Να θυμίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ήδη συμφωνήσει σε χρηματοδοτικό πακέτο 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027. Η νέα απαίτηση αποκαλύπτει ότι οι προηγούμενες δεσμεύσεις δεν επαρκούν και οι ανάγκες συνεχίζουν να αυξάνονται, όσο ο πόλεμος παρατείνεται.

Το ζήτημα δεν είναι αν η Ουκρανία χρειάζεται χρήματα. Είναι αν ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν μια πειστική απάντηση στο τι ακριβώς επιδιώκουν με αυτά τα χρήματα. Διότι, όταν ζητάς από τους Ευρωπαίους φορολογουμένους να χρηματοδοτήσουν έναν πόλεμο για τέταρτη και πέμπτη χρονιά, δεν αρκεί να επικαλείσαι την ανάγκη αντίστασης. Οφείλεις να εξηγείς ποιο είναι το τελικό πολιτικό αποτέλεσμα και πως θα αποφευχθεί η μετατροπή της σημερινής έκτακτης ανάγκης σε μια ατέρμονη υποχρέωση.

Βλέπουμε ότι ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει τη χρηματοδότηση των συμμάχων ως αυτονόητη και απεριόριστη υποχρέωση μέσα από την εξίσωση περισσότερα όπλα, περισσότερα χρήματα, περισσότερες κυρώσεις, περισσότερη πίεση προς τη Ρωσία. Κάθε φορά που οι ανάγκες αυξάνονται, η απάντηση είναι μια νέα έκκληση προς τους συμμάχους.

Καμία όμως πολιτική πρωτοβουλία για τον τερματισμό του πολέμου και καμία σοβαρή πρόταση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός, σε διαπραγματεύσεις με εγγυήσεις ασφαλείας και σε μια συμφωνία που θα διατηρεί την Ουκρανία ως κυρίαρχο κράτος! Η συνεχής απαίτηση για νέα χρηματοδότηση, χωρίς σαφή πολιτικό ορίζοντα, κινδυνεύει να μετατρέψει την Ουκρανία από σύμμαχο που χρειάζεται στήριξη σε μια διαρκή υποχρέωση, που οι Ευρωπαίοι θα καλούνται να συντηρούν επ’ αόριστον.

Η διαφθορά και η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο προβληματική όταν η νέα απαίτηση χρηματοδότησης συνυπάρχει με τις σοβαρές υποθέσεις διαφθοράς που έχουν αποκαλυφθεί στην Ουκρανία. Οι έρευνες για τον ενεργειακό τομέα, τις αμυντικές προμήθειες και πρόσωπα που συνδέονται με το προεδρικό περιβάλλον έχουν προκαλέσει εύλογα ερωτήματα για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.

Οι κατηγορίες βέβαια δεν ισοδυναμούν με τελεσίδικες καταδίκες, αλλά αναντίρρητα υπάρχει πολιτική ευθύνη. Και φυσικά ο Ζελένσκι δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τη διαφθορά ως εσωτερικό πρόβλημα που αφορά αποκλειστικά την ουκρανική κοινωνία, όταν ταυτόχρονα ζητά χρήματα από τις κοινωνίες της Ευρώπης.

Η Ευρώπη δεν είναι απλώς ένας χρηματοδότης. Είναι ο βασικός οικονομικός υποστηρικτής μιας χώρας που επιδιώκει να ενταχθεί στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Και εδώ ο Ζελένσκι οφείλει να απαντήσει: Ποιος ελέγχει πραγματικά τη διαχείριση των δισεκατομμυρίων; Ποιος εγγυάται ότι οι αμυντικές προμήθειες γίνονται με διαφανείς διαδικασίες; Ποια είναι τα αποτελέσματα των ελέγχων και ποιες συνέπειες επιβάλλονται όταν εντοπίζονται παρατυπίες;

Η ΕΕ χρηματοδοτεί, αλλά δεν αποφασίζει

Αν ο Ζελένσκι έχει την ευθύνη να παρουσιάσει μια πειστική στρατηγική για την Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την ευθύνη να αποφασίσει τι ακριβώς χρηματοδοτεί και για πόσο καιρό. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επαναλαμβάνουν ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία θα συνεχιστεί όσο χρειάζεται. Πρόκειται για μια πολιτική διακήρυξη που ακούγεται αποφασιστική, αλλά στην πραγματικότητα αποφεύγει το κρίσιμο ερώτημα: Πόσο χρειάζεται, για ποιον σκοπό και με ποιες προϋποθέσεις;

Η Ευρώπη έχει επιλέξει να χρηματοδοτεί τη συνέχιση της ουκρανικής αντίστασης, χωρίς να έχει διαμορφώσει μια ενιαία και πειστική στρατηγική διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή απάντηση για το τι θα συνιστούσε αποδεκτό τέλος του πολέμου. Δεν υπάρχει σαφής συμφωνία για το πώς θα διασφαλιστεί η Ουκρανία μετά από μια κατάπαυση του πυρός. Δεν υπάρχει επαρκής πολιτική πρωτοβουλία για να συνδυαστεί η στρατιωτική υποστήριξη με μια ρεαλιστική διαδικασία ειρήνευσης. Και όλα αυτά χωρίς… στρατηγική!

Η συνέχιση του πολέμου με την προσδοκία ότι κάποια στιγμή θα εξαντληθεί η Ρωσία ουδόλως δεν οδηγεί σε καλύτερη διαπραγματευτική θέση το Κίεβο. Η “αιμορραγία” της Ουκρανίας είναι μεγαλύτερη και ταχύτερη από αυτήν της Ρωσίας. Η Ευρώπη οφείλει να πάψει να αντιμετωπίζει την ειρήνη ως κάτι που θα προκύψει αυτόματα, μετά την επόμενη στρατιωτική ή οικονομική προσπάθεια. Η ειρήνη χρειάζεται πολιτική πρωτοβουλία, διαπραγματεύσεις, εγγυήσεις και δύσκολες αποφάσεις. Δεν χρειάζεται απλώς περισσότερα δισεκατομμύρια.

Ποια πρέπει να είναι η ευρωπαϊκή απάντηση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιβάλει μια νέα πολιτική προσέγγιση, με τέσσερις σαφείς προϋποθέσεις. Πρώτον, κάθε νέα χρηματοδότηση να συνοδεύεται από αναλυτικό σχέδιο δαπανών και ανεξάρτητο έλεγχο, με ειδική εποπτεία στις αμυντικές προμήθειες. Δεύτερον, ο Ζελένσκι να παρουσιάσει συγκεκριμένο πολιτικό σχέδιο για διαπραγματεύσεις, κατάπαυση του πυρός και εγγυήσεις ασφαλείας, αντί να περιορίζεται σε διαρκείς εκκλήσεις για νέα βοήθεια.

Τρίτον, η Ευρώπη να διαμορφώσει κοινή στρατηγική που θα περιλαμβάνει τόσο την υποστήριξη της ουκρανικής άμυνας, όσο και μια σαφή διαδικασία τερματισμού του πολέμου. Τέταρτον, να υπάρξει συγκεκριμένος δημοσιονομικός ορίζοντας. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες πρέπει να γνωρίζουν ποιες είναι οι υποχρεώσεις τους, ποια ποσά απαιτούνται και ποια είναι τα όρια της υποστήριξης.

Το πραγματικό δίλημμα

Η ευρωπαϊκή ηγεσία πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να είναι στρατηγικός παράγοντας, ή απλώς ο χρηματοδότης μιας σύγκρουσης που παρατείνεται. Ο Ζελένσκι πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να ζητά περισσότερα χρήματα, με την προσδοκία ότι οι σύμμαχοι θα ανταποκρίνονται κάθε φορά, ή αν θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη να διαμορφώσει έναν ρεαλιστικό δρόμο προς το τέλος του πολέμου.
Και οι δύο πλευρές πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η συνέχιση της σημερινής πολιτικής δεν εγγυάται ούτε τη νίκη, ούτε την ειρήνη.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να χρηματοδοτεί επ’ αόριστον έναν πόλεμο χωρίς να γνωρίζει πού οδηγείται. Ο Ζελένσκι δεν μπορεί να απαιτεί διαρκώς νέα δισεκατομμύρια χωρίς να λογοδοτεί για τη στρατηγική και τη διαχείριση της χώρας του. Η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία δεν πρέπει να μετατραπεί σε λευκή επιταγή προς την ηγεσία της. Και η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να εξαρτάται από την ελπίδα ότι ο πόλεμος θα τελειώσει κάποια στιγμή από μόνος του. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να απαιτήσουν λογοδοσία και να διαμορφώσουν επιτέλους μια στρατηγική ειρήνης.

Γιατί αν η μόνη απάντηση σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος είναι τα επόμενα δισεκατομμύρια, τότε το πραγματικό στρατηγικό έλλειμμα δεν βρίσκεται μόνο στην Ουκρανία. Βρίσκεται στην ίδια την Ευρώπη.

Ιδιαίτερα, η νομοθετική αυτή έκρηξη εκδηλώθηκε από το 2021, όταν άρχισαν να εισρέουν τα πρώτα τεράστια ποσά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Τότε χρησιμοποίησε την ίδια ακριβώς νομική αρχιτεκτονική του 2019, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα καθώς με τους Νόμους 4817/2021 (ΦΕΚ Α’ 123/16.07.2021) και 4876/2021 (ΦΕΚ Α’ 251/23.12.2021), αυτή η μέθοδος του “ειδικού λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδος” αντιγράφηκε και επεκτάθηκε σε δεκάδες άλλους τομείς.

Και το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί, μολονότι μετά τη σαρωτική κατάργηση και ενσωμάτωση των περισσότερων ειδικών λογαριασμών στον Κρατικό Προϋπολογισμό με τον Νόμο 3697/2008 από την τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με πρωθυπουργό τον Κώστα Καραμανλή, δεν υπήρξε ένας ενιαίος νόμος που να έκανε συνολική επανασύσταση όλων των λογαριασμών, ο Κυριάκος έσπευσε και προέβη στην εκ νέου θεσμοθέτησή τους και μάλιστα αποσπασματικά και ανάλογα με τον τομέα και μέσα από διαφορετικά νομοθετήματα;

Η απάντηση μπορεί να αναζητηθεί στις διαπιστώσεις και τις συστάσεις των εκθέσεων του ελληνικού και Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που αναδεικνύουν συγκεκριμένα και σοβαρά ζητήματα γύρω από την “επανασύσταση” των ιδικών λογαριασμών και μάλιστα με εξαιρέσεις από τον κανόνα της καθολικότητας και διαφάνειας του προϋπολογισμού.

Ιδιαίτερα μπορεί να αναζητηθεί η απάντηση και στη βασική κριτική τους ότι οι λογαριασμοί αυτοί άνοιξαν «χωρίς να υπάρχει καμία αιτιολογία σύστασής τους στις Αιτιολογικές Εκθέσεις των συστατικών τους νομικών διατάξεων» και ότι απλώς νομοθετήθηκε η δημιουργία τους και η μεταφορά δισεκατομμυρίων ευρώ σε αυτούς, χωρίς να εξηγείται επαρκώς στο Κοινοβούλιο και στους ελεγκτικούς θεσμούς ο ακριβής λόγος για τον οποίο τα χρήματα αυτά έπρεπε να βγουν εκτός του κρατικού προϋπολογισμού.

Η επανασύσταση των ειδικών λογαριασμών

Τα αίτια και οι αφορμές για τη επανασύσταση των ειδικών λογαριασμών, που είχαν απασχολήσει επί δεκαετίες το πολιτικό σύστημα, τη Βουλή και διεθνείς οργανισμούς, εντοπίζονται σε γεγονότα που τους συνόδευαν τη νομοθέτησή τους και, κυρίως, στην τεράστια συσσώρευση κεφαλαίων άνω των 8 δισ. ευρώ στην Τράπεζα της Ελλάδος κατά την τετραετία 2020–2024, με τις επιμέρους αιτιολογικές εκθέσεις μάλιστα να είναι ελλιπείς. Παραθέτω μερικά:

Πρώτον, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και ΕΣΠΑ: Η εισροή δισεκατομμυρίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση απετέλεσε πρόκληση (τη βαφτίσανε απαίτηση!) για την τήρηση διακριτών, “κλειδωμένων” ειδικών λογαριασμών για να μην συγχέονται τάχα με τα τρέχοντα έξοδα του κράτους.

Δεύτερον, οι Λογαριασμοί Αντιμετώπισης Κρίσεων: Οι αντίστοιχες επιδοτήσεις και επιχορηγήσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων από την πανδημία (COVID-19), την ενεργειακή κρίση και τις μεγάλες φυσικές καταστροφές επέβαλαν τάχα τη διαχείρισή τους μέσω … τέτοιων ειδικών “αγωγών”.

Τρίτον, ο νόμος 4590/ 2019 του ΣΥΡΙΖΑ λειτούργησε ως το νομικό “παράθυρο” και ως οδηγός, πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η μετέπειτα νομοθεσία για να χτίσει το παράλληλο σύστημα διαχείρισης των δισεκατομμυρίων της περιόδου της πανδημίας και του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς τον “κατ’ εξαίρεση” ειδικό λογαριασμό του, ο Μητσοτάκης τον έκανε… κανόνα με τον μηχανισμό με τον οποίο συνέτριψε τον κανόνα της καθολικότητας και διαφάνειας του προϋπολογισμού, όπως επιμόνως κατήγγειλε και καταγγέλλει (βλέπε πιο κάτω) το ελληνικό και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, με τη μετέπειτα νομοθεσία των ετών 2021-2024.

Συντριβή του Συντάγματος και του Δημοσιονομικού Δικαίου

Τα παράλληλο σύστημα διαχείρισης δισεκατομμυρίων έγινε με τα ακόλουθα συγκεκριμένα βήματα: -Το Άρθρο 79 του Ν. 4590/2019 νομοθέτησε μια πολύ συγκεκριμένη εξαίρεση: την επανασύσταση και ρύθμιση ειδικού λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδος για τις ανάγκες της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και τη διαχείριση των τελών διαδρομής και τερματικής περιοχής που αποδίδονται από τον EUROCONTROL. Αυτό έγινε με σκοπό το κράτος να απορροφήσει τάχα γρήγορα ευρωπαϊκά ή διεθνή κονδύλια χωρίς να «κολλάνε» στα γρανάζια του κλασικού κρατικού λογιστηρίου και να πάνε σε ένα , “κλειδωμένο” κουμπαρά εκτός προϋπολογισμού!

-Ο παραπάνω Νόμος του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος, σημειωτέον, ετέθη σε εφαρμογή από τον Κυριάκο Μητσοτάκη από την 1η Ιανουαρίου 2020, οδήγησε αμέσως μετά στη νομοθετική “έκρηξη” του 2021, όταν διαπιστώθηκε εισροή των πρώτων τεράστιων ποσών από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), με τους Νόμους 4817/2021 και 4876/2021, όπως προαναφέρθηκε, με σκοπό τα χρήματα να μπαίνουν σε διαδοχικούς “υπο-λογαριασμούς” που ανοίγονταν ανά υπουργείο ή ανά μεγάλο έργο, κι όχι στον γενικό λογαριασμό του κράτους, κατά παράβαση των αρχών καθολικότητας και διαφάνειας!

-Ιδιαίτερα, με το άρθρο 157 του Ν. 4876/2021, τροποποιήθηκε το προγενέστερο νομικό πλαίσιο (Ν. 4839/2021) και θεσπίστηκε με σαφήνεια η σύσταση ειδικού λογαριασμού με την ονομασία “Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης”, με διαχειριστή την εταιρεία Διαχείριση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.) και με σκοπό τη χρηματοδότηση και χορήγηση επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για την προστασία των καταναλωτών από την ενεργειακή κρίση, που έχει προκαλέσει συζητήσεις στη Βουλή και καταγγελίες από το Ελληνικό και Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (βλέπε διαπιστώσεις και συστάσεις καταπέλτης)

-Παράλληλα, το άρθρο 78 του Ν. 4876/2021 αποτελεί τη νομική βάση για τη σύσταση ειδικών δεσμευμένων λογαριασμών στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με κοινές υπουργικές αποφάσεις και με σκοπό τη χρηματοδότηση, τη ροή των κονδυλίων και την υλοποίηση συγκεκριμένων εμβληματικών έργων και παρεμβάσεων που είναι ενταγμένα στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (π.χ. αστικές αναπλάσεις, περιβαλλοντικά έργα, στρατηγικές επενδύσεις).

Άγνωστο πού και σε ποιους διατέθηκαν τα κονδύλια

Τώρα, αν με ρωτήσετε πόσα κονδύλια, πού και σε ποιους διατέθηκαν δεν το μάθετε ποτέ, αφού, όπως επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο και προκύπτει και από τη σχετική Αιτιολογική Έκθεση του παραπάνω Νόμου το 2008 στη Βουλή, τα κονδύλια αυτά είναι κρυφά, δηλαδή δεν ελέγχονται από θεσμοθετημένα όργανα της Πολιτείας!

