Κατά την επιστροφή στην συνεδρίαση μετά τη διακοπή, η αντιπολίτευση προκάλεσε νέα ένταση στη Βουλή. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ταουλάντ Μπάλα έδειξε το ματωμένο του δάχτυλο μετά τη σύγκρουσή του με τον βουλευτή Φλαμούρ Νόκα του Δημοκρατικού Κόμματος και δήλωσε ότι η βία του Σαλί Μπερίσα δεν θα εμποδίσει τη διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της Αλβανίας.

Οι βουλευτές είχαν μεταβεί νωρίς σήμερα το πρωί στο Κοινοβούλιο, πριν από την συγκέντρωση διαμαρτυρίας, ώστε να αποφύγουν εντάσεις. Οι πανεπιστημιακοί συγκεντρώθηκαν και σήμερα έξω από το πρωθυπουργικό γραφείο και ο επικεφαλής του συνδικάτου τους, ο Σαντέρ Κοβάτσι τους κάλεσε να συμμετάσχουν στην διαμαρτυρία μπροστά από το Κοινοβούλιο μαζί με τους φοιτητές.

Στο μεταξύ, από το Μαυροβούνιο, όπου πραγματοποιείται η Διάσκεψη των Ηγετών της Διαδικασίας του Βερολίνου, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έστειλε κατά την έναρξη των εργασιών μήνυμα πως η βία και η πόλωση δεν πρέπει να επιτραπεί να γίνουν μέρος της απάντησης στις πολιτικές προκλήσεις. Στη σύνοδο κορυφής της Διαδικασίας του Βερολίνου συμμετέχουν οι ηγέτες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και εκπρόσωποι ευρωπαϊκών χωρών.

Κατά την ομιλία του, ο Μερτς κάλεσε τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις και να εργαστούν για την επίτευξη του στόχου της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παραμένει η ένταση

Ο πρωθυπουργός Εντι Ράμα επιμένει για τρίτη ημέρα στο κάλεσμα για «διάλογο» με τον κόσμο που διαμαρτύρεται, ωστόσο η καταστολή παραμένει έντονη στους δρόμους και τις πλατείες της γειτονικής χώρας. Μετά τις δύο αποτυχημένες προσπάθειες με τις «καρέκλες διαλόγου», έξω από το πρωθυπουργικό γραφείο, σήμερα τοποθετήθηκαν πέτρινα παγκάκια όπου αναγράφεται η λέξη «Διάλογος». Τα παγκάκια αυτά φοιτητές τα είχαν χρησιμοποιήσει για οδοφράγματα τις προηγούμενες ημέρες.

Η συνεδρίαση της βουλής της περασμένης Πέμπτης είχε αναβληθεί λόγω των βίαιων επεισοδίων. Σήμερα, αναμένεται να κυριαρχήσουν κατά την συνεδρίαση οι διαδηλώσεις και οι αντιδράσεις της αστυνομίας, καθώς όπως έγινε γνωστό το Δημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης, κατέθεσε επείγουσα επερώτηση προς τον υπουργό Εσωτερικών Έρβιν Ντέμο για το ζήτημα. Η αγορά στα Τίρανα φαίνεται να επανέρχεται, οι τράπεζες από χθες ξεκίνησαν την επαναλειτουργία τους το ίδιο και οι επιχειρήσεις που είχαν κατεβάσει ρολά λόγω των καταστροφών και των εμπρησμών τις πρώτες ημέρες των διαδηλώσεων.

Χθες το βράδυ, μετά από ώρες ηρεμίας χωρίς επεισόδια μικρές ομάδες κουκουλοφόρων εμφανίστηκαν και πάλι στον κεντρικό δρόμο «Μαρτύρων του Έθνους» και άρχισαν να πετούν μολότοφ γύρω από το γραφείο του πρωθυπουργού και στις επιχειρήσεις που βρίσκονται κοντά στους δίδυμους πύργους των Τιράνων.

Ακολούθησε πετροπόλεμος με την αστυνομία, η οποία έκανε ρίψεις νερού για να τους διαλύσει. Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις παρέμειναν σε επιφυλακή, καθώς η κατάσταση παραμένει τεταμένη. Ο Αλβανός πρόεδρος Μπαϊράμ Μπεγκάι, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, είχε ξεχωριστές συναντήσεις με τους πρέσβεις την Ηνωμένων Πολιτειών και χωρών της ΕΕ, ωστόσο δε έχει γίνει γνωστό το περιεχόμενο των συνομιλιών του.

Την ίδια ώρα, αντιδράσεις προκαλεί βίντεο που κάνει τον γύρο του διαδικτύου με αστυνομικούς να εισβάλουν σε καφετέριες στο κέντρο των Τιράνων και να προχωρούν σε συλλήψεις. Ειδικότερα, σύμφωνα με το news24.al, αστυνομικοί έκαναν έφοδο σε καφετέρια στο πάρκο Rinia, όπου συνέλαβαν με τη βία τρεις νέους. Μάλιστα, όπως φαίνεται στο βίντεο, προχωρούν σε σωματικό έλεγχο εντός του καταστήματος. Οι νέοι διαμαρτυρήθηκαν δημόσια καταγγέλλοντας ότι η σύλληψή τους γινόταν εντελώς χωρίς καμία αιτία ή νομικό λόγο.

Ένας από τους συλληφθέντες εξήγησε στις κάμερες ότι η αστυνομία τον συνέλαβε επειδή είχε μαζί του τον προσωπικό του αθλητικό εξοπλισμό: «Με συλλαμβάνουν μόνο και μόνο επειδή είχα μαζί μου το ποδηλατικό μου κράνος και ένα αποσμητικό· τα χρειάζομαι για την αθλητική μου δραστηριότητα». Παρά τις διαμαρτυρίες των νέων ότι παραβιάζονταν τα συνταγματικά τους δικαιώματα και ότι δεν είχαν εμπλακεί σε καμία βίαιη πράξη, οι αστυνομικοί προχώρησαν στις συλλήψεις.

Αλεξιπτωτιστές στο Μιλάνο

Ο Ιταλός αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός μεταφορών Ματέο Σαλβίνι αναφέρθηκε, σε δηλώσεις του, στην αποστολή πεντακοσίων επιπλέον μελών του στρατού στο Μιλάνο, για την αντιμετώπιση τυχόν νέων βίαιων επεισοδίων. «Το ότι στο Μιλάνο θα σταλούν πεντακόσιοι αλεξιπτωτιστές της ταξιαρχίας “Φόλγκορε”, με μέση ηλικία άνω των σαράντα ετών και πολλές εμπειρίες στο εξωτερικό, για εμένα αποτελεί εγγύηση. Θεωρώ ότι το συγκεκριμένο μέτρο θα ισχύσει από το Σάββατο», δήλωσε ο Σαλβίνι.

«Οι αλεξιπτωτιστές θα εγγυηθούν τη δημόσια τάξη, μαζί με άλλες αστυνομικές δυνάμεις. Και με μέσα ταχείας αντίδρασης, με ελαφρά τεθωρακισμένα τύπου Lince, με ντρόουν. Θα είναι έτοιμοι να κάνουν ό,τι ένα μέλος του στρατού πρέπει να κάνει, σεβόμενο τους ισχύοντες κανόνες. Ως πατέρας δυο παιδιών αισθάνομαι πιο ασφαλής αν υπάρχουν πεντακόσιοι αλεξιπτωτιστές της ταξιαρχίας “Φόλγκορε”, με δυνατότητα κρίσης, οι οποίοι θα παρακολουθούν τι ακριβώς συμβαίνει», πρόσθεσε ο Ιταλός υπουργός και γραμματέας της Λέγκα.

Υπενθυμίζεται ότι τα συγκεκριμένα πεντακόσια μέλη του ιταλικού στρατού θα πλαισιώσουν τους συναδέλφους τους που ήδη συμμετέχουν στην επιχείρηση «Ασφαλείς δρόμοι», αλλά χωρίς να έχουν τις ίδιες δικαιοδοσίες της αστυνομίας και των καραμπινιέρων. Να σημειωθεί ότι ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα απέρριψε το αίτημα του υπουργού Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο, που ζητούσε οι στρατιώτες που θα σταλούν στο Μιλάνο να αποκτήσουν τις ίδιες δικαιοδοσίες με την αστυνομία και τους καραμπινιέρους.

