Πως ασκεί εξουσία το σύστημα Μητσοτάκη; Στην αφετηρία του το εν λόγω σύστημα ξεκινάει με τη διαρκή αρπαγή και τη νομιμοφανή χρήση τεράστιου όγκου δημόσιου χρήματος, ελληνικού και ευρωπαϊκού. Αυτό το χρήμα (εκτός από τα πορτοφόλια των επιτελών και των ημετέρων τους) κατευθύνεται προς τη μαζική και επαναλαμβανόμενη εξαγορά συνειδήσεων, με ένα νέφος έκτακτων και σταθερών επιδομάτων για τους ταπεινούς, με απευθείας αναθέσεις πλασματικών έργων, ή και αρπαγές τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ για τους κομματικούς τοπάρχες και τους φίλους της οικογένειας και του κόμματος. 

Όμως ο στρατηγικός στόχος ήταν και παραμένει η συμμαχία με τους ολιγάρχες. Για αυτούς τα ανταλλάγματα είναι μεγάλης κλίμακας (τα 2/3 του Ταμείου ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ, συν έκτακτα ποσά τύπου λίστες Πέτσα, Πλεύρη κ.ά.). Στις χρηματικές απολαβές προστίθενται οι θεσμικές παροχές διεύρυνσης της ασυδοσίας τους, που φτάνουν έως και την άσκηση επιρροής στην εξωτερική πολιτική – ιδίως τις υφέρπουσες παραχωρήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων προς την Τουρκία. Σε αντάλλαγμα των παροχών αυτών, όλα σχεδόν τα μέσα ενημέρωσης ασκούν μονοφωνική προπαγάνδα υπέρ της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, κλείνοντας έτσι τον κύκλο της εξαγοράς συνειδήσεων με την επιδίωξη του εκμαυλισμού τους. 

ΟΠΕΚΕΠΕ και ΕΥΠ

Το σχέδιο αυτό έχει συνταχθεί πριν τις εκλογές του Ιουλίου του 2019. Για παράδειγμα, η αρπαγή των ευρωπαϊκών πόρων για τον πρωτογενή τομέα μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ ξεκίνησε αμέσως μόλις η ΝΔ ανέλαβε τη διακυβέρνηση τον Ιούλιο του 2019. Ωστόσο, το άμεσο μείζον ζητούμενο τότε ήταν να εκκαθαριστεί ο θεσμικός χώρος για την εφαρμογή του σχεδίου και τα σχετικά νομοσχέδια ήταν έτοιμα.

Έτσι, αμέσως, τον Αύγουστο του 2019 ψηφίστηκε το επιτελικό κράτος, προφανώς ως πολιτικό και οργανωτικό κέντρο εφαρμογής του σχεδίου. Ταυτοχρόνως καταργήθηκαν σχεδόν όλοι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους για να συγχωνευτούν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, την οποία έλεγχε εξαρχής το επιτελικό κράτος με διορισμούς διοικήσεων. 

Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) πέρασε απευθείας στη δικαιοδοσία του πρωθυπουργού, με διοικητή έναν σωματοφύλακα διορισμένο με χαριστικό νόμο. Οι υποκλοπές ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως, μετατρέποντας την ΕΥΠ σε προσωπικό παρακρατικό θεσμό του Μητσοτάκη. Η επέκταση της επιρροής στους ανώτατους δικαστικούς ήταν εύκολη υπόθεση καθότι οι πρόθυμοι υπήρξαν πολλοί, ενώ ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ήταν δεδομένος εξαρχής, κτλ…     

Το σύστημα Μητσοτάκη

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, από το καλοκαίρι του 2020, το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη με την εθνική δημοσιονομική χαλάρωση και τα έκτακτα ευρωπαϊκά κονδύλια, είχε μια ανέλπιστη ευκαιρία. Δοκίμασε την εφαρμογή των στόχων του, σε πολύ μεγάλη χρηματική κλίμακα της τάξης των πενήντα δισεκατομμυρίων. Μέσα στον πανικό της πανδημίας και με την τύφλωση που προκαλούσε η διανομή τέτοιων ποσών, εδραιώθηκαν τα καρτέλ που ελέγχουν σήμερα την ελληνική οικονομία. Και από το 2021, στην κορύφωση της πανδημίας, ξεκίνησε η άνοδος των τιμών των αγαθών, που συνεχίζεται ανεξέλεγκτα. 

Σε χρόνο μηδέν κυριάρχησε ένας άγριος και παρασιτικός καπιταλισμός, κλεπτοκρατικού τύπου οργανωμένος σε καρτέλ. Η αίσθηση παντοδυναμίας του αναδυόμενου καθεστώτος ήταν τέτοια ώστε ένα έκτακτο γεγονός, όπως το δυστύχημα στα Τέμπη, αντιμετωπίστηκε με τη συγκρότηση μιας κυβερνητικής επιτροπής, όπου συμμετείχαν και δικαστικοί – κυβερνητική επιτροπή η οποία, ωστόσο, έδρασε ευθέως ως εγκληματική οργάνωση, καταστρέφοντας τα στοιχεία του δυστυχήματος.

Στην πραγματικότητα ο Μητσοτάκης και το επιτελείο του εφάρμοσαν την ίδια μέθοδο διαχείρισης για κάθε ζήτημα: Συγκρότηση ειδικών ομάδων από κυβερνητικούς, κομματικούς, κρατικούς και δικαστικούς παράγοντες σε διάφορες συνθέσεις που αναλάμβαναν άλλες να φέρουν σε πέρας τις υποκλοπές, την δικαστική συγκάλυψή τους, άλλες να υφαρπάξουν τις αγροτικές επιδοτήσεις, να σπρώξουν επωφελώς απευθείας αναθέσεις, κ.ά. 

Η λεηλασία της Ελλάδας

Πρόκειται για λεηλασία. Ωστόσο, στις εκλογές τον Μάιο του 2023 σχεδόν 2,4 εκατομμύρια ψηφοφόροι επικύρωσαν το σχέδιο Μητσοτάκη, διαλύοντας ταυτοχρόνως την αντιπολίτευση. Μάλιστα η ΝΔ επέτυχε την πρώτη εκλογική της εισπήδηση σε κοινωνικές ομάδες λαϊκών περιοχών – και μάλιστα με χαμηλό κόστος, μόλις λίγα κατοστάρικα ετησίως κατά κεφαλή.

Όλα αυτά συντελέστηκαν εντός μιας αδρανοποιημένης κοινωνίας, όπου πολλοί άπλωναν το χέρι. Από το 2024, ωστόσο, όταν ξεκίνησαν αρχικά οι κινητοποιήσεις για τα Τέμπη και ακολούθως εκείνες των αγροτών, σε συνδυασμό με την καλπάζουσα ακρίβεια, ο πρωθυπουργός και το κόμμα του άρχισαν να βυθίζονται.

Στα χρόνια διακυβέρνησης του Μητσοτάκη η προϋπάρχουσα διαφθορά οργανώθηκε με όρους “εγκληματικών οργανώσεων”, κυκλώματα συγκροτημένες από το κόμμα της ΝΔ – στην οποία εμπλέκονταν στελέχη του κράτους και πολλοί ιδιώτες. Ο νυν πρωθυπουργός φρόντισε ειδικότερα να εδραιώσει το καθεστώς λεηλασίας πρώτα από όλα υπέρ του κάθε είδους κεφαλαίου, αλλά και υπέρ χιλιάδων Ελληνίδων και Ελλήνων που, λίγο πολύ, μπόρεσαν να πλουτίσουν με κλεμμένο ή χαρισμένο δημόσιο χρήμα. 

Ο ίδιος εκτός από την απελευθέρωση της ευθείας αρπαγής, έχει παραχωρήσει φοροαπαλλαγές που ανέρχονται σε 18 δισεκατομμύρια ετησίως, με το αποτέλεσμα να αποτυπώνεται στο γεγονός ότι το 79% των άμεσων φόρων προέρχεται από μισθούς, σε μία χώρα όπου ο μέσος μισθός (τον οποίο η ίδια κυβέρνηση επιβάλει) είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή ωστόσο, η κυβέρνηση, που στηρίζει ενεργητικά τη λεηλατική πολιτική των καρτέλ, εισπράττει από την κοινωνία περισσότερους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ, κ.ά.). 

Δεν καταρρέει το σύστημα Μητσοτάκη

Σήμερα το σχέδιο καταρρέει, διότι οι αντινομίες που γέννησε είναι πολλές και δυνητικά εκρηκτικές. Η ΝΔ του Μητσοτάκη κυριαρχείται πλέον από σχέσεις αλληλοεκβιαζόμενων διεφθαρμένων, λούμπεν αρπακτικών κομματαρχών, πανικόβλητων βουλευτών – αν και όλοι ψηφίζουν τα πάντα όντας την ίδια στιγμή έτοιμοι να αλληλοκαταγγελθούν… Πλην όμως το σύστημα Μητσοτάκη συρρικνώνεται, αλλά δεν καταρρέει.

