Ωστόσο, πέρα από τον στόχο της συγκρότησης ενός ενιαίου δημοκρατικού μετώπου, διακυβεύεται και η μάχη για την πολιτική πρωτοκαθεδρία στον προοδευτικό χώρο. Μια ενδεχόμενη συμφωνία των δύο κομμάτων θα μπορούσε να ανακόψει τη δυναμική Τσίπρα, ο οποίος επιδιώκει ηγετικό ρόλο στην Κεντροαριστερά μέσω της ΕΛΑΣ.

Στο παρασκήνιο της πολιτικής σκηνής, οι επαφές μεταξύ των δύο κομματικών επιτελείων φαίνεται να εντείνονται, με τη Χαριλάου Τρικούπη και την Κουμουνδούρου να αναζητούν σημεία σύγκλισης ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Δηλώσεις Παππά

Για το δημοσίευμα των «Παραπολιτικών» για την προοπτική συνεργασίας μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ τοποθετήθηκε ο Νίκος Παππάς. Ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μίλησε στα Παραπολιτικά 90,1 και επιβεβαίωσε την ύπαρξη «ζυμώσεων» ανάμεσα σε Κουμουνδούρου και Χαριλάου Τρικούπη, αναφέροντας πως «είναι αυτονόητο» και ειδικά για «τα προοδευτικά κόμματα, τα οποία ενδεχομένως να κληθούν να πάρουν και πολύ πιο κρίσιμες αποφάσεις μετά την επόμενη κάλπη».

Σημείωσε, δε, πως υπάρχει «κάθετη άρνηση από άλλες πολιτικές δυνάμεις» για το ενδεχόμενο κοινής εκλογικής καθόδου, λέγοντας πως κάτι τέτοιο «δεν προκύπτει». «Εμείς θα ζητήσουμε την ενίσχυσή μας. Δεν θα κάνουμε το λάθος της περασμένης ηγεσίας που περίμενε μήπως προκύψει κάτι θετικό. Συγκροτούμε τα ψηφοδέλτιά μας, ενισχύουμε το πρόγραμμά μας, παίρνουμε τις πρωτοβουλίες μας», είπε ο Νίκος Παππάς.

Αντιδράσεις στο ΠΑΣΟΚ

Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως η εν λόγω συμπόρευση ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ δεν φέρνει πολλά ¨χαμόγελα” στην Χαριλάου Τρικούπη με υψηλόβαθμα στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μη βλέπουν ιδιαιτέρως θετικά τον “γάμο” ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Σε πρώτο βαθμό χαρακτηρίζουν την κίνηση αυτή ως αχρείαστη, καθώς το ΠΑΣΟΚ δεν γίνεται, σύμφωνα με τα λεγόμενα τους, να έχει ανάγκη αυτή τη περίοδο ένα κόμμα υπό κατάρρευση το οποίο στις μετρήσεις μετά βίας φτάνει το 1,5% στην πρόθεση ψήφου.

Ταυτόχρονα, τονίζουν πως είναι αδύνατον το ΠΑΣΟΚ να επιτίθεται στον Αλέξη Τσίπρα εξαιτίας του πρωθυπουργικού του παρελθόντος τη περίοδο 2015-2019 αλλά τώρα να συζητά με κορυφαίους υπουργούς της τότε κυβέρνησης του.

Όπως και να ‘χει η τελική απόφαση μοιάζει να βρίσκεται καθαρά στα χέρια του Νίκου Ανδρουλάκη ο οποίος και δείχνει αποφασισμένος να ανάψει το πράσινο φως ώστε να ολοκληρωθεί ο “γάμος” μεταξύ Χαριλάου Τρικούπη και Κουμουνδούρου.

Τσουκαλάς: Kαμία συζήτηση σε κανένα επίπεδο για συνεργασία με ΣΥΡΙΖΑ

«Το συγκεκριμένο δημοσίευμα που αναφέρεται σε συνεργασία, δεν έχει καμία βάση. Δεν έχει υπάρξει καμία συζήτηση σε κανένα επίπεδο για συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ» υπογράμμισε ο Κώστας Τσουκαλάς.

Σε συνέντευξή του στον ρ/σ Παραπολιτικά 90,1, ερωτηθείς για δημοσίευμα της ομώνυμης εφημερίδας περί συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ ενόψει των εκλογών, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς, τόνισε ότι το κόμμα του «ζητάει ψήφο πολιτικής αλλαγής και νίκης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία για γυρίσει σελίδα η χώρα».

Όλες οι ενδείξεις συνηγορούν ότι ετοιμάζει… εκπλήξεις. Είναι σαφές πως θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει την ευκαιρία, που φιλοξενήσει τη Σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών, για να προωθήσει παράνομες και παράλογες επιδιώξεις του καθεστώτος Ερντογάν. Η Λευκωσία, σημειώνουν ενημερωμένες πηγές, είναι έτοιμη για να αντιμετωπίσει τις όποιες εκπλήξεις, καθώς είναι, λίγο-πολύ, προβλεπτές.