Γαλλία απαγόρευση διαδηλώσεων 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, μετά από σύσκεψη που είχε με τους επικεφαλής των κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών, ανακοίνωσε ότι ορισμένες διαδηλώσεις τις επόμενες ημέρες θα απαγορευτούν. Επικαλούμενος την αποκατάσταση της ηρεμίας, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε «οι κανόνες είναι απλοί: Δεν πρέπει να υπάρξουν διαδηλώσεις τις επόμενες ημέρες», για να διευκρινίσει πως πορείες και διαδηλώσεις που υποστηρίζονται από τα εργατικά συνδικάτα θα μπορούν να πραγματοποιηθούν εφόσον είναι σύμφωνοι οι δήμαρχοι και οι νομάρχες ανά περιοχή.

Ο Γάλλος πρόεδρος αναφερόμενος στις ταραχές του προηγούμενου Σαββατοκύριακου επέρριψε ευθύνες στις αστυνομικές αρχές καταλογίζοντάς τους «έλλειψη διορατικότητας και στοιχεία έκπληξης» απέναντι στη βία που ξέσπασε στο περιθώριο των διαδηλώσεων σε ορισμένες πόλεις. Εκ παραλλήλου κατηγόρησε «οργανωμένες ακροαριστερές ομάδες που, με ακραία βία και προσεκτικούς σχεδιασμούς στοχεύουν στην ανατροπή της Δημοκρατίας, ενώ καταδίκασε και τις «πράξεις παραβατικότητας έναντι των οποίων πρέπει επίσης να είμαστε εξαιρετικά αυστηροί, αλλά οι οποίες δεν είναι της ίδιας φύσης».

Επισημαίνοντας τα διάφορα μέτρα ασφαλείας που εφάρμοσαν οι νομάρχες (απαγόρευση κυκλοφορίας, απαγορεύσεις συγκεντρώσεων κ.λπ.) και τις νομικές διαδικασίες που οδήγησαν σε «αρκετές χιλιάδες συλλήψεις και προφανώς αρκετές εκατοντάδες άτομα στη φυλακή», ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στη συνάντηση μεταξύ της κυβέρνησης και των πολιτικών κομμάτων και μια άλλη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των δημάρχων του Παρισιού, της Λυών και της Μασσαλίας με τον πρωθυπουργός Λεκoρνί.

Ο Γάλλος πρόεδρος είπε επίσης ότι ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση θα συναντηθούν με φοιτητικές οργανώσεις λυκείων και πανεπιστημίων, εκπαιδευτικούς, συνδικάτα, εργοδοτικές οργανώσεις, τοπικές αρχές και μέλη του κοινοβουλίου». Ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης ότι θα συνεδριάσει την Παρασκευή Συμβούλιο Αμυνας για να λάβει «πρόσθετες αποφάσεις».

Τέλος η αστυνομία του Παρισιού ανακοίνωσε ότι η πορεία από την Βαστίλη ως την πλατεία του έθνους που διοργανώνει το ερχόμενο Σάββατο τα εργατικά συνδικάτα θα επιτραπεί, ενώ αντιθέτως δεν θα επιτραπεί η πορεία των Κίτρινων Γιλέκων από την πλατεία της Ρεπουμπλίκ ως την Οπερα.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο όμιλος, μέσω της MSM, συμμετέχει με 49% στην κοινή εταιρεία «Ελληνικά Πυρομαχικά», η σύσταση της οποίας συνδέεται με συνεργασία διάρκειας 25 ετών με τα ΕΑΣ. Ο βουλευτής ζητά να διευκρινιστεί ποια ακριβώς θέση κατέχει ο κ. Δημητριάδης στις εμπλεκόμενες εταιρείες και εάν υπάρχει δέσμευση για μελλοντική μετοχική συμμετοχή του.

Παράλληλα, αναφέρεται σε προηγούμενες συνεργασίες των ΕΑΣ με την κυπριακή ΜΙ.ΜΑ., συμφερόντων του κ. Δημητριάδη, για την προμήθεια ανταλλακτικών στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού 92 οχημάτων BMP-1, καθώς και για προγράμματα πυρομαχικών. Ερωτά εάν η εταιρεία εξακολουθεί να λειτουργεί και ποιος θα επιβαρυνόταν με τυχόν απαιτήσεις της Αιγύπτου εξαιτίας καθυστερήσεων στις παραδόσεις.

Τέλος, ζητά απαντήσεις για καταγγελία του Σωματείου Εργατοϋπαλλήλων ΕΑΣ Λαυρίου περί διανομής χρημάτων εκτός μισθοδοσίας το 2024, για την οποία διενεργήθηκε ΕΔΕ, καθώς και για το ποιος ήταν ο αναφερόμενος «αντιπρόσωπος» και αν η MSM γνώριζε την ενέργεια.

Επισυνάπτεται η Ερώτηση

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΡΙΝΗΣ
ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής
Βουλευτής Ηλείας
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς:
Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κ. Πιερρακάκη
Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια

“Στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξέδωσε δελτίο Τύπου σχετικά με την επίσκεψη εκπροσώπων της εταιρείας Czechoslovak Group στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, στην επίσκεψη συμμετείχε και ο πρόεδρος της εταιρείας CGS Greece.

Όπως είναι γνωστό, η CGS, μέσω της θυγατρικής της εταιρείας MSM, συμμετέχει με ποσοστό 49% στο μετοχικό κεφάλαιο της κοινής εταιρείας (joint venture) «Ελληνικά Πυρομαχικά». Ωστόσο, έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 δεν εντοπίστηκε στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) εταιρεία με την επωνυμία «CGS Greece», η οποία να έχει συσταθεί και να λειτουργεί νόμιμα.

Ο κ. Εμμανουήλ Δημητριάδης, ο οποίος, σύμφωνα με το προαναφερθέν δελτίο Τύπου, συμμετείχε στην επίσκεψη με την ιδιότητα του προέδρου της CGS Greece, συμμετέχει με την ίδια ιδιότητα και σε ζητήματα που αφορούν την κοινή εταιρεία «Ελληνικά Πυρομαχικά».
Στο πρόσφατο παρελθόν, η κυπριακή εταιρεία ΜΙ.ΜΑ., συμφερόντων του κ. Δημητριάδη, καθώς και η MSM, την οποία εκπροσωπεί η ΜΙ.ΜΑ., ανέπτυξαν συνεργασίες με τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ). Συγκεκριμένα:

1. Η ΜΙ.ΜΑ. εκπροσώπησε την Αίγυπτο κατά την υλοποίηση της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας–Αιγύπτου για τη δωρεάν παραχώρηση 92 οχημάτων BMP-1, τα οποία συμφωνήθηκε να εκσυγχρονιστούν από τα ΕΑΣ. Στις 2 Αυγούστου 2019 υπογράφηκε σύμβαση μεταξύ των ΕΑΣ και της ΜΙ.ΜΑ., με την οποία η δεύτερη ανέλαβε την υποχρέωση να προμηθεύσει τα ΕΑΣ με τα αναγκαία ανταλλακτικά για τον εκσυγχρονισμό, αξίας 13.669.000 ευρώ.

2. Τον Μάρτιο του 2021, τα ΕΑΣ, η ΜΙ.ΜΑ. και η Διεύθυνση Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού υπέγραψαν τεχνικό μνημόνιο συνεργασίας για την αναβάθμιση και την πραγματοποίηση επίδειξης βολής ρουκετών διαμετρήματος 122 χιλιοστών.

3. Στις 11 Μαρτίου 2021 ελήφθη απόφαση για τη σύσταση κοινοπραξίας μεταξύ των ΕΑΣ και της ΜΙ.ΜΑ., με αντικείμενο τον εκσυγχρονισμό των RM-70 και των 122 mm.

4. Τον Φεβρουάριο του 2022, τα ΕΑΣ, η MSM και η Διεύθυνση Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού υπέγραψαν τεχνικό μνημόνιο συνεργασίας για την παραχώρηση 40 βλημάτων πυροβολικού διαμετρήματος 155 χιλιοστών, προκειμένου να πραγματοποιηθούν δοκιμαστικές βολές.

5. Στις 16 Δεκεμβρίου 2022, τα ΕΑΣ αποδέχθηκαν πρόταση έναρξης συνεργασίας με την MSM για τη γόμωση βλημάτων πυροβολικού. Η συνεργασία αυτή εξελίχθηκε σε παραχώρηση διάρκειας 25 ετών, με τη σύσταση της κοινής εταιρείας «Ελληνικά Πυρομαχικά».

