»Ακόμη και ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών σας, τον οποίο κατηγορείτε ότι “υποστηρίζει τις τουρκικές θέσεις”, αναγκάστηκε να υποκύψει στα πραγματικά όρια του διεθνούς δικαίου (έξι μίλια) μπροστά στην αποτρεπτική ισχύ του Τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού και της Ακτοφυλακής στο πεδίο, και αυτό θα παραμείνει έτσι για πάντα. Γνωρίζετε πολύ καλά πώς τα όνειρά σας για πόντιση υποβρύχιων καλωδίων στην Κάσο έπεσαν στο κενό μόλις είδαν τη σκιάν των τουρκικών πολεμικών πλοίων. Η διοίκηση της Αθήνας, η οποία νομίζει ότι μπορεί να ιδιοποιηθεί τα ύδατα των οποίων το καθεστώς δεν έχει καθοριστεί στο Αιγαίο με μονομερή δήθεν παιχνίδια εσωτερικού δικαίου, πρέπει πλέον να καταλάβει ότι δεν μπορεί να δέσει ούτε έναν κόμπο στο πεδίο χωρίς την άδεια και την έγκριση της Τουρκίας.

»Τόσο οι Τούρκοι αλιείς όσο και τα τουρκικά πλοία θα συνεχίσουν να υπάρχουν στο Αιγαίο με τα νόμιμα δικαιώματα που τους παρέχει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Όσο για το δικό σας μερίδιο, είναι να συνεχίσετε να ομολογείτε τη δική σας απόγνωση στις τηλεοπτικές οθόνες μετά από κάθε τουρκική κίνηση. Επειδή οι ζωές σας είναι χτισμένες πάνω σε ψέματα. Επιπλέον, γνωρίζετε και ο ίδιος πολύ καλά ότι όταν η Ελλάδα ισχυρίστηκε το 1995, βασιζόμενη στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ότι είχε το δικαίωμα να αυξήσει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο από έξι σε 12 μίλια, η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας έλαβε μια ιστορική απόφαση.

»Με κοινή απόφαση όλων των κομμάτων στο Κοινοβούλιο, διακηρύχθηκε σε όλο τον κόσμο ότι η αύξηση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας πάνω από τα έξι μίλια θα θεωρηθεί “Casus Belli”, δηλαδή άμεση αιτία πολέμου, και δεν υπάρχει επιστροφή. Αυτή η απόφαση είναι η πιο επίσημη απόδειξη και η απαρχή ότι η Τουρκία δεν θα υπολογίσει καμία παγκόσμια δύναμη ή διεθνή πίεση όταν διακυβεύεται η εθνική της ασφάλεια (το γράφω αυτό ξεκάθαρα εδώ και αφήνω το παράδειγμα της Κύπρου)».

Τί αποκαλύπτει το σχόλιο

Όπως ανέφερα στην εισαγωγή, το παραπάνω σχόλιο ανήκει σε αδιευκρίνιστης ταυτότητας Τούρκο σχολιαστή. Απηχεί την προπαγάνδα του βαθέoς τουρκικού κράτους και αποτελεί βολή στο πλαίσιο της υβριδικής επίθεσης που διεξάγει η Τουρκία εναντίον όσων τολμούν να διατυπώσουν στα ελληνικά ΜΜΕ απόψεις αντίστασης στην τουρκική επιθετικότητα. Η προσεκτική ανάγνωση του σχολίου αποκαλύπτει τους εξής άξονες επίθεσης:

• Τον εκφοβισμό ως επιδιωκόμενο στόχο: Η Τουρκία θα κάνει αυτό που θέλει! Και εσάς Έλληνες θα σας πάρει και θα σας σηκώσει! Ο εκφοβισμός των Ελλήνων αναγνωστών είναι ο βασικός λόγος ύπαρξης του τουρκικού σχολίου.
• Την αξιοποίηση της ενδοτικότητας του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, ενδοτικότητα που παρουσιάζει ο Τούρκος σχολιαστής ως αναπόφευκτη προσαρμογή και υποταγή στην τουρκική υπεροχή. «Η διοίκηση της Αθήνας… πρέπει πλέον να καταλάβει ότι δεν μπορεί να δέσει ούτε έναν κόμπο στο πεδίο, χωρίς την άδεια και την έγκριση της Τουρκίας». Χαρακτηριστικό είναι ότι η Ελληνική Κυβέρνηση αποκαλείται “διοίκηση της Αθήνας”, κατά το υπόδειγμα της “ελληνοκυπριακής διοίκησης” δηλαδή της Κυπριακής Κυβέρνησης που η Τουρκία δεν την αναγνωρίζει ως την διεθνώς παραδεδεγμένη Κυβέρνηση της Κύπρου.
• Την ipso facto, πανηγυρική και εν συνόλω αντικατάσταση των προβλέψεων του Διεθνούς Δικαίου για τα νησιά και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα από την τουρκική εκδοχή σχετικώς. Ήτοι ότι τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο δεν θεμελιώνουν κανένα κυριαρχικό δικαίωμα στον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο, πέραν των χωρικών υδάτων εύρους έξι μιλίων. Η λογική εν προκειμένω είναι ότι οι τουρκικές απόψεις και μόνον συνιστούν διεθνές δίκαιο, διότι η Τουρκία είναι η πανίσχυρη χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο, άρα οι απόψεις της αυτομάτως έχουν ισχύ διεθνούς νομιμότητας!

Οι Τούρκοι εργάζονται λεπτομερώς και αόκνως για να μας επιβάλουν τί και πως θα σκεφτόμαστε, τί είναι λογικό και εφικτό σε μια συζήτηση με τον “τουρκικό κολοσσό” και τί συνιστά αυθάδεια ή όνειρο θερινής νυκτός. Με μια λέξη, επιδιώκουν να ορίσουν την κανονικότητά μας. Και το χειρότερο, με την έμμεση πλην σαφή βοήθεια των ημεδαπών, παχυλά επιδοτούμενων, στο ΕΛΙΑΜΕΠ και αρκετών στα Πανεπιστήμιά μας…

Τον Νοέμβριο του 2018 ανακοινώθηκε ότι θα συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές του 2019 ως υποψήφιος με τη ΝΔ στον Δυτικό Τομέα της Β΄ Αθηνών, χωρίς όμως να καταφέρει να εκλεγεί. Τον Νοέμβριο του 2019 διορίστηκε ειδικός σύμβουλος στην ΕΡΤ, υπεύθυνος για τον σχεδιασμό προγράμματος της Γενικής Διεύθυνσης Ενημέρωσης.

Σημειώνεται ότι εντός του 2026 και έχουν καταγραφεί 13 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα και έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί συνολικά 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης, τα περισσότερα εκ των οποίων στην ανατολική Αττική. Για την έξαρση του ιού εξέδωσε ανακοίνωση κι ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, επικρίνοντας τους αρμόδιους για ελλιπή ή αποσπασματικά μέτρα καταπολέμηση των κουνουπιών. To 2025 είχαν διαγνωσθεί μόλις 76 ασθενείς και είχαν χάσει τη ζωή τους εννέα άτομα.

Φέτος όμως έχουν ήδη διαγνωσθεί 157 ασθενείς εκ των οποίων οι 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ, εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση). Μόνον κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ,  διαγνώσθηκαν 47 νέα εγχώρια κρούσματα.

