Επί του πρακτέου, η τουρκική θέση σημαίνει ότι η Άγκυρα διεκδικεί ρόλο στις αποφάσεις για έργα που πραγματοποιούνται στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενη τις μονομερείς διεκδικήσεις της για την υφαλοκρηπίδα.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση για επανεκκίνηση του έργου, με τη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam. Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι η πόντιση θα προχωρήσει βάσει του σχεδιασμού.

Η Άγκυρα είχε αντιδράσει έντονα και το 2024 στις έρευνες του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume ανοιχτά της Κάσου. Τυχόν επανεμφάνιση πλοίων στην περιοχή για τις εργασίες του καλωδίου αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις διαθέσεις της Τουρκίας.

Nordic Monitor: Η Τουρκία επεξεργάζεται σενάρια πολέμου

Σε τροχιά αυξημένης ετοιμότητας και επεξεργασίας σεναρίων εμπλοκής βρίσκεται το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, παρακολουθώντας στενά τη διευρυνόμενη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο που αποκαλύπτει το Nordic Monitor.

Σε επιστολή που εστάλη σε βουλευτή του τουρκικού κοινοβουλίου στις 10 Αυγούστου και φέρει την υπογραφή του υπουργού Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, το ΥΠΑΜ γνωστοποιεί ότι οι εργασίες που αφορούν «πιθανή κρίση, ένταση και πόλεμο» στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζονται σε στενό συντονισμό μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων.

Η ασυνήθιστα σαφής αυτή αναφορά σε ενδεχόμενο πολέμου, περιλαμβάνεται σε απάντηση που εστιάζει ειδικά στη στρατιωτική διάταξη της Ελλάδας στο Αιγαίο και την αυξανόμενη αμυντική της σχέση με το Ισραήλ.

Ο Γκιουλέρ συνέδεσε τον «προληπτικό» σχεδιασμό της Άγκυρας με την παραδοχή ότι, η Τουρκία παρακολουθεί στενά την ισραηλινο-ελληνική στρατιωτική συνεργασία, καθώς και τις εξελίξεις που επηρεάζουν τα τουρκικά συμφέροντα και την ασφάλεια στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

«Οι μελέτες σχετικά με κάθε είδους εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης πιθανής κρίσης, έντασης και πολέμου που ενδέχεται να προκύψουν στην περιοχή μας… συνεχίζονται σχολαστικά σε πλήρη συντονισμό με όλες τις μονάδες του κράτους μας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο επίσημο έγγραφο.

Η αναφορά σε συντονισμό όλων των κρατικών ιδρυμάτων υποδηλώνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στις ένοπλες δυνάμεις, αλλά εμπλέκει ευρύτερους εθνικούς πόρους, παραπέμποντας σε προετοιμασίες για ευρεία κινητοποίηση απέναντι σε αυτό που η Άγκυρα εκλαμβάνει ως αναδυόμενο εχθρικό άξονα.

Η επιστολή δόθηκε ως απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Χασάν Οζτούρκμεν.

Ο Οζτούρκμεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Άγκυρας για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών δυνάμεων και την απόκτηση ισραηλινών οπλικών συστημάτων.

Επικαλέστηκε αναφορές για οχύρωση των ελληνικών νησιών κοντά στις τουρκικές ακτές με ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, κατασκευή υπογείων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, θωράκιση κέντρων επιχειρήσεων και αποθηκών πυρομαχικών, καθώς και αναβάθμιση διαδρόμων προσγείωσης.

Παράλληλα, ρώτησε αν αναπτύσσονται εκεί συστοιχίες Patriot ή ισραηλινής προέλευσης συστήματα, ζητώντας να μάθει ποια αντίμετρα αναπτύσσει η Τουρκία απέναντι στην πολυεπίπεδη αντιαεροπορική ομπρέλα «Ασπίδα του Αχιλλέα» που σχεδιάζει η Αθήνα.

Ο Γκιουλέρ δεν αποχαρακτήρισε επιχειρησιακές λεπτομέρειες για τα τουρκικά αντίμετρα, ωστόσο το υπουργείο σημείωσε ότι παρακολουθεί συνεχώς τις ελληνικές δραστηριότητες που «παραβιάζουν τα δικαιώματα, συμφέροντα και ανησυχίες» της Τουρκίας, λαμβάνοντας ταχύτατα τα απαραίτητα μέτρα.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι αλλαγές στην περιοχή ενδέχεται να δημιουργήσουν και «ευκαιρίες» για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων.

Σχετικά με το Ισραήλ, το τουρκικό ΥΠΑΜ αναγνώρισε τη διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με την Ελλάδα στη αμυντική βιομηχανία, τη στρατιωτική εκπαίδευση, τις ασκήσεις και την τεχνολογία, τονίζοντας ότι αυτή η σχέση παρακολουθείται «στενά» και διαβεβαιώνοντας ότι τα τουρκικά συμφέροντα στο Αιγαίο θα προστατευθούν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Από τις διεργασίες, τις επαφές που ακολούθησαν της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα, δεν έχει προκύψει αποτέλεσμα, αλλά είναι σαφές πως η προσπάθεια συντηρείται. Κι αυτό, ακόμη και να είναι επιλογή τακτικής, τουλάχιστον δεν υπάρχει αδιέξοδο.

Όχι για πρώτη φορά, στην μακρά ιστορία του Κυπριακού, προτάσσονται τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Τα ΜΟΕ είναι, πάντα, σε πρώτη ζήτηση. Θεωρούνται από εν δυνάμει μεσολαβητές και εμπλεκόμενους μια “ενδιάμεση οδός”, την οποία επιλέγουν ως αποτέλεσμα της αδυναμίας να οδηγηθούμε σε συμφωνία. Υπάρχει, όμως, κίνδυνος τα Μέτρα αυτά να εδραιώσουν τα κατοχικά δεδομένα και να δημιουργήσουν “κεκτημένα” λειτουργίας “χωριστών οντοτήτων”. Κι αυτός ο κίνδυνος υπάρχει από τη στιγμή κατά την οποία αυτός είναι ο πρόδηλος στόχος της κατοχικής πλευρά.

Χαμηλές πτήσεις

Σε αυτή τη φάση, τους τελευταίους μήνες, οι όποιες συζητήσεις έχουν γίνει, δεν κατάφεραν να διαμορφώσουν συνθήκες υλοποίησης μέτρων. Η κατοχική πλευρά απέρριψε την πρόταση Γκουτέρες για διάνοιξη δυο οδοφραγμάτων. Ο κ. Τουφάν Έρχιουρμαν το βράδυ, στο δείπνο, αποδέχθηκε την πρόταση, την επόμενη ημέρα, στη συνάντηση, είπε πως ήταν παρεξήγηση. Απέρριψε την πρόταση. Όπως ο Τσαβούσογλου στο Κραν Μοντανά για το θέμα της Ασφάλειας. Το πρωί αποδέχθηκε, το βράδυ απέρριψε.

Τα ΜΟΕ δεν προχωρούν καθώς η κατοχική πλευρά τα συνδέει με το μόνιμο στόχο της αναβάθμισης της αποσχιστικής οντότητας. Σκαρφίζεται διάφορα για να μην προχωρήσει οτιδήποτε. Η τουρκική πλευρά θέλει, ουσιαστικά, διά της υλοποίησης  μέτρων να διαμορφωθούν συνθήκες για ανάπτυξη σχέσεων “καλής γειτονίας”.

Υπενθυμίζεται ότι σε μια από τις άτυπες Πενταμερείς συναντήσεις στη Γενεύη, ο τότε κατοχικός ηγέτης, Ερσίν Τατάρ, κατέθεσε την ιδέα για τη συγκρότηση μιας διακρατικής δομής: “Κυπριακό Συμβούλιο Συνεργασίας” (Cyprus Cooperation Council). Όπως είναι, δηλαδή, τα διακυβερνητικά συμβούλια συνεργασίας, που συγκροτούν κράτη. Αυτό, όμως, δεν τέθηκε προς συζήτηση καθώς το απέρριψε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης και δεν έδωσε συνέχεια ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ.

Το Κυπριακό δεν είναι πρόβλημα έλλειψης εμπιστοσύνης, αλλά ζήτημα εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής. Αυτή η διάσταση μπορεί να τεθεί όταν και όποτε ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, αλλά πρέπει να προτάσσεται από τώρα. Για να μην χαθούμε στα ΜΟΕ και μόνο. Άλλωστε περισσότερο από πέντε δεκαετίες έχουν συζητηθεί σχεδόν τα πάντα και πολύ λίγα έχουν υλοποιηθεί. Στόχος είναι τα όποια ΜΟΕ να βοηθούν στην προσπάθεια για λύση και όχι στην κανονικοποίηση της κατάστασης, της κατοχής.

Το Κυπριακό στην ουσία του

Διαχρονικά τα ΜΟΕ αναδεικνύονται και προωθούνται όταν δεν μπορεί να προχωρήσει η συζήτηση επί της ουσίας. Θα πρέπει να περάσουμε κάποια στιγμή και στην ουσία του Κυπριακού. Και είναι, ίσως, καλύτερα να προταχθεί η διεθνής πτυχή, από την οποία εξαρτάται και η λύση. Αν δεν αρθεί η κατοχή, λύση δεν θα υπάρξει.

Πρέπει να συζητηθούν τα ακανθώδη. Ποιο το όφελος εάν αναλώνεται χρόνος για την αποναρκοθέτηση όταν δεν συζητείται η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων και η κατάργηση του ξεπερασμένου συστήματος των εγγυήσεων, το οποίο  έχει αυτοκαταργηθεί;

Η πρόταξη επί της ουσίας είναι μονόδρομος, εάν θέλουμε λύση και όχι διαιώνιση του προβλήματος.

Υπό την ηγεμονία της η Ισπανική Αυτοκρατορία έχασε τις τελευταίες αποικίες της, συμπεριλαμβανομένων των Φιλιππίνων. (Ενδιαφέρον στοιχείο: ένα από τα ισπανικά πολεμικά πλοία που βυθίστηκαν στη Μάχη του Κόλπου της Μανίλα ονομαζόταν María Cristina. Η ιστορία πράγματι έχει αίσθηση του χιούμορ).

Αλλά ως ηγέτιδα, άντεξε. Πέρα από αυτό, έβρισκε κι έναν τρόπο να ανασάνει. Κάθε καλοκαίρι, μετέφερε ολόκληρη την ισπανική αυλή στο Σαν Σεμπαστιάν, συμπεριλαμβανομένων υπουργών, διπλωματών, κρατικών υποθέσεων – όλα αυτά. Η δουλειά δεν σταμάτησε ποτέ. Απλώς κινούνταν μαζί της. Το αρχικό “έργο”, αν θέλετε. Η πόλη μεγάλωσε γύρω της, παίρνοντας το μεγαλείο που έφερνε μαζί της.

Όταν ένα νέο πολυτελές ξενοδοχείο τέθηκε σε λειτουργία στις όχθες του ποταμού Ουρουμέα, ο Charles Mewès, ο αρχιτέκτονας πίσω από το Ritz του Παρισιού, επιλέχθηκε για να το σχεδιάσει.