Στο πεδίο του Κυπριακού

Τι γίνεται, όμως, στο Κυπριακό; Η διάνοιξη οδοφραγμάτων θα οδηγήσει στη σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψη για το Κυπριακό. Αυτή είναι η εκτίμηση της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών γι’ αυτό και οι επόμενες εβδομάδες κρίνονται καθοριστικές, παρά την απαισιοδοξία, που κυριαρχεί.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η Λευκωσία γνωρίζοντας πως η σύγκληση Πενταμερούς περνά εν πολλοίς από τα οδοφράγματα, επιχειρεί να διευκολύνει τις συζητήσεις με διάφορες ιδέες και εναλλακτικές κινήσεις, χωρίς αυτό να διαφοροποιεί την πρόταση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για Μια Μηλιά και Αθηένου-Πυροΐου. Μέχρι στιγμής, η κατοχική πλευρά δεν έχει δώσει σημεία γραφής για αλλαγή στάσης. Επιμένει σε μια παρελκυστική τακτική, επιχειρώντας μονίμως να… προσγειώσει τις όποιες προοπτικές ενδεχομένως να υπάρξουν.

Η πρόταση για την Αμμόχωστο

Είναι ξεκάθαρο από τις συζητήσεις και τις δημόσιες τοποθετήσεις, ότι ο κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, δεν παρουσιάζεται διατεθειμένος να εισέλθει σε μια συζήτηση, που θα διευκολύνει τα επόμενα βήματα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχει παρουσιάσει διάφορες ιδέες (19 στον αριθμό), με απώτερο στόχο να ξεκινήσει μια συζήτηση, η οποία βαθμηδόν θα οδηγήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν διαπιστώνεται διάθεση για συζήτηση από την τουρκική πλευρά.

Για παράδειγμα, η πρόταση για την Αμμόχωστο, απορρίφθηκε από τον κ. Έρχιουρμαν επειδή δεν είναι, όπως ανέφερε, «ισορροπημένη». Παράλληλα σπεύδει να αναφέρει πως παρόμοια πρόταση απορρίφθηκε από τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Αυτό, όμως, δεν ισχύει. Ο Τατάρ έχει απορρίψει μια άλλη πρόταση, που όντως περιλάμβανε και την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου. Αλλά συζήτησε την πρόταση του 2006, επί Προεδρίας του Τάσσου Παπαδόπουλου και μετά την απέρριψε. Στην περίπτωση του Έρχιουρμαν απέρριψε την πρόταση πριν καν να τη συζητήσει.

Η πρόταση Χριστοδουλίδη αφορά την επιστροφή της κατεχόμενης περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου, υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών και την λειτουργία του λιμανιού της πόλης για εμπόριο, υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2006, το δεύτερο εξάμηνο, επί φιλανδικής Προεδρίας στην ΕΕ, παρουσιάσθηκε μια πρόταση, που αποσκοπούσε και στο ξεπάγωμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Γι’ αυτό και περιλάμβανε και κυπρογενείς υποχρεώσεις.

Η πρόταση περιλάμβανε επιστροφή της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου υπό τον ΟΗΕ, λειτουργία του λιμανιού υπό την αιγίδα και τον έλεγχο της ΕΕ και διεξαγωγή απευθείας εμπορίου και η Τουρκία θα άνοιγε τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της για τα κυπριακά εμπορικά πλοία και αεροπλάνα. Η πρόταση απορρίφθηκε από τουρκικής πλευράς, που αποδεχόταν την πρόταση για το λιμάνι, όχι όμως όσα αφορούσαν την περίκλειστη περιοχή. Η συνέχεια γνωστή. “Πάγωσαν” οκτώ ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας

Η άφιξη, τις επόμενες ημέρες, της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ στο Κυπριακό, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, στο νησί θα ενισχύσει το μομέντουμ, αλλά δεν αναμένονται θεαματικά αποτελέσματα. Άλλωστε η κ. Ολγκίν, διά της αρθρογραφίας της, έδωσε απαισιόδοξο στίγμα, αφήνοντας παράλληλα αιχμές.

Ο Μιχάλης Κατρίνης ζητά να διευκρινιστεί εάν το έγγραφο είναι γνήσιο και το περιεχόμενό του ακριβές και πλήρες, καθώς και εάν επιβεβαιώνονται οι εκτιμήσεις για τις ελλείψεις προσωπικού.

Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για το καθεστώς προστασίας του εγγράφου, την αξιολόγηση πιθανών κινδύνων από τη δημοσιοποίησή του και την ενδεχόμενη παραβίαση των διαδικασιών ασφάλειας. Ζητά επίσης να γνωστοποιηθεί εάν έχουν κινηθεί διαδικασίες διερεύνησης εφόσον διαπιστώθηκαν παραβιάσεις.

Ο βουλευτής καλεί τον υπουργό να παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων ελλείψεων και ολοκληρωμένο σχεδιασμό για τη στελέχωση των υφιστάμενων και υπό ένταξη μονάδων του Στόλου.

Ζητά, ακόμη, ενημέρωση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Επιτροπής, με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις εμπιστευτικότητας. Όπως υπογραμμίζει στην ερώτησή του, η προστασία των στρατιωτικών πληροφοριών και η υπεύθυνη ενημέρωση της Βουλής αποτελούν υποχρεώσεις της πολιτικής ηγεσίας, με γνώμονα την εθνική ασφάλεια και την ουσιαστική άσκηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Ακολουθεί η Ερώτηση

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς: Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια

Θέμα: Στελέχωση πολεμικών πλοίων και διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας του Πολεμικού Ναυτικού

Το τελευταίο διάστημα έχουν εμφανιστεί στο διαδίκτυο αναφορές και απεικονίσεις εγγράφου με στοιχεία Σ.858 και ημερομηνία «ΝΣ, 09 Σεπ 2026», με θέμα «Προσωπικό – Διοικητικά – Σταδιοδρομία – Δημόσιες Σχέσεις – Επιστράτευση (Στελέχωση Πλοίων ΑΣ)», το οποίο φέρεται να αποτελεί υπηρεσιακό έγγραφο του Πολεμικού Ναυτικού.

