλων: «Βρισκόμενος εδώ, σήμερα, αισθάνομαι μια νοσταλγία, γιατί πέρασα έναν χρόνο στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ασχολούμενος με το πρόγραμμα για το Διάστημα. Είμαι πολύ υπερήφανος που όλοι μαζί καταφέραμε να έχουμε αισίως 18 δορυφόρους σε τροχιά, να έχουμε τεχνογνωσία και να έχουμε ένα οικοσύστημα που συνεχώς μεγαλώνει. Πρόκειται για έναν δυναμικό κλάδο της οικονομίας. Όλοι κατανοούμε πόσο σημαντικό κεφάλαιο έχει αποκτήσει η Ελλάδα, όπως το firewatch».

Θεσμικό χαιρετισμό απηύθυνε η κ. Simonetta Cheli, Director of EO Programmes, ESA. «Η συνεισφορά της Ελλάδας στην πρόσφατη Σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών της ESA υπήρξε πραγματικά ιστορική. Έχουν πλέον τεθεί τα θεμέλια για ένα συναρπαστικό μέλλον, γεμάτο ευκαιρίες για το σύνολο του ελληνικού διαστημικού τομέα. Η Διεύθυνση Προγραμμάτων Παρατήρησης της Γης της ESA είναι ιδιαίτερα υπερήφανη που στηρίζει το ελληνικό εθνικό πρόγραμμα, το οποίο εξελίσσεται εξαιρετικά καλά –θα έλεγα μάλιστα υποδειγματικά–, με απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Μαζί έχουμε επίσης υλοποιήσει δύο επίγειους σταθμούς κεραιών στην Ελλάδα, δύο ανεξάρτητες εγκαταστάσεις συναρμολόγησης, ολοκλήρωσης και δοκιμών (AIT) για οπτικούς και δορυφόρους ραντάρ, καθώς και έναν καθαρό θάλαμο και μια εγκατάσταση δοκιμών θερμικού κενού για μικροδορυφόρους CubeSat. Τα κοινά μας επιτεύγματα αποδεικνύουν ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία μπορεί να μετατρέψει την καινοτομία σε επιχειρησιακή ικανότητα», ανέφερε, μεταξύ άλλων.

Keynote speaker στο Session I, “Greece in Orbit: Operational Space Services & Capabilities”, ήταν ο κ. Dominique Gillieron, Head of Earth Observation Projects Department, ESA, ο οποίος, μεταξύ άλλων, είπε: «Είμαι “άνθρωπος του Διαστήματος” εδώ και 30 χρόνια, και τα τελευταία 20 χρόνια υλοποιώ έργα στο πλαίσιο διαστημικών προγραμμάτων. Αυτή τη στιγμή, έχω την ευθύνη 28 έργων και το ελληνικό εθνικό πρόγραμμα είναι ένα από αυτά. Πιθανότατα, όμως, είναι εκείνο που προχωρά με τον ταχύτερο ρυθμό υλοποίησης και διακρίνεται περισσότερο για την αφοσίωση και την αποφασιστικότητα στην επίτευξη των οροσήμων του». Στη συνέχεια της ομιλίας του, ανέλυσε τα τέσσερα βασικά στοιχεία που καθορίζουν την επιτυχία κάθε εθνικού προγράμματος: Το πρώτο είναι ότι το πρόγραμμα πρέπει να είναι αρκετά φιλόδοξο. Το δεύτερο είναι ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια συνεκτική σύνδεση μεταξύ της αλυσίδας αξίας (upstream και downstream). Το τρίτο στοιχείο είναι να υπάρχει ένα ρεαλιστικό σχέδιο υλοποίησης και το τελευταίο στοιχείο είναι η μακροπρόθεσμη δέσμευση.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ

gstf26_apologistikodt_pr

Οι πρωτοβουλίες του Έλληνα Ευρωβουλευτή έρχονται σε συνέχεια των ανησυχιών που έχουν εκφραστεί σχετικά με την εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/825 για την ενδυνάμωση των καταναλωτών στην πράσινη μετάβαση. Η συγκεκριμένη Οδηγία, χωρίς τις κατάλληλες διευκρινίσεις, θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσανάλογες διοικητικές και οικονομικές επιβαρύνσεις στους δήμους και τους φορείς που διαχειρίζονται το Πρόγραμμα, θέτοντας τη συμμετοχή τους σε κίνδυνο.