Η ιστορία του Hotel Maria Cristina

Το ξενοδοχείο άνοιξε το 1912 ως Hotel Maria Cristina, προς τιμήν της βασίλισσας, της οποίας η ετήσια θερινή κατοικία βοήθησε να καθιερωθεί το Σαν Σεμπαστιάν ως ένας από τους κορυφαίους παραθαλάσσιους προορισμούς της Ευρώπης.

Ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η María Cristina επέβλεψε προσωπικά την κατασκευή του, το ξενοδοχείο σχεδιάστηκε κατά την εποχή της θερινής Αυλής της. Αντανακλά τη μεταμόρφωση της πόλης σε ένα μοντέρνο θέρετρο για Ευρωπαίους βασιλείς, αριστοκράτες και προσωπικότητες της κοινωνίας. Γυρίζοντας στο καλοκαίρι του 2026, ας αναζητήσουμε τη σημερινή του γοητεία. Έναν πιο αργό ρυθμό, θαλασσινό αέρα και μια πόλη που έχει κατανοήσει από καιρό την τέχνη του καλοκαιριού.

Πρώτες εντυπώσεις

Τη στιγμή που περνάτε τις πόρτες του Hotel Maria Cristina, το κτίριο κάνει σαφείς τις προθέσεις του. Ψηλές οροφές, μαρμάρινα δάπεδα, κρυστάλλινοι πολυέλαιοι. Το μεγαλείο είναι άμεσο και αμετανόητο. Αλλά αυτό που σας σταματά πρώτο, τοποθετημένο πίσω από τη ρεσεψιόν σαν να μην έφυγε ποτέ, είναι η ίδια. Ένα ολόσωμο πορτρέτο της Βασίλισσας María Cristina, σαν να έχει τη θέση που αρμόζει σε κάποιον που διοικούσε ένα βασίλειο, παρακολουθεί κάθε άφιξη και αναχώρηση.

Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο, πέρα ​​από την αρχιτεκτονική, ήταν το πόσο ζεστά είναι όλα. Το μεγαλείο δεν μετατράπηκε ποτέ σε κάτι ψυχρό ή τρομακτικό.

Η φιλοξενία

Με 107 δωμάτια και 29 σουίτες, η υπέροχη σουίτα Terrace βρίσκεται σε αυτό που θα ονόμαζα το ιδανικό σημείο. Όχι η πιο μεγαλοπρεπής μονάδα του κτιρίου, αλλά αυτή που σας προσφέρει όλα όσα έχουν σημασία, δηλαδή τον χώρο, τον τελευταίο όροφο, τη θέα και μια βεράντα αρκετά μεγάλη για να σας κάνει να ξεχάσετε ότι υπάρχει κάτι άλλο να ζητήσετε.

Περίτεχνοι πολυέλαιοι. Ένα ψεύτικο τζάκι πλαισιωμένο από καναπέδες. Ένας σωστός χώρος καθιστικού που κάνει το δωμάτιο να μοιάζει με ένα πολύ κομψό διαμέρισμα που τυχαίνει να δανείζεστε για λίγες μέρες.

Στους τοίχους είναι κρεμασμένη μια συλλογή έργων μοντέρνας τέχνης, μια σκόπιμη αντίθεση με το μεγαλείο της Belle Époque των δημόσιων χώρων στον κάτω όροφο. Αλλά η πραγματική αποκάλυψη είναι η βεράντα. Θέα στο ποτάμι από τη μία πλευρά, η θάλασσα να αστράφτει στο βάθος από την άλλη.

Υπάρχουν κι άλλα…

Το ξενοδοχείο είναι ένα άνετο μέρος για να είστε παραγωγικοί όσο και για να μην κάνετε απολύτως τίποτα. Ξεκινήστε με πρωινό στο Salón Ibaia, που είναι αρκετός λόγος για να φύγετε από τη σουίτα ή το δωμάτιό σας. Η τραπεζαρία, με ψηλή οροφή και πλημμυρισμένη από πρωινό φως, προσφέρει μια ποικιλία που σας παρακινεί να ηρεμήσετε. Αρτοσκευάσματα και ψωμιά που ψήνονται επί τόπου, αλλαντικά, καπνιστά κρέατα, μια καλή επιλογή από τοπικά προϊόντα. Δοκιμάστε το mamia, ένα παραδοσιακό βασκικό επιδόρπιο με τυρί, το οποίο μοιάζει φαινομενικά απλό, αλλά με κάποιο τρόπο υπάρχει μόνο εδώ. Το άγριο μέλι αξίζει τη δική του αναφορά.

Για βράδια που θέλετε κάτι πιο εορταστικό, το Amelia by Paulo Airaudo, το εστιατόριο του ξενοδοχείου με δύο αστέρια Michelin, είναι η προφανής επιλογή. Το Gallery προσφέρει μια πιο χαλαρή εναλλακτική λύση χωρίς να θυσιάσει τίποτα από άποψη ποιότητας. Στο ισόγειο, το Lukas Gourmet Shop είναι ένας πολύ πειστικός λόγος για να πάρετε υπερβολικά πολλά πράγματα στην επιστροφή για το σπίτι. Διαθέτει τοπικά κρασιά, βασικά είδη προϊόντων από την περιοχή των Βάσκων, χειροποίητα σερβίτσια, εικονογραφήσεις και αρώματα που όλα αξίζουν. Δεν είναι απλώς ένα κατάστημα με σουβενίρ.

Το προσωπικό εδώ έχει τον τρόπο να σας κάνει να νιώθετε ότι σας φροντίζουν. Κάθε άτομο που περνάτε σας υποδέχεται με το όνομά σας, και υπάρχει μια ζεστασιά στην πόρτα που σας ακολουθεί μέχρι το δωμάτιό σας. Σοκολάτες και χειρόγραφα σημειώματα περιμένουν στο τραπέζι, φρέσκα φρούτα, παντόφλες τοποθετημένες δίπλα στο κομοδίνο, τα προϊόντα περιποίησης και τα καλλυντικά σας τακτοποιημένα στο νιπτήρα. Όλα βρίσκονται στις λεπτομέρειες, και κάνουν τη διαφορά.

Αν επιλέξεις να βγεις έξω, η πόλη σε ανταμείβει αμέσως. Ακριβώς απέναντι από τον ποταμό βρίσκεται το Θέατρο Victoria Eugenia, το οποίο θα έχεις ήδη αγναντέψει από τη βεράντα.

Γνωρίστε το Σαν Σεμπαστιάν

Μια σύντομη βόλτα πιο κάτω σε φέρνει στο Kursaal, τους εμβληματικούς δίδυμους γυάλινους κύβους που αγκυροβολούν τη γειτονιά Gros και φιλοξενούν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαν Σεμπαστιάν κάθε Σεπτέμβριο.

Και μιλώντας για το Gros, διασχίστε τον Urumea και βρίσκεστε σε ένα εντελώς διαφορετικό Σαν Σεμπαστιάν. Νεότερο, πιο χαλαρό, γεμάτο surf. Η παραλία La Zurriola, γνωστή τοπικά ως La Zurri, εκτείνεται κατά μήκος της άκρης της και προσελκύει σέρφερ από όλο τον κόσμο για τα αξιόπιστα κύματα της. Αν κάνεις surf, αυτός είναι ο προφανής προορισμός. Αν όχι, δεν πειράζει.

Η φύση του χαρίστηκε απλόχερα, περιβάλλοντας τη γεμάτη θεαματικά οικοδομήματα πόλη με έναν μοναδικό συνδυασμό χρυσαφένιας ακτογραμμής και καταπράσινων λόφων ως φόντο. Ανακαλύψτε τις ομορφιές που κρύβει η Παλιά Πόλη: τα γραφικά πλακόστρωτα στενά της, τα αριστοκρατικά κτίρια με τις νεοκλασικές αναφορές, τα ατμοσφαιρικά καφέ, τα καλοστημένα μπαράκια, τα ταβερνάκια και τα εστιατόρια.

Και γαστρονομικός προορισμός!

Ταυτόχρονα γραφικό και κομψό, φινετσάτο κι ολοζώντανο, με άρωμα ιστορίας και σύγχρονο παλμό, αποτελεί παγκόσμιας φήμης γαστρονομικό προορισμό, προσφέροντας μια πραγματικά μαγευτική και απολαυστική εμπειρία για κάθε ταξιδιώτη.

Όμως, το μεγάλο μυστικό του Σαν Σεμπαστιάν είναι η γαστρονομική του σκηνή. Στο Σαν Σεμπαστιάν αναλογούν τα περισσότερα αστέρια Michelin ανά κάτοικο στον κόσμο, με διάσημους σεφ που ανανεώνουν την παράδοση. Εννιά εστιατόρια βραβευμένα με αστέρια Michelin, ένα από αυτά είναι το τριάστερο Akelarre στην πλαγιά του λόφου Igueldo μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με θέα στη θάλασσα, με chef τον Pedro Subijana, το Μugaritz του Andoni Luis Aduriz ενώ το Arzak έχει συμπεριληφθεί μεταξύ των 10 καλύτερων εστιατορίων στον κόσμο με την Elena -την τέταρτη γενιά Arzak-, να αναδεικνύεται η καλύτερη γυναίκα σεφ σε όλη την υφήλιο το 2012.

Αλλά και στα στενά της παλιάς πόλης, η γαστρονομική περιήγηση είναι απλώς μοναδική! Τι θα πρέπει να δοκιμάσετε όσο είστε εκεί; Τα περίφημα pintxos, τις μικρές ψωμένιες ή μη μπουκίτσες με τα διάφορα καλούδια από πάνω που μπορείτε να τα βρείτε στην παραδοσιακή τους εκδοχή σε διαφορετικά Tapas Bars που δεν θα ξέρετε τι να διαλέξετε!

Σε συνεργασία με το Woman Idol

Φοβούμενο ενέργειες προσηλυτισμού εκ μέρους των Δυτικών, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετώπισε την απειλή αυτή με την ίδρυση ή ριζική αναδιοργάνωση δικών του ακαδημαϊκών ιδρυμάτων (π.χ., Μεγάλη του Γένους Σχολή, Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, κτλ.). Παράλληλα, εστίασε και στην δημοτική εκπαίδευση με την βοήθεια εμπνευσμένων κληρικών και διδασκάλων του Γένους όπως του Αγ. Κοσμά του Αιτωλού.

Μολονότι η απειλή των προσηλυτιστικών πρακτικών εκ μέρους των Καθολικών έχει μειωθεί σημαντικά (χωρίς πάντως να εκλείψει, όπως αποδεικνύεται από τις πρακτικές της Ουνίας στην Ανατολική Ευρώπη και του Administration Apostolica στην Αλβανία), ίσως οι ακαδημαϊκές επιτυχίες που σημειώνουν οι Ιησουίτες παγκοσμίως μπορούν ακόμη να αποτελέσουν κίνητρο για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ηγέτες ώστε να μιμηθούν φωτισμένους προκατόχους τους όπως ο Αγ. Κύριλλος Λούκαρις ή ο Πατριάρχης Γρηγόριος ΣΤ.

Για παράδειγμα, πολλές προσπάθειες καταβάλλονται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τις μεγάλες επαρχίες του όπως η Αρχιεπισκοπή Αμερικής και την ελληνική κυβέρνηση για να ασκηθεί διεθνής πίεση προς την Τουρκία ώστε η τελευταία να επιτρέψει την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, την οποία αιφνιδιαστικά έκλεισε το 1971.