Συμπτώματα του ιού Δυτ. Νείλου

Μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν ειδικά οι ηλικιωμένοι και οι εν γένει ευάλωτοι. Τα συμπτώματα της νόσου ποικίλουν και πολλοί την περνούν σχεδόν ασυμπτωματικά, αλλά όταν είναι βαριά, αρχίζει σαν γρίπη και στη συνέχεια δυστυχώς μπορεί να προσβάλει το νευρικό σύστημα και να προκαλέσει εγκεφαλοπάθεια. Συνήθως αρχίζει με πυρετό και πονοκέφαλο και γενικό αίσθημα αδυναμίας και κόπωσης, συχνά παρουσιάζονται πόνοι στις αρθρώσεις και διόγκωση λεμφαδένων στον λαιμό ή πίσω από τα αυτιά, καθώς και πόνος ή δυσφορία πίσω από τα μάτια. Άλλοι εμφανίζουν συμπτώματα και από το γαστρεντερικό.

Στους περισσότερους αυτά υποχωρούν γρήγορα και πολλά κρούσματα ούτε καν δηλώνονται. Όταν όμως προσβάλλεται το νευρικό σύστημα το άτομο παρουσιάζει αποπροσανατολισμό και διαταραχές συμπεριφοράς, σπασμούς, παράλυση και τελικά κώμα. Δεν χάνουν την μάχη πάντως όλοι όσοι προσβάλλονται στο νευρικό σύστημα, σίγουρα όμως αυτοί χρειάζονται νοσοκομειακή υποστηρικτική αγωγή. Θεραπεία δεν υπάρχει, αλλά η υποστηρικτική θεραπεία σώζει ζωές.

Οι περιοχές με τα περισσότερα κρούσματα είναι στην Αττική (Μαρκόπουλο, Σπάτα τα περισσότερα, αλλά μπορείτε να δείτε αναλυτικά τις περιοχές εδώ, καθώς έχουμε κρούσματα και μέσα στην Αθήνα, στην Ηλιούπολη, στην Καλλιθέα, Γλυφάδα, Χαλάνδρι και αλλού), η Κεντρική Μακεδονία (κυρίως Βέροια και Πέλλα), η Θεσσαλία (καταγραφή κρουσμάτων σε αρκετούς δήμους αλλά κυρίως στη Λάρισα). Η περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αντιθέτως δεν έχει καταγράψει κρούσματα, λόγω εκτεταμένων προληπτικών προγραμμάτων ψεκασμού.

Το ανησυχητικό είναι ότι η πολιτική αντιπαράθεση χάνει την ουσία της. Κυριαρχούν οι προσωπικές επιθέσεις, η τοξικότητα και η καλλιέργεια φόβου. Οι πολίτες παρακολουθούν έναν διαρκή πόλεμο χαρακωμάτων, χωρίς να βλέπουν διέξοδο για όσα καθορίζουν τις ανάγκες τους σ αυτές τις εκλογές. Ο αντιμητσοτακισμος δεν πείθει

Η ακρίβεια, η παραγωγική ανασυγκρότηση, η δημογραφική κρίση, η περιφερειακή ερήμωση, η πρόσβαση των μικρομεσαίων στις νέες τεχνολογίες και στη χρηματοδότηση, η υπεράσπιση της δημόσιας υγείας και παιδείας, η αναδιανομή του πλούτου και η λειτουργία του κράτους δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως υποσημειώσεις της πολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι ο πυρήνας της.

Η κρίση εμπιστοσύνης δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση. Αφορά συνολικά το πολιτικό σύστημα. Η αποχή δεν είναι αδιαφορία. Είναι απόρριψη. Και η νέα γενιά δεν θα κινητοποιηθεί από κόμματα που αδυνατούν να συμπορευτούν ακόμη και στα αυτονόητα ή αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπορευματοποίησης βασικών κοινωνικών αγαθών πχ υγεία, παιδεία, ασφάλιση κτλ.

Μονομέτωπος αγώνας για αλλαγή πολιτικής

Αν τα προοδευτικά κόμματα συνεχίσουν να επενδύουν στις μεταξύ τους αντιπαλότητες, θα μετατραπούν στον καλύτερο σύμμαχο της ΝΔ. Δεν μπορείς να διεκδικείς τη διακυβέρνηση της χώρας όταν δεν μπορείς να δείχνεις τον δρόμος συγκρότησης προοδευτικής πλειοψηφίας για τη διακυβέρνηση της χώρας σ’ αυτές τις εκλογές.

Η εποχή των εύκολων αυτοδυναμιών έχει ουσιαστικά παρέλθει. Οι κυβερνήσεις συνεργασίας θα αποτελέσουν, αργά ή γρήγορα, τον νέο κανόνα. Η απάντηση όμως δεν μπορεί να είναι μια κυβέρνηση «ειδικού σκοπού» που θα αναπαράγει τις ίδιες πολιτικές με διαφορετικά πρόσωπα. Αυτό θα είναι μια νίκη των κερδοσκοπικών συμφερόντων, όχι της κοινωνίας.

Οι προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να εγκαταλείψουν τη λογική της μικροκομματικής περιχαράκωσης και να ανταγωνιστούν την συμβολή στη διαμόρφωση προοδευτικής διακυβέρνησης για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, ισχυρό κοινωνικό κράτος, δίκαιη ανάπτυξη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Ο ανταγωνισμός τους πρέπει να αφορά το ποιος συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας προοδευτικής πλειοψηφίας, όχι ποιος θα κυριαρχήσει πάνω στα ερείπια του διπλανού του.

Η ιστορία δεν χαρίζει δεύτερες ευκαιρίες σε όσους επιλέγουν το μικροκομματικό συμφέρον με το κοινωνικό. Αν η προοδευτική παράταξη συνεχίσει να πολεμά τον εαυτό της, θα έχει επιλέξει συνειδητά να παραδώσει τη χώρα σε μια ακόμη περίοδο συντηρητικής κυριαρχίας. Και τότε δεν θα φταίει η αριθμητική των εκλογών. Θα καταλογιστεί συγκεκριμένα η πολιτική της ανεπάρκεια.

«Ουδέποτε έχω δει να διαγράφεται ένα τέτοιο φαινόμενο στις προβλέψεις μας (…) περιμένουμε το πιο έντονο επεισόδιο Ελ Νίνιο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, στην κορύφωσή του θα ξεπεράσει τους τρεις βαθμούς (ανόδου της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας σε μια ζώνη αναφοράς του Ειρηνικού), κάτι που είναι πρωτοφανές στα σύγχρονα κλιματικά δεδομένα», δήλωσε στο BBC ο Έινταμ Σκέιφ, αρμόδιος για τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις της βρετανικής Met Office.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι συνέπειες θα είναι «ιδιαίτερα ισχυρές γύρω από τους Τροπικούς», με ακραίες ξηρασίες στη Νότια Αμερική και στον δυτικό Ειρηνικό, προσθέτοντας ότι οι αναταράξεις θα γίνουν ωστόσο αισθητές μέχρι και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Διακρίνουμε εξάλλου ήδη ενδείξεις που προαναγγέλλουν ενίσχυση των βροχοπτώσεων και των καταιγίδων εδώ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, προς τον Νοέμβριο», όπως και σε όλη τη βορειοδυτική Ευρώπη, δήλωσε ο ειδικός.Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Met Office και άλλων εμπειρογνωμόνων, η έκταση του φαινομένου Ελ Νίνιο μπορεί να καταστήσει το 2027 την πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, με τις συνέπειές του να είναι κυρίως αισθητές την επόμενη χρονιά.

Παρακάτω θα αναφέρω 5 θρεπτικά σνακ ιδανικά για τον καύσωνα που μπορείς εύκολα να μεταφέρεις μαζί σου στην τσάντα ή το lunch bag, χωρίς να επηρεάζονται από τις υψηλές θερμοκρασίες. Θα ρυθμίσεις την πείνα, θα έχεις περισσότερη ενέργεια για τις δραστηριότητές σου και θα αποφύγεις να καταναλώσεις ένα μεγάλο γεύμα το βράδυ.

