Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από την άλλη πλευρά, όσο κι αν είναι κατανοητές οι προεκλογικές αγωνίες και ανάγκες, οι υπερβολές των αυλικών του Μαξίμου περί του «μεγαλύτερου εξοπλιστικού προγράμματος που έχει γίνει ποτέ» φθάνουν στα όρια της φαιδρότητας. Το παρόν είναι ένα καλό, πραγματικά πολύ καλό πρόγραμμα, αλλά ασφαλώς δεν είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία.

Μάλιστα, η αξία του δεν μπορεί πλήρως να αξιολογηθεί πριν από τα τέλη του 2029-αρχές του 2030, γιατί τότε (αν όλα πάνε βάσει σχεδίου) οι φρεγάτες θα έχουν την πλήρη διαμόρφωσή τους, θα παραδίδονται τα F-35 και θα έχει ίσως λειτουργήσει ο ενιαίος αντιαεροπορικός θόλος. Την ίδια περίοδο, θα είναι απαραίτητο να εξασφαλιστούν μεγάλα κονδύλια για νέα και επείγοντα προγράμματα, όπως των υποβρυχίων.

Τα εξοπλιστικά πριν τον Μητσοτάκη

Άλλωστε, δεν χρειάζεται μακρά ιστορική αναδρομή, αφού η πορεία της ΝΔ σφραγίστηκε από το -πραγματικά το μεγαλύτερο στην ιστορία- σχέδιο θωράκισης της χώρας από τους Κωνσταντίνο Καραμανλή και Ευάγγελο Αβέρωφ την περίοδο 1974-1981. Πέραν των αεροσκαφών, αντιτορπιλικών, πυραυλακάτων και αρμάτων μάχης και της ίδρυσης της ΕΑΒ, έγινε και η οχύρωση των νησιών του Αιγαίου που εγγυάται την ασφάλεια και την οικονομική-τουριστική ανάπτυξή τους ως σήμερα.

Επίσης, η λεγόμενη «αγορά του αιώνα» και τα άλλα προγράμματα επί Ανδρέα Παπανδρέου από το 1981 ως το 1989 ήταν σημαντικότατα. Και στην οκταετία Σημίτη υπογράφτηκαν (με τη σωρεία και σκανδάλων, ως γνωστόν…) τεράστιας αξίας συμβόλαια για συστήματα που ως σήμερα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της εθνικής άμυνας.

Η δε περίοδος του Κώστα Καραμανλή, με την αγορά των 30 F-16, τον εξορθολογισμό δαπανών και το γενικότερο «νοικοκύρεμα», επέτρεψε στις Ένοπλες Δυνάμεις να αντέξουν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης 2010-2018. Μόνον στην περίοδο των Μνημονίων -αναγκαστικά- δεν έγιναν νέες αγορές (παρά μόνον συντηρήσεις και εκσυγχρονισμοί), καθώς τα κρατικά ταμεία ήταν άδεια και κόβονταν μισθοί και συντάξεις. Επομένως, το εξοπλιστικό πρόγραμμα, μετά το 2019, ήταν παραπάνω από επείγον και επιβεβλημένο, αλλά δεν είναι το μεγαλύτερο.

Εσωτερικό και εξωτερικό πρόβλημα

Όμως, στην παρούσα φάση και πέραν της ιστορίας και των αναλύσεων, άλλο είναι το πρόβλημα του Πρωθυπουργού στον τομέα των εξοπλισμών: αρχίζει να συσσωρεύεται -και σταδιακά να εκφράζεται εναντίον του- δυσαρέσκεια, από το εσωτερικό και το εξωτερικό, για σωρεία λαθών, παραλείψεων και κενών υποσχέσεων. Ως προς το εσωτερικό, αποδεικνύεται ότι δεν έγινε σχεδόν τίποτα από όσα είπε ευθέως ο κ. Μητσοτάκης και όσα -περισσότερα- άφησαν να εννοηθούν οι συνεργάτες του κατά την περίφημη σύσκεψη στο Μαξίμου, στις 24 Απριλίου 2025.

Στη συγκεκριμένη σύσκεψη-ενημέρωση, στην οποία είχαν προσκληθεί οι κύριοι μέτοχοι ή διευθύνοντες σύμβουλοι των αμυντικών εταιρειών της χώρας, οι κυβερνητικοί αρμόδιοι έδωσαν την εικόνα ενός πακτωλού χρημάτων από πολλά προγράμματα της Ε.Ε., όπως το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) και το ReArm Europe/Readiness 2030, με ενίσχυση και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Μαζί, ασφαλώς, με την άμεση ευκαιρία της αρχικής φάσης του SAFE που επέτρεπε την, κατ’ εξαίρεση, χρηματοδότηση αμιγώς εθνικών προγραμμάτων (αντί του κανόνα των δύο ή περισσότερων συμμετεχόντων κρατών) με απαλλαγή ΦΠΑ.

Η εικόνα που έδωσε πέρυσι η κυβέρνηση, για την ύπαρξη κονδυλίων προς ταχεία αξιοποίηση, ήταν απατηλή. Δικαιώθηκαν όσοι εκτιμούσαν, από την επομένη της συσκέψεως, ότι ο κ. Μητσοτάκης είχε ως προτεραιότητα να αιχμαλωτίσει μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής κοινότητας (άλλοι εξ αυτών παραδοσιακά δραστήριοι στον αμυντικό κλάδο και άλλοι νεοφώτιστοι λόγω «μόδας» της εποχής) στην πολιτική παγίδα ότι ο ίδιος θα ήταν ο εγγυητής και διανομέας των ευρωπαϊκών χρημάτων. Το Μαξίμου απέφυγε να διευκρινίσει ότι τα άξια λόγου κονδύλια θα έρθουν αρκετά μετά τις εκλογές του 2027 και υπό όρους.

Όμως, τα πράγματα είναι χειρότερα ως προς το εξωτερικό, καθώς αρκετές κυβερνήσεις και αμυντικές βιομηχανίες εκφράζουν -κατά περίπτωση- απορίες για τη στάση της Αθήνας ή δυσαρέσκεια για τη μη τήρηση λόγων και υποσχέσεων. Βέβαια ουδείς -ή, ορθότερα, πολλοί λίγοι- μπορούν να πιστοποιήσουν αν όντως δόθηκαν υπερβολικές υποσχέσεις ή εμμέσως έγιναν αντιληπτές ως τέτοιες ή παρερμηνεύθηκαν.