Στο εμφανιζόμενο περιεχόμενο του εγγράφου περιλαμβάνονται ιδιαίτερα σοβαρές επισημάνσεις σχετικά με τα επίπεδα στελέχωσης των μονάδων του Αρχηγείου Στόλου, τις ελλείψεις έμπειρου προσωπικού κρίσιμων ειδικοτήτων και τις ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και αξιοποίηση των πολεμικών πλοίων.

Ειδικότερα, διατυπώνεται η εκτίμηση ότι η πλήρης μόνιμη κάλυψη των προβλεπόμενων θέσεων των πολεμικών πλοίων δεν είναι εφικτή με τα υφιστάμενα επίπεδα στελέχωσης, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα στοχευμένης ενίσχυσης των πληρωμάτων με έμπειρο προσωπικό από άλλες υπηρεσίες του Πολεμικού Ναυτικού.

Ανεξαρτήτως της αυθεντικότητας και της πληρότητας του εμφανιζόμενου εγγράφου, η δημόσια διακίνηση πληροφοριών που φέρονται να προέρχονται από εσωτερική υπηρεσιακή αλληλογραφία των Ενόπλων Δυνάμεων και αφορούν ζητήματα επιχειρησιακής ετοιμότητας δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα ως προς την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών προστασίας υπηρεσιακών πληροφοριών και διαχείρισης ενδεχομένως διαβαθμισμένου υλικού.

Η προστασία πληροφοριών που σχετίζονται με την επιχειρησιακή κατάσταση και τις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί ουσιώδη παράμετρο της εθνικής ασφάλειας, ανεξαρτήτως του εάν τα επιμέρους στοιχεία έχουν χαρακτηριστεί τυπικά ως διαβαθμισμένα.

Παράλληλα, η ανάγκη προστασίας των πληροφοριών αυτών δεν αναιρεί την υποχρέωση της πολιτικής ηγεσίας να παρέχει υπεύθυνη και ουσιαστική ενημέρωση στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Κατόπιν των ανωτέρω,

ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο κ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ:

1. Επιβεβαιώνεται ότι το έγγραφο με στοιχεία Σ.858 και ημερομηνία «ΝΣ, 09 Σεπ 2026», όπως εμφανίζεται στο διαδίκτυο, αποτελεί γνήσιο υπηρεσιακό έγγραφο του Πολεμικού Ναυτικού; Είναι το δημοσιοποιημένο περιεχόμενό του ακριβές και πλήρες ή παρουσιάζει αλλοιώσεις, παραλείψεις ή αποσπασματική αποτύπωση;

2. Εφόσον επιβεβαιώνεται η αυθεντικότητά του, ποιος είναι ο υπηρεσιακός χαρακτήρας του εγγράφου και ποιο καθεστώς προστασίας ή διαβάθμισης το διέπει; Έχει εξεταστεί εάν η δημόσια διακίνησή του συνάδει με τους ισχύοντες κανόνες ασφάλειας πληροφοριών και προστασίας της υπηρεσιακής αλληλογραφίας των Ενόπλων Δυνάμεων;

3. Έχει αξιολογηθεί από τις αρμόδιες στρατιωτικές αρχές εάν η δημοσιοποίηση του συγκεκριμένου περιεχομένου ενδέχεται να επηρεάζει την ασφάλεια πληροφοριών ή να αποκαλύπτει στοιχεία σχετικά με την επιχειρησιακή κατάσταση και τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού; Εφόσον διαπιστώθηκαν παραβιάσεις των προβλεπόμενων διαδικασιών, έχουν κινηθεί οι αρμόζουσες διαδικασίες διερεύνησης;

4. Επιβεβαιώνει το Υπουργείο τις αναφερόμενες στο έγγραφο εκτιμήσεις περί σοβαρών ελλείψεων προσωπικού και δυσμενών επιπτώσεων στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των πολεμικών πλοίων; Ποια συγκεκριμένα μέτρα έχουν ληφθεί ή προγραμματιστεί για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων ελλείψεων, ιδίως σε κρίσιμες ειδικότητες;

5. Υφίσταται ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη διασφάλιση της επαρκούς στελέχωσης των υφιστάμενων και υπό ένταξη μονάδων του Στόλου; Προτίθεται ο κ. Υπουργός να ενημερώσει την αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή, με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις εμπιστευτικότητας, για την πραγματική κατάσταση και τα μέτρα που λαμβάνονται;

Η διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας του Πολεμικού Ναυτικού, η προστασία των στρατιωτικών πληροφοριών και η αποτελεσματική λειτουργία των μηχανισμών εσωτερικής ασφάλειας συνιστούν αλληλένδετες υποχρεώσεις της Πολιτείας.