Σε όλες τις παραπάνω διαδικασίες συμμετείχε η ΜΙ.ΜΑ. ή ο κ. Εμμανουήλ Δημητριάδης, ως εκπρόσωπος της MSM. Δεδομένου ότι οι συνεργασίες των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων πρέπει να διέπονται από διαφάνεια, Δεδομένου ότι επιβάλλεται να είναι σαφής ο ρόλος και τα συμφέροντα που εκπροσωπεί κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο συμμετέχει σε συναλλαγές με δημόσιες εταιρείες,

Δεδομένου ότι η αναφορά ανύπαρκτης ιδιότητας δεν συνάδει με τη δεοντολογία και την υποχρέωση ειλικρινούς συμπεριφοράς,
ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ:

1. Εφόσον οι αρμόδιες υπηρεσίες επιβεβαιώσουν ότι έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 δεν υφίστατο εταιρεία με την επωνυμία «CGS Greece», σε ποιες ενέργειες προτίθενται να προβούν;

2. Ποια ακριβώς θέση κατέχει ο κ. Εμμανουήλ Δημητριάδης στις εταιρείες CGS, MSM, MSM Greece και Czechoslovak Group;

3. Υπάρχει δέσμευση για τη μελλοντική απόκτηση μετοχών της κοινής εταιρείας «Ελληνικά Πυρομαχικά» από τον κ. Εμμανουήλ Δημητριάδη;

4. Η εταιρεία ΜΙ.ΜΑ. εξακολουθεί να λειτουργεί;

5. Εάν η ΜΙ.ΜΑ. έχει παύσει να λειτουργεί και εγερθούν απαιτήσεις από την Αίγυπτο σε βάρος των ΕΑΣ, για παράδειγμα λόγω καθυστερήσεων στις παραδόσεις που οφείλονται σε καθυστερημένη παράδοση ανταλλακτικών από τη ΜΙ.ΜΑ., θα επιβαρυνθεί με τις σχετικές απαιτήσεις ο κ. Εμμανουήλ Δημητριάδης;

6. Σύμφωνα με ανακοίνωση-καταγγελία του Σωματείου Εργατοϋπαλλήλων ΕΑΣ Λαυρίου, στις 16 Απριλίου 2024, στο εργοστάσιο του Λαυρίου, εργαζόμενος των ΕΑΣ μοίρασε σε ορισμένους εργαζομένους χρηματικά ποσά εκτός μισθοδοσίας, δηλαδή «μαύρα», αναφέροντας ότι τα χρήματα αποτελούσαν δώρο από τον αντιπρόσωπο. Για την παράνομη αυτή ενέργεια διενεργήθηκε Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ). Ποιος είναι ο συγκεκριμένος αντιπρόσωπος και η ενέργεια αυτή πραγματοποιήθηκε εν γνώσει της MSM, η οποία διοικεί το εργοστάσιο;

Ο ερωτών Βουλευτής

Μιχάλης Κατρίνης

Η “Εύα” είναι η τρίτη ταινία της Μαρίας Πλυτά και εντυπωσιάζει με το εξαιρετικό σύγχρονο θέμα της, τη θέση των γυναικών όπως παρουσιάζεται την εποχή που διαδραματίζεται η ταινία. Η ταινία έχει μείνει στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου και για έναν άλλο δραματικό λόγο. Ο νέος παραγωγός της ταινίας, ιδρυτής της εταιρίας παραγωγής “Κομίνης Φιλμς”, Δημήτρης Κομίνης, βρήκε τραγικό θάνατο καθώς πήγαινε με το αυτοκίνητό του στο χώρο των γυρισμάτων, στην ευρύτερη περιοχή της Λούτσας, όπου έγιναν όλα τα εξωτερικά γυρίσματα της ταινίας.

Στην πορεία προς τη Λούτσα στις 16 Οκτωβρίου 1952 το αυτοκίνητό του ανατινάχθηκε από ξεχασμένη νάρκη του Β’ παγκοσμίου πολέμου και μαζί με τον παραγωγό θα φύγει από τη ζωή και η συνεπιβάτης του, η ηθοποιός Ανθή Μηλιάδου. Την ταινία θα ολοκληρώσει η γυναίκα του Κομίνη, Μαρία Κομίνη, και θα την αφιερώσει στη μνήμη του. Μοναδική ταινία της εταιρίας. 

Η “Εύα” έχει διάφορες καινοτομίες: η πρώτη ταινία που συνθέτει μουσική ο Μίκης Θεοδωράκης και το πρώτο σενάριο του Ανδρέα Λαμπρινού, μετέπειτα σκηνοθέτη του περίφημου “Διακοπές στην Αίγινα” (1957), όπου θα προτείνει στην Αλίκη Βουγιουκλάκη το ξανθό μαλλί, διαμορφώνοντας εν πολλοίς την κινηματογραφική οπτική της περσόνα.

Ο Λαμπρινός φιλοδοξούσε να αναλάβει εκείνος τη σκηνοθεσία της “Εύας”, γι’ αυτό και το σενάριό του συνοδευόταν με σκηνοθετικές προτάσεις, ντεκουπαρισμένο, που δεν τήρησε η Πλυτά. Μία ακόμα πρωτοτυπία της ταινίας είναι η πρωταγωνίστριά της, η Νίνα Σγουρίδου, υποψήφια σταρ Ελλάς το 1952, που ενώ ερμηνεύει εξαιρετικά τον πρωταγωνιστικό της ρόλο, η καριέρα της ως ηθοποιός στο σινεμά θα μείνει περιορισμένος. Ως Εύα, ερμηνεύει αποστασιοποιημένα και με μία αμφίθυμη ψυχοσύνθεση το ρόλο, εξαιρετικά επιτυχημένα. 

«Εύα» της Μαρίας Πλυτά

Η ιστορία είναι απλή: η όμορφη Εύα έχει παντρευτεί έναν πλούσιο επιχειρηματία (υποθετικά, το επάγγελμα παραμένει αδιευκρίνιστο στην αφήγηση), τον Αλέκο (Μάνος Κατράκης), μεγαλύτερό της. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, στις θερινές διακοπές του ζευγαριού, η Εύα μένει όλη την εβδομάδα μόνη της σε ένα νησί του Αιγαίου και ο σύζυγός της λείπει για δουλειές στην Αθήνα. Οι σχέσεις τους μοιάζουν τυπικές. Η Εύα περνάει πολλές ώρες στην παραλία, αλλά ταυτόχρονα πλήττει. 

Σε αυτό το σκηνικό, καταφθάνει στο νησί ο νεαρός αρχιτέκτονας Αντίνοος (Αλέκος Αλεξανδράκης) για διακοπές. Οι δύο νέοι συνδέονται αρχικά φιλικά. Ο νεαρός αρχιτέκτονας αρχίζει να ερωτεύεται την Εύα και εκείνη δύσθυμη στρέφεται πότε εναντίον του, πότε τον αναζητά παθιασμένα. Στο κάδρο εμφανίζεται ένα ακόμα νεαρό κορίτσι, η Άννυ (Αλίκη Γεωργούλη) που ερωτεύεται το νεαρό Αντίνοο.

Μαζί με το νεαρό κορίτσι παρασύρεται ο Ντίνος Ηλιόπουλος (ως Νάσος), σε έναν ακόμα ασυνήθιστο σε εμάς ρόλο, δραματικό, και μελαγχολικό, ιδιαίτερα για τον ανεκπλήρωτο έρωτά του απέναντι στην Άννυ. Δημιουργούνται δύο-τρία ερωτικά τρίγωνα: Εύα-Αντίνοος-Αλέκος, Άννυ-Αντίνοος-Νάσος, και Εύα-Αντίνοος-Άννυ. 

Οι σχέσεις δοκιμάζονται. Ο σύζυγος στρέφεται εναντίον του νεαρού αρχιτέκτονα με κυνικό τρόπο. Ο Αντίνοος φτάνει στα άκρα, η Εύα οριακά εγκαταλείπει το σύζυγο. Η αφήγηση είναι αρκετά προχωρημένη για την εποχή της, διατηρώντας ταυτόχρονα έντονα τα ήθη της εποχής, με εκφράσεις όπως ‘αφέντη μου’ για τους κύριους πλουσίους του νησιού, μία σαφής ταξική συνείδηση και κατάλοιπο περασμένων γενεών.