Η Γερμανία και η KNDS

Κορυφαίο παράδειγμα σύγχυσης είναι η μεθόδευση συμβιβασμού μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της γερμανικής τέως Krauss Maffei Wegman/νυν KNDS Deutschland. Με το συμψηφισμό, αφενός, των αποζημιώσεων και ποινικών ρητρών που αξιώνει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και, αφετέρου, της ημεδαπής εκτέλεσης διαιτητικής απόφασης του ICC της Παγκόσμιας Τράπεζας που έχει κερδίσει η γερμανική εταιρία.

Το λογικό θα ήταν η KNDS να κοιτάξει μπροστά και να διεκδικήσει νέα προγράμματα, σε συνεργασία με τους βιομηχανικά εύρωστους Έλληνες συνεργάτες της, αλλά πολλά ανώτερα στελέχη της προτιμούν να ασχολούνται με το παρελθόν. Ζητούν, ως «πακέτο» με το συμβιβασμό, και κάποια απευθείας ανάθεση.

Και, επειδή προφανώς γνωρίζουν ότι κανένας αρμόδιος αξιωματούχος δεν θα διακινδύνευε μια μακρά ποινική διαδικασία, αποδεχόμενος συμβιβασμό όσο εκκρεμούν εφέσεις και ανακοπή εκ μέρους του Δημοσίου, προκρίνεται η οδός της κύρωσης από τη Βουλή με ειδικό νόμο. Εδώ, τα πράγματα γίνονται χειρότερα, επειδή το Μαξίμου φέρεται να είναι εκείνο που δεν απέκλεισε την κατάθεση του ειδικού νόμου.

Επιπλέον, η εικόνα περιπλέκεται με τις νεότερες πληροφορίες ότι στελέχη της KNDS, αν και προφανώς γνωρίζουν τις αρμοδιότητες και τα όρια δράσης των στελεχών της Ελληνικής Διπλωματικής Υπηρεσίας, προσπάθησαν να εμπλέξουν στην όλη ιστορία και το υπουργείο Εξωτερικών. Προβληματική είναι η σχέση με την, επίσης γερμανική, Rheinmetall με την οποία το Μαξίμου είχε συζητήσει πιθανή επένδυση στη βόρεια Ελλάδα.

Γενικότερα, στις περισσότερες εκκρεμείς υποθέσεις, οι γερμανικές εταιρείες βρίσκονται εν αδίκω, αλλά υπάρχει και ένα γεγονός που είναι λογικό να επικαλούνται. Κατά την επίσκεψή του στο Βερολίνο, πέρυσι το Μάιο, ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι οι εταιρείες της χώρας του θα έχουν ένα είδος λογικού προβαδίσματος στα συμβόλαια αναβάθμισης του υλικού που είχαν παλαιότερα προμηθεύσει.

Γαλλία και Ισραήλ

Παράλληλα, σύγχυση, με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά, έχει δημιουργηθεί και στις συνεννοήσεις της Αθήνας με τη γαλλική Dassault. Μολονότι η διμερής συνεργασία είναι στενή και η ελληνική πλευρά συναίνεσε το 2021 στην τιμολόγηση των Rafale, των όπλων και ηλεκτρονικών και του προγράμματος εν συνεχεία υποστήριξής τους, το Μαξίμου απορρίπτει το 2025 και το 2026 τις περίπου ίδιες τιμές σε άλλες συζητήσεις για την ανταλλαγή παλαιών Mirage με νέα Rafale.

Επίσης, τον περασμένο Ιανουάριο, ο κ. Μητσοτάκης ανακάλυψε καθυστερημένα την καλή ιδέα ίδρυσης βιομηχανικής μονάδας της Dassault στην Ελλάδα με λανθασμένο σκεπτικό που σόκαρε τους Γάλλους συνομιλητές του. Ο Πρωθυπουργός έκρινε ότι, χάρη στην αγορά Rafale από την Ελλάδα, πείστηκαν να πράξουν το ίδιο η Αίγυπτος και η Ινδία. Κάτι τέτοιο δεν είναι φυσικά ακριβές, αφού το Κάϊρο έγινε ο πρώτος ξένος αγοραστής Rafale το Φεβρουάριο του 2015 και το Νέο Δελχί διαπραγματευόταν από το 2011, υπέγραψε συμφωνία το 2016 και άρχισε παραλαβές το 2019.

Ως προς τις σχέσεις με τη Γαλλία, λανθασμένη αποδείχθηκε και η πρωτοβουλία του κ. Μητσοτάκη για τη συγκρότηση ευρωπαϊκού συστήματος αεράμυνας με βάση την επιστολή που απέστειλε, μαζί με τον Πολωνό ομόλογό Ντ. Τουσκ, στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ουρ. φον ντερ Λάιεν, το 2024.

Ο Πρωθυπουργός δεν είχε ασφαλώς καμία σχέση με τον ανταγωνισμό των μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων, αλλά δεν προέβλεψε ότι κορυφαία γαλλο-ιταλική κοινοπραξία θα έσπευδε να εκμεταλλευθεί (εντός λίγων ημερών) την επιστολή Μητσοτάκη-Τουσκ ως επιβράβευση της δικής της πρότασης.

Μεγαλύτερη έγινε η ελληνική έκπληξη από τα μέσα του 2025, καθώς η ίδια κοινοπραξία έκτοτε συνδιαλέγεται, για το ίδιο αντιαεροπορικό σύστημα, με την Τουρκία, ενώ ο κ. Μακρόν στηρίζει τη γερμανική πρωτοβουλία κοινής αεράμυνας ESSI και όχι την ελληνο-πολωνική. Εκμετάλλευση άλλης δήλωσης του Πρωθυπουργού, κατά την επίσκεψη Μακρόν στις 24 Απριλίου 2026, έγινε -πρόσφατα και δημόσια- και από την Airbus Defence & Space. Παρότι όλα είναι στο αέρα με διαφωνίες Γαλλίας-Γερμανίας, στέλεχος της Airbus άνοιξε τη συζήτηση περί ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής, με την αναγκαία μεγάλη οικονομική συνεισφορά, στο ευρωπαϊκό μαχητικό 6ης γενιάς.