Η Γαλάζια Σημαία, που λειτουργεί από το 1987, αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα περιβαλλοντικά σήματα παγκοσμίως, με περίπου 3.800 βραβευμένες τοποθεσίες σε 22 Κράτη-Μέλη. Το πρόγραμμα συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία του περιβάλλοντος, στη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης, στη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, στην προσβασιμότητα και στην περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Για την Ελλάδα, η σημασία του Προγράμματος είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς συγκαταλέγεται σταθερά μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες βραβευμένες ακτές διεθνώς, γεγονός που ενισχύει τόσο την περιβαλλοντική της εικόνα όσο και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού.

Με τις δύο διακριτές πρωτοβουλίες του, ο Γ. Μανιάτης καλεί τόσο την Κομισιόν όσο και τους αρμόδιους Επιτρόπους, να αποσαφηνίσουν εάν προτίθενται να παράσχουν την αναγκαία νομική ασφάλεια, πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές ή άλλες ρυθμίσεις, ώστε το Πρόγραμμα να συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά, παραμένοντας παράλληλα συμβατό με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/825.

«Ο θεσμός της “Γαλάζιας Σημαίας” αποτελεί μια εξαιρετικά επιτυχημένη περιβαλλοντική πρωτοβουλία, που έχει αποδείξει επί δεκαετίες την αξία της. Δεν είναι απλώς ένα σύμβολο ποιότητας, αλλά ένα εργαλείο περιβαλλοντικής προστασίας, βιώσιμης ανάπτυξης και ενίσχυσης του ελληνικού και ευρωπαϊκού τουρισμού» σημειώνει ο Γ. Μανιάτης και τονίζει «Η Επιτροπή οφείλει να διασφαλίσει άμεσα ότι η εφαρμογή της νέας νομοθεσίας δεν θα δημιουργήσει αδικαιολόγητα εμπόδια στη συνέχιση ενός προγράμματος που αποτελεί ευρωπαϊκό πρότυπο επιτυχίας».

Ακολουθεί μετάφραση του κειμένου της ερώτησης:

«Το Πρόγραμμα “Γαλάζια Σημαία”, το οποίο ιδρύθηκε το 1987, έχει εξελιχθεί σε μία από τις πλέον αναγνωρισμένες περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες της Ευρώπης. Σήμερα εφαρμόζεται σε περίπου 3.800 τοποθεσίες σε 22 κράτη μέλη και συμβάλλει στην υλοποίηση των πολιτικών της ΕΕ για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης, την περιβαλλοντική διαχείριση, τον βιώσιμο τουρισμό, την προσβασιμότητα και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Ωστόσο, έχουν εκφραστεί ανησυχίες ότι η εφαρμογή, από τον Σεπτέμβριο του 2026, της οδηγίας (ΕΕ) 2024/825, η οποία σχεδιάστηκε πρωτίστως για εμπορικά προϊόντα και όχι για δυναμικά περιβάλλοντα, όπως οι παραλίες, ενδέχεται να επιφέρει δυσανάλογο διοικητικό φόρτο και κόστος για τους συμμετέχοντες δήμους και τους φορείς υλοποίησης του Προγράμματος, με αποτέλεσμα να υπονομευθεί η συμμετοχή σε αυτό.

Παρότι το Πρόγραμμα υποστηρίζεται ήδη από ένα πολυεπίπεδο σύστημα ανεξάρτητης αξιολόγησης, διεθνούς επαλήθευσης και μηχανισμών παρακολούθησης της συμμόρφωσης, σε συμφωνία με το πνεύμα της οδηγίας, εξακολουθούν να υφίστανται ερωτήματα σχετικά με τη συνέχιση της λειτουργίας των μηχανισμών αυτών στο πλαίσιο που θεσπίζει η οδηγία (ΕΕ) 2024/825.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω και λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών περιβαλλοντικών, εκπαιδευτικών και τουριστικών οφελών που προσφέρει το Πρόγραμμα “Γαλάζια Σημαία”, θα θέλαμε να υποβάλουμε το ακόλουθο ερώτημα:

1. Εξετάζει η Επιτροπή το ενδεχόμενο να παράσχει την αναγκαία νομική σαφήνεια, πρακτική καθοδήγηση ή άλλες ρυθμίσεις εφαρμογής, ώστε να διασφαλιστεί ότι το Πρόγραμμα “Γαλάζια Σημαία” θα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά, παραμένοντας παράλληλα, κατ’ αρχήν, συμβατό με την οδηγία (ΕΕ) 2024/825;»

Το πρόγραμμα, το οποίο αναπτύσσεται στο πλαίσιο της διαχρονικής δέσμευσης τόσο του Μουσείου, όσο και της ΕΥΔΑΠ, για την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την υπεύθυνη και ολιστική διαχείριση των υδάτινων πόρων, καθώς και την ενίσχυση της κουλτούρας κυκλικής οικονομίας, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές, αξιοποιεί το ψηφιακό περιβάλλον της έκθεσης «Κλιματική Αλλαγή και εμείς», προσφέροντας μια σύγχρονη και διαδραστική εκπαιδευτική εμπειρία. Για την ΕΥΔΑΠ, η περιβαλλοντική παιδεία δεν αποτελεί μεμονωμένη δράση, αλλά συστηματική επένδυση που πηγάζει από τον πυρήνα της αποστολής της: τη βιώσιμη και υπεύθυνη διαχείριση του νερού προς όφελος της κοινωνίας και των επόμενων γενεών.

Μέσα από ζωντανές διαδικτυακές παρουσιάσεις, οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε μια εικονική περιήγηση (Virtual Tour) στην έκθεση, να παρακολουθήσουν επιλεγμένο οπτικοακουστικό υλικό και να αλληλεπιδράσουν με τους μουσειοπαιδαγωγούς μέσα από συζήτηση και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Παράλληλα, στο ψηφιακό περιβάλλον της έκθεσης θα ενταχθεί νέο εκπαιδευτικό περιεχόμενο, με επίκεντρο την ανακύκλωση και τη βιώσιμη διαχείριση του νερού, εμπλουτίζοντας περαιτέρω την εμπειρία των συμμετεχόντων.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου και η συμμετοχή των σχολείων θα είναι δωρεάν. Η έναρξη υλοποίησης του προγράμματος προγραμματίζεται για τα τέλη του 2026, μετά την ολοκλήρωση του εκπαιδευτικού σχεδιασμού και της πιλοτικής φάσης.

Με τη νέα αυτή πρωτοβουλία, η ΕΥΔΑΠ και το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή ισχυροποιούν τη συνεργασία τους, καλλιεργώντας μια νέα γενιά πολιτών με γνώση, περιβαλλοντική συνείδηση και ενεργό ρόλο στην προστασία του πολυτιμότερου φυσικού μας πόρου: του νερού. Γιατί η διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών αποτελεί την πιο μακροπρόθεσμη επένδυση για την προστασία των υδάτινων πόρων της χώρας.

Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα υποστήριξης της νέας γενιάς θεατρικών συγγραφέων και καλλιτεχνών από τη συγγραφή μέχρι τη θεατρική σκηνή, μια πρωτοβουλία για την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον πυλώνα του Πολιτισμού της Εταιρικής Υπευθυνότητας EQUALL, με την πεποίθηση ότι ο Πολιτισμός, εκτός από δημόσιο αγαθό, αποτελεί προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής και ανθεκτικότητας, δημιουργικής έκφρασης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Η «ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ» φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα υποστήριξης των νέων δημιουργών. Όχι μόνο να αναδείξει νέα θεατρικά έργα, αλλά να προσφέρει στους δημιουργούς τη δυνατότητα να δουν το έργο τους να εξελίσσεται από την πρώτη ιδέα έως την επαγγελματική θεατρική σκηνή.

Η πρώτη διοργάνωση έχει ως θεματικό άξονα την «Πόλη του σήμερα», καλώντας τους νέους/ες δημιουργούς να αφηγηθούν τη σύγχρονη ελληνική πόλη όπως τη βιώνουν οι ίδιοι: ως τόπο συνύπαρξης, δημιουργικότητας, ελευθερίας, αντιθέσεων και καθημερινών ιστοριών που συνθέτουν τη ζωή της νέας γενιάς.

