Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΚΟΚ κ. Κώστας Τσουκαλάς καταλόγισε ευθύνες στην κυβέρνηση και μάλιστα εγκάλεσε τον κ. Πιερρακάκη σχετικά με τις προβλέψεις της διάταξης. «Η κυβέρνηση πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη να επιχειρεί να εξαπατήσει τον ελληνικό λαό με μια πρωτοφανή στα νομικά χρονικά διάταξη. Δεν αρκεί η απόσυρση. Ο κ. Πιερρακάκης πρέπει να μας πει ποιος τη συνέταξε και ποιος την ενέκρινε. Δεν ξέρει ο κ. Πιερρακάκης, δεν βλέπει σαν υπουργός Οικονομικών τα άρθρα του νόμου που το υπουργείο του καταθέτει;», είπε.

Μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Open, είπε πως «το συγκεκριμένο άρθρο έλεγε ότι αν υπάρξει μία διμερής σύμβαση και η μία πλευρά είναι το fund, όπου -για παράδειγμα- η άλλη πλευρά του χρωστάει 100.000 ευρώ, ακόμη και αν πληρώνει για τέσσερα με πέντε έτη, αν για τέσσερις μήνες δεν πληρωθεί η δόση τότε το fund μπορεί να του κάνει κατάσχεση χωρίς να βγάλει διαταγή πληρωμής, χωρίς να έχει δικαίωμα ανακοπής. Μπορεί ακόμη να πάρει και το σπίτι των εγγυητών».

Η Μιλένα Αποστολάκη από το ΠΑΣΟΚ και η Φανή Γιωτάκη από την ΕΛ.Α.Σ. εκτόξευσαν πυρά κατά της κυβέρνησης μετά την αναδίπλωση στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος αλλά και τις εξελίξεις στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Οσον αφορά στο ιδιωτικό χρέος το άρθρο 23 για τα funds, που εντέλει η κυβέρνηση απέσυρε μετά τα σφοδρά πυρά από πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, επέτρεπε σε μια διμερή σύμβαση ρύθμισης οφειλής (μεταξύ δανειοληπτή και funds/servicers) να αποτελεί από μόνη της εκτελεστό τίτλο. Αυτό σήμαινε ότι οι εισπράκτορες των δανείων (servicers) δεν θα χρειάζονταν να εκδώσουν προηγουμένως διαταγή πληρωμής από δικαστήριο για να κινήσουν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

Προέβλεπε επίσης ότι αν ο δανειολήπτης καθυστερούσε συνολικά πάνω από τρεις δόσεις, η ρύθμιση θα μπορούσε να καταγγελθεί αυτόματα, να αναβιώσει η αρχική (μεγαλύτερη) οφειλή και να προχωρήσουν άμεσα κατασχέσεις και πλειστηριασμοί χωρίς τις συνηθισμένες δικαστικές εγγυήσεις, ενώ έθετε και πολύ στενά χρονικά περιθώρια αντίδρασης στους οφειλέτες.

Η αντίδραση και η απόσυρση

Δικηγορικοί σύλλογοι, κόμματα της αντιπολίτευσης (όπως το ΠΑΣΟΚ) και φορείς κατήγγειλαν τη διάταξη ως «ασυδοσία των funds», υποστηρίζοντας ότι περιόριζε δραματικά τη δικαστική προστασία των πολιτών και μετέτρεπε τους servicers σε «εισαγγελείς και δικαστές του εαυτού τους».

Από την πλευρά του ο υφυπουργός Εργασίας, Κώστας Καραγκούνης, για την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο για τη διαχείριση των δανείων ο κ. Καραγκούνης είπε πως «μπαίνει ένα πλαίσιο για πρώτη φορά. Δεν είχε ξαναμπεί πλαίσιο. Σωστά κάναμε και την αποσύραμε, γιατί θα υπήρχε η ελάχιστη δικαιολογία από τα κόμματα να μην ψηφίσουν ένα σφιχτό πλαίσιο για τους servicers και τα funds. Γιατί για πρώτη φορά μπορούν να κάνουν διαδικασία και μέσω του εξωδικαστικού με συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τους servicers. Πάνω από 70.000 έχουν μπει στον εξωδικαστικό με προστασία της πρώτης κατοικίας και χωρίς πτωχευτική διαδικασία. Αυτό που προτείνει το ΠΑΣΟΚ είναι πτωχευτική διαδικασία».

Μιλώντας στο MEGA, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, έκανε λόγο για μεθόδευση της κυβέρνησης καθώς, όπως είπε, αποκλείστηκε από τη συνεδρίαση της Βουλής η ολομέλεια των δικηγορικών συλλόγων της χώρας.

«Γιατί τους απέκλεισαν; Ήρθαν 17 φορείς και απαγόρευσαν στον πρόεδρο της ολομέλειας των δικηγορικών συλλόγων να έρθει στη Βουλή και να πει την άποψή του επί του συγκεκριμένου, γιατί η άποψή του ήταν κόλαφος και ήταν η θεσμική αντίδραση του νομικού κόσμου της χώρας. Από εκεί και πέρα ο Νίκος Ανδρουλάκης ζήτησε την απόσυρση του άρθρου. Υπήρξε κατακραυγή όχι μόνο από την αντιπολίτευση, μα και από όλους όσους τους φορείς που  ήρθαν στη Βουλή. Προφανώς και οι υπόλοιπες διατάξεις είναι ανεπαρκέστατες και σε πολύ λανθασμένη κατεύθυνση.».

Η Φανή Γιωτάκη της ΕΛ.Α.Σ. επισήμανε για το ίδιο θέμα ότι χθες εμφανίστηκε ο κύριος Μαρκόπουλος σαν ‘αυτοφοράκιας’ του κυρίου Πιερρακάκη για να ψηφίσει την κατάλυση και την απώλεια όλων των δικαιωμάτων των οφειλετών έναντι των servicers και funds. Φυσικά, το απέσυρε υπό το βάρος της πίεσης που άσκησαν και οι φορείς. Και είμαι πολύ περήφανη που ανήκω στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και που κατάφερε παρά τον παράνομο αποκλεισμό του, να ξεσηκώσει και να ενεργοποιήσει την αντιπολίτευση. Δεν υπάρχει πλέον η δικαιολογία δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Γιατί χθες ήταν ένα μεγάλο επίτευγμα να υπάρξει αυτή η άτακτη οπισθοχώρηση της κυβέρνησης. Από εκεί και πέρα, θέλω να αναλογιστούν ο κόσμος τι θα συνέβαινε σε περίπτωση που έπαιρνε, που δεν θα την πάρει φυσικά μια τρίτη τετραετία ο Κυριάκος Μητσοτάκης».

Το τουρκολιβυκό

Σε σχέση με το τουρκολιβυκό, η κ. Αποστολάκη τόνισε πως «εδώ έχουμε μία δυσμενέστατη εξέλιξη και μία διπλωματική ήττα σε κάθε περίπτωση. Μιλάει ο κ. Καραγκούνης για τις διαπραγματεύσεις για την επέκταση της μερικής οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Αίγυπτο που έγινε το ’20. Τι θα έπρεπε να γίνεται όλα αυτά τα χρόνια και από ποια αφετηρία θα ξεκινήσουμε τώρα την επέκταση της ΑΟΖ; Άρα εδώ έχουμε καθυστέρηση και μία έλλειψη στρατηγικού βάθους στην εξωτερική μας πολιτική».

Η κα Γιωτάκη επ΄αυτού είπε: «Γίνανε πάρα πολλά λάθη. Η χθεσινή πρωτοβουλία σε τι ακριβώς μας έχει ωφελήσει; Ξεκινήσαμε από το 2019 που ουσιαστικά είπαμε όχι στις εκκλήσεις της Λιβύης να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ. Αγνοήσαμε λοιπόν τις εκκλήσεις τον Αύγουστο του 2019. Στη συνέχεια δεν αποφύγαμε την υπογραφή του μνημονίου. Μετά καταφύγαμε σε μια λάθος πολιτική. Εμείς δεν θα βασιζόμασταν στην πολιτική του εφησυχασμού που στηρίζεται η κυβέρνηση και στην πολιτική ενός πειθήνιου ουραγού, όπως είμαστε εμείς στην αμερικανική πολιτική και με τον Τραμπ και με τον προκάτοχό του, με τον οποίο είχε άριστες σχέσεις ο πρωθυπουργός μας. Όταν είσαι λοιπόν πειθήνιος δυστυχώς κανείς δεν σε σέβεται γιατί το ραγιά κανείς δεν το σέβεται. Δυστυχώς», υπογράμμισε από την πλευρά της η κ. Γιωτάκη.

Την περασμένη Τετάρτη βρέθηκε, για μια ακόμη φορά, για μια ακόμη χρονιά, στην παρέλαση στη Λεμεσό, για την εθνική επέτειο της 28^ης Οκτωβρίου 1940. Όπως είναι παρούσα και στις παρελάσεις της 25^ης Μαρτίου 1821 και της 1^ης Απριλίου 1955. Είναι, πάντα, εκεί. Υπό το λάβαρο της “Αδούλωτης Κερύνειας”. Αυτή τη φορά παρέλασε με τη στήριξη βοηθήματος βάδισης, αλλά αυτό δεν ήταν εμπόδιο. Δεν σκέφθηκε να μην πάει! Πήγε, όπως κάθε χρόνο!

Η δική της προσωπική ιστορία, είναι η τραγωδία της Κύπρου. «Μας έβαλαν στη βεράντα του σπιτιού και άρχισαν να κτυπούν τους άντρες. Τα μικρά παιδιά με μπιμπερά, τους πέταξαν το γάλα κάτω… Μας πήραν σε ένα αγροτικό δρόμο… εκεί διαπράχθηκε το έγκλημα, να πυροβολούν τον άντρα μου με το μωρό ενός χρόνους στην αγκαλιά του, κι εγώ με το δίχρονο», διηγείται. Η ιστορία της Χαρίτας Μάντολες, θα πρέπει να είναι η ζωντανή θύμηση. Κι’ ας πέρασαν πενήντα δυο χρόνια, σχεδόν 53. Η οικογένεια της εκτελέσθηκε από τον κατοχικό στρατό και τα οστά τους, του πατέρα της, του συζύγου της, των δυο γαμπρών της, εντοπίσθηκαν και η κηδεία τους τελέσθηκε το 2008.

Η Χαρίτα Μάντολες να ξυπνά από τη νάρκη

Η γιατρός Ελένη Ηρακλέους, στην μαρτυρία της, στο βιβλίο του  Χρύσανθου Χρυσάνθου, “Ο άλλος πόλεμος των γιατρών το 1974”, ανέφερε πως «μια άλλη εικόνα, που είναι ακόμα κολλημένη στη μνήμη μου και πάντα μου προκαλεί ατέλειωτο πόνο, είναι η μαυροφορεμένη φιγούρα της φίλης μου Χαρίτας Μάντολες, μιας άλλης Αντιγόνης του Σοφοκλή, που με το μικρό μωρό τραυματισμένο στη αγκαλιά της, σαν σκηνή από αρχαία τραγωδία, μας εξιστορούσε τα φρικτά γεγονότα, με την εκτέλεση όλων των ανδρών της οικογένειάς της, την απελπισία και τον αγώνα της Χαρίτας να περισώσει τα παιδιά της από τα τουρκικά στρατεύματα».