Ταυτόχρονα, η θέση της γυναίκας αναδεικνύεται με μία αμφισημία, πότε χειραγωγημένη, πότε ανεξάρτητη, ελευθεριάζουσα, ενώ στη μικροκλίμακα της επαρχίας ενός νησιού, τα επικριτικά σχόλια στριφογυρίζουν στην αφήγηση, κυριολεκτικά και υπαινικτικά. Εξαιρετικά παραμένουν ορισμένα κάδρα της ταινίας, με αρκετά εξωτερικά γυρίσματα, με ενίοτε σαφείς τις ενδιαφέρουσες σινεφίλ αναφορές στο Χόλιγουντ της εποχής.

Η σκηνή στην παραλία του Αλεξανδράκη με την Εύα όπου τη φιλά, ενώ το κύμα σκάει πάνω τους, είναι παρόμοια με την περίφημη σκηνή του ‘Όσο υπάρχουν άνθρωποι’ (‘From Here to Eternity’, 1953) του Φρεντ Τσίνεμαν (που κέρδισε Όσκαρ σκηνοθεσίας) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ και τη Ντέμπορα Κερ. 

Η δεκαετία του ’50

Η “Εύα” έκοψε εκείνη την εποχή περίπου 40 χιλ. εισιτήρια. Η εποχή χαρακτηρίζεται από την πρώτη άνοιξη της ελληνικής κινηματογραφική παραγωγής, μία φάση σταθερής ανόδου, ειδικότερα μετά την εμπορική επιτυχία σταθμός για το ελληνικό σινεμά, τον “Μεθύστακα” του Τζαβέλα το 1950. Έκτοτε, και όλη τη δεκαετία του 1950, η ελληνική κινηματογραφική παραγωγή είναι σε μία σταθερή άνοδο που την δεκαετία του 1960 θα πάρει εκρηκτικές διαστάσεις.

Η δεκαετία του 1950 θα αναδείξει, όμως, εκτός από εμπορικές επιτυχίες, αρκετούς ποιοτικούς δημιουργούς (με ταινίες σταθμούς), όπως ο Κακογιάννης (Στέλλα, κ.ά.), ο Κούνδουρος (Δράκος, Μαγική Πόλη, κ.ά.), ο Τζαβέλας, ο Γρηγορίου, κ.ά. Ταυτόχρονα, η διορατικότητα του Φιλοποίμενα Φίνου ανανεώνει την κωμωδία με τους Σακελλάριο, Τσιφόρο, ενώ αναδεικνύει τους πρώτους σταρ, όπως ήταν ο Φωτόπουλος μετά “Το Σωφεράκι” (1953, Τζαβέλας). 

Η δεκαετία του 1950 διαθέτει και την “Εύα” της Πλυτά, μία σκηνοθέτιδα, που αξίζει να ξαναϊδωθεί, να επαναερμηνευτεί, γνωστή στο ευρύ κοινό, κυρίως, από την ταινία που έκανε μεγάλη επιτυχία το 1962, και συνεχίζει να προβάλλεται ως τις μέρες μας, ο ‘Ο Λουστράκος’. Ταινία που ανέδειξε το παιδί-θαύμα του ελληνικού σινεμά, τον Βασίλη Καΐλα, ο οποίος άφησε εποχή για τις αυθόρμητες και άδολες ερμηνείες του.

Παρών και αυτός στην προβολή της “Εύας” στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, αποτέλεσε ένα συγκινητικό συμπλήρωμα στην εκδήλωση. Γενικότερα, προσπάθειες σαν αυτή της “Εύας” αξίζει να αναδεικνύονται και να αναδεικνύουν γενικότερα το ιστορικό και πολιτισμικό αποτύπωμα του ελληνικού σινεμά.

Η συμφωνία, που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020, αφορά μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, η οποία εκτείνεται μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού. Σε αντίθεση με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία αναγνωρίζει την επήρεια των ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και του συμπλέγματος της Καρπάθου – Ρόδου στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, αναχαιτίζοντας τις αξιώσεις της Τουρκίας.

Η σημαντική εκκρεμότητα που απομένει να ρυθμιστεί, μιας και η Αίγυπτος δεν θέλησε τότε να «μπεί στο μάτι της Τουρκίας», αφορά την  περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, όπου βρίσκεται το Καστελόριζο και η ευρύτερη περιοχή του.  Η οριοθέτηση της ΑΟΖ του Καστελόριζου δεν περιλαμβανόταν  σε εκείνη τη συμφωνία και παρέμενε  ανοιχτή για μελλοντικές διαπραγματεύσεις με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Οι διαπραγματεύσεις αυτές ξεκινούν πλέον, μετά από την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης.

Η χάραξη στην οποία συμφώνησαν Ελλάδα και Αίγυπτος  επικαλύπτει και ακυρώνει στην πράξη τα παράνομα όρια που προέβλεπε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αλλά ποίος θα «πληρώσει το μάρμαρο» στην Γαλλία; Πάλι οι φτωχοί αφού η χώρα έχει ένα δημόσιο χρέος μεγαλύτερο της Ελλάδος, στάσιμη οικονομία και δανείζεται για να ισοσκελίσει τον κρατικό προϋπολογισμό, πολλών δις. ευρώ, χωρίς να μπορέσει να τον περάσει απ’ την εθνοσυνέλευση.

Η Γαλλική κυβέρνηση Μακρόν απεδείχθη ανεπαρκής να εμπνεύσει οικονομική Τάξη κι Ασφάλεια κι έρχεται προσεχώς η Λεπέν να τις αποκαταστήσει. Οπότε οι μετανάστες, οι «πιέρ-νουάρ» και οι περιθωριακοί Γάλλοι θα υποφέρουν. Ακριβώς αυτοί που πανηγυρίζουν τώρα με τις οδομαχίες, τους εμπρησμούς και το χάος.

Λησμονούν όμως ότι «το χάος, χάος επικαλείται» και ορισμένοι ζητούν την επέμβαση του στρατού όπως είχε ζητήσει ο στρατηγός ΝτεΓκώλ από τον ομογάλακτο του Μασί, τον Μάϊο του 1968.

Ευτυχώς τούτο δεν συνέβει. Ο ΝτεΓκώλ γύρισε άπρακτος απ’ την Γερμανία, διέλυσε την εθνοσυνέλευση, προκήρυξε εκλογές και πήρε μεγάλη πλειοψηφία. Οι υπεραριστεροί έχασαν κι η Γαλλία κυβερνήθη με ισχυρά πυγμή. Πάλι όμως οι οικονομικώς ανίσχυροι πλήρωσαν τα επιζήμια.

Ευτυχώς τα σενάρια βίας δεν επαναλήφθηκαν την Τετάρτη στο Σύνταγμα.  Πάντως «στα ιδικά μας» δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια. Αρκετά ο Ελληνικός λαός υπέφερε από την απρονοησία του ευρώ και λαθρομετανάστευση: Ακρίβεια, έλλειψη στέγης, δημογραφική κρίση και το χαμηλότερο ατομικό εισόδημα στην Ε.Ε μετά την Βουλγαρία. Πρό του 2002 , η Ελλάδα ήταν η πλουσιότερη χώρα της Βαλκανικής, με την δραχμή…

Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση των 7 χωρών στο συγκεκριμένο σχήμα, η οποία πραγματοποιείται με πρωτοβουλία της Άγκυρας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συγκρούσεις που συνδέονται με το Ιράν, την Υεμένη και την Ουκρανία απειλούν τις θαλάσσιες εμπορικές οδούς και εντείνουν τις ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια.

Από τη σύνθεση της συνάντησης απουσιάζει η Ελλάδα, καθώς μεταξύ των συμμετεχόντων αναφέρονται η Τουρκία και έξι ακόμη χώρες. Το δημοσίευμα του Reuters δεν διευκρινίζει εάν η Αθήνα προσκλήθηκε ούτε αναφέρει τους λόγους για τους οποίους δεν περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο διπλωματικό σχήμα.

Στην ατζέντα των συνομιλιών περιλαμβάνονται το Παλαιστινιακό, οι τελευταίες εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, η κατάσταση στην Υεμένη, οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, καθώς και οι δυνατότητες ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής και των ευρωπαϊκών κρατών.

Το μήνυμα Φιντάν για Ιράν και ναυσιπλοΐα

Σύμφωνα με την τουρκική διπλωματική πηγή, ο Χακάν Φιντάν αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάγκη εξεύρεσης διπλωματικής λύσης στον πόλεμο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Θα επισημάνει επίσης τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δύο κρίσιμα περάσματα για τη διεθνή ναυτιλία και το εμπόριο.