Αποξηραμένα φρούτα

Αν δεν έχεις τη δυνατότητα να μεταφέρεις φρέσκα φρούτα, οι αποξηραμένες εκδοχές τους είναι μια καλή επιλογή για το καλοκαίρι! Διατηρούν τη θρεπτική αξία των φρούτων, ενώ λόγω της γεύσης τους μπορούν να καλύψουν την ανάγκη για γλυκό. Να επιλέγεις αποξηραμένα φρούτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης.

Κρημ κράκερς: Το σνακ του καύσωνα!

Τα κρημ κράκερς αποτελούν ιδανικό σνακ για το καλοκαίρι, καθώς δεν επηρεάζονται από την θερμοκρασία. Υπάρχουν στο εμπόριο σε αρκετές παραλλαγές, όπως κλασσικά κρημ κράκερ, κρημ κράκερ ολικής άλεσης, κρημ κράκερ πολύσπορα, κρημ κράκερ χωρίς ζάχαρη κ.ά., για να επιλέξεις αυτό που ταιριάζει καλύτερα στην καθημερινότητά σου.

Μεταφέρονται πολύ εύκολα, καθώς κυκλοφορούν και σε ατομική συσκευασία, χωρώντας στην τσάντα. Μπορείς να τα καταναλώσεις είτε σκέτα, είτε να τα συνδυάσεις με κάποιο φρούτο ή φυσικό χυμό.

Ανάλατοι ξηροί καρποί

Οι ξηροί καρποί είναι πηγές πρωτεΐνης φυτικής προέλευσης, καλών λιπαρών και φυτικών ινών. Προσπάθησε να τους καταναλώνεις με μέτρο, καθώς είναι ενεργειακά πυκνοί. Ταιριάζουν αρκετά με τα φρούτα ως ενδιάμεσο γεύμα!

Σπιτικά Ποπ κορν

Είναι ένα χορταστικό σνακ με λίγες θερμίδες, που μεταφέρεται, επίσης, εύκολα το καλοκαίρι. Είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες και μπορείς να ετοιμάσεις στο σπίτι σε λίγα μόνο λεπτά, καθορίζοντας την περιεκτικότητά του σε λιπαρά και αλάτι. Αντί για αλάτι μπορείς να προσθέσεις κάποιο μπαχαρικό, όπως πάπρικα.

Σπιτικό κέικ μπανάνας

Το κέικ μπανάνας το καλοκαίρι έχει την τιμητική του, καθώς αποτελεί λύση κατά της σπατάλης τροφίμων! Οι μπανάνες ωριμάζουν πολύ γρήγορα με τη ζέστη και το πιο πιθανό είναι να μην προλαβαίνεις να τις φας. Μπορείς να βρεις στο διαδίκτυο πάρα πολλές συνταγές για κέικ μπανάνας χωρίς προσθήκη ζάχαρης, ακόμα και χωρίς την προσθήκη αυγών ή/και γαλακτοκομικών. Έτσι, θα έχεις στην τσάντα σου ένα θρεπτικό σνακ με γλυκιά γεύση για όλες τις ώρες!

Τι να κρατήσεις

Γενικά το καλοκαίρι είναι πάντα πιο έντονη η ανάγκη να αποκτήσουμε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες. Ο οργανισμός μας καταπονείται λόγω του καύσωνα, επομένως χρειάζεται επαρκή ενυδάτωση και μια ισορροπημένη διατροφή που χαρακτηρίζεται από μέτρο και ποικιλία, εξασφαλίζοντας όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το σώμα σου για να ανταπεξέλθει!

Η Ιωάννα Κεχριμπάρη είναι κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος
Σε συνεργασία με το medNutrition

Στις 18 Αυγούστου 2026, την ημέρα ανακοίνωσης του θανάτου του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, όλοι οι “προστάτες” των παραπάνω τζαμπατζήδων, δηλαδή  οι “δεξιές”, “αριστερές”, “προοδευτικές” και “λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις”, όπως τις χαρακτήριζαν δημοσιογράφοι της ΕΡΤ μετά το 1981, τον αποχαιρετούσαν με συλλυπητήρια μηνύματα που δεν θα ήθελε ποτέ να τα ακούσει, όπως ότι «άνοιξε νέους δρόμους στην κατανόηση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού» ή ότι «επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε την ελληνική κοινωνία, το κράτος, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές ανισότητες και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής τους» κι άλλα τέτοια υποκριτικά ηχηρά υποκριτικά.

Η αιχμηρή κριτική του Κωνσταντίνου Τσουκαλά

Η μόνη αλήθεια (πικρή όμως) είναι ο κορυφαίος κοινωνιολόγος και διανοητής  προσπάθησε με το ερευνητικό, διδακτικό και συγγραφικό του έργο στην κοινωνιολογία, την κοινωνική και πολιτική θεωρία και  ιδιαίτερα με τη μελέτη του κράτους, της κοινωνικής αναπαραγωγής, των ανισοτήτων, της πολιτικής εξουσίας και της εξέλιξης της ελληνικής κοινωνίας, να κάνει τον αναγκαίο μετασχηματισμό, αλλά, rien ne va plus (τίποτα δεν πηγαίνει άλλο ή, πιο ελεύθερα, τίποτα δεν πάει καλά) όπως έλεγε στα γαλλικά.

Σημειώνω ότι με αυτή την κλασική γαλλική φράση ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς αρχίζει τη μνημειώδη πολυσέλιδη ανάλυσή του υπό τον τίτλο “Τζαμπατζήδες στη Χώρα των θαυμάτων – Περί Ελλήνων στην Ελλάδα”, η οποία δημοσιεύθηκε πριν από 33 χρόνια (Ιανουάριος 1993)  στην “Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης” (Τεύχος  1). Με την ακατάλληλη για λαϊκιστές, δημαγωγούς και ψηφοθήρες αυτή ανάλυσή του ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς εξηγεί ποιοι και πώς δημιούργησαν τα τελευταία πενήντα χρόνια το “Μέγα των Τζαμπατζήδων Κράτος” κι όχι μόνο σε όλο το απέραντο δημόσιο τομέα (Κεντρική Διοίκηση, ΙΚΑ, Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας, τράπεζες κλπ) προκαλώντας ένα  δυσβάσταχτο οικονομικό άχθος, το οποίο  θυμίζει την ομηρική φράση του απελπισμένου Αχιλλέα στην Ιλιάδα “άχθος αρούρης” (βάρος της γης, της χώρας).

Προκαλεί δε και  κοινωνικό άγος με μια τεράστια ηθική διάσταση, καθώς, όπως καταδεικνύεται (ρίξτε μια ματιά στα επαίσχυντα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα) η συχνή χρήση  της τακτικής αυτής των “ρυθμίσεων” με απαράδεκτους οικονομικούς και ηθικούς όρους  προκαλούσε και προκαλεί συνεχώς αύξηση των τζαμπατζήδων (πάνω από 5.000.000 οφειλέτες του Δημοσίου, και του ΕΦΚΑ σήμερα!), καθώς  αποτελεί μακροχρόνια κίνητρο για την αύξηση της φοροδιαφυγής και στοιχείο που τείνει να ενσωματώνεται στις προσδοκίες των φορολογουμένων για περισσότερες δόσεις, για καλύτερους όρους και, φυσικά, διαγραφές!

