Η πρώτη της μεγάλη μήτρα είναι ο κλασικός ελληνορωμαϊκός κόσμος: από την ελληνική φιλοσοφία και την αναζήτηση του καθολικού λόγου μέχρι τη ρωμαϊκή έννοια του δικαίου, της πολιτειότητας, και της θεσμικής τάξης. Η δεύτερη μεγάλη στιγμή είναι η ιταλική Αναγέννηση. Εκεί η αρχαιότητα δεν αντιμετωπίστηκε ως μουσειακό κατάλοιπο αλλά ως ενεργός συνομιλητής. Ο άνθρωπος, η τέχνη, η φύση, και η δημιουργική ικανότητα επανήλθαν στο κέντρο του ευρωπαϊκού ορίζοντα.

Η τρίτη στιγμή είναι ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός. Εδώ, η κληρονομιά τού λόγου μετασχηματίστηκε σε αξίωση καθολικότητας: ο άνθρωπος μπορούσε να χρησιμοποιεί τη λογική του χωρίς να υποτάσσεται άκριτα στην παράδοση ή στην εξουσία. Η ελευθερία της σκέψης, η επιστημονική διερεύνηση, και η πολιτική αυτονομία απέκτησαν κανονιστική αξία.

Από την κριτική στην αποδόμηση

Οι τρεις αυτές εποχές δεν αποτελούν ένα αψεγάδιαστο ιστορικό συνεχές για τη Δύση. Περιέχουν αντιφάσεις, αποκλεισμούς, και συγκρούσεις. Συνθέτουν όμως έναν κοινό πνευματικό άξονα: την πεποίθηση ότι υπάρχει αλήθεια προς αναζήτηση, ομορφιά προς δημιουργία, αρετή προς καλλιέργεια, και ελευθερία προς υπεράσπιση. Ακριβώς αυτή η τετραπλή αξίωση είναι που τίθεται σήμερα υπό πίεση.

Ο μεταμοντερνισμός υπήρξε, ασφαλώς, ένα πολύπλοκο φαινόμενο και δεν μπορεί να αναχθεί σε μία ενιαία θεωρία. Η δυσπιστία απέναντι στις “μεγάλες αφηγήσεις”, η ανάλυση της σχέσης μεταξύ γνώσης και εξουσίας, και η αποκάλυψη των μηχανισμών μέσω των οποίων οι κοινωνίες παράγουν αποκλεισμούς αποτέλεσαν σημαντικές πνευματικές παρεμβάσεις.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η κριτική παύει να λειτουργεί ως μέθοδος και μετατρέπεται σε οντολογία: όταν δεν αμφισβητείται πλέον μια συγκεκριμένη αξίωση αλήθειας, αλλά η ίδια η δυνατότητα της αλήθειας· όταν δεν ελέγχεται μια συγκεκριμένη εξουσία, αλλά κάθε μορφή καθολικής αξίωσης θεωρείται εκ προοιμίου ύποπτη· όταν η παράδοση δεν αξιολογείται, αλλά θεωρείται ένοχη απλώς επειδή είναι παράδοση.

Τότε εμφανίζεται ένα παράδοξο. Η Δύση χρησιμοποιεί το πιο ισχυρό εργαλείο της, την κριτική σκέψη, εναντίον των ίδιων των προϋποθέσεων που καθιστούν δυνατή την κριτική σκέψη. Διότι για να κρίνεις, χρειάζεσαι κριτήριο. Για να αποδομήσεις, χρειάζεσαι κάποια έννοια αλήθειας σχετικά με αυτό που αποδομείς. Και για να καταγγείλεις την αδικία, χρειάζεσαι ήδη μια αντίληψη περί δικαιοσύνης. Μια κοινωνία μπορεί να είναι εξαιρετικά ικανή να εξηγεί γιατί τίποτε δεν είναι αυτονόητο, αλλά εξαιρετικά αδύναμη να εξηγήσει τι πρέπει να θεωρούμε άξιο.

Η δεύτερη “κατάκτηση” της Δύσης: η αγορά

Την ίδια στιγμή, μια άλλη δύναμη προχώρησε πολύ βαθύτερα στην καθημερινή ζωή: η λογική της αγοράς. Δεν υπάρχει τίποτε εγγενώς προβληματικό στην αγορά. Η οικονομική ανταλλαγή αποτελεί αναγκαίο και δημιουργικό μηχανισμό κοινωνικής οργάνωσης. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ένας συγκεκριμένος μηχανισμός αρχίζει να λειτουργεί ως καθολική ανθρωπολογία, όταν δηλαδή ο άνθρωπος γίνεται αντιληπτός πρωτίστως ως καταναλωτής και κάθε αγαθό αξιολογείται με όρους ανταλλακτικής δυνατότητας.

Η τιμή είναι ένα μετρήσιμο μέγεθος ανταλλαγής και ένα γεγονός. Η αξία είναι μια κανονιστική έννοια και μια αξιολογική κρίση: δηλώνει γιατί κάτι θεωρείται άξιο επιλογής, προστασίας, ή θυσίας. Η αγορά μπορεί να μας πει πόσο κοστίζει ένα βιβλίο. Δεν μπορεί από μόνη της να μας πει αν το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί. Μπορεί να αποτιμήσει ένα έργο τέχνης. Δεν μπορεί να αποδείξει ότι αυτό είναι όμορφο. Μπορεί να υπολογίσει το κόστος μιας ώρας εργασίας. Δεν μπορεί να αποφασίσει πόση αξία έχει η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται η πολιτισμική σημασία του εμπορευματισμού. Τείνει να μετατρέπει τον τρόπο με τον οποίο κρίνουμε τα αγαθά. Και όταν αυτός ο τρόπος σκέψης γίνει καθολικός, η κοινωνία μπορεί να αποκτήσει σημαντική αποτελεσματικότητα χωρίς να διαθέτει αντίστοιχη ικανότητα διάκρισης σκοπών.

Απώλεια του κέντρου και εξωτερική αδυναμία

Η εσωτερική πολιτισμική αβεβαιότητα έχει και γεωπολιτική συνέπεια. Ένας πολιτισμός δεν μπορεί να διατηρήσει επί μακρόν την πολιτισμική του επιρροή χωρίς να διαθέτει μια πειστική απάντηση στο ερώτημα τι ακριβώς εκπροσωπεί. Η άνοδος ασιατικών και ευρασιατικών δυνάμεων υπενθυμίζει στη Δύση ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει και ότι η πολιτισμική της πρωτοκαθεδρία δεν αποτελεί φυσικό νόμο.

Οι εξωτερικές κοινωνίες έχουν ποικίλες στάσεις και αντιλήψεις απέναντι στη Δύση. Ωστόσο, η δυτική αυτοαμφισβήτηση μπορεί να ενισχύσει την εντύπωση μιας δύναμης που έχει χάσει την ικανότητα να διατυπώνει με σαφήνεια τον δικό της πολιτισμικό λόγο. Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι να αναρωτηθούμε απλώς αν “η Δύση κερδίζει ή χάνει” αλλά “τι σημαίνει το να είναι κανείς Δύση στον 21ο αιώνα”.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μια νοσταλγική επιστροφή σε ιστορικώς προνομιούχες χωροχρονικές περιοχές του παρελθόντος. Όμως, η σύγχρονη Δύση μπορεί να ανακτήσει τον πνευματικό δεσμό που συνδέει την κλασσική Αθήνα, την κλασσική Ρώμη, τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, την αναγεννησιακή Φλωρεντία, και τη διαφωτισμένη Ευρώπη του 18ου αιώνα.

Μια νέα αναγέννηση

Επομένως, η Δύση χρειάζεται μια αναγέννηση πρωτίστως ερμηνευτική, που θα αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον άνθρωπο και τον κόσμο. Και πάνω απ’ όλα, θα χρειαστεί να ξαναβρούμε το θάρρος να υποστηρίξουμε ότι δεν είναι όλα ισοδύναμα. Δεν είναι όλες οι ιδέες εξίσου αληθείς. Δεν είναι όλα τα έργα τέχνης εξίσου σημαντικά. Δεν είναι όλοι οι τρόποι ζωής εξίσου δημιουργικοί. Δεν είναι όλες οι επιθυμίες εξίσου άξιες εκπλήρωσης. Και δεν είναι όλα όσα έχουν τιμή, πραγματικά πολύτιμα.

Η ουσιαστική μάχη, τελικά, είναι στο πεδίο της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας και της πολιτικής φιλοσοφίας. Η Δύση δεν θα ηττηθεί όταν κάποιος άλλος γίνει πλουσιότερος, ισχυρότερος ή τεχνολογικά ανώτερος. Θα ηττηθεί όταν πάψει να θεωρεί ότι υπάρχουν πράγματα για τα οποία αξίζει να είναι πλούσια, ισχυρή, δημιουργική και ελεύθερη.

Η τελική της κρίση, επομένως, δεν είναι κρίση ισχύος. Είναι κρίση σκοπού. Και η έξοδος από αυτήν αρχίζει με μια απλή, αλλά πλέον σχεδόν επαναστατική πράξη: να ξαναρωτήσουμε, χωρίς ειρωνεία και χωρίς φόβο, “τι αξίζει;”.