Κάθε φορά που την βλέπω, παρακολουθώ μια δράση της, δεν λειτουργεί τούτο μόνο ως ξυπνητήρι. Μας βάζει όλους στη θέση μας. Όλους που τους έχει “καταπιεί” η καθημερινότητα. Η ίδια ανέλαβε, δεκαετίες τώρα,  να κουβαλά, τις θύμησες, κάποτε με μεγάλη δυσκολία, αλλά αυτό δεν την έχει κάμψει. Δεν της άλλαξε τις προτεραιότητες.

Στην παρέλαση της περασμένης Τετάρτης, για την επέτειο του “Όχι”, περπάτησε και έτυχε της υποδοχής. Οι παρευρισκόμενοι την υποδέχθηκαν με παρατεταμένα χειροκροτήματα. Περπάτησε κόντρα στη λήθη και την ανυπόφορη αδιαφορία. Στη σκιά των… λεμεσιανών πύργων, επιμένει να λέει τα πράγματα όπως πρέπει να λέγονται, για να μην σβηστεί η μνήμη. Η Χαρίτα Μάντολες δεν χρειάζεται χειροκροτήματα. Συνοδοιπόρους χρειάζεται. Θέλει πολλούς να περπατάνε δίπλα της, μαζί της.

Κάθε φορά που αφηγείται, την ακούω με προσοχή. Μια αναφορά της θα παραμείνει χαραγμένη στη μνήμη: «Οι φωτογραφίες που κρατούσαμε για χρόνια στα οδοφράγματα έμειναν αποτυπωμένες στα στήθια μας. Να ζητούμε τους αγνοούμενους μας και θα γίνεται τούτο μέχρι να μάθουν όλες οι μάνες για τα αγνοούμενα παιδιά τους. Αυτές οι φωτογραφίες είναι για να θυμίζουν το κακό που έγινε…» ( συνέντευξη στον Active, στην Άντρη Δανιήλ).

Να είναι καλά η κυρία Χαρίτα, να είναι καλά όλες οι Χαρίτες, που κρατάνε ψηλά τη μνήμη και υπενθυμίζουν τι πρέπει όλοι να πράττουμε.

^{Το SLpress.gr ευχαριστεί τον Κώστα Βενιζέλο για την παραχώρηση των φωτογραφιών του philenews.} 

Μόναχο

Αν επισκέπτεστε το Μόναχο για πρώτη φορά, θα διαπιστώσετε γρήγορα ότι διαθέτει μια σπουδαία παράδοση στην μπύρα, η οποία ξεκινά από το 1487, όταν ο Δούκας Αλβέρτος Δ’ θέσπισε τον Νόμο περί Καθαρότητας του Μονάχου, ορίζοντας ότι ο λυκίσκος, το νερό και η βύνη είναι τα μόνα επιτρεπόμενα συστατικά.

Σήμερα, μπορείτε να δοκιμάσετε μπύρες στους πολλούς υπαίθριους χώρους μπύρας (Βiergartens) του Μονάχου, συμπεριλαμβανομένου ενός προσωπικού αγαπημένου μου, του Waldwirtschaft, που βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Ίζαρ.

Οι κάτοικοι του Μονάχου απολαμβάνουν την μπύρα κάθε εποχή του χρόνου, και ιδιαίτερα τα Χριστούγεννα και την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αλλά η πόλη φημίζεται κυρίως για το ετήσιο Oktoberfest, το οποίο ξεκινά —κάπως μπερδεμένα— τον Σεπτέμβριο. Να περιμένετε τεράστια και βαριά ποτήρια μπύρας που σερβίρονται από άνδρες και γυναίκες με παραδοσιακές στολές, ζωντανή μουσική, λούνα παρκ και πάγκους με φαγητό. Prost!

Για ποιες μπύρες φημίζεται το Μόναχο; Μια είναι η Münchner Bier (μπύρα που παρασκευάζεται σύμφωνα με μια αρχαία συνταγή και βρίσκεται μόνο στο Μόναχο). Γνωστά ζυθοποιεία στο Μόναχο: Hofbräu, Augustiner, Paulaner και Löwenbräu

Βρυξέλλες

Αν και πρόκειται για μικρή χώρα, το Βέλγιο παράγει τεράστιες ποσότητες μπύρας — περίπου 120 ποικιλίες. Συνήθως θα συναντήσετε μπύρες με πιο έντονη τη γεύση της μαγιάς και υψηλότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ σε σχέση με αυτές άλλων χωρών.

Η κουλτούρα της μπύρας στις Βρυξέλλες περιλαμβάνει τόσο παραδοσιακές ζυθοποιίες, όπως η Cantillon —όπου θα βρείτε μπύρες που έχουν υποστεί αυθόρμητη ζύμωση, όπως οι lambic και οι gueuze— όσο και υπερσύγχρονες μικροζυθοποιίες (δοκιμάστε το Brussels Beer Project, οι συνιδρυτές του οποίου δημιουργούν περίπου 40 νέους τύπους μπύρας κάθε χρόνο).

Η δική μου αγαπημένη επιλογή είναι το ατμοσφαιρικό Delirium Café, το οποίο κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ για τον αριθμό των μπυρών που σερβίρει: 2.004 ποικιλίες, σύμφωνα με την τελευταία καταμέτρηση.

Για ποιες μπίρες φημίζονται οι Βρυξέλλες; Ξανθές, κόκκινες, κεχριμπαρένιες ή καφέ μπύρες τύπου ale, μπύρες Trappist (μοναστηριακής παραγωγής, με έντονη ζύμωση και γεύση βύνης), lambic (που παρασκευάζονται με άγρια ​​μαγιά). Ζυθοποιίες που αξίζει να γνωρίζετε στις Βρυξέλλες: Cantillon, Delirium Cafe, Poechenellekelder, Brasserie de la Senne

Η Πράγα, πρωτεύουσα της μπύρας!

Η Τσεχία κατέχει τα πρωτεία ως η χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μπύρας. Διατηρεί αυτόν τον τίτλο για περισσότερα από 30 συνεχόμενα χρόνια, γεγονός που αποδεικνύει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζουν το θέμα. Οι Τσέχοι καταναλώνουν κατά μέσο όρο 181,9 λίτρα ετησίως, με τον πιο διαδεδομένο τύπο τσεχικής μπύρας να είναι η ανοιχτόχρωμη (pale) lager.

Στην Πράγα θα βρείτε άφθονη Pilsner Urquell —την αυθεντική χρυσαφένια μπίρα τύπου Pilsner— η οποία παράγεται από το 1842 στο Πλζεν, μια μικρή πόλη νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας.

Η Staropramen προέρχεται από την Πράγα, οπότε θα τη βρείτε σε παμπ και ζυθοποιεία σε όλη την πόλη. Στην Τσεχία θα βρείτε μερικές από τις φθηνότερες μπύρες στον κόσμο· λέγεται μάλιστα ότι η μπύρα είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στην εθνική συνείδηση, ώστε κανένας ζυθοποιός δεν θα τολμούσε να αυξήσει τις τιμές — εξαιρετικά νέα για την τσέπη μας.

Για ποιες μπίρες φημίζεται η Πράγα; Ανοιχτόχρωμες μπίρες τύπου Pilsner και lager Ζυθοποιίες που αξίζει να γνωρίζετε στην Πράγα: Staropramen, U Fleků, Pivovar U Supa

Δουβλίνο, Ιρλανδία

Για μια πίντα της περίφημης “μαύρης μπύρας” —που παρασκευάζεται από καβουρδισμένο κριθάρι, βυνοποιημένο κριθάρι, λυκίσκο, μαγιά και νερό— υπάρχει μόνο ένας προορισμός: το Δουβλίνο. Η πιο διάσημη stout στον κόσμο δημιουργήθηκε εδώ από έναν ζυθοποιό ονόματι Arthur Guinness. Τη δεκαετία του 1770, άρχισε να παράγει ένα νέο είδος αγγλικής μπύρας, την porter, η οποία είχε υψηλότερη περιεκτικότητα σε λυκίσκο και αλκοόλ και γνώρισε άμεση επιτυχία.

Σήμερα, μπορείτε να περιηγηθείτε στο Guinness Storehouse, όπου η μπύρα παρασκευάζεται από την αρχή της ιστορίας της, και να δοκιμάσετε να σερβίρετε εσείς την τέλεια πίντα (είναι πιο δύσκολο απ’ όσο φαίνεται).

Μην παραλείψετε, ωστόσο, να επισκεφθείτε και άλλες ζυθοποιίες και μπαρ του Δουβλίνου· δοκιμάστε τη Rascals HQ, μια διασκεδαστική, σύγχρονη ζυθοποιία που προσφέρει συναρπαστικές ξεναγήσεις και γευστικές δοκιμές, ή το Fidelity Bar, το οποίο σερβίρει δημοφιλείς επιλογές, όπως η Body Riddle pale ale, καθώς και brown ales, stouts και βελγικές red ales, υπό τους ήχους ζωντανής μουσικής από DJs.

Για ποιες μπίρες φημίζεται το Δουβλίνο; Φυσικά την Guinness. Ζυθοποιεία που αξίζει να γνωρίζετε στο Δουβλίνο: Guinness Storehouse, The Porterhouse Brew Co, Urban Brewing

Πόρτλαντ, Όρεγκον, ΗΠΑ

Το ιδιαίτερο Πόρτλαντ του Όρεγκον είναι γνωστό ως η “Πόλη των Ρόδων”, χάρη στους πλούσιους κήπους με τριανταφυλλιές που φυτεύτηκαν για την Παγκόσμια Έκθεση του 1905 και το ετήσιο φεστιβάλ ρόδων. Ωστόσο, φημίζεται και για την μπύρα του, με μια ιστορία ζυθοποιίας που ανάγεται στη δεκαετία του 1850, σήμερα, η πόλη συγκαταλέγεται στις κορυφαίες των ΗΠΑ όσον αφορά τη χειροποίητη (craft) μπίρα.

Στο πλαίσιο της καινοτόμου σκηνής μπύρας της πόλης, η οποία αριθμεί περίπου 70 ζυθοποιίες, θα βρείτε τα πάντα: από δυνατές double IPA έως στυλ εμπνευσμένα από τις παραδοσιακές ale της ευρωπαϊκής υπαίθρου. Δοκιμάστε τη Great Notion για sour μπίρες με έντονα φρουτώδη χαρακτήρα, θολές (hazy) IPA και γευστικές stout, ή τη Wayfinder, η οποία στοχεύει στη δημιουργία της τέλειας lager. Αν πάλι αναζητάτε Pilsner γερμανικού τύπου, κατευθυνθείτε στη Von Ebert, η οποία κερδίζει συνεχώς βραβεία για τη δική της εκδοχή.

Για ποιες μπίρες φημίζεται το Πόρτλαντ; IPA, lager, Pilsner

Τόκυο

Η πρώτη μπύρα ιαπωνικής παραγωγής χρονολογείται από τη δεκαετία του 1870 στην Οσάκα. Οι πρώτοι Ιάπωνες ζυθοποιοί ταξίδευαν συχνά στη Γερμανία για να παρατηρήσουν τον τρόπο παρασκευής της μπύρας.