Αυτές μάλιστα οι προσδοκίες οργιάζουν ακόμα περισσότερο όταν οι τζαμπατζήδες ακούνε ότι το κράτος διαγράφει οφειλές δεκάδων δις. ευρώ  δημόσιων οργανισμών, όπως, για παράδειγμα, έκανε η κυβέρνηση του “επιτελικού κράτους” του Κυριάκου Μητσοτάκη με την υπ’ αριθμόν  185930 ΕΞ/2022 απόφαση (ΦΕΚ 6715/Β/27.12.2022) με την οποία διεγράφη το σύνολο των ανείσπρακτων βεβαιωμένων οφειλών ποσού 10,4 δισ. ευρώ  της ΟΣΕ Α.Ε. προς το Ελληνικό Δημόσιο, οι οποίες προέρχονταν από καταπτώσεις δανείων με εγγύηση του Δημοσίου.

Αυτό το χρέος σε μιαν ευνομούμενη χώρα θα έπρεπε ή να πληρωθεί ή να αναληφθεί με απ΄ευθείας ισόποση αύξηση του χρέους (αλλά προέχουν οι δανειστές για αποπληρωμή τους για να χαρακτηρισθεί μάλιστα η “σημαντική στρατηγική” ως “εθνική επιτυχία της κυβέρνησης”, όπως  είπε περιχαρής και αυτοθαυμαζόμενος  (ως συνήθως) ο κ.  Μητσοτάκης στη γνωστή ανάρτησή του.

Στην Ελλάδα, rien ne va plus

Λόγω έλλειψης χώρου παραθέτω στη συνέχεια μερικά ραπιστικά σημεία της παραπάνω ανάλυσης του Κωνσταντίνου Τσουκαλά για να ακολουθήσει η επιβεβαίωσή τους από τα στοιχεία του αρχείου μου που θα αναλύσω στο επόμενο άρθρο μου παρουσιάζοντας το χρονικό των ρυθμίσεων μαζί με τα ευτράπελα που τις συνόδευαν εκάστοτε:

-«Στην Ελλάδα, rien ne va plus. Περισσότερο από 40 χρόνια μετά τη λήξη του Εμφυλίου και σχεδόν 20 χρόνια μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η Ελλάδα δίνει την εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται στα όρια της ακυβερνησίας…

-«… Μέσα σε αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο, η παρανομία, η φοροδιαφυγή, οι υπόγειες δραστηριότητες, η κάθε είδους ανεύθυνη συμπεριφορά οροθετεί τις γενικές σταθερές του πρακτικού Λόγου…»

– «… Ως πραγματική και ως δυνατή πηγή προσόδου, ως προνόμιο και ως ασφάλεια, και ως η ενσάρκωση αναιτιολόγητων επαπειλών ή αξιώσεων για φόρους, υπακοή ή τάξη, το κράτος, και κατ ’ επέκταση καθετί ονοματιζόμενο ως δημόσιο, είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από ιδεώδες ή κανόνας. Η κρατολατρία και η κρατοφοβία δεν είναι παρά αντεστραμμένες όψεις του ίδιου νομίσματος. Ο δημόσιος τομέας, και κατ’ επέκταση οτιδήποτε το συλλογικό, είναι εκεί για το ατομικό ή το κορπορατιστικό λαμβάνειν, ενώ την ίδια στιγμή δεν οφείλεται καμία ανταπόδοση, ούτε καν νομιμοφροσύνη…»

-«…Τα περισσότερα πολιτικά κόμματα και πολιτικές προσωπικότητες εμφανίζονται ως κλαίουσες Κασσάνδρες να περιγράφουν το ζοφερό μέλλον, που θα το αποφύγουμε μόνο αν εφαρμόσουμε αμέσως τις δικές τους εκσυγχρονιστικές συνταγές.  Όμως τα εκσυγχρονιστικά προγράμματα διαδέχονται το ένα το άλλο και η συλλογική Ελλάδα εξακολουθεί να δείχνει ότι συμπεριφέρεται πάντα σαν να ήταν «τόσον μωρή όσον και πρώτα»…»

-«…Διαμέσου των πελατειακών δικτύων δημιουργήθηκαν νέες μορφές κοινωνικών σχέσεων εμπρόσωπης αμοιβαιότητας στο εσωτερικό ενός ολοκληρωμένου συστήματος, όπου η κατανομή των αξιών εξακολουθούσε να είναι σε μεγάλο βαθμό συνώνυμη με τη δομή της πολιτικής εξουσίας…»

-«… Αν έννοιες όπως κοινωνία των πολιτών, ιδιωτικότητα και αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα δεν έχουν σχεδόν κανένα νόημα, ιδέες όπως η εντιμότητα, η ευθύνη, η αρετή και η πειθαρχία σχεδόν στερούνται του δεσμευτικού ηθικού αντικρίσματος το οποίο έχουν προσλάβει στη Δύση…»

-«…Ακόμα και μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, η πάνδημη λαϊκίστικη χροιά του πολιτικού λόγου δεν συνέβαλε καθόλου στο να διευκολυνθεί η κρυστάλλωση ενός οικουμενικού πολιτικού πνεύματος…»

-«…Οι σχέσεις των Ελλήνων προς το κοινωνικό περιβάλλον τείνουν να προσλάβουν φαντασιωτικές μορφές, όπου η ανασφαλής ναρκισσιστική επιθυμία, μη αποθαρρυνόμενη από το Λόγο, το Νόμο ή τη «συνείδηση», οδηγεί στην ανευθυνότητα, την επιθετικότητα, τον αυταρχισμό και την ανομία…»

-«… Ο Νόμος και οι Κανόνες δεν θεωρούνται ως αφηρημένη υλοποίηση της ελευθερίας και της ισότητας του πολίτη, αλλά ως επιπρόσθετες, συγκεκριμένες, αντικειμενικές και υλικές «δυσκολίες» τις οποίες ο καθένας είναι υποχρεωμένος να αντιμετωπίσει και, αν είναι δυνατόν, να περιγράφει και να υπερβεί με όλα τα διαθέσιμα μέσα…”

-«…Μέσα σε αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο, η παρανομία, η φοροδιαφυγή, οι υπόγειες δραστηριότητες, η κάθε είδους ανεύθυνη συμπεριφορά οροθετεί τις γενικές σταθερές του πρακτικού Λόγου…».

-«…Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αυτό που επικροτείται δεν είναι οι παραγωγικές εγχειρηματικές ή συλλογικά ορθολογικές πτυχές της ελληνικής κοινωνίας αλλά οι ανεπανάληπτες και μετα-ορθολογικές «πνευματικές», ψυχικές και αισθαντικές ικανότητες των ατόμων…».

-«… Η συμμόρφωση προς έναν κανόνα, όταν πρακτικά δεν υπάρχει αντίστοιχη υποχρέωση, παραμένει κάτι σχεδόν ανεξήγητο. Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το ότι η υπακοή και η εμπιστοσύνη συχνά έγιναν αντικείμενα χλευασμού, ενώ υπογραμμίστηκε με έμφαση η δυτική τους καταγωγή ως επιχείρημα εναντίον τους….».

-«…Επί τριάντα χρόνια, ζεστό χρήμα εισέρεε συνεχώς στη χώρα φθάνοντας στις περισσότερες κυψέλες του κοινωνικού της ιστού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι κοινωνικές ανισότητες έγιναν πιο δυσδιάκριτες, και αμέτρητοι μικροεπιχειρηματίες και προσοδούχοι βοήθησαν να δυναμώσει η φαντασίωση της ατομικής επιτυχίας. Η πληθώρα των μικρών “αυτοδημιούργητων” ανθρώπων θεωρήθηκε πάνδημο σύμβολο ενός γνήσια περιούσιου έθνους…»

-«..Oι αξίες της πειθαρχίας, του συντονισμού και της συλλογικότητας εσωτερικεύονται τυπικά στα πλαίσια ευρύτερων συσσωματώσεων, στις οποίες απαιτείται αυστηρή αποδοχή των κανόνων οργάνωσης και λειτουργίας…».