Από το πλέγμα παλινωδιών του Μαξίμου δεν ξέφυγε ούτε το Ισραήλ παρά τις θερμές πολιτικές σχέσεις και την ωριμότητα των συζητήσεων για την ανάπτυξη των νέου αντιαεροπορικού δικτύου της Ελλάδας. Η κυβέρνηση έθεσε τον σωστό όρο της αποδέσμευσης του ηλεκτρονικού «πηγαίου κώδικα» του συστήματος ως προϋπόθεση τελικής υπογραφής με τις ισραηλινές εταιρείες.

Και όταν, έστω εν μέρει, έγινε δεκτός ο όρος, διαπιστώθηκε ότι δεν καλύπτεται η απαίτηση του 25% της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής. Ταυτόχρονα, αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες επιμένουν σε μερίδιο του μεγάλου προγράμματος. Η προ ημερών επίσκεψη στενού συνεργάτη του Πρωθυπουργού στο Ισραήλ δεν πρόσφερε κάτι ως προς την επιτάχυνση των διαδικασιών.

Υπενθύμισε ότι κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας με την οποία ζητά στοιχεία για τις παραιτήσεις και αποχωρήσεις ανά Κλάδο, την κάλυψη των θέσεων στις σχολές ΑΣΣΥ, τα μέτρα στήριξης των στελεχών και τον σχεδιασμό αντιμετώπισης των αυξανόμενων ελλείψεων προσωπικού. Όπως σημείωσε, η σταδιοδρομία του υπαξιωματικού γίνεται ολοένα και λιγότερο ελκυστική, οι σχολές ΑΣΣΥ δυσκολεύονται να προσελκύσουν νέους, ενώ η κυβέρνηση αναγκάζεται πλέον να καταφεύγει ακόμη και σε διαφημιστικές καμπάνιες για την προσέλκυση προσωπικού.

Παράλληλα, ανέφερε ότι σε πολλές χώρες του ΝΑΤΟ εφαρμόζονται συστηματικές πολιτικές αξιολόγησης των συνθηκών διαβίωσης, των αποδοχών, των προοπτικών εξέλιξης και των αιτιών αποχώρησης προσωπικού, ώστε να λαμβάνονται έγκαιρα βελτιωτικά μέτρα και διερωτήθηκε εάν η κυβέρνηση αξιοποιεί παρόμοια εργαλεία.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ άσκησε επίσης κριτική στην κυβέρνηση για την απουσία ενημέρωσης σχετικά με τη συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE και τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής και ναυπηγικής βιομηχανίας στα σχετικά προγράμματα. Υπογράμμισε ότι άλλες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε συμφωνίες χρηματοδότησης, ενώ η Βουλή εξακολουθεί να μην έχει λάβει ουσιαστική ενημέρωση για τον σχεδιασμό της ελληνικής πλευράς.

Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση για έλλειμμα διαφάνειας στα εξοπλιστικά προγράμματα και αμφισβήτησε την αξιοπιστία των κυβερνητικών εξαγγελιών για συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό 25%, ζητώντας συγκεκριμένα στοιχεία για όσα έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Ο Μιχάλης Κατρίνης αναφέρθηκε ακόμη στις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για εξαγωγές πυροβόλων μέσω Τσεχίας προς την Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι προκύπτουν αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που εμφανίζονται σε διεθνείς καταγραφές και σε εκείνα που είχαν παρουσιαστεί στη Βουλή, ζητώντας σαφείς εξηγήσεις από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Αναφερόμενος στη συμφωνία στρατιωτικής εκπαιδευτικής συνεργασίας Ελλάδας – Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, εκτίμησε ότι είναι θετική, αλλά ζήτησε εξηγήσεις για τη δεκαπενταετή καθυστέρηση της κύρωσής της, τις πρακτικές πτυχές εφαρμογής της και το οικονομικό της σκέλος.

Ειδικότερα, συμμετέχουν οι Αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων:

· από την Αλβανία, ο Αντιστράτηγος Arben Kingji

· από τη Βόρεια Μακεδονία, ο Υποστράτηγος Sashko Lafchiski

· από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη ο Αντιστράτηγος Gojko Knežević

· από τη Βουλγαρία, ο Ναύαρχος Emil Eftimov

· από το Μαυροβούνιο, ο Ταξίαρχος Miodrag Vuksanovic

· από τη Σερβία, ο Στρατηγός Milan Mojsilović

· από την Τουρκία, ο Στρατηγός Selçuk Bayraktaroğlu

Επίσης, συμμετέχουν ως εκπρόσωποι:

· από την Κροατία, ο Αντιστράτηγος Denis Tretinjak

· από τη Ρουμανία, ο Συνταγματάρχης (A) Vasile Stănescu

· από τη Σλοβενία, ο Ταξίαρχος Bostjan Bas.

Επιπλέον, το παρών δίνουν κατόπιν πρόσκλησης, ο Διοικητής της Διακλαδικής Δύναμης του ΝΑΤΟ στη Νάπολη (Allied Joint Force Command Naples – JFC Naples), Ναύαρχος George M. Wikoff, ο επιχειρησιακός Διοικητής της επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, EUNAVFOR ASPIDES Υποναύαρχος ΠΝ Βασίλειος Γρυπάρης και ο Διευθυντής Καινοτομίας του Innovation, Hybrid and Cyber Division του ΝΑΤΟ, Δρ. Νίκος Λούτας.

Στο πρόγραμμα της Συνόδου που εντάσσεται στο πλαίσιο της διαβαλκανικής συνεργασίας στους τομείς της Άμυνας, της Ασφάλειας, της Πολιτικής Προστασίας και της αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών, περιλαμβάνονται εργασίες των αντιπροσωπειών, διμερείς συναντήσεις, καθώς και η υπογραφή Κοινού Ανακοινωθέντος.