Ο λόγος είναι ότι διαθέτει μια βουβή δύναμη. Πρόκειται για τους ωφελούμενους από το γενικευμένο καθεστώς ανομίας και λεηλασίας, το οποίο φτάνει σχεδόν σε βαθμό αυτονόμησης τόσο του κεφαλαίου, όσο και ενός τμήματος του πληθυσμού – αυτονόμηση όχι από τα οφέλη, αλλά από τις υποχρεώσεις προς το κράτος και τους νόμους. Και η δύναμη αυτή ενισχύεται εκ των πραγμάτων χάρη στη σιωπή και την αδράνεια της πλειονότητας των αντικειμενικά χαμένων.

Συνεπώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να υπολογίζει ότι παραμένει αρχηγός σημαντικών τμημάτων του ελληνικού πληθυσμού, τα οποία βρίσκονται σε κατάσταση πολύπλευρης εξαχρείωσης, με τους ολιγάρχες και τις εξαρτημένες επαγγελματικές τους ομάδες στην κοινωνική κορυφή.

Για το Ισραήλ, το βασικό ζήτημα είναι η μόνιμη ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών και άλλων στρατιωτικών δυνάμεων στη Συρία. Μετά την ισραηλινή επίθεση, στις 18 Αυγούστου, στην αεροπορική βάση Αμπού Ζουχούρ στη Συρία, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψουν στην Τουρκία να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία προς τον νότο. Η ισραηλινή κυβέρνηση προχωρά έτσι σε μια σημαντική επανεκτίμηση της αυξανόμενης τουρκικής επιρροής στη Συρία.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσιεύονται στον ισραηλινό Τύπο, το Τελ Αβίβ αποδέχεται ότι είναι πρακτικά αδύνατο να εξαλειφθεί η επιρροή που έχει δημιουργήσει η Τουρκία, ιδιαίτερα στη βόρεια Συρία. Ως εκ τούτου, η ισραηλινή στρατηγική δεν επικεντρώνεται πλέον στην πλήρη εξάλειψη της τουρκικής επιρροής, αλλά στην αποτροπή της επέκτασής της προς τη νότια Συρία. Η προσέγγιση αυτή δείχνει ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ στη Συρία εισέρχεται σε μια νέα φάση.

Πως βλέπει το Ισραήλ την τουρκική στρατιωτική υποδομή

Στις εκτιμήσεις των Ισραηλινών αξιωματούχων γίνεται διάκριση ανάμεσα στην παρουσία της Τουρκίας στη Συρία και στη δημιουργία μιας μόνιμης και επιχειρησιακής τουρκικής στρατιωτικής υποδομής στη χώρα. Η βασική ανησυχία του Τελ Αβίβ είναι το ενδεχόμενο ο τουρκικός στρατός να εγκαταστήσει στη Συρία βάσεις, ραντάρ, συστήματα αεράμυνας ή μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία θα μπορούσαν να περιορίσουν την ικανότητα του Ισραήλ να πραγματοποιεί αεροπορικές επιχειρήσεις.

Για το Ισραήλ, η δημιουργία μιας τέτοιας υποδομής θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την ελευθερία κινήσεων της ισραηλινής αεροπορίας στον συριακό εναέριο χώρο. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε στις 20 Αυγούστου ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει την επέκταση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία προς τον νότο.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το Ισραήλ προσπαθεί να διατηρήσει την κατάσταση ασφαλείας στη Συρία και το υφιστάμενο status quo. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε απαράδεκτη για το Ισραήλ την επέκταση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας προς τον νότο. Η δήλωση αυτή έδειξε ότι η στάση του Ισραήλ απέναντι στην τουρκική παρουσία στη Συρία δεν αποτελεί απλώς διπλωματική ενόχληση, αλλά ότι το Τελ Αβίβ την αντιμετωπίζει ως άμεσο ζήτημα ασφαλείας.

Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο των εκτιμήσεων που αποδίδονται στη Maariv είναι ότι το Ισραήλ αναγνωρίζει πως η ανατροπή της υφιστάμενης τουρκικής επιρροής στη βόρεια Συρία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η τουρκική επιρροή στη Συρία δεν περιορίζεται στη στρατιωτική παρουσία. Η Άγκυρα έχει δημιουργήσει στη βόρεια Συρία ένα ευρύ πεδίο επιρροής μέσω της ασφάλειας, των πολιτικών δομών και των οικονομικών σχέσεων.

Ως εκ τούτου, μια ισραηλινή στρατηγική που θα στόχευε στην πλήρη απομάκρυνση της Τουρκίας από τη βόρεια Συρία δεν θεωρείται ρεαλιστική. Ο νέος στόχος του Ισραήλ είναι, συνεπώς, πιο περιορισμένος: Aντί να ανατρέψει την υφιστάμενη τουρκική επιρροή, επιδιώκει να εμποδίσει την επέκτασή της προς τον νότο.

Κρίσιμος ο “νότος”

Η νότια Συρία έχει στρατηγική σημασία για το Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ παρακολουθεί στενά τις στρατιωτικές εξελίξεις στη νότια Συρία, λόγω των Υψιπέδων του Γκολάν, που βρίσκονται υπό ισραηλινή κατοχή, αλλά και της ασφάλειας των βόρειων συνόρων του.

Το Ισραήλ εκτιμά ότι η εμφάνιση στην περιοχή μιας στρατιωτικής δομής που υποστηρίζεται από την Τουρκία, ή στην οποία θα συμμετέχει άμεσα ο τουρκικός στρατός, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αλλαγή στην εξίσωση ασφαλείας του. Ιδιαίτερα η ανάπτυξη συστημάτων αεράμυνας, ραντάρ και μαχητικών αεροσκαφών θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στην περιοχή…

Γιατί να παραδώσει το κατεχόμενο 40% της Μεγαλονήσου αν δεν εξασφαλίσει προηγουμένως τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Σχεδίου Άναν, ή μίας σύγχρονης παραλλαγής του; Γιατί να αναιρέσει τη θεωρία των γκρίζων ζωνών στο νότιο και ανατολικό Αιγαίο, αφού καταφέρνει να την εξαπλώνει στο βόρειο τμήμα του αρχιπελάγους και να την εδραιώνει στη Μεσόγειο μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου;

Όμως το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνον στην Άγκυρα, αλλά και στην Αθήνα. Γιατί η – πραγματικά – τραγική πτυχή των πρόσφατων εξελίξεων, με την ανακήρυξη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων (που απομονώνουν πλήρως το Καστελλόριζο και πολιορκούν Λήμνο και Σαμοθράκη), είναι ότι ο Μητσοτάκης δεν κινητοποιείται διπλωματικά στο εξωτερικό, αλλά ασχολείται κυρίως με το εσωτερικό! Αντί να αναζητήσει – έστω την ύστατη ώρα – συνεννόηση για το εθνικό συμφέρον, δαπανά πολύτιμο χρόνο σε επιθέσεις και παραπλανητικές διαρροές κατά της αντιπολίτευσης και κατά των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.

Τα βάζουν με Καραμανλή-Σαμαρά!

Το κύριο επιχείρημα του σημερινού ενοίκου του Μεγάρου Μαξίμου είναι ότι οι κύριοι Καραμανλής και Σαμαράς, επίσης, συναντούσαν τον – τότε ομόλογό τους και νυν πρόεδρο – Ερντογάν, πραγματοποιώντας διμερή διάλογο μέσω των διερευνητικών επαφών και των καλών προσωπικών σχέσεων ή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (συνεδριάσεις του 2013 και 2014). Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι αν, αλλά πώς συζητάς με την άλλη πλευρά και – το κυριότερο – τι παραδίδεις στο τέλος…

Αμφότεροι οι πρώην πρωθυπουργοί και πρόεδροι της ΝΔ είχαν θετική συμβολή στην εξωτερική πολιτική και παρέδωσαν στους διαδόχους τους (Γιώργο Παπανδρέου και Αλέξη Τσίπρα αντίστοιχα) μια Ελλάδα διπλωματικά ισχυρή. Ο μεν Καραμανλής, μεταξύ πολλών άλλων, εγκλώβισε την Τουρκία στον ενταξιακό διάλογο με την ΕΕ υπό αυστηρούς όρους, που και σήμερα αποτελούν την κύρια ή και μοναδική διπλωματική ελπίδα της ελληνικής πλευράς.