-«…Η οργανωτική ανορθολογικότητα ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο από το συνδυασμό της παρκινσονικής λογικής με τις επιταγές της πελατειακής λογικής, οι οποίες αποτελούν και τη βάση των επιλογών στον τομέα της κρατικής διοίκησης…».

-»…Aκόμα σημαντικότερο ίσως από τον πραγματικό αριθμό των απασχολουμένων είναι το γεγονός ότι το κοινωνικό φαντασιακό έχει σχεδόν καθ’ ολοκληρίαν διαποτιστεί από την επιθυμία της σταδιοδρομίας στο δημόσιο —ένα γεγονός τεκμηριωμένο από πλήθος ερευνών. Οι λόγοι είναι αρκετά ευνόητοι: αν οι μισθοί παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, η απασχόληση στο δημόσιο προσφέρει διάρκεια, ασφάλεια και, ίσως το σημαντικότερο, συνθήκες εργασίες οι οποίες είναι αρκετά χαλαρές ώστε να επιτρέπουν τη συστηματική ενασχόληση με άλλες (συνήθως μη συμπληρωματικές επικερδείς δραστηριότητες…».

-“… Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, άνισα ευάλωτες και ασύμμετρες σχέσεις εξάρτησης επιτρέπουν την κρυστάλλωση σύνθετων στρατηγικών, όπου τα παιχνίδια εξουσίας στο εσωτερικό των γραφειοκρατικών ιεραρχιών αντανακλούν διαφορικές αλλά ουσιωδώς συγκλίνουσες ικανότητες για πατρωνεία και πρόσθετα ωφελήματα…».

-«… Η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη χώρα της Ευρώπης όπου όλες οι υπηρεσίες, και οι τράπεζες, κλείνουν το μεσημέρι —κάτι που θεωρείται αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα. Προφανώς αυτό ενθαρρύνει την ύπαρξη δεύτερης εργασίας, ακόμα και στον τομέα της γεωργίας…».

-«… Η φοροδιαφυγή, η πολλαπλή απασχόληση και η απουσία επαγγελματικής αξιοπρέπειας, ή η ελλιπής πειθαρχία και το ελλιπές ήθος στην εργασία είναι εν γένει αποδεκτές μορφές συμπεριφοράς….».

-«…Μένει να δει κανείς κατά πόσον και πώς είναι δυνατόν να επιβληθούν μεταρρυθμίσεις με γόνιμο τρόπο, δεδομένου ότι μια πλήρης πολιτική συναίνεση ως προς τον συνολικό στόχο δύσκολα συνεπάγεται και συμφωνία ως προς τις μεθόδους που πρέπει να υιοθετηθούν…».

-«..Eάν όλοι οι Έλληνες πρέπει να γίνουν ενάρετοι, έντιμοι και πειθαρχικοί, ορισμένοι πρέπει να γίνουν περισσότερο ενάρετοι, περισσότερο έντιμοι και περισσότερο πειθαρχικοί από όσο θα χρειαστεί ποτέ να γίνουν κάποιοι άλλοι. Οι απαραίτητες κοινωνικο-πολιτισμικές αναπροσαρμογές αφορούν δηλαδή τους αδύνατους, ενώ οι ολίγοι ευτυχείς, ή τουλάχιστον οι περισσότερο από αυτούς, μπορούν να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται σαν πάτρωνες…».

Αντίθετα, στον Πειραιά, η εισηγμένη στο Χρηματιστήριο ΟΛΠ ΑΕ, που ελέγχεται από την κινεζική COSCO, έκανε πρόσκληση των μετόχων για την πραγματοποίηση με τηλεδιάσκεψη έκτακτης γενικής συνέλευσης την Πέμπτη 27/8 με κύριο θέμα την τροποποίηση του άρθρου 2 του Καταστατικού της εταιρείας για την διεύρυνση των σκοπών της. Με την προτεινόμενη τροποποίηση στους σκοπούς της εταιρείας προστίθενται:

1. «Η ανάληψη κάθε άλλης επιχειρηματικής δραστηριότητας συνδεόμενης – ιδίως (αλλά όχι αποκλειστικά) – προς την ανάπτυξη, εκμετάλλευση, διαχείριση, χρήση χώρων, κτιρίων και κάθε είδους λιμενικών υποδομών εκτός του λιμένα Πειραιά, η διαχείριση άλλων λιμένων εντός και εκτός Ελλάδας καθώς και ο σχεδιασμός, η οργάνωση και παροχή λιμενικών εξυπηρετήσεων και η διαχείριση και παροχή υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics).
2. Η επένδυση κεφαλαίων με συμμετοχή στο κεφάλαιο άλλων επιχειρήσεων οποιασδήποτε μορφής και με οποιοδήποτε σκοπό.

»Για την επίτευξη των σκοπών της εταιρείας προστίθενται οι δυνατότητες: α) να ιδρύει θυγατρικές εταιρείες και β) να αποκτά και να εκποιεί συμμετοχές στο κεφάλαιο άλλων εταιρειών».

Tροποποιήσεις από την COSCO

Η έγκριση της τροποποίησης θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη, καθώς απαιτείται πλειοψηφία του 50%+ 1 των εκπροσωπούμενων ψήφων και η ΟΛΠ ΑΕ ελέγχει πολύ μεγαλύτερο ποσοστό. Με αυτή τη κίνηση, όπως λένε κάποιες πηγές, δίνεται μια απάντηση στην διεύρυνση των δραστηριοτήτων της ΟΝΕΧ, ιδιοκτήτριας των ναυπηγείων Ελευσίνας, η οποία έγινε, τον περασμένο Νοέμβριο, με νομοθετική ρύθμιση ώστε «να παρέχεται η δυνατότητα για ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης που θα συνδυάζει τη ναυπηγική τεχνογνωσία, τις επισκευές, τις ενεργειακές υποδομές και τις επενδύσεις στο logistics», όπως είχε πει στη σχετική συζήτηση στη Βουλή ο εισηγητής της ΝΔ, Αθ. Ζεμπίλης.

Η κατάθεση της τροπολογίας είχε ανακοινωθεί από τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, στην διάρκεια συνάντησής του με την πρέσβη Κίμπερλι Γκιλφόϊλ, που με την άφιξή της στην Ελλάδα είχε αναπτύξει έντονη κινητικότητα γύρω από την επενδυτική δραστηριότητα στην Ελευσίνα, κάποιες φορές με άκομψες δηλώσεις εναντίον της παρουσίας της COSCO στον Πειραιά.

Οι επόμενες κινήσεις της κινέζικης πλευράς

Το ερώτημα, ωστόσο, που έχει αρχίσει να συζητιέται στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο είναι ένα: Ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις της κινεζικής διοίκησης, μετά την τροποποίηση του καταστατικού; Η επίσημη αναφορά είναι ότι η τροποποίηση γίνεται «σε ευθυγράμμιση με τις σύγχρονες επιχειρηματικές πρακτικές, τη στρατηγική εξέλιξη των τομέων των λιμένων, της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) και των υποδομών, καθώς και τους μακροπρόθεσμους αναπτυξιακούς στόχους της Εταιρείας».