Παράλληλα, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας αναμένεται να επαναλάβει τη στήριξη της Άγκυρας στην ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν.

Όπως αναφέρει το Reuters, ο Φιντάν θα επικαλεστεί τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που έχουν υπογράψει η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία.

Ανησυχία για επέκταση του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα

Στο μέτωπο της Ουκρανίας, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να ενημερώσει τους ομολόγους του ότι η Τουρκία καταβάλλει προσπάθειες για να αποτρέψει την επέκταση του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, θα αναφερθεί στους κινδύνους που δημιουργεί η σύγκρουση για την περιφερειακή ασφάλεια, σε μια περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την Τουρκία, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της σύνδεσής της με τις θαλάσσιες οδούς που εξυπηρετούν το διεθνές εμπόριο.

Η πρωτοβουλία της Άγκυρας φέρνει στο ίδιο τραπέζι χώρες της Μέσης Ανατολής, της Νότιας Ασίας και της Ευρώπης, με στόχο τη συζήτηση κρίσιμων ζητημάτων ασφάλειας και την αναζήτηση πεδίων συνεργασίας σε μια περίοδο πολλαπλών πολεμικών συγκρούσεων.

Martine Schneider, Επιµελήτρια “Ηρόδοτου”
∆ηµ. Γ. Μιχαλόπουλος, Ιστορικός – Συγγραφέας

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
∆ηµ. Παυλόπουλος Ιστορικός της Τέχνης , Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ
Ειρήνη ∆ιαµαντοπούλου Παιδαγωγός

ΑΦΙΣΑ 25-10-2026

Η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν διαφορετικούς θεσμικούς ρόλους. Οι αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική δεν αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα μιας ανεξέλεγκτης Επιτροπής. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών, ενώ οι αποφάσεις για κυρώσεις λαμβάνονται με ομοφωνία. Αυτό προσδιορίζει και την ευθύνη των εθνικών κυβερνήσεων. Καμία δεν δικαιούται να εμφανίζει ως εξωτερική επιβολή μια πολιτική στην οποία η ίδια συναίνεσε. Η επίκληση των “Βρυξελλών” συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός διάχυσης της ευθύνης και αποφυγής της λογοδοσίας.

Η θεσμική διαδικασία, ωστόσο, δεν εξαντλεί το ζήτημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης. Η εκλογή μιας κυβέρνησης δεν συνιστά λευκή επιταγή για κάθε μεταγενέστερη στρατηγική επιλογή, ανεξαρτήτως διάρκειας και συνεπειών. Όταν αποφασίζονται πολυετείς οικονομικές δεσμεύσεις, αποστολές στρατιωτικού υλικού και ανατροπές στο ενεργειακό υπόδειγμα, απαιτούνται συγκεκριμένη δημόσια αιτιολόγηση, κοινοβουλευτική συζήτηση και διαρκής έλεγχος. Η βούληση των λαών δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε να υποκαθίσταται από ανακοινώσεις κορυφής. Η δημοκρατία χρειάζεται ενεργούς πολίτες με πρόσβαση στη γνώση των αποφάσεων και πραγματική δυνατότητα να επηρεάζουν την κατεύθυνσή τους.

Ερωτήματα για το Ουκρανικό

Στον πόλεμο της Ουκρανίας, η αφετηρία παραμένει σαφής. Η ρωσική εισβολή παραβίασε την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα ενός ανεξάρτητου κράτους. Η αρχή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Η κριτική στην ευρωπαϊκή πολιτική δεν δικαιολογεί την κατάκτηση ούτε αίρει την ευθύνη της Μόσχας. Η καταδίκη της εισβολής, όμως, δεν απαλλάσσει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες από την υποχρέωση να εξηγούν πώς η πολιτική τους υπηρετεί τον τερματισμό του πολέμου. Η επίκληση του διεθνούς δικαίου πρέπει να συνοδεύεται από συνεπή εφαρμογή και αποτελεσματική διπλωματική δράση.

Η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Ουκρανία έχει οικονομικό, ανθρωπιστικό και στρατιωτικό περιεχόμενο. Περιλαμβάνει χρηματοδότηση, εξοπλισμό, πυρομαχικά και εκπαίδευση, παράλληλα με τη στήριξη υποδομών και κρατικών λειτουργιών. Συνεπώς, η Ένωση συμμετέχει ουσιαστικά στη διατήρηση της ουκρανικής αμυντικής ικανότητας, χωρίς αυτό να ταυτίζεται αυτομάτως με άμεση συμμετοχή των στρατών της στις εχθροπραξίες. Αυτή η πολιτική χρειάζεται σαφή προορισμό. Ποιο αποτέλεσμα επιδιώκεται; Με ποιο χρονικό ορίζοντα; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις διαπραγμάτευσης και ποια τα όρια της κλιμάκωσης; Οι απαντήσεις οφείλονται στους πολίτες που χρηματοδοτούν τις δεσμεύσεις.

Η διαρκής επανάληψη της ανάγκης για περισσότερη βοήθεια δεν αρκεί ως ολοκληρωμένη στρατηγική. Η προστασία της Ουκρανίας από έναν εξαναγκαστικό συμβιβασμό είναι σοβαρός σκοπός. Απαιτεί όμως σύνδεση των μέσων με μια εφαρμόσιμη πολιτική προοπτική. Η Ευρώπη οφείλει να παρουσιάσει δική της διπλωματική πρωτοβουλία, με συμμετοχή της Ουκρανίας, αξιόπιστες εγγυήσεις και μηχανισμούς εφαρμογής ενδεχόμενης συμφωνίας. Η αδυναμία επιβολής άμεσης ειρήνης δεν δικαιολογεί την απουσία σχεδίου. Όσο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο αυξάνεται η υποχρέωση των ηγεσιών να λογοδοτούν για την αποτελεσματικότητα της πορείας που ακολουθούν.

Συνεργασίες με στρατηγικό βάθος

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία και η Κίνα οργανώνουν συνεργασίες με μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος. Στη συνάντηση Πατρούσεφ–Γουάνγκ Γι, στις 12 Οκτωβρίου 2026, συζητήθηκαν η σύνδεση του Πολικού Δρόμου του Μεταξιού με τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό, η ενεργειακή ασφάλεια και η συνεργασία στη ναυπηγική και στις μεταφορές. Η επίσημη ανακοίνωση καταγράφει επιδίωξη συντονισμού των θαλάσσιων στρατηγικών τους. Η πολιτική σημασία βρίσκεται στην προσπάθεια συγκρότησης εναλλακτικών διαδρομών, υποδομών και οικονομικών σχέσεων. Πρόκειται για σχεδιασμό που μπορεί να επηρεάσει τους συσχετισμούς πέρα από την έκβαση μιας επιμέρους πολεμικής αναμέτρησης.

Η Μόσχα επιδιώκει διεξόδους για τους ενεργειακούς της πόρους και πρόσβαση σε επενδύσεις και τεχνογνωσία. Το Πεκίνο επιδιώκει διαφοροποίηση εφοδιασμού και ευρύτερη παρουσία στις διεθνείς μεταφορές. Αυτή είναι η στρατηγική ανάγνωση της σύγκλισης. Δεν σημαίνει ταύτιση συμφερόντων ούτε εξασφαλισμένη επιτυχία των σχεδίων. Σημαίνει, όμως, ότι η Ευρώπη χρειάζεται να αξιολογεί έναν αντίπαλο που προσαρμόζεται και έναν μεγάλο οικονομικό εταίρο που σχεδιάζει αυτοτελώς. Η προσδοκία ότι η αποκοπή της Ρωσίας από ευρωπαϊκές αγορές θα συνεπαγόταν διεθνή απομόνωσή της απαιτεί επανεξέταση υπό το φως αυτών των δυνατοτήτων.

Η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για το ντίζελ αναδεικνύει μια πρόσθετη αντίφαση. Στις 9 Οκτωβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε συνεννόηση για ρωσικές προμήθειες προς την αμερικανική και την παγκόσμια αγορά, με σκοπό τη μείωση των τιμών.Στις 15 Οκτωβρίου το Κρεμλίνο δήλωσε ότι οι εξαγωγές είχαν επανεκκινήσει.Η πραγματική επίδραση στην αγορά χρειάζεται αξιολόγηση με βάση τις παραδόσεις και τις διαθέσιμες ποσότητες. Η πολιτική επίδραση, ωστόσο, είναι ήδη ορατή: η Ουάσινγκτον διατηρεί τη δυνατότητα επιλεκτικής συνεννόησης με τη Μόσχα όταν το κρίνει συμφέρον.