Το κλείσιμο της Χάλκης

Παρά το κύμα αισιοδοξίας που έπνεε στις αρχές του καλοκαιριού, ο Σεπτέμβριος είναι προ των θυρών και δεν έχει γίνει ακόμη καμία επίσημη ανακοίνωση περί επαναλειτουργίας. Αν μη τι άλλο, οι πάγιες τακτικές του τουρκικού κράτους μάς έχουν διδάξει να μην κρατάμε μεγάλο καλάθι, ακόμη και όταν μια κατάσταση παρουσιάζεται ως ελπιδοφόρα (δες π.χ. το φιάσκο στο οποίο έχει καταλήξει η Διακήρυξη των Αθηνών, την οποία έχει κάνει κουρελόχαρτο η Άγκυρα).

Όσοι δεν τρέφουν αυταπάτες γνωρίζουν καλά ότι η πιθανότητα να προβεί η Τουρκία στην παραμικρή “παραχώρηση” είναι απειροελάχιστη. Ακόμη και να ευοδωθεί η επαναλειτουργία της Χάλκης (έναντι ποιος ξέρει τι ανταλλαγών;), είναι απίθανο ότι θα την επέτρεπε η Άγκυρα να λειτουργήσει υπό την αρχική μορφή της, ως πραγματική θεολογική σχολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσιεύσεις, μάλλον θα λειτουργούσε ως μεταπτυχιακό τμήμα σπουδών υπό την αιγίδα κάποιου τουρκικού πανεπιστημίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

Το κλείσιμο της Χάλκης αποτελεί μια αδικία που υφίσταται εδώ και 55 χρόνια τώρα, αποδεικνύοντας στην πράξη την περιφρόνηση της Άγκυρας για την θρησκευτική ελευθερία. Και μόνο για τον λόγο αυτό, αξίζει να διατηρηθεί ως διεθνές ζήτημα. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να μετατραπεί στον απώτατο στόχο των όποιων ομάδων πίεσης της ελληνικής Διασποράς, ούτε πρέπει να κάψει επιπλέον ελληνικό διπλωματικό κεφάλαιο. Για παράδειγμα, στον ελάχιστο χρόνο που έχουν ομογενείς ηγέτες με ανώτατα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης, δεν γίνεται η Χάλκη να επισκιάζει ζητήματα όπως το Κυπριακό ή τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Μία επωφελής λύση για την Ελλάδα

Η Τουρκία είναι κράτος παρίας και οποιαδήποτε σημαντική θετική αλλαγή στην διαχρονική καταπίεση που ασκεί στις εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες ή στις επεκτατικές βλέψεις της θα προέλθει κατά πάσα πιθανότητα από διεθνείς εξελίξεις που θα φέρουν την Άγκυρα προ τετελεσμένων και όχι από προαιρετική συμμόρφωση.

Επομένως, θα ήταν παράλογο για την Ελλάδα να μπει σε οποιαδήποτε συζήτηση που να αφορά ανταλλάγματα (κοινώς κατευναστικές δωροδοκίες) για να πειστεί η Τουρκία να κάνει το αυτονόητο, δηλαδή να σεβαστεί την θρησκευτική ελευθερία και να αφήσει την Χάλκη να επαναλειτουργήσει. Αντιθέτως, σε συνεργασία με την ελληνική Διασπορά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα έπρεπε να μοχλεύσει την κατάσταση, αυξάνοντας το ακαδημαϊκό του αποτύπωμα αλλαχού.

Η παρούσα λειψανδρία στο Φανάρι (μια ματιά σε ορισμένες επισκοπικές εκλογές που έχει προβεί το επιβεβαιώνει) αποτελεί στρατηγική απειλή για το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την ανά τον κόσμο Ορθοδοξία. Το γεγονός ότι η Άγκυρα εμποδίζει το Φανάρι να λειτουργήσει την Σχολή της Χάλκης δεν σημαίνει ότι η φημισμένη φαναριώτική παράδοση και κληρονομιά πρέπει αναγκαστικά να εκλείψει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει την προετοιμασία μελλοντικών κληρικών σε επαρχίες εκτός Τουρκίας (π.χ. Πάτμος, Άγιον Όρος, κτλ.). Πλούσιες επαρχίες του εξωτερικού όπως η Αμερική θα μπορούσαν ενδεχομένως να προσέφεραν μια κάποια λύση, αλλά η δραματική κατάσταση στην οποία άφησαν να περιέλθει η Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού και το Ελληνικό Κολλέγιο δεν αφήνει πολύ περιθώριο για αισιοδοξία.

Σε ένα ρεσιτάλ Οργουελιανισμού, η διοίκηση της Σχολής και του Κολλεγίου στην Βοστώνη επιχείρησε να παρουσιάσει ως “επιτυχία” μέχρι και την αναγκαστική πώληση μεγάλου μέρους του κτήματός της. Μολονότι η πώληση αφήνει ένα καταπίστευμα $30 εκατομμυρίων, επειδή τα συγκεκριμένα ιδρύματα έχουν προ πολλού μετατραπεί σε “τρύπια βάρκα”, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς για πόσο πραγματικά θα παραμείνουν τα χρήματα αυτά άθικτα;

Μη κρατικό ΑΕΙ από το Πατριαρχείο

Αντιθέτως, μια προοπτική που αξίζει να εξεταστεί σοβαρά θα ήταν να κατατεθεί αίτηση για αδειοδότηση λειτουργίας μη κρατικού πανεπιστημίου στην Ελλάδα υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Μια συνεργασία μεταξύ του Φαναρίου και των ανά τον κόσμο επαρχιών του θα προσέδιδε το απαιτούμενο κύρος και την χρηματοδότηση για την ίδρυση ενός υψηλού επιπέδου ΑΕΙ που θα μπορούσε να λειτουργήσει τόσο ως θεολογική σχολή για την κατάρτιση των μελλοντικών κληρικών του Πατριαρχείου και της ελληνικής Διασποράς όσο και ως διακεκριμένου κέντρου βυζαντινών και ελληνικών σπουδών.

Η λύση αυτή θα ήταν πραγματικά αμοιβαία επωφελής, αφού θα αποτελούσε σημαντική επένδυση στην Ελλάδα, θα ενίσχυε την ιστορική παρουσία του Φαναρίου στην ελληνική πολιτεία κα θα αναβάθμιζε τις ακαδημαϊκές υπηρεσίες για τους αυριανούς κληρικούς που θα υπηρετούν στην Ομογένεια. Σε τελική ανάλυση, τουλάχιστον θα εξασφαλιζόταν ότι οι μελλοντικοί κληρικοί θα διαθέτουν επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας και βαθύτερη εμπειρική γνώση και εκτίμηση για τον ελληνικό πολιτισμό, κάτι που απουσιάζει αισθητά σήμερα σε πλείστες όσες περιπτώσεις.

Καθώς ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος οδεύει προς τα δυσμάς της ιστορικής και ευκλεούς πατριαρχίας του, η επανίδρυση-αναδιοργάνωση της Πατριαρχικής Κεντρικής Εκπαιδευτικής Επιτροπής, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον 19ο και 20ο αιώνα στην προστασία του ποιμνίου και προώθηση της ελληνικής παιδείας, θα αποτελούσε ξεχωριστή συμβολή στην κληρονομία που αφήνει. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι θα έδινε μια σημαντική ώθηση στην απαιτούμενη διεθνή συνεργασία υπέρ της ελληνοχριστιανικής παιδείας, πράγμα απολύτως απαραίτητο για να ανταπεξέλθει ο απανταχού της γης Ελληνισμός στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Η Εφαρμοστική Ρύθμιση θα υπογραφεί από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και την αντίστοιχη ιταλική Διεύθυνση Εξοπλισμών, σε υλοποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) και της Δήλωσης Προθέσεων για την απόκτηση των ιταλικών Φρεγατών τ. FREMM, που υπογράφηκαν στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, στη Λα Σπέτσια της Ιταλίας, κατά τη συνάντηση του κ. Δένδια με τον κ. Κροσέτο.

Με την Εφαρμοστική Ρύθμιση οριστικοποιούνται οι νομικοί, οικονομικοί και τεχνικοί όροι της αγοράς των δύο πρώτων φρεγατών τύπου FREMM (κλάσης Bergamini).

Συγκεκριμένα καθορίζεται:

• Η αξία των δύο πλοίων στην υφιστάμενη κατάσταση και το χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης και ένταξης των πλοίων στο Πολεμικό Ναυτικό (Carlo BERGAMINI (F-590): Πώληση/μεταβίβαση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2028 – Virginio FASAN (F-591): Πώληση/μεταβίβαση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2029).

• Η αρχική και εν συνεχεία υποστήριξη για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας των μονάδων.

• Η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή, με την εμπλοκή ελληνικών ναυπηγείων στις εργασίες συντήρησης και προσαρμογής νέων συστημάτων στα πλοία.

Η πρόσκτηση των δύο φρεγατών τ. FREMM, με δυνατότητα πρόσκτησης επιπλέον πλοίων μελλοντικά, μαζί με τις τέσσερις φρεγάτες τ. FDI και τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών τ. MEKO, δημιουργεί ένα Πολεμικό Ναυτικό με Μονάδες Κρούσης υψηλών δυνατοτήτων, που διαφυλάσσουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας, τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) είναι η πιο άμεση και η πιο ευρέως παρεξηγημένη από αυτές τις εξελίξεις. Η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από δύο στρατόπεδα που και τα δύο κάνουν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, ανεπαρκείς έως λανθασμένες εκτιμήσεις:

• Το πρώτο στρατόπεδο ισχυρίζεται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επιλύσει σχεδόν όλα τα προβλήματα. Ότι είναι η πιο ισχυρή τεχνολογία στην ανθρώπινη ιστορία που θα δημιουργήσει απεριόριστη οικονομική ανάπτυξη και ότι η κατάλληλη απάντηση σ’ αυτή την εξέλιξη είναι η αισιοδοξία και οι επενδύσεις.
• Το δεύτερο στρατόπεδο προειδοποιεί ότι η ΤΝ μπορεί να γίνει υπαρξιακή απειλή για τον άνθρωπο. Θα ασκήσει μεγάλη πίεση στους παγκόσμιους στόχους βιωσιμότητας (καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού), θα εξαλείψει θέσεις εργασίας σε καταστροφική κλίμακα, θα γίνει όργανο αυταρχικών κυβερνήσεων, ενώ είναι βασικός στόχος σε περίπτωση πολέμου. Οι Ιρανοί έπληξαν εγκαταστάσεις ΤΝ της Amazon αξίας 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ντουμπάι και άλλα συστήματα ανοιχτής ΤΝ, προκαλώντας τη κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος της χώρας για εβδομάδες.

Και τα δύο στρατόπεδα περιγράφουν πραγματικά φαινόμενα, αλλά παραβλέπουν τον πιο σημαντικό αντίκτυπο της ΤΝ, που είναι ότι θα αποκαλύψει με σαφήνεια και ταχύτητα ποιές κοινωνίες και θεσμοί έχουν επενδύσει στα είδη δεξιοτήτων που συμπληρώνουν την Τεχνητή Νοημοσύνη και ποιές έχουν επενδύσει σ’ αυτά που αυτή καθιστά περιττά. Αυτός ο διαχωρισμός είναι κρίσιμος, λόγω των λανθασμένων προτεραιοτήτων των περισσότερων εκπαιδευτικών συστημάτων, δομών επαγγελματικής πιστοποίησης και θεσμικών κουλτουρών.