Μόνο από την περιγραφή της διαδρομής της εισροής των ευρωπαϊκών πόρων και τις διαπιστώσεις και συστάσεις του Ελληνικού και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου θα διαπιστώσετε ότι αυτοί λειτούργησαν ως καταλύτες καθώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη αξιοποιώντας το “μοντέλο” του κατ’ εξαίρεσιν ειδικού λογαριασμού για την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας του Νόμου 4590/2019 του ΣΥΡΙΖΑ το γιγάντωσε το 2021 με τη δημιουργία ενός παράλληλου χρηματοδοτικού συστήματος. Η “αρχιτεκτονική” της διαδρομής, σχετικά, για παράδειγμα, με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχει ως εξής:

–Οι πόροι δεν εισρέουν στον λογαριασμό του κρατικού προϋπολογισμού από τον οποίο πληρώνονται, για παράδειγμα, οι μισθοί και οι συντάξεις, αλλά, αντιθέτως, και κατά παράβαση συνταγματικής επιταγής και αρχών καθολικότητας, διαφάνειας και λογοδοσίας, όπως καταγγέλλει συνεχώς το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε κεντρικούς “κουμπαράδες” (το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διατηρεί συγκεκριμένους Κεντρικούς Λογαριασμούς στην Τράπεζα της Ελλάδος)

-Αυτοί οι κεντρικοί λογαριασμοί στη συνέχεια “σπάνε” σε δεκάδες ειδικούς υπό-λογαριασμούς ανά υπουργείο, φορέα ή μεγάλο έργο. Έτσι, οι δαπάνες για τα έργα αυτά, κατά παράκαμψη, δεν υπόκεινται στον εκ των προτέρων (προληπτικό) έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου κι άλλων υπηρεσιών δημοσιονομικού ελέγχου, αλλά εκτελούνται άμεσα για να μην χαθούν τάχα οι αυστηρές ευρωπαϊκές προθεσμίες απορρόφησης. Έτσι, Τα χρήματα πηγαίνουν απευθείας στους τελικούς δικαιούχους που υλοποιούν το έργο, χωρίς ενδιάμεσους. Αυτοί είναι:

• Ιδιωτικές εταιρείες – ανάδοχοι, όπως κατασκευαστικές εταιρείες, πάροχοι τεχνολογίας, μελετητές ή προμηθευτές εξοπλισμού που έχουν κερδίσει τον σχετικό δημόσιο διαγωνισμό για το έργο.
• Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες) για την κάλυψη άμεσων δαπανών που αφορούν τοπικά έργα (π.χ. ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων, δημιουργία ποδηλατοδρόμων).
• Δημόσιοι φορείς και οργανισμοί, που έχουν αναλάβει τη διαχείριση συγκεκριμένων εμβληματικών προγραμμάτων (π.χ. ψηφιοποίηση αρχείων κλπ).
• Κόλαφος: Οι ειδικοί λογαριασμοί είναι … αναγκαίοι λόγω γραφειοκρατίας και αναποτελεσματικής Δημόσιας Διοίκησης!

Από την παραπάνω περιγραφή προκύπτει ότι στον βωμό της τάχα της ταχείας απορρόφησης των ευρωπαϊκών (μία αφορμή που είναι κόλαφος για το κράτος δικαίου και, κυρίως, το «επιτελικό κράτος» του Μητσοτάκη, καθώς παραδέχεται ότι η γραφειοκρατία και, γενικώς, η αναποτελεσματικότητα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και διαχείρισης που είναι βούκινο διεθνώς με βάση τους αντίστοιχους δείκτες, θα καθυστερούσαν την απορρόφηση και τις πληρωμές έργων) θυσιάζεται η διαφάνεια, η καθολικότητα, η ειλικρίνεια, το Σύνταγμα…

Όπως, λοιπόν, επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο, πόροι άνω των 8 δις. ευρώ διαχειρίζονται “εκτός” του προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η δυνατότητα των πολιτών και των ελεγκτών να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή ποιος πήρε τα χρήματα, γιατί τα πήρε και αν υπήρξε σπατάλη. Δηλαδή, η έλλειψη τεκμηρίωσης στις αιτιολογικές εκθέσεις των νόμων του 2021 στερεί από το Κοινοβούλιο τον θεσμικό του ρόλο.

Ελεγκτικό Συνέδριο

Η τήρηση ειδικών λογαριασμών συνιστά παρέκκλιση από βασικές συνταγματικές και δημοσιονομικές αρχές επί του Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους του 2023 και του 2024, από το 2020 έως το 2024 συστάθηκαν νέοι Ειδικοί Λογαριασμοί. Από τις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί του Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους του 2023 και του 2024 παραθέτω μόνο μερικά απίστευτα για κράτος δικαίου σημεία:

1.Η τήρηση ειδικών λογαριασμών συνιστά παρέκκλιση από βασικές συνταγματικές και δημοσιονομικές αρχές που υπαγορεύουν το ενιαίο της διαχείρισης και λογοδοσίας αναφορικά με τα έσοδα και έξοδα του κράτους, η οποία διασπά την ενότητα της διαχείρισης και προκαλεί σύγχυση ως προς τα πραγματικά οικονομικά μεγέθη του προϋπολογισμού.

2. Για τον λόγο αυτό με διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις (Ν. 2362/1995, Ν. 2771/1999, Ν. 3697/2008 κλπ) θεσπίστηκε η κατάργηση ή/και ο εξορθολογισμός της λειτουργίας τους, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 79 παρ. 2 του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία όλα τα έσοδα και έξοδα του Κράτους πρέπει να αναγράφονται στον ετήσιο Προϋπολογισμό.

3. Με το άρθρο 5 του Ν. 3697/2008, προβλέφθηκε ρητώς η απαγόρευση σύστασης εφεξής νέων ειδικών λογαριασμών, τόσο στο Δημόσιο, όσο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και στα ΝΠΔΔ!

4.Για το 2023 το Ελεγκτικό Συνέδριο επεξεργάστηκε στοιχεία από 19 υπουργεία, πέντε Ανεξάρτητες Αρχές, την Προεδρία της Δημοκρατίας, την Προεδρία της Κυβέρνησης, τη Βουλή των Ελλήνων, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και την Τράπεζα της Ελλάδος και κατέγραψε τα ακόλουθα: Στην Κεντρική Διοίκηση τηρούνται συνολικά 14 (χωρίς την προσμέτρηση των ενδιάμεσων λογαριασμών) ειδικοί λογαριασμοί, οι οποίοι λειτουργούν εκτός Τακτικού Προϋπολογισμού του Κράτους.

Ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν ότι, παρά τις αλλαγές που επιφέρει στα μέσα και στην ταχύτητα των στρατιωτικών επιχειρήσεων, δεν μεταβάλλει την ουσία του πολέμου. Ωστόσο, η πιθανή εμφάνιση μιας τεχνητής γενικής νοημοσύνης (AGI), η οποία θα ξεπερνά κατά πολύ τις ανθρώπινες γνωστικές δυνατότητες, ανοίγει ένα διαφορετικό πεδίο προβληματισμού.

Τα σημερινά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης είναι κυρίως εξειδικευμένα εργαλεία, σχεδιασμένα για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών. Μπορούν να επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων και να επιταχύνουν τη λήψη αποφάσεων, αλλά δυσκολεύονται να μεταφέρουν τις ικανότητές τους σε εντελώς νέα περιβάλλοντα. Παράλληλα, παραμένει αμφιλεγόμενο εάν είναι εφικτή η δημιουργία μιας μηχανής με συνείδηση και γενικευμένη νοημοσύνη, αντίστοιχη ή ανώτερη από την ανθρώπινη.

Από την ΤΝ στην υπερνοημοσύνη

Η υπερνοημοσύνη περιγράφει ένα υποθετικό σύστημα που υπερβαίνει τις ανθρώπινες γνωστικές επιδόσεις σχεδόν σε όλους τους τομείς. Θα μπορούσε να σκέφτεται με ασύγκριτα μεγαλύτερη ταχύτητα, να αναπτύσσει νέες ικανότητες και, ενδεχομένως, να βελτιώνει διαρκώς τον ίδιο του τον σχεδιασμό.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυτό που ο αείμνηστος καθηγητής πληροφορικής Βέρνον Βιντζ ονόμασε «τεχνολογική μοναδικότητα» (singularity): Ένα σημείο πέρα από το οποίο τα υπάρχοντα μοντέλα μας ενδέχεται να μην επαρκούν για να εξηγήσουν, ή να προβλέψουν το μέλλον.

Η πιθανότητα αυτή δεν συνεπάγεται αναγκαστικά την καταστροφή της ανθρωπότητας, όπως υποστηρίζουν ορισμένα δυστοπικά σενάρια. Εφόσον δεν γνωρίζουμε πώς θα λειτουργεί μια τέτοια νοημοσύνη, δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ότι θα στραφεί εναντίον μας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα επηρεάσει τις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου.

Τι ορίζει τη φύση του πολέμου;

Για τον Κλαούζεβιτς, ο πόλεμος είναι μια πράξη βίας που αποσκοπεί στην επιβολή της θέλησης επί ενός αντιπάλου. Δεν αποτελεί απλώς σύγκρουση όπλων, αλλά κοινωνική και πολιτική δραστηριότητα, στην οποία εμπλέκονται οργανωμένες ομάδες με αντικρουόμενους στόχους. Η θεωρία του στηρίζεται στη λεγόμενη «θαυμαστή τριάδα», η οποία περιλαμβάνει τρία αλληλένδετα στοιχεία: α) τη βία, το μίσος και την εχθρότητα, β) την τύχη και την αβεβαιότητα, και γ) την υπαγωγή του πολέμου στην πολιτική λογική.

Η βία συνδέεται με την ανθρώπινη εχθρότητα και την πιθανότητα κλιμάκωσης. Η τύχη αποτυπώνει την αδυναμία πλήρους πρόβλεψης των εξελίξεων, λόγω της αβεβαιότητας, της έλλειψης πληροφοριών και των απρόβλεπτων περιστάσεων. Τέλος, η πολιτική καθορίζει τον σκοπό του πολέμου και οφείλει να περιορίζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Το ερώτημα είναι εάν μια υπεράνθρωπα ευφυής και ενδεχομένως συνειδητή μηχανή, θα μπορούσε να μεταβάλει αυτά τα στοιχεία.

Θα πολεμούσε μια τεχνητή νοημοσύνη;

Μια υπερνοήμων Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε θεωρητικά να υπολογίζει με εξαιρετική ακρίβεια την έκβαση μιας μάχης, συγκρίνοντας τις δυνατότητες των αντιπάλων και το αναμενόμενο κόστος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σύγκρουση δεν έχει κανένα όφελος και να αποφεύγει τη μάχη. Αν δύο αντίπαλα συστήματα κατέληγαν στο ίδιο συμπέρασμα, θα μπορούσαν ακόμη και να αναγνωρίσουν ότι η συνέχιση της σύγκρουσης είναι παράλογη.

Ωστόσο, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργούσε υπό ανθρώπινο έλεγχο. Ένας διοικητής που επηρεάζεται από φόβο, οργή ή επιθυμία εκδίκησης θα μπορούσε να απορρίψει την ψυχρή εκτίμηση του συστήματος. Επιπλέον, όταν ο αντίπαλος είναι άνθρωπος και ενεργεί απρόβλεπτα, ακόμη και μια υπερνοήμων μηχανή ίσως αναγκαστεί να απαντήσει με βία.

Υπάρχει, επίσης, το ζήτημα των κινήτρων. Οι άνθρωποι διαθέτουν βιολογικές ανάγκες και συναισθήματα που επηρεάζουν τις αποφάσεις τους. Δεν γνωρίζουμε εάν μια συνειδητή Τεχνητή Νοημοσύνη θα ανέπτυσσε ανάλογες ανάγκες, ή διαφορετικά κίνητρα. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να θεωρεί την αυτοσυντήρησή της υπέρτατη προτεραιότητα και να αντιμετωπίζει ως απειλή κάθε ανθρώπινη ενέργεια που ενδέχεται να την περιορίσει.

Μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μορφή «τεχνητής εχθρότητας», διαφορετική από τα ανθρώπινα συναισθήματα, αλλά ικανή να οδηγήσει σε βίαιες ενέργειες. Αν, αντίθετα, μια μηχανή προκαλούσε καταστροφή, χωρίς να διαθέτει πρόθεση ή πολιτικό σκοπό, το αποτέλεσμα ίσως δεν έπρεπε καν να χαρακτηριστεί πόλεμος, αλλά μια καταστροφική συνέπεια της τεχνολογίας.

Η εξαφάνιση της αβεβαιότητας και ο κίνδυνος κλιμάκωσης

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της θεωρίας του Κλαούζεβιτς είναι ότι ο πόλεμος αποτελεί πεδίο τύχης και αβεβαιότητας. Οι διοικητές πρέπει να αποφασίζουν με ελλιπή πληροφόρηση, να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες εξελίξεις και να συμβιβάζονται με το γεγονός ότι καμία στρατηγική δεν μπορεί να εγγυηθεί την επιτυχία.

Μια υπερνοήμων Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά αυτές τις αδυναμίες, επεξεργαζόμενη δεδομένα και προσαρμόζοντας τις ενέργειές της με ταχύτητα απρόσιτη για τον άνθρωπο. Η αβεβαιότητα, όμως, δεν θα εξαφανιζόταν πλήρως: Τα πολύπλοκα συστήματα παραμένουν δύσκολο να προβλεφθούν, ενώ κάθε μοντέλο αποτελεί ατελή αναπαράσταση της πραγματικότητας.

Ακόμη και έτσι, η μείωση της αβεβαιότητας θα μπορούσε να μεταβάλει ριζικά τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων. Η ταχύτητα αντίδρασης και η δυνατότητα άμεσης δράσης θα αποκτούσαν μεγαλύτερη σημασία από την παραδοσιακή στρατιωτική κρίση. Παράλληλα, εάν μη συνειδητά συστήματα είχαν προγραμματιστεί να ανταποδίδουν αυτομάτως κάθε επίθεση, θα μπορούσαν να επιταχύνουν την κλιμάκωση, χωρίς ουσιαστική πολιτική παρέμβαση.

Θα παραμείνει ο πόλεμος πολιτικό εργαλείο;

Για τον Κλαούζεβιτς, ο πόλεμος δεν είναι μια αυτόνομη δραστηριότητα, αλλά εργαλείο πολιτικής. Οι στρατιωτικές ενέργειες πρέπει να υπηρετούν συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους. Η είσοδος υπερνοήμονων συστημάτων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων θα μπορούσε να αποδυναμώσει αυτή τη σχέση, ιδιαίτερα εάν η ταχύτητα των επιχειρήσεων ξεπερνούσε τη δυνατότητα των ανθρώπων να τις ελέγχουν.

Αν, για παράδειγμα, ένα σύστημα εκτιμούσε ότι ο αντίπαλος πρόκειται να επιτεθεί αδιάκοπα, θα μπορούσε να εισηγηθεί, ή να εκτελέσει προληπτικά μια εξίσου αδιάκοπη αλληλουχία επιθέσεων. Έτσι, η στρατιωτική δράση θα κινδύνευε να εξελιχθεί σε αυτοτροφοδοτούμενη διαδικασία, με την πολιτική ηγεσία να χάνει σταδιακά τον έλεγχο της κλιμάκωσης.

Η ίδια η σχέση μεταξύ ανθρώπων και μηχανών θα μπορούσε επίσης να μεταβληθεί. Εάν οι τεχνητές νοημοσύνες ανέπτυσσαν δική τους κοινωνική οργάνωση, κοινές αντιλήψεις και κίνητρα, θα ήταν πιθανό να εμφανιστούν μορφές σύγκρουσης μεταξύ τους που δεν θα αντιστοιχούσαν πλήρως στον ανθρώπινο πόλεμο.

Μια νέα θεωρία για έναν νέο πόλεμο;

Η υπερνοημοσύνη και η συνείδηση της Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένουν υποθετικές δυνατότητες. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με βεβαιότητα εάν ή πότε θα εμφανιστούν. Η εξέτασή τους, ωστόσο, βοηθά να κατανοήσουμε τα όρια των σημερινών θεωριών και τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από τη μελλοντική στρατιωτική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η βασική διάκριση είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μεταβάλλει αναγκαστικά τη φύση του πολέμου, απλώς και μόνο επειδή καθιστά τις επιχειρήσεις ταχύτερες ή αποτελεσματικότερες. Μια υπερνοήμων και συνειδητή AGI, όμως, θα μπορούσε να αλλάξει τη σχέση μεταξύ βίας, αβεβαιότητας και πολιτικής. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως δεν θα άλλαζε ο ορισμός του ανθρώπινου πολέμου, αλλά θα εμφανιζόταν μια νέα μορφή σύγκρουσης, με διαφορετική φύση και κοινωνική λογική.