Έκτοτε, η βιομηχανία μπύρας της Ιαπωνίας γνωρίζει διαρκή άνθηση, καθιερώνοντας διάσημες μάρκες όπως οι Kirin, Asahi, Sapporo και Suntory. Οι Ιάπωνες τείνουν να προτιμούν τις πιο ελαφριές και δροσιστικές lager, ωστόσο υπάρχει και μια σκηνή μικροζυθοποιίας (craft beer) γεμάτη εξαιρετικές stouts και ales.

Το Τόκιο φιλοξενεί επίσης μικρότερα, λιγότερο εμπορικά ζυθοποιεία· αναζητήστε μέρη όπως το Two Fingers, το οποίο σερβίρει διεθνείς και εγχώριες μπύρες, το Inkhorn Brewing, του οποίου οι πιο δυνατές μπύρες μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν το 7% σε περιεκτικότητα αλκοόλ (ABV), ή το Popeye Beer Club, που διαθέτει μια εντυπωσιακή ποικιλία 70 διαφορετικών ειδών μπίρας σε κάνουλα.

Για ποιες μπύρες φημίζεται το Τόκιο; Pale, ελαφριές lager Ζυθοποιεία που αξίζει να γνωρίζετε στο Τόκιο: Sapporo, Asahi

Ντένβερ, Κολοράντο, ΗΠΑ

Υψώστε το ποτήρι σας στο Ντένβερ· αυτή η πόλη της “Άγριας Δύσης”, κοντά στα Βραχώδη Όρη, παράγει περισσότερη μπύρα από οποιαδήποτε άλλη πόλη των ΗΠΑ.

Με περισσότερα από 70 ζυθοποιεία και αμέτρητα μπαρ με μπύρες σε κάνουλα (tap houses), brew pubs και gastro pubs, δεν είναι τυχαίο ότι το Great American Beer Festival διοργανώνεται εδώ και πάνω από 40 χρόνια.

Αναγνωρισμένο από τα Ρεκόρ Γκίνες ως η μεγαλύτερη γιορτή μπύρας στον κόσμο, προσφέρει πάνω από 6.700 διαφορετικές μπύρες για δοκιμή. Για έναν εύκολο τρόπο να περιηγηθείτε στα νέα αλλά και στα πιο καθιερωμένα ζυθοποιεία της πόλης, ακολουθήστε το “Denver Beer Trail” (Μονοπάτι της Μπίρας του Ντένβερ), το οποίο περιλαμβάνει περισσότερους από 40 τοπικούς παραγωγούς μπύρας που αξίζει να δοκιμάσετε.

Ζυθοποιίες που αξίζει να γνωρίζετε στο Ντένβερ: Coors, Great Divide, Wynkoop Brewing Co, Blue Moon

Μελβούρνη, Αυστραλία

Η αυστραλιανή μπύρα είναι κάτι πολύ περισσότερο από τις Castlemaine XXXX, Fosters ή Victoria Bitter — μάρκες που θεωρούνται μάλλον κοινότυπες και έχουν τη φήμη των άχρωμων γευστικά ποτών που πίνεις το ένα μετά το άλλο, μέχρι να μην μπορείς πια να σταθείς στα πόδια σου.

Ευτυχώς, η Μελβούρνη έχει αναβαθμίσει το επίπεδο της αυστραλιανής μπύρας, χάρη στον αυξανόμενο αριθμό μικροζυθοποιιών και μπαρ μπύρας. Μπορείτε να επισκεφθείτε μερικές από αυτές κάνοντας μια περιήγηση στη ζώνη “Bayside Beer Belt”, μια ομάδα 14 ανεξάρτητων ζυθοποιιών στα νοτιοανατολικά της πόλης.

Εναλλακτικά, ανακαλύψτε μερικά από τα πιο ιδιαίτερα και εντυπωσιακά στέκια της πόλης, όπως το Moon Dog World —που διαθέτει υπαίθριο χώρο (beer garden), tiki bar, ακόμα και λιμνοθάλασσα με καταρράκτη όπου μπορείτε να απολαύσετε τις lager και pale ale τους— ή το Stomping Ground Brewing Co στη μοντέρνα περιοχή Collingwood, μια πολυσύχναστη μπυραρία με τεράστια μπάρα που διαθέτει 30 κάνουλες. Απίστευτο!

Για ποιες μπίρες φημίζεται η Μελβούρνη; Pale ale, bitter, lager Ζυθοποιίες που αξίζει να γνωρίζετε στη Μελβούρνη: The Mill Brewery, Temple Brewing Company, Fixation Brewing

Ποιες είναι οι κορυφαίες πόλεις για μπύρα στην Ευρώπη;

Η Ευρώπη διαθέτει αρκετές κορυφαίες πόλεις για μπύρα, όπως το Μόναχο, τις Βρυξέλλες και την Πράγα, καθεμία από τις οποίες φημίζεται για τη μοναδική κουλτούρα μπύρας και τις ιστορικές ζυθοποιίες της.

Ποια πόλη έχει τις περισσότερες ζυθοποιίες ανά κάτοικο;

Το Asheville στη Βόρεια Καρολίνα είναι γνωστό ότι διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό ζυθοποιιών ανά κάτοικο, προσφέροντας μια μεγάλη ποικιλία από μπύρες μικροζυθοποιίας (craft beers).

Υπάρχουν υποτιμημένες πόλεις για μπύρα που αξίζει να επισκεφθείτε;
Πόλεις όπως η Γάνδη στο Βέλγιο και η Βέρνη στην Ελβετία προσφέρουν μοναδικές κουλτούρες μπύρας και θεωρούνται “κρυμμένα διαμάντια” για τους λάτρεις του ποτού. Το Βερολίνο κερδίζει αναγνώριση για την ακμάζουσα σκηνή της μικροζυθοποιίας.

Υπάρχουν μοναδικές εμπειρίες σχετικές με τη μπύρα σε όλο τον κόσμο;

Ναι, εμπειρίες όπως το Heineken Experience στο Άμστερνταμ ή οι ξεναγήσεις σε ζυθοποιίες στο Δουβλίνο προσφέρουν μια μοναδική ματιά στην παραγωγή και την ιστορία της μπύρας.

Σε συνεργασία με το womanidol

β) Η Ελλάδα ως κράτος ακόλουθος (bang wagoning): 1964-2017. Η φάση αυτή χωρίζεται σε τρείς υπο-περιόδους: 1964-1991(Ψυχρός Πόλεμος), 1992-2011 (μονοπολικό σύστημα) 2012-2017 (πολυπολικό σύστημα). Είναι μια ετεροβαρής σχέση όπου η Ελλάδα παθητικά ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ, ως πολύ ισχυρότερη χώρα. Στον υπολογισμό κόστους-οφέλους/αρνητικών-θετικών η Ελλάδα αποσπά δυσανάλογα οφέλη σε σχέση με τις παραχωρήσεις.

γ) Η Ελλάδα ως στρατηγικός εταίρος (strategic partner): 2018-σήμερα. Εδώ υπάρχει αλλαγή υποδείγματος, αφού έχει να κάνει με μια σχέση αναβαθμισμένη και πολυεπίπεδη, με αναλογική ισότητα μεταξύ των δύο χωρών όπου όλοι οι τομείς της συνεργασίας έχουν ενταχθεί σε θεσμικό πλαίσιο.

Στον πυλώνα της γεωστρατηγικής (άμυνα, ασφάλεια και εξοπλιστικά), που μακροχρόνια όριζε σχεδόν μονοδιάστατα το επίπεδο των διμερών σχέσεων, προστέθηκε η γεωοικονομία (ενέργεια, ναυτιλία, λιμάνια και υψηλή τεχνολογία), καθιστώντας τη σχέση στρατηγική. Η γεωπολιτιστική διάσταση είναι επίσης συμπληρωματική και αναδείχθηκε επιμελώς για μια φορά ακόμη στην ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα. 

Η Ελλάδα εξυπηρετεί τον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στους παραπάνω τομείς και στα εξής σημαντικά πεδία: α) μέτωπο ενάντια στη Ρωσία, β) μέτωπο ενάντια στην Κίνα, γ) ευρωατλαντικές σχέσεις και δ) Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική. Η Ελλάδα έχει αποκτήσει τεχνογνωσία τόσο της Ανατολικής Μεσόγειου, εκπληρώνοντας ρόλους, όσο και του αμερικανικού πολιτικού συστήματος για την ευόδωση στρατηγικών συνεργειών. Η χώρα μας έχει δοκιμαστεί επιτυχώς στην ανάληψη αρμοδιοτήτων, δικαιοδοσιών και ευθυνών, κάνοντας τις παραδοτέες στους στόχους που τίθενται από τις ΗΠΑ.

Η επόμενη φάση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων

Έχοντας αποκτήσει αυξημένο γεωπολιτικό αποτύπωμα και μετατραπεί σε χώρα πρώτης γραμμής για τις ΗΠΑ, το επόμενο στάδιο είναι η Ελλάδα να αποκτήσει το καθεστώς του αναντικατάστατου σύμμαχου και δυνητικά μεσαίας δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κομβικό κράτος ή αλλιώς το κράτος κλειδί. Ο όρος κράτος-κλειδί (pivotal-state) που πρωτοχρησιμοποιήθηκε απο τον Χάλφορντ Μακίντερ, επαναπροσδιορίστηκε από τον Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι αναφερόμενος σε χώρες κομβικής σημασίας σε σημαντικές περιοχές ενδιαφέροντος της Ευρασίας για την υπερδύναμη.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα υποσυστήματα, στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής (περιφέρεια Ανατολικής Μεσογείου), που είναι υψηλής στρατηγικής αξίας για τις ΗΠΑ λόγω της αναβίωσης του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων και των περιφερειακών δρώντων, καθώς  και των πολλαπλών διλημμάτων ασφαλείας. Οι προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να μετατραπεί σε “κράτος-κλειδί” των ΗΠΑ και μεσαία δύναμη:

• Εξωτερικές/συστημικές προϋποθέσεις

1. Να βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες περιοχές του διεθνούς συστήματος (εκπληρώνεται)
2. Να μην έχει φιλοδοξίες μεγάλης δύναμης και απέναντι της βρίσκεται η Τουρκία την οποία κανένας από τους ισχυρότερους δρώντες δεν θέλει να τη δει να καθίσταται υπερβολικά ανταγωνιστική (εκπληρώνεται)
3. Στο ίδιο υποσύστημα υπάρχουν οι ΗΠΑ ως μεγάλη δύναμη (εκπληρώνεται)

• Εσωτερικές προϋποθέσεις

1. Απόκτηση τεχνογνωσίας της περιοχής (εκπληρώνεται)
2. Μέσα και πόρους για να αναλάβει ηγετικό ρόλο (εκπληρώνεται)
3. Ανάληψη πρωτοβουλιών θέτοντας όρους και πίνακας σύμπτωσης συμφερόντων (εκπληρώνεται μερικώς)
4. Υψηλή στρατηγική (δεν εκπληρώνεται)