Αν και ο Ερντογάν υποκριτικά δηλώνει ότι η ένταξη δεν αποτελεί προτεραιότητά του, η Τουρκία ενδιαφέρεται σε μέγιστο βαθμό, ως υποψήφιο μέλος, για τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και τις γενικότερες οικονομικές σχέσεις με τις Βρυξέλλες (Μεταναστευτικό, Τελωνειακή Ένωση, αμυντική βιομηχανία κλπ).

Ο δε Σαμαράς, παρά την ασφυκτική πίεση των Μνημονίων, προχώρησε στις γεωφυσικές έρευνες και μελέτες βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ υπό τις απειλές της Άγκυρας, αλλά χωρίς τελικά να υπάρξει τουρκική αντίδραση επί του πεδίου. Οι νέες βυθομετρικές έρευνες για το “καλώδιο”, που ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024 και διακόπηκαν μόλις 50 ημέρες αργότερα κατόπιν παρέμβασης του Τουρκικού Ναυτικού στην Κάσο (ενώ έπρεπε να διαρκέσουν ως το Δεκέμβριο του 2025), ήταν απλώς επιβεβαιωτικές των αρχικών του 2014 και απαραίτητες λόγω της ενδιάμεσης πολυετούς αδράνειας.

Οι πλάνες στον διάλογο με την Τουρκία

Πέραν αυτών, ο Μητσοτάκης έχει αυτοπαγιδευτεί στη βαριά πλάνη ότι ο διάλογος κορυφής αποτελεί αυτοσκοπό, ξεχνώντας ότι πρόκειται μόνον για ένα από τα πολλά μέσα άσκησης εξωτερικής πολιτικής και πραγματοποίησης επαφών. Ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες και τον εθνικό σχεδιασμό, μπορεί άλλοτε να αναστέλλεται και άλλοτε να επαναλαμβάνεται. Για παράδειγμα, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διέκοψε (με εξαίρεση υπηρεσιακές συναντήσεις) το διάλογο το Νοέμβριο του 1976 και, λόγω της τουρκικής αδράνειας για το Πρακτικό της Βέρνης, δεν τον επανέλαβε παρά μόνον το Μάρτιο του 1978.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοίνωσε το μορατόριουμ με την Τουρκία το Μάρτιο του 1982, αλλά το ανέστειλε το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς και ο πραγματικός διάλογος επαναλήφθηκε στο Νταβός, τον Ιανουάριο του 1988. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, αφού άκουσε το «λάθος καταλάβατε ότι θα λυθεί το Κυπριακό» από τον ομόλογό του Μεσούτ Γιλμάζ το Σεπτέμβριο του 1991, είχε μόνον μία τυπική επαφή με τον διάδοχό του, Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, το Φεβρουάριο του 1992 και αντάλλαξε υποσχέσεις διαλόγου με τον πρόεδρο Τουργκούτ Οζάλ τέσσερις μήνες αργότερα, χωρίς καμία συνέχεια.

Επομένως, δεν είναι καινοφανείς, αλλά πολύ ρεαλιστικές τόσο οι συμβουλές του Κώστα Καραμανλή για αλλαγή πλαισίου και μεθόδου του διαλόγου, όσο και οι εισηγήσεις του Σαμαρά για προσωρινή αναστολή του, μέχρι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Μάλιστα, το εκπληκτικό στοιχείο είναι ότι – διαψεύδοντας τους εαυτούς τους και διαγράφοντας τα επιχειρήματά τους κατά των δύο πρώην πρωθυπουργών – το Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών διαρρέουν πως δεν πρόκειται να υπάρξει διάλογος Μητσοτάκη-Ερντογάν ή Γεραπετρίτη-Φιντάν, όπως αναμενόταν, με την ευκαιρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Απόλυτη σύγχυση σε κρίσιμες ώρες!

Αρνητική η παρακαταθήκη Μητσοτάκη 

Ασφαλώς, τίποτα δεν έχει κριθεί αναπότρεπτα και η “κρίση των θαλάσσιων πάρκων” (ή με όποιο άλλο όνομα και χαρακτηρισμό μείνει στην ιστορία) βρίσκεται στο αρχικό της στάδιο. Υπάρχει λίγος χρόνος, ώστε ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, και Ενέργειας-Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου (για τις πράξεις και παραλείψεις τους ο πρωθυπουργός έχει αποκλειστική ευθύνη, αφού δεν είναι εκλεγμένοι), να προβούν σε κάποιες ορθές ενέργειες διμερώς και διεθνώς.

Άλλωστε, ο Μητσοτάκης, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, αντιμετωπίζει ήδη ένα μέγιστο κίνδυνο για τα προσεχή στάδια της πολιτικής καριέρας του ή για την υστεροφημία του. Μετά την αστήρικτη και παράνομη θεωρία των γκρίζων ζωνών, που δεν κατάφερε ούτε να αποτρέψει ούτε να ανατρέψει ο Κώστας Σημίτης, ο Μητσοτάκης εξελίσσεται στον δεύτερο πρωθυπουργό της μεταπολιτευτικής περιόδου με τόσο αρνητικό αποτύπωμα στις ισορροπίες Ελλάδας-Τουρκίας…

Σύμφωνα με τη σύμβαση, η Ballard Partners θα παρέχει στην Τουρκία σε επίπεδο ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ «υπηρεσίες κυβερνητικών σχέσεων, στρατηγική συμβουλευτική και υπηρεσίες υποστήριξης». Παράλληλα, θα ενημερώνει τακτικά την τουρκική πλευρά για τις εξελίξεις στο Κογκρέσο και την αμερικανική πολιτική.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ballard Partners δραστηριοποιείται για λογαριασμό της Τουρκίας. Κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, το 2017, η Τουρκία είχε υπογράψει με την εταιρεία σύμβαση ύψους 1,5 εκατ. δολαρίων. Η συμφωνία εκείνη ήταν μία από τις πρώτες σημαντικές συμβάσεις που ανέλαβε η Ballard Partners μετά το άνοιγμα γραφείου στην Ουάσιγκτον.

Ballard Partners και Halkbank

Οι δραστηριότητες της εταιρείας το 2017 φέρεται να επικεντρώθηκαν στην υπόθεση της Halkbank, η οποία κατηγορούνταν για παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων. Το υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Τραμπ απέσυρε νωρίτερα φέτος τις κατηγορίες σε βάρος της τράπεζας.

Η νέα σύμβαση, σε αντίθεση με την προηγούμενη, υπογράφηκε απευθείας με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας. Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των τουρκικών δραστηριοτήτων λόμπινγκ στην Ουάσιγκτον είναι η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, από το οποίο αποβλήθηκε μετά την αγορά των ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας S-400 το 2019.

Στόχος της Άγκυρας τα F-35

Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35 μετά τη διαμάχη με τις ΗΠΑ για τους S-400. Το Middle East Eye είχε μεταδώσει τον περασμένο μήνα ότι η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο να πουλήσει τα συστήματα S-400 σε τρίτη χώρα, πιθανώς στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος της.

Παράλληλα, η Άγκυρα ελπίζει να παραλάβει τα έξι F-35 που είχαν κατασκευαστεί για την Τουρκία αλλά παραμένουν εδώ και χρόνια αποθηκευμένα στις ΗΠΑ. Η νέα σύμβαση λόμπινγκ εκτιμάται ότι αποσκοπεί στην ενίσχυση των πολιτικών και γραφειοκρατικών επαφών της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον, με στόχο την επίτευξη αυτών των επιδιώξεων.

Στην ομάδα και πρώην Δημοκρατικός βουλευτής

Σύμφωνα με τα έγγραφα που κατατέθηκαν στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, στην ομάδα της Ballard Partners που θα εργάζεται για την Τουρκία συμμετέχει και ο Ρόμπερτ Γουέξλερ, πρώην Δημοκρατικός βουλευτής της Φλόριντα. Ο Γουέξλερ θεωρείται ένας από τους Αμερικανούς πολιτικούς που έχουν διατηρήσει φιλοτουρκική στάση.

Το 2001 ήταν μεταξύ εκείνων που πρωτοστάτησαν στην ίδρυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για τις Σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας και τους Τουρκοαμερικανούς. Παράλληλα, είναι πρόεδρος του Washington-based S. Daniel Abraham Middle East Peace Center και είναι γνωστός για τις σχέσεις του με φιλοϊσραηλινά περιβάλλοντα.

Στην ομάδα και πρώην σύμβουλος του Τραμπ

Στην ομάδα που θα εργάζεται για την Τουρκία συμμετέχει επίσης ο Τόμας Μπούντρι, ο οποίος είχε υπηρετήσει στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μέχρι τον Απρίλιο του 2025 ήταν ειδικός βοηθός του Τραμπ και ανώτερος διευθυντής αρμόδιος για νομοθετικές υποθέσεις στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.