Επικάλυψη δεξιοτήτων και Τεχνητή Νοημοσύνη

Αυτό που κάνει καλά η ΤΝ είναι να συνθέτει μεγάλες ποσότητες υπαρχουσών πληροφοριών με εξαιρετική ταχύτητα και αξιοπιστία. Εντοπίζει μοτίβα και δεδομένα σε κλίμακες που κανένα ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να φτάσει. Εκτελεί σαφώς καθορισμένες εργασίες εντός καθιερωμένων πλαισίων με ακαταμάχητη συνέπεια. Παράγει συνεκτικό, γραμματικά σωστό, επιφανειακά εύλογο κείμενο, κώδικα, ανάλυση και εικόνες κατόπιν ανάλογου αιτήματος.

Τα εκπαιδευτικά συστήματα έχουν δαπανήσει δεκαετίες διδάσκοντας τους σπουδαστές πως να επεξεργάζονται μεγάλες ποσότητες πληροφοριών, να εντοπίζουν περιγραφικά μοτίβα σε μαζικά δεδομένα, να εκτελούν σαφώς καθορισμένες εργασίες εντός καθιερωμένων πλαισίων, να παράγουν συνεκτικές απαντήσεις κατόπιν αλγοριθμικής αναζήτησης.

Η προφανής επικάλυψη των παραπάνω εκπαιδευτικών στόχων μ’ αυτό που μπορεί να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι συμπτωματική. Οι δεξιότητες που τα σχολεία έχουν εκτιμήσει περισσότερο, που έχουν μετρηθεί με τη μεγαλύτερη συνέπεια και έχουν ανταμειφθεί ανάλογα, είναι ακριβώς οι δεξιότητες που η ΤΝ εκτελεί με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Και οι δεξιότητες που έχουν παραμελήσει είναι η ικανότητα για πρωτότυπο προσδιορισμό προβλημάτων, δημιουργία νοήματος, αξιολόγηση εννοιών, ανοχή στην αβεβαιότητα, πλοήγηση στην ηθική πολυπλοκότητα, οικοδόμηση εμπιστοσύνης πέρα ​​από τις όποιες ανθρώπινες διαφορές.

Αυτές είναι ανθρώπινες δεξιότητες που η ΤΝ δεν μπορεί να αναπαράγει και που ο επερχόμενος μετασχηματισμός των κοινωνιών θα τις κάνει πιο πολύτιμες από ποτέ. Αντιθέτως, οι δεξιότητες που το παρόν σύστημα ανταμείβει και πιστοποιεί εδώ και δεκαετίες γίνονται όλο και λιγότερο πολύτιμες, αναδεικνύοντας την ανεπάρκεια των διαπιστευτηρίων που προσφέρει και τις αμφίβολες σταδιοδρομίες ανθρώπων που βασίζονται στη χρήση των δεξιοτήτων που αποκτούν στα πλαίσια του υπάρχοντος συστήματος.

Αντί να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα, τα περισσότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα ασχολούνται μ’ ένα είδος επιτελεστικής προσαρμογής, προσθέτοντας πολλά μαθήματα προγραμματισμού Τεχνητής Νοημοσύνης στα προγράμματα σπουδών. Παράλληλα, τα θεσμικά ιδρύματα αναπτύσσουν πυρετωδώς πολιτικές ΤΝ (εκσυγχρονισμός ψηφιακής διακυβέρνησης, συνταγματικές αλλαγές). Όλα τους αφήνουν τη θεμελιώδη δομή αυτού που κάνουν και τον τρόπο με τον οποίο το αξιολογούν ουσιαστικά αμετάβλητη. Είναι μια αποτυχία διαχρονικής αυτοδιόρθωσης, λόγω λανθασμένης εκτίμησης των συνεπειών της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα ιδρύματα δήθεν αναπροσαρμόζονται ενώ η υποκείμενη λογική που παράγει το πρόβλημα παραμένει ανέγγιχτη.

Κρίση νοήματος

Η έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα επιφέρει πρωτίστως κρίση αγοράς εργασίας, αλλά μια βαθιά κρίση ανθρώπινου νοήματος. Σ΄όλη την ανθρώπινη ιστορία, η δημιουργία νοήματος στη ζωή των περισσότερων ανθρώπων ήταν μέσω της εργασίας τους· της άσκησης δεξιοτήτων, της ανάπτυξης τεχνογνωσίας, της εμπειρίας τους να είναι απαραίτητοι, της ικανοποίησης τους από την επίλυση προβλημάτων που απαιτούσαν την εξειδίκευσή τους.

Όταν εμφανίζεται μια τεχνολογία που μπορεί να εκτελέσει αυτές τις λειτουργίες πιο φθηνά και πιο αξιόπιστα από τους ανθρώπους που έχουν χτίσει την ταυτότητά τους γύρω απ’ αυτές, δεν καταργεί απλώς θέσεις εργασίας. Καταργεί το πλαίσιο μέσω του οποίου αυτοί οι άνθρωποι έχουν κατανοήσει την αξία τους, τη συμβολή τους στο κοινωνικό σύνολο, ακόμη και τις ιστορίες που έχουν πει για τον εαυτό τους.

Πρόκειται για μια κρίση διαφορετικής κλίμακας από την ανεργία. Η ανεργία μπορεί κατ’ αρχήν να αντιμετωπιστεί με επανεκπαίδευση, επανειδίκευση, δημιουργία νέων ειδών εργασίας. Μια κρίση νοήματος είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί επειδή το νόημα δεν είναι κάτι που μπορείς να αναδιανείμεις. Είναι κάτι που οι άνθρωποι κατασκευάζουν για τον εαυτό τους μέσω της στάσης ζωής τους, της ενσυναίσθησης και της ενασχόλησής τους με τον κόσμο. Και οι συνθήκες που καθιστούν δυνατή αυτή την κατασκευή είναι πολύ πιο εύθραυστες και εξαρτώνται πολύ περισσότερο από συγκεκριμένες πολιτισμικές και θεσμικές ρυθμίσεις, απ΄ό,τι τείνουν να αναγνωρίζουν οι τεχνοκράτες, οι οικονομολόγοι και οι γραφειοκράτες.

Ρήξη πολιτιστικής συνέχειας

Η αποτυχία δημιουργίας νοήματος συνδέεται άμεσα με τη ρήξη στη πολιτιστική συνέχεια που προκάλεσε ο ραγδαίος εκσυγχρονισμός. Μετατόπισε εκατομμύρια ανθρώπους σε μια αστική, προσανατολισμένη στην αγορά ύπαρξη, που προσέφερε υλική άνεση, αλλά απέκοψε τους ανθρώπους από πολλές παραδοσιακές πηγές νοήματος και κοινότητας.

Υπάρχει κρυφό κόστος που δεν εμφανίζεται στα στατιστικά στοιχεία του ΑΕΠ, αλλά στα πρόσωπα και στις σιωπές των ανθρώπων που ζουν το οικονομικό “θαύμα”. Η κατάρρευση του ρυθμού γεννήσεων που βιώνουν πολλές κοινωνίες δεν είναι απλά ένα οικονομικό φαινόμενο· είναι ένα φαινόμενο κρίσης νοήματος. Όλο και περισσότεροι νέοι δεν επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά, όχι επειδή δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα, αλλά επειδή δεν μπορούν να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό αφήγημα για το γιατί θα άξιζε να το κάνουν.

Υπάρχει φόβος ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επιτείνει αυτή τη ρήξη πολιτιστικής συνέχειας με πολύ ευρύτερο και ταχύτερο τρόπο, επειδή επιταχύνει τους ρυθμούς αλλαγής στη κοινωνία, πολύ πιο πέρα ​​από το σημείο όπου οι προσαρμοστικοί μηχανισμοί μπορούν να συμβαδίσουν. Επιπλέον, το αντισταθμιστικό οικονομικό όφελος θα είναι μικρότερο, επειδή ο πλούτος που παράγεται από την ΤΝ θα συγκεντρωθεί με τρόπους που δεν συγκεντρώθηκε ο πλούτος που παράχθηκε από την εκβιομηχάνιση.

Δημογραφικό

Η σύγκλιση του δημογραφικού μετασχηματισμού με αυτόν της ΤΝ δημιουργεί ένα παράδοξο με σημαντικές επιπτώσεις. Γνωστό επιχείρημα υπέρ της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ότι ακριβώς τη στιγμή που οι δημογραφικές τάσεις (γήρανση, συρρίκνωση πληθυσμού) στα πιο ανεπτυγμένα κράτη καθιστούν το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό ολοένα και πιο σπάνιο, η ΤΝ θα εξαλείψει την ανάγκη ενός μεγάλου τμήματος της ανθρώπινης εργασίας, ιδιαίτερα της νοητικής εργασίας ρουτίνας (αρχειοθέτηση, επεξεργασία δεδομένων, σύνταξη τυποποιημένων εγγράφων, λογιστική κλπ.).

Ωστόσο, λόγω της φύσης των επερχόμενων τεχνολογικών και δημογραφικών αλλαγών, η εργασία που θα εξαλείψει η Τεχνητή Νοημοσύνη και η εργασία που η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί έλλειψη είναι δύο μη επικαλυπτόμενες κατηγορίες. Για παράδειγμα, η πληθυσμιακή γήρανση δημιουργεί σοβαρή έλλειψη εργασίας φυσικής φροντίδας, δηλαδή το είδος σωματικής εργασίας που απαιτεί παρουσία, αφοσίωση, συναισθηματική συμμετοχή, ικανότητα οικοδόμησης εμπιστοσύνης με ευάλωτα άτομα.

Απαιτεί την ικανότητα να ανταποκρίνεται κάποιος με ευαισθησία και αυτοσχεδιασμό στις ποικίλες ανάγκες των ανθρώπων που είναι άρρωστοι, αδύναμοι ή μόνοι. Αυτή η εργασία δεν μπορεί να αυτοματοποιηθεί μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, έτσι ώστε να εξυπηρετεί πραγματικά τις ανθρώπινες ανάγκες.

Όλα τα παραπάνω – κρίση νοήματος, ρήξη πολιτιστικής συνέχειας, δημογραφικό – συνιστούν ένα βαθύ κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα που απαιτεί είδη θεσμικής δημιουργικότητας και πολιτισμικής προσαρμογής που τα υπάρχοντα πολιτικά συστήματα, δυστυχώς, δεν είναι ικανά να προσφέρουν.

Δυτικοί και ορισμένοι αντιπολιτευόμενοι χαρακτήρισαν το 49,8% αποτέλεσμα νοθείας και δεν μέμφθηκαν την ποιότητα των δημοσκοπήσεων, ή την τελική απόφαση που παίρνει ένας λαός όταν τον πολεμάει (τότε κυρίως οικονομικά) ο μισός υπολογίσιμος πλανήτης. Όσον αφορά τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, τρίτη δημοσκοπική δεν δείχνει τέτοια πτώση στην “Ενωμένη Ρωσία” και την φέρει στο 44%.