Τέσσερις βουλευτές της Νέας Αριστεράς (τυπικά ανεξάρτητοι, καθώς δεν συγκροτούν ΚΟ), οι Θοδωρής Δρίτσας, Σία Αναγνωστοπούλου, Πέτη Πέρκα και Ευκλείδης Τσακαλώτος, σε κοινή ερώτησή τους στη Βουλή θεωρούν ότι «μέσω αυτής της τροποποίησης, η ΟΛΠ Α.Ε. προτίθεται να προχωρήσει σε νέες επενδύσεις που δεν προσδιορίζονται με ακρίβεια ως προς το ύψος του ποσού τους. Δεν γίνεται όμως κατανοητό από όσα δημοσιοποιήθηκαν μέχρι στιγμής, ούτε το κατά πόσο προκύπτει μία προφανής ωφέλεια για την ελληνική οικονομία ούτε για το αν έχουν προβλεφθεί όλοι οι όροι περιβαλλοντικής και εργασιακής προστασίας και ωφέλειας σε όλους τους τομείς», σημειώνουν.

Συνεχίζοντας, ρωτάνε, μεταξύ άλλων, τους συναρμόδιους υπουργούς εάν «θα εγκρίνουν τις όποιες επενδυτικές επιδιώξεις της COSCO, ως βασικού μετόχου της ΟΛΠ Α.Ε.» αλλά και εάν θα διερευνήσουν τι μεσολάβησε από την τακτική γενική συνέλευση της ΟΛΠ ΑΕ του Ιουνίου ώστε «να πρέπει να συγκληθεί [έκτακτη γενική συνέλευση] για τη λήψη τόσο σοβαρών αποφάσεων και πόσο επείγον είναι αυτό που υπαγορεύει τη σύγκληση;»

Από εκεί και πέρα, ακούγονται διάφορα σενάρια σε κύκλους της αγοράς. Ένα από αυτά θέλει την πανίσχυρη κινέζικη εταιρεία να εμπλέκεται, μέσω της ΟΛΠ ΑΕ, ενεργά στον χώρο των κατασκευών πλοίων, πιθανότατα με κάποιο ελληνικό ναυπηγείο. Άλλωστε ο πρέσβης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Fang Qiu σε συνάντηση που είχε τον Μάρτιο του 2025 με τον υπουργό Ναυτιλίας Β. Κικίλια πρότεινε να εξεταστεί το ενδεχόμενο ελληνο-κινεζικών κοινοπραξιών για ναυπήγηση πλοίων σε ελληνικό έδαφος.

Ήδη, η ΟΝΕΧ, ιδιοκτήτρια των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου, έχει υπογράψει συμφωνίες με τον πανίσχυρο κορεάτικο όμιλο Hanwha για την ανάπτυξη υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αλλά και για την ανάπτυξη νεότευκτων πλοίων με δυνατότητα χρήσης LNG αλλά και για την κατασκευή αμυντικών πλοίων, υποβρυχίων, καθώς και επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων επόμενης γενιάς.

Να σημειώσουμε ότι η νέα Στρατηγική της ΕΕ για τη Ναυτιλία δημιουργεί μεγάλες προοπτικές για την εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων για την ανάπτυξη των ναυπηγείων, αλλά και την απολύτως αναγκαία ανανέωση του “γερασμένου” ακτοπλοϊκού στόλου.

Καθυστερήσεις στην Ελευσίνα

Στο μεταξύ, στην Ελευσίνα όλες οι πλευρές βρίσκονται σε αναμονή για την προκήρυξη του διαγωνισμού της υποπαραχώρησης των δραστηριοτήτων του εμπορικού λιμανιού της Βλύχας. Τα αρχικά χρονοδιαγράμματα για την προκήρυξη του διαγωνισμού από το Υπερταμείο εντός του Ιουνίου, έχουν ήδη ακυρωθεί στη πράξη.

Κάποιες πηγές θεωρούν ότι αυτό οφείλεται σε δύο σημαντικά αγκάθια με σοβαρή οικονομική διάσταση: Το πρώτο αφορά την απομάκρυνση από τον βυθό της Βλύχας 34 ναυαγίων, μια δαιδαλώδης νομική διαδικασία, μεγάλου οικονομικού αντικειμένου. Και το ερώτημα είναι: Ποιος θα επωμιστεί το κόστος της διαδικασίας, το Δημόσιο μέσω του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας ή ο ανάδοχος;

Το δεύτερο αφορά την ανάληψη του τεράστιους κόστους (το Δημόσιο ή ο ανάδοχος) των απαραίτητων εκβαθύνσεων για να είναι δυνατή η προσέγγιση μεγάλων πλοίων. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το βάθος απαιτείται να φτάσει στα 15 ή 16 μέτρα, ώστε να είναι δυνατή η προσέγγιση μεγάλων πλοίων.

Ένα ακόμα κρίσιμο θέμα που θέτουν οι τοπικές κοινωνίες και οι ενδιαφερόμενοι θα επιδιώξουν να αποσαφηνιστεί για να μην υπάρξουν δικαστικές εμπλοκές είναι το ζήτημα των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε συνδυασμό με τις χρήσεις που θα επιτραπούν και την πρόσθετη κυκλοφοριακή επιβάρυνση.

Επίσης, σε πολύ αρχικό στάδιο φαίνεται να βρίσκεται το σιδηροδρομικό έργο της γραμμής Θριάσιο–Σφίγγα Βοιωτίας για την παράκαμψη του κορεσμένου άξονα ενώ και το αναγκαίο οδικό έργο του λεγόμενου “τριπλού κόμβου Σκαραμαγκά”, του οποίου η σύμβαση υπογράφτηκε, τον περασμένο μήνα, με μεγάλη κυβερνητική προβολή, αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε τουλάχιστον τρία χρόνια.

Χωρίς να αποκαλύψει καμιά λεπτομέρεια για τα μέτρα που σχεδιάζει να λάβει η Ουάσιγκτον, προειδοποίησε νωρίτερα πως οι χώρες που δεν θα υποστηρίξουν τον «οικονομικό πόλεμο» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα θεωρηθεί πως είναι «εναντίον μας», κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο CNBC.
Προγραμματίζει να παραχωρήσει τη Δευτέρα συνέντευξη Τύπου για τον τρόπο που η αμερικανική κυβέρνηση εννοεί να αυξήσει περαιτέρω την πίεση.

«Βρισκόμαστε (…) σε νέα φάση, όπου το πιο αποτελεσματικό εργαλείο που έχουμε είναι η οικονομική πίεση που μπορούμε να της επιβάλλουμε», ανέφερε ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς σε πόντκαστ απευθυνόμενο στους ψηφοφόρους της αμερικανικής δεξιάς. Αυτός ο χορός θα είναι «λεπτός», πρόσθεσε, καθώς το Ιράν «προσπαθεί επίσης να ασκήσει οικονομική πίεση σε εμάς».

Η Ουάσιγκτον, που επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο και σειρά άλλων κυρώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία, ανακοίνωσε χθες νέα μέτρα σε βάρος του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, προσκείμενη στην Τεχεράνη, λόγω των σχέσεών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης,

Όσον αφορά το στενό, που ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαιώνει συχνά πως είναι «ανοικτό», μόλις επτά εμπορικά πλοία το διέσχισαν χθες Πέμπτη –πέντε εισήλθαν και δύο εξήλθαν–, σύμφωνα με δεδομένα της υπηρεσίας παρακολούθησης της εμπορικής ναυτιλίας Kpler.