Ο Μπούντρι αποχώρησε από την κυβέρνηση όταν απομακρύνθηκε ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Μάικ Γουόλτς.
Την περίοδο εκείνη, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο Τραμπ απέλυσε τον Μπουντρι και άλλους πέντε αξιωματούχους λίγο μετά τη συνάντησή του με την ακροδεξιά ακτιβίστρια Λόρα Λούμερ. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Λούμερ είχε παρουσιάσει στον Τραμπ στοιχεία για στελέχη της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι ήταν άπιστα προς τον πρόεδρο.

Στην ομάδα της Ballard Partners συμμετέχει επίσης ο Σιλ Λούκις, ένας από τους ανώτερους εταίρους της εταιρείας και στενός συνεργάτης του Μπράιαν Μπάλαρντ.

Εταιρεία λόμπινγκ με τα υψηλότερα έσοδα 

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg στις αρχές του έτους, μεταξύ των πρώην στελεχών της Ballard Partners περιλαμβάνονται η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς και η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ Παμ Μπόντι.

Η εταιρεία απέφερε περισσότερα από 30 εκατ. δολάρια από δραστηριότητες λόμπινγκ σε ομοσπονδιακό επίπεδο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. Το ποσό αυτό την κατέστησε την εταιρεία λόμπινγκ με τα υψηλότερα έσοδα στην Ουάσιγκτον, στον κλάδο που είναι γνωστός ως
K Street, κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Όπως επισήμανε ο υπουργός Εξωτερικών του Νεπάλ, Σισίρ Κανάαλ, η καταστροφή προκλήθηκε από σεισμό, που πυροδότησε μία μεγάλη κατολίσθηση. Η καταλίσθηση έφραξε τον ποταμό Bhote Koshi, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει η σαρωτική πλημμύρα. «Σεισμός σημειώθηκε σήμερα στις 8:37 π.μ. (τοπική ώρα) και εξαιτίας του προκλήθηκε μεγάλη κατολίσθηση, η οποία έφραξε τον ποταμό και φαίνεται ότι αυτό προκάλεσε την πλημμύρα», δήλωσε ο Κανάαλ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USGS) κατέγραψε σεισμό μεγέθους 4,4 βαθμών στην περιοχή την ίδια ώρα με εκείνη που ανέφερε ο Νεπαλέζος υπουργός. Οι Αρχές προειδοποιούν ότι ο αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά, ενώ αξιωματούχοι της Κίνας εκφράζουν φόβους για «μεγάλες απώλειες».

Σπίτια και δρόμοι παρασύρθηκαν στο Νεπάλ, ενώ στο Θιβέτ υπάρχουν αγνοούμενοι στην κομητεία Gyirong, μετά την κατολίσθηση που έπληξε συνοριακό πέρασμα μεταξύ των δύο χωρών. Σύμφωνα με αξιωματούχους, αγνοούνται 384 τουρίστες, μεταξύ των οποίων 291 ξένοι υπήκοοι από χώρες όπως η Ινδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Μαλαισία.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη στις περιοχές Syapru Besi και Timure, στην ορεινή περιφέρεια Rasuwa, όπου ζουν περίπου 50.000 άνθρωποι. Τα ελικόπτερα διάσωσης δεν μπορούν να προσγειωθούν εξαιτίας της έκτασης της πλημμύρας, καθώς τα νερά του ποταμού έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τη συνηθισμένη κοίτη του.

Τηλεοπτικές εικόνες δείχνουν σπίτια να υποχωρούν μέσα στα ορμητικά νερά, αυτοκίνητα να επιπλέουν και μια μεταλλική γέφυρα να παρασύρεται από το ρεύμα. Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν στο Reuters ότι ολόκληρα χωριά βρέθηκαν κάτω από τα νερά. «Μπορεί να υπάρξουν πολλές ανθρώπινες απώλειες ή μεγάλες καταστροφές περιουσιών», προειδοποίησε ο διοικητής της περιφέρειας, Ναρέντρα Παριγιάρ, καλώντας τους κατοίκους στις όχθες του Bhote Koshi να μετακινηθούν σε υψηλότερα σημεία.

Μαρτυρία Έλληνα

Έλληνας κάτοικος στο Νεπάλ περιγράφει την βιβλική καταστροφή. Ο Έλληνας κάτοικος της πόλης Πουκάρα, Δημήτρης Γιαννόπουλος μίλησε στον Alpha: «Αυτό που έγινε στο Νεπάλ ήταν φοβερό. Το πρωί στις 09:00 έσπασε ένα φράγμα και έφυγαν τόνοι νερού, κατέβηκε ένας χείμαρρος και πήρε παραμάζωμα χωριά, πόλεις γέφυρες. Έγινε τεράστια καταστροφή και μόλις τώρα μόλις έχει ηρεμήσει».

«Εδώ μιλούν για χιλιάδες νεκρούς, ωστόσο δεν υπάρχει Έλληνας και Κύπριος στη λίστα των αγνοουμένων», αναφέρει μετά από επικοινωνία που είχε με τις αρμόδιες και προξενικές αρχές. Είναι η εποχή των Μουσώνων αλλά αυτό ήταν φοβερό. Έφυγε μια τεράστια λίμνη μέσα στο ποτάμι», περιγράφει.

«Παντού καταστροφή»

Την έκταση της καταστροφής περιέγραψε ένας εργαζόμενος στον τομέα της Υγείας στην Rasuwa. «Υπάρχει καταστροφή όπου κι αν κοιτάξεις. Οι οικισμοί δίπλα στον ποταμό έχουν παρασυρθεί ολοκληρωτικά. Πέντε δικοί μου συγγενείς αγνοούνται», δήλωσε στο Reuters. Ο εκπρόσωπος του στρατού ανέφερε ότι τα ελικόπτερα διάσωσης του Νεπάλ δεν θα μπορέσουν να προσγειωθούν στις πληγείσες περιοχές μέχρι να υποχωρήσουν τα νερά.

Το κινεζικό κρατικό πρακτορείο Xinhua ανέφερε ότι η κατολίσθηση που σημειώθηκε στην πλευρά του Νεπάλ και έπληξε το συνοριακό πέρασμα του Gyirong, κόβοντας δρόμους, τηλεπικοινωνίες και ηλεκτροδότηση στην περιοχή Shigatse, κοντά στα σύνορα. Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ ζήτησε να καταβληθεί «κάθε δυνατή προσπάθεια» για τον εντοπισμό των αγνοουμένων, καθώς και να ενισχυθούν τα συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης προκειμένου να αποτραπούν δευτερογενείς καταστροφές.

Αγνοούνται 60 εργαζόμενοι 

Την ίδια ώρα, 60 εργαζόμενοι σε υπό κατασκευή υδροηλεκτρικό έργο στο βόρειο Νεπάλ αγνοούνται μετά τις πλημμύρες, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας. Οι εργαζόμενοι απασχολούνταν στο υδροηλεκτρικό έργο Langtang Khola, ισχύος 20 MW, στην περιοχή Rasuwa κοντά στα σύνορα με την Κίνα, σύμφωνα με το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων RSS.

«Το έργο πραγματοποιούσε εργασίες σκυροδέτησης στο εσωτερικό μιας σήραγγας. Η πλημμύρα προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο έργο», μετέδωσε το πρακτορείο. Η Rasuwa φιλοξενεί αρκετά υδροηλεκτρικά έργα, τα οποία αξιοποιούν τα ορμητικά ποτάμια της ορεινής περιοχής.

Συνολικά, σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας του Νεπάλ, επηρεάστηκαν εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 430 MW, κυρίως υδροηλεκτρικά έργα. Πρόκειται για περισσότερο από το 12% της συνολικής υδροηλεκτρικής ισχύος της χώρας, η οποία ανέρχεται σε περίπου 3,2 GW.

Στρατός και αστυνομία στις επιχειρήσεις 

Αστυνομία και στρατός συμμετέχουν στις επιχειρήσεις διάσωσης, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Νεπάλ, Μπαλέντρα Σαχ. «Έχουν δοθεί οδηγίες για τη μεταφορά των ανθρώπων που ζουν στις χαμηλότερες περιοχές σε ασφαλέστερα σημεία», δήλωσε. «Οι άνθρωποι που βρίσκονται κατά μήκος του ποταμού καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να παραμείνουν σε επιφυλακή».