Μιλώντας στο τελευταίο συνέδριο του κόμματος ο Πούτιν είπε ότι το κυβερνών κόμμα «βρίσκεται στην εξουσία επειδή ποτέ δεν έταξε ανεφάρμοστες παροχές και μη υλοποιήσιμα μέτρα». Η “Ενωμένη Ρωσία” τον στήριξε εξαρχής, όταν ήταν πρωθυπουργός και όταν στην ηγεσία του ήταν ο πρώην (πλέον) υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού.

Η υποστήριξη ήταν αμοιβαία από το 2001 που ιδρύθηκε το κόμμα. Για το διάστημα που ο Πούτιν ήταν πρωθυπουργός και όχι πρόεδρος (2008-2012), και ήταν επικεφαλής του κόμματος, χωρίς όμως να είναι μέλος του, η δε συνεργασία με τον Μεντβέντεφ που είχε εκλεγεί τότε πρόεδρος, ήταν συνεχής. Ένας βασικός λόγος ήταν ότι ο Πούτιν εξαρχής ήταν πολύ πιο δημοφιλής πολιτικός από τον Μενβέντεφ και αυτό το ήξεραν αμφότεροι. Τώρα κάλεσε τα μέλη του σε πανστρατιά για τη νίκη στην Ουκρανία: «Είναι καθήκον του κόμματος να κάνει τα πάντα για την νίκη από τη θέση στην οποία υπηρετεί ο καθένας, γιατί η Ρωσία πρέπει να ορίζει τη μοίρα της», είπε στο Συνέδριο.

Το ρωσικό λαϊκό αίσθημα

Η δημοτικότητα του Πούτιν πέφτει από την άνοιξη και μετά, και φέρεται ότι από το 88% στο οποίο είχε εκτιναχθεί με την προσάρτηση της Κριμαίας, τώρα κυμαίνεται μεταξύ 66% και 74%. Πολλοί δυτικοί εκτιμούν ή ευελπιστούν ότι ο κόσμος θα εγκαταλείψει και την “Ενωμένη Ρωσία” και τον πρόεδρο της ομοσπονδίας.

Όμως οι Ρώσοι στη ουσία δεν έχουν κάπου αλλού “να πάνε”, γιατί μπορεί να έχουν κουραστεί με την ακρίβεια και τις στρατολογήσεις, με τις απώλειες και την ανασφάλεια, αλλά δεν επιθυμούν την συνθηκολόγηση όσο ο στρατός τους νικά στο μέτωπο και μάλλον δεν θα την ήθελαν, ακόμα κι αν οι στρατιωτικές δυνάμεις τους έχαναν εδάφη. Το λαϊκό αίσθημα στη Ρωσία, παρά τις οικονομικές πιέσεις, δεν είναι υπέρ της παράδοσης των όπλων, αλλά απεναντίας τείνει να ενστερνίζεται την άποψη ότι χρειάζεται πιο επιθετικός πόλεμος από αυτόν που διεξάγει ο Πούτιν.

Οι Ρώσοι δεν βλέπουν το Ντονμπάς και την Κριμαία ως ουκρανικά εδάφη, αλλά ως “ρωσικά εδάφη που κακώς χαρίστηκαν από Λένιν και Χρουστσόφ” και στα οποία ζούσαν και ζουν περίπου τρία εκατομμύρια Ρώσοι πολίτες και πολίτες ρωσικής καταγωγής. Ο Χρουστσόφ δεν είδε μακριά και νόμιζε το 1954 ότι η ΕΣΣΔ θα ήταν πάντα ένα ισχυρό κράτος, με συντριπτικά πλειοψηφούντες Ρώσους “που θα ζούσαν αρμονικά με τους σύντροφους Ουκρανούς”.

Το δε 1919 ο Λένιν είχε δώσει στην Ουκρανία το Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ εκτιμώντας ότι η χώρα ήταν πολύ αγροτική και θα ήταν χρήσιμο να έχει περισσότερους εργάτες (που ήταν κομμουνιστές στην πλειοψηφία τους) από το βιομηχανικό Ντονμπάς – έτσι έκρινε ότι η περιοχή θα έμενε πιο εύκολα υπό την επιρροή των μπολσεβίκων. Παρότι λοιπόν τότε οι Ρώσοι μπολσεβίκοι είχαν δημιουργήσει στο Ντονμπάς ήδη μια αυτόνομη περιφέρεια, τους ανακοίνωσε ότι “πάνε πακέτο” στην Ουκρανία.

Ο Στάλιν πάλι της έδωσε κομμάτια της Πολωνίας και της Ρουμανίας, της τότε Τσεχοσλοβακίας, στέρησε τη Μολδαβία από έξοδο στην θάλασσα για να μεγαλώσει κι άλλο η Ουκρανία, δημιουργώντας παρεμπιπτόντως την Υπερδνειστερία, όμως όλα αυτά αποτελούν ένα τεράστιο διαφορετικό κεφάλαιο. Τα αναφέρουμε, όμως, γιατί είναι ο λόγος που οι Ρώσοι νιώθουν έκπληκτοι με την “προδοσία των Ουκρανών”, η οποία αισθάνονται ότι άρχισε ουσιαστικά το 2004 και κορυφώθηκε το 2014. Δεν θέλουν επ’ ουδενί “να χαρίσουν ρωσικά εδάφη στην ΕΕ, στους Αμερικάνους και στα τσιράκια τους” ή “να εγκαταλείψουν τους συμπατριώτες τους που ζουν υπό (ουκρανική) κατοχή εκεί”.

Οπότε ανεξάρτητα της οπτικής των Δυτικών αναλυτών και των Ρώσων αντιπολιτευομένων που μιλούν για μαγειρέματα και νοθείες, πρέπει να έχουμε κατά νου παράλληλα και το αυτονόητο: O λαός ή οι λαοί που ψηφίζουν στην ομοσπονδία, δεν σκέφτονται σαν Δυτικοευρωπαίοι. Ζυγίζουν τα πράγματα είτε ως Ρώσοι, είτε πάντως ως υπήκοοι μας μεγάλης δύναμης.

Τα δε ουκρανικά πλήγματα στη Ρωσία, ενώ αρχικά η ρωσική κυβέρνηση είχε δώσει γραμμή να μην αναφέρονται, πλέον όχι μόνον δημοσιεύονται, αλλά και προβάλλονται πολύ από τα ρωσικά μέσα. Αυτό γίνεται επειδή το Κρεμλίνο διαπίστωσε με δημοσκοπήσεις ότι τα πλήγματα, όχι μόνον δεν έκαναν πιο ενδοτικούς τους Ρώσους, αλλά θύμωναν ακόμα και εκείνους που αρχικά δεν είχαν ενθουσιαστεί διόλου με “τις περιπέτειες” για το Ντονμπάς και την Κριμαία.

Το γάντι στον Ζελένσκι για εκλογές

Αν και τον Πούτιν θα τον συνέφερε να γίνουν εκλογές μετά από μια νίκη, διαβλέποντας εξαρχής ότι αυτός ο πόλεμος (εναντίον του ΝΑΤΟ στην ουσία, έστω και ατύπως), θα τραβούσε σε μάκρος, προτίμησε να γίνουν οι εκλογές και να προκαλέσει κατά συνέπεια το Κίεβο να πράξει ομοίως.

«Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται και όσο πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στην πρώτη γραμμή για τον εχθρό, τόσο πιο βάναυσες και βάρβαρες είναι οι επιθέσεις του καθεστώτος του Κιέβου στη χώρα μας. Ταυτόχρονα, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες, η Ρωσία δεν θα παρεκκλίνει από τις αρχές της λαϊκής κυριαρχίας και θα διεξαγάγει εκλογές. Ο λαός είναι η πηγή της εξουσίας. Το συνταγματικό δικαίωμα των πολιτών να εκλέγουν τους εκπροσώπους τους και να καθορίζουν την πορεία ανάπτυξης της χώρας τους είναι απαραβίαστο. Αυτό είναι το θεμέλιο της νομιμότητας και της βιωσιμότητας των δημοκρατικών κρατικών θεσμών», είπε για τις εκλογές που αρχίζουν σε λίγες μέρες σε ορισμένες περιοχές και στις 18 Σεπτεμβρίου στις περισσότερες.

«Από την πλευρά μου, θα ήθελα να επισημάνω αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα, εξαιρετικά σημαντικό. Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται. Και όσο πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στο μέτωπο για τον εχθρό, τόσο πιο βάναυσες και βάρβαρες γίνονται οι επιθέσεις που πραγματοποιεί.

Είναι αλήθεια ότι δεν λειτουργούν όλα σωστά σε αυτή τη μεγάλη πολύπλευρη προσπάθεια, ωστόσο, όπως λέει ο λαός μας, αλάθητος είναι μόνον όποιος δεν κάνει τίποτα. Αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις και σε στιγμές σαν κι αυτήν, σε ποιον, σε ποιο κόμμα εκτός από την έμπειρη και ρεαλίστρια “Ενωμένη Ρωσία” μπορούμε να εμπιστευτούμε τη λήψη αποφάσεων; Ποιος μπορεί να υπερασπιστεί αξιόπιστα τα εθνικά μας συμφέροντα και τα συμφέροντα του λαού, ποιος είναι σε θέση να ηγηθεί;» κατέληξε ο Πούτιν.

Πιο νωρίς οι εκλογές σε ορισμένες περιοχές

Οι εκλογές για την Βουλή των 450 εδρών, την Κάτω Δούμα, θα διεξαχθούν από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου. Στον εκλογικό χάρτη περιλαμβάνονται το Ντονέτσκ, το Λουγκάνσκ και η Κριμαία, όπου όμως ειδικά στις περιοχές κοντά στο μέτωπο, ο κόσμος (και οι στρατιώτες) θα αρχίσουν να ψηφίζουν στις 28 Αυγούστου και οι κάλπες (πιθανόν κινητές) στο μέτωπο θα κλείσουν στις 17 Σεπτεμβρίου –
υπάρχει και η λύση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.

Πρόωρη ψηφοφορία θα διεξαχθεί και σε περιοχές της Σιβηρίας και του Αρκτικού κύκλου. Επίσης πρόωρη θα είναι και σε περίπου 45 χώρες, πιθανόν με κινητά “εκλογικά τμήματα” για τους Ρώσους του εξωτερικού. Μεταξύ αυτών των χωρών είναι και εμπόλεμες, για ευνόητους λόγους, ή κράτη που θεωρούνται επισφαλή για επιθέσεις. Πρόωρα θα ψηφίσουν μεταξύ άλλων οι Ρώσοι στο Ισραήλ, στο Ιράκ, στην Υεμένη, στην Κίνα, στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.

Όσον αφορά στο Ντονμπάς και στην Κριμαία, το κομμουνιστικό κόμμα δεν είναι διόλου αμελητέο, αν και έχει μεγάλες απώλειες. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονιέτσκ και η Ένωση Κομμουνιστών του Λουγκάνσκ κατέρχονται στο Ντονμπάς πλέον ενσωματωμένα στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Παλιότερα τα ΚΚ σε αυτές τις περιοχές λάμβαναν 20% έως 25% (και στην Κριμαία), αλλά το 2023 που κατήλθαν ενσωματωμένα στο ΚΚ της Ρωσικής Ομοσπονδίας πήραν 7%, είτε για λόγους δυσαρέσκειας, είτε επειδή στελέχη τους “αποστάτησαν” και κατήλθαν με το κυβερνών κόμμα της Ρωσίας.