Ο Νίκος Δένδιας, στον χαιρετισμό του με τον οποίον άνοιξαν οι εργασίες της Συνόδου, ανέφερε:

«Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή να παρίσταμαι σήμερα στη 19η Διαβαλκανική Σύνοδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

Η πραγματοποίηση 19 συναντήσεων διαλόγου συνιστά επιβεβαίωση μιας βασικής παραδοχής: η ασφάλεια στα Βαλκάνια δεν είναι υπόθεση ενός μόνο κράτους. Αποτελεί συλλογική μας ευθύνη.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις των χωρών που συνυπάρχουν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, παρά τις διαφορετικές ιστορικές τους διαδρομές, καλούνται όπως πάντα να αναζητήσουν κοινό έδαφος απέναντι σε προκλήσεις που υπερβαίνουν τα εθνικά μας σύνορα.

Γνωρίζετε πολύ καλά ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή γρήγορων και εκτεταμένων αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις μεταβάλλουν με ταχύτητα τις παραδοχές της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής, καθώς και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων εθνικών υποδομών.

Η τεχνολογία, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι κυβερνοαπειλές, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων έχουν αλλάξει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αποτροπή και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται πια δεδομένο. Με αυτή ακριβώς την παραδοχή, οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει επίσης να αλλάξουν.

Στην Ελλάδα, με την «Ατζέντα 2030», τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων στη σύγχρονη ιστορία της Χώρας, αλλάζουμε τις δομές, τις δυνατότητες, το επιχειρησιακό δόγμα και , περισσότερο απ’ όλα, τη θεσμική μας αντίληψη. Όλα αυτά γίνονται με ένα σκοπό: Ένοπλες Δυνάμεις ικανές να ανταποκρίνονται στις απειλές της νέας εποχής. Δεν είναι πλέον η αριθμητική υπεροχή σε όπλα και πυρομαχικά αυτό που εξασφαλίζει την κυριαρχία, αλλά μάλλον η γρήγορη ενσωμάτωση και υιοθέτηση της τεχνολογίας αιχμής και της καινοτομίας.

Η ειρήνη απαιτεί δίκαιο και ισχύ, καθώς επίσης ετοιμότητα και ευθύνη. Η έξαρση περιφερειακών κρίσεων και η επανεμφάνιση αναθεωρητικών αντιλήψεων δοκιμάζουν ευθέως τη διεθνή τάξη ασφάλειας. Δοκιμάζουν το Διεθνές Δίκαιο έναντι της λογικής της επιβολής διά της ισχύος. Μας υπενθυμίζουν ότι η κυριαρχία προϋποθέτει την ικανότητα να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας με αξιόπιστο τρόπο.

Για τα Βαλκάνια, για τη Βαλκανική Χερσόνησο, η πραγματικότητα αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Τα Βαλκάνια, η Βαλκανική Χερσόνησος, υπήρξαν ιστορικά η πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης. Η περιοχή μας έχει υποστεί αστάθεια, συγκρούσεις, αναταραχές μεταξύ εθνοτήτων και αλλαγές συνόρων. Γνωρίζει, συνεπώς, ίσως καλύτερα απ’ όλους, από την ίδια της την ιστορική εμπειρία, ότι η ειρήνη δεν είναι δεδομένη.

Ούτε μπορούμε να παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι ανεπίλυτα ζητήματα, όπως το Κοσσυφοπέδιο, ο διάλογος Βελιγραδίου-Πρίστινας και η θεσμική σταθερότητα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, εξακολουθούν να απαιτούν σύνεση, υπευθυνότητα, σεβασμό στη διεθνή νομιμότητα και σταθερή προσήλωση στη σταθερότητα της Βαλκανικής Χερσονήσου, της κοινής μας εστίας.

Ακριβώς γι’ αυτό, το θετικό κλίμα συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί σήμερα πρέπει να αξιοποιηθεί. Φυσικά, με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Με σταθερή βούληση να μειωθούν οι εστίες έντασης και να κινηθούμε προς οριστικές λύσεις στις μακροχρόνιες προκλήσεις της περιοχής και της εποχής μας.

Αυτό, όμως, προϋποθέτει εμπιστοσύνη και, όπως πάντα, ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Εμπιστοσύνη μεταξύ των στρατιωτικών ηγεσιών. Συνεργασία μεταξύ κρατών που γνωρίζουν ότι η σταθερότητα της περιοχής απαιτεί πράξεις ευθύνης. Με αμοιβαία κατανόηση των δυνατοτήτων, των περιορισμών και των υποχρεώσεων κάθε χώρας, με σεβασμό για κάθε χώρα.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η επιχειρησιακή αξία της Διαβαλκανικής Συνόδου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων.

Η Σύνοδος αυτή αποτελεί πλαίσιο συντονισμού, συνεργασίας και οικοδόμησης κοινής επιχειρησιακής αντίληψης μεταξύ των Γενικών Επιτελείων μας. Δεν είναι μόνο ένα φόρουμ για την απλή ανταλλαγή απόψεων. Στόχος του είναι η διαμόρφωση των πρακτικών θεμελίων για την κοινή πολιτικο-στρατιωτική συνεργασία.

Χωρίς κοινή αξιολόγηση του περιβάλλοντος ασφαλείας και χωρίς σαφή κατανόηση των σύγχρονων υβριδικών απειλών, δεν μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικός συντονισμός.

Οι απειλές είναι συγκεκριμένες. Τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, κυβερνοεπιθέσεις, εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών, πολυεπίπεδες απειλές κατά κρίσιμων υποδομών. Απειλές που δεν περιορίζονται στα σύνορα ενός κράτους και δεν αντιμετωπίζονται μέσω μεμονωμένων εθνικών αντιδράσεων.

Απαιτείται, πάνω από όλα, κοινή αντίληψη της απειλής, ανταλλαγή πληροφοριών, έγκαιρη προειδοποίηση, διαλειτουργικότητα μέσων και διαδικασιών και δυνατότητα συντονισμένης αντίδρασης. Οι Ένοπλες Δυνάμεις των χωρών μας καλούνται να προσαρμοστούν με ταχύτητα και καθαρή αντίληψη των νέων υβριδικών απειλών.