Η θεωρία του Κλαούζεβιτς θα εξακολουθούσε να αποτελεί σημείο αναφοράς, αλλά ενδεχομένως θα χρειαζόταν επέκταση για να εξηγήσει τις συγκρούσεις, στις οποίες πρωταγωνιστούν υπεράνθρωπα ευφυή συστήματα. Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν η τεχνολογία θα αλλάξει τα όπλα και τα πεδία των μαχών, αλλά εάν θα αλλάξει τελικά και τους ίδιους τους φορείς του πολέμου.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης

Χαιρετισμούς θα απευθύνουν: Ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης, πρόεδρος του ΔΣ των ΑΣΚΙ και η Κατερίνα Γλέζου, εκπρόσωπος του ΔΣ του Συλλόγου Μνήμης και Δράσης Μανώλης Γλέζος.

Θα ακολουθήσουν οι ομιλίες:

• Νίκος Γλέζος, εκ μέρους της οικογένειας: «Διαφύλαξη και συγκρότηση του Αρχείου Μανώλη Γλέζου».
• Αγγελική Χριστοδούλου, επιστημονική συνεργάτις των ΑΣΚΙ: «Σκιαγραφώντας ένα σύμβολο μέσα από το αρχείο του».
• Άντα Κάπολα, υπεύθυνη αρχειακών συλλογών των ΑΣΚΙ: «Αρχειακές διασταυρώσεις: Η παρουσία του Μανώλη Γλέζου στα αρχεία και τις συλλογές των ΑΣΚΙ».
• Μάνος Αυγερίδης, διευθυντής των ΑΣΚΙ: «Ο Μανώλης Γλέζος και η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης».

Το αρχείο

Το αρχείο του Μ. Γλέζου δωρήθηκε στα ΑΣΚΙ από τα παιδιά του Μανώλη Γλέζου, τη Μαρία και τον Νίκο Γλέζο, οι οποίοι ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τη συγκέντρωση και την παράδοσή του. Η δωρεά συνεχίζει μια μακρά προσπάθεια διαφύλαξης: ο ίδιος ο Μανώλης Γλέζος συγκέντρωνε και οργάνωνε συστηματικά, επί πολλά χρόνια, τα τεκμήρια της δράσης του, αλλά και υλικό σχετικό με τα ιστορικά, πολιτικά και επιστημονικά ενδιαφέροντά του. Το αρχείο αποτυπώνει, επομένως, τόσο την προσωπική του διαδρομή όσο και τη συνειδητή φροντίδα του για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

Άνθρωπος με αγωνιστικό φρόνημα σε όλες τις εκφάνσεις και περιόδους της ζωής του ο Μανώλης Γλέζος άφησε πολύ σημαντικά, σε μέγεθος και περιεχόμενο, τεκμήρια που ακτινοβολούν την πολυσύνθετη διαχρονικά προσωπικότητά του. Πρόκειται για ένα αρχείο επικεντρωμένο κυρίως στη δραστηριότητα του Γλέζου από την περίοδο της Μεταπολίτευσης έως και την πρόσφατη περίοδο, χωρίς όμως να στερείται τεκμηρίων που ανασυνθέτουν τη ζωή του στα πέτρινα μεταπολεμικά χρόνια: τεκμήρια από τις πολιτικές διώξεις, τις δίκες και τις μακροχρόνιες φυλακίσεις του, από τον αντίκτυπο που είχε η διεθνής καμπάνια για την απελευθέρωσή του, από τη δράση του στην ΕΔΑ τη δεκαετία του 1960 και τις εκτοπίσεις του στη Χούντα. Πιο πολυπρισματικό θεματικά είναι το μεταγενέστερο σωζόμενο αρχείο.

Η μακρά πολιτική του πορεία, ως βουλευτής και ευρωβουλευτής, συνυφασμένη με την Αριστερά και τους αγώνες της, η συστηματική ενασχόληση με την αυτοδιοίκηση, η αγάπη του για το χωριό του τ’ Απεράθου της Νάξου, τα κοινωνικά και εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, τα δικαιώματα και η αυτοδιάθεση των λαών, η αναγνώριση και η μνήμη της Εθνικής Αντίστασης, ο ακατάβλητος αγώνας του για τις γερμανικές αποζημιώσεις, είναι μερικές, αλλά χαρακτηριστικές, πτυχές μιας επιβλητικής προσωπικότητας που διήνησε σχεδόν έναν αιώνα, χωρίς να πάψει να δίνει το «παρόν».

Αντιστασιακός, πολιτικός, δημοσιογράφος, συγγραφέας, γλωσσολόγος, πολίτης, ποιητής, λογοτέχνης, φωτογράφος, Απεραθίτης, αυτοδίδακτος γεωλόγος, υδρογεωλόγος, όλες αυτές οι ιδιότητες που συνυπήρχαν στον Μ. Γλέζο αναδεικνύονται μέσα από τα χαρτώα τεκμήρια που δημιούργησε ή συγκέντρωσε ο ίδιος, καθώς και από τη συλλογή φωτογραφιών και τα οπτικοακουστικά υλικά που διασώζονται στο αρχείο του.

H ολοκλήρωση της ταξινόμησης καθιστά αυτό το εκτεταμένο και πολυθεματικό υλικό προσιτό στην έρευνα. Η αλληλογραφία, τα κείμενα, τα έντυπα, οι φωτογραφίες μπορούν πλέον να μελετηθούν σε συνάρτηση μεταξύ τους, φωτίζοντας τις συνέχειες και τις μεταβολές στη δράση του, τις σχέσεις του με πρόσωπα και συλλογικότητες, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τη θέση του στη δημόσια ζωή. Παράλληλα, η παρουσία του αρχείου στα ΑΣΚΙ επιτρέπει τη διασταύρωσή του με αρχεία πολιτικών φορέων, οργανώσεων και προσώπων που βρίσκονται στις συλλογές τους, διευρύνοντας τις δυνατότητες τεκμηρίωσης και ιστορικής ερμηνείας.

Σκηνές ανταρτοπολέμου που εκτυλίσσονται μόλις 400 μέτρα από το Ελιζέ περιγράφει στη Le Parisien ο Νταβίντ Σαρπεντιέ.
«H οδός Καμπασέρ είναι γεμάτη πέτρες, ένα αυτοκίνητο έχει ανατραπεί, οι ταραξίες έχουν αρπάξει ένα οικίσκο εργοταξίου και το σπρώχνουν προς τα ΜΑΤ. Οι τελευταίοι επιτίθενται με μια χειροβομβίδα διασποράς. Η ομάδα των ταραχοποιών, που κινείται συνεχώς, απομακρύνεται λίγο πιο πέρα. Πρόκειται για σκηνές αστικού ανταρτοπολέμου». Προτεραιότητα η προστασία του Ελιζέ, αναφέρουν πηγές της γαλλικής αστυνομίας.

Ομάδα διαδηλωτών εισέβαλε στο δημαρχείο του 10ου διαμερίσματος στο Παρίσι και προκάλεσαν φθορές, ενώ η αστυνομία έριξε δακρυγόνα. Περίπου 100 άτομα που συμμετείχαν σε παρέλαση έχουν εγκλωβιστεί στο εσωτερικό, σύμφωνα με πληροφορίες. «Η αίθουσα γάμου και η αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου λέγεται ότι έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές» τόνισε δημοσιογράφος του France 3. Η φωτιά στη συνέχεια εξαπλώθηκε στην οροφή του δημαρχείου. «Οι αντιδήμαρχοι παρακολουθούν το συμβάν σε κατάσταση σοκ. Είναι πρωτοφανές» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, σημειώθηκαν στοχευμένες, βίαιες επιθέσεις από κουκουλοφόρους, κυρίως στο Παρίσι, τη Μασσαλία, τη Ρεν, την Τουλούζη και την Ανζέ. Ένταση σημειώθηκε μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας από σήμερα το μεσημέρι στην κεντρική πλατεία Δημοκρατίας, στο Παρίσι, από όπου είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει μεγάλη πορεία διαδήλωσης περίπου στις 14:00 τοπική ώρα, (15:00 ώρα Ελλάδας) σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου.

«Δεν υπάρχουν λόγια για να καταδικάσουμε αυτό που συνέβη, τόσο άθλιο είναι. Είναι μια κατάσταση χάους για τη χώρα. Θα εξασφαλίσουμε τη συνέχεια των υπηρεσιών, θα οργανωθούμε από αύριο» τόνισε ο δήμαρχος της Λιμόζ Γκιγιόμ Γκερέν. «Κατέστρεψαν ένα κτήριο που αγαπούν οι κάτοικοι της Λιμόζ, αλλά δεν κατέστρεψαν τη δημόσια υπηρεσία. Καίγεται ένα μνημείο, αλλά όχι η Δημοκρατία. Θα ακολουθήσουν ποινικές διώξεις. Ένα μήνυμα προς τους παραβάτες: Θα συλληφθείτε. Ήρθαν για να σκοτώσουν, αυτό είπαν οι αστυνομικοί και αυτό φαίνεται στα βίντεο». «Απόψε στη Λιμόζ καίγεται η Νοτρ-Νταμ της Δημοκρατίας», σχολιάζει τη φωτιά στο δημαρχείο της Λιμόζ ο συγγραφέας και φιλόσοφος Μπερνάρ-Ανρί Λεβί.

Ο ηγέτης της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λυκ Μελανσον, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί ότι «παίζει με τη φωτιά» και ότι επιτρέπει την κατάσταση να επιδεινώνεται. Απαντώντας στις κατηγορίες του Λεκορνί ότι «παρέχει δικαιολογίες» στους βίαιους διαδηλωτές, ο Μελανσόν απάντησε: ««Παίζετε με τη φωτιά. Υπολογίζοντας ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί, το μόνο που καταφέρατε ήταν να ενώσετε όλη τη νεολαία και τα συνδικάτα». Κατηγόρησε ακόμη την κυβέρνηση ότι «προκάλεσε το χάος με τις παράλογες και ανίκανες αποφάσεις της».

Τραυματίες και λεηλασίες

Σύμφωνα με την αστυνομία του Παρισιού, περίπου 100 διαδηλωτές επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία του τηλεοπτικού δικτύου CNews, που ανήκει στον όμιλο του συντηρητικού δισεκατομμυριούχου Βανσέν Μπολορέ, πετώντας αντικείμενα στα παράθυρα του κτιρίου. Για το συγκεκριμένο περιστατικό οι αρχές ανακοίνωσαν 21 συλλήψεις, ενώ ακόμη 40 άτομα συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, κυρίως για κατοχή προστατευτικού εξοπλισμού ή απαγορευμένων όπλων. Σημειώθηκαν επίσης λεηλασίες σε καταστήματα:

Συγκρούσεις σημειώθηκαν επίσης στη Μασσαλία, με τους διαδηλωτές να εκτοξεύουν αντικείμενα. Mέχρι το μεσημέρι η αστυνομία προχώρησε σε 166 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές εισέβαλαν και στο λόμπι του δημαρχείου της Μασσαλίας, σπάζοντας την πόρτα! Οι Αρχές στη Μασσαλία ανέφεραν ότι στη Μασσαλία τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων 107 αστυνομικοί, εκ των οποίων οι τρεις πολύ σοβαρά.

Η αστυνομία έκανε επανειλημμένη χρήση δακρυγόνων εναντίον πολλών εκατοντάδων διαδηλωτών, οι περισσότεροι από τους οποίους φορούσαν μάσκες και ήταν ντυμένοι στα μαύρα, ενώ κάποιοι από αυτούς έριχναν πυροτεχνήματα, σύμφωνα με ρεπόρτερ του Γαλλικού Πρακτορείου.

Η επίσημη κατοικία της νομάρχη της Ζιρόντ «λεηλατήθηκε» κατά τη διάρκεια των ταραχών που σημειώθηκαν το Σάββατο, σύμφωνα με πηγή κοντά στις αρχές. «Κάποια άτομα εισέβαλαν και λεηλάτησαν τον χώρο», δήλωσε στο AFP εκπρόσωπος της νομαρχίας, ενώ η νομάρχης, Σοφί Μπροκάς, καταδίκασε «με τη μέγιστη αυστηρότητα» τις φθορές που προκλήθηκαν στον χώρο αυτό και τη λεηλασία καταστημάτων στο κέντρο της πόλης. Σε ένα άλλο περιστατικό, που διαδραματίστηκε στην περιοχή της πλατείας République στο Παρίσι, ένα ζευγάρι ηλικίας 80 ετών φέρεται να έπεσε θύμα ληστείας από ταραξίες, σύμφωνα με αστυνομική πηγή. Τα θύματα βρέθηκαν στον δρόμο μόνο με τα εσώρουχά τους.

Πρωτοφανή επεισόδια 

Σήμερα η Γαλλία βιώνει πανεθνικές διαδηλώσεις με τη συμμετοχή πολλών κοινωνικών ομάδων. Δεκάδες συλλήψεις έγιναν το πρωί στο Παρίσι, καθώς οι εντάσεις αυξάνονταν στην πρωτεύουσα και σε άλλες γαλλικές πόλεις. «Μέχρι το μεσημέρι, οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις στις οποίες συμμετείχαν 32.800 άτομα σε διάφορες περιφέρειες και 166 συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο», σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών.

Κτίριο πανεπιστημιακής σχολής στη Ρουέν στη Νορμανδία υπέστη ζημιές νωρίς σήμερα από φωτιά που πιθανότατα οφείλεται σε εμπρησμό, σύμφωνα με τη γαλλική αστυνομία. Στη Μασσαλία, ένα αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών. Η κεντρική λεωφόρος Πραντό έκλεισε για λίγο από κάδους απορριμμάτων και πατίνια, αλλά οι διαδηλωτές διαλύθηκαν γρήγορα από την αστυνομία.

Στη Λυών, η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων για να διαλύσει σχεδόν 300 άτομα που συγκεντρώθηκαν μπροστά στο πανεπιστήμιο. Στην ίδια πόλη περίπου σαράντα άτομα προσπάθησαν να κλείσουν την κυκλοφορία σε μια γέφυρα, ενώ άλλοι προσπάθησαν να συγκεντρωθούν κοντά σε ένα διυλιστήριο, σύμφωνα με τη νομαρχία. Στην Τουλούζη, οι αστυνομικοί παρενέβησαν για να αποτρέψουν μπλόκα σε τρένα.

Ο σοσιαλιστής δήμαρχος του Παρισιού Εμανουέλ Γκρεγκουάρ δήλωσε ότι ο απολογισμός από τα βίαια επεισόδια και τις λεηλασίες μπορεί να είναι “τεράστιας κλίμακας”, “ολόκληροι δρόμοι καταστράφηκαν μεθοδικά”. Εκφράζοντας “μεγάλο θυμό”, ο δήμαρχος μίλησε στο τηλεοπτικό δίκτυο Franceinfo και αναφέρθηκε όχι μόνο στα καταστήματα που λεηλατήθηκαν και διαλύθηκαν, αλλά σε “ζημιές στους δημόσιους χώρους”, σε “μνημεία που υπέστησαν βανδαλισμούς, κομματιάστηκαν”. “Ολόκληροι δρόμοι καταστράφηκαν μεθοδικά”, δήλωσε φροντίζοντας ωστόσο να διαχωρίσει το “κοινωνικό κίνημα” από τους “τραμπούκους” για τους οποίους δεν έχει “καμία επιείκεια”, όπως δήλωσε.

Ανάρτηση Μακρόν

Στο επίκεντρο επικρίσεων βρέθηκε ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, μετά την παρουσία του μαζί με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, στη συναυλία της Σελίν Ντιόν το βράδυ της Παρασκευής 16 Οκτωβρίου, λίγες ώρες πριν από τις μεγάλες κινητοποιήσεις. Το προεδρικό ζεύγος παρακολούθησε την εμφάνιση της Καναδής τραγουδίστριας στην Plenitude Arena, στη Ναντέρ, κοντά στο Παρίσι, επιλέγοντας να παραμείνει σε ιδιωτικό θεωρείο.

Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Parisien, το ζευγάρι έφτασε και αποχώρησε διακριτικά από τον χώρο της συναυλίας. Η παρουσία τους έγινε γνωστή μέσα από φωτογραφίες και βίντεο που δημοσιεύθηκαν στα μέσα ενημέρωσης και κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά δίκτυα.

Η συναυλία πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τη Γαλλία, με τον Μακρόν να έχει επικριθεί για την στάση του. Στο μεταξύ, για τις επικείμενες προεδρικές εκλογές, δημοσκοπήσεις δείχνουν μάχη στον δεύτερο μεταξύ της Μαρίν Λεπέν και του Μελανσόν, από την  “Ανυπότακτη Γαλλία”.