Πάντως, το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος έλαβε συνολικά 485 κλήσεις από την έναρξη των ισχυρών βροχοπτώσεων, στην Περιφέρεια Κρήτης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, από την 01 Οκτωβρίου 2026 έως και σήμερα το μεσημέρι έχουν πραγματοποιηθεί ενέργειες σε 204 περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν 96 αντλήσεις υδάτων, 101 μεταφορές ατόμων σε ασφαλή σημεία και 7 κοπές δέντρων.

Ήχησε το 112

Υπενθυμίζεται πως σήμερα, λίγο μετά τις 11 το πρωί της Κυριακής εκδόθηκε νέο μήνυμα από το 112 για περιορισμό των μετακινήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία βρίσκεται επί ποδός, πραγματοποιώντας επιχειρήσεις μεταφοράς με δυνάμεις από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Ιεράπετρας, ομάδες ορμητικών νερών της 3ης και 6ης Ε.Μ.Α.Κ. καθώς και 2 ομάδες της 3ης Ε.ΜΟ.Δ.Ε.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας τα έντονα φαινόμενα αναμένεται να διαρκέσουν έως σήμερα το απόγευμα.

Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη Λασιθίου, Γιάννη Ανδρουλάκη, οι συνθήκες είναι δύσκολες, καθώς μέχρι και πριν λίγη ώρα, στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας έβρεχε και πάλι καταρρακτωδώς , με αποτέλεσμα να υπάρξουν και νέες καθιζήσεις στο οδικό δίκτυο.

«Αν και τα μηχανήματα δεν έχουν σταματήσει ούτε λεπτό, το ότι συνεχίζονται οι βροχοπτώσεις επιδεινώνει το πρόβλημα, αφού έχουμε και νέες καθιζήσεις. Ευχόμαστε να κοπάσει το φαινόμενο για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στις εργασίες που πρέπει.

Αυτή την ώρα μηχανήματα επιχειρούν στο δρόμο Φέρμα-Καθαράδες, ωστόσο όσο βρέχει, τα προβλήματα με κατολισθήσεις ή και τις καθιζήσεις επαναλαμβάνονται» τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, ο οποίος επανέλαβε πως οι κάτοικοι θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι προσεχτικοί στις μετακινήσεις τους και να κάνουν μόνο τις απαραίτητες.

Αντίθετα, η ζάχαρη θα πρέπει να περιορίζεται. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι φορές που το παιδί έχει ζητήσει κάτι γλυκό, παρόλο που προσπαθείς να περιορίσεις τη ζάχαρη στη διατροφή του.

Απόφυγε τις Απαγορεύσεις
Αν το παιδί ζητάει συνέχεια γλυκό, σίγουρα δεν πρέπει να αρνηθείς και να το απαγορεύσεις, ειδικά αν είναι διαθέσιμο σε κάποιο από τα ντουλάπια του σπιτιού! Αρχικά, θα πρέπει να είσαι υπεύθυνος/η για τα τρόφιμα που υπάρχουν στο περιβάλλον του σπιτιού και να τίθενται όρια για το πόσο συχνά και σε τι ποσότητα θα φάνε το καθετί. Ιδανικά το περιβάλλον του σπιτιού που είναι προσβάσιμο στο παιδί πρέπει να είναι γεμάτο με τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας, όπως τα φρούτα κα τα λαχανικά και όταν ζητήσει κάποιο γλυκό αυτό να δίνεται στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου γεύματος, χωρίς να του δίνεται παραπάνω αξία και να αντιμετωπίζεται ως κάτι ουδέτερο. εν υπάρχουν, άλλωστε, καλά ή κακά τρόφιμα.

Το Γλυκό δεν είναι Ανταμοιβή
Πολλοί γονείς συνηθίζουν να λένε στο παιδί τους “εάν φας τις φακές, θα σου δώσω γλυκό”. Ωστόσο, η πρακτική αυτή αντί να ενθαρρύνει το παιδί να φάει όσπρια, αλλά κάνει το τρόφιμο “ανταμοιβή” πιο θελκτικό στα μάτια του. Έτσι, θα το επιλέξει ευκολότερα αν το βρει ελεύθερα διαθέσιμο μπροστά του.

Φτιάξε μαζί με το Παιδί σου το Εβδομαδιαίο Μενού
Ένταξε το παιδί σου στη διαδικασία να καταγράψετε μαζί τα γεύματα της εβδομάδας και σε κάποια από αυτά να ενσωματώσεις και κάτι γλυκό. Έτσι, αν το παιδί σου ζητήσει κάτι γλυκό σε μέρα που δεν υπάρχει στο μενού, μπορείτε να ανατρέξετε μαζί και να του υπενθυμίσεις ότι το γλυκό υπάρχει για παράδειγμα στο αυριανό απογευματινό του γεύμα μαζί με το φρούτο του.

Επιδόρπιο χαμηλό σε Θερμίδες, Ζάχαρη και Λιπαρά
Αν η ανάγκη του παιδιού για γλυκό είναι συχνή, αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να προσφέρεις εναλλακτικές επιλογές χαμηλότερες σε θερμίδες, ζάχαρη και λιπαρά, που έχουν παράλληλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Μερικές από αυτές είναι: Φρουτοσαλάτα με μέλι, ξηρούς καρπούς και κανέλα. Λίγη μαύρη σοκολάτα ή παστέλι. Σπιτικό ρυζόγαλο. Ζελέ με φρούτα. Σπιτικό κέικ. Παγωμένο γιαούρτι με φρούτα ή ξηρούς καρπούς.

Αν το παιδί σου αγαπάει περισσότερο τα γλυκά αρτοπαρασκευάσματα, το μπισκότο μπορεί να αποτελέσει μια θρεπτική επιλογή, έχοντας τον έλεγχο για το πόσα μπορεί να φάει μέσα στην ημέρα του. Διαβάζοντας προσεκτικά τις ετικέτες τροφίμων μπορείς να ανακαλύψεις επιλογές με μειωμένη ζάχαρη, όπως για παράδειγμα μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη*, τα οποία είναι παράλληλα πηγή φυτικών ινών, βιταμινών και μετάλλων.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να τα εντάξεις στη διατροφή του παιδιού ως ένα ισορροπημένο γλυκό σνακ: Γιαούρτι με μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη*. Μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη* με ταχίνι και μπανάνα. Μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη* και 1 φρούτο. Smoothie με γάλα (φυτικό ή ζωικό), φρούτο και μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη*. Υγιεινός κορμός σοκολάτας με κακάο, πάστα από χουρμάδες, ξηρούς καρπούς και μπισκότα τύπου μιράντα με 30% λιγότερη ζάχαρη σε σχέση με τα απλά μπισκότα

Τι να Κρατήσεις;
Τα γλυκά έχουν θέση στην διατροφή των παιδιών, αρκεί να τηρούνται οι έννοιες της ισορροπίας και του μέτρου! Δεν είναι κάτι που απαγορεύεται ή πρέπει να δίνεται ως επιβράβευση ή ανταμοιβή. Διάλεξε γλυκά σνακ με υψηλή διατροφική αξία, μειωμένη προσθήκη ζάχαρης που συνδυάζουν τη γεύση και απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών!

Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι διαιτολόγος – διατροφολόγος, M.Sc. Συγγραφέας & ιδρυτής του medNutrition.gr

Σε συνεργασία με το medNutrition

• Επιστροφή Βαρωσίων (περίκλειστη κατεχόμενη περιοχή), αρχικά στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών και στη συνέχεια επιστροφή νόμιμων κατοίκων.
• Λειτουργία του λιμανιού Αμμοχώστου υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σημειώνεται συναφώς ότι στη φινλανδική πρόταση, περιλαμβανόταν και η άρση του εμπάργκο που επιβάλλει η Τουρκία σε κυπριακά πλοία να προσεγγίζουν τα λιμάνια της και αεροσκάφη να χρησιμοποιούν τον εναέριό της χώρο. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία είχε τότε απορρίψει την πρόταση και ως εκ τούτου είχαν ματαιωθεί τότε προγραμματισμένες συναντήσεις, αρχικά σε τεχνοκρατικό επίπεδο και στη συνέχεια σε πολιτικό. Οι Φινλανδοί προσπαθούσαν τότε να βοηθήσουν και στο ξεμπλοκάρισμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την ΕΕ.

Κι άλλες προτάσεις από την Λευκωσία

Παράλληλα με την κίνηση αυτή, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει παρουσιάσει πολλές ιδέες τόσο στον ΟΗΕ, όσο και στον κατοχικό ηγέτη, που αφορούν και την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και ζητήματα, που είχε θέσει παλαιότερα και η τουρκική πλευρά. Έθεσε, όμως, και ζητήματα που αφορούν τη διευκόλυνση των συζητήσεων, ώστε, να προχωρήσουν οι προσπάθειες ταχύτερα και απερίσπαστα. Πολλές από αυτές, έτυχαν θετικής υποδοχής από τον Αντόνιο Γκουτέρες, αλλά και την κ. Ολγκίν.

Προκύπτει, πάντως, ότι ο κ. Τουφάν Έρχιουρμαν δεν μπορεί να ανταποκριθεί και να συζητήσει τις όποιες ιδέες. Δεν το επιτρέπει τούτο η Τουρκία, η οποία προδήλως δεν επιθυμεί εξελίξεις στο Κυπριακό. Είτε γιατί θεωρεί πως τυχόν εξελίξεις θα επηρεάσουν ευρύτερους σχεδιασμούς της.