«Κατάρρευση»

Στη συνέντευξη στο CNBC, ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών κατέστησε σαφές ότι αναμένει από την Κίνα να συμμορφωθεί. «Θα οδηγήσουμε αυτό το καθεστώς στην κατάρρευση», είπε, επαναφέροντας στον αφρό στόχο που είχε διατυπώσει ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ όταν άρχιζε ο πόλεμος, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς την 28η Φεβρουαρίου. «Αν εφαρμόσουμε τη μέγιστη οικονομική πίεση, αυτό σημαίνει πως πιθανόν δεν θα χρειαστεί η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας, αλλά θέλω να υπογραμμίσω πως αυτό ισχύει για την ώρα», είπε.

Αντιμέτωπος με μειωμένες στρατιωτικές επιλογές, διπλωματικό αδιέξοδο και κοινή γνώμη που αντιμετωπίζει με εντεινόμενη δυσαρέσκεια αυτόν τον πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ ανήγγειλε «οικονομικό πόλεμο άνευ προηγουμένου» εναντίον του Ιράν.

Ένδειξη του ότι ο πόλεμος των τελευταίων σχεδόν έξι μηνών ασκεί πίεση στους πόρους της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης παγκοσμίως ήταν πως ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες την έλευση άλλου αεροπλανοφόρου, προς αντικατάσταση του USS Abraham Lincoln, η μακρά ανάπτυξη του οποίου συνοδεύτηκε τελευταία από διάφορες ανησυχίες για τις συνθήκες ζωής του πληρώματός του στις ΗΠΑ.

Ο άγνωστος χ στη νέα εξίσωση που μοιάζει να επιδιώκει η Ουάσιγκτον είναι χωρίς αμφιβολία το Πεκίνο. Πάνω από το ένα τέταρτο των εμπορικών ανταλλαγών του Ιράν το 2024 έγιναν με την Κίνα, σημαντική καταναλώτρια ιρανικού πετρελαίου, που η Τεχεράνη συνεχίζει να εξάγει, παρά τις κυρώσεις, με στόλο «φάντασμα».

Συσχετισμός δύναμης

Το εάν η Ουάσιγκτον θα εξασφαλίσει ή όχι το Πεκίνο να ευθυγραμμιστεί με τον «οικονομικό πόλεμο» αυτόν θα πει πολλά για τον συσχετισμό ισχύος των δυο μεγάλων δυνάμεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ αρέσκεται να λέει πως έχει πολύ καλή σχέση με τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τον οποίο αναμένει την 24η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ.

Στους κυριότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν συγκαταλέγονταν επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — που ανακοίνωσαν την Τρίτη πως αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας «όλες» οι διμερείς «εμπορικές ανταλλαγές» και «χρηματοπιστωτικές συναλλαγές». Η Τουρκία και η Ρωσία έχουν επίσης διόλου ευκαταφρόνητες δοσοληψίες με το Ιράν.

Μένει εξάλλου να φανεί ποια θα είναι η θέση των συμμάχων των ΗΠΑ, που –με μόνη γνωστή εξαίρεση το Ισραήλ– δεν ενεπλάκησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις παρά το ότι το απαιτούσε ο αμερικανός πρόεδρος. Η οικονομία του Ιράν, ήδη σε κακή κατάσταση λόγω των κυρώσεων που επιβάλλονται για δεκαετίες σε βάρος της, δοκιμάζεται ακόμη περισσότερο αφότου άρχισε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο. Στην άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ αισθάνονται επίσης τις συνέπειες της ένοπλης σύρραξης, καταγράφουν ιδίως άνοδο του πληθωρισμού και του κόστους δανεισμού.

Η πραγματική και μοναδική αφετηρία της καταστροφής, όπως και η ορατή απόδειξή της, είναι η πυρόσφαιρα. Η έκθεση του καθηγητή Κωνσταντόπουλου, όπως και το πόρισμα του Υπογράφοντος, που έχουν κατατεθεί στην ανάκριση, απορρίπτουν το ενδεχόμενο δημιουργίας της πυρόσφαιρας από τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών.

Αυτό το εύρημα, μαζί με την ανάλυση των βίντεο και των μαρτυριών, οδηγεί αναπόδραστα στο συμπέρασμα ότι η πυρόσφαιρα προκλήθηκε από την ανάφλεξη μιας τεράστιας ποσότητας καυσίμου, περίπου 5 τόνων, από τη σύγκρουση των τρένων. Η φωτιά που ακολούθησε προκλήθηκε από περίπου 15 τόνους του ίδιου υλικού, προκαλώντας δευτερογενώς την ανάφλεξη όλων των υλικών των βαγονιών που υπήρχε η δυνατότητα να καούν.

Το ενεργειακό χάσμα που κανείς δεν θέλει να δει

Η επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι ακόμη και αν τα καθίσματα είχαν την καλύτερη δυνατή πυραντοχή, η συνολική θερμική ενέργεια που μπορούσαν να απελευθερώσουν (περίπου 9,6 GJ) είναι ένα μικρό κλάσμα της ενέργειας που απελευθέρωσε το καύσιμο που χύθηκε στο έδαφος. Το σενάριο των επτά τόνων καυσίμου που κάηκε κάτω από το βαγόνι Β2 (το μισό της ποσότητας που έπεσε στο έδαφος, απελευθερώνει περίπου 287 GJ, δηλαδή σχεδόν 30 φορές περισσότερη ενέργεια από τα καθίσματα.

Η μελέτη EUREKA 499, δείχνει πως ένα βαγόνι Intercity απελευθερώνει 60-80 GJ σε μια πυρκαγιά. Ακόμη κι αν υπερεκτιμηθεί η συνεισφορά των υπολοίπων υλικών, η φωτιά στα Τέμπη ήταν διαφορετικής τάξης μεγέθους. Ήταν μια φωτιά λίμνης (pool fire) με διάρκεια άνω της μίας ώρας, κάτι που η καύση των υλικών του βαγονιού, ακόμη και των εξαιρετικά εύφλεκτων, δεν μπορεί να εξηγήσει. Όπως προκύπτει από τους υπολογισμούς για τη καύση αρωματικών υδρογονανθράκων, μια “μικρή” ποσότητα 300-500 κιλών καυσίμου θα εξαντλούνταν σε 4-6 λεπτά, όχι σε 95+ λεπτά.

Καθίσματα: Η λάθος συζήτηση

H απαίτηση για πλήρη διερεύνηση των ευθυνών για την ακαταλληλότητα των καθισμάτων είναι απολύτως αυτονόητη. Το ζήτημα αυτό είναι μείζον και αφορά την ασφάλεια των επιβατών, καθώς υπάρχει κίνδυνος να κυκλοφορούν ακόμα και σήμερα βαγόνια με αντίστοιχα υλικά. Αυτή η πτυχή πρέπει να ερευνηθεί εξαντλητικά και να αποδοθούν ευθύνες.

Ωστόσο, το να παρουσιάζεται αυτό το ζήτημα ως το “κλειδί” για την κατανόηση της τραγωδίας, αγνοώντας την πυρόσφαιρα, είναι θεμελιωδώς λάθος. Είναι μια μεθοδολογική πλάνη που αποπροσανατολίζει και ουσιαστικά λειτουργεί υπέρ εκείνων που επιθυμούν να συσκοτίσουν την αλήθεια.

Το ζήτημα της πυραντοχής των καθισμάτων που δεν διερευνήθηκε στο “ελάχιστο” και αποτελεί έλλειμμα της ανάκρισης, καθώς τα αποτελέσματα του γερμανικού εργαστηρίου παραδόθηκαν μετά το κλείσιμό της. Αυτή η διαπίστωση, από μόνη της, πρέπει να προκαλεί εγρήγορση για το πώς χειρίστηκε η έρευνα τα κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Ωστόσο, η μεγαλύτερη έλλειψη είναι η μη διερεύνηση της πηγής του καυσίμου που δημιούργησε την πυρόσφαιρα.