Δεν τεκμηριώνεται από αυτό κοινός σχεδιασμός ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας. Προκύπτει, όμως, μια κρίσιμη διαφορά πολιτικής συμπεριφοράς. Η αμερικανική ηγεσία διαπραγματεύεται εξαιρέσεις επικαλούμενη το κόστος καυσίμων για τους δικούς της πολίτες. Η Ευρώπη οφείλει να εξηγήσει πώς προασπίζεται αντίστοιχα τη δική της κοινωνική και παραγωγική αντοχή. Αν συνεχίζει να αναλαμβάνει αυξανόμενες δεσμεύσεις χωρίς ισότιμη επιρροή στις διαπραγματεύσεις, κινδυνεύει να βρεθεί σε θέση χρηματοδότη μιας στρατηγικής της οποίας τους όρους διαμορφώνουν άλλοι. Αυτή είναι πολιτική αδυναμία που απαιτεί συγκεκριμένη απάντηση και δημόσιο απολογισμό.

Στρατηγική για την Ευρώπη

Η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης κρίνεται σε τέτοιες περιστάσεις. Χρειάζεται δυνατότητα εκτίμησης του ευρωπαϊκού συμφέροντος, παραγωγική βάση και διπλωματική πρωτοβουλία. Οι διατλαντικές σχέσεις παραμένουν σημαντικές, αλλά δεν καταργούν τις αποκλίσεις συμφερόντων.

Ούτε η επίκληση της ενότητας αρκεί όταν το κόστος κατανέμεται άνισα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποκτήσει ικανότητα διαπραγμάτευσης απέναντι σε όλους τους μεγάλους δρώντες. Η δυνατότητά της να επηρεάζει τις εξελίξεις θα εξαρτηθεί και από την κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό της. Μια Ευρώπη με εξαντλημένους πολίτες και αποδυναμωμένη βιομηχανία θα διαθέτει μικρότερα περιθώρια άσκησης ανεξάρτητης πολιτικής.

Ο χειμώνας 2026–2027 καθιστά αυτή την ανάγκη άμεση. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το σύστημα φυσικού αερίου μπορεί να ανταποκριθεί στη ζήτηση, παρά τα χαμηλότερα αποθέματα. Αυτό αφορά την επάρκεια και δεν εγγυάται προσιτές τιμές. Η ακρίβεια συνδέεται επίσης με διεθνείς διαταραχές προμηθειών, τον ανταγωνισμό για υγροποιημένο αέριο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι ακριβές να αποδίδεται ολόκληρη στις κυρώσεις ή στη βοήθεια προς την Ουκρανία. Οι ευρωπαϊκές επιλογές, όμως, πρέπει να αξιολογούνται και ως προς το κατά πόσο περιορίζουν ή εντείνουν την έκθεση των κοινωνιών σε αυτές τις πιέσεις.

Για τους πολίτες, η κρίση σημαίνει συχνά περικοπή αναγκαίων δαπανών, αβεβαιότητα και υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης. Για τις επιχειρήσεις μπορεί να σημαίνει περιορισμό παραγωγής και αναβολή επενδύσεων. Οι συνέπειες δεν κατανέμονται ισότιμα. Τα χαμηλά εισοδήματα, οι συνταξιούχοι και οι μικροί παραγωγοί έχουν μικρότερη δυνατότητα προστασίας. Εάν τα βάρη μεταφέρονται κυρίως σε αυτούς, ενώ οι ισχυρότεροι διατηρούν περιθώρια κερδοφορίας και επιρροής, η ευρωπαϊκή πολιτική υπονομεύει την κοινωνική της βάση. Η δίκαιη κατανομή του κόστους αποτελεί προϋπόθεση διατήρησης της δημοκρατικής εμπιστοσύνης και της κοινής ευρωπαϊκής δράσης.

Γι’ αυτό απαιτούνται δημόσια αποτίμηση των κυρώσεων, πλήρης διαφάνεια στις στρατιωτικές προμήθειες και έλεγχος της χρηματοδότησης. Οι πολυετείς δεσμεύσεις χρειάζονται συζήτηση στα εθνικά κοινοβούλια και ουσιαστικό ευρωπαϊκό δημοκρατικό έλεγχο. Οι κυβερνήσεις πρέπει να εξηγούν τις εναλλακτικές που εξέτασαν και τους λόγους επιλογής τους. Η πολιτική διαφωνία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται συλλήβδην ως εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων. Ο πολίτης που ζητεί ειρήνη, οικονομική προστασία ή επανεξέταση ενός μέτρου δικαιούται τεκμηριωμένη απάντηση. Αντίστοιχα, κάθε πρόταση αλλαγής πολιτικής οφείλει να εξηγεί πώς θα προστατευθούν η Ουκρανία και η ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα

Η κοινωνία πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση και στον έλεγχο της δημόσιας εξουσίας. Η αναθέσμιση της Ευρώπης προϋποθέτει θεσμούς συμμετοχής, οργανωμένο δημόσιο διάλογο και λογοδοσία με συγκεκριμένες συνέπειες. Οι Κοινότητες Πολιτών μπορούν να συμβάλουν ως χώροι επεξεργασίας θέσεων και δημοκρατικής παρέμβασης, συνδέοντας τις τοπικές ανάγκες με τις μεγάλες πολιτικές αποφάσεις στην ΕΕ. Η ευρωπαϊκή πορεία χρειάζεται ενεργή κοινωνική θεμελίωση. Διαφορετικά, η απόσταση ανάμεσα στους μηχανισμούς απόφασης και στην καθημερινή ζωή θα διευρύνεται, αποδυναμώνοντας την ίδια την ιδέα της ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Για την Ελλάδα, η στάση αυτή συνεπάγεται ενεργό συμμετοχή στις ευρωπαϊκές αποφάσεις, υπεράσπιση της κυριαρχίας των κρατών και επιμονή στη διπλωματική επίλυση των διαφορών. Συνεπάγεται επίσης προστασία της αγροτικής παραγωγής, της ναυτιλίας, των υποδομών και του εισοδήματος. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάζει τον εθνικό σχεδιασμό της και να λογοδοτεί για τη συναίνεσή της στις κοινές δεσμεύσεις.

Η χώρα χρειάζεται ευρωπαϊκή παρουσία με προτάσεις και διαπραγματευτική προετοιμασία. Η απλή προσαρμογή σε αποφάσεις άλλων περιορίζει τη δυνατότητα υπεράσπισης των ιδιαίτερων αναγκών της και δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο τη συγκρότηση μακροχρόνιας εθνικής παραγωγικής στρατηγικής.

Η Ευρώπη καλείται να συνδέσει την ασφάλεια με τη δημοκρατία και την ειρήνη με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η Ρωσία και η Κίνα οργανώνουν τη συνεργασία τους, ενώ ο Τραμπ επιδιώκει επιλεκτικές συμφωνίες βάσει της δικής του ιεράρχησης των εθνικών συμφερόντων των ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες οφείλουν αντίστοιχα να παρουσιάσουν σαφή στρατηγική και να την υποβάλουν σε ουσιαστικό δημοκρατικό έλεγχο. Οι λαοί της Ευρώπης δικαιούνται να γνωρίζουν, να κρίνουν και να επηρεάζουν τις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους. Η αποκατάσταση αυτής της σχέσης αποτελεί θεμελιώδες πολιτικό καθήκον για μια ΕΕ ικανή να υπερασπίζεται και τις αρχές της και τους ανθρώπους της.

Στο πλαίσιο του σύγχρονου δυτικού κατεστημένου, η κύρια διαφορά μεταξύ ενός φιλελεύθερου και ενός συντηρητικού εντοπίζεται κυρίως στο λεξιλόγιο και στη ρητορική που χρησιμοποιούν, αλλά οι βασικές υποθέσεις εργασίας που ενστερνίζονται είναι, ως επί το πλείστον, ίδιες.