Είτε επειδή θέλει να τελειώσει ο χρόνος και να αποχωρήσει ο νυν Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και να επιδιωχθεί ανατροπής της βάσης λύσης. Αυτό, όμως, η ανατροπή της βάσης, η αλλαγή πλεύσης δηλαδή από τον ΟΗΕ, δεν εξαρτάται από τον εκάστοτε Γενικό Γραμματέα, αλλά από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Τούτο κατέστη ξεκάθαρο και κατά τη διάρκεια του γεύματος εργασίας, που είχε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τους αντιπρόσωπους των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, στη Νέα Υόρκη.

Είναι, πάντως, ξεκάθαρο ότι η Τουρκία με την εν γένει συμπεριφορά της, εμποδίζει κάθε βήμα προς τα εμπρός. Τούτο “δένει” και τα χέρια του εγκάθετου της στα κατεχόμενα. Υπήρξαν περιπτώσεις κατά τις οποίες ο κ. Έρχιουρμαν παρουσιαζόταν έτοιμος να συζητήσει κάποια θέματα, αλλά την επόμενη ημέρα άλλαζε γνώμη. Το ίδιο και ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής, Μεχμέτ Ντανά.

Κυπριακό: Αποστολές Φίτο 

Στο κάδρο των εξελίξεων μπαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση με αποστολές του Απεσταλμένου της ΕΕ στο Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμοδίου για θέματα Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, Ραφαέλε Φίτο. Οι αποστολές θα επικεντρωθούν, πρωτίστως, στην Άγκυρα και στα ευρωτουρκικά.

Ο απεσταλμένος της Ένωση έχει καταρτίσει ένα πλάνο, το οποίο περιλαμβάνει ζητήματα που θα θέσει ενώπιον της κατοχικής πλευράς για να συζητηθούν. Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ανοίξουν και να διατηρήσουν κανάλια επικοινωνία με την Άγκυρα, ξεπαγώνοντας τον ευρωτουρκικό διάλογο. Η Άγκυρα έχει ατζέντα και αιτήματα. Η ΕΕ έχει προφανώς περιορισμούς, υπάρχουν ωστόσο περιθώρια συζητήσεων.

Η επικαιροποίηση/αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης-Τουρκίας είναι θέμα μονίμως στην ατζέντα και υπάρχουν όντως περιθώρια συζήτησης. Στο πεδίο αυτό υπάρχουν εκατέρωθεν οικονομικά συμφέροντα, αλλά δεν μπορεί να προχωρήσει αυτόματα. Στις συζητήσεις που έχουν διεξαχθεί στο παρελθόν, υπήρξε πρόοδος.

Ωστόσο, είναι σαφές πως υπάρχουν υποχρεώσεις που πρέπει να υλοποιήσει η Τουρκία, περιλαμβανομένων και των κυπρογενών. Σε περίπτωση κατά την οποία θα προχωρήσει η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, αυτό για να προχωρήσει χρειάζεται χρόνος. Η Τουρκία θέλει, πάντως, να έχει αμέσως αποτελέσματα στα ζητήματα του εμπορίου αλλά και της τηλεφωνίας (Roaming).

Η Άγκυρα θέτει το θέμα της άρσης των θεωρήσεων, που επίσης αντιμετωπίζει δυσκολίες. Παρά το γεγονός ότι Τουρκία επιμένει ότι δεν πρέπει να τίθενται εμπόδια στο θέμα της βίζας καθώς ισχυρίζεται ότι υπήρξε ευρωπαϊκή δέσμευση έναντι της, κράτη-μέλη όπως η Γαλλία προβάλλουν επιφυλάξεις. Είναι προφανές πως, παρά τις δυσκολίες, τα ευρωτουρκικά παραμένουν ένα εργαλείο για το Κυπριακό, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί και προς την κατεύθυνση αυτή κινείται η Ευρωπαϊκή Ένωση σε συνεννόηση με τη Λευκωσία.

Τους πήρε το Ποτάμι… #antonissamaras #ακρίβεια #νδ #κυβέρνηση https://t.co/HC9AWPtp8C

— Σαμαράς Αντώνης (@samaras_antonis) October 4, 2026

Στο βίντεο ο κ. Σαμαράς συνομιλεί με τον συνεργάτη του Νίκο Τσιούτσια με τον οποίο έχουν τον εξής διάλογο:

Ν. Τσιούτσιας: Εγώ φεύγω.

Αντ. Σαμαράς: Έλα για πού το’ βαλες;

Ν. Τσιούτσιας: Πάω να κλείσω το κόμμα.

Αντ. Σαμαράς: Ποιο κόμμα;

Ν. Τσιούτσιας: Δεν διαβάζεις τις μητσοτακικές εφημερίδες; Γράφουν, λέει, ότι εσύ θα κάνεις κόμμα και μετά θα το κλείσεις, αρκεί να χάσει την καρέκλα του ο Μητσοτάκης και οι αλαζόνες υπουργοί του.

Αντ. Σαμαράς: Αυτά γράφουν; Εμένα δεν με νοιάζει ποιος θα χάσει την καρέκλα του. Το μόνο που με νοιάζει είναι να μην χάσει η Ελλάδα.

Ν. Τσιούτσιας: Εν πάση περιπτώσει, εγώ τελικά θα φύγω γιατί θα πάω να δω στον δρόμο πόσα αυτοκίνητα κυκλοφορούν. Γιατί, όπως είπε η κυβέρνηση, αν κυκλοφορούν αυτοκίνητα στους δρόμους, δεν υπάρχει ακρίβεια και όλα πάνε καλά. Για να μη μας λένε και τίποτα κακομοίρηδες, όπως λέει και ο Θεοχάρης.

Αντ. Σαμαράς: Τόσο προκλητικοί είναι, ε; Ξέρεις κάτι; Αυτούς τους πήρε το Ποτάμι. Και ξέρεις κάτι ακόμα; Αυτή τη φορά δε θα μπορούν ούτε και να το μπαζώσουν.

Στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, η τιμή καθορίζεται από την τελευταία (πιο ακριβή) μονάδα που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση κάθε ώρα – αυτό λέγεται “οριακή τιμή” (marginal pricing). Όταν λείπει αποθήκευση, το πρωί/μεσημέρι: οι ΑΠΕ, ιδίως τα φωτοβολταϊκά, ρίχνουν σημαντικά την τιμή ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμα και μέχρι το μηδέν – γιατί υπάρχει αφθονία φθηνής ηλιακής ενέργειας.

Το απόγευμα/βράδυ: Συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο, λόγω των ακριβών μονάδων φυσικού αερίου – γιατί ο ήλιος δύει, οι ΑΠΕ μειώνονται, και το σύστημα στρέφεται στο αέριο για να καλύψει τη ζήτηση, το οποίο γίνεται η οριακή (άρα η καθορίζουσα) τιμή. Η αριθμητική απόδειξη: Μηδενικές τιμές το πρωί με τις ΑΠΕ, 180 ευρώ/MWh το βράδυ με φυσικό αέριο – μια τεράστια διαφορά μέσα στην ίδια μέρα.

Υπάρχει δηλαδή ρητή σύνδεση της ακριβής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος με την έλλειψη αποθήκευσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Το Green Tank το λέει ευθέως ως τίτλο έκθεσής του: «Στοιχίζει ακριβά το αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή – Λύση η αποθήκευση για να πέσουν οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος». Η αποθήκευση θα επέτρεπε να “μεταφέρεται” η φθηνή μεσημεριανή ηλιακή ενέργεια προς τις βραδινές ώρες αιχμής, αντί να χάνεται (περικοπή) και αντί το σύστημα να στρέφεται στο ακριβό αέριο.

Πώς αυτό μεταφέρεται στους λογαριασμούς

Η ισχυρή σύνδεση της εγχώριας λιανικής με τη χονδρική αγορά είναι ο πιο κομβικός παράγοντας πίσω από την εκτίναξη χρεώσεων, κάτι ιδιαίτερα επιβαρυντικό, γιατί η πλειονότητα των οικιακών καταναλωτών παραμένει σε “πράσινα τιμολόγια” που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής τιμής. Συγκεκριμένο παράδειγμα: Τον Ιούλιο 2024 η χονδρική έφτασε 135,2 ευρώ/MWh, και η αντίστοιχη μέση χρέωση πράσινων τιμολογίων τον Αύγουστο ανέβηκε στα 205,2 ευρώ/MWh – η μεγαλύτερη χρέωση όλου του 2024.