Τι έλαβαν τα κόμματα το 2021 – Τωρινά γκάλοπ

Στις προηγούμενες ρωσικές βουλευτικές εκλογές τα πανεθνικά επίσημα αποτελέσματα είχαν ως εξής:

• “Ενωμένη Ρωσία”:  49.8%.
• “Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας” : Αξιωματική αντιπολίτευση με 18,93%.
• “Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα” (του εθνικιστή Ζιρινόφσκι, που όμως πέθανε ένα χρόνο αργότερα, το 2022):  7,55%.
• “Δίκαιη Ρωσία” συνασπισμένο με το κόμμα “Για την Αλήθεια” και τους “Πατριώτες”: 7,46%.
• “Νέοι Άνθρωποι”:  5,32% (πρώτη κάθοδός του τότε σε εκλογές).

Τα κόμματα που δεν συγκέντρωσαν το όριο του 5% ήταν το Κόμμα Συνταξιούχων με 2,45%, οι “Πράσινοι” με 0,91%, η Ροντίνα (Πατρίδα) με 0,80% , το “Κόμμα Άμεσης Δημοκρατίας” με 0,11% και το κόμμα “Κομμουνιστές της Ρωσίας”  που έλαβε 1,27%

Οι τωρινές δημοσκοπήσεις φέρουν στην δεύτερη θέση οριακά το Κομμουνιστικό Κόμμα με περίπου 13,8%  έως 14,5%  (και τους “Κομμουνιστές της Ρωσίας” που κατηγορούν το KΚ Ρωσικής Ομοσπονδίας για ρεβιζιονισμό, επειδή αποδέχεται εν μέρει ιδιωτικοποιήσεις, τους φέρουν στο 1,4%). Και τα δύο κόμματα πάντως ήταν υπέρ της προσάρτησης του Ντονμπάς από το 2018 ως “ιστορική δικαιοσύνη και επανένωση των ρωσικών εδαφών”.

Στην τρίτη θέση φέρονται τώρα (Αύγουστος 2026) οι “Νέοι Άνθρωποι” με 10,5% -13%. Ιδρύθηκε το 2020 από τον επιχειρηματία Αλεξέι Νετσάγιεφ και αυτοπροσδιορίζεται ως κεντροδεξιό, “φιλελεύθερο” κόμμα που ζητεί “μεγαλύτερη ελευθερία στις αγορές”. Κράτησε ουδέτερη στάση στην ψηφοφορία για την αναγνώριση των Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονμπάς το 2022, αλλά στη συνέχεια υπερψήφισε τα περισσότερα κρίσιμα νομοσχέδια, όποτε εντάχθηκε στις λίστες κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το “Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα” φέρεται από τις δημοσκοπικές FOM και VTsIOM να κινείται στο 9,6% έως 14,5%. Οπότε δεν είναι σαφές ποιο κόμμα θα είναι αξιωματική αντιπολίτευση στην επόμενη Βουλή. Είναι εθνικιστικό κόμμα και υπό τον Ζιρινόφσκι έλαβε το 1993 ποσοστό 22,92%, αλλά έπεσε σταδιακά και το 2021 έλαβε 7,55%. Με το θάνατο του Ζιρινόφσκι, το 2022, την ηγεσία ανέλαβε ο Λεονίντ Σλούτσκι και θα δούμε ποια θα είναι η πορεία του.

Το κόμμα “Yabloko”

Έχει αποκλεισθεί το Yabloko, που πολλοί θεωρούν ότι ήταν άστοχος ο αποκλεισμός του, καθώς από 7,86% που λάμβανε το 1993, έπεσε το 4,5% το 2003 και στο 1,34% το 2021. Καθαρά πολιτικά, συνέφερε τον Πούτιν να συμμετάσχει στις εκλογές, επειδή δεν θα έπαιρνε σημαντικό ποσοστό, όμως απαγορεύθηκε “λόγω χρηματοδότησης από το εξωτερικό” και πυροδότησε κριτική για αποκλεισμό των φιλοευρωπαίων.

Το κόμμα αυτό ήταν εξαρχής φιλοευρωπαϊκό και αντικυβερνητικό από την εποχή του Γέλτσιν. Είναι κόμμα “φιλελεύθερο” με αρκετή συγγένεια προς το ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, αλλά και το Renew του Μακρόν. Είναι κατά της προεδρικής δημοκρατίας και με αρκετή ασάφεια είναι κατά της συγκέντρωσης πλούτου από λίγους, αλλά και κατά του κρατικού παρεμβατισμού. Είχε ταχθεί κατά της προσάρτησης της Κριμαίας και του πολέμου για το Ντονμπάς.

Πολλά μπορεί να πει κανείς για τις απαγορεύσεις κομμάτων σε πολλές χώρες – της Ρωσίας περιλαμβανομένης αλλά όχι μόνης, καθώς π.χ. τα κομμουνιστικά κόμματα έχουν απαγορευθεί σε πάνω από 12 χώρες, εκ των οποίων οι έξι ευρωπαϊκές. Όμως σε καμία εμπόλεμη χώρα δεν κατέρχεται στις εκλογές κόμμα που ζητεί την συνθηκολόγηση της πατρίδας του, χωρίς καν αυτή να χάνει τον πόλεμο.

Η “Ενωμένη Ρωσία” θεωρείται βέβαιο ότι θα διατηρήσει την πλειοψηφία στη Δούμα, επειδή οι μισές έδρες (225) είναι σε μονοεδρικές περιφέρειες, όπου το κυβερνών κόμμα έχει την πρωτοκαθεδρία. Η πορεία της “Ενωμένης Ρωσίας” στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις ήταν η εξής:

• 2003: 37,57%
• 2007: 64,30%
• 2011: 49,32%
• 2016: 54,20%
• 2021: 49,82%

Τα πολύ μικρά κόμματα

Το “Δίκαιη Ρωσία” που ζητεί πιο επιθετικό πόλεμο φέρεται να κινείται στο 3%-5%. Είχε ιδρυθεί το 2006 ως σοσιαλδημοκρατικό αντίβαρο της “Ενωμένης Ρωσίας”.  Έλαβε μόνο 6% το 2016 οπότε συνενώθηκε με άλλα δύο σκληροπυρηνικά κόμματα, για να πάρει το 2021 μαζί με τους άλλους δύο (“Για την Αλήθεια” του συγγραφέα Ζαχάρ Πριλέπιν, εθνικιστή, αλλά σοσιαλιστή στα οικονομικά, και τους “Πατριώτες της Ρωσίας”) 7,46%. Οι “Πατριώτες της Ρωσίας” υπό την ηγεσία του Γκενάντι Σεμίγκιν, ιδρύθηκαν ως αριστερό εθνικιστικό κόμμα το 2005, αλλά μόνο του λάμβανε 0,8%.

Το κόμμα “Ροντίνα” (Πατρίδα)  είναι σκληρό, υπερεθνικιστικό κόμμα που το 2003 είχε λάβει 9% αλλά το 2021 έπεσε στο 0,8% και τώρα οι δημοσκόποι “του δίνουν” 0,2%. Ωστόσο, διατηρεί ρόλο στην πολιτική, καθώς δικές του προσφυγές οδήγησαν στον πρόσφατο αποκλεισμό του αντιπολεμικού κόμματος Γιάμπλοκο.

Επίσης οριακά κινείται το Κόμμα των Συνταξιούχων με 1,2% έως 2% στις δημοσκοπήσεις (μόνο το 2021 έλαβε 2,45% λόγω της αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης το 2018). Πολύ χαμηλά κινούνται και οι οικολόγοι και φέρονται στο 0,3-0,6%, αλλά και το “Κόμμα Άμεσης Δημοκρατίας” που ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2020 από τον Βιατσεσλάβ Μακάροφ, έναν εκ των συνδημιουργών του παγκοσμίως δημοφιλούς βιντεοπαιχνιδιού World of Tanks. Στις περιφερειακές εκλογές του 2020 έλαβε 0,06% έως 2,3% και οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις το εμφανίζουν στο 0,1%.

Η επίθεση προκάλεσε εντάσεις μεταξύ τριών εταίρων των ΗΠΑ: Του Ισραήλ, της Τουρκίας και της Συρίας. Ο Τραμπ θεωρεί την πολιτική του απέναντι στην κυβέρνηση του προέδρου Άχμεντ αλ-Σαράα σημαντικό επίτευγμα. Παράλληλα, διατηρεί στενή σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν, ενώ τους τελευταίους μήνες οι σχέσεις του με τον Νετανιάχου έχουν δοκιμαστεί, παρότι η αμερικανική στήριξη προς το Ισραήλ και η ειδική σχέση με το Τελ Αβίβ εξακολουθούν να υφίστανται.

Μετά την πτώση του Άσαντ στα τέλη του 2024, το Ισραήλ πραγματοποίησε εκατοντάδες επιδρομές, κατέστρεψε στρατηγικής σημασίας υποδομές, κατέλαβε τη νεκρή ζώνη στα Υψίπεδα του Γκολάν, εγκατέστησε προωθημένες στρατιωτικές θέσεις και υποστήριξε τους Δρούζους της Σουέιντα. Ωστόσο, η επίθεση στο αεροδρόμιο Αμπού αλ-Ντουχούρ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το αεροδρόμιο βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα.

Οι συνομιλίες

Σύμφωνα με συριακές και δυτικές πηγές, μετά από αναφορές της ισραηλινής πλευράς σχετικά με τουρκική και συριακή δραστηριότητα στο αεροδρόμιο Αμπού αλ-Ντουχούρ, στην ύπαιθρο της Ιντλίμπ, ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, επιχείρησε να ενεργοποιήσει τη γραμμή αποτροπής ατυχήματος σύμφωνα με όσα είχαν συμφωνηθεί κατά την τελευταία διαπραγματευτική συνάντηση στο Παρίσι, στις 6 Ιανουαρίου.

Κατά τις συνομιλίες του Παρισιού μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, στις οποίες συμμετείχε ο Μπάρακ και εν μέρει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία για τη δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού ενσωμάτωσης, ο οποίος θα λειτουργούσε ως μόνιμος δίαυλος επικοινωνίας για την ανταλλαγή πληροφοριών, τη μείωση των στρατιωτικών εντάσεων και τη διευκόλυνση της διπλωματικής εμπλοκής.

Η Δαμασκός πίεσε για την εφαρμογή της συμφωνίας και για τη δημιουργία ενός κοινού κέντρου συντονισμού στην Ιορδανία, το οποίο θα διαχειριζόταν τέτοια περιστατικά και θα απέτρεπε την κλιμάκωση. Το Ισραήλ, ωστόσο, αρνήθηκε να ενεργοποιήσει το κέντρο συντονισμού και, αντίθετα, ενέτεινε τις εισβολές του ισραηλινού στρατού στη νότια Συρία. Στη συνέχεια ενεργοποιήθηκε ένας αμερικανικός μηχανισμός με στόχο να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τον διάλογο μεταξύ των πλευρών για στρατιωτικά ζητήματα, τη διακίνηση όπλων και την τρομοκρατία.