Για να υπάρχει υψηλή στρατηγική το πολιτικό σύστημα πρωτίστως χρειάζεται να περάσει από το επίπεδο της διαχειριστικής λογικής των εξελίξεων στη διεθνή σκηνή με βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα σε αυτό του μακροχρόνιου σχεδιασμού με βάθος δεκαετιών. Η εκπλήρωση του σκοπού αυτού, επιτάσσει όραμα για την γεωπολιτική θέση της Ελλάδας και τη δημιουργία ενός συνεκτικού θεσμικού πλαισίου που θα διασφαλίζει τη συνέχεια στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής στη βάση σταθερών, θωρακισμένο από πρόσκαιρες προσωπικές και κομματικές επιλογές. Συγκεκριμένα χρειάζεται να δημιουργηθούν:

•  Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής θα συνεχίζει παράλληλα το ρόλο του που είναι πρωτίστως ενημερωτικό και συντονισμού μεταξύ της κυβέρνησης και των πολιτικών κομμάτων
• Ημικρατική δεξαμενή σκέψης στα πρότυπα του RAND Corporation των ΗΠΑ που θα αναλύει, θα εκδίδει περιπτωσιολογικές μελέτες, θα παράγει σενάρια και θα καταθέτει προτάσεις προς το ΥΠΕΞ και ΥΠΑΜ, αντικαθιστώντας ιδρύματα/ινστιτούτα εξωτερικής πολιτικής, όπως το ΕΛΙΑΜΕΠ που η τεχνογνωσία τους είναι περιορισμένη
• Αναδιάρθρωση του τρόπου λειτουργίας του ΥΠΕΞ ώστε να γίνει πιο αποτελεσματικό και περισσότερο επιχειρησιακό. Η στελέχωση των κρίσιμων θέσεων στις διπλωματικές υπηρεσίες στο εξωτερικό να πραγματοποιείται με αντικειμενικά κριτήρια στη βάση της αυστηρής αξιολόγησης της απόδοσης των επιλεχθέντων προσώπων

Η Ελλάδα προ αποφάσεων

Τον ρόλο που οι ΗΠΑ προσδιορίζουν για την Ελλάδα είναι να γίνει τοποτηρητής των συμφερόντων τους στην περιοχή. Ως συμμαχικό κράτος επιμεριζόμαστε βάρη της υπερδύναμης στο πλαίσιο του επαναπροσδιορισμού κατανομής των πόρων της και επικέντρωση της προσοχής σε πιο κρίσιμες για αυτήν περιοχές του διεθνούς συστήματος.

Στην 47η προεδρία οι ΗΠΑ με εμφατικό τρόπο συνεχίζουν την εξωτερική ανάθεση/μεταβίβαση αρμοδιοτήτων, δικαιοδοσιών και ευθυνών στους συμμάχους πετυχαίνοντας τη διατήρηση της κυριαρχίας τους, παρεμποδίζοντας την άνοδο/αύξηση επιρροής περιφερειακών και εξωπεριφερειακών δυνάμεων και παράγοντας βέλτιστο αποτέλεσμα με εξορθολογισμένο κόστος.  Η απόλυτη συμπαράταξη με τις ΗΠΑ για την αποκόμιση ουσιαστικών κερδών και οφελών προϋποθέτει ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα θα πάψει να είναι άτολμο και φοβικό.

Ζητούμενο αποτελεί η κεφαλαιοποίηση του μέγιστου δυνατού αποτελέσματος που μπορεί να επιτευχθεί με την αλλαγή νοοτροπίας του εγχώριου πολιτικού προσωπικού. Από το 2010 και μετά διανύουμε μια ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία διαρκείας, αφού όλες οι εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο, Ευρώπη καθώς και στην Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική είναι υπέρ μας. Οι ανακατανομές συμφερόντων και οι επαναπροσδιορισμοί ισχύος στο μεταβαλλόμενο, ρευστό και συγκρουσιακό πολυπολικό σύστημα που διανύουμε θα σταθεροποιηθούν έως το 2030. 

Η χώρα μας εξυπηρετώντας πολλαπλώς την αμερικανική υψηλή στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Ευρώπη, μέσω των στενών διμερών σχέσεων, του νατοϊκού πλαισίου και των σχημάτων της τριγωνικής διπλωματίας, έχει μια ιστορική ευκαιρία να κλειδώσει τη θέση της ως κομβικό κράτος/κράτος-κλειδί (pivotal state) για τις επόμενες δεκαετίες, ώστε κάθε φορά που απειλείται η Ελλάδα να θεωρείται ότι πλήττονται τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.  Η ειδική σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ είναι μονόδρομος να μετουσιωθεί στο προαναφερόμενο πλαίσιο.

Ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στο Συνταγματικό Δικαστήριο, εμποδίζοντας πολλούς υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS, αντιπολίτευση) να πλησιάσουν στην είσοδο. Αυτοί διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες για να στηρίξουν τους ανώτατους δικαστές. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ επιθυμεί την απομάκρυνσή τους, επειδή ειχαν τοποθετηθεί από την Βουλή όταν πλειοψηφούσε και κυβερνούσε η σημερινή αντιπολίτευση. Ο πρόεδρος Ναβρότσκι τους υπερασπίζεται και υπενθυμίζεται ότι εξελέγη με την υποστήριξη της προηγούμενης κυβέρνησης.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η ΕΕ θεωρεί ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, υπήρξε ένα από τα αγκάθια στις σχέσεις μεταξύ των Βρυξελλών και της Βαρσοβίας την περίοδο που οι εθνικιστές ήταν στην κυβέρνηση (2015-2023), καθώς υποστήριζαν την υπεροχή του πολωνικού δικαίου έναντι εκείνου της ΕΕ.

Από το 2015, η κυβέρνηση του PiS είχε διορίσει δικαστές με σαφή πολιτικό προσανατολισμό, τους οποίους δεν αναγνωρίζει ως θεσμικούς ο Ντόναλντ Τουσκ και επιδιώκει να ορίσει νέους δικαστές ώστε να πλειοψηφεί η κυβερνητική γραμμή και να μην μπλοκάρονται νομοσχέδια –οι δικαστές έχουν θητεία 9 ετών. Ομως από τους πέντε δικαστές που διόρισε η σημερινή Βουλή, ο Ναβρότσκι επικύρωσε το διορισμό μόνον δύο, δηλώνοντας ότι για τους υπόλοιπους δεν δόθηκαν επαρκή στοιχεία για το αν πληρούν τις προϋποθέσεις (π.χ. δεκαετή θητεία σε έδρα κ.λπ.). Η κυβέρνηση, όταν ο Πρόεδρος αρνήθηκε να επικυρώσει τον διορισμό, τους όρκισε στη Βουλή.

Η είσοδος του Προέδρου

Ο Πρόεδρος της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, πέρασε τον αστυνομικό κλοιό και μπήκε μέσα στο κτίριο του Δικαστηρίου μέσα στη νύχτα, συνοδευόμενος από τον “απομακρυνθέντα” Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, για να στηρίξει την καθαιρεθείσα ηγεσία. Έκανε επίσημη δήλωση σήμερα το πρωί κατηγορώντας την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ για «βίαιη κατάληψη συνταγματικού οργάνου του κράτους» και απαίτησε την άμεση απομάκρυνση των αστυνομικών δυνάμεων από τον χώρο.

Λόγω της απειλής για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας, ο Πρόεδρος της Πολωνίας συγκάλεσε κατεπείγουσα συνάντηση με τους εκπροσώπους όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων για σήμερα, 31 Οκτωβρίου, σε μια προσπάθεια να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Αναλύσεις σε εξειδικευμένα πολωνικά μέσα (όπως το Wnet.fm) χρησιμοποιούν εκφράσεις όπως «κινδυνεύουν να λειτουργήσουν δύο παράλληλα κέντρα έκδοσης αποφάσεων», εννοώντας τον κίνδυνο να εκδίδονται αντικρουόμενες αποφάσεις από διαφορετικές ομάδες δικαστών μέσα από το ίδιο δικαστήριο, ανάλογα με το ποια πλευρά θεωρεί κάποιος έγκυρη.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Βαλντεμάρ Ζούρεκ, δήλωσε ότι ο Πρόεδρος και η συνοδεία του αποχώρησαν τελικά από το κτίριο και ότι η κατάσταση σταθεροποιείται, αλλά χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ναβρότσκι «σκανδαλώδεις». Το κλίμα στη Βαρσοβία παραμένει στο “κόκκινο”, καθώς η χώρα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε καθεστώς απόλυτου θεσμικού διχασμού. Οι διαδηλωτές παραμένουν έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο στη Βαρσοβία και τα μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα της χώρας μεταδίδουν σε συνεχή ροή (live) ότι η κατάσταση επί της λεωφόρου Szucha παραμένει εξαιρετικά τεταμένη αυτή την ώρα.

Η αντίδραση των ΗΠΑ

Ο πρέσβυς των ΗΠΑ στη Βαρσοβία Τομ Ρόουζ ανήρτησε την εξής δήλωση: «Τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας είναι εξαιρετικά σοβαρά. Γινόμαστε μάρτυρες μιας αντιπαράθεσης άνευ προηγουμένου για τη χρήση της κρατικής εξουσίας από την κυβέρνηση, καθώς και την ανεξαρτησία και το κύρος ενός συνταγματικού θεσμού. Οι δύο πλευρές παρουσιάζουν εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές για το τι συνέβη και για ποιον λόγο. Ανεξάρτητα από το τι θα αποδειχθεί τελικά οτι ισχύει, η συγκέντρωση χιλιάδων ανθρώπων έξω από το Δικαστήριο καθιστά μια ήδη επικίνδυνη κατάσταση ακόμη πιο έκρυθμη. Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Πολωνία είναι μια αντιπαράθεση που θα κλιμακωθεί σε κάτι πολύ χειρότερο.

»Οι ΗΠΑ στέκουν στο πλευρό της Πολωνίας. Δεν είναι δική μας αρμοδιότητα να κρίνουμε ή να παρέμβουμε στις εσωτερικές της υποθέσεις. Μας ενδιαφέρει η σταθερότητα, η ασφάλεια και το δημοκρατικό μέλλον μιας χώρας την οποία είμαστε υπερήφανοι να αποκαλούμε φίλη και σύμμαχο. Ελπίζω όλοι οι εμπλεκόμενοι —κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δυνάμεις επιβολής του νόμου και διαδηλωτές— να δείξουν ψυχραιμία και να αποφύγουν οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει βία ή περαιτέρω κλιμάκωση.

»Οι πολίτες και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ νοιάζονται βαθιά για αυτή τη χώρα, τη δημοκρατία της και το μέλλον της. Ωστόσο, η δύναμη της Πολωνίας πρέπει, σε τελική ανάλυση, να πηγάζει από το εσωτερικό της —από τον λαό της, τους θεσμούς της και την κοινή τους προσήλωση στο κράτος δικαίου. Η Πολωνία έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και έχει επιτύχει πάρα πολλά, για να επιτρέψει σε πολιτικές διαφορές —όσο έντονες κι αν είναι— να θέσουν όλα αυτά σε κίνδυνο», δήλωσε ο αμερικανός πρέσβυς.