Εμείς, στη χώρα μου την Ελλάδα, έχουμε σαφή αντίληψη του ρόλου μας. Ως ευρωπαϊκό κράτος με βαλκανική ταυτότητα, ιστορική εμπειρία και θεσμική ευθύνη. Ως χώρα που λειτουργεί ως γέφυρα διαλόγου και ως κόμβος περιφερειακής διαλειτουργικότητας. Για εμάς, για την Ελλάδα, η σταθερότητα και η ευημερία των Βαλκανίων συνιστούν ζωτικό εθνικό συμφέρον.

Ό,τι ενισχύει έναν από εμάς, όταν εντάσσεται σε πλαίσιο πραγματικής συνεργασίας, πιστεύουμε ότι ενισχύει το σύνολο. Διότι η ασφάλεια των Βαλκανίων είναι και ευρωπαϊκή υπόθεση.

Η Ελλάδα υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων (το ίδιο ισχύει και για τα Ανατολικά Βαλκάνια, αλλά αυτό έχει ήδη επιτευχθεί), ήδη από το 2003, με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης. Με χαροποιεί το γεγονός ότι και αυτή η Σύνοδος επίσης ξεκίνησε εδώ, στην Θεσσαλονίκη, το 2007 αν δεν κάνω λάθος.

Επιτρέψτε μου να ευχηθώ στη 19η Διαβαλκανική Σύνοδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων γόνιμες διαβουλεύσεις, ανοιχτή και ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων, και αποτελέσματα με απτό επιχειρησιακό αποτύπωμα».

Ακολούθως, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, σε δήλωσή του στους δημοσιογράφους, επισήμανε τα εξής:

«Είχα σήμερα τη μεγάλη χαρά και την τιμή εδώ στη Θεσσαλονίκη να απευθυνθώ στη συνδιάσκεψη των αρχηγών των Γενικών Επιτελείων των βαλκανικών χωρών. Θα ήθελα ξεκινώντας να συγχαρώ τον Αρχηγό του Ελληνικού Γενικού Επιτελείου, τον στρατηγό Χούπη, για την εξαιρετική οργάνωση, κάτι το οποίο επιβεβαιώθηκε και από τα σχόλια όλων των συμμετεχόντων.

Θα ήθελα όμως να κάνω και μια γενικότερη παρατήρηση, ότι τέτοιες συναντήσεις σε εποχές σαν τη σημερινή, όπου οι κρίσεις είναι σκόρπιες στον πλανήτη μας, όπου διαρκώς συμβαίνουν γεγονότα τα οποία δημιουργούν μεγάλα θέματα, είναι απολύτως κρίσιμες σαν δίαυλοι επικοινωνίας, δίαυλοι αποκλιμάκωσης και δίαυλοι συνεργασίας. Ειδικά δε, εδώ στα Βαλκάνια, σε μια γεωπολιτικά κρίσιμη περιοχή, κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη χώρα μας. Επίσης, επιβεβαιώνει τη διαρκή πολιτική κατεύθυνση που έχει η Ελλάδα διαχρονικά, δηλαδή τη συνεργασία και τη συναντίληψη μεταξύ των βαλκανικών χωρών».

Σχολιάζοντας, παράλληλα, τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τόνισε ότι «η ιδιαιτερότητα του 2023 με την πολύ μεγάλη πολιτική ασυμμετρία λόγω της κατάρρευσης της αντιπολίτευσης έχει διαμορφώσει όρους, ώστε το ρεζερβουάρ της κυβέρνησης να μην έχει τελειώσει ακόμα, παρά τις αποτυχίες της στην οικονομική, την κοινωνική πολιτική και τους θεσμούς».

Αναφέρθηκε, δε, στην πολύ μεγάλη αντίφαση μεταξύ δημοσκοπήσεων που κατέδειξε το ΠΑΣΟΚ την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας πως «μία μέτρηση, όταν επικοινωνηθεί, ενδεχομένως να στείλει και ένα μήνυμα και αυτό να μεταφραστεί μετά και σε άλλες δημοσκοπήσεις. Δεν κάνουμε δίκη προθέσεων, όμως υπήρχε μια αντίφαση».

«Το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει έναν δρόμο συνέπειας και αξιοπιστίας. Και η συνέπεια και η αξιοπιστία σε έναν μαραθώνιο, στο τέλος, ανταμείβονται. Δεν επιλέξαμε τον εύκολο δρόμο να τάξουμε τα πάντα στους πάντες, αλλά έχουμε μετρήσιμους στόχους για την αύξηση παραγωγικότητας της εργασίας και της οικονομίας, ώστε αυτό να μπορεί να αποτυπώνεται σε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος», πρόσθεσε ο κ. Τσουκαλάς.

Όσον αφορά στους στόχους των κομμάτων ενόψει των εθνικών εκλογών, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ εκτίμησε ότι το κόμμα «βάζει πολύ πιο ρεαλιστικό στόχο από τη Νέα Δημοκρατία, το ΕΛΑΣ και το κόμμα της κας. Καρυστιανού που βάζουν στόχο τον αυτοδυναμία. Εμείς λέμε να είμαστε πρώτοι με μια ψήφο διαφορά, γιατί μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή, και εκεί να δούμε αν υπάρχει πεδίο συνεργασίας με δυνάμεις που μπορούν να συμφωνήσουν στο πρόγραμμά μας, το οποίο επειδή είναι ριζικά αντιπαραθετικό με αυτό της κυβέρνησης, προφανώς εξαιρεί τη Νέα Δημοκρατία.

Αν το ΠΑΣΟΚ είναι δεύτερο και η Νέα Δημοκρατία πρώτη, εκεί το ΠΑΣΟΚ θα ασκήσει αντιπολίτευση, όπως θα είναι και η εντολή της κοινωνίας. Γιατί, για εμάς, η πολιτική αλλαγή έχει ως προϋπόθεση να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ».

Τόνισε, δε, ότι «η φρασεολογία των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας στο δημόσιο λόγο αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι προτιμούν να έχουν απέναντί τους το νέο κόμμα ΕΛΑΣ, γιατί τους επανασυσπειρώνει».