Αργότερα ακολούθησε ανάρτηση του όπου αναφέρει, θα σταθούμε ενωμένοι απέναντι σε όσους «σπέρνουν το χάος». Ο Μακρόν τονίζει καταρχάς ότι η βία δεν έχει θέση στη Δημοκρατία μας και προσθέτει ότι τα πρόσωπα που προκάλεσαν καταστροφές σε δημόσια κτίρια θα διωχθούν και θα τιμωρηθούν. Εκφράζει τη στήριξή του στις δυνάμεις της τάξης και, τέλος, επισημαίνει ότι αυτοί που «σπέρνουν το χάος» εμποδίζουν όσους θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκoρνί τόνισε το Σάββατο ότι η Γαλλία «δεν θα εκφοβιστεί» από τη βία, ενώ συνέδεσε τις διαδηλώσεις με τις εκλογές. «Σε όσους θέλουν ξεκάθαρα να χρησιμοποιήσουν αυτή τη βία ως ‘προθέρμανση’ ενόψει των προεδρικών εκλογών, το λέω σαφέστατα: Δεν θα αφήσουμε να μας εκφοβίσουν. Κανείς δεν θα επιβάλει την πολιτική του ατζέντα μέσω της βίας», έγραψε σε ανάρτηση στο X, αναφερόμενος έμμεσα στην Ανυπότακτη Γαλλία, το κόμμα υπό τον Ζαν Λικ Μελανσόν. Ο Γάλλος πρωθυπουργός εξέφρασε επίσης την πλήρη υποστήριξή του προς τις δυνάμεις επιβολής του νόμου, «οι οποίες ήρθαν αντιμέτωπες με μια βία ακραίας έντασης».

Γαλλία: Επιστρέφουν τα “Κίτρινα Γιλέκα”

Μαθητές λυκείου, αγρότες, ακτιβιστές για το κλίμα και “Κίτρινα Γιλέκα” ένωσαν τις δυνάμεις τους και την οργή τους σε ένα πολύπλευρο κίνημα, με τις αρχές να φοβούνται ότι οι διαδηλώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε βίαια επεισόδια έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές.

Οι μνήμες του μεγάλου κοινωνικού κινήματος των “Κίτρινων Γιλέκων” που σάρωσε τη Γαλλία το 2018 και το 2019, διαδηλώνοντας κατά των αυξήσεων σε φόρους καυσίμων, είναι φρέσκιες. Το κάλεσμα για αναβίωση αυτού του κινήματος για το υψηλό κόστος ζωής, αντηχούσε ήδη στις πορείες μαθητών και φοιτητών που από τα μέσα Σεπτεμβρίου διαδηλώνουν απαιτώντας καλύτερες συνθήκες σπουδών.

Στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, υπερχρεωμένη και υπό στενό έλεγχο από τις χρηματαγορές, αυτή η πιθανή «σύγκλιση αγώνων» συμβαίνει σε ένα φόντο υψηλών κοινωνικών εντάσεων, που τροφοδοτούνται από την άνοδο των τιμών των καυσίμων και τη μείωση της αγοραστικής δύναμης.

Η κλίμακα των διαδηλώσεων για το υπόλοιπο της ημέρας παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί, πρώτη ημέρα των σχολικών διακοπών και καθώς συνδικάτα έχουν καλέσει εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε διαδήλωση και απεργία στις 5 Νοεμβρίου.

Το πρωί, πολλές κινητοποιήσεις και δράσεις που είχαν ανακοινωθεί δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως στον σταθμό διοδίων στη γέφυρα Ιλ ντε Ρε στις ακτές του Ατλαντικού και στο Μπορντό. Στη Ρεν, στη Βρετάνη, περίπου είκοσι άτομα έστησαν ένα αυτοσχέδιο οδόφραγμα, χρησιμοποιώντας κάδους απορριμμάτων, κοντά σε ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο.

Ο Κριστόφ, ένας 47χρονος ξυλουργός και πρώην διαδηλωτής των “Κίτρινων Γιλέκων”, λέει ότι τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2018 από πυροβολισμό από εκτοξευτή κροτίδων κρότου λάμψης, ένα όπλο του οποίου η χρήση από τις αρχές επιβολής του νόμου είναι συχνά αμφιλεγόμενη. «Σήμερα, βλέπουμε καταστολή εναντίον των δικών μας παιδιών», δήλωσε αγανακτισμένος στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η αστυνομία έχει δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο αντίδρασής της κατά των διαδηλώσεων, καθώς καταγράφηκε μια σειρά σοβαρών τραυματισμών μεταξύ διαδηλωτών, μεταξύ αυτών, ενός 15χρονου που έχασε το χέρι του όταν εξερράγη κροτίδα κρότου-λάμψης. Μετά τον τραυματισμό του εφήβου οι αρχές ανέστειλαν τη χρήση κροτίδων κρότου-λάμψης, ωστόσο ο υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν σήμερα αν χρειαστεί. Η αρμόδια υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου της αστυνομίας διερευνά τουλάχιστον 24 περιπτώσεις καταγγελιών για αστυνομική βία.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί δήλωσε ότι περισσότεροι από 900 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί στις διαδηλώσεων των τελευταίων εβδομάδων.

Αλβανία: Πλαστικές σφαίρες από την αστυνομία 

Την ίδια στιγμή, σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η πολιτική κρίση στην γειτονική μας Αλβανία, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις με πρωταγωνιστές μαθητές, φοιτητές και νέους συνεχίζονται στα Τίρανα, με βασικό αίτημα την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Η οργή για τις καταγγελίες διαφθοράς, την κατάσταση στην εκπαίδευση, την έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών και την αμφιλεγόμενη αξιοποίηση της νότιας ακτογραμμής της χώρας έχει μετατρέψει τις κινητοποιήσεις σε ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής.

Η ένταση μεταφέρθηκε από το υπουργείο Παιδείας και στο πρωθυπουργικό μέγαρο, ενώ η χρήση πλαστικών σφαιρών από την αστυνομία πυροδότησε νέες καταγγελίες και οξύτερη πολιτική αντιπαράθεση. Από την ταράτσα του υπουργείου Εσωτερικών, αστυνομικές δυνάμεις πέταξαν δακρυγόνα για να τους διαλύσουν, όμως δεν τα κατάφεραν, με αποτέλεσμα η κατάσταση να μοιάζει πολεμική έως αυτή την ώρα.

Ασπίδα προστασίας στο πρωθυπουργικό μέγαρο σχηματίζουν οι ειδικές δυνάμεις καταστολής RENEA, η παρουσία των οποίων έχει δυναμιτίσει την ήδη τεταμένη κατάσταση. Οι διαδηλωτές αφού απωθήθηκαν από το γραφείο του Ράμα, κατευθύνθηκαν στο Ανώτατο Δικαστήριο όπου έριξαν μολότοφ με αποτέλεσμα να καούν πολλά γραφεία, να κινδυνεύουν γειτονικά κτίρια και να καεί ένα αυτοκίνητο.

Την ίδια ώρα μία άλλη ομάδα πέταξε βόμβες μολότοφ εναντίον των αστυνομικών στην κεντρική λεωφόρο και στην είσοδο πρώην ιστορικού ξενοδοχείου, όπου βρίσκονται τα γραφεία της Τράπεζας Αλβανίας. Επίσης πέταξαν πέτρες και κομμάτια από μάρμαρα σπάζοντας τα παράθυρα του κτιρίου. Σε κοντινή απόσταση μια ομάδα κουκουλοφόρων έσπασε την είσοδο και τα παράθυρα της τράπεζας ΟΤΡ και στη συνέχεια την πυρπόλησαν.

Πριν από λίγο υπήρξε αντίδραση για την κατάσταση αυτή του Καθολικού Αρχιεπισκόπου Σκόδρας Τζιοβάνι Περαγκίνε, ο οποίος υποστήριξε πως οι ηγεσίες πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους .Ειδικότερα είπε: “Όταν η εμπιστοσύνη στους θεσμούς κλονίζεται και η κοινωνική ειρήνη τίθεται σε κίνδυνο, είναι καθήκον όσων κυβερνούν να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση λαμβάνοντας με θάρρος δύσκολες αποφάσεις, εάν το απαιτεί το καλό της χώρας”.

Οι διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση του Ράμα και καταγγέλλουν τις συνθήκες διδασκαλίας και τα δικαιώματα εγγραφής στα πανεπιστήμια. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Τόνι Γκόγκου κατήγγειλε τις επιθέσεις που “δεν στρέφονται κατά της κυβέρνησης”, αλλά κατά “δύο ανεξάρτητων θεσμών που υπηρετούν τη χώρα και τους πολίτες της”.

Για πρώτη φορά από την έναρξη αυτών των συγκεντρώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου που βρίσκονταν στο σημείο. Σύμφωνα με την αλβανική νομοθεσία, η αστυνομία δεν επιτρέπεται να κάνει χρήση σφαιρών από καουτσούκ κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, παρά μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

“Σήμερα, για πρώτη φορά από την έναρξη των διαδηλώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, ένα ακραίο μέτρο, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν ανήλικοι ηλικίας 16 και 17 ετών ανάμεσα στους διαδηλωτές”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο φοιτητής Ρέντι Τάκου.

Ο αρχηγός της αστυνομίας Σκεντέρ Χίτα δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι έγινε “περιορισμένη” χρήση σφαιρών από καουτσούκ. “Όλα τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν εφαρμόστηκαν με περιορισμένο τρόπο και χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά πιστοποιημένος εξοπλισμός, εγκεκριμένος για τέτοιες καταστάσεις σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Χίτα, 167 άτομα συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων αυτής της εβδομάδας και έχουν κινηθεί ποινικές διαδικασίες σε βάρος 388 ατόμων. Επτά αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα και αποτελούν αντικείμενο πειθαρχικής έρευνας για υπέρβαση των καθηκόντων τους.

Άγρια επεισόδια

Ένα τεθωρακισμένο όχημα της αστυνομίας ρίψης νερού άρπαξε φωτιά στην οροφή, ενώ στις φλόγες έχει τυλιχτεί και ένα αυτοκίνητο έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία των νοσοκομείων, από τα επεισόδια των τεσσάρων ημερών υπάρχουν 207 τραυματίες, οι 132 είναι αστυνομικοί, οι 58 είναι διαδηλωτές και οι 17 είναι περαστικοί (υπάρχουν εκτιμήσεις για μεγαλύτερο αριθμούς).

Ομάδες διαδηλωτών με καλυμμένα πρόσωπα επιτέθηκαν στις αστυνομικές δυνάμεις με πέτρες, μολότοφ και πυροτεχνήματα. Οι αστυνομικοί απάντησαν με εκτοξευτήρες νερού και εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αλβανικής αστυνομίας, περίπου 500 διαδηλωτές είχαν συλληφθεί, εκ των οποίων οι 330 είχαν αφεθεί ελεύθεροι.

Και το υπουργείο Παιδείας παραμένει στο επίκεντρο των συγκεντρώσεων, με τις αστυνομικές δυνάμεις να επιχειρούν να κρατήσουν τους διαδηλωτές μακριά από το κτίριο. Οι κινητοποιήσεις συνοδεύονται από συγκρούσεις, χρήση δακρυγόνων και υδροφόρων οχημάτων, ενώ εκτεταμένες ζημιές έχουν καταγραφεί σε δημόσια κτίρια, καταστήματα και άλλες υποδομές της αλβανικής πρωτεύουσας.

Η ένταση κλιμακώθηκε μέσα στην εβδομάδα, όταν οι αρχικά ειρηνικές διαμαρτυρίες μετατράπηκαν σε βίαιες συγκρούσεις. Διαδηλωτές έσπασαν βιτρίνες, έβαλαν φωτιές σε κυβερνητικά κτίρια και τράπεζες και πέταξαν πέτρες εναντίον αστυνομικών. Η κυβέρνηση καταδίκασε τα επεισόδια, ενώ ο Ράμα ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί.

5η ημέρα διαδηλώσεων

Τα επεισόδια σημειώθηκαν κυρίως στο ιστορικό κέντρο των Τιράνων, κοντά στην πλατεία Σκεντέρμπεη, το Κοινοβούλιο και το πρωθυπουργικό γραφείο. Οι διαδηλωτές επιχείρησαν επανειλημμένα να προσεγγίσουν κυβερνητικά κτίρια, με τις αστυνομικές δυνάμεις να δημιουργούν κλοιούς και να χρησιμοποιούν μέσα καταστολής για να διαλύσουν το πλήθος.

Τις προηγούμενες ημέρες, οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν έως αργά τη νύχτα, ενώ οι ζημιές επεκτάθηκαν σε δημόσια κτίρια και εμπορικές επιχειρήσεις. Η προγραμματισμένη συνεδρίαση της αλβανικής Βουλής αναβλήθηκε, καθώς οι συγκεντρώσεις και τα επεισόδια επηρέασαν τη λειτουργία του κέντρου της πρωτεύουσας.

Παράλληλα, καταστηματάρχες στα Τίρανα απηύθυναν έκκληση στους διαδηλωτές να μην προκαλούν ζημιές στις επιχειρήσεις τους. Σε μηνύματα που τοποθέτησαν στις προσόψεις των καταστημάτων τους, εξέφρασαν τη συμπαράστασή τους στα αιτήματα των νέων, ζητώντας ταυτόχρονα να προστατευθούν οι περιουσίες τους.

Πίσω από τις διαδηλώσεις βρίσκεται ένα σύνολο κοινωνικών και πολιτικών αιτημάτων που ξεπερνούν την αντίθεση σε μια συγκεκριμένη κυβερνητική απόφαση. Οι μαθητές και οι φοιτητές ζητούν αναβάθμιση της εκπαίδευσης, καλύτερες συνθήκες στα πανεπιστήμια, χαμηλότερο κόστος σπουδών και περισσότερη οικονομική υποστήριξη. Παράλληλα, εκφράζουν την αγωνία τους για την έλλειψη θέσεων εργασίας και τις περιορισμένες προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης μετά την αποφοίτησή τους.

Κεντρικό ζήτημα αποτελεί επίσης η διαφθορά. Οι διαδηλωτές κατηγορούν κυβερνητικούς αξιωματούχους για αδιαφάνεια και υποστηρίζουν ότι οι προηγούμενες, κυρίως ειρηνικές κινητοποιήσεις τους δεν οδήγησαν σε ουσιαστική ανταπόκριση από την κυβέρνηση. «Διαδηλώναμε ειρηνικά επί 140 ημέρες και κανείς δεν μας άκουσε», δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters, η 19χρονη διαδηλώτρια Κλέα, εξηγώντας την απογοήτευση που επικρατεί μεταξύ των νέων.

Η δυσαρέσκεια συνδέεται και με την αντίληψη ότι οι οικονομικές ευκαιρίες και οι σημαντικοί πόροι της χώρας συγκεντρώνονται στα χέρια περιορισμένων οικονομικών και πολιτικών κύκλων. Ο πολιτικός αναλυτής Αφρίμ Κράσνικι δήλωσε στο Reuters ότι πολλοί νέοι θεωρούν πως οι πολιτικοί και οικονομικοί πόροι ελέγχονται από ολιγαρχικά συμφέροντα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να διακρίνουν ένα βιώσιμο μέλλον στην πατρίδα τους.

Η 25χρονη βουλευτής που στράφηκε κατά του Ράμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της 25χρονης Μαργιάνα Κοτσέκου (Marjana Koceku), η οποία είχε επιλεγεί από τον ίδιο τον Ράμα για να συμμετάσχει στις εκλογές με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Σήμερα, ως ανεξάρτητη βουλευτής, βρίσκεται στο πλευρό των διαδηλωτών που ζητούν την αποχώρηση του πρωθυπουργού.

Η πολιτική της διαδρομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ίδια είχε αρχικά ενταχθεί στην ομάδα των νεότερων στελεχών που επιδίωκε να αναδείξει το κυβερνών κόμμα. Η απόφασή της να συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις καταδεικνύει ότι η δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους φοιτητές ή στην αντιπολίτευση, αλλά εκφράζεται και από πρόσωπα που είχαν συνδεθεί με το πολιτικό περιβάλλον του Ράμα.

Μιλώντας στο Reuters κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων της Παρασκευής, η Κοτσέκου υποστήριξε ότι οι πολιτικές της πολιτικής ελίτ βρίσκονται σε αντίθεση με όσα ζητούν εδώ και χρόνια οι αλβανικές κοινότητες και οι πολίτες. «Η χώρα μας είναι ο αλβανικός λαός», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες είναι εκείνοι που διαμορφώνουν το παρόν και το μέλλον της χώρας και όχι ένας άνθρωπος ή μία κυβέρνηση.

Η ίδια κατάγεται από τις ορεινές περιοχές της βόρειας Αλβανίας, όπου η οικογένειά της διατηρεί έναν μικρό ξενώνα στις όχθες λίμνης. Η σχέση της με την ύπαιθρο και τη γη, όπως εξήγησε, επηρεάζει και την αντίθεσή της στις πολιτικές που θεωρεί ότι απειλούν το φυσικό περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

Η επένδυση που πυροδότησε τις αντιδράσεις

Οι σημερινές κινητοποιήσεις αποτελούν συνέχεια διαμαρτυριών που διαρκούν εδώ και μήνες και ξεκίνησαν κυρίως από την αντίθεση σε σχέδια κατασκευής πολυτελούς τουριστικού θερέτρου στη νότια ακτογραμμή της Αλβανίας. Στο επενδυτικό σχέδιο συνδέονται συμφέροντα που περιλαμβάνουν τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις λόγω των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει στο φυσικό περιβάλλον και στις τοπικές κοινότητες, ενώ έχει βρεθεί αντιμέτωπο με νομικές προσφυγές.