Πώς φτάσαμε στην κρίση 

Από την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, έχει δεσμευτεί επανειλημμένα να αναιρέσει τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις των προκατόχων του, καθώς επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τις Βρυξέλλες (με την οποία το PIS είχε έρθει σε ευθεία σύγκρουση) αρνούμενος ταυτόχρονα να αναγνωρίσει τη νομιμότητα του δικαστηρίου στην παρούσα μορφή του.

Ωστόσο, οι προσπάθειές του έχουν ανακοπεί από προέδρους του Συνταγματικού Δικαστηρίου που ευθυγραμμίζονται με την αντιπολίτευση, οι οποίοι «χρησιμοποίησαν τις εξουσίες βέτο και διασταλτικές ερμηνείες των αρμοδιοτήτων τους για να μπλοκάρουν τις μεταρρυθμίσεις» όπως τους κατηγορεί η κυβέρνηση.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Επιτροπή της Βενετίας, ένα συμβουλευτικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης για το κράτος δικαίου, δήλωσε ότι η άρνηση του Προέδρου δεν θα έπρεπε να εμποδίζει τους δικαστές να αναλάβουν τις θέσεις τους. Το βράδυ της Παρασκευής, μια ομάδα δικαστών που εξελέγησαν από τη σημερινή πλειοψηφία της Βουλής προχώρησε στην καθαίρεση του δικαστή και προέδρου του Δικαστηρίου, Σβιεντσκόφσκι, πρώην υπουργού επί PiS, και ανέλαβε τον έλεγχο του Δικαστηρίου. Η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία είναι μία από τους πέντε δικαστές που δεν αποδέχθηκε ο Ναβρότσκι, δήλωσε ότι ανέλαβε την ανώτατη θέση, επικαλούμενη τη μακρύτερη θητεία στη δικαιοσύνη.

Οι ειδικοί διαφωνούν έντονα ως προς τη νομιμότητα της αναστολής ή καθαίρεσης του προέδρου του Δικαστηρίου. Ο Μάρτσιν Ματσάκ, εξέχων νομικός και ανοιχτός επικριτής του PiS, δήλωσε ότι «δεν πίστευε ποτέ ότι θα καταλήξει να υπερασπίζεται τον Σβιεντσκόφσκι, αλλά η αλήθεια είναι ότι η νομική βάση για την καθαίρεσή του είναι ανύπαρκτη».

Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Βάλντεμαρ Ζούρεκ, δήλωσε απεναντίας ότι ζήτησε την άρση της ασυλίας του Σβιεντσκόφσκι και του αναπληρωτή προέδρου Σοχάνσκι, ώστε να διωχθούν για παρεμπόδιση του έργου του Δικαστηρίου.

Παρά την κριτική, ο Τουσκ επέμεινε ότι «η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας. Μετά από χρόνια ανομίας του PiS, αυτή είναι μια δύσκολη διαδικασία, ορισμένες φορές επώδυνη, και απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», υποστήριξε.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, είχε δεσμευτεί ότι «το δικαστήριο θα αρχίσει να λειτουργεί σύμφωνα με το Σύνταγμα, είτε αρέσει στον κόσμο είτε όχι». Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο περιθώριο συνάντησης της G20 στην Ατλάντα ότι «το Συνταγματικό Δικαστήριο πολιτικοποιήθηκε υπό την προηγούμενη κυβέρνηση. Αυτό που συμβαίνει έχει στόχο να επιτρέψει στην πλειοψηφία των νόμιμα εκλεγμένων δικαστών να κάνει το δικαστήριο να λειτουργήσει ξανά».

Ηγέτες της αντιπολίτευσης και ο επίσημος λογαριασμός του Δικαστηρίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μέχρι στιγμής) κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι διενεργεί «δικαστικό πραξικόπημα». Αρκετές ευρωπαϊκές προσωπικότητες της Νέας Δεξιάς, μεταξύ αυτών ο Βρετανός Νάιτζελ Φάρατζ και ο Ολλανδός Χέερτ Βίλντερς, καταδίκασαν επίσης την κίνηση.

Ακολούθως, το σκάνδαλο με την “Pizza Fan”, ένα τεράστιο «πλυντήριο» μαύρου χρήματος, με φοροδιαφυγή άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ, που την εμφάνιζαν λογιστικά ως κεράσματα πιτσών! Τέλος, το σκάνδαλο με τους πενήντα στημένους αγώνες μπάσκετ, τουλάχιστον κατά την τελευταία πενταετία, όπου ενδεικτικά στο σπίτι μόνο ενός διαιτητή βρέθηκαν σε μετρητά οκτακόσιες είκοσι χιλιάδες ευρώ!

Τα ανωτέρω αποκαλυφθέντα σκάνδαλα επωάστηκαν στα πλαίσια του στρεβλού και παρασιτικού ελληνικού καπιταλιστικού συστήματος, επί χρόνια, αναδεικνύοντας έτσι τις τρομακτικές στρεβλώσεις αυτού, αλλά και των παραλυτικών θεσμών του ελληνικού Κράτους. Στην κορυφή αυτού του δυστοπικού συστήματος βρίσκεται η οικονομική παρασιτική ολιγαρχία από την οποία απουσιάζει η εθνική συνείδηση με την έννοια της παραγωγικής θωράκισης της Ελλάδας.

Κάτω από αυτήν, λόγω και των σημάτων κλεπτοκρατίας και μαυραγοριτισμού, που αυτή εκπέμπει, δρα ένας εσμός διαφόρων επιτήδειων απατεώνων, που εξαιτίας της ανυπαρξίας σοβαρών και αξιόπιστων προληπτικών ελέγχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, βρίσκει έδαφος για την γιγάντωση πάσης φύσεως σκανδάλων.

Θύματα οι εργαζόμενοι

Πέραν δε, της οικονομικής διάστασης αυτών έχουμε και την δημιουργία «ερειπίων» στην πραγματική οικονομία, όπου ξαφνικά χιλιάδες εργαζόμενοι βρίσκονται μετέωροι στη ζωή τους, ενώ πολλοί άλλοι συμπολίτες, εργαζόμενοι τις περισσότερες φορές, που χρησιμοποιούνται εν αγνοία των ανωτέρω επιτηδείων, βρίσκονται με τρομακτικές χρεώσεις εκατομμυρίων στην αρμόδια Εφορία και στον ΕΦΚΑ.

Δίπλα, δε, σε όλα αυτά στέκει ένα ανεπαρκές και υπαίτιο πολιτικό σύστημα εξουσίας, που για την προστασία των προνομίων του έχει μετατραπεί σε σάρκα εκ της σαρκός αυτής της παρασιτικής ολιγαρχίας και της δυστοπικής λειτουργίας του ελληνικού οικονομικού συστήματος σε βάρος των συμφερόντων της χώρας και του ελληνικού λαού. 

Ειδικότερα, αν ο δικομματισμός κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης μετατράπηκε, ιδιαίτερα στην ύστερη φάση αυτής σε εθνικό βαρίδι που συνέβαλε λόγω των αβελτηρίων στην χρεωκοπία του 2010, ο ιδιότυπος μονοπολισμός της κυβέρνησης της ΝΔ, ιδίως της τελευταίας κυβερνητικής τριετίας, αποτέλεσε την βάση για την δημιουργία ενός ιδιαιτέρως απεχθούς και επικίνδυνου καθεστωτικού πολιτικού συστήματος, που βυθίζει συνεχώς την χώρα στην παρακμή.

Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού είναι η διάχυση της κλεπτοκρατίας από τους αφανείς κύκλους, που τέμνεται η διαπλοκή της πολιτικής εξουσίας με την οικονομική παρασιτική ολιγαρχία σε μαζική κοινωνική μηχανική μέσω του άκρατου πελατειασμού και της κομματικής λογικής, με απαύγασμα του φαινομένου αυτού την ληστεία στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και την μη διερευνηθείσα ακόμη καταλήστευση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης. Χρήματα, που θα έπρεπε να τοποθετηθούν με «ιερό» τρόπο για την ανασυγκρότηση και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας με ανταγωνιστικά υποστυλώματα και όχι να καταλήξουν στις τσέπες των «εκλεκτών» της παρασιτικής ολιγαρχίας.

Το απόστημα της κλεπτοκρατίας

Οδυνηρότερη μάλιστα συνέπεια, πέραν αυτής της τρομακτικής διάχυσης της κλεπτοκρατίας, είναι ο κυνικός δημόσιος λόγος για τη νομιμοποίηση αυτής ως δήθεν μίας κανονικότητας, που εκτείνεται ως αντίληψη τοξικού και επιθετικού λόγου έως τις ρίζες του μαυραγοριτισμού της κατοχής.

Οι εκφράσεις, αλλά και η στάση των εκφραστών αυτής της αντίληψης («έτσι γουστάρω, πάντα αυτά γίνονταν κλπ.») συνθέτουν τον καμβά μιας επικίνδυνης καθεστωτικής αντίληψης, μέσω της οποίας επιχειρείται η σμίκρυνση των ορίων μεταξύ της ανομίας και της νομιμότητας, του επιθετικού κυνισμού και της ηθικής, που θα έπρεπε να διέπει την πολιτική πράξη από την οποία έχουν λάβει «διαζύγιο».

Πρόκειται για βαθύτατη υπονόμευση της λειτουργίας των θεσμών και του αισθήματος εμπιστοσύνης των πολιτών προς αυτούς, που αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για το κοινοβουλευτικό πολίτευμα. Ιδιαίτερα προβληματική και σοκαριστική είναι η κατάσταση της λειτουργίας του θεσμού της δικαιοσύνης, όπου για πρώτη φορά στην μεταπολίτευση το 80% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον θεσμό αυτό, λόγω της χρησιμοποίησής του από την ιθύνουσα πολιτική και οικονομική εξουσία για τη συγκάλυψη εθνικών και τραυματικών σκανδάλων (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ κλπ.) που ενισχύουν το αίσθημα της ατιμωρησίας στους κατέχοντες εξουσία και οικονομική δύναμη.

Η εξέλιξη αυτή είναι άκρως ανησυχητική για την χώρα, γιατί ο θεσμός της δικαιοσύνης σε ένα κοινοβουλευτικό πολίτευμα, παρά το γεγονός, ότι αποτελεί έναν από τους κυρίαρχους ιδεολογικούς, αλλά και κατασταλτικούς μηχανισμούς του Κράτους με όλες τις εκπτώσεις, που προέρχονται από αυτή τη σύνδεση, εξακολουθεί να αποτελεί τον κρίσιμο πυλώνα στοιχειωδούς ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας και της οικονομικής ασυδοσίας, έναντι της κοινωνίας.