Η επίσημη αποσαφήνιση των ανωτέρω ζητημάτων είναι αναγκαία τόσο για την προστασία της εθνικής ασφάλειας όσο και για την ουσιαστική άσκηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Την επικείμενη επίσκεψη γνωστοποίησε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Μπαγκέρι, σε δηλώσεις του στην ιρανική τηλεόραση. Όπως ανέφερε, οι αξιωματούχοι των τριών χωρών θα συναντηθούν στην Τεχεράνη με τον Μοχσέν Ρεζαΐ, γενικό γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, προκειμένου να συζητήσουν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας. Ο Μπαγκέρι δεν προσδιόρισε την ημερομηνία των συνομιλιών, ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα του ιρανικού Τύπου, η συνάντηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου.

Στο τραπέζι η περιφερειακή ασφάλεια και η κρίση ΗΠΑ-Ιράν

Την επίσκεψη επιβεβαίωσε και ο υφυπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, αρμόδιος για τη δημόσια διπλωματία, Ραΐντ Κρίμλι, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αντιπροσωπείες θα έχουν επαφές τόσο με τον Μοχσέν Ρεζαΐ όσο και με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.

Ο Κρίμλι συνέδεσε τις επαφές με τις προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της συνεχιζόμενης κρίσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, την προώθηση του διαλόγου και την αναζήτηση διπλωματικών λύσεων. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της υποστήριξης προς τις μεσολαβητικές προσπάθειες του Κατάρ και του Πακιστάν.

Η σαουδαραβική πλευρά παρουσιάζει την επίσκεψη ως ένδειξη της βούλησης των χωρών που συμμετέχουν στη Συμμαχία της Μέκκας να συνεργαστούν με τα υπόλοιπα κράτη της περιοχής για την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας.

Το μήνυμα της Τεχεράνης 

Από την πλευρά του, ο Αλί Μπαγκέρι επανέλαβε την αντίθεση του Ιράν στην παρέμβαση εξωτερικών δυνάμεων στις υποθέσεις της περιοχής, καθώς και στην επέκταση της επιρροής τους στη Δυτική Ασία. Η θέση αυτή προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στις επαφές, καθώς η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η περιφερειακή ασφάλεια πρέπει να διαμορφώνεται από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, η συνάντηση με αξιωματούχους από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν αποκτά διπλωματικό ενδιαφέρον, με δεδομένο ότι οι τρεις χώρες επιδιώκουν να διαδραματίσουν ρόλο στις περιφερειακές εξελίξεις.

Η συμμετοχή του Ιμπραήμ Καλίν προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην τουρκική παρουσία. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για συγκεκριμένες συμφωνίες ή για το περιεχόμενο των συνομιλιών πέραν των γενικών αναφορών στην περιφερειακή ασφάλεια και την αποκλιμάκωση. Οι επαφές στην Τεχεράνη αναμένεται, επομένως, να αποτελέσουν ένα ακόμη διπλωματικό πεδίο διαβούλευσης για την κρίση ΗΠΑ-Ιράν, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί ο περιφερειακός διάλογος και να διερευνηθούν δυνατότητες πολιτικής διευθέτησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση πελάτη που περίμενε σχεδόν δύο ώρες για την παραγγελία του, χωρίς τελικά να παραλάβει απόδειξη. Η συνομιλία που ακολούθησε για τη διαχείριση της καταγγελίας του περιλαμβάνεται στα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί. Απολύτως χαρακτηριστικές ήταν οι περιγραφές των αστυνομικών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα παραγγελιών σε καταστήματα της Pizza Fan, μέσα στα οποία επιχείρησε η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος με σκοπό να αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός μη έκδοσης αποδείξεων, στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας για την υπόθεση της φορολογικής απάτης.

Οι αστυνομικοί επισκέφθηκαν καταστήματα της αλυσίδας σε διαφορετικές περιοχές της Αττικής, απέκτησαν πρόσβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα παραγγελιών και πραγματοποίησαν ελεγχόμενες συναλλαγές, καταγράφοντας τις ενέργειες που πραγματοποιούνταν στις οθόνες των υπολογιστών. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν περιορίστηκαν σε μία παραγγελία. Πραγματοποίησαν δύο διαδοχικές δοκιμές, χρησιμοποιώντας διαφορετικές επιλογές ολοκλήρωσης της συναλλαγής, ώστε να διαπιστώσουν εάν το σύστημα εξέδιδε απόδειξη.

Αφετηρία κάθε υπεύθυνης παρέμβασης είναι η νομική ακρίβεια. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική διερεύνηση. Η καταγγελία, η δίωξη, το ένταλμα, η σύλληψη, ακόμα και η προφυλάκιση, δεν αποτελούν καταδίκη. Το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για όλους και η δικαστική κρίση δεν υποκαθίσταται από τηλεοπτικές δίκες.

Η προστασία του τεκμηρίου, όμως, δεν επιβάλλει θεσμική αδράνεια. Η ποινική ευθύνη είναι διαφορετική από τη διοικητική, πειθαρχική και δεοντολογική ευθύνη των αθλητικών οργάνων. Η πρώτη κρίνεται από τη Δικαιοσύνη· οι άλλες ενεργοποιούνται για να προστατευθούν η διοργάνωση, τα αποδεικτικά στοιχεία και η εμπιστοσύνη του κοινού.