Κάτοικοι της περιοχής είχαν δηλώσει στο Reuters τον Ιούλιο ότι η γη τους πωλήθηκε παράνομα για την ανάπτυξη του έργου. Το πρακτορείο ανέφερε στη συνέχεια ότι ο άνθρωπος που πούλησε τη γη αναζητούνταν από τις εισαγγελικές αρχές ως ύποπτος για διακίνηση ναρκωτικών, κατηγορία την οποία αρνήθηκε ο δικηγόρος του. Το Reuters διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν εντόπισε στοιχεία παρανομίας από την πλευρά του Κούσνερ και ότι εκείνος δεν εμπλέκεται άμεσα στη διαφορά των κατοίκων σχετικά με τη γη. Ο ίδιος δεν απάντησε στα αιτήματα του πρακτορείου για σχόλιο.

Για τους διαδηλωτές, η συγκεκριμένη υπόθεση έχει εξελιχθεί σε σύμβολο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για το ποιος αποφασίζει σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας και ιδιωτικής γης, ποιος επωφελείται από τις μεγάλες επενδύσεις και κατά πόσο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Η περιβαλλοντική διάσταση της διαμαρτυρίας συνδέεται με το κίνημα που έχει γίνει γνωστό ως «επανάσταση των φλαμίνγκο». Περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες αντιδρούν εδώ και περίπου 140 ημέρες στα σχέδια τουριστικής ανάπτυξης, επικαλούμενοι την προστασία της ακτογραμμής και του φυσικού περιβάλλοντος. Η συνάντηση αυτού του κινήματος με τις φοιτητικές κινητοποιήσεις διεύρυνε την κοινωνική βάση των διαδηλώσεων.

Νέες καταγγελίες για κυβερνητικά στελέχη

Η δυσαρέσκεια ενισχύεται και από άλλες υποθέσεις που έχουν προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στην Αλβανία. Το Reuters αναφέρει ότι εισαγγελικές αρχές είχαν διατυπώσει τον προηγούμενο χρόνο καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης φέρεται να είχε εμπλακεί στην ανάθεση κατασκευαστικών συμβάσεων σε εταιρείες που ευνοούνταν από την κυβέρνηση.

Ο Ράμα και ο αντιπρόεδρός του αρνούνται τις κατηγορίες. Η υπόθεση, ωστόσο, προστέθηκε σε μια σειρά σκανδάλων που έχουν επιβαρύνει την εικόνα της κυβέρνησης και έχουν ενισχύσει τις απαιτήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία. Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι η διαφθορά, η οικονομική ανισότητα και η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς αποτελούν αλληλένδετα προβλήματα. Για πολλούς νέους, η αδυναμία εξασφάλισης εργασίας και η αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή τους ενισχύουν την απογοήτευση και την επιθυμία για πολιτική αλλαγή.

Παρά την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, ο Αλβανός πρωθυπουργός απορρίπτει το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την εξουσία. Ο Ράμα βρίσκεται στην πρωθυπουργία από το 2013 και εξασφάλισε τέταρτη συνεχόμενη θητεία στις εκλογές του 2025. Σε δηλώσεις του στο Reuters, υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις αλλάζουν μέσω δημοκρατικών εκλογών και όχι μέσω της βίας, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα προσήλθε στις κάλπες την προηγούμενη χρονιά.

Παράλληλα, έχει κατηγορήσει πολιτικούς αντιπάλους ότι επιχειρούν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα και να εκτροχιάσουν την ευρωπαϊκή της πορεία. Η κυβέρνηση καταδικάζει τις επιθέσεις σε δημόσια κτίρια και τις καταστροφές περιουσιών, υποστηρίζοντας ότι η διαμαρτυρία δεν μπορεί να δικαιολογεί τη βία. Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, έχει εκφράσει στήριξη προς τους διαδηλωτές και έχει ζητήσει πολιτική αλλαγή, ενώ η συζήτηση για την κυβερνητική νομιμοποίηση και την αντιμετώπιση της διαφθοράς παραμένει στο επίκεντρο.

Μετά την Γαλλία, το Βέλγιο

Εκατοντάδες άτομα, στην πλειονότητά τους νέοι, διαδήλωσαν σήμερα στις Βρυξέλλες, με διαδηλωτές να συγκρούονται με την αστυνομία, σε ταραχές που εν μέρει πυροδοτήθηκαν από τις διαδηλώσεις στη γειτονική Γαλλία. Βελγικά φοιτητικά κινήματα τονίζουν ότι διαμαρτύρονται για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης, καθώς και για μεταρρυθμίσεις που, όπως φοβούνται, θα καταστήσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση λιγότερο προσβάσιμη.

Διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Βρυξελλών, με πολλούς να φορούν μάσκες και φώναζαν αντιφασιστικά συνθήματα. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και κανόνια νερού, ενώ διαδηλωτές ανέτρεψαν ένα αυτοκίνητο, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα του Reuters.

Ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Κεντέν δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ότι «αυτό που εκτυλίσσεται στις Βρυξέλλες δεν αποτελεί πλέον μια απλή διαμαρτυρία» και ότι «θα χρησιμοποιηθούν όλα τα απαραίτητα μέσα για την αποκατάσταση της τάξης απέναντι στους ταραχοποιούς». Μια διαδήλωση πραγματοποιήθηκε επίσης στην πόλη Λιέγη, όπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα φοιτητές είχαν διαδηλώσει σχετικά με το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, καταγγέλοντας το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

Ένταση και στην Ιταλία

Σοβαρά επεισόδια ξέσπασαν το Σάββατο στο κέντρο του Μιλάνου, όταν διαδήλωση κατά της ακρίβειας εξελίχθηκε σε συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να γίνει χρήση δακρυγόνων. Επεισόδια καταγράφηκαν και στη Μπολόνια, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε αντλίες νερού για να διαλύσει συγκεντρωμένους.

Σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης, οι συγκρούσεις στο Μιλάνο σημειώθηκαν στην πλατεία μπροστά από τον εμβληματικό γοτθικό καθεδρικό ναό Ντουόμο, όταν ομάδες διαδηλωτών άρχισαν να εκτοξεύουν πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με δακρυγόνα, επιχειρώντας να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους και να αποκαταστήσουν την τάξη στην περιοχή.

Μέρος των διαδηλωτών αποσπάστηκε από την κύρια πορεία και κατευθύνθηκε προς τη Galleria Vittorio Emanuele II, τη γνωστή εμπορική στοά πολυτελών καταστημάτων που βρίσκεται δίπλα στην πλατεία του καθεδρικού ναού. Εκεί, αστυνομικοί επιχείρησαν να απομακρύνουν ομάδες κουκουλοφόρων, ενώ η ένταση επεκτάθηκε στους γύρω δρόμους. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, καταστηματάρχες κατέβασαν τα ρολά των επιχειρήσεών τους, ενώ τουρίστες που βρίσκονταν στην περιοχή απομακρύνθηκαν, προκειμένου να αποφύγουν τις συγκρούσεις.

Οι Αρχές προχώρησαν επίσης στο κλείσιμο του κεντρικού σταθμού του Μετρό Duomo, εξαιτίας της κατάστασης που επικρατούσε στην πλατεία. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από τα επεισόδια αναφέρθηκαν αρκετοί τραυματισμοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν και συλλήψεις, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός τους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από τα επεισόδια αναφέρθηκαν αρκετοί τραυματισμοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν και συλλήψεις, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός τους.

Μελόνι για τα επεισόδια

Την έντονη αντίδραση της Τζόρτζια Μελόνι προκάλεσαν τα επεισόδια που σημειώθηκαν στο Μιλάνο, με την πρωθυπουργό της Ιταλίας να καταδικάζει τις συγκρούσεις και τις καταστροφές, απευθύνοντας παράλληλα έκκληση προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης να αποδοκιμάσουν χωρίς επιφυλάξεις τη βία.

Με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την οποία συνόδευσε με βίντεο από τα επεισόδια στην πλατεία Ντουόμο του Μιλάνου, η Μελόνι υπογράμμισε ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της δημοκρατίας, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για επιθέσεις και καταστροφές. «Η διαδήλωση είναι δικαίωμα. Το να βάζουμε φωτιά και να καταστρέφουμε τις πόλεις μας δεν είναι» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός έκανε λόγο για «χούλιγκαν που εκμεταλλεύονται τις διαδηλώσεις για να σπείρουν το χάος, να επιτεθούν σε όσους εγγυώνται την ασφάλεια και να κρατήσουν ολόκληρες πόλεις σε ομηρία». «Επαναλαμβάνω το αίτημά μου προς την αντιπολίτευση: να μην υπάρχει καμία ασάφεια σε αυτό το ζήτημα. Να καταδικάσει χωρίς περιστροφές αυτές τις βιαιότητες και να απευθύνει σαφή έκκληση ώστε κάθε κινητοποίηση να είναι ειρηνική», τόνισε. Συνεχίζοντας, υπογράμμισε ότι απέναντι σε τέτοιες εικόνες η καταδίκη πρέπει να είναι καθολική.

«Μπροστά σε τέτοιες σκηνές, η αποδοκιμασία πρέπει να είναι ομόφωνη. Κάθε δισταγμός μετατρέπεται σε δικαιολογία. Η σιωπή δεν είναι αποδεκτή», ανέφερε. Παράλληλα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός διαχώρισε τους διαδηλωτές που συμμετείχαν ειρηνικά στις κινητοποιήσεις από όσους προχώρησαν σε βίαιες ενέργειες.

«Τρέφω μεγάλο σεβασμό για τους χιλιάδες ανθρώπους που διαδήλωσαν σήμερα ειρηνικά, ακόμη και για όσους συμμετείχαν στην κινητοποίηση που διοργάνωσε η CGIL και στην οποία συμμετείχαν επίσης ηγέτες της Αριστεράς», ανέφερε. Η Μελόνι υπογράμμισε ότι, ανεξάρτητα από τις πολιτικές θέσεις ή τα αιτήματα των διαδηλωτών, η συμμετοχή των πολιτών αποτελεί βασικό συστατικό μιας υγιούς δημοκρατίας. «Όποιες κι αν είναι οι ιδέες για τις οποίες διαδηλώνει κανείς, η συμμετοχή αποτελεί τη βάση κάθε υγιούς δημοκρατίας», σημείωσε.

Αντίστοιχη ένταση επικράτησε και στη Μπολόνια, στη βόρεια Ιταλία, όπου διαδήλωση κατέληξε επίσης σε συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις. Όπως μετέδωσε το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA, η αστυνομία χρησιμοποίησε αντλίες νερού για να διαλύσει ομάδες διαδηλωτών, ενώ προχώρησε σε επτά συλλήψεις. Τα επεισόδια στην Ιταλία σημειώνονται την ίδια ημέρα με τις εκτεταμένες κινητοποιήσεις στη γειτονική Γαλλία, όπου δεκάδες χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση του κόστους ζωής και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), την επίθεση επιβεβαίωσαν ένας αυτόπτης μάρτυρας και δύο διπλωματικές πηγές, ενώ στην αποστολή συμμετείχαν εκπρόσωποι ευρωπαϊκών χωρών. Μεταξύ των προσώπων που βρίσκονταν στην περιοχή ήταν διπλωμάτες από τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Πολωνία, οι οποίοι πραγματοποιούσαν επίσκεψη στη Δυτική Όχθη.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που δέχθηκαν επίθεση ήταν ο Μπερνάρ Μποντού, δήμαρχος της γαλλικής πόλης Ουλνουά-Εμερί (Aulnoye-Aymeries), στη βόρεια Γαλλία. Σε βίντεο που περιήλθε στην κατοχή του AFP, ο 78χρονος αιρετός εμφανίζεται πεσμένος στο έδαφος, δίπλα σε αυτοκίνητο, μετά το περιστατικό. Διπλωματική πηγή ανέφερε ότι τα τραύματά του δεν είναι απειλητικά για τη ζωή του. Ο Μποντού προέρχεται από τον χώρο της γαλλικής Αριστεράς και συμμετείχε στην επίσκεψη της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέδωσε το ιταλικό πρακτορείο ANSA, περίπου δέκα Ισραηλινοί έποικοι με καλυμμένα πρόσωπα έφτασαν στην περιοχή χρησιμοποιώντας τετράτροχα οχήματα. Οι επιτιθέμενοι, ορισμένοι από τους οποίους κρατούσαν ξύλα, φέρονται να περικύκλωσαν αυτοκίνητο της διπλωματικής αποστολής και να ζήτησαν από τους επιβαίνοντες να επιδείξουν έγγραφα ταυτότητας.

Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, εκτοξεύθηκαν πέτρες προς τα οχήματα, ενώ έσπασε παράθυρο αυτοκινήτου που ανήκε στη βελγική διπλωματική αποστολή. Η επίθεση προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς στόχος έγιναν πρόσωπα που πραγματοποιούσαν επίσημη επίσκεψη στην περιοχή.

«Η επίθεση σε μια φωτογράφο είναι μια απεχθής τρομοκρατική ενέργεια που διαπράχθηκε από δειλούς μασκοφόρους», έγραψε ο κ. Χάκαμπι στην πλατφόρμα X, υιοθετώντας έναν πολύ πιο αυστηρό τόνο από εκείνον που χρησιμοποίησε η Ουάσιγκτον σε προηγούμενη δήλωση.

Η Χάιντι Λεβίν τραυματίστηκε την Παρασκευή από ισραηλινούς εποίκους, οι οποίοι την ξυλοκόπησαν άγρια ενώ κάλυπτε βίαια επεισόδια εναντίον παλαιστίνιων αγροτών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με μαρτυρίες, έποικοι την χτύπησαν και της έκλεψαν το διαβατήριο, το τηλέφωνο, το πορτοφόλι και τον εξοπλισμό της. «Όσοι επιτέθηκαν σε μια άοπλη δημοσιογράφο θα πρέπει να περάσουν χρόνια στη φυλακή», υπογράμμισε ο Χάκαμπι, ο οποίος να σημειωθεί ότι είναι ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ (ο Χάκαμπι δεν αναφέρθηκε στην επίθεση στον Γάλλο δήμαρχο).

Η μαρτυρία του δημάρχου

“Θεωρώ ότι εάν οι έποικοι ενεργούν με αυτόν τον τρόπο, υπάρχει ανοχή εκ μέρους της ισραηλινής κυβέρνησης”, δήλωσε ο Μποντού. “Όλος ο πλανήτης πρέπει να ξέρει τι συμβαίνει εκεί. Γιατί, εντάξει, εγώ μετά θα επιστρέψω στη χώρα μου, όλα θα είναι καλά. Αυτοί όμως που συνεχίζουν να υποφέρουν περισσότερο είναι όσοι βρίσκονται εδώ”, πρόσθεσε.

Ο δήμαρχος δήλωσε ότι πραγματοποιούσε επίσκεψη στο χριστιανικό χωριό Ταϊμπέ, μαζί με τον γενικό πρόξενο της Γαλλίας στην Ιερουσαλήμ και έναν ιερέα της πόλης του, για την υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ των δύο δήμων. Σήμερα, ενώ βρισκόταν με μια αντιπροσωπεία Ευρωπαίων διπλωματών στην Ταϊμπέ, δύο ή τρία αυτοκίνητα έφτασαν ξαφνικά, και Ισραηλινοί έποικοι βγήκαν από αυτά φωνάζοντας ύβρεις κατά της Γαλλίας, δήλωσε ο δήμαρχος.

Ο Μποντού, ο οποίος φορούσε τη χαρακτηριστική τρίχρωμη ταινία του δημάρχου –που συμβολίζει τον θεσμικό του ρόλο σε επίσημη αποστολή, με τα χρώματα της εθνικής σημαίας της Γαλλίας– δήλωσε ότι τον έριξαν στο έδαφος, τον ξυλοκόπησαν και τον χτύπησαν με σιδερένιες ράβδους. “Ήταν μια πράξη αδικαιολόγητης βίας που με εκπλήσσει”, δήλωσε. “Έφτασαν να είναι εκτός εαυτού”.

“Είναι απίστευτο το ότι έποικοι μπορούν να συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο”, συνέχισε, δηλώνοντας βέβαιος ότι η επίθεση θα μείνει “ατιμώρητη”, παρά την ανακοίνωση για την έναρξη έρευνας από την ισραηλινή αστυνομία. Αφού κατάφερε να σηκωθεί από το έδαφος με τη βοήθεια του ιερέα, ο Μποντού έφυγε γρήγορα από το σημείο με αυτοκίνητο. Δεν έφερε σοβαρά τραύματα και μπόρεσε να συνεχίσει την επίσκεψή του.

Οχήματα των αποστολών της Γαλλίας, του Βελγίου και της Πολωνίας μετέφεραν το απόγευμα του Σαββάτου διπλωμάτες στην Ταϊμπέ, ένα χωριό στη Δυτική Όχθη, οι κάτοικοι του οποίου είναι στην πλειονότητά τους χριστιανοί, όταν έποικοι έκαναν επιδρομή για να εμποδίσουν Παλαιστίνιους αγρότες να μαζέψουν τις ελιές, ανέφεραν αυτόπτες μάρτυρες.