Πρόσφατα στοιχεία 2026 που το επιβεβαιώνουν περαιτέρω: Τον Μάρτιο 2026, παρά το ότι οι ΑΠΕ είχαν την υψηλότερη ιστορικά παραγωγή για τον μήνα, το αέριο αυξήθηκε κατά 19,9% σε σχέση με τον Φεβρουάριο, με αποτέλεσμα η μέση τιμή χονδρικής να ανέβει στα 95 ευρώ/MWh, αύξηση 21,3% – δηλαδή ακόμη και σε μήνα-ρεκόρ ΑΠΕ, το αέριο συνέχισε να ανεβάζει τη μέση τιμή, ακριβώς επειδή κυριαρχεί στις ώρες που μετράει περισσότερο (στις αιχμές). Τον Μάιο 2026, το ακριβό φυσικό αέριο ανέβασε ξανά τη χονδρική τιμή ρεύματος, δημιουργώντας ανησυχία για τους λογαριασμούς του καλοκαιριού. Συνοψίζοντας, η αλυσίδα είναι ακριβώς όπως την έχουμε περιγράψει:

• Έλλειψη αποθήκευσης → η φθηνή μεσημεριανή ηλιακή ενέργεια δεν μπορεί να αποθηκευτεί για το βράδυ → το σύστημα στρέφεται σε αέριο στις βραδινές ώρες αιχμής → το αέριο γίνεται η οριακή τιμή σε αυτές τις ώρες → η χονδρική τιμή εκτινάσσεται το βράδυ → αυτή η ακριβή χονδρική μεταφέρεται στα πράσινα τιμολόγια του επόμενου μήνα → οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερο.

Είναι ακριβώς το σημείο όπου συγκλίνουν όλα όσα συζητήσαμε: Η καθυστέρηση στις μπαταρίες δεν είναι μόνο “χαμένη πράσινη ενέργεια” σε αφαιρετικό επίπεδο – μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο λογαριασμό ρεύματος για κάθε ελληνικό νοικοκυριό, ιδιαίτερα όσα είναι σε πράσινα τιμολόγια. Άρα η ευθύνη της κυβέρνησης είναι προφανής. Το θέμα είναι αδιάφορο για τον Έλληνα καταναλωτή αν αυτό έχει συμβεί λόγω κακών εκτιμήσεων η σκοπίμως.

Δεν νομίζω να υπάρχει αμφιβολία: Η ευθύνη της κυβέρνησης είναι τεκμηριωμένη, ανεξάρτητα από πρόθεση. Αυτό το υποστηρίζουν τα στοιχεία χωρίς αμφιβολία – δική της ήταν η απόφαση να περικόψει τον στόχο μπαταριών, δική της η απόφαση να σταματήσει τη στήριξη το 2024, δικός της ο στόχος αερίου στο ΕΣΕΚ που το Green Tank λέει ότι δεν αναπροσαρμόζεται. Το αποτέλεσμα (ακριβό ρεύμα το βράδυ) είναι αντικειμενικό γεγονός που πληρώνει ο καταναλωτής, ασχέτως αιτίας. Ας δούμε τώρα ποια είναι τα τεχνικά προβλήματα κόστους και βιωσιμότητας για μια εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές…

Τεχνικά προβλήματα

Κορεσμός δικτύου: Η έλλειψη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου εμποδίζει τη σύνδεση νέων υβριδικών σταθμών, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για έξυπνη διαχείριση της ζήτησης – τα δίκτυα μεταφοράς/διανομής σε πολλές περιοχές δεν έχουν επαρκή χωρητικότητα για να δεχτούν άλλη μια εγκατάσταση, ανεξάρτητα από το πόσο “ώριμη” είναι η τεχνολογία.

Επάρκεια ισχύος σε σχέση με τον ρυθμό ανάπτυξης ΑΠΕ: Παρά τις προσδοκίες, η επάρκεια του 1,1 GW που εκτιμά ο ΑΔΜΗΕ για το 2026 κρίνεται οριακή σε σχέση με τον ρυθμό εγκατάστασης νέων φωτοβολταϊκών – δηλαδή οι μπαταρίες “τρέχουν” για να προλάβουν μια ΑΠΕ που μεγαλώνει ακόμη ταχύτερα.

Αδειοδότηση και τεχνικές προδιαγραφές σύνδεσης: Αναμένεται αυστηροποίηση των όρων σύνδεσης με έμφαση στην εντοπιότητα της κατανάλωσης και στην ικανότητα απόκρισης ζήτησης (demand response) – άρα οι τεχνικές απαιτήσεις γίνονται πιο περίπλοκες, όχι πιο απλές, με την πάροδο του χρόνου.

Προβλήματα κόστους

Πρόβλημα κόστους  όπως το υψηλό αρχικό κόστος επένδυσης (CAPEX): Η επένδυση σε μπαταρίες παραμένει υψηλή, απαιτώντας σταθερά χρηματοδοτικά εργαλεία και χαμηλό κόστος δανεισμού – πρόβλημα που οξύνεται όταν τα επιτόκια είναι υψηλά (όπως σημειώσαμε και σε προηγούμενη απάντηση). Η ευαισθησία στην τιμή πρώτων υλών: Το κόστος κατασκευής παραμένει ευαίσθητο στις τιμές των πρώτων υλών (λίθιο, LFP cells) – δηλαδή η οικονομική βιωσιμότητα ενός έργου εξαρτάται από διεθνείς αγορές πρώτων υλών που η Ελλάδα δεν ελέγχει.

Τέλος, η αύξηση κόστους λόγω υποχρεωτικής ενσωμάτωσης: Η ενσωμάτωση μπαταριών στα νέα φωτοβολταϊκά πάρκα καθίσταται πλέον υποχρεωτική για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας, αυξάνοντας το αρχικό CAPEX των έργων – δηλαδή το ίδιο το ρυθμιστικό πλαίσιο αυξάνει το κόστος εισόδου στην αγορά.

Προβλήματα βιωσιμότητας (οικονομικού μοντέλου)

Το πιο κρίσιμο πρόβλημα είναι ο κανιβαλισμός τιμών: Η ταχεία διείσδυση φωτοβολταϊκών προκαλεί συστηματική απομείωση των τιμών απορρόφησης (capture prices) στις μεσημβρινές ώρες, υπονομεύοντας τη βιωσιμότητα διμερών συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPAs). Και το πιο ανησυχητικό: Αν και η ενσωμάτωση μπαταριών προβάλλεται ως η βασική λύση εξισορρόπησης, τα δεδομένα της αγοράς δείχνουν ότι η τεχνολογία αυτή αδυνατεί να λύσει πλήρως το πρόβλημα από μόνη της – δηλαδή ακόμη και οι ίδιες οι μπαταρίες αντιμετωπίζουν πίεση στα δικά τους έσοδα όταν πολλές λειτουργούν ταυτόχρονα.

Ανακριβείς μελέτες βιωσιμότητας: Οι μελέτες βιωσιμότητας που βασίζονται σε μέσες τιμές χονδρικής χωρίς να συνυπολογίζουν τις μηδενικές ώρες είναι πλέον ανακριβείς – πολλοί επενδυτές μπορεί να έχουν υποτιμήσει το ρίσκο, βασιζόμενοι σε ιστορικά δεδομένα τιμών που δεν αντικατοπτρίζουν τη νέα πραγματικότητα με τις συχνές μηδενικές/αρνητικές τιμές μεσημέρι.

Αβεβαιότητα στα merchant projects (χωρίς κρατική στήριξη): Η βιωσιμότητα των merchant μονάδων, χωρίς λειτουργική ενίσχυση, παραμένει υπό εξέταση λόγω της αβεβαιότητας στα spreads των τιμών – δηλαδή το κέρδος μιας μπαταρίας εξαρτάται από τη διαφορά (spread) ανάμεσα στη φθηνή ώρα αγοράς και την ακριβή ώρα πώλησης, και αυτό το spread είναι απρόβλεπτο όταν πολλές μπαταρίες μπαίνουν ταυτόχρονα στο σύστημα.

Τέλος, υπάρχουν κενά στο ρυθμιστικό πλαίσιο: Πολλές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, δεν έχουν ολοκληρώσει τους μηχανισμούς αποζημίωσης για τις υπηρεσίες ευελιξίας που προσφέρουν οι μπαταρίες στο σύστημα  – επιβεβαιώνει ό,τι είδαμε και στο Green Tank: Η μη οριστικοποίηση κανόνων συμμετοχής στις αγορές (επόμενης ημέρας, εξισορρόπησης) δημιουργεί επενδυτική αβεβαιότητα.

Η ευρύτερη εικόνα

Παρ’ όλα αυτά τα προβλήματα, υπάρχει και θετική πλευρά: Η μείωση του κόστους κατά 80% την τελευταία δεκαετία έχει καταστήσει την αποθήκευση ανταγωνιστική απέναντι στις συμβατικές μεθόδους σταθεροποίησης δικτύου, και η ίδια ανάλυση καταλήγει σε ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα: Δεν είναι απλή λύση σε τεχνικό πρόβλημα, αλλά θεμελιώδης αναθεώρηση του ενεργειακού γίγνεσθαι – η ικανότητα διαχείρισης του αποθέματος ηλεκτρισμού στον χρόνο θα γίνει το κύριο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Με απλά λόγια: Η τεχνολογία δεν είναι το πρόβλημα πλέον (το κόστος έχει πέσει δραστικά) – το πρόβλημα είναι πώς να σχεδιαστεί ένα οικονομικό μοντέλο που να επιτρέπει στις μπαταρίες να κερδίζουν αρκετά, ώστε να αποσβένουν το αρχικό κόστος, σε ένα σύστημα όπου όσο περισσότερες μπαταρίες μπαίνουν, τόσο πιο στενά γίνονται τα περιθώρια κέρδους τους (κανιβαλισμός). Αυτό είναι ίσως το πιο δυσεπίλυτο, διαρθρωτικό ζήτημα – δεν λύνεται απλά με χρήμα ή χρόνο, χρειάζεται προσεκτικό σχεδιασμό αγοράς.