Το νομικό πλαίσιο της διαφθοράς στον αθλητισμό

Το άρθρο 132 του ν. 2725/1999, όπως ισχύει, συγκροτεί τον ειδικό πυρήνα προστασίας της γνησιότητας των αθλητικών αγώνων. Καλύπτει την αθέμιτη παρέμβαση που αποβλέπει στην αλλοίωση της εξέλιξης, της μορφής ή του αποτελέσματος, την απαίτηση ή αποδοχή ωφελήματος για τον ίδιο σκοπό και την προσφορά ή υπόσχεση ωφελήματος σε αθλητή, προπονητή, διαιτητή, διοικητικό παράγοντα ή άλλο πρόσωπο ικανό να επηρεάσει τον αγώνα. Όταν ο σκοπός επιτευχθεί, ή η αναμέτρηση περιλαμβάνεται σε στοιχηματική διοργάνωση, η ποινική απαξία είναι βαρύτερη και μπορεί να επιβληθεί κάθειρξη έως δέκα έτη.

Ο ίδιος κανόνας δεν εξαντλείται στην τιμωρία. Προβλέπει ειδικές ανακριτικές δυνατότητες, προστασία μαρτύρων, κίνητρα ουσιαστικής συνεργασίας και αυτοτελείς πειθαρχικές συνέπειες για την προσβολή του φιλάθλου πνεύματος. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η υποχρέωση ενημέρωσης της Εθνικής Πλατφόρμας Αθλητικής Ακεραιότητας και της οικείας ομοσπονδίας για την ποινική δίωξη και την εξέλιξη της διαδικασίας. Η γνώση αυτή γεννά θεσμικό καθήκον: Διαφύλαξη αρχείων, αποτροπή επηρεασμού μαρτύρων, ενεργοποίηση των αρμόδιων οργάνων και λήψη αναλογικών προσωρινών μέτρων με προηγούμενη ακρόαση και δικαίωμα προσφυγής.

Η Σύμβαση Macolin, την οποία η Ελλάδα κύρωσε με τον ν. 4726/2020, επιβεβαιώνει ότι η χειραγώγηση αγώνων δεν αντιμετωπίζεται από έναν μόνο φορέα. Απαιτεί συνεργασία εισαγγελικών και διοικητικών αρχών, αθλητικών οργανώσεων, παρόχων στοιχηματισμού και εθνικής πλατφόρμας. Απαιτεί επίσης πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων, ασφαλείς διαύλους αναφοράς, προστασία καταγγελλόντων και αποτελεσματικές, αναλογικές κυρώσεις. Αυτή είναι η σύγχρονη έννοια της αθλητικής ακεραιότητας: Όχι μια αφηρημένη ηθική επίκληση, αλλά μόνιμη θεσμική υποδομή πρόληψης, ανίχνευσης και λογοδοσίας.

Η ιδιότητα μέλους διοίκησης και η παράβαση του νόμου

Στο ζήτημα της ιδιότητας μέλους διοικητικού συμβουλίου ο νόμος απαιτεί προσοχή. Το άρθρο 3 του ν. 2725/1999 ορίζει συγκεκριμένα κωλύματα. Για κακούργημα δεν αρκούν ένα δημοσίευμα, μια καταγγελία ή μόνη η άσκηση δίωξης. Απαιτείται το δικονομικό στάδιο που προβλέπει ο νόμος, δηλαδή παραπομπή στο ακροατήριο με κλητήριο θέσπισμα, ή αμετάκλητο παραπεμπτικό βούλευμα, μέχρι την έκδοση απαλλακτικής απόφασης. Κώλυμα υπάρχει και μετά από αμετάκλητη καταδίκη για κακούργημα, ή για τα ειδικώς αναφερόμενα πλημμελήματα, μεταξύ των οποίων η δωροδοκία και η δωροληψία.

Όταν συντρέξει νόμιμο κώλυμα, η ιδιότητα χάνεται αυτοδικαίως. Κατά την παρ. 9 του άρθρου 3, το αρμόδιο όργανο οφείλει μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από τότε που έλαβε γνώση να εκδώσει τη σχετική διαπιστωτική πράξη. Αν παραλείψει να ενεργήσει, προβλέπεται παρέμβαση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού και συνέπειες για τα υπαίτια μέλη. Η πράξη δεν “δημιουργεί” την έκπτωση· πιστοποιεί έννομη συνέπεια που έχει ήδη επέλθει από τον νόμο.

Δεν ακολουθεί, πάντως, ότι όλες οι προηγούμενες αποφάσεις ενός διοικητικού συμβουλίου είναι αυτομάτως άκυρες. Χρειάζεται συγκεκριμένος έλεγχος: Επηρεάστηκαν η απαρτία ή η πλειοψηφία; Υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων; Συνδεόταν η απόφαση με διαιτητικούς ορισμούς, οικονομικές αναθέσεις ή αγώνες που ερευνώνται; Υπάρχουν καλόπιστοι τρίτοι; Η νομιμότητα δεν υπηρετείται ούτε με συγκάλυψη ούτε με ισοπεδωτικές ακυρώσεις. Υπηρετείται με τεκμηριωμένη κρίση για κάθε πράξη και κάθε αρμοδιότητα.

Η πραγματική θεσμική τομή

Η κρίση αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: Τη συγκέντρωση κανονιστικής, διοικητικής, αγωνιστικής και ελεγκτικής ισχύος γύρω από το ίδιο κέντρο. Η αυτονομία του αθλητισμού είναι αναγκαία, αλλά δεν είναι ασυλία. Υπάρχει μέσα στο Σύνταγμα, στον νόμο και στις εγγυήσεις δίκαιης κρίσης. Όταν εκείνος που οργανώνει, ορίζει, αξιολογεί και ελέγχει ανήκει στην ίδια αλυσίδα εξουσίας, η θεσμική αξιοπιστία παραμένει ευάλωτη, ακόμη και χωρίς απόδειξη συγκεκριμένης παρανομίας.