Γενική αμφισβήτηση των θεσμών

Στην Ελλάδα σήμερα κυριαρχεί η γενικευμένη αμφισβήτηση των θεσμών, η έλλειψη στοιχειώδους αξιοκρατίας στην λειτουργία του κράτους και των ενδιάμεσων θεσμών, η ανυπαρξία ελέγχου και λογοδοσίας, που αποτελούν το οξυγόνο για τη σωστή λειτουργία αυτών, αλλά και συνολικά του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με την διόγκωση των κοινωνικών ανισοτήτων, όπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού μετατρέπονται σε «οιονεί παρίες» ενός συστήματος, όπου το μοναδικό κριτήριο είναι το εύκολο χρήμα και ο ατομικός πλουτισμός, που αφορά το υπόλοιπο ένα τρίτο, διογκώνοντας επικίνδυνα την θανάσιμη κουλτούρα της αρπαχτής, συνιστούν την «Λερναία Ύδρα» ενός νόθου πολιτικού συστήματος που οδηγεί με μεγάλη ταχύτητα την χώρα στον ολισθηρό δρόμο της βαθιάς παρακμής και την μετατρέπει σε έφορο χώρο παραγωγής σκανδάλων. 

Η σταδιακή ανάδυση του τεράστιου σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου τα πάσης φύσεως αρπακτικά και τρωκτικά της κομματοκρατικής εξουσίας κατασπάραξαν ένα βασικό θεσμό για την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής μας και της περιφερειακής ανάπτυξης, που συνδέεται καθοριστικά και με το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, αποκάλυψε τον οχετό και τη δυσωδία αυτού του «δύσμορφου τέρατος», που αναπτύχθηκε και ανδρώθηκε από τον συνδυασμό του οικονομικού παρασιτισμού και της νοσηρής κομματοκρατίας, που οδηγούν στον κλεπτοκρατισμό και την πλήρη παρακμή της χώρας.  

Όμως αυτό το τεράστιο αυτό σκάνδαλο δεν είναι το μοναδικό αυτής της κυβέρνησης. Απλώς αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου πολλών αντίστοιχων κλεπτοκρατικών μηχανισμών, πλέον και του τεράστιου σκανδάλου των υποκλοπών, που έχει πλήξει βαρύτατα το κράτος δικαίου στην Ελλάδα, που έχουν στήσει διάφοροι διαπλεκόμενοι «χρυσοκάνθαροι» με τις ευλογίες ή την ανοχή της σημερινής κυβερνητικής εξουσίας και της παρασιτικής, «οικονομικής ολιγαρχίας», που λυμαίνονται ξεδιάντροπα το δημόσιο χρήμα, την ώρα που οι οικονομικές ανισότητες των Ελλήνων πολιτών γιγαντώνονται και η ελληνική οικονομία συνεχίζει την πορεία της στα «βράχια», χωρίς να έχει δημιουργηθεί το οποιοδήποτε στοιχειώδες ανταγωνιστικό παραγωγικό πλαίσιο. 

Να συντριβεί η δυστοπία

Πρόκειται για το μείζον ζήτημα των φανερών ή αφανών κλεπτοκρατικών μηχανισμών οικονομικής διασπάθισης σε κρίσιμους τομείς (γεωργικές ενισχύσεις, ΕΣΠΑ, Ταμείο ανάκαμψης, που θα έπρεπε αντί να ενισχύσει τον παρασιτισμό να αποτελέσει τη βάση του απαραίτητου νέου παραγωγικού, οικονομικού μοντέλου, δημόσιοι πόροι κλπ.) που καταλήγουν με αδιαφάνεια στα χέρια μίας μικρής διαπλεκόμενης μερίδας της παρασιτικής, οικονομικής ολιγαρχίας, που λυμαίνεται τη χώρα και ενισχύεται από διάφορους διαπλεκόμενους – κρατικοδίαιτους «χρυσοκάνθαρους», που έχουν δημιουργήσει ένα νέο κοινωνικό στρώμα, αυτό των «εισοδηματιών από δημόσιο χρήμα».

Οι συνέπειες αυτής της απύθμενης γενικευμένης κλεπτοκρατίας, που φαίνεται να αποτελεί οργανικό στοιχείο της σημερινής κυβέρνησης και του «επιτελικού κράτους» είναι οδυνηρές, τόσο σε οικονομικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των κοινωνικών αξιών, αφού μέσω αυτών των μηχανισμών όλο και περισσότερα κοινωνικά στρώματα οδηγούνται προς τον εκμαυλισμό, διογκώνοντας έτσι την παρακμιακή πορεία της Ελλάδας που συνεχίζεται αμείωτη και παράλληλα μειώνουν τις απαιτούμενες κοινωνικές αντιστάσεις, που αποτελούν προϋπόθεση για την αναγέννηση της χώρας. Αυτή η κατάσταση αποτελεί τη μήτρα συνεχούς δημιουργίας διαφόρων σκανδάλων από οργανωμένες ομάδες, όπως τα πρόσφατα αποκαλυφθέντα σκάνδαλα.

Απέναντι σε αυτό τον κατήφορο ο μοναδικός δρόμος για την υπέρβαση της κρίσης και του γενικευμένου παρασιτισμού είναι η συντριβή και η υπέρβασή του σημερινού υπονομευμένου πολιτικού συστήματος, μέσω της δημιουργίας ενός δημοκρατικού, προοδευτικού και πατριωτικού μετώπου πολιτικής αλλαγής, που θα καλύψει το τεράστιο σημερινό πολιτικό κενό και θα θέσει στο προσκήνιο τα μεγάλα υπαρξιακά προβλήματα της χώρας.

Πρωτίστως όμως απαιτείται  η διαμόρφωση ενός νέου συλλογικού ορίζοντα για την ελληνική κοινωνία, που με τις βάσεις και αρχές της ηθικής δράσης, της πολιτικής και της οικονομικής λειτουργίας θα θέσει τους όρους υπέρβασης της σημερινής βοθρώδους κατάστασης, που έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε έναν «απέραντο σκουπιδότοπο» εγκληματικών δραστηριοτήτων και σκανδάλων, που αποτυπώνουν με εύγλωττο τρόπο τον χαρακτήρα του «δυστοπικού» ελληνικού καπιταλισμού.

Οι χώρες που μέχρι στιγμής φέρονται να σκοπεύουν να αγοράσουν τους Patriot για λογαριασμό της Ουκρανίας, είναι ο Καναδάς, η Γερμανία, η Νορβηγία αλλά και όλη η ΕΕ. Θα χρεωθούν και τα 2,1 δισ. Η διευκρίνηση για τους Patriot που θα παραχθούν και θα μπορούν να διατεθούν σε τρίτη χώρα, έγινε από την αμερικανική κυβέρνηση, επειδή πρόσφατα ο υπουργός Άμυνας ή Πολέμου Πήτερ Χέγκσεθ είχε μπλοκάρει τέτοιες μεταφορές, π.χ. από την Ιταλία στην Ουκρανία.

Όπως αποκάλυψαν η Washington Post και εν συνεχεία και άλλα μέσα, ένα μεγάλο πακέτο πυραύλων Patriot και NASAMS που είχαν ήδη πληρωθεί από τους Ευρωπαίους για την Ουκρανία, δεν προωθούνταν από το γραφείο του Αμερικανού Υπουργού Άμυνας. Ο Χέγκσεθ δεν είχε απορρίψει επίσημα τα αιτήματα, αλλά απέφευγε να τα υπογράψει για σχεδόν έναν μήνα, προφανώς στο πλαίσιο της πίεσης που ασκεί ο Τραμπ στην Ουκρανία.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε δημόσια στα τέλη Οκτωβρίου αυτή την καθυστέρηση, εκφράζοντας έντονα παράπονα ότι η Ουκρανία είχε ξεμείνει εντελώς από interceptors, την ίδια ώρα που οι σύμμαχοι ήθελαν να στείλουν όπλα αλλά οι ΗΠΑ δεν έδιναν τη γραπτή έγκριση που ειναι απαραίτητη, αφού πρόκειται για οπλικά συστήματα δικής τους παραγωγής.

Για ποικίλους λόγους, τελικά ο Τραμπ αποφάσισε να εγκρίνει το θεωρητικό πακέτο για 500  πυραύλους PAC-3. Παράλληλα, ο ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη δήλωσε ότι οι μεταφορές από τρίτες χώρες «άρχισαν να ξεμπλοκάρουν».

Η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι χρειάζεται 500 Patriot αλλά το πότε θα τους λάβει, είναι άλλο θέμα -θα χρειαστούν πάνω από 2 χρόνια για την πρώτη παρτίδα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση τροποποίησε ειδικά τους κανόνες της («Buy European») τον Σεπτέμβριο του 2026, ώστε να επιτραπεί στην Ουκρανία να χρησιμοποιήσει τα χρήματα του ευρωπαϊκού δανείου υποστήριξης για να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους.

Η Γερμανία, ο Καναδάς και η Νορβηγία έχουν ήδη καταθέσει και εγκρίνει τα κονδύλια μέσω του συμμαχικού προγράμματος JUMPSTART των ΗΠΑ, το οποίο δημιουργήθηκε ακριβώς για να μπορούν τρίτες χώρες να πληρώνουν απευθείας την αμερικανική βιομηχανία για όπλα που προορίζονται για το Κίεβο.

Η έγκριση που έδωσε σήμερα (30 Οκτωβρίου 2026) το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών είναι η επίσημη νομική άδεια (Foreign Military Sale) για να προχωρήσουν και οι τελικές υπογραφές. Θα πρέπει δηλαδή να υπογραφεί το τελικό συμβόλαιο με την Lockheed Martin για να μπουν οι 500 πύραυλοι στη γραμμή παραγωγής. Οι χρόνοι παραγωγής είναι μεγάλοι και οι ανάγκες ποικίλες. Οι ίδιες οι ΗΠΑ εξάλλου θέλουν μεγάλο αριθμό από την παραγωγή τους για τις ίδιες.

Το σύστημα PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement) θεωρείται ένα από τα πιο εξελιγμένα βλήματα αναχαίτισης του αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος Patriot. Πρόσφατα, η Lockheed Martin παρουσίασε τον διάδοχό του, το σύστημα PAC-3 Edge, το οποίο είναι ειδικά σχεδιασμένο για να αντιμετωπίζει «τις αναδυόμενες υπερηχητικές (hypersonic) απειλές στα σύγχρονα θέατρα επιχειρήσεων».

Όσο άλλες κρίσιμες πλευρές, ιδίως στην Οικονομία, ακολουθούσαν ένα υποφερτό δρόμο οι πολίτες τηρούσαν στάση υποστήριξης ή ανοχής ακόμα και  σε περιπτώσεις εξόφθαλμης παρανομίας πχ ΟΠΕΚΕΠΕ, και όχι μόνο. Αλλά και αυτές οι διέξοδοι στέρεψαν όταν περάσαμε από την χρήση στην αδιάντροπη κατάχρηση. Αιτία δεν ήταν μόνο η απλούστευση ότι το εύκολο χρήμα είναι το παράνομο. 