ΔΕΗ: Μειώθηκε η συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου

Η ενέργεια, αν τη δούμε ως δημόσιο αγαθό, θα πρέπει να τυγχάνει της αμέριστης συμπαράστασης του ελληνικού δημοσίου μέσω της δημόσιας (;) επιχείρησης ηλεκτρισμού. Αν όλα λειτουργούν με τους ανύπαρκτους κανόνες αγοράς στην Ελλάδα δεν θα μπορούμε να εξασφαλίσουμε την ενέργεια που αποτελεί αγαθό πρώτιστα για την ασφάλεια με την γενική έννοια της χώρας. Η ΔΕΗ δεν είναι πλέον δημόσια επιχείρηση με την κλασική έννοια.

Τα στοιχεία δείχνουν μια σαφή, μακρά πορεία απομάκρυνσης από τον δημόσιο έλεγχο: Μέχρι το 2018, το σύνολο των ποσοστών του Ελληνικού Δημοσίου στη ΔΕΗ παρέμενε στο 51,123% – δηλαδή το κράτος είχε την πλειοψηφία. Μετά την ΑΜΚ του 2021, το συνολικό ποσοστό συμμετοχής του Δημοσίου μειώθηκε από 51,12% σε 34,12%, με νέο μεγαλομέτοχο-εταίρο το πολυεθνικό fund CVC, που απέκτησε 25,5% της αύξησης.

Μετά την πιο πρόσφατη ΑΜΚ του 2026 (4 δισ. ευρώ), η συνολική συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου διαμορφώθηκε σε 33,4%. Σήμερα μεγάλο μερίδιο κατέχει επίσης η Silchester International Investors με 10,02%, ένα διεθνές επενδυτικό fund. Δηλαδή η ΔΕΗ είναι σήμερα μια εισηγμένη ανώνυμη εταιρεία με το κράτος ως μειοψηφικό μέτοχο (περίπου ένα τρίτο), με κύριο στόχο τη μεγιστοποίηση κέρδους για όλους τους μετόχους της – ελληνικό δημόσιο, ξένα funds (CVC, Silchester), και ιδιώτες επενδυτές.

Δεν λειτουργεί πλέον με τη λογική “δημόσιας υπηρεσίας”, αλλά με τη λογική χρηματιστηριακής εταιρείας που υπόκειται σε προσδοκίες αποδόσεων. Μάλιστα μέχρι το 2030 η ΔΕΗ αναμένει ότι το 45% της εγκατεστημένης ισχύος της θα βρίσκεται εκτός Ελλάδας – δηλαδή επεκτείνεται διεθνώς ως κερδοσκοπικός όμιλος, όχι ως εθνικός πάροχος.

Αυτό ενισχύει ακριβώς το σημείο που θέτουμε: Αν η ενέργεια αντιμετωπιζόταν καθαρά ως δημόσιο αγαθό/ζήτημα εθνικής ασφάλειας, η λογική θα ήταν να διατηρηθεί ισχυρός κρατικός έλεγχος (ή τουλάχιστον αποφασιστική πλειοψηφία) ώστε οι επενδυτικές αποφάσεις (πόσο σε αποθήκευση, πόσο σε αέριο) να καθορίζονται από εθνικό σχεδιασμό και όχι από προσδοκίες απόδοσης μετόχων. Αντ’ αυτού, η πορεία ιδιωτικοποίησης σημαίνει ότι η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρισμού της χώρας απαντά πρωτίστως σε επενδυτές (CVC, Silchester, διεθνή funds) που έχουν συμφέρον στην απόδοση μετοχής, όχι αναγκαστικά στη φθηνότερη ή πιο ασφαλή ενέργεια για τον Έλληνα καταναλωτή.

Η ενέργεια ως δημόσιο αγαθό

Πρόκειται για μια κλασική σύγκρουση στη θεωρία δημόσιας πολιτικής: Η ενέργεια έχει χαρακτηριστικά δημόσιου αγαθού (ασφάλεια εφοδιασμού, εθνική άμυνα, κοινωνική συνοχή) αλλά παράγεται μέσα από αγορά με ιδιωτικά κίνητρα κέρδους. Όταν το κράτος μειώνει τη συμμετοχή του στον βασικό πάροχο κάτω από το όριο ελέγχου, χάνει σημαντικό μοχλό άμεσης παρέμβασης – του απομένουν μόνο έμμεσα εργαλεία: Ρυθμιστικό πλαίσιο (ΡΑΑΕΥ), φορολογία, ΕΣΕΚ, επιδοτήσεις.

Αν αυτά τα έμμεσα εργαλεία αποδεικνύονται ανεπαρκή ή καθυστερημένα (όπως με τις μπαταρίες αποθήκευσης ΑΠΕ), τότε πράγματι δεν υπάρχει κανείς με άμεση εξουσία και συμφέρον ταυτισμένο αποκλειστικά με το εθνικό όφελος, ώστε να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια χωρίς να περνά πρώτα από το φίλτρο της οικονομικής βιωσιμότητας για ιδιωτικά κεφάλαια.

Είναι, με άλλα λόγια, ένα έγκυρο ερώτημα: αν η αγορά αφεθεί να καθορίσει πότε “αξίζει” να επενδυθεί σε αποθήκευση (όπως ακριβώς συνέβη με την απόφαση Σκυλακάκη “θα δούμε αν ανταποκριθεί η αγορά”), και η αγορά αποτύχει να ανταποκριθεί έγκαιρα, ποιος φέρει το κόστος; Η απάντηση, όπως είδαμε, είναι ο καταναλωτής μέσω ακριβών βραδινών τιμολογίων – ενώ ταυτόχρονα ένας ιδιωτικοποιημένος πάροχος μπορεί να συνεχίζει να αποδίδει κέρδη στους μετόχους του.

Η ατζέντα είναι βαριά: Άμυνα και ασφάλεια, ενέργεια, περιφερειακή συνεργασία, εμπόριο και επενδύσεις. Η Αθήνα βρίσκεται, επομένως, στο επίκεντρο μιας αμερικανικής στρατηγικής που τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει σημαντικά στη σχέση με την Ελλάδα. Μόνο που η Ουάσινγκτον δεν κάνει αυτή την κίνηση απέναντι στην Τουρκία.

Το αντίθετο: Την Παρασκευή, από τον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε στον Ερντογάν ένα μήνυμα που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν έχει ακόμη προχωρήσει η άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA σε βάρος της Τουρκίας, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Είναι φίλος μου», είπε για τον Ερντογάν, προσθέτοντας: «Πάντα θα τον κάνω ευτυχισμένο» –
“He’s a friend of mine” και “I’ll always make him happy”.

Δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη ημερομηνία για την άρση των κυρώσεων ούτε κάποια νέα συμφωνία για τα F-35. Το μήνυμα, όμως, ήταν σαφώς προσωπικό και πολιτικό. Και ακριβώς εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον για την Αθήνα.

Η “πολύφερνη νύφη” των ΗΠΑ

Η Ελλάδα έχει σήμερα μια ιδιαίτερα αναβαθμισμένη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η γεωγραφική της θέση, οι αμυντικές υποδομές, η Αλεξανδρούπολη, η Σούδα, η ενεργειακή διάσταση και ο ρόλος της στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ έχουν ενισχύσει τη σημασία της για την αμερικανική στρατηγική.

Η Τουρκία, όμως, είναι μια χώρα που η Ουάσινγκτον δεν μπορεί εύκολα να παρακάμψει. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ, βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Μαύρης Θάλασσας και εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για μια σειρά από αμερικανικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς.

Η εικόνα είναι σχεδόν παραστατική: Ο Ρούμπιο έρχεται στην Αθήνα για να ενισχύσει μια στρατηγική σχέση. Ο Τραμπ, σχεδόν ταυτόχρονα, φροντίζει να υπενθυμίσει στην Άγκυρα ότι ο Ερντογάν παραμένει “φίλος” του. Η Ουάσινγκτον δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει το δίλημμα ως “Αθήνα ή Άγκυρα”. Αντιθέτως, επιχειρεί να διατηρήσει και τις δύο σχέσεις ενεργές, ακόμη και όταν Αθήνα και Άγκυρα έχουν διαφορετικές ή αντικρουόμενες επιδιώξεις στην περιοχή.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της συγκυρίας. Η αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια διατήρησης λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία. Και η προσωπική σχέση Τραμπ- Ερντογάν δεν σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον θα αγνοήσει τις στρατηγικές της σχέσεις με την Ελλάδα.

Η αμερικανική πολιτική έχει τα δικά της συμφέροντα, τα οποία δεν ταυτίζονται αυτομάτως ούτε με την Αθήνα, ούτε με την Άγκυρα. Αυτό άλλωστε φαίνεται και από το ζήτημα των κυρώσεων. Οι CAATSA επιβλήθηκαν στην Τουρκία το 2020 μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400, ενώ η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των F-35. Η άρση των κυρώσεων και η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 συνδέονται με διαφορετικά νομικά και πολιτικά ζητήματα και δεν αποτελούν ένα ενιαίο, απλό πακέτο.