Αναφορικά με τη Συνταγματική Αναθεώρηση, ο Κώστας Τσουκαλάς επανέλαβε ότι «δεν υπάρχει κεφάλαιο αξιοπιστίας στην κυβέρνηση, προκειμένου να είναι πειστική η πρότασή της» και τόνισε: «Με κάποιες από τις προτάσεις, όπως είναι η άρση της μονιμότητας, έχουμε πλήρη διαφωνία. Διαφωνούμε επίσης με αυτήν που έχει διατυπώσει για το άρθρο 86, γιατί παραμένει το δικαίωμα άσκησης ποινικής δίωξης στη Βουλή, ενώ εμείς θέλουμε να είναι σε ένα όργανο, το οποίο θα είναι πολύ πιο θεσμικά αντιπροσωπευτικό και ανεξάρτητο. Και, βέβαια, και στο ζήτημα της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, εμείς έχουμε μια άλλη πρόταση.

Όσο για τα πανεπιστήμια, εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρξει αναθεώρηση του άρθρου 16 για την ίδρυση μη κρατικών-μη κερδοσκοπικών πανεπιστήμιων, η οποία όμως θα έχει μια διατύπωση που θα οριοθετεί ότι είναι προτεραιότητα η ενίσχυση του δημοσίου πανεπιστήμιου και θα βάζει και τα κριτήρια ώστε να υπάρχει πραγματικά ένα καλό μη κρατικό πανεπιστήμιο και όχι η σημερινή εικόνα ιδιωτικών κολεγίων του ενός ορόφου να μετατρέπονται σε πανεπιστήμια».

Ερωτηθείς για την περιβόητη φωτογραφία που απεικονίζει τον Νίκο Ανδρουλάκη στο ίδιο τραπέζι με τον Άδωνι Γεωργιάδη, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε: «Ο ίδιος ο κ. Γεωργιάδης, με την ανάρτηση του στην ουσία, ομολόγησε ότι πήγε και έκατσε εκεί για να βγει αυτή η φωτογραφία και να γίνει viral. Φαίνεται ότι μόνο έτσι αντιλαμβάνεται την πολιτική ο κ. Γεωργιάδης. Δεν έχω να πω κάτι άλλο, νομίζω ότι τα είπε μόνος του».

Σε ερώτηση των δημοσιογράφων με την οποία κλήθηκε να σχολιάσει δημοσιεύματα που αναφέρονται σε επικείμενη αμφισβήτηση του Νίκου Ανδρουλάκη εντός του ΠΑΣΟΚ, απάντησε «αυτά τα σενάρια είναι εκτός πραγματικότητας. Είναι μύχιοι πόθοι συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων».

Τοποθετούμενος επί της οικονομίας, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι «είναι έβδομος συνεχόμενος μήνας, όπου ο πληθωρισμός μας τρέχει πολύ παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Άρα, είναι ξεκάθαρο ότι, ενώ υπάρχει μια διεθνής κρίση, υπάρχουν στρεβλώσεις στη δική μας αγορά που οδηγούν σε αυτήν την πολύ μεγάλη αποτυχία που φτάνει στις τσέπες όλων μας».
Παρέθεσε, παράλληλα, τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ τις οποίες απορρίπτει συνεχώς η κυβέρνηση:

«Εμείς λέμε να γίνονται έλεγχοι σε κάθε κρίκο της προμηθευτικής αλυσίδας, από το χωράφι στο ράφι. Σήμερα γίνονται μόνο γραφειοκρατικοί έλεγχοι στο ράφι στο τέλος.
Δεύτερον, είχαμε θέσει το ζήτημα του ελέγχου των εσωτερικών υπερτιμολογήσεων στις πολυεθνικές. Σε αυτό πάλι η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα.

Τρίτον, είχαμε πει ότι το πλαφόν δεν αρκεί να είναι μόνο στις τιμές, αλλά πρέπει να είναι και στα διυλιστήρια. Και είδαμε μια υπερκερδοφορία των διυλιστηρίων το τελευταίο διάστημα, ήδη στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Τέταρτον, το ζήτημα της έμμεσης φορολογίας. Στην Ισπανία, ο κ. Σάντσες ανακοίνωσε στις 20 Μαρτίου μια μείωση προσωρινή της έμμεσης φορολογίας και πράγματι τον Απρίλιο η Ισπανία ήταν από τις χώρες όπου μειώθηκε το πληθωρισμός, ενώ πράγματι πάλι ευρωπαϊκά έχει μια αυξητική τάση.

Πέμπτον, το ζήτημα της ενίσχυσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Χρειάζεται διάθεση και πρόθεση σύγκρουσης με οργανωμένα συμφέροντα και πολιτικές που δεν θα είναι μόνο επικοινωνία».

Έκανε λόγο για χαμένη μάχη της κυβέρνησης στο μέτωπο της ακρίβειας, όπως ακριβώς συνέβη και με το στεγαστικό, εξηγώντας: «Τα μέτρα που παίρνει έρχονται πολύ αργά, είναι για τα μάτια του κόσμου και το αποτέλεσμα είναι οι τιμές να αυξάνονται συνεχώς. Και έχουμε το παράδοξο για την οικονομική επιστήμη: ενώ είχαμε ρυθμούς ανάπτυξης, αυτοί δεν διαχύθηκαν στην κοινωνία με αποτέλεσμα η αγοραστική δύναμη να καταβαραθρώνεται. Αυτό το παράδοξο που πέτυχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι και η μεγάλη διάψευση των δικών του δεσμεύσεων το 2019 για κοινωνική κινητικότητα και αυτορρύθμιση της αγοράς με τον παραγόμενο πλούτο να φτάνει παντού. Δεν έγινε αυτό. Είδαμε πράγματι να υπάρχει ένας ρυθμός ανάπτυξης, ένα 20% μέρος της κοινωνίας να ζει πραγματικά καλύτερα και το υπόλοιπο μέρος να ζει πραγματικά καθηλωμένο ή και χειρότερα».

Σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε: «Η άρση ασυλίας είναι η απόλυτη προστασία των πολιτικών προσώπων, ώστε να συνεχίζει η διερεύνηση. Δεν είναι ούτε απόδειξη ενοχής, ούτε άσκηση ποινικής δίωξης. Αφού ήρθε μια δικογραφία από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, θα έπρεπε να αρθεί η ασυλία, να προχωρήσει η διερεύνηση, για εκείνους που θα αποδειχθεί ότι δεν έχουν κάποια ευθύνη στη φάση της προδικασίας η υπόθεση να μπει στο αρχείο, και για εκείνους που θα υπάρξουν οι αποχρώσες ενδείξεις, μπορεί και να ασκηθεί ποινική δίωξη. Άρα δεν βλέπω το παράδοξο.