Πολλοί μπορεί να μεταχειρίζονται τρόπους της παραδοσιακής αριστοκρατίας, αλλά τα οικονομικά τους είναι τα οικονομικά του χρηματιστηρίου και του νεοφιλελευθερισμού. Πολλοί μπορεί να ομιλούν υπέρ της παράδοσης, αλλά υποκλίνονται στην οικονομική αγορά. Πολλοί μπορεί να ομιλούν περί εθνικής κυριαρχίας, αλλά υποτάσσονται στην ευρωατλαντική παγκοσμιοποιητική ατζέντα και ισχύ. Πολλοί μπορεί να αυτοπροσδιορίζονται ως χριστιανοί, αλλά σκέπτονται περί του πολέμου με την ψυχρή αριθμητική μιας αθεϊστικής ή φιλελεύθερης στρατιωτικής λογιστικής. Όλοι αυτοί αποτελούν ένα ιδιόμορφο είδος που συντηρεί ένα επανωφόρι της “παλαιάς σχολής”, αλλά έχει εγκαταλείψει τη συντηρητική πολιτισμολογία. Ας ομιλήσουμε περί πρώτων αρχών, λοιπόν, κατά την αριστοτελική ορολογία.

Συντηρητισμός και Πολιτική θεολογία

Οι σύγχρονοι επικρατούντες συντηρητικοί το έχουν λησμονήσει, αλλά, σύμφωνα με τον αυθεντικό συντηρητισμό, κάθε σημαντικό πολιτικό ζήτημα είναι, στη βάση του, θεολογικό, υπό την έννοια ότι ο “Θεός” υποδηλώνει το έσχατο ανθρωπολογικό ιδεώδες υπέρβασης και τελειοποίησης. Ένας πολιτισμός δεν είναι απλώς μια οικονομία. Ένα έθνος δεν είναι απλώς ο τόπος μιας αγοράς. Ένας λαός δεν είναι απλώς μια συμπτωματική συνάθροιση τυχαίων φορολογουμένων, καταναλωτών, επενδυτών, και στρατιωτών. Η ορθή κατανόηση ενός πολιτισμού ή ενός έθνους βασίζεται σε μια ιστορική και ηθική κοινότητα. Συγκροτείται στη βάση κοινής ιστορίας και κοινών αξιών και στάσεων ζωής.

Το μεγαλείο του δεν μετρείται σύμφωνα με τις τριμηνιαίες αποδόσεις των κερδοσκοπικών εταιρειών του. Η αξιοπρέπειά του δεν εξαντλείται στη γλώσσα του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Η κυριαρχία του δεν αγοράζεται με τη διηνεκή υπακοή του σε ένα ξένο κεφάλαιο. Ο νεοφιλελεύθερος “συντηρητικός” δεν κατανοεί τίποτε από αυτά.

Φαντάζεται ότι μια χώρα συντηρείται όταν οι χρηματοοικονομικές αγορές της ακμάζουν, οι στρατιωτικοί εργολάβοι ευημερούν, η πολιτική τάξη συνεχίζει να λαμβάνει προσκλήσεις στις κατάλληλες πρεσβείες και κλίκες οικονομικών ολιγαρχών, και οι θρησκευτικοί θεσμοί λειτουργούν ως ένα καθεστωτικό εργαλείο ψυχολογικής διαχείρισης μαζών. Παγίως συγχέουν τα οικονομικά και θεσμικά εργαλεία του πολιτισμού με τον πολιτισμό καθ’ εαυτόν. Σε τελική ανάλυση, αυτού του είδους οι (λεγόμενοι) συντηρητικοί καλούνται να απαντήσουν στην εξής ερώτηση: τι ακριβώς συντηρούν, σήμερα, οι δυτικές κοινωνίες;

Ηθική φιλοσοφία

Σύμφωνα με την παραδοσιακή χριστιανική θεωρία περί δίκαιου πολέμου (bellum iustum), όπως διαμορφώθηκε από τον ιερό Αυγουστίνο και εντεύθεν, δεν δικαιολογείται κάθε μέσο για την εξυπηρέτηση ενός σκοπού. Αν κάθε μέσο μπορούσε να δικαιολογηθεί για την εξυπηρέτηση ενός σκοπού, τότε η ηθική δεν θα ήταν τίποτε άλλο παρά η αναδρομική αποδοχή μιας επιτυχούς πράξης βίας. Τόσο ο Πλάτων όσο και ο Αυγουστίνος μάς προειδοποιούν γι’ αυτό.

Χωρίς μια συνεκτική, εσωτερικώς συνεπή, ηθική, θα μπορούσαμε να θεσπίσουμε ένα γενικό καθολικό (όπως λένε στη λογιστική), όπου, στη μία πλευρά, θα καταγράφονται οι αμαρτίες και, στην άλλη πλευρά, θα καταγράφονται οι επιτυχίες, έτσι ώστε, αν οι αμαρτίες αντιστοιχίζονται σε επιτυχίες, τότε οι αμαρτίες θα συγχωρούνται, στο όνομα της επιτυχίας. Πολλοί σύγχρονοι ψευδο – συντηρητικοί θα ήθελαν η ηθική θεωρία του Πλάτωνα να ξαναγραφτεί από λογιστές και στρατηγούς, και η Επί του Όρους Ομιλία του Ιησού Χριστού να ξαναγραφτεί από το υπουργείο Άμυνας και τις μυστικές υπηρεσίες.

Ούτε ο Πλάτων, ούτε ο Αυγουστίνος, ούτε ο παραδοσιακός συντηρητισμός προσυπογράφει έναν ειρηνισμό τύπου χίπη ή νεοεποχίτη γκουρού, αλλά υποστηρίζουν την υπερβατικότητα του νοήματος έναντι της πράξης, έτσι ώστε το νόημα να καθοδηγεί την πράξη άνωθεν, αντί να υποτάσσεται ή να αφομοιώνεται σε αυτήν. Έτσι, έχουν μια συνεπή ηθική, η οποία δεν επιτρέπει τη μετατροπή του πολέμου σε μια ακόμα καπιταλιστική βιομηχανία, ούτε τη γενοκτονία, ούτε την αναγωγή των αξιών στην οικονομική έννοια της τιμής.

Η έννοια του ιερού

Το ιερό γεννιέται εκεί όπου ο άνθρωπος παύει να αντιμετωπίζει τον κόσμο ως ένα σύνολο πραγμάτων διαθέσιμων προς χρήση και αρχίζει να τον αντικρίζει ως φορέα νοήματος. Για τον Πλάτωνα, η πορεία αυτή είναι η ανάβαση της ψυχής από τον κόσμο των αισθητών προς τον νοητό κόσμο των Ιδεών. Στην αλληγορία του σπηλαίου, στο έβδομο βιβλίο της “Πολιτείας”, ο Πλάτων συναρτά το ιερό με μια δραματική ψυχική αφύπνιση, μπροστά σε μια αλήθεια που υπερβαίνει τον εγωκεντρικό ορίζοντα του ανθρώπου.

Επίσης, στο “Συμπόσιο”, ο Πλάτων προσφέρει μία ακόμα σημαντική οδό προς την κατανόηση του ιερού: τον έρωτα. Ο έρωτας δεν είναι απλώς επιθυμία κατοχής ενός άλλου ανθρώπου. Στη διδασκαλία της Διοτίμας, αποτελεί μια δύναμη που μπορεί να οδηγήσει την ψυχή από την έλξη για ένα όμορφο σώμα προς την αναγνώριση μιας βαθύτερης και καθολικότερης ομορφιάς. Η ψυχή εκκινεί από το συγκεκριμένο και, εφόσον η επιθυμία της εξευγενιστεί, οδηγείται προς το καθολικό.

Στη συνέχεια, στο πλαίσιο της θεολογίας του Αυγουστίνου, το ιερό ταυτίζεται με την ίδια τη θεότητα, νοουμένη ως η απόλυτη πηγή τού νοήματος. Στην αρχή των “Εξομολογήσεων”, ο Αυγουστίνος εκφράζει μία από τις βαθύτερες διατυπώσεις της ανθρώπινης υπαρξιακής αγωνίας: “Ανήσυχη είναι η καρδιά μας έως ότου αναπαυθεί σε Σένα”. Η φράση αυτή δεν περιγράφει απλώς μια θρησκευτική ανάγκη. Για τον Αυγουστίνο, αυτή η ανησυχία φανερώνει τον προσανατολισμό της ανθρώπινης ψυχής προς το Απόλυτο, ένα ανθρωπολογικό ιδεώδες υπέρβασης.