Επομένως, πίσω από τα θερμά λόγια Τραμπ προς τον Ερντογάν και την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα υπάρχει ένα πολύ πιο σύνθετο αμερικανικό παιχνίδι.

Το πραγματικό ερώτημα για την Αθήνα

Το ζήτημα δεν είναι αν η Ελλάδα είναι σήμερα σημαντική για τις ΗΠΑ. Η ίδια η ατζέντα του Στρατηγικού Διαλόγου αποδεικνύει ότι είναι. Το ερώτημα είναι πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να πάει η Ουάσινγκτον για την Αθήνα, όταν αυτό μπορεί να επηρεάσει τη σχέση της με την Άγκυρα. Και αντίστροφα: Πόσο μακριά θα πάει για την Τουρκία, όταν μια κίνηση υπέρ της Άγκυρας μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις σχέσεις της με την Ελλάδα.

Η Αθήνα μπορεί να έχει γίνει μια ιδιαίτερα σημαντική εταίρος των ΗΠΑ, αλλά δεν είναι η μοναδική χώρα που ενδιαφέρει την Ουάσινγκτον στην περιοχή. Και η Άγκυρα μπορεί να ακούει από τον Τραμπ ότι ο Ερντογάν είναι “φίλος” του και ότι θα τον κάνει “ευτυχισμένο”, αλλά αυτό επίσης δεν σημαίνει ότι η Τουρκία αποκτά λευκή επιταγή.

Η Ουάσινγκτον θέλει και την Αθήνα και την Άγκυρα στο δικό της στρατηγικό κάδρο. Γι’ αυτό και η επίσκεψη Ρούμπιο αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Δεν είναι μόνο ένας ακόμη γύρος του ελληνοαμερικανικού Στρατηγικού Διαλόγου. Είναι η στιγμή κατά την οποία η Αθήνα θα επιχειρήσει να μετατρέψει την αναβαθμισμένη σχέση με την Ουάσινγκτον σε συγκεκριμένο στρατηγικό αποτέλεσμα, την ώρα που ο Τραμπ υπενθυμίζει στην άλλη πλευρά του Αιγαίου ότι η πόρτα της Αμερικής παραμένει επίσης ανοιχτή.

Και αυτή ίσως είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή: Ο Ρούμπιο στην Αθήνα – Ο Τραμπ στον Ερντογάν. Δύο σύμμαχοι, μία Ουάσινγκτον και μια ισορροπία που η Αμερική δεν έχει κανένα συμφέρον να διαταράξει.

Οι Χούθι «αναζητούν φανταστικές νίκες», δήλωσε αργά χθες ο στρατηγός Μάλικι στην εφημερίδα με έδρα το Λονδίνο. Πρόσθεσε ότι το φιλοϊρανικό κίνημα αντιμετωπίζει δυσκολίες στην Τάιζ, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης σε πληθυσμό η οποία στο μεγαλύτερο μέρος της τελεί υπό τον έλεγχο της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης.

Οι σιίτες αντάρτες ισχυρίστηκαν χθες ότι επιτέθηκαν σε εγκαταστάσεις του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού Aramco νότια του Ριάντ.

Οι δυνάμεις των Χούθι «εξαπέλυσαν μια στρατιωτική επιχείρηση ευρείας κλίμακας χρησιμοποιώντας πολλούς βαλλιστικούς πυραύλους και drones για να πλήξουν την Aramco στην πρωτεύουσα του Σαουδάραβα εχθρού», δήλωσε ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του κινήματος Γιαχία Σαρί.

Δημοσιογράφος του AFP είχε μεταδώσει χθες ότι είδε φλόγες και καπνό να υψώνονται από μια εγκατάσταση της Aramco, νότια του Ριάντ.

Οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν κάνει κάποιο σχόλιο για την πυρκαγιά.

Οι εχθροπραξίες μεταξύ των Χούθι από τη μία πλευρά και της Σαουδικής Αραβίας και της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης από την άλλη δεν φαίνεται να αποκλιμακώνονται από τον Ιούλιο, όταν ξεκίνησαν ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Οι Χούθι έχουν ήδη ανακοινώσει δύο φορές ως τώρα ότι στοχοθέτησαν εγκαταστάσεις του πετρελαϊκού κολοσσού της Σαουδικής Αραβίας: τον Σεπτέμβριο στην πόλη- λιμάνι Γιανμπού – τον βασικό τερματικό σταθμό πετρελαίου του βασιλείου- και τον Αύγουστο στο νότιο τμήμα της χώρας.

Στα εξωτερικά είναι αντιμέτωπος με τον Ερντογάν που δηλώνει ότι το ενεργειακό καλώδιο δεν θα γίνει δίχως δική του άδεια. Έχει επίσης τις ουρές των σκανδάλων (ΟΠΕΚΕΠΕ, συγκάλυψη Τεμπών, υποκλοπές-Ντίλιαν) εάν δεν προκύψουν και νέα, όπως ακούγεται από διάφορες πλευρές.

Το βούλευμα που παραπέμπει τον Τριαντόπουλο στο Ειδικό Δικαστήριο δείχνει ότι δεν ελέγχει όσο ασφυκτικά θα ήθελε την Δικαιοσύνη. Οι συναντήσεις στο Μέγαρο Μαξίμου με επιχειρηματίες το τελευταίο διάστημα, αποκαλύπτουν ότι επιχειρεί να συμβιβάσει διαφορετικά συμφέροντα που όλα διεκδικούν κρατικές δουλειές ή ευνοϊκές ρυθμίσεις. Η προνομιακή μεταχείριση συγκεκριμένων επιχειρηματιών και εταιρειών προκαλεί αλγεινές εντυπώσεις. Βέβαια ο Κυριάκος έχει ακόμη όπλα. Ανακοίνωσε 20.000 προσλήψεις το 2027 και υπάρχουν πάντα οι επιπλέον παροχές στον δρόμο προς την κάλπη. Όμως τα αναχώματα που στήνει μοιάζουν αδύναμα να ανακόψουν την φορά των γεγονότων.

Οι δημοσκοπικές προβολές απογοητεύουν

Η επικοινωνιακή αντεπίθεση της κυβέρνησης με επίκεντρο την ΔΕΘ που προετοιμαζόταν μήνες, πενιχρά μόνο αποτελέσματα είχε. Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν από μισή, μέχρι μία μονάδα άνοδο. Οι δευτερογενείς επεξεργασίες όμως που κάνουν είναι απογοητευτικές για τη ΝΔ και για τις προοπτικές της στις εκλογές.

Η ΝΔ έχει αγγίξει το όριο της στην συσπείρωση των ψηφοφόρων των ευρωεκλογών του 2024 (77%). Το συμπέρασμα των δημοσκόπων είναι ότι το 1,1 εκατομμύριο ψηφοφόροι που εγκατέλειψαν τη ΝΔ μεταξύ των εκλογών του 2023 και των ευρωεκλογών του 2024 δεν επιστρέφουν σε καμία περίπτωση. Είτε θα μείνουν στον καναπέ τους, είτε θα κατευθυνθούν σε συγγενικούς κατά κύριο λόγο φορείς, με πρώτο το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά.

Έτσι όμως το ποσοστό της ΝΔ από το 28,3% των ευρωεκλογών, όταν ανάγεται σε συμμετοχή εθνικών εκλογών, πέφτει γύρω στο 20%. Η μόνη ελπίδα της ΝΔ είναι η αυξημένη αποχή, να κυμανθεί γύρω στο 50%. Αλλά ακόμη κι έτσι υπάρχει το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά. Στο 19,8% υπολόγισε τη ΝΔ σε δήλωσή του ο Στρατός Φαναράς της Metron Analysis, για 21,5% έχει μιλήσει ο Δημήτρης Μαύρος της MRB εάν υπολογιστεί η επίπτωση του κόμματος Σαμαρά – που βεβαίως είναι επισφαλής.

Σε κάθε περίπτωση όμως, δίνουν στο κυοφορούμενο κόμμα ότι ξεκινά από 5%-6%, ποσοστό που προέρχεται κυρίως από την ΝΔ. Όσο για την δεξαμενή, η MRB το έδειξε στο 16,8%. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι διατηρεί την δυναμική ανόδου. Περαιτέρω απώλειες στη ΝΔ προκαλεί ένα κόμμα με την υποστήριξη του Ηλία Κασιδιάρη, που εκπρόσωπος εταιρείας το υπολογίζει στο 6,8%. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, ακόμη και στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι με την εμφάνιση του κόμματος Σαμαρά στην καλύτερη περίπτωση η ΝΔ φθάνει στο 25,5%.

Κυριάκος εναντίον Ντόρας 

Οι αρνητικές προβολές προκαλούν κραδασμούς στο εσωτερικό της ΝΔ και εκτεταμένα φαινόμενα αποσάθρωσης. Η Ντόρα Μπακογιάννη, που έχει ανοικτό μέτωπο με τον Μητσοτάκη, βάζει θέμα αλαζονείας των υπουργών και μαζί της συντάσσονται μία σειρά βουλευτές με δημόσιες δηλώσεις τους.