«Σας ζητάω να επιδείξετε υπομονή. Η κυβέρνηση έχει αναλάβει πλήρως τις επιχειρήσεις διάσωσης, την παροχή ιατρικής φροντίδας, όπως και τη στέγασή και τη διατροφή σας. Μπροστά σε μια τέτοια καταστροφή, πρέπει να παραμείνουμε όλοι ενωμένοι», δήλωσε ο Σαχ. Ο Bhote Koshi πηγάζει από το Θιβέτ και καταλήγει στον ποταμό Trishuli στο Νεπάλ, ο οποίος στη συνέχεια εισέρχεται στην Ινδία ως ποταμός Gandak.

Πέρυσι, μια πλημμύρα στον Bhote Koshi είχε στοιχίσει τη ζωή σε εννέα ανθρώπους και είχε παρασύρει τη λεγόμενη «γέφυρα φιλίας» που συνδέει το Νεπάλ με την Κίνα, προκαλώντας προβλήματα στις εμπορικές συναλλαγές και τις μεταφορές επί μήνες. Εκείνη η καταστροφή είχε προκληθεί από την απότομη αποστράγγιση λίμνης πάνω σε παγετώνα στο Θιβέτ, σύμφωνα με περιφερειακό φορέα παρακολούθησης του κλίματος.

Στο Νεπάλ και ο Ερυθρός Σταυρός

Ο Ερυθρός Σταυρός ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει ομάδα έκτακτης ανάγκης και αποστέλλει ανθρωπιστική βοήθεια στις περιοχές που επλήγησαν από τις πλημμύρες στην Rasuwa.

«Οι κοινότητες καλούνται να παραμείνουν σε επιφυλακή και να ακολουθούν τις επίσημες οδηγίες ασφαλείας», ανέφερε σε ανάρτησή του το περιφερειακό γραφείο του Ερυθρού Σταυρού για την Ασία και τον Ειρηνικό, δημοσιεύοντας παράλληλα βίντεο με ορμητικά νερά να περνούν μέσα από κτίριο.

Η ομάδα του Ερυθρού Σταυρού στο Νεπάλ έχει «ενεργοποιήσει τις ομάδες αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, έχει κινητοποιήσει εθελοντές και αναπτύσσει ομάδα έκτακτης ανάγκης με είδη πρώτης ανάγκης». Παράλληλα, η Διεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου, η οποία συνεργάζεται στενά με τις εθνικές οργανώσεις σε περιόδους κρίσεων, δήλωσε έτοιμη να συνδράμει στις επιχειρήσεις.

Η ΕΕ ανακοίνωσε σήμερα ότι ενεργοποίησε το δορυφορικό σύστημα παρακολούθησης Copernicus για να βοηθήσει διασώστες μετά τις φονικές πλημμύρες στο Νεπάλ και δήλωσε την ετοιμότητά της να παράσχει περαιτέρω βοήθεια. «Το Copernicus έχει ενεργοποιηθεί για να βοηθήσει στη χαρτογράφηση των πληγεισών περιοχών στο Νεπάλ και στην υποστήριξη επιχειρήσεων βοήθειας στο πεδίο», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο X. «Είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε πρόσθετη ευρωπαϊκή βοήθεια», πρόσθεσε.

Η συμφωνία επετεύχθη ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ομοσπονδιακή δίκη στην Καλιφόρνια για αξιώσεις που είχαν καταθέσει 29 πολιτείες, αποτρέποντας μία από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα δικαστικές δοκιμασίες για το κατά πόσο οι εταιρείες social media μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για βλάβες σε νεαρούς χρήστες.

Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει η επιλογή των ενόρκων, στις 12 Αυγούστου, ομοσπονδιακό εφετείο είχε απορρίψει αίτημα να ανασταλεί η δίκη.

Νέοι περιορισμοί για τους εφήβους 

Η Meta συμφώνησε επίσης να προχωρήσει σε αλλαγές για τους έφηβους χρήστες του Facebook και του Instagram σε ολόκληρη την Αμερική, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν ημερήσια όρια χρήσης, καθώς και μπλόκο πρόσβασης τις νυχτερινές ώρες.

Η εταιρεία, με έδρα το Μένλο Παρκ της Καλιφόρνιας, αρνήθηκε οποιαδήποτε παράνομη συμπεριφορά στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον συμβιβασμό. Μετά τις εξελίξεις, η μετοχή της Meta ενισχύθηκε κατά 4,4% στις προσυνεδριακές συναλλαγές.

Οι συγκεκριμένες αγωγές αποτελούν μέρος ενός πολύ ευρύτερου κύματος δικαστικών προσφυγών από πολιτείες, τοπικές κυβερνήσεις, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Meta και άλλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλαν στην εκδήλωση μιας ευρείας κρίσης ψυχικής υγείας στους νέους στις ΗΠΑ.

Στο επίκεντρο η προστασία των παιδιών

Η ομοσπονδιακή δίκη αφορούσε αγωγές από την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta παραβίασε τους νόμους τους για την προστασία των καταναλωτών. Παράλληλα, η υπόθεση περιλάμβανε καταγγελίες από 29 πολιτείες ότι η Meta παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η εταιρεία φέρεται να συνέλεγε προσωπικά δεδομένα χρηστών που γνώριζε ότι ήταν παιδιά, χωρίς ενημέρωση ή συγκατάθεση των γονέων, και να χρησιμοποιούσε τα δεδομένα αυτά για την εκπαίδευση μοντέλων μηχανικής μάθησης και παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.

Η Meta έχει αρνηθεί τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την προστασία των παιδιών στις πλατφόρμες της. Η εταιρεία είχε επίσης υποστηρίξει ότι δεν θα μπορούσε να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές σχετικά με το αν οι υπηρεσίες της είναι εθιστικές, καθώς ο όρος «εθισμός στα social media» δεν αποτελεί αναγνωρισμένη ψυχιατρική διάγνωση.

Αγωγές με αστρονομικές απαιτήσεις

Σε δικαστικό έγγραφο που κατατέθηκε πριν από την έναρξη της δίκης, η Meta ανέφερε ότι η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ ζητούσαν ποινές που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τα 1,4 τρισ. δολάρια. Οι πολιτείες, ωστόσο, είχαν εκτιμήσει πριν από την έναρξη της δίκης ότι το ποσό θα ήταν πιο κοντά στα 200 δισ. δολάρια.

Παράλληλα, ζητούσαν πρόσθετες χρηματικές αποζημιώσεις, αλλά και δικαστική εντολή που θα υποχρέωνε τη Meta να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στις πλατφόρμες της, καθώς και να απαγορεύσει στα παιδιά τη δημιουργία λογαριασμών.

Κατάθεση-“φωτιά” για την Meta

«Η έκθεση εφήβων σε σκληρό περιεχόμενο ήταν 100 φορές υψηλότερη από αυτή που δήλωνε η εταιρεία», κατέθεσε στην αίθουσα ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας και πληροφοριοδότης της ΜΕΤΑ. Ο Arturo Béjar, πρώην ανώτερο στέλεχος, δήλωσε στην κατάθεσή του ότι η Meta γνώριζε ότι οι πλατφόρμες της έβλαπταν τους νέους, ότι η ασφάλεια ήταν δεύτερη σκέψη και ότι η εταιρεία υποεκτιμούσε τη συχνότητα εμφάνισης βλαβών μεταξύ των χρηστών στις δημόσιες εκθέσεις της.

Για παράδειγμα, είπε ο Béjar, η Meta ανέφερε ότι ο κίνδυνος έκθεσης των εφήβων σε γραφικό ή βίαιο περιεχόμενο ήταν από 0,01% έως 0,02%. Ωστόσο, η Meta είχε αποτελέσματα έρευνας χρηστών – την οποία δεν δημοσίευσε – που έδειχναν ότι η επικράτηση γραφικού ή βίαιου περιεχομένου στις πλατφόρμες της, ήταν στην πραγματικότητα 100 έως 400 φορές υψηλότερη από τον αναφερόμενο αριθμό.

Την ίδια στιγμή, ο Béjar αναφέρθηκε ακόμα σε ένα σημείωμα του διευθύνοντος συμβούλου της Meta, Μαρκ Ζoύκερμπεργκ, το 2021, στην οποία ανέφερε ότι η εταιρεία δεν δίνει προτεραιότητα στο κέρδος έναντι της ασφάλειας και της ευημερίας των χρηστών της. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, το σημείωμα δημιουργούσε μια ψευδή και παραπλανητική εντύπωση για τη δέσμευση του Facebook στην ασφάλεια και την ευημερία των νέων.