Από την άλλη πλευρά, στη σύγχρονη Δύση, ο ψευδο-συντηρητισμός οδηγεί τους πολιτικούς στο να αποδίδουν στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια ιερότητα που άλλοτε αποδιδόταν μόνο στις Ιδέες και στον Βωμό, ενώ συγχρόνως, όλο και περισσότερα μέλη του κλήρου και της εκκλησιαστικής διοίκησης προσφεύγουν σε μοντέρνους ψυχολογισμούς και διεξάγουν “ιερές μπίζνες”, συγχέοντας όλο και περισσότερο τη “φιλοσοφία” ενός χρηματιστή ή ενός επενδυτή ακινήτων ή ενός πολιτικάντη με τη σοφία τού χριστιανισμού.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρισκόταν η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία. Το DEİK επιχειρούσε να πείσει τους Ευρωπαίους επενδυτές ότι, ανεξάρτητα από το ζήτημα της πολιτικής ένταξης της Τουρκίας, ο αποκλεισμός της από τη βιομηχανική και εμπορική συνεργασία δεν εξυπηρετεί ούτε τα συμφέροντα της ίδιας της Ευρώπης. Από την πλευρά του, ο Ομέρ Μπολάτ είχε εντατικές επαφές τόσο με αρμόδιους για το εμπόριο αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και με εκπροσώπους αυτοκινητοβιομηχανιών που διατηρούν παραγωγικές εγκαταστάσεις στην Τουρκία.

Στόχος της Άγκυρας ήταν τα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στην Τουρκία να μπορούν να αποκτούν την πιστοποίηση “Made in Europe” (Κατασκευασμένο στην Ευρώπη) ή να ενταχθούν στο σχήμα “Made with Europe” (Κατασκευασμένο σε συνεργασία με την Ευρώπη), ώστε να συμπεριληφθεί και η Τουρκία στο νέο πλαίσιο. Η Τουρκία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει όμως στην Τελωνειακή Ένωση με την ΕΕ εδώ και 30 χρόνια.

Η αυτοκινητοβιομηχανία στην Τουρκία

Το 70% των οχημάτων που κατασκευάζονται στην Τουρκία εξάγεται σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αυτοκίνητα τουρκικής παραγωγής αντιπροσωπεύουν το 5% της ευρωπαϊκής αγοράς αυτοκινήτου, έναντι 7% για την Κίνα. Στον τουρκικό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας απασχολούνται περίπου 250.000 εργαζόμενοι.

Μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες θεωρούν ότι η ενίσχυση του προστατευτισμού αποτελεί μέσο αντιμετώπισης του κινεζικού ανταγωνισμού, και η ΕΕ ακολουθεί την ίδια κατεύθυνση, προωθώντας τη στρατηγική “Made in Europe”. Εάν η Τουρκία δεν συμπεριληφθεί στο νέο πλαίσιο, τα ηλεκτρικά οχήματα που παράγονται στη χώρα ενδέχεται να μην μπορούν να επωφελούνται από επιδοτήσεις στις χώρες της ΕΕ ούτε να συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς.

Η Κίνα, ωστόσο, κινήθηκε γρήγορα. Όπως συνέβη και με την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία BYD, η οποία, παρά τις αρχικές ανακοινώσεις για τη δημιουργία εργοστασίου στη Μανίσα της Τουρκίας, προχώρησε στην κατασκευή εργοστασίου στην Ουγγαρία, κινεζικές εταιρείες μετέφεραν γρήγορα παραγωγικές δραστηριότητες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αυτόν τον τρόπο διασφάλισαν ότι πληρούν την προϋπόθεση της παραγωγής εντός των ευρωπαϊκών συνόρων.

Η πρόταση νόμου για την επιτάχυνση της βιομηχανίας, η οποία ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2026, σε συνδυασμό με το κείμενο θέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων που δημοσιεύθηκε την 1η Ιουλίου, άφηνε την Τουρκία εκτός του νέου πλαισίου. Έτσι, στους Τούρκους βιομηχάνους και εξαγωγείς απέμενε να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την ένταξη της χώρας στο σχήμα “Made with Europe”.

Η συμφωνία Γαλλίας-Γερμανίας

Παρά τις προσπάθειες άσκησης πίεσης, η εξέλιξη των γεγονότων προμήνυε ήδη το αρνητικό αποτέλεσμα. Το βράδυ της 12ης Οκτωβρίου, πριν από τη Σύνοδο Επιχειρήσεων ΕΕ-Τουρκίας που πραγματοποιήθηκε στις 13 Οκτωβρίου, δημοσιογράφος βρέθηκε σε εκδήλωση με μεγάλη συμμετοχή στις Βρυξέλλες.

Όταν παρατήρησε ότι ένας εκπρόσωπος του επιχειρηματικού κόσμου, ο οποίος συμμετείχε στις προσπάθειες προώθησης των συμφερόντων της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας, έδειχνε προβληματισμένος, τον ρώτησε “τι είχε συμβεί”. Εκείνος τού έδειξε ένα δημοσίευμα στην οθόνη του κινητού του. Οι Financial Times μετέδιδαν ότι “η συμφωνία μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία ήταν πλέον πολύ κοντά”.

Εάν η Γαλλία και η Γερμανία εγκατέλειπαν στην πράξη ορισμένους στόχους της “πράσινης Ευρώπης” και συμφωνούσαν στην αναθεώρηση της απαγόρευσης πώλησης νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, η οποία είχε προγραμματιστεί για το 2035, η ΕΕ θα μπορούσε να προχωρήσει γρήγορα στη νέα συμφωνία. Σε αυτή την περίπτωση, το πλαίσιο “Made in Europe” θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ έως το τέλος του 2026.

Στις 15 Οκτωβρίου, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συναντήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες και κατέληξαν σε συμφωνία. Στο πλαίσιο της συνεννόησής τους, διαμόρφωσαν έναν ορισμό της ενιαίας αγοράς που θα επέτρεπε να συμπεριληφθεί και το Ηνωμένο Βασίλειο, με αναφορά σε περίοδο πριν από την έναρξη ισχύος του Brexit. Με αυτόν τον τρόπο, στο πλαίσιο συμπεριλήφθηκαν επίσης η Νορβηγία, η Ισλανδία και το Λιχτενστάιν, παρότι δεν είναι μέλη της ΕΕ. Η Τουρκία, όμως, έμεινε εκτός.

Πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα;

Όπως επισήμανε εύστοχα η δημοσιογράφος Barçın Yinanç σε άρθρο της στο T24, υπάρχει μια χαρακτηριστική αντίφαση: επί δεκαετίες η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητούσε από την Τουρκία να τηρεί τις συμφωνίες που είχε υπογράψει. Τώρα, αντίθετα, η Τουρκία είναι εκείνη που ζητά από την ΕΕ να τηρήσει τη Συμφωνία της Άγκυρας του 1963 και τη Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσης του 1996.

Από την πλευρά της, ωστόσο, η Άγκυρα δεν έχει εκπληρώσει ούτε τις εκκρεμείς προϋποθέσεις των συμφωνιών του 2016 για την απελευθέρωση της βίζας και την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης. Παράλληλα, δεν εφαρμόζονται οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ παραμένουν ανεφάρμοστες ακόμη και αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας.

Παρά τις δυσκολίες, οι ελπίδες δεν έχουν ακόμη εκλείψει. Έστω και αν παραμένουν περισσότερο στα χαρτιά, οι βιομήχανοι και οι εξαγωγείς στην Κωνσταντινούπολη, όπως και η κυβέρνηση στην Άγκυρα, εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορεί να υπάρξει αλλαγή στάσης από την ευρωπαϊκή πλευρά.

Το ερώτημα, όμως, είναι: εάν η συμφωνία Γαλλίας-Γερμανίας οδηγήσει σε οριστικό αποκλεισμό της Τουρκίας από τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για την αυτοκινητοβιομηχανία, ποια θα είναι η απάντηση της Άγκυρας; Θα επιβάλει πρόσθετους δασμούς στα αυτοκίνητα ευρωπαϊκών μαρκών που δεν παράγονται στην Τουρκία; Ή θα προχωρήσει σε περιορισμούς στο πλαίσιο της Τελωνειακής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ υπονομεύει τη συμφωνία; Μήπως, αντίθετα, επιλέξει να προχωρήσει με την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Στις 20 Οκτωβρίου, ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο υπουργός Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφτσί αναμένεται να μεταβούν στις Βρυξέλλες, όπου θα συναντηθούν με τους Βέλγους ομολόγους τους. Θα αξιοποιήσουν άραγε την παρουσία τους εκεί για να πραγματοποιήσουν επαφές και με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πώς θα αντιδράσει τελικά η Άγκυρα στο πλήγμα που δέχεται η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία από την ΕΕ;