Εδώ αντιθέτως, το ότι υπήρξε και το πόρισμα της κας. Τυχεροπούλου, δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ήταν αμερόληπτη και αντί να μείνει στην αρχική δικογραφία, έδωσε τη δυνατότητα μιας παράλληλης έρευνας. Άρα, αυτό επιβεβαιώνει ότι η σύγκρουση την οποία έχει επιλέξει η κυβέρνηση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι αποπροσανατολιστική και υποκριτική».

Κλείνοντας, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ τοποθετήθηκε επί της αναφοράς του Κ. Μητσοτάκη για τον εξωδικαστικό μηχανισμό: «Πριν δύο εβδομάδες είχε κάνει μια ανάρτηση ο Πρωθυπουργός που έλεγε ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός πάει καλύτερα γιατί εφαρμόζεται ήδη η διάταξη που προβλέπει ότι μπορείς στον εξωδικαστικό, αν έχεις δύο ακίνητα, το ένα να το παραδώσεις και να βγει το κούρεμα με βάση το ένα ακίνητο. Αυτή η συγκεκριμένη διάταξη, μπήκε σε διαβούλευση σήμερα. Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωνε ως μέτρο που ήδη ισχύει, μέτρο που δεν είχε καν ψηφιστεί και μόλις σήμερα μπήκε σε διαβούλευση. Το λέω για να αντιληφθούμε, ότι είναι μια κυβέρνηση η οποία διακινεί τα fake news. Οι συνεργάτες του δεν προστατεύουν καν τον Πρωθυπουργό της χώρας».

Στο πλαίσιο αυτό, η στρατηγική της πλήρους εξάρτησης των κατεχομένων από την Τουρκία, αποτελεί βασικό εργαλείο επιβολής των σχεδιασμών της. Αυτή η προσπάθεια δεν είναι τωρινή, είναι διαχρονική και προωθείται συστηματικά, μεθοδικά και χωρίς -στα κατεχόμενα- να υπάρχουν αντιδράσεις. Κι αυτό επειδή, η εξάρτηση έχει ενταχθεί σε μια λογική επενδύσεων και “διευκόλυνσης” της ζωής, της καθημερινότητας. Καμία αντίδραση δεν υπήρξε και δεν υπάρχει στο επίπεδο των εκάστοτε ηγετών του κατοχικού καθεστώτος, της πολιτικής και κομματικής ελίτ των κατεχομένων.

Αν εξαιρέσει κανείς τον Σενέρ Λεβέντ (που είναι εκδότης/ δημοσιογράφος και όχι πολιτικός) και κάποιους άλλους, που διακινδυνεύοντας τη ζωή τους επιλέγουν να βρίσκονται απέναντι στην κατοχική δύναμη, όπως ο Οζ Καραχάν και συνεργάτες του, η πλειοψηφία επιλέγει το σιωπητήριο. Είτε από φόβο, είτε επειδή στο τέλος -θεωρεί- ότι την εξυπηρετεί η εύκολη οδός της προσαρμογής. Βολεύει η χρηματοδότηση έργων από την Τουρκία και γενικά η ροή κονδυλίων για συντήρηση της αποσχιστικής οντότητας. 

Τί έγραφε ο Κύπρος Χρυσοστομίδης… 

Σε αυτό το πεδίο υπάρχουν τα μεγάλα στρατηγικής, γεωπολιτικής σημασίας έργα, όπως η δρομολόγηση της κατασκευής αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου, από και προς τα κατεχόμενα, καθώς και εκείνου της ηλεκτρικής διασύνδεσης, που βρισκόταν για χρόνια στον “πάγο”. Προηγήθηκε, ως γνωστό, η μεταφορά νερού με υποθαλάσσιους αγωγούς, που θεωρήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα έργα. Είναι σαφές πως πέραν από την οικονομική διάσταση, το πρώτιστο για την κατοχική δύναμη είναι η πλήρης εξάρτηση των κατεχόμενων περιοχών, που δεν θα μπορούν να επιβιώσουν χωρίς “οξυγόνο” από την Τουρκία. Ο ασφυκτικός έλεγχος που ασκεί η Άγκυρα διασυνδέεται βαθμηδόν πλέον και με τον παράγοντα της εδραίωσης των κατοχικών δεδομένων.

Η δημιουργία δεσμών εξάρτησης, η ισχυροποίηση τους, υπονομεύει -σκοπίμως- την όποια προοπτική επίτευξης συμφωνίας στο Κυπριακό. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για ένα σενάριο, που μπορεί να μην προτάσσεται, πλην όμως παραμένει ζωντανό από την Άγκυρα. Πρόκειται γι’ αυτό της ενσωμάτωσης της κατεχόμενης Κύπρου στην Τουρκία, που περνά από την τουρκοποίηση. Το σενάριο της ενσωμάτωσης δεν είναι καθόλου εύκολο για την Τουρκία καθώς γνωρίζει εκ των προτέρων τις αντιδράσεις.

Ο αείμνηστος Κύπρος Χρυσοστομίδης στο βιβλίο του ΑΝΑΛΕΚΤΑ, σημείωνε πως «…η Τουρκία πάντοτε επιδίωκε να πάρει και να κρατήσει μονίμως τον έλεγχο στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου (και φυσικά μέσω του πάνω σε ολόκληρο το νησί) όμως είχε υπόψη τα όσα ισχύουν στο διεθνές δίκαιο για τις βίαιες προσαρτήσεις εδαφών και το κλίμα της διεθνούς πολιτικής στο θέμα αυτό, δε προέβη μέχρι σήμερα σε ρητή προσάρτηση ή ενσωμάτωση του κατεχόμενου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη δική της κυριαρχία. Προσπάθησε έμμεσα…».