Σημειώνεται ότι αυτή η ανάρτηση του Ζούκερμπεργκ ώθησε τον Béjar να στείλει στον επικεφαλής της Meta ένα email, ενημερώνοντάς τον για το μέγεθος της βλάβης που ανέφεραν ότι βίωναν οι χρήστες της πλατφόρμας. Ωστόσο, κάθε φορά που ρωτούσαν τον CEO της ΜΕΤΑ για την ασφάλεια της ψυχικής υγείας των εφήβων χρηστών, ο Ζούκερμπεργκ άρχιζε αμέσως να μιλάει για την «επικράτηση».

Ο Béjar έδειξε στους ενόρκους μια σειρά email από και προς τον Κρις Κοξ (Chris Cox), «το δεξί χέρι του Μαρκ Ζoυκερμπεργκ». «Προσπαθούσα να επικοινωνήσω το πόσο μεγάλο ήταν το χάσμα μεταξύ αυτού που οι χρήστες έλεγαν ότι βίωναν βλάβη, έναντι αυτού που έδινε προτεραιότητα η εταιρεία και επικοινωνούσε στο κοινό, σχετικά με τη βλάβη». Τόσο ο Κοξ όσο και ο CEO της ΜΕΤΑ τον αγνοούσαν και έδιναν τελικά την εντύπωση ότι «δεν γνώριζαν πόσο σοβαρή ήταν η βλάβη και αυτός ήταν ο λόγος που η εταιρεία ενεργούσε με αυτόν τον τρόπο», κατέθεσε ο πληροφοριοδότης.

Το μανιφέστο Γκέιτς 

Την ίδια στιγμή, τη δημιουργία επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων που θα παραμείνουν «αποκλειστικά για ανθρώπους» ζητά ο Μπιλ Γκέιτς, προκειμένου να αποτραπεί η πλήρης αντικατάστασή τους από την Τεχνητή Νοημοσύνη, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι προετοιμασμένες για τις σαρωτικές επιπτώσεις της νέας τεχνολογίας.

Σε ένα εκτενές δοκίμιο 6.000 λέξεων, με τίτλο «Η ταραχώδης εποχή της AI είναι εδώ. Οι επιλογές που κάνουμε είναι κρίσιμες», ο δισεκατομμυριούχος συνιδρυτής της Microsoft παρομοιάζει την ανάγκη προστασίας ορισμένων επαγγελμάτων από την επέλαση της τεχνολογίας με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα φυσικά καταφύγια για την προστασία του περιβάλλοντος.

«Πολλές δουλειές θα εξαφανιστούν για πάντα», γράφει στην πρώτη εκτενή δημόσια τοποθέτησή του για την Τεχνητή Νοημοσύνη εδώ και τρία χρόνια. «Πιστεύω ότι όσο η AI και τα ρομπότ βελτιώνονται, θα αποφασίσουμε ότι ορισμένα πράγματα θα πρέπει να γίνονται αποκλειστικά από ανθρώπους.

Έχω αρχίσει να αποκαλώ αυτόν τον χώρο “human reserved” – αποκλειστικά για ανθρώπους. Μου αρέσει αυτή η έκφραση γιατί μου θυμίζει τα φυσικά καταφύγια: μέρη όπου θα μπορούσαμε να χτίσουμε κτίρια και δρόμους, αλλά επιλέγουμε να μην το κάνουμε, επειδή η απώλεια θα ήταν πολύ μεγάλη».

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τους επαγγελματίες υγείας που φρόντισαν τον πατέρα του, ο οποίος πέθανε από τη νόσο Αλτσχάιμερ πριν από έξι χρόνια. «Υπήρχε κάτι στη φροντίδα που πρόσφεραν στον πατέρα μου το οποίο ήταν αναντικατάστατα ανθρώπινο. Κανένα ρομπότ δεν θα μπορούσε –ούτε θα έπρεπε– να το κάνει», αναφέρει. «Φανταστείτε ένα ρομπότ να σας ανακοινώνει τα τρομερά νέα ότι πάσχετε από μια ανίατη ασθένεια. Δεν υπάρχει κανένας τεχνικός λόγος για τον οποίο δεν θα μπορούσε να το κάνει. Κι όμως, δεν θα έπρεπε να το κάνει».

Η σκιά του Έπσταϊν

Το δοκίμιο που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη αποτελεί μία από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες παρεμβάσεις του Γκέιτς μετά την εμπλοκή του ονόματός του στην υπόθεση Τζέφρι Έπσταϊν. Εξωτερική έρευνα που ανέθεσε το Gates Foundation διαπίστωσε τον περασμένο μήνα ότι πραγματοποιήθηκαν περίπου 30 συναντήσεις μεταξύ του Έπσταϊν και στελεχών ή εργαζομένων του ιδρύματος –μεταξύ αυτών και του Γκέιτς– από το 2011 έως το 2014.

Ο Γκέιτς, ο οποίος δεν έχει κατηγορηθεί για συμμετοχή στα εγκλήματα του Έπσταϊν, παραμένει πρόεδρος του φιλανθρωπικού ιδρύματος, με περιουσιακά στοιχεία ύψους 89 δισ. δολαρίων, ενώ στο παρελθόν έχει δηλώσει ότι μετάνιωσε για «κάθε λεπτό» που πέρασε με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά αδικήματα χρηματιστή.

Στο δοκίμιό του, ο Μπιλ Γκέιτς προειδοποιεί ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι προετοιμασμένες για το μέγεθος των αλλαγών που θα προκαλέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη. «Η ύψιστη προτεραιότητα είναι ένα τιτάνιο έργο: η δημιουργία ενός εθνικού και διεθνούς πλαισίου για τη διαχείριση της AI», γράφει.

Και κάνει μια εντυπωσιακή σύγκριση με τις αλλαγές που ακολούθησαν τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ. «Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προχώρησε στη μεγαλύτερη αναδιοργάνωσή της από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με στόχο τη βελτίωση μίας και μόνο λειτουργίας: της εθνικής ασφάλειας. Η AI θα απαιτήσει περισσότερα».

Όπως εξηγεί, η Τεχνητή Νοημοσύνη πρόκειται να επηρεάσει σχεδόν κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. «Θα επηρεάσει την εθνική ασφάλεια, αλλά και την απασχόληση, την εκπαίδευση, τη φορολογία, την ενέργεια, τις εκλογές, τον αέρα και το νερό, τη δημόσια υγεία, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, την επιβολή του νόμου, τις μεταφορές, τη δημόσια γη και τα πληροφοριακά συστήματα. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς εάν οι θεσμοί του κόσμου είναι πραγματικά σε θέση να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν αυτή τη νέα αρχιτεκτονική».

Απαραίτητη η συνεργασία ΗΠΑ-Κίνας

Ο Γκέιτς υποστηρίζει επίσης ότι, στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας προσπάθειας για τον έλεγχο της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα απαιτηθεί κάποιου είδους συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Οι συνεργάτες του εργάζονται ήδη για τη διοργάνωση συνάντησης με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ τον Νοέμβριο, με αντικείμενο τις διεθνείς προσπάθειες περιορισμού των αυξανόμενων κινδύνων που συνδέονται με την AI.

Ο Γκέιτς είχε συναντηθεί τελευταία φορά με τον Σι πριν από τρία χρόνια, όταν έγινε ο πρώτος ξένος επιχειρηματίας που υποδέχθηκε ο Κινέζος πρόεδρος μετά την παγκόσμια πανδημία της Covid-19. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει ο δισεκατομμυριούχος και για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση. «Κατά ειρωνικό τρόπο, το ίδιο εργαλείο που θα επιτρέψει στους ανθρώπους να μαθαίνουν περισσότερα από ποτέ, θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει πολλούς ανθρώπους στο να μαθαίνουν λιγότερα», γράφει.

Και επικαλείται προκαταρκτική έρευνα, σύμφωνα με την οποία η εντονότερη χρήση εργαλείων AI φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα κριτικής σκέψης. «Η επίδραση ήταν ακόμη εντονότερη στους νέους», καταλήγει.

Άρα, η Συμμαχία της Μέκκας πρόκειται περί ατελούς συμφωνίας, αδυνάμων και εκτεθειμένων σε κινδύνους κρατών που δεν εμπνέουν αξιοπιστία – την πρώτη συγκολλητική ουσία πάσης συμπράξεως ισχύος ή άλλως  το άθροισμα των επιμέρους συμμαχικών χωρών της Μέκκας είναι παθητικό. Αντιθέτως, η συνεννόηση μεταξύ Ινδίας και Ισραήλ εμφανίζεται περισσότερον αρμονική και συνεπώς πιό αποτελεσματική. Πρόκειται περί δύο δημοκρατικών χωρών με τις ιδιομορφίες των, αλλά πάντως με συμπληρωματικότητα των οικονομιών τους. 