“Ανοιχτή” επικοινωνία

Στο πλαίσιο αυτό, την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν αρκετές επαφές μεταξύ του αλ-Σαϊμπάνι, του Γκόφμαν και του Μπάρακ. Σύμφωνα με δυτικό αξιωματούχο που γνωρίζει τις συνομιλίες, ο επικεφαλής της Μοσάντ ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητα στο αεροδρόμιο Αμπού αλ-Ντουχούρ. Η Δαμασκός γνώριζε εδώ και αρκετό καιρό ότι το Ισραήλ είχε ερωτήματα σχετικά με τη βάση και είχε μεταφέρει, μέσω των Αμερικανών προς την ισραηλινή πλευρά, εξηγήσεις για τον λόγο για τον οποίο ανακατασκευαζόταν ο διάδρομος, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι δεν υπήρχαν εχθρικές προθέσεις.

Η Δαμασκός τόνισε ότι δεν σκόπευε να αποτελέσει απειλή για καμία γειτονική χώρα και ότι η προτεραιότητά της ήταν η ανοικοδόμηση, η μετατροπή της Συρίας σε κόμβο ενεργειακών διαδρόμων και δικτύων και η ασφάλεια των συνόρων της απέναντι σε απειλές και φαινόμενα λαθρεμπορίου.

Η συριακή απάντηση εξηγούσε ότι στο αεροδρόμιο Αμπού αλ-Ντουχούρ επρόκειτο να σταθμεύσουν τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μεταξύ άλλων Bayraktar και άλλοι τύποι drones, με στόχο την υποστήριξη επιχειρήσεων εναντίον του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) και ένοπλων πολιτοφυλακών, καθώς και την ασφάλεια των συνόρων με το Ιράκ και τον Λίβανο από τη διείσδυση όπλων και ένοπλων ομάδων. Η ισραηλινή πλευρά απάντησε ότι θεωρούσε αυτή την παρουσία τουρκική απειλή για το Ισραήλ και ότι θα βομβάρδιζε τους διαδρόμους, ώστε να εμποδίσει την άφιξη αεροσκαφών και τη δημιουργία βάσης στην περιοχή.

Το Ισραήλ αγνοεί τις ΗΠΑ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, μετά τις επαφές μεταξύ του αλ-Σαϊμπάνι και του Γκόφμαν, μεταξύ των οποίων και μία συνομιλία στις 14 Αυγούστου, η οποία αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από το Reuters, καθώς και τη συνάντηση του αλ-Σαϊμπάνι με τον Μπάρακ στην Κωνσταντινούπολη στις 17 Αυγούστου, η Δαμασκός αιφνιδιάστηκε από την ισραηλινή επίθεση στο Αμπού αλ-Ντουχούρ στις 18 Αυγούστου, ενώ οι επαφές με τους Αμερικανούς βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη.

Ο Νετανιάχου δεν εισάκουσε το αίτημα της Ουάσινγκτον να μην πραγματοποιηθεί η επίθεση στο αεροδρόμιο και να επιλυθεί το ζήτημα μέσω του διαύλου αποτροπής ατυχήματος. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι είχε ενημερωθεί για την ισραηλινή επιδρομή, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η ισραηλινή επίθεση προκάλεσε αντιδράσεις από αραβικές χώρες και την Τουρκία. Ο Ιορδανός υπουργός Εξωτερικών Αϊμάν Σαφάντι πρότεινε στον αλ-Σαϊμπάνι να εκδώσουν κοινή δήλωση, καταδικάζοντας την επίθεση.

Υπήρχε σχέδιο για δημιουργία τουρκικής βάσης στο Αμπού αλ-Ντουχούρ; Ο αλ-Σαϊμπάνι δήλωσε στο Axios: «Δεν υπήρχε πρόθεση να δημιουργηθεί εκεί τουρκική βάση, ούτε να εγκατασταθεί μόνιμη τουρκική στρατιωτική παρουσία ή να αναπτυχθούν τουρκικές δυνάμεις στην περιοχή». Και πρόσθεσε: «Στην πραγματικότητα, η βάση ήταν σχεδόν άδεια. Δεν είχε ακόμη αποκατασταθεί πλήρως ούτε είχε καταστεί πλήρως επιχειρησιακή. Οι εργασίες βρίσκονταν ακόμη στο στάδιο της αποκατάστασης».

Η Συρία πεδίο αντιπαραθέσεων

Παρά τις ισχυρές σχέσεις της με την Άγκυρα, η Δαμασκός έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, σύμφωνα με συριακή πηγή. Το Ισραήλ ενημέρωσε την κυβέρνηση Τραμπ ότι η τελευταία επίθεσή του στόχευε στην αποτροπή μιας πιθανής τουρκικής στρατιωτικής ενίσχυσης στην περιοχή.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δήλωσε στο Χ ότι το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει τη Συρία πριν από την επιδρομή να μην επιτρέψει τουρκική παρουσία στη βάση, προσθέτοντας: «Το μήνυμά μας ήταν απολύτως σαφές: Μην το κάνετε. Νομίζω ότι δεν κατάλαβαν πλήρως το μήνυμα». Το γραφείο του Νετανιάχου ανέφερε ότι το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα τη Συρία πως μια τουρκική ανάπτυξη δυνάμεων στη βάση θα αποτελούσε απειλή για την ασφάλειά του και ότι η Δαμασκός αγνόησε αυτές τις προειδοποιήσεις.

Τούρκος αξιωματούχος, ωστόσο, δήλωσε ότι δεν υπήρχε τουρκική παρουσία στη βάση και κατηγόρησε το Ισραήλ ότι κατασκευάζει προσχήματα για να βομβαρδίζει γειτονικές χώρες και να αποσταθεροποιεί την περιοχή. Ο Μπάρακ δήλωσε ότι η Τουρκία δεν είχε λάβει προηγούμενη προειδοποίηση για την επίθεση και, ως εκ τούτου, είχε εντοπίσει ισραηλινά αεροσκάφη να κατευθύνονται βόρεια, προς την τουρκική επικράτεια, γεγονός που θα μπορούσε να της είχε επιτρέψει να προετοιμαστεί για στρατιωτική απάντηση. Πρόσθεσε ότι ψύχραιμες φωνές απέτρεψαν την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.

Τι υποστηρίζει η Δαμασκός 

Ο αλ-Σαϊμπάνι είχε απαιτήσει τον περασμένο μήνα άνευ όρων αποχώρηση του Ισραήλ, προειδοποιώντας ότι «η συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων και η παράνομη κατοχή των εδαφών μας, πέρα από τη γραμμή του 1974, συνιστούν άμεση απειλή για την ασφάλεια της περιοχής και επιβαρύνουν τους εθνικούς μας πόρους». Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, ωστόσο, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ισραήλ προτίθεται να διατηρήσει τις δυνάμεις του εντός συριακού εδάφους. Ο Κατς επισκέφθηκε επίσης τη νότια Συρία, μετά την επίθεση στο αεροδρόμιο Αμπού αλ-Ντουχούρ.

Σύρος αξιωματούχος δήλωσε: «Κάθε φορά που πλησιάζουμε στην επίτευξη μιας συμφωνίας ασφαλείας με αμερικανική διαμεσολάβηση, το Ισραήλ κάνει πίσω» Η ίδια πηγή πρόσθεσε: «Το ισραηλινό πρόσχημα περί ύπαρξης τουρκικής βάσης στο Αμπού αλ-Ντουχούρ είναι γελοίο. Οι τουρκικές βάσεις βρίσκονται μόλις 70 χιλιόμετρα μακριά, εντός του τουρκικού εδάφους. Ποιο στρατηγικό όφελος θα προσέφερε, λοιπόν, η δημιουργία μιας βάσης μέσα στη Συρία;».

Η Τουρκία δεν κινείται σπασμωδικά· εφαρμόζει ένα ολιστικό πλάνο που μετατρέπει την καθημερινή πρακτική σε τετελεσμένο δίκαιο. Αν καθόμασταν στο γραφείο ενός σχεδιαστή πολιτικής στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας (MGK), ο στόχος μας θα ήταν σαφής: Η γεωγραφική και διπλωματική ασφυξία της Αθήνας.

Το Παράδειγμα των “Θαλάσσιων Πάρκων”: Όταν η Τουρκία αντιδρά στα ελληνικά περιβαλλοντικά πάρκα ή σχεδιάζει τα δικά της, δεν κάνει απλή οικολογική πολιτική. Χρησιμοποιεί την “ήπια ισχύ” (soft power) για να πετύχει σκληρούς γεωπολιτικούς στόχους:

• Γκριζάρισμα μέσω Χρησικτησίας: Δημιουργεί ζώνες προστασίας σε αμφισβητούμενες περιοχές για να δείξει ότι ασκεί αποτελεσματική κυριαρχία.
• Αντιστροφή Ρόλων: Στόχος είναι να αναγκαστεί η Ελλάδα να διαμαρτύρεται συνεχώς. Όταν διαμαρτύρεσαι για κάτι που ο άλλος ήδη κάνει, σταδιακά μετατρέπεσαι σε “χώρα-αιτούμενη”.
• Το Μοντέλο της Απολογίας: Η Άγκυρα θέλει μια Αθήνα που εγκλωβίζεται σε μια μόνιμη αμυντική ρητορική, όπου αντί να παράγει δίκαιο, απολογείται ή ζητά εξηγήσεις για τα αυτονόητα δικαιώματά της.

Για να σπάσει αυτός ο κύκλος, η Ελλάδα πρέπει να περάσει από την παθητική αποτροπή στην ενεργητική δημιουργία τετελεσμένων. Ακολουθούν συγκεκριμένα πεδία όπου η Αθήνα μπορεί να πάρει τα ηνία:

Περιβαλλοντική Γεωστρατηγική και Πράσινη Κυριαρχία

Αντί να απαντάμε στις τουρκικές αιτιάσεις, η Ελλάδα μπορεί να ανακηρύξει Διεθνή Ερευνητικά Κέντρα Θαλάσσιας Βιολογίας εντός της δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ, σε συνεργασία με την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα: Όταν ευρωπαϊκά κονδύλια και ξένοι επιστήμονες διεξάγουν έρευνες υπό ελληνική αδειοδότηση νότια της Κρήτης, η ελληνική δικαιοδοσία νομιμοποιείται στην πράξη, χωρίς να χρειαστεί να ανταλλάξουμε ούτε μια διπλωματική νότα με την Τουρκία.

Η Ελλάδα ως Ενεργειακός Κόμβος

Η Ελλάδα οφείλει να επιταχύνει και να θωρακίσει ηλεκτρικές και ενεργειακές διασυνδέσεις (όπως το Great Sea Interconnector) στην Ανατολική Μεσόγειο. Το αποτέλεσμα: Μετατρέποντας την ασφάλεια των υποδομών αυτών σε “ευρωπαϊκό και νατοϊκό κεκτημένο”, οποιαδήποτε τουρκική παρενόχληση δεν θα αποτελεί ελληνοτουρκικό ζήτημα, αλλά απειλή κατά της δυτικής ενεργειακής ασφάλειας.

Η διεκδίκηση δεν είναι απαραίτητα μια οριζόντια σύγκρουση. Η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει σε κλιμακωτή επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ξεκινώντας από τα Αντικύθηρα, την Κρήτη και τη Ρόδο. Το αποτέλεσμα: Κλείνει τη νότια έξοδο του Αιγαίου και δημιουργεί ένα ισχυρό νομικό προηγούμενο, απομονώνοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην πράξη και αναγκάζοντας την Τουρκία να ακολουθήσει τις ελληνικές κινήσεις.