Και η προσπάθεια αυτή περνά και μέσα από την ενίσχυση της εξάρτησης, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι ενέργειες για αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας στο διεθνές πεδίο. Η ενίσχυση της εξάρτησης των κατεχομένων από την Τουρκία σε σημαντικούς τομείς (νερό, ενέργεια κλπ) εντάσσεται σε σχεδιασμούς, που είναι γνωστοί και απόλυτα ορατοί. Από την άλλη, ο ρόλος της Λευκωσίας είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αποτροπής και ανατροπής των επεκτατικών βλέψεων της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου. 

Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Περιβάλλοντος και Πρασίνου Γιώργο Π. Αποστολόπουλο, “με την ιδέα αυτή παρεμβαίνουμε τόσο σε πραγματικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο. Ενισχύουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και συγχρόνως επιδιώκουμε τη θέση των ναρκωτικών και της απαξίωσης να πάρουν η ομορφιά και η ελπίδα για μία καλύτερη ποιότητα ζωής. Θα συνεχίσουμε με τον ίδιο δημιουργικό ρυθμό”.

Ο υπουργός εξήρε το έργο της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι πρωτοβουλίες όπως το «Save the Seas» αποδεικνύουν πως η ναυτιλιακή κοινότητα δεν περιορίζεται μόνο στην επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά συμβάλλει ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.

Αναφερόμενος στις δράσεις του υπουργείου, ο κ. Κικίλιας τόνισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η πρόληψη και η ετοιμότητα απέναντι σε πιθανά περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης με σχετικές ασκήσεις και με τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τη συμμετοχή του Λιμενικού Σώματος, εναέριων μέσων και εξειδικευμένου εξοπλισμού.

Παράλληλα, ανέφερε ότι το υπουργείο καταγράφει τις δυνατότητες και τις ανάγκες των λιμενικών αρχών και των λιμένων της χώρας, με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας σε περιπτώσεις ρύπανσης, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση των τοπικών κοινωνιών και των νέων γενεών γύρω από την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Ο υπουργός χαρακτήρισε τη θάλασσα αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας, επισημαίνοντας ότι η ναυτιλία, ο τουρισμός, οι νησιωτικές κοινωνίες και η καινοτομία συνθέτουν ένα μοναδικό οικοσύστημα που πρέπει να προστατευθεί.

«Αν υπάρχει ένας πραγματικά ανώτερος σκοπός για τον οποίο αξίζει να αγωνιστούμε, αυτός είναι οι ωκεανοί και οι θάλασσές μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας όλους να συμβάλουν, ώστε οι επόμενες γενιές να παραλάβουν ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο θαλάσσιο περιβάλλον.

-Το «Σπίτι της HELMEPA» ανοίγει νέο κεφάλαιο για τη ναυτική και περιβαλλοντική εκπαίδευση-

Στο μεταξύ ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της HELMEPA σηματοδοτεί η δημιουργία του «Σπιτιού της HELMEPA», ενός μόνιμου χώρου αφιερωμένου στη θάλασσα, τη ναυτική κληρονομιά και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Η πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος κ.Σεμίραμις Παληού, χαρακτήρισε την εξέλιξη ιστορική στιγμή για τον οργανισμό, γνωστοποιώντας ότι η HELMEPA εξασφάλισε χώρο στη Δραπετσώνα, με τη στήριξη του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, όπου θα στεγαστεί η νέα της έδρα.

Όπως ανέφερε, το «HELMEPA Home» θα αποτελέσει ένα κέντρο ωκεάνιας παιδείας και ευαισθητοποίησης, ανοιχτό σε μαθητές, οικογένειες, ναυτικούς, δόκιμους και επισκέπτες κάθε ηλικίας.

Περιγράφοντας το όραμα του εγχειρήματος, η πρόεδρος της HELMEPA σημείωσε ότι οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσμο της θάλασσας μέσα από διαδραστικές εκθέσεις, εκπαιδευτικές δραστηριότητες και προσομοιώσεις, ενώ θα έρχονται σε επαφή με την ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας και την αξία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Τόνισε, επίσης, ότι η HELMEPA παραμένει πιστή στις αρχές που ενέπνευσαν την ίδρυσή της το 1982, προωθώντας τη συνεργασία, την εκπαίδευση και την εθελοντική δράση για την προστασία των θαλασσών. Σήμερα, όπως ανέφερε, η Ένωση αριθμεί 387 εταιρείες-μέλη και έχει κινητοποιήσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο εθελοντές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Παράλληλα, κ.Παληού ανέδειξε την έννοια της «ωκεάνιας νοημοσύνης», τονίζοντας ότι η βιώσιμη διαχείριση των θαλασσών απαιτεί τη σύνδεση της περιβαλλοντικής γνώσης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και του ανθρώπινου παράγοντα.

Τόνισε ότι η HELMEPA, από την ίδρυσή της το 1982 από Έλληνες εφοπλιστές και ναυτικούς, δεν περιορίστηκε μόνο στην περιβαλλοντική προστασία, αλλά εξελίχθηκε σε έναν οργανισμό που προωθεί την εκπαίδευση, τη συνεργασία και τη διάδοση της ναυτικής γνώσης στην κοινωνία.

Όπως ανέφερε, η ναυτιλία καλείται σήμερα να λάβει κρίσιμες αποφάσεις για τους ανθρώπους, τα καύσιμα, την τεχνολογία και τις επενδύσεις, σε ένα περιβάλλον όπου όλες οι παράμετροι είναι αλληλένδετες.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι κάνουμε, αλλά πώς σκεφτόμαστε», σημείωσε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την έννοια της «ωκεάνιας νοημοσύνης» (Ocean Intelligence) ως οδηγό για το μέλλον.

Όπως τόνισε, η βιώσιμη ανάπτυξη της ναυτιλίας προϋποθέτει τη σύνθεση διαφορετικών μορφών γνώσης – οικολογικής, ανθρώπινης, τεχνολογικής και οικονομικής – ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με ολιστική προσέγγιση.

«Η θάλασσα πρέπει να γίνει κατανοητή, να προστατευθεί και να μοιραστεί», ανέφερε η πρόεδρος της HELMEPA, συνοψίζοντας το όραμα ενός οργανισμού που συνεχίζει να επενδύει στη γνώση, την εκπαίδευση και τη συλλογική δράση για ένα βιώσιμο θαλάσσιο μέλλον.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