Η Ινδία είναι η δεύτερη στον κόσμο πολυπληθής χώρα με τεράστιο και φθηνό εργατικό δυναμικό και με μία ανερχομένη βιομηχανία διεθνώς που υποσκελίζει την «πολεμική» Τουρκική παραγωγή οχημάτων τα οποία μένουν απούλητα. Το μικρό αλλά πανίσχυρο Ισραήλ είναι χώρα τεχνολογικής αιχμής που εξάγει τεχνογνωσία  ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διαθέτει πατριωτικό στρατό, ο οποίος δεν διστάζει να κάνει «προληπτικό πόλεμο» εάν διαπιστώσει κενά στην ασφάλεια του Ισραήλ. 

Ινδία–Ισραήλ: Η νέα στρατηγική σύμπραξη

Έτσι, με ισχυρή οικονομία και εμβριθή νοοτροπία Ινδία και Ισραήλ «ταιριάζουν». Το Ισραήλ έχει την γνώση κι η Ινδία προσφέρει τα εργατικά χέρια απ’ τα οποία παράγονται πρωτεΐνες – εξ ίσου σημαντικές με τα όπλα. Τοιουτοτρόπως ενώ η Συμμαχία της Μέκκας χωλαίνει εξ υπαρχής, η «εγκάρδιος συνεννόησις» του Ιουδαϊσμού και Ινδουϊσμού, για κοινή πορεία επί μιάς νοητής οδού από το αβέβαιον παρόν πρός ένα ασφαλέστερο μέλλον είναι πιθανοτέρα.

Η οδός αυτή περνάει κι από την χώρα μας, με βαθειές κι ανεξίτηλες σχέσεις με τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό. Όταν οι Μπήτλς ηθέλησαν να ανανεώσουν την μουσική τους υιοθέτησαν τα Ινδικά μουσικά όργανα κι οι Εβραίοι έποικοι της Παλαιστίνης ενεπνεύσθησαν από «Ενδοξότερη Ελληνική Επανάσταση του 1821» (Χατζής) και απ’την αποκάθαρση της Ελληνικής γλώσσης , για να επαναφέρουν τα αρχαία Εβραϊκά που μιλούν σήμερα. ΄Ετερον εκάτερον ότι η δική μας Καθαρεύουσα έπεσε θύμα της αγραμματοσύνης και δημαγωγίας των πολιτικών.

Πάντως, κι ο Ελληνισμός, με τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο, εντάσσεται αρμονικώς στην ισχυρά σύμπραξη Ινδίας και Ισραήλ, με την οποία συντάσσεται κι η «δούλη», υπό ανελεύθερα έθνη της Συμμαχίας της Μέκκας, η μικρά αλλά αδάμαστη Κύπρος, όπου καταλήγει κι «ηνωμένη Ευρώπη» – χωρίς πλέον την Τουρκία, κατά Ερντογάν.

Ο Μιχάλης Κατρίνης υπενθύμισε επιπλέον ότι η κυβέρνηση παρουσίασε τη Διακήρυξη των Αθηνών ως τη λύση για τα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ είχε προειδοποιήσει ότι η Τουρκία την αξιοποιεί για να βελτιώσει την εικόνα της απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, χωρίς να εγκαταλείπει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις. «Η Τουρκία χρησιμοποίησε την Διακήρυξη των Αθηνών για να «ξεπλυθεί» πολιτικά έναντι συμμάχων και εταίρων και το πέτυχε» τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Κατρίνης

Επισήμανε ότι, την ίδια περίοδο, η Τουρκία ενίσχυσε σημαντικά τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ στον αμυντικό τομέα, ενώ τουρκικές αμυντικές εταιρείες προχώρησαν σε σειρά εξοπλιστικών συμφωνιών με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Όπως ανέφερε, την ώρα που η κυβέρνηση επικαλείται τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το SAFE, η Baykar και άλλες τουρκικές εταιρείες αναπτύσσουν συνεργασίες με γαλλικές, ιταλικές, ισπανικές, εσθονικές, βρετανικές και γερμανικές εταιρείες.

Ο βουλευτής Ηλείας συνέδεσε τη σημερινή κυβερνητική μετατόπιση με μια σειρά προηγούμενων επιλογών και παραλείψεων. Αναφέρθηκε στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, στην παρεμπόδιση της πόντισης του καλωδίου στην Κάσο και στην κλιμάκωση που σηματοδοτεί το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ζητήματα για τα οποία δεν ζητήθηκε μέχρι σήμερα από την κυβέρνηση να επιβληθούν κυρώσεις από την Ε.Ε. Έθεσε, επίσης, ερωτήματα για την απομάκρυνση της πυροβολαρχίας Patriot από την Κάρπαθο προς τη Σούδα, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως σημείωσε, η τουρκική προκλητικότητα εντείνεται.

Τόνισε ότι ο πρωθυπουργός οφείλει να θέσει τα ζητήματα αυτά στις Συνόδους Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει οικονομικές κυρώσεις προς την Τουρκία, αντί η Ελλάδα να περιορίζεται σε διαβήματα και ανακοινώσεις όταν οι εξελίξεις έχουν ήδη προχωρήσει. Υπενθύμισε ακόμη ότι, με πρωτοβουλία ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη καταδικάσει την τουρκική πρόθεση για την ψήφιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την τουρκική εθνοσυνέλευση.

Για την οικονομία, ο Μιχάλης Κατρίνης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δημιουργεί πλεονάσματα μέσω της υψηλής έμμεσης φορολογίας και στη συνέχεια επιστρέφει μέρος τους με αποσπασματικές παροχές, βάσει εκλογικού σχεδιασμού. Ανέδειξε το ιδιωτικό χρέος, τα κόκκινα δάνεια και την προστασία της κύριας κατοικίας, ενώ υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ θα παρουσιάσει στη ΔΕΘ συνολική κυβερνητική πρόταση που δίνει διέξοδο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Ξεκαθάρισε ότι στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η πολιτική αλλαγή με την ήττα της κυβέρνησης και η ανάληψη κυβερνητικής ευθύνης, υπενθυμίζοντας την ομόφωνη απόφαση του συνεδρίου που αποκλείει τη συνεργασία με την Νέα Δημοκρατία.

Από αυτή την οπτική, πρόκειται για ταινία κατάλληλη για όλη την οικογένεια (από 13 ετών και πάνω) με απρεπή χρήση τής γλώσσας, με άσεμνες χειρονομίες και soft (σχεδόν) porno… Η συνταγής τής απόλυτης εισπρακτικής επιτυχίας δηλαδή. Εκπληκτική στην ταινία η Ιζαμπέλ Ιπέρ στα κοντινά πλάνα: με τη μιμική τού προσώπου ξεδιπλώνει μια μεγάλη βεντάλια ψυχικών αποχρώσεων. Αυτό θα πει να είσαι έμπειρος διονυσιακός τεχνίτης.

Λόγω τού γρήγορου κινηματογραφικού ρυθμού δεν έπληξα και δεν έφυγα στο διάλειμμα. Όσες/όσοι/όσα απαιτητικά όντα αναζητάτε βαθυστόχαστα έργα Τέχνης δεν σας εγγυώμαι ότι θα καλυφθούν οι προσδοκίες σας. Για θερινό σινεμά (και για τηλεόραση) μια χαρά…

“Η Πιο Πλούσια Γυναίκα στον Κόσμο”

La Femme la plus riche du monde / The Richest Woman in the World, 2025, Έγχρ. Διάρκεια Ταινίας: 121′ 3, Δραματική, Γαλλική Ταινία.

Η υπόθεση της ταινίας: Η Μαριάν διευθύνει μια μεγάλη πολυεθνική καλλυντικών και είναι η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο. Όταν γνωρίσει τον πολύ νεότερό της φωτογράφο Πιέρ-Αλέν θα αναπτύξει μαζί του μια ιδιαίτερη φιλία, αρχίζοντας να του χαρίζει αφειδώς εκατομμύρια, κάτι που θα στρέψει όλον τον περίγυρό της εναντίον της.

Σκηνοθεσία Ταινίας: Τιερί Κλιφά

Στην ταινία πρωταγωνιστούν: Μαρινά Φουά, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Λοράν Λαφίτ.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση για επανεκκίνηση του έργου, με τη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam. Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι η πόντιση θα προχωρήσει βάσει του σχεδιασμού. Η Άγκυρα είχε αντιδράσει έντονα και το 2024 στις έρευνες του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume ανοιχτά της Κάσου. Τυχόν επανεμφάνιση πλοίων στην περιοχή για τις εργασίες του καλωδίου αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις διαθέσεις της Τουρκίας.