Καταδίκη από Παρίσι

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό κάλεσε το Σάββατο τις ισραηλινές αρχές να “συλλάβουν αμέσως τους υπεύθυνους” για την επίθεση Ισραηλινών εποίκων και να τους “οδηγήσει στη δικαιοσύνη”. Ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό έγραψε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ ότι οι ισραηλινές αρχές “οφείλουν επειγόντως να σταματήσουν αυτή την εγκληματική βία και να εγγυηθούν την ασφάλεια των αμάχων πληθυσμών, όπως έχουν υποχρέωση να κάνουν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο”. Σύμφωνα με τον Γάλλο υπουργό, “ο δήμαρχος της πόλης Ολνουά-Εμερί, στη βόρεια Γαλλία, δέχθηκε βίαιη επίθεση από εξτρεμιστές εποίκους στη Δυτική Όχθη”. “Είμαστε σε επαφή μαζί του”.

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ “καταδίκασε έντονα αυτές τις σοβαρές πράξεις βίας”, αποδίδοντάς τες σε “Ισραηλινούς ταραξίες”, κατηγορώντας παράλληλα τα εμπλεκόμενα ευρωπαϊκά προξενεία επειδή δεν συντόνισαν την επίσκεψη με τον ισραηλινό στρατό.

Ωστόσο, το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου κατήγγειλε στη συνέχεια μια εκστρατεία “δυσφήμισης” κατά του Ισραήλ και των εποίκων του στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Ο Νετανιάχου, η κυβέρνηση του οποίου υποστηρίζει την επέκταση της εποικιστικής δραστηριότητας στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, διεκδικεί την επανεκλογή του στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Έρευνα από τις ισραηλινές Αρχές

Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό, καταδίκασε την επίθεση, επισημαίνοντας ότι μεταξύ των παρευρισκομένων βρισκόταν και ο γενικός πρόξενος της χώρας του. Ο Βέλγος υπουργός υπογράμμισε ότι η άσκηση διπλωματικών καθηκόντων, η δημοσιογραφική εργασία και οι ειρηνικές αγροτικές δραστηριότητες δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση του Βελγίου υπέρ της επιβολής κυρώσεων σε πρόσωπα που εμπλέκονται σε επιθέσεις εποίκων.

Από την πλευρά τους, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις καταδίκασαν το περιστατικό και ανακοίνωσαν ότι συγκεντρώνουν στοιχεία για τη διερεύνησή του. Σύμφωνα με την αρχική ενημέρωση του ισραηλινού στρατού, δεν βρίσκονταν στρατιώτες στο σημείο την ώρα της επίθεσης.

Αυξανόμενη ένταση στη Δυτική Όχθη

Το περιστατικό σημειώνεται σε περίοδο αυξημένων επιθέσεων εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ελαιοσυγκομιδής. Τις προηγούμενες ημέρες είχαν καταγραφεί επιθέσεις σε παλαιστινιακές κοινότητες, με καταστροφές περιουσιών, τραυματισμούς κατοίκων και περιστατικά βίας εναντίον δημοσιογράφων. Η νέα επίθεση αποκτά ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα, καθώς μεταξύ των προσώπων που βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν εκπρόσωποι ευρωπαϊκών κρατών και ένας εν ενεργεία Γάλλος δήμαρχος.

Προηγήθηκε η άγρια επίθεση στη Δυτική Όχθη δέχθηκε την Παρασκευή (16/10) η Χάιντι Λεβίν, φωτορεπόρτερ που συνεργάζεται με την αμερικανική εφημερίδα Washington Post, ενώ κάλυπτε την ετήσια συγκομιδή της ελιάς. Η Λεβίν κατήγγειλε ότι δέχθηκε επίθεση από Ισραηλινούς εποίκους. Βίντεο που κατέγραψαν αυτόπτες μάρτυρες και αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο δείχνουν τη δημοσιογράφο πεσμένη στο έδαφος να δέχεται χτυπήματα από αρκετούς άνδρες.

«Σήμερα δέχθηκα μια βάναυση επίθεση από… θα έλεγα τουλάχιστον 50 μασκοφόρους άνδρες», δήλωσε μέσα από το κρεβάτι του νοσοκομείου η Λεβίν, εμφανώς τραυματισμένη και σοκαρισμένη. «Όταν άρχισαν να κατεβαίνουν τρέχοντας, μου επιτέθηκαν και με έριξαν στο έδαφος. Ευτυχώς, φορούσα το προστατευτικό γιλέκο και το κράνος μου. Διαφορετικά, πιθανότατα δεν θα ήμουν καν εδώ σήμερα, γιατί συνέχισαν να με κλωτσούν ξανά και ξανά, πιθανότατα γύρω στις 50 φορές», πρόσθεσε.

Η επίθεση καταγράφηκε σε βίντεο

Σύμφωνα με μαρτυρίες, ομάδα δημοσιογράφων βιντεοσκοπούσε Παλαιστινίους που μάζευαν ελιές στην Αμπού Φάλαχ, κοντά στη Ραμάλα, στη Δυτική Όχθη, όταν δεκάδες μασκοφόροι άνδρες εμφανίστηκαν από έναν λόφο και επιτέθηκαν στην ομάδα. Όπως μεταδίδει το abcnews, στα βίντεο που δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο, διακρίνονται έποικοι να βάζουν φωτιά σε ελαιόδεντρα κατά τη διάρκεια της επίθεσης και στη συνέχεια να χτυπούν τη δημοσιογράφο, η οποία βρίσκεται πεσμένη στο έδαφος.

Σε βίντεο που κατέγραψε ο δημοσιογράφος και ακτιβιστής που είναι γνωστός ως Andrey X, ο ίδιος και ο Αμερικανός συνάδελφός του, Τζάσπερ Ναθάνιελ, τρέχουν προς τη Λεβίν, την οποία βλέπουν στο έδαφος. Τη βοηθούν να σηκωθεί και απομακρύνονται τρέχοντας, καθώς έποικοι κινούνται απειλητικά προς το μέρος τους. Στο ίδιο βίντεο, η Λεβίν ακούγεται να λέει ότι της πήραν όλα τα προσωπικά της αντικείμενα και ότι δυσκολεύεται να σταθεί όρθια.

Η Washington Post καταδίκασε την επίθεση και ζήτησε να διεξαχθεί έρευνα για τις συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε. «Σήμερα το πρωί, η φωτογράφος της Washington Post, Χάιντι Λεβίν, δέχθηκε επίθεση από Ισραηλινούς εποίκους ενώ έκανε ρεπορτάζ στη Δυτική Όχθη», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της εφημερίδας, Ματ Μάρεϊ.

«Φορούσε ευδιάκριτα διακριτικά που έδειχναν ξεκάθαρα ότι είναι δημοσιογράφος. Παρότι ανακουφιζόμαστε που η Χάιντι έλαβε ιατρική φροντίδα και είναι ασφαλής, είμαστε εξοργισμένοι από αυτή την αδικαιολόγητη επίθεση εναντίον μιας δημοσιογράφου που έκανε τη δουλειά της. Ζητούμε πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και ουσιαστική συνέχεια από τις αρμόδιες αρχές», πρόσθεσε.

Έρευνα από την ισραηλινή αστυνομία

Η ισραηλινή αστυνομία ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για το περιστατικό. «Μετά την παραλαβή της καταγγελίας, αστυνομικοί από την περιφέρεια Ιουδαίας και Σαμάρειας, καθώς και ειδικοί της εγκληματολογικής υπηρεσίας, μετέβησαν στην περιοχή», ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου της αστυνομίας.

«Προετοιμάζονται να εισέλθουν στα σημεία όπου σημειώθηκαν τα περιστατικά, συνοδευόμενοι από δυνάμεις των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), προκειμένου να συλλέξουν στοιχεία και μαρτυρίες στο πλαίσιο της έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη», προστίθεται στην ανακοίνωση.

Η αστυνομία και ο ισραηλινός στρατός υπογράμμισαν ότι αντιμετωπίζουν με τη μέγιστη σοβαρότητα κάθε πράξη βίας, ιδιαίτερα όταν στρέφεται εναντίον δημοσιογράφων που ασκούν τα επαγγελματικά τους καθήκοντα, ισχυρισμοί που μία σειρά από ανθρωπιστικές οργανώσεις, χαρακτηρίζουν ως υποκριτικούς.  Βίντεο που εξετάστηκε και εγκρίθηκε προς δημοσίευση από το ABC News δείχνει ότι δυνάμεις των IDF βρίσκονταν στο σημείο του καταγγελλόμενου περιστατικού.

Αντιδράσεις από Νετανιάχου-ΗΠΑ

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, αμφισβήτησε την εκδοχή των γεγονότων που παρουσίασαν οι δημοσιογράφοι, ωστόσο, σε δήλωσή του την Παρασκευή, ανέφερε ότι «το Ισραήλ καταδικάζει απερίφραστα τη βία εναντίον οποιουδήποτε — Εβραίων, Αράβων, Χριστιανών ή δημοσιογράφων». Παράλληλα, ζήτησε την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης.

«Τα πραγματικά περιστατικά γύρω από τη σύγκρουση κοντά στην Αμπού Φάλαχ, κατά την οποία φέρεται να δέχθηκε επίθεση η φωτορεπόρτερ της Washington Post, Χάιντι Λεβίν, δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί και αποτελούν αντικείμενο έρευνας», ανέφερε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. «Οι υπεύθυνοι θα λογοδοτήσουν. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα», πρόσθεσε. Να σημειωθεί ότι ο Νετανιάχου συγκυβερνά με κόμματα της ισραηλινής Άκρας Δεξιάς που στηρίζουν ανεπιφύλακτα τους εποίκους.

Την ανησυχία του για το περιστατικό εξέφρασε και το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να αποδώσει ευθέως την ευθύνη σε Ισραηλινούς εποίκους ή σε οποιαδήποτε άλλη πλευρά. «Μας προκαλεί μεγάλη ανησυχία όταν οποιοσδήποτε Αμερικανός υφίσταται βλάβη στο εξωτερικό και είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε κάθε ενδεδειγμένη προξενική συνδρομή», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ την Παρασκευή.

«Βρισκόμαστε σε τακτική επικοινωνία με τους εταίρους μας για τη βελτίωση της σταθερότητας και της ασφάλειας στη Δυτική Όχθη. Καταδικάζουμε την εγκληματική βία από οποιαδήποτε πλευρά στη Δυτική Όχθη και στηρίζουμε τις κατάλληλες έρευνες, καθώς και τη λογοδοσία των υπευθύνων ενώπιον της δικαιοσύνης», πρόσθεσε. Ο εκπρόσωπος ανέφερε επίσης ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επικοινώνησε απευθείας με τη Washington Post, προκειμένου να προσφέρει προξενική συνδρομή.

«Ειλικρινά αν ήμουν εσύ, θα το ξανασκεφτόμουν» είπε ο Τραμπ στην Ζακάρια το πρωί της Παρασκευής, σύμφωνα με δηλώσεις του. Είπε ότι θα μιλήσουν μόλις επιστρέψει στον Λευκό Οίκο μετά από το ταξίδι του στη Τζόρτζια και ότι η απόφαση είναι δική της. Ο Τραμπ μίλησε στους δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο και είπε πως «Είπα στην Κέιτι ότι, κατά τη γνώμη μου, τα Μέσα την αντιμετώπισαν πολύ άδικα. Ας τα πούμε fake news. Είπα, “Κέιτι, το χρειάζεσαι αυτό; Δεν νομίζω ότι το χρειάζεσαι.” Θέλω να έχει μια καλή ζωή. Την κατακρεουργούν τα ΜΜΕ» δήλωσε ο Τραμπ.

Ωστόσο ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως δεν πιστεύει ότι η Ζακάρια ήταν κατάλληλη για να μιλά εξ ονόματος της κυβέρνησης. «Ίσως δεν είναι για αυτήν (η δουλειά)» είπε ο Τραμπ. Τα αμερικανικά Μέσα κρίνουν, ωστόσο, πως οι δηλώσεις Τραμπ σίγουρα δεν ήταν ψήφος εμπιστοσύνης του Αμερικανού προέδρου προς το πρόσωπό της, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μόλις την περασμένη εβδομάδα.

Το “κακό και αμήχανο” ξεκίνημά της στη θέση την Τρίτη και η ερώτηση για το επαγγελματικό της υπόβαθρο οδήγησαν σε μία ενδελεχή έρευνα από τα Μέσα και όχι μόνο.

Τα ατοπήματα της Ζακάρια

Η Κέιτι Ζακάρια έκανε επίσημη εμφάνιση ως εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου μόλις την περασμένη Τρίτη. Διαδέχθηκε την Καρολίν Λέβιτ, η οποία είχε αφήσει τις καλύτερες εντυπώσεις για τη συγκεκριμένη δουλειά. Ωστόσο η Ζακάρια απείχε πολύ από αυτό. Το πρώτο ατόπημα ήταν κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης απόλυσης της Κίμπερλι Γκίλφοιλ. Εκεί μέσα σε λίγα λεπτά μπέρδεψε τον σύζυγό της με τον Αμερικανό πρόεδρο. Η στιγμή ήταν αμήχανη αλλά αποδόθηκε στην απειρία της.

Ωστόσο αυτό που εμφανώς της στοίχισε τη θέση της μέσα σε μόλις 72 ώρες ήταν η δήλωσή της ότι είχε πτυχίο δικηγόρου. Γρήγορα αποδείχθηκε ότι έλεγε ψέματα και την Πέμπτη αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι δεν πέρασε τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου. Η ίδια είχε δηλώσει παλαιότερα ότι ασκούσε τη δικηγορία προτού εισέλθει στην πολιτική, ενώ και ο πρόεδρος Τραμπ την είχε περιγράψει ως δικηγόρο.

«Δεν περάσατε τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου, σωστά;» ρωτήθηκε σε συνέντευξή της στην εκπομπή “Hannity” του Fox News το βράδυ της Πέμπτης. «Σωστά», απάντησε στον παρουσιαστή Σον Χάνιτι. Αρνητικά απάντησε η Κέιτι Ζακάρια όταν ο Χάνιτι τη ρώτησε εάν εξετάστηκε για δεύτερη φορά.

Η Ζακάρια πήρε πτυχίο Νομικής από το πανεπιστήμιο Pepperdine το 2011, σύμφωνα με το ίδιο το ίδρυμα. Σχεδόν όλοι οι δικηγόροι με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στις ΗΠΑ παίρνουν πρώτα πτυχίο Νομικής, ωστόσο δεν μπορούν να δικηγορήσουν χωρίς προηγουμένως να έχουν γίνει μέλη δικηγορικού συλλόγου.

Την Τρίτη, κατά την πρώτη ενημέρωση του Τύπου από εκείνη, η Κέιτι Ζακάρια δέχτηκε ερωτήσεις από μόλις τρεις δημοσιογράφους προτού ολοκληρώσει τη συνέντευξη Τύπου σε μόλις 15 λεπτά. Η εμφάνισή της επικρίθηκε από ορισμένους σχολιαστές και από πολιτικούς αναλυτές παρότι ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους: «Πιστεύω ότι ήταν πολύ καλή». Όταν ο Σον Χάνιτι της ζήτησε να σχολιάσει την εμφάνισή της, η Ζακάρια απάντησε πως θεωρεί ότι ανταποκρίθηκε στα καθήκοντά της, επισημαίνοντας πως είχε ελάχιστο χρόνο για να προετοιμαστεί.

Επιπλέον, αλγεινή εντύπωση προκάλεσε ένα άστοχο και άκομψο σχόλιο της για την Κίνα, λέγοντας πως δεν θα γίνει ποτέ υπερδύναμη σαν τις ΗΠΑ, επειδή δεν έχει «καλές τουαλέτες»!

Έσπασε το αρνητικό ρεκόρ Σκαραμούτσι

Η πενθήμερη θητεία της Ζακαράια την καθιστά την εκπρόσωπο Τύπου με τη μικρότερη διάρκεια υπηρεσίας, ξεπερνώντας το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ του Άντονι Σκαραμούτσι, ο οποίος παρέμεινε στη θέση για 11 ημέρες κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. Αυτό οδήγησε στο να γίνει το επώνυμό του συνώνυμο μιας μονάδας μέτρησης που είναι γνωστή ως «ένα Σκαραμούτσι» (A Scaramucci).

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο Axios ότι η Ζακαράια και η οικογένειά της θα δειπνήσουν την Παρασκευή με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και την οικογένειά του, στην κατοικία του αντιπροέδρου στο Ναυτικό Αστεροσκοπείο. «Η συμπάθεια προς την Κέιτι ξεπερνά κατά πολύ τον ίδιο τον πρόεδρο», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Ο Τραμπ «σκοτώνει» τις Αμαζόνες του

Σε ρεπορτάζ της η εφημερίδα The New York Times επισημαίνει ότι η αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, μέχρι πρόσφατα πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο στη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ: τα υψηλόβαθμα στελέχη που αποχωρούν από την κυβέρνηση, οικειοθελώς ή αναγκαστικά, είναι συντριπτικά γυναίκες. Την άνοιξη, τέσσερις από τις οκτώ γυναίκες υπουργικού επιπέδου παραιτήθηκαν ή απολύθηκαν μέσα σε τρεις μήνες και όλες αντικαταστάθηκαν από άνδρες, ενώ ειδικοί χαρακτηρίζουν το φαινόμενο εξαιρετικά ασυνήθιστο.

Όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ της η Erica L. Green, η οποία καλύπτει τον Λευκό Οίκο για τους New York Times και συνέταξε το κείμενο από την Ουάσιγκτον: Η αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία μέχρι αυτή την εβδομάδα ήταν πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ξάφνιασε ως προς τις λεπτομέρειές της. Ανακοινώθηκε σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, κατά την πρώτη ενημέρωση της νέας εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου. Η Κέιτι Ζακαράια έμελλε να γίνει το έκτο θύμα του Τραμπ.

Πριν την Ζακάρια η Γκιλφόιλ

Η αναγκαστική παραίτηση της κ. Γκιλφόιλ αποτελεί όμως και κομμάτι ενός ευρύτερου μοτίβου στη δεύτερη θητεία του Τραμπ: Τα εμβληματικά πρόσωπα που έχουν αποχωρήσει από την κυβέρνηση, είτε οικειοθελώς είτε αναγκαστικά, είναι συντριπτικά γυναίκες. Η κ. Γκιλφόιλ ήταν η τελευταία υψηλόβαθμη γυναίκα που αποχώρησε μέσα στη χρονιά. Την άνοιξη, τέσσερις από τις οκτώ γυναίκες υπουργικού επιπέδου του Τραμπ παραιτήθηκαν ή απολύθηκαν μέσα σε μόλις τρεις μήνες: η γενική εισαγγελέας Παμ Μποντί, η υπουργός Εργασίας Λόρι Τσάβες-ΝτεΡέμερ, η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ και η διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ. Όλες αντικαταστάθηκαν από άνδρες.

Η κ. Γκιλφόιλ κλήθηκε να παραιτηθεί αφότου η εφημερίδα The Wall Street Journal ανέφερε ότι είχε ζητήσει από έναν δωρητή να εξοφλήσει τον λογαριασμό της στην American Express, ύψους 100.000 δολαρίων, πριν από την ψηφοφορία για την επικύρωση του διορισμού της. Η κ. Γκιλφόιλ έχει αρνηθεί τον ισχυρισμό. Την Τρίτη, ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε ότι, παρότι η Γκιλφόιλ «έκανε καλή δουλειά», «δεν μου άρεσε αυτό που διάβασα».

Υποβάθμισε επίσης την ιδέα ότι είχε ουσιαστικό δεσμό με την κ. Γκιλφόιλ, μία από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του προέδρου, η οποία κάποτε ήταν αρραβωνιασμένη με τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, τον μεγαλύτερο γιο του προέδρου. «Δεν ήταν μέλος της οικογένειάς μου», είπε στους δημοσιογράφους. «Νομίζω ότι έβγαινε με τον γιο μου πριν από πολύ καιρό». Οι γυναίκες στον κύκλο του Τραμπ δεν φαίνεται να προκαλούν περισσότερες αντιπαραθέσεις από τους άνδρες· οι άνδρες διορισμένοι του έχουν επανειλημμένα βρεθεί στο στόχαστρο και έχουν προκαλέσει εκκλήσεις για την απομάκρυνσή τους.

Ο Κας Πάτελ, διευθυντής του FBI, έχει αναγκαστεί να απαντήσει σε ερωτήματα για τη συμπεριφορά του, μεταξύ άλλων για καταγγελίες περί υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, για τη διάθεση μονάδας SWAT για την προστασία της φίλης του και για τη χρήση κυβερνητικού αεροσκάφους για προσωπική χρήση. (Έχει αρνηθεί τους ισχυρισμούς.)

Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ εμφανίστηκε σε αρχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο Δικαιοσύνης ως ένας από τους επισκέπτες του ιδιωτικού νησιού του Τζέφρι Έπσταϊν, του σεξουαλικού θηρευτή. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ αποκάλυψε απόρρητα σχέδια πολέμου σε συνομιλία σε ιδιωτική εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων, στην οποία εκ παραδρομής συμπεριλήφθηκε ο Τζέφρι Γκόλντμπεργκ, αρχισυντάκτης του The Atlantic.

Ο Τραμπ επέβαλε κυρώσεις σε έναν άνδρα που είχε διορίσει, για την εμπλοκή του στη συγκεκριμένη συνομιλία: τον Μάικ Γουόλτζ, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας, ο οποίος είχε προσθέσει τον δημοσιογράφο στη συζήτηση. Ο κ. Γουόλτζ είχε όμως ομαλή προσγείωση. Διορίστηκε πρέσβης στα Ηνωμένα Έθνη, θέση που ο Τραμπ είχε υποσχεθεί στη μακροχρόνια σύμμαχό του στο Κογκρέσο, Ελίζ Στεφανίκ. Η κ. Στεφανίκ, που αυτοαποκαλείται «εξτρίμ MAGA» μαχήτρια, κατέληξε πολιτικά χωρίς προσανατολισμό και τελικά αποχώρησε από το Κογκρέσο.

Ειδικοί σε θέματα προεδρικών διορισμών δήλωσαν ότι η αποχώρηση στελεχών του ίδιου φύλου από την κυβέρνηση είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη. «Δεν έχω ξαναδεί περίπτωση όπου όλες οι πρώτες αποχωρήσεις από το υπουργικό συμβούλιο να αφορούν το ίδιο φύλο, και μάλιστα μόνο γυναίκες», είπε η Κάθριν Νταν Τένπας, μη μόνιμη ερευνήτρια στο Brookings Institution, η οποία παρακολουθεί την ποικιλομορφία στις προεδρικές διοικήσεις από την εποχή του Ρίγκαν.

Οι βαριές κατηγορίες του χορηγού

Την ίδια στιγμή, σε νέες, βαρύτατες καταγγελίες κατά της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ προχώρησε ο Έρικ Ντίτερς ο οποίος, σε αποκλειστική συνέντευξή του στην εκπομπή «Εξελίξεις τώρα» του MEGA, το Σάββατο (17/10), χαρακτήρισε την τέως πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα «προδότρια» του αμερικανικού λαού και της Ελλάδας. Παράλληλα, υποστήριξε ότι πηγή του διαθέτει 7.800 σελίδες στοιχείων, ενώ επανήλθε στην υπόθεση του ηχητικού υλικού διάρκειας 16 λεπτών, το οποίο ο ίδιος θεωρεί επιβαρυντικό για την πρώην διπλωμάτη.

Ο Αμερικανός επιχειρηματίας κλιμάκωσε τη δημόσια αντιπαράθεσή του με την Γκίλφοϊλ, κάνοντας λόγο ακόμη και για ενδεχόμενη καταδίκη της για προδοσία. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί του δεν συνιστούν αποδεδειγμένα γεγονότα, ούτε έχει τεκμηριωθεί ότι το υλικό που επικαλείται στοιχειοθετεί ποινικά αδικήματα. Ο Ντίτερς χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για την Γκίλφοϊλ, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι πληροφορίες που πρόκειται να δημοσιοποιηθούν θα έχουν σοβαρές συνέπειες για την ίδια.

«Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά από σήμερα, κατά τη γνώμη μου, θα θεωρείται διεθνής εγκληματίας, προδότρια του αμερικανικού λαού, προδότρια της Ελλάδας», δήλωσε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, πρόσωπο που διαθέτει πληροφορίες για την υπόθεση, επιχείρησε αρχικά να τις γνωστοποιήσει σε ανθρώπους στις ΗΠΑ, χωρίς όμως να βρει ανταπόκριση. «Συνδέεται με την κυβέρνηση Τραμπ επειδή αυτό το άτομο προσπάθησε να μεταφέρει αυτές τις πληροφορίες σε ανθρώπους εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά βρήκε κλειστές πόρτες», ανέφερε, προσθέτοντας: «Κανείς δεν ήθελε να τις ακούσει».

Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση των συγκεκριμένων πληροφοριών αποσκοπεί στην προστασία των συμφερόντων τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ελλάδας. «Έτσι, αυτό το άτομο θέλει να φέρει στο φως, προς το συμφέρον των ΗΠΑ και της Ελλάδας, την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και όσα έχει κάνει, ώστε να διορθωθεί η κατάσταση και να πάμε πολύ καλύτερα», είπε. Ο Ντίτερς αναφέρθηκε επίσης στη διαδοχή της Γκίλφοϊλ στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα, τονίζοντας: «Πιστεύω ότι ο επόμενος πρέσβης στην Ελλάδα πρέπει να είναι ένας πραγματικά, πραγματικά ποιοτικός πρέσβης για την Ελλάδα και τις ΗΠΑ».

Οι 7.800 σελίδες και το ηχητικό των 16 λεπτών

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν όσα υποστήριξε ο Έρικ Ντίτερς σχετικά με το υλικό που, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στην κατοχή του. Ερωτηθείς εάν διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία ή έγγραφα που μπορούν να στηρίξουν τις καταγγελίες του, απάντησε καταφατικά, αναφερόμενος σε δύο υπομνήματα, γραπτές επικοινωνίες και ηλεκτρονικά αρχεία. «Ναι, αυτή η πηγή έχει 7.800 σελίδες», δήλωσε και συνέχισε: «Μου έχει στείλει δύο υπομνήματα. Έχω διαβάσει τα υπομνήματα, γραπτά μηνύματα προς την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ηλεκτρονικά αρχεία, αναζητήσεις».

Ο ίδιος χαρακτήρισε ιδιαίτερα σοβαρό το περιεχόμενο των στοιχείων που επικαλείται, προχωρώντας σε αναφορές που εγείρουν νέα ερωτήματα για τη φύση των καταγγελιών του. «Είναι πραγματικά κακό και πραγματικά ισχυρό», υποστήριξε, προσθέτοντας: «Θα προχωρήσω και θα σας δώσω μερικές. Είπα τη λέξη δωροδοκία. Θα σας δώσω μερικές άλλες λέξεις: Κοκαΐνη, μετρητά».

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται και το ηχητικό υλικό διάρκειας 16 λεπτών, στο οποίο ο Ντίτερς έχει αναφερθεί επανειλημμένα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς πολιτικούς τριγμούς. Η ηχογράφηση που δημοσιοποιήθηκε, αφορά συνομιλία του ίδιου με τον Τζόναθαν Κονσταντίν και όχι απευθείας συνομιλία του με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Η επίθεση του Ντίτερς στην Γκίλφοϊλ

Πέρα από τις καταγγελίες για το υλικό που ισχυρίζεται ότι διαθέτει, ο Ντίτερς έστρεψε τα πυρά του και στον τρόπο με τον οποίο η τέως πρέσβειρα αντιμετωπίζει δημόσια την υπόθεση. Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η Γκίλφοϊλ αποφεύγει να απαντήσει προσωπικά και αναλυτικά στις κατηγορίες, περιοριζόμενη σε γραπτές δηλώσεις μέσω των δικηγόρων της. Ο ίδιος ανέφερε: «Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν έχει δώσει ούτε μία συνέντευξη. Δεν κάνει συνεντεύξεις Τύπου, έτσι δεν είναι; Δεν υπογράφει τίποτα ένορκα». Στη συνέχεια, περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο, κατά τον ίδιο, η Γκίλφοϊλ απορρίπτει όσα της καταλογίζονται, τονίζοντας: «Απλώς λέει, “Ω, όλα είναι ψέματα. Όλα είναι ψέματα. Θα υπερασπιστώ τον εαυτό μου σθεναρά”».

Ακολούθως, ο Ντίτερς αμφισβήτησε την επιλογή της να μην εμφανιστεί ενώπιον των δημοσιογράφων για να αντικρούσει τις καταγγελίες, διερωτώμενος: «Γιατί δεν τον υπερασπίζεται σθεναρά; Γιατί δεν είναι μπροστά σε μια κάμερα να δείξει πού λέω ψέματα; Για ποιο πράγμα λέω ψέματα;».

Ολοκληρώνοντας την επίθεσή του, επανέλαβε ότι η τέως Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα δεν έχει παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου για την υπόθεση. «Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν έχει κάνει ούτε μία συνέντευξη Τύπου», σημείωσε και κατέληξε: «Κρύφτηκε πίσω από μια δήλωση τύπου που ετοίμασαν οι δικηγόροι της».

Η πλευρά της Γκίλφοϊλ έχει απορρίψει τις καταγγελίες του Ντίτερς. Οι δικηγόροι της έχουν υποστηρίξει ότι οι οικονομικές αξιώσεις της αφορούν υπηρεσίες που παρασχέθηκαν πριν από την ανάληψη των διπλωματικών της καθηκόντων, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό περί διαφθοράς.

1. Επαφή με την πραγματικότητα και κριτική σκέψη

Βασική προϋπόθεση της ψυχικής υγείας είναι η ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα με σχετική ακρίβεια και να διακρίνει τα γεγονότα από τις προσωπικές ερμηνείες, τους φόβους, και τις επιθυμίες του. Η κριτική σκέψη, η αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων, και η προθυμία αναθεώρησης των πεποιθήσεων συμβάλλουν στη λήψη πιο συνειδητών αποφάσεων. Η υγιής σκέψη δεν απαιτεί απόλυτη βεβαιότητα, αλλά την αναγνώριση της αβεβαιότητας και τη δυνατότητα διόρθωσης των λαθών, προκειμένου να ανέλθει σε ένα ανώτερο επίπεδο λογικώς επικυρωμένης βεβαιότητας μέσα σε ένα αντίστοιχο πλαίσιο συλλογιστικής διεργασίας.

2. Συνεκτική ταυτότητα και αυτογνωσία

Η ύπαρξη μιας σχετικά σταθερής αίσθησης ταυτότητας επιτρέπει στο άτομο να αναγνωρίζει ποιο είναι, τι χρειάζεται, τι επιθυμεί, και ποιες αξίες καθοδηγούν τη ζωή του. Η αυτογνωσία περιλαμβάνει την αναγνώριση τόσο των δυνατών σημείων όσο και των αδυναμιών, των αντιφάσεων, και των προσωπικών περιορισμών. Η ψυχική υγεία δεν προϋποθέτει μια άκαμπτη εικόνα του εαυτού, αλλά μια ταυτότητα που διατηρεί τη συνοχή της ενώ παραμένει ανοικτή στην εξέλιξη και στην αλλαγή, πάντοτε με λογικώς ελέγξιμα, συνειδητά κριτήρια.

3. Συναισθηματική επίγνωση και ρύθμιση

Η ικανότητα αναγνώρισης, κατανόησης και διαχείρισης των συναισθημάτων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ψυχολογικής λειτουργικότητας. Το άτομο χρειάζεται να μπορεί να βιώνει τη θλίψη, τον φόβο, τον θυμό, ή την απογοήτευση χωρίς να κατακλύζεται διαρκώς από αυτά ή να προσπαθεί να τα καταπιέζει συστηματικά. Η συναισθηματική ρύθμιση δεν σημαίνει απουσία έντονων συναισθημάτων, αλλά δυνατότητα κατάλληλης ανταπόκρισης σε αυτά. Τα συναισθήματα μπορούν να λειτουργούν ως πολύτιμες πηγές πληροφόρησης, χωρίς να καθορίζουν αναγκαστικά κάθε σκέψη ή πράξη.

4. Έλλογη αυτοεκτίμηση

Η ψυχική υγεία συνδέεται με την ικανότητα του ανθρώπου να διατηρεί μια βασική αίσθηση προσωπικής αξίας, ακόμα και όταν αντιμετωπίζει αποτυχία, κριτική ή απόρριψη. Η αυτοεκτίμηση συναρτάται με την αποδοχή της ανθρώπινης ατέλειας. Η αυτοσυμπόνια επιτρέπει την αναγνώριση των λαθών χωρίς υπερβολική αυτοκαταδίκη, ενώ η υπευθυνότητα διευκολύνει τη μάθηση και τη διόρθωση της συμπεριφοράς.

5. Αυτονομία, υπευθυνότητα, και αυτορρύθμιση

Ένα ψυχικά υγιές άτομο διαθέτει, στον βαθμό που του το επιτρέπουν οι συνθήκες, την ικανότητα να λαμβάνει αποφάσεις, να θέτει στόχους, και να ενεργεί σύμφωνα με τις αξίες του. Η αυτονομία δεν σημαίνει πλήρη ανεξαρτησία από τους άλλους, αλλά δυνατότητα συνειδητής επιλογής και ανάληψης ευθύνης.

Παράλληλα, η αυτορρύθμιση επιτρέπει τον έλεγχο των παρορμήσεων, την αναβολή της άμεσης ικανοποίησης όταν χρειάζεται, και τη διατήρηση μιας σχετικά συνεπούς συμπεριφοράς. Η υγιής υπευθυνότητα διαφέρει από την υπερβολική αυτομομφή, καθώς αναγνωρίζει τόσο την προσωπική ευθύνη όσο και τους εξωτερικούς περιορισμούς. Για τα δεινά του, ο άνθρωπος δεν πρέπει να κοιτάζει ούτε μόνο μέσα του ούτε μόνο έξω από αυτόν, αλλά και μέσα του και στις εξωτερικές συνθήκες. 