Χρειάζεται καθαρός διαχωρισμός ανάμεσα στο άθλημα και στη διαχείριση των επαγγελματικών αγώνων. Η Ομοσπονδία πρέπει να παραμένει θεματοφύλακας της καλαθοσφαίρισης: Να χαράσσει τους κανόνες του αθλήματος, να εκπροσωπεί διεθνώς τη χώρα, να οργανώνει τις εθνικές ομάδες, να αναπτύσσει το ερασιτεχνικό, αναπτυξιακό, σχολικό και γυναικείο μπάσκετ και να εγγυάται την ακεραιότητα σε ολόκληρη την πυραμίδα.

Η επαγγελματική λίγκα πρέπει να αναλάβει, μέσα σε σαφές νομοθετικό πλαίσιο, την εμπορική και λειτουργική διαχείριση του επαγγελματικού πρωταθλήματος: Πρόγραμμα, παραγωγή, προβολή, κεντρικά έσοδα και υπηρεσίες προς τις ομάδες. Ο διαχωρισμός αυτός δεν σημαίνει ότι οι ομάδες πρέπει να ελέγξουν τη διαιτησία. Μια τέτοια μεταφορά θα άλλαζε απλώς τον φορέα της εξάρτησης.

Οι ορισμοί, η αξιολόγηση, η εκπαίδευση και η πειθαρχική κρίση των διαιτητών πρέπει να ανήκουν σε οργανικά και λειτουργικά ανεξάρτητο σύστημα, προστατευμένο τόσο από τη διοίκηση της Ομοσπονδίας όσο και από τους επαγγελματικούς συλλόγους. Απαιτούνται διαφανή προσόντα, σταθερές θητείες, ασυμβίβαστα, αιτιολογημένες διαδικασίες και εξωτερικός έλεγχος ακεραιότητας. Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να υποστηρίζουν τους ορισμούς και να ανιχνεύουν ασυνήθιστα πρότυπα· δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανθρώπινη ευθύνη. Κάθε εξαίρεση ή ανθρώπινη παρέμβαση πρέπει να καταγράφεται και να ελέγχεται.

Ανάλογη ανεξαρτησία χρειάζεται η αθλητική δικαιοσύνη. Τα δικαιοδοτικά όργανα πρέπει να έχουν ασφάλεια θητείας, σαφή ασυμβίβαστα, διαφανή επιλογή, επαρκή γραμματειακή υποστήριξη και δημοσιευμένες, αιτιολογημένες αποφάσεις. Δεν μπορεί η διοίκηση που ελέγχεται να καθορίζει ουσιαστικά εκείνους που θα την κρίνουν. Η δίκαιη διαδικασία, η ακρόαση και η προσφυγή δεν είναι εμπόδια στην κάθαρση· είναι οι εγγυήσεις που την καθιστούν αξιόπιστη.

Η ανεξαρτησία, βέβαια, δεν εξασφαλίζεται μόνο με μια νέα ονομασία επιτροπής. Χρειάζεται συγκεκριμένος μηχανισμός επιλογής: Δημόσια πρόσκληση ενδιαφέροντος, αντικειμενικά προσόντα, συμμετοχή προσώπων που δεν εξαρτώνται οικονομικά ή διοικητικά από τους ελεγχόμενους φορείς, περιορισμένη και μη ανανεώσιμη θητεία όπου αυτό είναι πρόσφορο, κανόνες αποχής και δημοσιοποίηση των βασικών λόγων κάθε κρίσιμης απόφασης. Η χρηματοδότηση πρέπει να είναι επαρκής αλλά θεσμικά θωρακισμένη, ώστε η απειλή περικοπής πόρων να μη μετατρέπεται σε μέσο πίεσης. Και ο έλεγχος πρέπει να αφορά όχι μόνο το αποτέλεσμα μιας απόφασης, αλλά και την ακεραιότητα της διαδικασίας με την οποία αυτή ελήφθη.

Από την αντίδραση στην πρόληψη

Η ακεραιότητα δεν προστατεύεται μόνο όταν ξεσπά μια κρίση. Χρειάζεται ανεξάρτητη μονάδα ακεραιότητας με λειτουργική σύνδεση προς την ΕΠΑΘΛΑ, ασφαλής και ανώνυμος δίαυλος αναφορών, προστασία του καταγγέλλοντος, υποχρεωτικό μητρώο συμφερόντων και ετήσιες δηλώσεις για μέλη διοίκησης, επιτροπών, διαιτητικά και ανώτερα στελέχη. Χρειάζεται ψηφιακή δημοσιότητα των αποφάσεων, των αναθέσεων, των οικονομικών στοιχείων και των πρακτικών που δεν καλύπτονται από νόμιμο απόρρητο, καθώς και περιοδικός εξωτερικός έλεγχος ακεραιότητας.