Συγκεκριμένα προσκαλούνται οι νέοι/ες συγγραφείς και δημιουργοί να συμμετάσχουν στην «ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ» καταθέτοντας πρωτότυπα θεατρικά έργα και καλλιτεχνικές προτάσεις βασισμένες στην ακόλουθη θεματική:

«Πόλη του Σήμερα

Αυθεντικότητα και αυθορμητισμός, συνύπαρξη και ελευθερία στις σύγχρονες ελληνικές πόλεις. Η ιδιαιτερότητα της πολυδιάστατης δυναμικής της Αθήνας και άλλων ελληνικών πόλεων ως ενός εναλλακτικού τρόπου ζωής και δημιουργικού μοντέλου, απέναντι σε εκδοχές άλλων πόλεων».

Η δράση απευθύνεται σε νέους και νέες δημιουργούς έως 30 ετών (συγγραφείς: Φάση Α) και έως 32 ετών (σκηνοθέτες και καλλιτεχνικές ομάδες Φάση: Β) και αναπτύσσεται σε τρεις διαδοχικές φάσεις.

Στην Α’ Φάση, οι νέοι/ες συγγραφείς καλούνται να υποβάλουν πρωτότυπα θεατρικά έργα βασισμένα στη παραπάνω θεματική. Τα έργα θα αξιολογηθούν από ανεξάρτητη Ειδική Κριτική Επιτροπή, αποτελούμενη από προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους από τον χώρο του θεάτρου και του πολιτισμού. Τα τρία καλύτερα έργα θα βραβευθούν με χρηματικά έπαθλα:

• 1^ο Βραβείο: 8.000 €
• 2^ο Βραβείο: 5.000 €
• 3^ο Βραβείο: 2.500 €

Στη Β’ Φάση, σκηνοθέτες και καλλιτεχνικές ομάδες θα κληθούν να υποβάλουν τις δημιουργικές τους προτάσεις για τη σκηνική παρουσίαση του έργου που θα έχει διακριθεί με το πρώτο βραβείο.

Στη Γ’ Φάση, η Τράπεζα Πειραιώς θα χρηματοδοτήσει την παραγωγή της επιλεγμένης πρότασης, ώστε το έργο να παρουσιαστεί το καλοκαίρι του 2027 σε θεατρική σκηνή, προσφέροντας στον δημιουργό του τη δυνατότητα να δει την πρώτη του θεατρική δημιουργία να αποκτά ζωή ενώπιον του κοινού.

Με την «ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ», η Πειραιώς συνδέει τη συγγραφή, τη σκηνοθεσία και την παραγωγή σε μία ενιαία δημιουργική διαδρομή.

Η πρωτοβουλία αντανακλά τη σταθερή δέσμευση της Τράπεζας να προσφέρει σε όλους και όλες ίσες ευκαιρίες, δημιουργώντας ευκαιρίες έκφρασης, δημιουργίας και συμμετοχής.

Γιατί η στήριξη του Πολιτισμού δεν αφορά μόνο την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αφορά, κυρίως, τη δημιουργία της πολιτιστικής κληρονομιάς του Αύριο.

^{Αναλυτικά οι Όροι και Προϋποθέσεις υποβολής των θεατρικών έργων θα ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα μέσω των επίσημων καναλιών επικοινωνίας της Τράπεζας Πειραιώς.}

Η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΕ, θυγατρική της HELLENiQ ENERGY, που προμηθεύει με καύσιμα την εσωτερικά αγορά και αγορές του εξωτερικού, θα δεσμεύσει ποσό ύψους €20 εκατ. για τη χρηματοδότηση μιας απευθείας έκτακτης έκπτωσης κατά τη θερινή περίοδο, στις τιμές των βασικών καυσίμων κίνησης (Αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και Πετρελαίου κίνησης) που προορίζονται για κατανάλωση στην εσωτερική αγορά. Η απευθείας μείωση προέκυψε μετά από παραίνεση της Ελληνικής Κυβέρνησης, θεωρώντας ότι αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό και άμεσο τρόπο για την οριζόντια μείωση των τιμών.

Στόχος η ενίσχυση των καταναλωτών

Η απόφαση για παροχή έκτακτης έκπτωσης προς όλες τις εταιρείες Εμπορίας καυσίμων, αποσκοπεί στην προσωρινή ομαλοποίηση της λειτουργίας της αγοράς σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, και σε μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για την Ελληνική οικονομία προς όφελος του τελικού καταναλωτή.