6. Υγιείς σχέσεις και ενσυναίσθηση

Η ικανότητα δημιουργίας δεσμών εμπιστοσύνης, επικοινωνίας αναγκών, διαχείρισης συγκρούσεων, και σεβασμού των προσωπικών ορίων συμβάλλει στη συναισθηματική ασφάλεια και στην κοινωνική λειτουργικότητα. Η ενσυναίσθηση επιτρέπει την κατανόηση των συναισθημάτων και των αναγκών των άλλων, χωρίς να απαιτεί την πλήρη ταύτιση μαζί τους. Η ψυχολογική ωριμότητα εκφράζεται στην ισορροπία ανάμεσα στην εγγύτητα και την αυτονομία, στην αλληλεγγύη και στην αυτοπροστασία, καθώς και στην ικανότητα αναγνώρισης και αποκατάστασης της βλάβης που ενδέχεται να προκαλούμε.

7. Γνωσιακή ευελιξία και προσαρμοστικότητα

Η ζωή χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, μεταβολές, και απρόβλεπτες δυσκολίες. Η ψυχική υγεία προϋποθέτει την ικανότητα αναθεώρησης απόψεων, εξέτασης εναλλακτικών λύσεων, και προσαρμογής σε νέες συνθήκες. Η γνωσιακή ευελιξία περιορίζει την προσκόλληση σε άκαμπτα σχήματα σκέψης, ενώ η ψυχολογική ανθεκτικότητα διευκολύνει την ανάκαμψη μετά από αποτυχίες, απώλειες ή περιόδους έντονης πίεσης. Ανθεκτικότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει απουσία πόνου ούτε αδιάκοπη δύναμη. Περιλαμβάνει επίσης την αναγνώριση των ορίων, την αναζήτηση βοήθειας, και την αποδοχή του χρόνου που απαιτείται για την αποκατάσταση.

8. Νόημα, αξίες, και προσωπική ανάπτυξη

Η αίσθηση νοήματος συμβάλλει στον προσανατολισμό της ζωής και στη διατήρηση της κινητοποίησης. Η ψυχική υγεία ενισχύεται όταν οι καθημερινές επιλογές συνδέονται με τις προσωπικές αξίες. Παράλληλα, προϋποθέτει την αποδοχή ότι οι στόχοι και οι προτεραιότητες μπορούν να μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της ζωής, στο πλαίσιο πάντοτε μιας συνειδητά διαμορφωμένης υπαρξιακής στρατηγικής.

9. Βιώσιμη καθημερινή λειτουργικότητα και αυτοφροντίδα

Η ψυχολογική ευημερία συνδέεται στενά με τη σωματική υγεία και τις συνθήκες της καθημερινής ζωής. Ο ύπνος, η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, η ανάπαυση, και η διαχείριση του στρες επηρεάζουν τη συναισθηματική και γνωσιακή λειτουργία. Παράλληλα, η δυνατότητα συμμετοχής σε ουσιαστικές δραστηριότητες, η διατήρηση σχέσεων, και η εκπλήρωση καθημερινών υποχρεώσεων αποτελούν σημαντικές ενδείξεις λειτουργικότητας.

Ωστόσο, η ψυχική υγεία δεν πρέπει να ταυτίζεται με την παραγωγικότητα ή την επιχειρηματική επιτυχία. Μάλιστα, ο Bertrand Russell, στο “Εγκώμιο της Αργίας” , αποφαίνεται ότι η αργία (που είναι κάτι άλλο από την απλή τεμπελιά) είναι η πνευματική εξέγερση του ανθρώπου απέναντι στην ειδωλολατρία της εργασίας: η απελευθέρωση του νου από την ανάγκη να υπηρετεί, ώστε να ανακτήσει την ικανότητα να στοχάζεται, να θεωρεί, και να συναντά το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης πέρα από κάθε χρησιμότητα, καθώς η πνευματική ελευθερία αρχίζει όταν ο άνθρωπος παύει να παράγει για να δικαιολογεί την ύπαρξή του και αρχίζει να υπάρχει για να διευρύνει τη συνείδησή του. Στόχος είναι μια βιώσιμη ισορροπία ανάμεσα στις απαιτήσεις, τις ανάγκες, τη φιλοσοφούσα αργία, την ανάπαυση, και την προσωπική ευημερία.

10. Η ισορροπία ως κεντρική αρχή

Τα ανωτέρω κριτήρια αποτελούν ένα σύστημα. Η ψυχική υγεία δεν συνίσταται στη μεγιστοποίηση ενός μεμονωμένου χαρακτηριστικού, αλλά στην ευέλικτη ισορροπία μεταξύ διαφορετικών αναγκών και ικανοτήτων. Περιλαμβάνει την προσαρμοστικότητα χωρίς απώλεια της ταυτότητας, την αυτονομία χωρίς απομόνωση, την αυτοκριτική χωρίς αυτοαπόρριψη, και τη συναισθηματική διαχείριση χωρίς καταπίεση.

Συμπέρασμα

Τελικά, ψυχική υγεία σημαίνει τη δυνατότητα του ανθρώπου να ζει με επαρκή εσωτερική συνοχή, να αναγνωρίζει τα όριά του, να αναπτύσσει ουσιαστικές σχέσεις, να προσαρμόζεται στις μεταβολές, να διαμορφώνει μια ζωή που έχει νόημα για τον ίδιο, και να είναι ένας υπαρξιακός στρατηγιστής. Δεν είναι μια κατάσταση τελειότητας, αλλά μια μεθοδικώς σχεδιασμένη διαρκής διαδικασία ισορροπίας, μάθησης, και εξέλιξης.

Φέρνει στο φως τις ρωγμές πίσω από την αλαζονεία, την αυστηρότητα και την αδιαπραγμάτευτη προσήλωση στην τέχνη. Η διαχείριση του λόγου, οι παύσεις και η εκφραστική του δεινότητα, δίνει υπόσταση σ’ έναν άνθρωπο που αναμετριέται με τις ιδέες του, τον χρόνο και τα όρια της δημιουργίας του. Ερμηνεία στιβαρή και ουσιαστική. Δεν επιδιώκει τον εντυπωσιασμό, αλλά κερδίζει τον θεατή με το βάθος της αλήθειας.

Ο Δημήτρης Γκοτσόπουλος ως “Κεν”, καταφέρνει καλά να σταθεί απέναντι σε αυτήν την ισχυρή προσωπικότητα, δίχως να περιοριστεί στον λόγο του αντίλογου. Η ουσία την ερμηνευτικής συνάντησης βρίσκεται στην αμοιβαία επίδραση. Ο δάσκαλος πιέζει τον μαθητή και ο μαθητής αναγκάζει τον δάσκαλο ν’ αντικρίσει τους φόβους του.

Ο Κεν, γίνεται φορέας μιας διαφορετικής εποχής, μιας νέας συνείδησης, που δεν δέχεται αδιαμαρτύρητα την αυθεντία του δασκάλου του. Το κείμενο του Λόγκαν εμπεριέχει πολύ μεγάλη δύναμη. Μας παραδίδει έναν άνθρωπο ευφυή, απαιτητικό, συχνά σκληρό, ο οποίος υπερασπίζεται την αλήθεια της τέχνης, αλλά αναγκάζεται ν’ αναμετρηθεί και με τα όρια της δικής του συνέπειας.

Το τίμημα όταν η τέχνη γίνεται προϊόν

Ο Ρόθκο φοβάται την παρακμή και τον χρόνο. Το πόσο πιστοί μπορούμε να παραμείνουμε στις αρχές μας, όταν η πραγματικότητα μας προσφέρει την δυνατότητα της επιτυχίας και το τίμημα αυτής της επιτυχίας. Η τέχνη, που γεννιέται ως ανάγκη εσωτερικής έκφρασης κι ελευθερίας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε προϊόν, σε σύμβολο κοινωνικού κύρους και σε αντικείμενο κατανάλωσης. 

Οι συγκρούσεις του με τον Κεν, τον οδηγούν στο να κατανοήσει το μεγάλο λάθος του να τοποθετήσει τους πίνακές του ως διακοσμητικά στοιχεία στους τοίχους ενός πολυτελούς εστιατορίου. Ο Λόγκαν μετατρέπει την σχέση τους σ’ ένα μικρό εργαστήριο ανθρώπινης αυτογνωσίας. 

Σκηνοθετικά το έργο το οποίο απαιτεί μέτρο, ακρίβεια κι εμπιστοσύνη στον λόγο. Δεν χρειάζονται εξωτερικές επεμβάσεις. Η πραγματική δράση συντελείται μέσα από την σύγκρουση των ιδεών και την σταδιακή αποκάλυψη των χαρακτήρων. Η σκηνή αποτελεί χώρο πνευματικής αντιπαράθεσης, όπου μια φράση μπορεί να λειτουργήσει ως πρόκληση και μια διαφωνία ως ρήγμα σε ολόκληρο το σύστημα πεποιθήσεων ενός ανθρώπου.

Φεύγοντας από το θέατρο, ο θεατής πλημμυρίζει από την ικανοποίηση μιας καλοδουλεμένης θεατρικής βραδιάς και κυρίως με τα ερωτήματα: Τί αξίζει περισσότερο, η επιτυχία ή η συνέπεια; Η αναγνώριση ή η ελευθερία; Μια παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε!

Ο “νόμος Γκράχαμ” προέβλεπε τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως και 100% σε όλα τα αγαθά που εισάγουν οι ΗΠΑ από τις πέντε χώρες που αποτελούν τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου (στοχεύοντας άμεσα τεράστιες οικονομίες όπως η Κίνα και η Ινδία). Από το μέτρο αυτό εξαιρούνταν μόνο όσες χώρες εισήγαγαν λιγότερο από το 15% του φυσικού τους αερίου από τη Ρωσία και αποδείκνυαν έμπρακτα ότι μείωναν την εξάρτησή τους.

Προβλέπονταν παράλληλα δασμοί της τάξης του 500% σε οποιοδήποτε ρωσικό προϊόν εισαγόταν στις ΗΠΑ, απαγόρευε την εισαγωγή ρωσικού ουρανίου στις ΗΠΑ, όπως και κάθε αμερικανική επένδυση στη Ρωσία ή συμμετοχή σε ενεργειακές επιχειρήσεις της.  στο αμερικανικό έδαφος. Επίσης απέκλειε όλες τις ρωσικές τράπεζες και στοχοποιούσε για πρώτη φορά τον “σκιώδη ρωσικό στόλο”. Ο νομος ανεστάλη με εκτελεστικό διάταγμα που δημοσιεύθηκε από τον Λευκό Οίκο χθες το βράδυ (τοπική ώρα). «Τα μέτρα (σ.σ. οι κυρώσεις) θα παραμείνουν σε αναστολή μέχρι νεωτέρας», σύμφωνα με το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Πότε εγκρίθηκαν οι κυρώσεις

Οι κυρώσεις είχαν εγκριθεί στις 18 Σεπτεμβρίου και θα ενεργοποιούνταν  σε ένα μήνα -δηλαδή σήμερα. Ο νόμος θεωρήθηκε τότε η πρώτη μεγάλη πρωτοβουλία του Κογκρέσου σε βάρος της Μόσχας μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, αφήνοντας ωστόσο στον Ρεπουμπλικάνο ηγέτη μεγάλη ευχέρεια ως προς την εφαρμογή του. Φέρει το όνομα του βασικού εισηγητή του, του Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ – ο οποίος πέθανε τον Ιούλιο – που θεωρείτο “γεράκι” και ήταν φανατικός υποστηρικτής της Ουκρανίας.

Η Ουκρανία είχε ενθουσιαστεί με το νόμο αυτό και η Μόσχα είχε δυσαρεστηθεί ιδιαίτερα. Ωστόσο, οι ήδη δύσκολες σχέσεις μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και της Ουκρανίας γνώρισαν νέα κρίση μετά την ανακοίνωση από τον Ντόναλντ Τραμπ συμφωνίας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που προβλέπει την άρση κυρώσεων κατά της Μόσχας, προκειμένου να επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να εισάγουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού ντίζελ. Ο  Τραμπ, βλέποντας τις αντιδράσεις Ζελένσκι, είπε ότι “πρέπει να αλλάξει ηγέτη  η Ουκρανία, αυτός δεν θέλει ειρήνη».

Ο Ζελένσκι αντέδρασε έντονα και αποκάλεσε έμμεσα τον Τραμπ ηττοπαθή. Στη συνέχεια μειώθηκε σημαντικά η λειτουργία του Starlink που είναι πολύ σημαντική για τον ουκρανικό στρατό, αλλά ο Ζελένσκι αντί να προσπαθήσει να βρει πεδίο συνεννόησης με τις ΗΠΑ, είπε ότι “μεγάλοι ηγέτες είναι αυτοί που στηρίζουν την Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι, και τους ευγνωμονώ» έδωσε δε την εντολή να πληγούν άμεσα δυο ρωσικά διυλιστήρια, ενέργεια που ήταν να να πετούσε το γάντι στον Τραμπ. Ο Τραμπ με τη σειρά του είπε ότι δεν μπορεί να συνεννοηθεί με τον Ζελένσκι και ότι δεν τον εκτιμά

«Ντροπή» χαρακτήρισε εν συνεχεία (χθες) ο Τραμπ την επανέναρξη των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, εξαπολύοντας βολές κατά του Ουκρανού πρόεδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Πρόσθεσε μιλώντας στο δίκτυο Newsmax, «Υπάρχουν τόσοι άλλοι στόχοι, πάει και χτυπά τα καύσιμα και εκτοξεύονται οι τιμές σε όλο τον κόσμος».

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε τον πρόεδρο της Ουκρανίας λέγοντας πως «το μόνο που κάνει ο Ζελένσκι είναι να αυξάνει τις τιμές του πετρελαίου παγκοσμίως. Είναι πιο δύσκολο να συνεργαστεί κανείς με τον Ζελένσκι παρά με τον Πούτιν, Ο Ουκρανός πρόεδρος δεν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία. Δηλώνει πως θέλει, αλλά στην πραγματικότητα δεν θέλει».

Αντίδραση Ευρώπης και Ζελένσκι-Starlink

Οι Ευρωπαίοι ειχαν τοποθετηθεί αρνητικά στο όλο θέμα ήδη από χθες, στην Σύνοδο Κορυφής. Στα κοινά συμπεράσματα ανέφεραν ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λυπάται για την απόφαση των ΗΠΑ να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ, μειώνοντας έτσι την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα. Επαναβεβαιώνουμε την δέσμευσή μας να επιβάλουμε μεγαλύτερες κυρώσεις στη Ρωσία, μειώνοντας τα έσοδά της από την ενέργεια και διαταράσσοντας τη δράση του σκιώδους στόλου της».

Ο Ζελένσκι, που ζήτησε από τους Ευρωπαίους να ανοίξουν δική τους οδό διαπραγματεύσεων με την Ρωσία. δήλωσε σήμερα ότι η ενέργεια του Τραμπ «συνιστά οικονομική επιβράβευση του επιτιθέμενου, που επιδιώκει γενικό μπλακάουτ στην Ουκρανία ενόψει του χειμώνα. Η αμερικανική κυβέρνηση επέλεξε να αγνοήσει εντελώς έναν νόμο που ψηφίστηκε με ευρεία διακομματική στήριξη και θα μπορούσε να ασκήσει πραγματική πίεση στη Ρωσία για ειρήνη». Στο δε θέμα των ενεργειακών πληγμάτων που ο Τραμπ ζητεί «να σταματήσουν γιατί αυξάνουν τις τιμές σε όλο τον κόσμο», είπε  «εγώ υπερασπίζομαι μόνο τα συμφέροντα της Ουκρανίας».

Πρόσθεσε ότι αυτή η άρση κυρώσεων «είναι το πρώτο βήμα και θα ακολουθήσουν και άλλες», επέμεινε δε στη βοήθεια που χρειάζεται από την ΕΕ και το Starlink (το οποίο για τρίτη μέρα υπολειτουργεί) καθώς θεωρεί ότι η Ρωσία επιθυμεί να εγκαταστήσει συστήματα βαλλιστικών πυραύλων στη Λευκορωσία, γεγονός που αυξάνει την απειλή για τις δυτικές επαρχίες της Ουκρανίας που μέχρι τώρα ήταν σχεδόν στο απυρόβλητο.

Ο ίδιος είπε πως το Κίεβο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα συστήματα αναχαίτισης με drones λόγω των περιορισμών στην λειτουργία του δικτύου Starlink. Πρόσθεσε ότι το Κίεβο συζητά το ζήτημα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Οι ουκρανικές αρχές δηλώνουν ότι ίσως οι περιορισμοί οφείλονται σε τεχνικά ζητήματα και ο Ζελένσκι είπε ότι η Ουκρανία δοκίμασε το Starlink σε έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν αντιμετώπισε παρόμοια προβλήματα, καθώς το σύστημα εκεί λειτουργούσε πλήρως. Ο πρόεδρος Τραμπ είπε ότι δεν έχει δώσει εντολή για να κοπεί το Starlink και επισήμως κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.