Η προστασία πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το επαγγελματικό πρωτάθλημα, όπου κυκλοφορούν περισσότερα χρήματα και στοιχηματικό ενδιαφέρον, αλλά και τα ερασιτεχνικά, αναπτυξιακά, νεανικά και σχολικά πρωταθλήματα. Εκεί διαμορφώνεται η αθλητική συνείδηση και εκεί οι νεότεροι αθλητές είναι περισσότερο ευάλωτοι σε εξαρτήσεις και πιέσεις. Κώδικες δεοντολογίας χωρίς εκπαίδευση, αναφορά κινδύνων και πραγματική εφαρμογή μένουν κενό γράμμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαχείριση των συγκρούσεων συμφερόντων. Δεν αρκεί ένα μέλος να δηλώνει γενικά ότι ενεργεί αμερόληπτα. Πρέπει να καταγράφονται οικονομικές, επαγγελματικές, συγγενικές και διοικητικές σχέσεις που μπορούν εύλογα να δημιουργήσουν υπόνοια εξάρτησης. Η δήλωση πρέπει να επικαιροποιείται, να ελέγχεται από ανεξάρτητο όργανο και να οδηγεί, όπου απαιτείται, σε υποχρεωτική αποχή. Η παράβαση δεν μπορεί να μένει χωρίς συνέπεια. Αντίστοιχα, οι καταγγελίες πρέπει να πρωτοκολλούνται, να αξιολογούνται με προκαθορισμένα κριτήρια και να αφήνουν ψηφιακό ίχνος, ώστε κανείς να μην μπορεί να τις εξαφανίσει ή να τις χρησιμοποιήσει επιλεκτικά.

Η πρόληψη απαιτεί ακόμη συστηματική παρακολούθηση ασυνήθιστων στοιχηματικών κινήσεων και αγωνιστικών προτύπων, πάντοτε με σεβασμό στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Ένα σήμα κινδύνου δεν αποδεικνύει χειραγώγηση· ενεργοποιεί όμως ελεγχόμενη διαδικασία επαλήθευσης. Η ανταλλαγή πληροφοριών με την ΕΠΑΘΛΑ και τις αρμόδιες αρχές πρέπει να γίνεται γρήγορα, με καθορισμένες αρμοδιότητες και ασφαλή τήρηση αρχείων. Έτσι αποφεύγονται τόσο η ατιμωρησία όσο και η άδικη δημόσια έκθεση προσώπων στη βάση ενός ανεπεξέργαστου δεδομένου.

Το δίδαγμα από την υπόθεση της ΕΟΚ 

Η υπόθεση της ΕΟΚ, όποια και αν είναι η τελική ποινική έκβασή της, αποτελεί δοκιμασία ωριμότητας. Η Πολιτεία οφείλει να εγγυηθεί τη νομιμότητα, χωρίς να χειραγωγήσει το αθλητικό αυτοδιοίκητο. Η Ομοσπονδία οφείλει να συνεργαστεί πλήρως, να διαφυλάξει τα στοιχεία και να ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς της. Η επαγγελματική λίγκα και οι ομάδες οφείλουν να αποδεχθούν ότι η εμπορική αυτοδιαχείριση δεν συνεπάγεται εξουσία πάνω στη διαιτησία, ή στη δικαιοσύνη.

Αναγκαίο είναι, επίσης, ένα σαφές μεταβατικό σχέδιο. Η θεσμική αλλαγή δεν γίνεται με ένα σύνθημα ούτε με μια βιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων. Πρώτα χαρτογραφούνται οι σημερινές εξαρτήσεις, οι συμβάσεις και οι ροές χρηματοδότησης. Έπειτα θεσπίζονται τα νέα ασυμβίβαστα, η διαδικασία επιλογής των ανεξάρτητων οργάνων και οι μηχανισμοί ελέγχου. Τέλος, προβλέπεται αξιολόγηση της λειτουργίας τους από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και δημόσια λογοδοσία. Η μετάβαση πρέπει να εξασφαλίζει τη συνέχεια των πρωταθλημάτων, χωρίς να διαιωνίζει το σύστημα που καλείται να αλλάξει.

Η απάντηση, τελικά, δεν είναι να αντικαταστήσουμε ένα πρόσωπο με ένα άλλο. Είναι να οικοδομήσουμε θεσμούς που δεν εξαρτώνται από την καλή προαίρεση κανενός. Η μεταρρύθμιση πρέπει να μετριέται με δημοσιευμένους δείκτες: Χρόνο διερεύνησης αναφορών, αριθμό δηλωμένων συγκρούσεων, αιτιολόγηση εξαιρέσεων στους ορισμούς και εφαρμογή των αποφάσεων. Μόνο έτσι η λογοδοσία γίνεται καθημερινή πρακτική και όχι έκτακτη υπόσχεση μετά από κάθε κρίση.

Ο αγώνας ανήκει στους αθλητές και στους φιλάθλους. Η διοίκηση είναι υπηρεσία, όχι ιδιοκτησία. Και η αυτονομία του αθλητισμού αποκτά δημοκρατικό περιεχόμενο μόνο όταν συνοδεύεται από διαφάνεια, έλεγχο και λογοδοσία.

Προφανής στόχος ήταν για να αποκαταστήσει τον ρόλο του περιφερειακού κέντρου που διαδραμάτιζε παραδοσιακά η διπλωματική αντιπροσωπεία των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ο ανεξέλεγκτος ρόλος του Τομ Μπάρακ στην πρεσβεία της Άγκυρας έπρεπε να αποκτήσει αντίβαρο. Εν αναμονή και του αποτελέσματος των ενδιάμεσων εκλογών, όπου η πιθανότητα… μερικής ή ολικής επαναφοράς των Δημοκρατικών θα δημιουργήσει νέες ισορροπίες στη γραφειοκρατία της Ουάσινγκτον.