Ο Άγγελος Συρίγος δηλώνει ευθαρσώς ότι η Ελλάδα το 2024 δύο φορές υποχώρησε από την πόντιση του ενεργειακού καλωδίου Ελλάδας Κύπρου, λόγω των πιέσεων της Τουρκίας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τον διαψεύδει και ο υπουργός Εξωτερικών παρασκηνιακά πνέει μένεα κατά του βουλευτή.

Με δεδομένα τα χαμηλά ποσοστά, οι βουλευτές της ΝΔ δίνουν αγώνα επιβίωσης, καθώς στη επόμενη βουλή θα είναι οι μισοί. Τείνουν να διαμορφωθούν δύο τάσεις. Μια κατηγορία επιδιώκει την επανεκλογή τους με την ταύτιση με τον Μητσοτάκη, μία άλλη κατηγορία παίρνει αποστάσεις, καθώς απευθύνεται σε δυσαρεστημένους από την ηγεσία ψηφοφόρους, που όμως δεν αποφασίζουν ακόμη να εγκαταλείψουν την ΝΔ.

“Μπαχαλοποίηση” της πολιτικής ζωής

Η παραπομπή του Χρήστου Τριαντοπούλου που φωτογραφίζει σαν ηθικό αυτουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο μπάζωμα των Τεμπών, ήταν ράπισμα και προκαλεί αμηχανία στο Μαξίμου. Ο υπουργός Δικαιοσύνης επιμένει ότι δικαιώθηκε για την φράση του “όποιος μιλάει για μπάζωμα είναι για τα μπάζα” και καταφεύγει σε θεωρίες συνωμοσίας. Αποδίδει την οργή της κοινωνίας στην συνωμοσία των πολιτικών δυνάμεων, με την υποστήριξη ξένων κέντρων. Ο αντιπρόεδρος της ΝΔ καταφέρεται με ανοίκειο τρόπο εναντίον κομμάτων και δημοσιογράφων που θέτουν ενοχλητικά ερωτήματα.

Η τακτική της κυβέρνησης συμπυκνώνεται στην “μπαχαλοποίηση” της πολιτικής ζωής και στον κίνδυνο καταστροφής της χώρας, προκειμένου να κρατήσει τους απογοητευμένους ψηφοφόρους μακριά από την κάλπη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο στα επιχειρηματικά και πολιτικά παρασκήνια επανήλθε το σενάριο των πρόωρων εκλογών.

Απίθανο από την στιγμή που ο Μητσοτάκης επαναλαμβάνει ότι οι εκλογές θα γίνουν την Άνοιξη, αλλά δεν αποκλείεται με την επίκληση διεθνών συνθηκών. Ίσως το σημαντικότερο είναι ότι με τη ΝΔ καθηλωμένη σε ποσοστά πέριξ του 25% (στην καλύτερη για αυτήν περίπτωση) δεν υπάρχει σενάριο σχηματισμού κυβέρνησης με τον Κυριάκο.

Κάπως έτσι άρχισε να κυκλοφορεί το σενάριο να αφήσει την ηγεσία πριν τις εκλογές, δίνοντας το δαχτυλίδι, όπως ο Κώστας Σημίτης το 2004. Εκτιμάται ότι με τον Νίκο Δένδια, αφενός η ΝΔ θα κρατήσει περισσότερες δυνάμεις και αφετέρου, κυρίως,  θα είναι στον σχηματισμό κυβέρνησης την επόμενη ημέρα. Ενώ το σενάριο αποδοκιμάζεται, ο Δένδιας την Παρασκευή έκανε επίδειξη ισχύος με κομματική συγκέντρωση.

Θα είναι σαν ο Κυριάκος να πετάει λευκή πετσέτα. Κυρίως όμως υπάρχει η προειδοποίηση του Ανδρέα Δρυμιώτη ότι εάν πάψει να είναι πρωθυπουργός θα οδηγηθεί στο Ειδικό Δικαστήριο. Και αυτό δημιουργεί τον εγκλωβισμό του Μητσοτάκη, του πολιτικού συστήματος και εντέλει της χώρας.

Ο απερχόμενος (;) πρωθυπουργός απέκλεισε να συνασπισθεί με το κόμμα “Πρώτα η Λετονία” που ήρθε δεύτερο με 13,1%, που ανήκει στον χώρο της ριζοσπαστικής δεξιάς και τους τελευταίους μήνες είχε κάνει μια ήπια φιλορωσική στροφή. Δεν απέκλεισε πάντως ένα άλλο κόμμα του ίδιου χώρου και σαφέστερα ακροδεξιό, το “Εθνική Συμμαχία”, που είναι κάθετα αντιρωσικό. Με αυτό εξάλλου έχει συνεργασθεί στο παρελθόν.

Τρίτο κόμμα με 11,7% και καταμετρημένο το 95% των ψηφοδελτίων είναι το δεξιό, φιλορωσικό “Κυρίαρχη δύναμη/Ένωση Νέων Λετονών”. Τέταρτο ήρθε το ακροδεξιό αλλά αντιρωσικό “Εθνική Συμμαχία” με 8,9%. Οι “Προοδευτικοί”, το μόνο κάπως αριστερό κόμμα, ήρθε πέμπτο με 7,7%. Έκτο΄κόμμα ήρθε το τεχνοκρατικό “Νέα Ενότητα” με 6,6%. Κανένα άλλο κόμμα δεν μπήκε στη Βουλή.

Το άλλο φιλορωσικό που συμμετείχε και είχε λάβει 6,8% στις προηγούμενες εκλογές, χθες έλαβε μόλις 1,9%, πιθανόν επειδή πολλοί Ρώσοι και ρωσόφωνοι έκτοτε έφυγαν από την Λετονία. Τον Οκτώβριο του 2022 είχαν ψηφίσει 916.161 άτομα ενώ χθες 790.000. Πιθανόν όμως να έχασε δυνάμεις και επειδή οι ψηφοφόροι της ρωσικής μειονότητας προτίμησαν το κόμμα “Κυρίαρχη δύναμη” που δεν είχε κατέλθει στις προηγούμενες εκλογές.

Η “Ένωση Πράσινων και Αγροτών” που είχε λάβει 12,85% το 2022, χθες έπεσε στο 1,1% και χαρακτηρίζεται κεντροδεξιό αλλά καιροσκοπικό. Ήταν μέχρι το Σεπτέμβριο το τρίτο κόμμα που συγκυβερνούσε με τα άλλα δύο δεξιά ή “φιλελεύθερα” κόμματα. Αυτή τη φορά, το πιθανότερο είναι ο Κούλμπεργκς να συνεργασθεί με τα αντιρωσικά κόμματα “Νέα Ενότητα” και “Εθνική Συμμαχία”, που μαζί θα έχουν 59 έδρες. Η Νέα Ενότητα φέρεται να είναι πιο έντονα φιλοευρωπαϊκή από τα άλλα δύο, πιο τεχνοκρατική και υπέρ μέτρων λιτότητας, πιο πολύ οπαδός της παγκοσμιοποίησης σε σύγκριση με την “Ενωμένη Λίστα” και την “Εθνική Συμμαχία”.

Δημοσκοπήσεις και 5% ψήφων

Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν τον απερχόμενο πρωθυπουργό Άντρις Κούλμπεργκς, έμπορο αυτοκινήτων, να προηγείται μόνον κατά πέντε μονάδες από το φιλορωσικό κόμμα “Κυρίαρχη δύναμη”, αλλά το exit poll και τα πρώτα αποτελέσματα έδειχναν τεράστια διαφορά. Αυτή η απόκλιση, δεν οδηγούσε χθες σε σαφή συμπεράσματα. Σημειωτέον ότι η Λετονία είχε πάντα μεγαλύτερη ρωσόφωνη μειονότητα από τις άλλες χώρες της Βαλτικής.

Στη Λετονία των 1,9 εκατ. κατοίκων, το ποσοστό συμμετοχής ήταν φέτος αισθητά χαμηλότερο από εκείνο των εκλογών του 2022. Τότε συμμετείχε το 59,1% ενώ χθες το 50,6%. Παραθέτουμε τον πίνακα του ποσοστού των κομμάτων σε δημοσκοπήσεις και σε exit poll και τέλος το αποτέλεσμα από το μόλις 5% της πρωτεύουσας, που ξέραμε ότι θα ήταν διαφορετικό από το τελικό όλης της χώρας, όμως αυτό είχαμε “διαθέσιμο” χθες τη νύχτα. Το πρώτο κόμμα, η “Ενωμένη Λίστα” κατήλθε με κοινό ψηφοδέλτιο με το συντηρητικό “Λετονικό Πράσινο Κόμμα”, το αυτοδιοικητικό κίνημα “Ένωση Περιφερειών”, το τοπικό συντηρητικό “Κόμμα της Λιεπάγια” (σχετικά μεγάλη πόλη της χώρας) και το σύλλογο επαγγελματιών (τεχνοκρατικό κόμμα).