Οι προκλήσεις δεν σταματούν εδώ, καθώς  μερικές ημέρες μετά την ανακήρυξη θαλασσίων πάρκων σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu δημοσίευσε χάρτη με αυτά. Η απόφαση του Ερντογάν που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως της Τουρκίας προβλέπει ότι το θαλάσσιο πάρκο Φετιχιέ-Κας, έκτασης 2.170.603 εκταρίων, και το θαλάσσιο πάρκο Βορείου Αιγαίου, έκτασης 174.214 εκταρίων, τέθηκαν υπό καθεστώς προστασίας.

«Τα πρώτα θαλάσσια εθνικά πάρκα που κηρύχθηκαν στην Τουρκία αντικατοπτρίζουν την προτεραιότητα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος τόσο στα χωρικά της ύδατα όσο και στις θαλάσσιες ζώνες πέρα από αυτά», σημειώνεται. Στο κείμενο που συνοδεύει τον χάρτη του Anadolu σημειώνει πως τα πάρκα εκφράζουν την προτεραιότητα που δίνει η Τουρκία στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος όχι μόνο εντός των χωρικών υδάτων της αλλά και σε «θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας» πέρα από αυτά. Τα διατάγματα του Ερντογάν που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου ορίζουν τη δημιουργία πάρκων σε δύο σημεία:

• Το πρώτο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή πέραν των 6 μιλίων.
• Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου.

Πολεμικά σενάρια από Τουρκία

Την ίδια στιγμή, σε τροχιά αυξημένης ετοιμότητας και επεξεργασίας σεναρίων εμπλοκής βρίσκεται το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, παρακολουθώντας στενά τη διευρυνόμενη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο που αποκαλύπτει το Nordic Monitor.

Σε επιστολή που εστάλη σε βουλευτή του τουρκικού κοινοβουλίου στις 10 Αυγούστου και φέρει την υπογραφή του υπουργού Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, το ΥΠΑΜ γνωστοποιεί ότι οι εργασίες που αφορούν «πιθανή κρίση, ένταση και πόλεμο» στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζονται σε στενό συντονισμό μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων.

Η ασυνήθιστα σαφής αυτή αναφορά σε ενδεχόμενο πολέμου, περιλαμβάνεται σε απάντηση που εστιάζει ειδικά στη στρατιωτική διάταξη της Ελλάδας στο Αιγαίο και την αυξανόμενη αμυντική της σχέση με το Ισραήλ. Ο Γκιουλέρ συνέδεσε τον «προληπτικό» σχεδιασμό της Άγκυρας με την παραδοχή ότι, η Τουρκία παρακολουθεί στενά την ισραηλινο-ελληνική στρατιωτική συνεργασία, καθώς και τις εξελίξεις που επηρεάζουν τα τουρκικά συμφέροντα και την ασφάλεια στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

«Οι μελέτες σχετικά με κάθε είδους εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης πιθανής κρίσης, έντασης και πολέμου που ενδέχεται να προκύψουν στην περιοχή μας… συνεχίζονται σχολαστικά σε πλήρη συντονισμό με όλες τις μονάδες του κράτους μας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο επίσημο έγγραφο.

Η αναφορά σε συντονισμό όλων των κρατικών ιδρυμάτων υποδηλώνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στις ένοπλες δυνάμεις, αλλά εμπλέκει ευρύτερους εθνικούς πόρους, παραπέμποντας σε προετοιμασίες για ευρεία κινητοποίηση απέναντι σε αυτό που η Άγκυρα εκλαμβάνει ως αναδυόμενο εχθρικό άξονα.

Η επιστολή δόθηκε ως απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Χασάν Οζτούρκμεν. Ο Οζτούρκμεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Άγκυρας για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών δυνάμεων και την απόκτηση ισραηλινών οπλικών συστημάτων.

Επικαλέστηκε αναφορές για οχύρωση των ελληνικών νησιών κοντά στις τουρκικές ακτές με ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, κατασκευή υπογείων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, θωράκιση κέντρων επιχειρήσεων και αποθηκών πυρομαχικών, καθώς και αναβάθμιση διαδρόμων προσγείωσης. Παράλληλα, ρώτησε αν αναπτύσσονται εκεί συστοιχίες Patriot ή ισραηλινής προέλευσης συστήματα, ζητώντας να μάθει ποια αντίμετρα αναπτύσσει η Τουρκία απέναντι στην πολυεπίπεδη αντιαεροπορική ομπρέλα «Ασπίδα του Αχιλλέα» που σχεδιάζει η Αθήνα.

Ο Γκιουλέρ δεν αποχαρακτήρισε επιχειρησιακές λεπτομέρειες για τα τουρκικά αντίμετρα, ωστόσο το υπουργείο σημείωσε ότι παρακολουθεί συνεχώς τις ελληνικές δραστηριότητες που «παραβιάζουν τα δικαιώματα, συμφέροντα και ανησυχίες» της Τουρκίας, λαμβάνοντας ταχύτατα τα απαραίτητα μέτρα. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι αλλαγές στην περιοχή ενδέχεται να δημιουργήσουν και «ευκαιρίες» για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων.

Σχετικά με το Ισραήλ, το τουρκικό ΥΠΑΜ αναγνώρισε τη διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με την Ελλάδα στη αμυντική βιομηχανία, τη στρατιωτική εκπαίδευση, τις ασκήσεις και την τεχνολογία, τονίζοντας ότι αυτή η σχέση παρακολουθείται «στενά» και διαβεβαιώνοντας ότι τα τουρκικά συμφέροντα στο Αιγαίο θα προστατευθούν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Διαβήματα-πρόκληση από Ριάντ

Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε δύο διαβήματα κατά της Αθήνας, ζητώντας το στρατηγικό υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων East to Med Data Corridor (EMC) να μην διέλθει μέσω Ισραήλ, αλλά μέσω Συρίας, μία κίνηση που προφανώς ευνοεί την Τουρκία που είναι σύμμαχος του ισλαμικού καθεστώτος της Δαμασκού και επιδιώκει την υπονόμευση των ελληνικών-κυπριακών ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, όπως και την συνεργασία με το Ισραήλ.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες, στις 2 Ιουνίου και στις 17 Ιουλίου, το Ριάντ απέστειλε δύο τελεσιγραφικές ρηματικές διακοινώσεις στην Αθήνα, ζητώντας επιτακτικά την άμεση έκδοση αδειών για τις θαλάσσιες έρευνες. Στη δεύτερη διακοίνωση, οι Σαουδάραβες χαρακτήρισαν το ζήτημα κατεπείγον, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα τινάξει στον αέρα τις χρηματοοικονομικές διευθετήσεις. Σε τηλεδιάσκεψη που είχε προηγηθεί με στελέχη της ελληνικής πρεσβείας, η κρατική εταιρία Center3, η οποία κατέχει το 72% του σχήματος έναντι 25% της ΔΕΗ και 3% της ελληνικής ΤΤΣΑ, εκτοξεύτηκαν απειλές για οριστική εγκατάλειψη του έργου.

Από τον περασμένο Φεβρουάριο, το Ριάντ πασχίζει παρασκηνιακά να αλλάξει ριζικά τη χερσαία διαδρομή μετά την Ιορδανία, επιβάλλοντας την είσοδο του καλωδίου στη Συρία, αντί για το Ισραήλ, πριν αυτό καταλήξει στη Μεσόγειο, με προορισμό την Κρήτη, τη Γένοβα και τη Μασσαλία, που αποτελεί τον κορυφαίο ευρωπαϊκό κόμβο δεδομένων.

Η μεθόδευση αυτή επιχειρεί να αποκόψει πλήρως το Ισραήλ από τα ευρωπαϊκά δίκτυα, ακυρώνοντας τον ρόλο του ως περιφερειακού παίκτη και εξυπηρετώντας ευθέως τις επιδιώξεις της Τουρκία για τον απόλυτο έλεγχο των διαδρόμων στη Μέση Ανατολή. Μπροστά σε αυτή τη στάση, η παραμονή της ελληνικής Πυροβολαρχίας Patriot στο σαουδαραβικό έδαφος, όπου βρίσκεται ανεπτυγμένη από τον Σεπτέμβριο του 2021 (συμβάλλοντας έμπρακτα στην υπεράσπιση του σουνιτικού βασιλείου) παραμένει εξαιρετικά αμφισβητήσιμη.

Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί τις ισορροπίες ανάμεσα στη σχέση με το Ριάντ και στον ρόλο της ως ευρωπαϊκής πύλης εισόδου για τον IMEC και τα συναφή έργα διασύνδεσης, χωρίς μέχρι στιγμής η Σαουδική Αραβία να έχει αποσυρθεί από αυτόν, αν και είναι προφανές ότι παίρνει σαφείς αποστάσεις.