Η ελληνική Οικονομία είχε περιόδους άνθισης χωρίς παρανομία: Πχ όταν ανθούσαν επιχειρήσεις όπως η Πειραϊκή Πατραϊκή, η Ιζόλα κλπ. Αλλά τότε ισχυροί ξένοι (πχ Ιταλοί) ανταγωνιστές συνέπραξαν με ελληνικές κυβερνήσεις  που αντί να στηρίξουν τους Έλληνες επιχειρηματίες συνεργάστηκαν με τους ξένους πχ η τσιμεντοβιομηνία  όπου ο πατέρας Μητσοτάκης ενέδωσε στο γεμάτο πορτοφόλι, των Ιταλών…

Η σωστή και η κακή πλευρά της ιστορίας

Με λόγια απλά μπορούσαμε να καταπιούμε τα περί σωστής πλευράς της Ιστορίας για όσο καιρό ο κόσμος περνούσε υποφερτά και για όσο καιρό πχ η Τουρκία δεν μας πολύ-ενοχλούσε. Δυστυχώς η κυβέρνηση έχασε και αυτά τα δυο ατού. Η «σωστή πλευρά» δεν μας εξασφάλιζε Ειρήνη αντιθέτως ήταν απαραίτητη κάθε υποχώρηση και ανάθεση σε Γαλλους-Άγγλους-Πορτογάλους το καθήκον υπεράσπισης της πατρίδας.

Οι Γάλλοι έχουν πχ την πολυτέλεια να παριστάνουν τζάμπα τους παλληκαράδες απέναντι στους Ρώσους που ούτε διεκδικούν το Αιγαίο ούτε θέλουν να εγκατασταθούν στο Παρίσι. Η Ελλάδα, ούτε καν παζάρεψε για να εξασφαλίσει ότι οι «Μεγάλοι» σύμμαχοι θα έπνιγαν στην κούνια κάθε απειλή από την «φίλη Τουρκία»-με τέτοιους φίλους οι εχθροί περισσεύουν.  

Αλλά και πάλι όλη η αλήθεια είναι ότι πρέπει εσύ ο ίδιος πρωτίστως να υπερασπιστείς τον εαυτό σου. Οι ΗΠΑ όταν μας οδήγησαν στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία είχαν κατανείμει τους ρόλους, στην πρώτη γραμμή η Τουρκία απέναντι στους Ρώσους και η Ελλάδα στα μετόπισθεν. Δεν ήθελαν κυρίαρχη την Τουρκία ούτε στο Αιγαίο ούτε αλλού.

Δεν ήθελαν ούτε τότε ούτε τώρα κυρίαρχη την Τουρκία πουθενά στην γειτονιά. Ούτε οι Ρώσοι θέλουν ένα φιλόδοξο αγκάθι στα πλευρά τους. Η Τουρκία είναι χρήσιμη όταν τελεί υπό έλεγχο. Αλλά όταν εμείς το παίζουμε διάδοχοι του Σημίτη (σφάξε με αγά μου ν΄αγιάσω) μοιραία βγάζουμε την Τουρκία αφέντη. Το χειρότερο είναι ότι οι διανοούμενοι αρχικά εξαφανίστηκαν σαν να τους κατάπιε ένας κακός δράκος (φαινόμενο που σημάδεψε όλο τον Δυτικό Κόσμο) και όσοι απόμειναν ελάχιστα πρόσφεραν σαν να τους στείρωσαν το μυαλό. Υπομονή για καλύτερες μέρες. 

Η προσέγγιση αυτή προσφέρει μια αφετηρία για να προχωρήσουμε σε μια συμπληρωματική υπόθεση. Μήπως αυτές οι διαφορετικές “ταινίες” αλληλοδιεισδύουν τόσο έντονα, ώστε οι πρωταγωνιστές τους να βρίσκονται ταυτόχρονα μέσα σε περισσότερες από μία ιστορίες; Δηλαδή, η μία ταινία να εισέρχεται μέσα στην άλλη. Εδώ μπορεί να μας βοηθήσει ένα διήγημα επιστημονικής φαντασίας. Στο “Sidewise in Time” (Πλάγια στον Χρόνο), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Astounding Stories τον Ιούνιο του 1934, ο Murray Leinster περιγράφει έναν κόσμο όπου τμήματα διαφορετικών ιστορικών πραγματικοτήτων εισβάλλουν το ένα στο άλλο. Εναλλακτικές διαδρομές της Ιστορίας συναντώνται στον ίδιο χώρο και χρόνο. Η πραγματικότητα παύει να διαθέτει μία αποκλειστική ιστορική συνέχεια.

Το διήγημα αυτό  θεωρείται ένα από τα πρώτα και πιο επιδραστικά έργα στην ιστορία της λογοτεχνίας που εισήγαγε την έννοια της “παράλληλης μετατόπισης” (sidewise), επηρεάζοντας σε τεράστιο βαθμό τη μεταγενέστερη λογοτεχνία και τις τηλεοπτικές σειρές sci-fi γύρω από το Multiverse (Πολυσύμπαν). Στα ελληνικά, έχει πρωτοκυκλοφορήσει το 1977 στον συλλογικό τόμο “Θεματική Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας – Τόμος 3: Ταξίδια στο Χρόνο” από τις Εκδόσεις Εξάντας, σε μετάφραση της Άννας Δάρδα.

Το multiversal διεθνές σύστημα

Δανειζόμενοι αυτήν τη λογοτεχνική εικόνα, μπορούμε να μιλήσουμε για ένα Multiversal Διεθνές Σύστημα. Ο όρος προτείνεται ως εργαλείο διερεύνησης μιας πραγματικότητας όπου διαφορετικές αρχιτεκτονικές ισχύος, συνεργασίας και αντιπαλότητας λειτουργούν ταυτόχρονα, ενώ διαφορετικές αντιλήψεις της Ιστορίας επηρεάζουν τις ίδιες αποφάσεις. Οι κόσμοι αυτοί συνδέονται, συγκρούονται και μετασχηματίζονται αμοιβαία. Η υπόθεση αυτή απαιτεί να αλλάξουμε το ερώτημα. Αντί να αναζητούμε αποκλειστικά ποιο σύστημα διαδέχεται το προηγούμενο, χρειάζεται να εξετάζουμε ποιες συστημικές λογικές συνυπάρχουν, σε ποια πεδία επικρατεί καθεμία και πώς αλληλεπιδρούν.

Η μετάβαση μπορεί να παράγει μια διαρκή συνύπαρξη διαφορετικών μορφών οργάνωσης, χωρίς να καταλήγει σύντομα σε μία αναγνωρίσιμη τελική τάξη. Η ιδιαιτερότητα του σημερινού κόσμου βρίσκεται στον συνδυασμό χαρακτηριστικών που παλαιότερα εμφανίζονταν με διαφορετική έκταση και ένταση. Η παγκόσμια διασύνδεση συναντά την πολιτισμική ετερογένεια, την παρουσία πολλών κέντρων ισχύος, τις τεχνολογικές μεταλλάξεις και την πυκνότητα των οικονομικών εξαρτήσεων. Η ποσοτική διεύρυνση των αλληλεπιδράσεων δημιουργεί έτσι μια ποιοτική μεταβολή στη λειτουργία του συστήματος.

Οι ιστορικές αναλογίες παραμένουν χρήσιμες, αλλά έχουν όρια. Η πολυπολικότητα των ελληνικών πόλεων της αρχαιότητας ή της ευρωπαϊκής ισορροπίας δυνάμεων στο βεστφαλιανό σύστημα αναπτύχθηκε σε διαφορετικά γεωγραφικά, τεχνολογικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα. Σήμερα, αποφάσεις που λαμβάνονται σε μια περιοχή μπορούν να μεταβάλουν ταυτόχρονα εφοδιαστικές αλυσίδες, ενεργειακές προσδοκίες και υπολογισμούς ασφαλείας σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η απόσταση εξακολουθεί να έχει σημασία, αλλά λειτουργεί μέσα σε πυκνά δίκτυα αλληλεξάρτησης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μπορούμε να διακρίνουμε μια κλασική πολυπολική λογική: κράτη και συνασπισμοί επιδιώκουν ισορροπίες, συνεργασίες και περιορισμό των ανταγωνιστών τους. Παράλληλα, μια διπολική ανάγνωση οργανώνει την προσοχή γύρω από τον ανταγωνισμό Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας. Καμία από αυτές τις λογικές δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί για να λειτουργήσει η άλλη. Συνυπάρχει επίσης η προσδοκία ενός αναβιωμένου Ψυχρού Πολέμου, όπου ένας υποτιθέμενα ομοιογενής “Ελεύθερος Κόσμος” συγκρούεται με ένα εξίσου ομοιογενές υποτιθέμενο “αυταρχικό στρατόπεδο”.

Περί Δύσης και “Υπερασίας”

Το προβληματικό στοιχείο αυτής της αφήγησης εμφανίζεται όταν η ιστορική αναλογία μετατρέπεται σε βεβαιότητα επανάληψης, όπου θεωρείται δεδομένο ότι η αντιπαράθεση θα ολοκληρωθεί με τον ίδιο τρόπο και με ένα νέο 1991. Μια τέτοια προσδοκία έχει πρακτική σημασία ακόμη και όταν αποδεικνύεται ανακριβής. Μπορεί να είναι μια παρανοϊκή φαντασίωση στη βάση της, αλλά παράγει απτά αποτελέσματα στον πραγματικό κόσμο. Μεταξύ των άλλων, μπορεί να καθορίσει ποια περιθώρια συμβιβασμού θεωρούνται αποδεκτά, ποιες απώλειες προσωρινές και ποια συμφέροντα διαπραγματεύσιμα. Οι κυβερνήσεις ενεργούν με βάση όσα πιστεύουν ότι συμβαίνουν και όσα αναμένουν ότι θα συμβούν. Οι αντιλήψεις τους εισέρχονται, συνεπώς, στην ίδια την παραγωγή της γεωπολιτικής πραγματικότητας.

Εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη διάσταση του Multiversal: η συνύπαρξη διαφορετικών ιστορικών προσδοκιών στο ίδιο παρόν. Ένας δρων μπορεί να προσβλέπει σε συμφωνία μεγάλων δυνάμεων, ένας άλλος στην τελική επικράτηση του δικού του πολιτικού προτύπου και ένας τρίτος σε διαρκώς μεταβαλλόμενες συνεργασίες. Η ίδια διπλωματική κίνηση μπορεί επομένως να διαβαστεί ως περιορισμένη συναλλαγή, στρατηγική μετατόπιση ή ιστορική προδοσία. Η έννοια της Δύσης χρειάζεται επίσης να εξεταστεί μέσα σε αυτήν την πολλαπλότητα. Η ύπαρξη κοινών θεσμών και δεσμεύσεων δεν εξασφαλίζει ταυτόσημη ιεράρχηση συμφερόντων σε κάθε ζήτημα. Η συνοχή μπορεί να είναι ισχυρή σε ένα πεδίο και περιορισμένη σε άλλο. Αντίστοιχα, η Ανατολή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ενιαίος δρων, μόνο και μόνο επειδή ορισμένες χώρες αντιτίθενται σε συγκεκριμένες δυτικές πολιτικές.