• Κόμμα Δημοσκόπηση   Exit Poll  Αποτέλεσμα 5% Ρίγας
• Ενωμένη Λίστα (AS) 14,4% Exit Poll 35,6% Ρίγα 30,07%
• Πρώτα η Λετονία (LPV) 9,2% Exit Poll 11,3% Ρίγα 8,1%
• Προοδευτικοί (PRO) 6,2% Exit Poll 11,1% Ρίγα 22,19%
• Κυρίαρχη Δύναμη (SV/AJ) 9,4% Exit Poll 10,8% Ρίγα 6,1%
• Εθνική Συμμαχία (NA) 5,6% Exit Poll 8,7% Ρίγα 7,02%
• Νέα Ενότητα (JV) 4,3% Exit Poll 6,7% Ρίγα 13,32%
• Πράσινοι / Αγρότες (ZZS) 4,8% Exit Poll 3,7% Ρίγα 1,4%
  Για τη Σταθερότητα! (ST!) 3,1%  Exit Poll (το έβαλε στα λοιπά κόμματα) Ρίγα 1,1%

Η κατωτέρω εικόνα ήταν από το 5% των εκλογικών τμημάτων στη Ρίγα. Το κίτρινο είναι η “Ενωμένη Λίστα”, το κόκκινο είναι οι “Προοδευτικοί”, το πράσινο η “Νέα Ενότητα”, το πορτοκαλί η “Εθνική Συμμαχία”, το μωβ  είναι το “Πρώτα η Λετονία”. Η εικόνα άλλαξε πολύ έκτοτε.

Χαρακτηρισμός των Κομμάτων

• Δεξιά ή “φιλελεύθερα” κόμματα: 1) “Ενωμένη Λίστα” (United List) 2) “Νέα Ενότητα” (New Unity) και 3) η “Ένωση Πρασίνων και Αγροτών” (ZZS).
•  Ακροδεξιά ή Ριζοσπαστικά Δεξιά κόμματα: 1) Η “Εθνική Συμμαχία” (National Alliance) θεωρείται το κατεξοχήν εθνικιστικό, δεξιό συντηρητικό κόμμα της Λετονίας. Έχει σκληρή αντιρωσική γραμμή και εστιάζει στην πλήρη εξάλειψη της ρωσικής επιρροής και γλώσσας από τη δημόσια ζωή. 2) Επίσης στη ριζοσπαστική δεξιά εντάσσεται και το “Πρώτα η Λετονία” (Latvia First) που είναι συγκρατημένα φιλορωσικό.
• Φιλορωσικά Κόμματα: 1) Κυρίαρχη Δύναμη (Sovereign Power) Δεξιό κόμμα που θέλει να σταματήσει η ενισχυση της Ουκρανίας και εστιάζει στα δικαιώματα της ρωσόφωνης μειονότητας της Λετονίας. 2) “Για τη Σταθερότητα!” (For Stability!): Αμιγώς φιλορωσικό, ευρωσκεπτικιστικό κόμμα που εκπροσωπεί σκληροπυρηνικούς ρωσόφωνους.
• Αριστερά / Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα: “Προοδευτικοί” (Progressives): Είναι το μοναδικό μεγάλο αριστερό/σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της χώρας. Προωθεί την πράσινη πολιτική, τα κοινωνικά δικαιώματα, την κοινωνική πρόνοια και είναι έντονα φιλοευρωπαϊκό και υπέρ της Ουκρανίας.

Ο Κούλμπεργκς

Επιχειρηματίας (εμπόριο αυτοκινήτων) και ερασιτέχνης ραλίστας, ο 47χρονος Κούλμπεργκς (στη φωτογραφία ενώ ψηφίζει με την οικογένειά του) ανέλαβε την εξουσία τον περασμένο Μάιο, όταν κατέρρευσε ο προηγούμενος κυβερνητικός συνασπισμός λόγω του τρόπου με τον οποίο χειρίστηκε περιστατικά κατά τα οποία “αδέσποτα” drones εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Λετονίας, χωρίς να εντοπιστούν. Αν και τα drones ήταν ουκρανικά, κυβερνητικοί αξιωματούχοι επέρριψαν την ευθύνη στη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι προκάλεσε με παρεμβολές την απόκλισή τους από την προγραμματισμένη πορεία πτήσης τους.

«Πρέπει να προσφέρουμε στην Ουκρανία ό,τι είναι απαραίτητο τώρα ώστε να έχουν το πάνω χέρι και να νικήσουν», δήλωσε ο Κούλμπεργκς σε συνέντευξή του στο Reuters τον περασμένο μήνα. Στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας υποσχέθηκε να ενισχυθούν οι ικανότητες της Λετονίας να αντιμετωπίζει τα drones αλλά και να διατηρήσει στο 5% του ΑΕΠ τις αμυντικές δαπάνες, ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ.

Οι “φιλορώσοι” αντίπαλοί του εκτιμούν ότι η Λετονία θα πρέπει να σταματήσει να προσφέρει βοήθεια στην Ουκρανία και να επικεντρωθεί σε ζητήματα που αφορούν το κόστος ζωής, κυρίως αυτά που επηρεάζουν τη ρωσόφωνη μειονότητα της χώρας. «Οι ψηφοφόροι μας θέλουν ειρήνη, να σταματήσουν να αναζητούν καταφύγια, να μην αντιμετωπίζουν αεροπορικούς συναγερμούς», δήλωσε η 49χρονη νομικός Γιούλια Στεπανένκο επικεφαλής της “Κυρίαρχης Δύναμης” που κατήλθε στις εκλογές  με την Ένωση Νέων Λετονών. «Δεν πρέπει να ενθαρρύνουμε τον πόλεμο με κανέναν τρόπο, περιλαμβανομένης της χρηματοδότησής του. Η Ουκρανία πρέπει να νικήσει μέσω ειρηνευτικών συνομιλιών», πρόσθεσε.

Η Στεπανένκο, που κατά το παρελθόν έχει συνεργαστεί με άλλα φιλορωσικά” κόμματα, προ λίγων ημερών είδε να δημοσιεύεται έρευνα που την φέρει να χρηματοδοτείται από την Ρωσία, ο δε πατέρας της μπήκε στη μαύρη λίστα επειδή έχει εργοστάσιο που συνεργάζεται με τη ρωσική πολεμική βιομηχανία.

Διχασμένη χώρα

Η ικανότητα του Κούλμπεργκς να σχηματίσει λειτουργικό κυβερνητικό συνασπισμό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον αριθμό των ψήφων που θα συγκεντρώσει το κόμμα του και από το πόσα άλλα κόμματα θα ξεπεράσουν το όριο του 5% για να εισέλθουν στο κοινοβούλιο.

Κάποιοι εκτιμούσαν ότι ίσως συνεργαστεί με το “Πρώτα η Λετονία”, του επιχειρηματία Άιναρς Σλέσερς (ακίνητα, μεταφορές), ο οποίος τους τελευταίους μήνες φαίνεται να έχει υιοθετήσει μια πιο αντιουκρανική στάση, επιδιώκοντας να προσελκύσει ψήφους και από τις δύο πλευρές.

«Το μήνυμά του είναι ότι το κόμμα καταδικάζει την εισβολή της Ρωσίας και στέκεται στο πλευρό της Ουκρανίας, αλλά και ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας γίνεται εις βάρος της οικονομίας της Λετονίας», σχολίασε για τον Σλέσερς ο Ρόμπερτς Κιτς ερευνητής στο ινστιτούτο Latvian Strategy and Economic Research Institute. Ο Κούλμπεργκς πάντως ήδη απέρριψε απόψε την προοπτική να συνεργαστεί με τον Σλέσερς.

Τι έβγαλαν οι προηγούμενες εκλογές

Στις τελευταίες εκλογές, την 1η Οκτωβρίου 2022, η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε στο 59,41% και συνολικά επτά κόμματα κατάφεραν να ξεπεράσουν το όριο του 5% για να εισέλθουν στο κοινοβούλιο των 100 εδρών. Πρώτο κόμμα αναδείχθηκε η δεξιά συμμαχία “Νέα Ενότητα” (JV) του Κρισγιάνις Κάρινς, η οποία συγκέντρωσε ποσοστό 19,16% και εξασφάλισε 26 έδρες. Ακολούθησε η κεντρώα “Ένωση Πρασίνων και Αγροτών” (ZZS) με ποσοστό 12,58% και 16 έδρες, ενώ στην τρίτη θέση βρέθηκε η δεξιά “Ενωμένη Λίστα” (AS) με 11,14% και 15 έδρες. Η δεξιά “Εθνική Συμμαχία” (NA) κατέλαβε την τέταρτη θέση συγκεντρώνοντας το 9,40% των ψήφων και 13 έδρες.

Τέλος, το κοινοβούλιο συμπλήρωσαν το κόμμα της ρωσικής μειονότητας “Για τη Σταθερότητα!” (S!) με ποσοστό 6,88% και 11 έδρες, το δεξιό “Πρώτα η Λετονία” (LPV) με ποσοστό 6,31% και 9 έδρες, καθώς και το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα “Οι Προοδευτικοί” (PRO), το οποίο έλαβε ποσοστό 6,23% και εξασφάλισε 10 έδρες.

Επειδή δεν σχηματιζόταν σταθερή κυβέρνηση μετά από μεγάλη περίοδο αστάθειας, στις 28 Μαΐου 2026, ο Κούλμπεργκς προτάθηκε ως “κοινής αποδοχής” για να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού της “Ενωμένης Λίστας” με τη “Νέα Ενότητα”, την “Εθνική Συμμαχία” και την Ένωση Πρασίνων και Αγροτών.