Το μήνυμα που πρέπει να περάσει είναι ξεκάθαρο: Η πυρόσφαιρα δεν δημιουργήθηκε από αφρούς καθισμάτων ή πλαστικά τοιχώματα. Δημιουργήθηκε από την ανάφλεξη δεκάδων τόνων καυσίμου που απελευθερώθηκαν από τη σύγκρουση. Η ενασχόληση με την ποιότητα των υλικών του βαγονιού είναι απαραίτητη για την αποτροπή μελλοντικών δυστυχημάτων, αλλά δεν απαντά στο γιατί συνέβη αυτό το δυστύχημα και γιατί οι επιβάτες δεν πρόλαβαν να σωθούν. Η εμμονή με τα καθίσματα, αντί της πυρόσφαιρας, λειτουργεί ως ένα ευτελές και επικίνδυνο εύρημα, που ενώ είναι γεγονός, χρησιμοποιείται για να κρύψει τη θεμελιώδη αλήθεια αυτής της τραγωδίας.

Μπαταρίες – Μια ενεργειακά αμελητέα υπόθεση

Στο πλαίσιο της προσπάθειας ερμηνείας της τραγωδίας των Τεμπών χωρίς την παρουσία εξωτερικού καυσίμου, έχει διατυπωθεί και η υπόθεση ότι τυχόν βραχυκύκλωμα στις μπαταρίες του βαγονιού Β2 θα μπορούσε να συνέβαλε στην ένταση ή τη διάρκεια της πυρκαγιάς. Η παρούσα ανάλυση εξετάζει το ενεργειακό περιεχόμενο των μπαταριών και το συγκρίνει με την πραγματική έκταση της καταστροφής, για να αναδείξει το εντελώς αμελητέο μέγεθος της πιθανής αυτής συνεισφοράς.

Τεχνικά χαρακτηριστικά μπαταριών βαγονιού

Τα βαγόνια της κατηγορίας Bmz (όπως το Β2) φέρουν μπαταρίες που εξυπηρετούν ανάγκες φωτισμού ασφαλείας, τηλεπικοινωνιών και σήμανσης έκτακτης ανάγκης. Η τυπική χωρητικότητα των μπαταριών για βαγόνια αυτής της κατηγορίας είναι 400 Ah, με ονομαστική τάση λειτουργίας τα 24 V. Πρόκειται για συμβατικές μπαταρίες μολύβδου-οξέος, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως σε τροχαίο υλικό παγκοσμίως. Ο υπολογισμός της μέγιστης αποθηκευμένης ηλεκτρικής ενέργειας είναι:

• Μέγιστη χωρητικότητα: 400 Ah × 24 V = 9.600 Wh = 9,6 kWh
• Ακόμη και στη δυσμενέστερη περίπτωση (πλήρως φορτισμένες μπαταρίες μέγιστης χωρητικότητας), το ενεργειακό περιεχόμενο ανέρχεται σε 0,0096 GJ.
• Σύγκριση με γνωστά ενεργειακά μεγέθη: Για να γίνει κατανοητό το τάξης μεγέθους της ενέργειας αυτής, αρκεί η αντιστοίχιση σε ισοδύναμο καυσίμου.
• Η βενζίνη έχει κατώτερη θερμογόνο δύναμη 8,9 kWh/L.
• Η ενέργεια των 9,6 kWh της μπαταρίας είναι ισοδύναμη με 1,08 λίτρα βενζίνης.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν υποθέσουμε το ακραίο σενάριο όπου ολόκληρη η αποθηκευμένη ηλεκτρική ενέργεια των μπαταριών απελευθερωνόταν ταυτόχρονα και μετατρεπόταν σε θερμότητα με 100% απόδοση (κάτι φυσικά αδύνατον) η συνολική ενέργεια που θα προσέφερε στη φωτιά ισοδυναμεί με την καύση μόλις ενός λίτρου βενζίνης.

Θερμική σύγκριση με τα υλικά του βαγονιού

Για την πληρότητα της ανάλυσης, ας συγκρίνουμε την ενέργεια των μπαταριών με τις άλλες πηγές θερμότητας:

Ακόμη κι αν αναλογιστεί κανείς την πιθανότητα των μπαταριών να πυροδοτήσουν μια δευτερογενή ανάφλεξη, το θερμικό τους αποτύπωμα είναι τόσο μικρό που δεν μπορεί να εξηγήσει ούτε τη διάρκεια της φωτιάς (η οποία ξεπέρασε τη μία ώρα), ούτε την έκταση της καταστροφής (τήξη αλουμινένιων τμημάτων, ολική απανθράκωση). Μια φωτιά που τροφοδοτείται από ένα λίτρο βενζίνης (το ισοδύναμο ενεργειακό περιεχόμενο των μπαταριών) εξαντλείται σε δευτερόλεπτα, όχι σε ώρες.

Τι προκάλεσε την παρατεταμένη φωτιά;

Η επίμονη αναζήτηση “εναλλακτικών” πηγών ενέργειας εντός του βαγονιού (μπαταρίες, έλαια μετασχηματιστών) παραβλέπει ένα θεμελιώδες φυσικό μέγεθος: τον χρόνο καύσης.

• Η ενέργεια των μπαταριών (0,0096 GJ) είναι τόσο μικρή που η απελευθέρωσή της δεν θα γινόταν καν αντιληπτή μέσα σε μια πυρκαγιά κλίμακας 65-85 GJ.
• Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι οι μπαταρίες προκάλεσαν βραχυκύκλωμα που λειτούργησε ως “σπίρτο”, το σπίρτο αυτό δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί η φωτιά έκαψε για 95+ λεπτά.
• Η φυσική της καύσης είναι αμείλικτη: ό,τι δεν έχει ενέργεια να δώσει, δεν μπορεί να συντηρήσει φωτιά.

Η υπόθεση του βραχυκυκλώματος των μπαταριών ως αιτίας ή ακόμη και ως σημαντικού παράγοντα ενίσχυσης της φωτιάς στα Τέμπη στερείται κάθε επιστημονικής βάσης. Το ενεργειακό περιεχόμενο των μπαταριών είναι τόσο αμελητέο (0,0096 GJ), που η όποια συζήτηση περί της συνεισφοράς τους στην καταστροφή αποτελεί αστήρικτο αντιπερισπασμό.

Συμπερασματικά, ακόμη και αν προέκυψε κάποιο βραχυκύκλωμα, η ενέργεια που απελευθερώνεται είναι πρακτικά αμελητέα, κρίνοντας με βάση το αποτέλεσμα και την έκταση της καταστροφής. Η πραγματική πηγή της καταστροφικής ενέργειας που έλιωσε αλουμίνιο και διατήρησε την πυρκαγιά για πάνω από μία ώρα βρίσκεται αλλού: στους πολλαπλάσιους τόνους καυσίμου που χύθηκαν στο έδαφος κατά τη σύγκρουση και αναφλέγησαν, δημιουργώντας την πυρόσφαιρα και τη φωτιά λίμνης που κατέστρεψε το βαγόνι.

Η εμμονή με δευτερεύοντα τεχνικά ζητήματα, όπως τα υλικά των καθισμάτων, ή οι μπαταρίες, όχι μόνο δεν προάγει την αναζήτηση της αλήθειας, αλλά λειτουργεί αποπροσανατολιστικά, απομακρύνοντας την έρευνα από το πραγματικό αίτιο της τραγωδίας: Την ανεξέλεγκτη διαρροή και ανάφλεξη καυσίμου πολλαπλάσιων τόνων.

O Αχιλλέας Μιχόπουλος είναι συνταξιούχος Χημικός Μηχανικός των ΕΛΠΕ.