Μπορούμε, ακόμη, να εξετάσουμε ως υπόθεση μια ευρασιατική διάταξη ανοικτής αρχιτεκτονικής, μια “Υπερασία”, στην οποία συνεργασίες και ανταγωνισμοί συνυπάρχουν. Η συμμετοχή σε ένα τέτοιο πλέγμα δεν θα απαιτούσε πλήρη σύμπτωση συμφερόντων. Θα μπορούσε να επιτρέπει σε έναν δρώντα να συνεργάζεται με έναν εταίρο, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να περιορίσει την επιρροή ενός άλλου μέσα στην ίδια διάταξη. Οι εσωτερικές αντιπαλότητες ενδέχεται, υπό προϋποθέσεις, να διευρύνουν τα περιθώρια συμμετοχής, εμποδίζοντας τη μονοπώληση του συστήματος. Ενδέχεται όμως και να παραλύσουν τη συνεργασία. Γι’ αυτό η “Υπερασία” πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ερευνητική υπόθεση. Η άθροιση πληθυσμών, πόρων και στρατιωτικών δυνατοτήτων δεν δημιουργεί αυτομάτως συλλογική ισχύ χωρίς μηχανισμούς συντονισμού και διαχείρισης των διαφορών.

Μια διαφορετική λογική θα ήταν η επιλεκτική συνεννόηση των μεγάλων δυνάμεων για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, ακόμη και εις βάρος προτιμήσεων των εταίρων τους. Η λογική αυτή μπορεί να συνυπάρχει με τον ανταγωνισμό τους. Μια συμφωνία σε έναν τομέα δεν προϋποθέτει συνολική συμφιλίωση, όπως μια αντιπαράθεση σε άλλον δεν αποκλείει κάθε δυνατότητα συναλλαγής. Στο ίδιο περιβάλλον, οι μεσαίες και μικρότερες δυνάμεις μπορούν να αναζητούν συνδυασμούς σχέσεων που αυξάνουν την αυτονομία τους. Η δυνατότητα αυτή παραμένει άνιση και εξαρτάται από τη θέση, τις ικανότητες και τις εναλλακτικές κάθε χώρας. Ωστόσο, η εικόνα ενός κόσμου αποτελούμενου αποκλειστικά από μεγάλες δυνάμεις και πειθήνιες “αυλές” περιορίζει την αναλυτική μας ικανότητα.

Ισχύς και τεχνολογία

Οι ιεραρχίες εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά δεν συμπίπτουν υποχρεωτικά μεταξύ τους. Η στρατιωτική ισχύς, η παραγωγική ικανότητα, η τεχνολογική εξάρτηση και η δυνατότητα οργάνωσης συνεργασιών δημιουργούν διαφορετικές κατανομές επιρροής. Ένας δρων μπορεί να διαθέτει σημαντική ισχύ σε ένα πεδίο και να είναι εξαιρετικά ευάλωτος σε κάποιο άλλο. Η συνολική κατάταξη των χωρών σε μία σταθερή κλίμακα αποκρύπτει αυτές τις αποκλίσεις.

Η τεχνολογική μετάλλαξη προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας. Οι επενδύσεις του χθες δεν εγγυώνται αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στο αύριο. Καθώς μεταβάλλονται οι συνθήκες επιτήρησης, προστασίας, πρόσβασης και προσβολής, μεταβάλλεται και η εκτίμηση της διαθέσιμης ισχύος. Διαφορετικές ηγεσίες μπορούν να καταλήγουν σε ασύμβατα συμπεράσματα για το ίδιο ισοζύγιο και να ενεργούν στηριζόμενες σε αυτά.

Επίσης, η σχέση χερσαίας και θαλάσσιας ισχύος χρειάζεται να εξεταστεί υπό αυτό το πρίσμα. Η γεωγραφία παραμένει ενεργή, ενώ οι τεχνολογικές δυνατότητες μεταβάλλουν τους τρόπους αξιοποίησής της. Αντίστοιχα, ενεργειακές υποδομές, διαδρομές και οικονομικές εξαρτήσεις προσθέτουν σχέσεις που τέμνουν τις στρατιωτικές ευθυγραμμίσεις. Η εξάρτηση μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα ως κίνητρο συνεργασίας, πηγή ευπάθειας και μέσο πίεσης.

Η πολιτισμική διάσταση αφορά και τους τρόπους με τους οποίους νοηματοδοτούνται αυτές οι σχέσεις. Η υπόθεση ότι ορισμένες δυτικές πολιτικές αφηγήσεις διατηρούν εκκοσμικευμένα εσχατολογικά χαρακτηριστικά αξίζει συστηματική διερεύνηση. Η προσδοκία τελικής δικαίωσης, η μανιχαϊστική δαιμονοποίηση του αντιπάλου και η πεποίθηση ότι η Ιστορία οδηγεί σε ένα συγκεκριμένο τέλος, στο πλαίσιο της αντίληψης της Κλειστής Ιστορίας, όπως την αναλύει ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος, μπορούν να επηρεάζουν τις κρίσεις και δράσεις των πολιτικών ηγεσιών.

Διαφορετικές γεωπολιτικές αντιλήψεις

Μια τέτοια διερεύνηση απαιτεί συγκεκριμένες ιστορικές διαδρομές και τεκμήρια. Ο χριστιανισμός και η Δύση περιλαμβάνουν διαφορετικές, συχνά αντιμαχόμενες παραδόσεις. Παρόμοια προσοχή απαιτείται απέναντι στις μη δυτικές κοσμοαντιλήψεις. Η πολιτισμική ετερότητα δεν εγγυάται αυτομάτως ανοικτή σκέψη, όπως η δυτική προέλευση δεν συνεπάγεται αναγκαστικά ιστορικό ντετερμινισμό. Για να αποκτήσει αναλυτική αξία το Multiversal, χρειάζεται να εξετάζουμε πότε οι διαφορετικές διατάξεις διατηρούν σχετική αυτονομία και πότε μια σύγκρουση τις υπάγει σε έναν κυρίαρχο ανταγωνισμό. Χρειάζεται επίσης να εντοπίζουμε πώς μια αντίληψη μετατρέπεται σε απόφαση και πώς η απόφαση αλλάζει τις σχέσεις. Διαφορετικά, η πολλαπλότητα κινδυνεύει να γίνει ένας όρος που περιγράφει τα πάντα χωρίς να εξηγεί αρκετά.

Για την Ελλάδα, αυτή η προσέγγιση θέτει συγκεκριμένες απαιτήσεις. Ορισμένες εξ αυτών αφορούν τη σαφή αντίληψη των δεσμεύσεών της, την κατανόηση των διαφοροποιήσεων μεταξύ των εταίρων της και την ανάπτυξη ικανοτήτων που την καθιστούν χρήσιμη σε επιλεγμένα πεδία. Η στρατηγική αυτονομία προϋποθέτει δυνατότητες, αξιοπιστία και εναλλακτικές. Η διεθνής πολυπλοκότητα δημιουργεί περιθώρια δράσης, αλλά και κινδύνους λανθασμένης εκτίμησης.

Η μετάβαση από το Multiplex στο Multiversal διεθνές σύστημα προτείνεται, επομένως, ως πρόσκληση για βαθύτερη διερεύνηση. Ζούμε μέσα σε διασταυρούμενες σχέσεις ισχύος και συνεργασίας, αλλά και μέσα σε διαφορετικές προσδοκίες για την πορεία της Ιστορίας. Το ζητούμενο είναι να κατανοήσουμε πώς αυτοί οι κόσμοι συναντώνται και μεταβάλλονται. Η Ιστορία παραμένει ανοικτή, και η στρατηγική ευθύνη αρχίζει από την αναγνώριση αυτού του ανοικτού χαρακτήρα της.

Πολύ σωστά, μόνο που το διεθνές δίκαιο, ιδίως επί Τραμπ έχει καταργηθεί στην πράξη. Και στα λόγια  μπορούν “οι φίλοι μας” να πουν ότι η Ελλάδα έχει δίκιο, μόνο που η συμβουλή του υπουργού εξωτερικών Ρούμπιο που φιλοξενήσαμε πρόσφατά στην Αθήνα ήταν: «Βρείτε τα»!

Επιμένει ο Καραμανλής

Μάλιστα ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα αυτό έκανε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής εκφράζοντας την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε διαδικασία θα μπορούσε να εκληφθεί ως αναγνώριση δικαιώματος της Τουρκίας να εγκρίνει ελληνικές δραστηριότητες στο Αιγαίο. Και προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας».

Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η τουρκική στρατηγική δεν περιορίζεται σε επιμέρους διαφορές με την Ελλάδα, αλλά αποσκοπεί σε συνολική ανατροπή του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο. Και οι παρεμβάσεις Καραμανλή ειδικά τώρα στην αρχή της προεκλογικής περιόδου δεν μπορεί να υποτιμηθούν.

Τραμπ, Μακρόν και Ερντογάν: Τηλεφωνικές συνομιλίες

Την εβδομάδα που πέρασε ο Τραμπ και ο Μακρόν είχαν τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Ερντογάν. Αναζήτησε κανείς τον Μητσοτάκη; Τι να τον κάνει; Όλοι ξέρουν πως η εκτεταμένη διαφθορά στην Ελλάδα είναι δικό του έργο. Τι κύρος έχει ένας  πρωθυπουργός έργο του οποίου είναι αυτή η κατάσταση; Και ο Γάλλος πρόεδρος, που εταιρεία της χώρας του έχει αναλάβει την πόντιση του καλωδίου για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, υποθέτουμε ότι διαπραγματεύτηκε και ζήτησε να μην εμποδιστεί το γαλλικό πλοίο.

Δεν ξέρουμε την απάντηση του Ερντογάν και αν απαίτησε να ζητήσει για λογαριασμό μας την άδεια η Γαλλία. Σύντομα θα καταλάβουμε που πάει το πράγμα. Η Γαλλία έχει συμφέροντα στη χώρα μας. Έχει όμως μεγαλύτερα στην Τουρκία όπου δραστηριοποιούνται περισσότερες από 450 σημαντικές γαλλικές εταιρείες και πάνω από 1.600 επιχειρήσεις με γαλλικά κεφάλαια, οι οποίες έχουν ισχυρή παρουσία στην οικονομία της χώρας και απασχολούν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Στην τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ-Ερντογάν, όπως ανακοινώθηκε, το θέμα ήταν οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, την Υεμένη και τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και τις διμερείς σχέσεις Τουρκίας και ΗΠΑ. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Τουρκικής προεδρίας, οι δύο ηγέτες εξέτασαν ζητήματα περιφερειακού και διεθνούς ενδιαφέροντος, με τον Ερντογάν να υπογραμμίζει την ανάγκη διπλωματικής επίλυσης των κρίσεων και να εκφράζει την ετοιμότητα της Άγκυρας να στηρίξει τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Η Τουρκία έχει ρόλο σε όλα τα μέτωπα. Μπορεί να τολμήσει η Ελλάδα κάτι ανάλογο, όταν σύρεται από τους Ευρωπαίους να στέλνει όπλα την Ουκρανία και να βοηθά την Σαουδική Αραβία παρέχοντας αντιπυραυλικά συστήματα; Ούτε το ψήφισμα του ΟΗΕ για άρση του εμπάργκο στην Κούβα δεν ψήφισε η Ελλάδα επιλέγοντας την αποχή, μήπως δυσαρεστηθεί ο Τραμπ.  Εν ολίγοις, οι αποικίες δεν έχουν εξωτερική πολιτική. Αυτή ασκείται από τους αποικιοκράτες για τα συμφέροντας τους.