Η απάντηση στην τουρκική “Γαλάζια Πατρίδα”

Απέναντι στο επεκτατικό και στρατιωτικοποιημένο δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας” (Mavi Vatan), η Αθήνα οφείλει να αντιτάξει το δικό της, ειρηνικό, θεσμικό και πολιτιστικό αντεπιχείρημα. Το δόγμα της “Ομηρικής Πατρίδας” στοχεύει στη μετατροπή των ακριτικών νησιών από απλούς “συνοριακούς σταθμούς” σε διεθνή κέντρα παραγωγής γνώσης, επιστήμης και πολιτικής, θωρακίζοντας την ελληνική κυριαρχία στην πράξη. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω τεσσάρων κεντρικών αξόνων:

• Ακαδημαϊκή Διασύνδεση: Ίδρυση διεθνών Κέντρων Μεταπτυχιακών Εργασιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου στον Άγιο Ευστράτιο και το Καστελλόριζο, προσελκύοντας ξένους ερευνητές που θα παράγουν επιστημονικό έργο υπό ελληνική ακαδημαϊκή σφραγίδα.
• Ευρωπαϊκή Θεσμική Παρουσία: Λειτουργία μόνιμων γραφείων αλληλογραφίας Ελλήνων Ευρωβουλευτών στη Χίο, τη Ρόδο και την Τέλενδο. Η κίνηση αυτή μεταφέρει την καρδιά των ευρωπαϊκών θεσμών απευθείας πάνω στην οριογραμμή της Ανατολικής Μεσογείου.
• Ιστορική Νομιμοποίηση: Δημιουργία μόνιμων Αρχαιολογικών Σταθμών σε μικρά ακριτικά νησιά. Οι ανασκαφές και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν την ισχυρότερη, διαχρονική απάντηση στις τουρκικές θεωρίες περί “γκρίζων ζωνών”.
• Πράσινη Γεωστρατηγική: Εγκατάσταση διεθνών Κλιματολογικών Κέντρων για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής στη Γαύδο.

Με το δόγμα αυτό, η Ελλάδα σταματά να αμύνεται παθητικά. Παράγει δίκαιο, θεσμούς και επιστήμη, αναγκάζοντας την Άνκυρα να αναμετρηθεί με τη διεθνή κοινότητα και όχι μόνο με την Αθήνα.

Η πρωτοποριακή σκέψη απαιτεί να σταματήσουμε να είμαστε ο “εγγυητής της σταθερότητας” που φοβάται τη σκιά του. Η Ελλάδα θα γίνει πρωταγωνίστρια μόνο όταν η Άγκυρα αναγκαστεί να απαντά στις δικές μας πρωτοβουλίες. Το διεθνές δίκαιο δεν είναι ένα βιβλίο στο ράφι· είναι ένα ζωντανό εργαλείο που ευνοεί αυτόν που το εφαρμόζει πρώτος στο πεδίο.

Ο Πέτρος Κασιμάτης είναι Έλληνας δημοσιογράφος, ερευνητής και συγγραφέας. Έχει γράψει, μεταξύ άλλων το “13 Περιστέρια”.

Ο αρχηγός των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), ανακοίνωσε την Τρίτη ότι η οργάνωση διαλύεται, δηλώνοντας ότι η αποστολή της έχει ολοκληρωθεί πλήρως. Η ανακοίνωση του Αμπντί σηματοδοτεί και επίσημα το τέλος των SDF ως αυτόνομης δύναμης στη Συρία, έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων με τη Δαμασκό για την ενσωμάτωση των στρατιωτικών, ασφαλείας και διοικητικών δομών τους στους κρατικούς θεσμούς.

Η εξέλιξη σημειώνεται λίγες μόλις ημέρες αφότου ο Αμπντί δήλωσε ότι είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία ενσωμάτωσης των στρατιωτικών, των υπηρεσιών ασφαλείας και των διοικητικών δομών των SDF στους κρατικούς μηχανισμούς της Συρίας. Μιλώντας νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα σε εκδήλωση στην Καμισλί, στη βορειοανατολική Συρία, είχε δηλώσει ότι η οργάνωση περνούσε σε «μια νέα φάση», με επίκεντρο πλέον τη διασφάλιση των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των Κούρδων στη Συρία.

Ήδη είχαν συγκροτηθεί αρκετές ταξιαρχίες εντός του συριακού στρατού, στις οποίες εντάχθηκαν μέλη των SDF, ενώ πρώην ανώτερα στελέχη των SDF είχαν αναλάβει διοικητικές θέσεις. Η Δαμασκός είχε επίσης διορίσει πρώην ανώτατο αξιωματούχο των SDF, τον Κούρδο Sipan Hamo, ως υφυπουργό Άμυνας, αρμόδιο για την ανατολική περιοχή.

Χαιρετίζει ο Μπάρακ

Ο Αμερικανός απεσταλμένος Τον Μπάρακ δήλωσε ότι, στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου σχεδίου του Αμερικανού προέδρου για τη Μέση Ανατολή, γίνεται ένα αποφασιστικό βήμα προς ένα ενιαίο εθνικό πλαίσιο και διαμορφώνεται μια ενωμένη Συρία για όλους: «Η διορατική ηγεσία του προέδρου άνοιξε τον δρόμο για την ομαλή ενσωμάτωση των SDF στους θεσμούς του συριακού κράτους, μετατρέποντας τις διαιρέσεις του παρελθόντος σε μια διαρκή εταιρική σχέση και προσφέροντας εκ νέου στον συριακό λαό την ευκαιρία να διαμορφώσει από κοινού το μέλλον του.

Η αναγνώριση της κουρδικής γλώσσας στην εκπαίδευση, καθώς και η ανάθεση σημαντικών ρόλων εντός της συριακής κυβέρνησης στους πολύτιμους εταίρους μας, Μαζλούμ Άμπντι και Ιλχάμ Άχμεντ, αποδίδουν τον σεβασμό που αξίζει στην ηγεσία τους, στις θυσίες των Κούρδων εταίρων μας και στη συμβολή τους στην περιφερειακή σταθερότητα. Έτσι, οι διαιρέσεις του χθες μετατρέπονται στον κοινό σκοπό του αύριο.

Έτσι ακριβώς μοιάζει η πραγματική ενσωμάτωση: όχι μια τάξη πραγμάτων με νικητές και ηττημένους, αλλά μια διπλωματική λύση που διαμορφώνεται από πλευρές οι οποίες στο παρελθόν βρέθηκαν αντιμέτωπες και είχαν διαφορετικές απόψεις, με στόχο την ενίσχυση της κυρίαρχης κρατικής δομής της Συρίας. Ένας στρατός, μία κυβέρνηση, ένα κράτος», ανέφερε.

Tην ίδια στιγμή, σύμφωνα με το Al-Monitor το Ισραήλ επανεξετάζει τη δημόσια εχθρική στάση του απέναντι στον Αμερικανό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ, μετά τη δήλωσή του ότι η αεροπορική επιδρομή στο Αμπού αλ-Ντουχούρ ήταν «μια περιττή κλιμάκωση». Ισραηλινή διπλωματική πηγή υψηλού επιπέδου, είπε, σύμφωνα με το μέσο:

«Ο Μπάρακ μπορεί να μην είναι ο ιδανικός για εμάς, αλλά είναι άνθρωπος του Τραμπ και διατηρεί μαζί του μακροχρόνια σχέση. Δεν πρόκειται να αντικατασταθεί. Αντί να πολεμάμε αυτή την κατάσταση, θα πρέπει να τη μετατρέψουμε προς όφελός μας.
Ο Μπάρακ δεν πρέπει να αποτελεί το πρόβλημα, αλλά τη λύση». Η αλλαγή στάσης ενδέχεται να υπαγορεύεται από την επιθυμία του Νετανιάχου να εξασφαλίσει τη στήριξη του Τραμπ ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου.

Το χρονικό 

Πάντως, η διάλυση των SDF αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας της 29ης Ιανουαρίου μεταξύ των SDF και της Δαμασκού, με αντικείμενο την ενσωμάτωση των πολιτικών, στρατιωτικών και μηχανισμών ασφαλείας που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των SDF στις κρατικές δομές της Συρίας.

Η συμφωνία, την οποία υπέγραψαν ο Αμπντί και ο Σύρος πρόεδρος Αχμάντ αλ-Σάραα, επετεύχθη μετά από εβδομάδες συγκρούσεων, κατά τις οποίες οι SDF έχασαν εδάφη που ήλεγχαν στις πλούσιες σε πετρέλαιο περιοχές της βόρειας και βορειοανατολικής Συρίας. Στο πλαίσιο της ίδιας περιόδου έντασης, ο αλ-Σάραα υπέγραψε στις 16 Ιανουαρίου διάταγμα με το οποίο κατοχυρώνονται τα εθνικά δικαιώματα των Κούρδων και αναγνωρίζονται τα κουρδικά ως εθνική γλώσσα στη Συρία.

Ο Αμπντί είχε επίσης δηλώσει ότι τα μέλη των SDF που είχαν μεταβεί στη βορειοανατολική Συρία από το Ιράκ, το Ιράν και την Τουρκία για να ενταχθούν στις τάξεις της οργάνωσης είχαν πλέον αποχωρήσει από τη χώρα. Όπως ανέφερε, η αρχική άφιξή τους είχε γίνει ως απάντηση σε έκκληση για βοήθεια, ενώ η αποχώρησή τους πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συντονισμένου σχεδίου αποχώρησης.

Τί σηματοδοτεί η διάλυση των SDF

Το κουρδικό εγχείρημα στη Βορειοανατολική Συρία έφτασε πλέον στο τέλος του, αφού ο Αμπντί, ανακοίνωσε ότι οι SDF και η Αυτόνομη Διοίκηση έχουν πλέον ενσωματωθεί πλήρως στο συριακό κράτος, παρά τις συγκρούσεις που προηγήθηκαν με τις δυνάμεις της Δαμασκού. Για τους Κούρδους που οικοδόμησαν τη Ροζάβα, κλείνει ένα κεφάλαιο αυτονομίας που διήρκεσε μία ολόκληρη δεκαετία. Για τη Δαμασκό, η εξέλιξη ολοκληρώνει την αποκατάσταση του εδαφικού ελέγχου μετά την πτώση του Άσαντ.

Το εγχείρημα, που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ στην μάχη κατά του ISIS και κάποτε έλεγχε περίπου το ένα τρίτο της Συρίας, ενσωματώνεται πλέον εκ νέου στο κράτος. Η συμμαχία των ΗΠΑ με τις SDF – των οποίων ο βασικός κορμός είναι οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), τις οποίες η Τουρκία θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση – αποτέλεσε ένα από τα πιο προβληματικά ζητήματα στις διμερείς σχέσεις.

Τούρκοι δημοσιογράφοι αναφέρουν ότι πρόκειται για μία ακόμη νίκη της Τουρκίας, μετά την αφαίρεση της Συρίας από τον αμερικανικό κατάλογο των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία αυτή την εβδομάδα. Τώρα, το πραγματικό ερώτημα είναι πού θα καταλήξει το κενό εξουσίας που αφήνουν πίσω τους οι SDF….