Τι προβλέπει η απόφαση

Συγκεκριμένα, η εταιρεία θα εφαρμόσει έκτακτη έκπτωση προς όλες τις εταιρείες Εμπορίας αποκλειστικά για πωλήσεις προϊόντων στην εσωτερική αγορά. Η έκπτωση θα είναι 7,95 λεπτά προ ΦΠΑ ανά λίτρο στην τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και 4,05 λεπτά προ ΦΠΑ ανά λίτρο στην τιμή του πετρελαίου κίνησης και θα εμφανίζεται σε ξεχωριστό πεδίο στα τιμολόγια. Η συγκεκριμένη έκπτωση θα ισχύει από την 14η Ιουλίου 2026 μέχρι και την 31η Αυγούστου 2026.

Οι διεθνείς συνθήκες που επηρεάζουν τις τιμές στην αντλία

Η κίνηση αυτή της HELLENiQ ENERGY έρχεται σε μια περίοδο όπου οι αγορές των καυσίμων στην Ευρώπη χαρακτηρίζονται από αυξημένη ζήτηση λόγω εποχικότητας και τουριστικής περιόδου. Ταυτόχρονα, παρουσιάζονται ελλείματα στον κλάδο της διύλισης παγκοσμίως και ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου, αποσυνδέοντας τις τιμές προϊόντων από τις τιμές αργού στις διεθνείς αγορές και οδηγώντας τις σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Ένα σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διυλιστικής ικανότητας παραμένει ανενεργό, ενώ δυο κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή πλήττουν ιδιαίτερα τα ευρωπαϊκά κράτη. Αφενός στη Μέση Ανατολή, η πρόσφατη επανέναρξη εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν-ΗΠΑ, ο περιορισμός διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η αδυναμία άμεσης αποκατάστασης των ζημιών που έχουν υποστεί μονάδες διύλισης, παρατείνουν την αστάθεια στις διεθνείς αγορές αργού και προϊόντων. Αφετέρου, οι επιθέσεις με drones στα Ρωσικά διυλιστήρια οδήγησαν τη χώρα να ανακοινώσει -για πρώτη φορά στην ιστορία της – απαγόρευση όλων των εξαγωγών diesel, ενώ προχωρά και σε εισαγωγή βενζινών προκειμένου να ενισχύσει τα στρατηγικά αποθέματα για την κάλυψη των αναγκών της.

Η φετινή διοργάνωση έχει ως κεντρική θεματική τις «Ανατροπές», διερευνώντας την τέχνη τόσο ως απάντηση στις ιστορικές, κοινωνικές και ανθρώπινες μεταβολές που ανατρέπουν τη συνέχεια του κόσμου γύρω μας, όσο και ως εσωτερική δημιουργική δύναμη που γεννά νέες μορφές, νέες γλώσσες και νέους τρόπους έκφρασης.

Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του ιδρυτή του, Κορνηλίου Μιχαηλίδη, το Φεστιβάλ  αναδεικνύει την ιδιαίτερη σχέση της μουσικής με το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο και φιλοξενεί καλλιτέχνες διεθνούς κύρους, σημαντικούς Έλληνες ερμηνευτές και ανερχόμενους σολίστ.

Πέραν από τις έξι προγραμματισμένες συναυλίες της φετινής διοργάνωσης, στις οποίες θα συμμετάσχουν 21 μουσικοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το Φεστιβάλ εγκαινιάζει τη Διεθνή Θερινή Ακαδημία Ρυθμολογίας, ως έναν νέο πυλώνα, με στόχο να προσελκύσει νέους μουσικούς, φοιτητές και επαγγελματίες από όλον τον κόσμο.

Επίσης, καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ, ο χώρος της διοργάνωσης θα φιλοξενεί έκθεση εικαστικών με έργα του Αλέξανδρου Σιμόπουλου, σε συνεργασία με το Iris Gallery και το Tryfon Art Residency.

Παράλληλα, συνεχίζεται για τέταρτη χρονιά το εκπαιδευτικό πρόγραμμα μουσικής για τα παιδιά του νησιού, το οποίο υλοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και συμβάλλει ουσιαστικά στη μουσική εκπαίδευση και καλλιέργεια της νέας γενιάς στην τοπική κοινότητα.

Όλες οι δράσεις που εντάσσονται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κουφονησίων (https://koufonisiaclassical.com/), πραγματοποιούνται με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.