Λιβύη και τουρκική στρατηγική

Τι συνέβη όμως στη Λιβύη; Η Τουρκία ευθυγράμμισε τα συμφέροντά της με αυτά των ΗΠΑ, παριστάνοντας ότι ταυτίζεται με τον στόχο της ενοποίησης που προωθούσε η πρωτοβουλία (initiative) του Μάσαντ Μπούλος, συμπέθερου του Τραμπ. Ενώ αρχικά είχε συνταχθεί με τη δυτική Λιβύη (Σαράτζ, Ντμπεϊμπά) στη συνέχεια χρησιμοποίησε τα «κατάλληλα όπλα» για να ενισχύσει την πειθώ της στη φαμίλια Χάφταρ. Ή μάλλον το εξής ένα: Τα «οικονομικά κίνητρα» που δούλεψαν στην περίπτωση Ντμπεϊμπά…

Η Τουρκία διεκδίκησε επικοινωνιακά να της πιστωθεί και η συμφωνία για ενοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων του ανατολικού και του δυτικού τμήματος της Λιβύης. Ανάμεσα στους δυο επικεφαλής, στις φωτογραφίες ποζάρει ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γκιουλέρ! Μόνο που ούτε αυτό τελικά πήγε και τόσο καλά. Ήρθε και μια από τις γνωστές δηλώσεις Τραμπ που «στόλισε» τη Λιβύη και ο Σαντάμ Χάφταρ, διάδοχος του πάτερ φαμίλιας «στρατάρχη Χαλίφα», βρήκε ευκαιρία να παραστήσει τον εθνικό ηγέτη, ζητώντας απολογία Τραμπ…

Και οι ελληνικές… επιτυχίες στη Λιβύη

Το ότι δεν βγήκαν στην Τουρκία οι πρωτοβουλίες στη Λιβύη όπως ακριβώς επεδίωκε, δεν είναι αιτία πανηγυρισμών στην Ελλάδα. Η ελληνική πολιτική έπρεπε εξαρχής να ξεκαθαρίσει προς κάθε ενδιαφερόμενο, διεφθαρμένους τοπικούς παράγοντες ή χώρες… πρόθυμους διαφθορείς, για το κόστος που θα καταβάλουν εάν στραφούν εναντίον των νομίμων συμφερόντων της. Και να πείσει ασφαλώς ότι σοβαρολογεί.

Η ελληνική πολιτική κυριαρχήθηκε από την επιδίωξη άσκησης επιρροής και πειθούς. Δυστυχώς, αυτό επιβεβαίωσε την αφέλεια με την οποία προσεγγίζει τα ζητήματα της Λιβύης η ελληνική διπλωματία. Για την ακρίβεια οι υπουργοί Εξωτερικών, αφού η διπλωματική υπηρεσία, σε γενικές γραμμές δεν εισακούγεται. Προτεραιότητα των υπουργών είναι να μην προκαλέσουν, προσωπικά, τη δυσαρέσκεια ισχυρών διεθνών παραγόντων. Γι’ αυτό και η πολιτική της Ελλάδας είναι άνευρη, χωρίς συνέπεια και συνέχεια. Αντιδρά στις εξελίξεις που υπαγορεύουν άλλοι.

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία, σε άμεση συνεννόηση ασφαλώς με τον πρεσβευτή – «ατζέντη» της Τομ Μπάρακ, έπαιξε τον ρόλο του απόλυτα ευθυγραμμισμένου με τις ΗΠΑ «τοπικού συνεργάτη». Φυσικά, πίσω από τις «εξυπηρετήσεις» της τουρκικής διπλωματίας, υποκρυπτόταν η προώθηση των στόχων στο πλαίσιο της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Οι ΗΠΑ, ασφαλώς δεν κόπτονται για την επικράτηση… δημοκρατίας στη Λιβύη, αλλά για τη διαμόρφωση συνθηκών που θα εξυπηρετούν τη στρατηγική τους. Μία από αυτές τις διαστάσεις είναι η ενεργειακή ασφάλεια, στο πλαίσιο της οποίας ο ρόλος που επιφυλάσσουν στην πλούσια σε ενεργειακά αποθέματα Λιβύη είναι σημαντικός. Αυτό όμως εμπλέκει και τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Τα δυνητικά κοιτάσματα σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας γειτνιάζουν με τα λιβυκά, εμπλέκοντας τις ίδιες αμερικανικές εταιρίες που εμπλέκονται στη Λιβύη (ExxonMobil, Chevron).

Πρόσκληση σε τραπέζι με την Ελλάδα στο μενού

Όσον αφορά την περιφερειακή πολιτική της Άγκυρας, βασίζεται στην υπόσχεση πολύ μεγαλύτερης ΑΟΖ και στη Λιβύη και στην Αίγυπτο, φυσικά σε βάρος της Ελλάδας. Πληρώνει αδρά για να εξασφαλίσει τη βοήθεια των διεφθαρμένων «φυλάρχων» στο ανατολικό και το δυτικό τμήμα, της Λιβύης, παρέχοντας και το αφήγημα συγκάλυψης των πραγματικών τους κινήτρων και επιδιώξεων: Την εξυπηρέτηση του λιβυκού εθνικού συμφέροντος! Κι όλα αυτά αποτελούν μέρος της απόπειρας να «κουκουλώσει» η Άγκυρα τον αναθεωρητισμό της σε βάρος της Ελλάδας.

Ποιος είναι ο τελικός στόχος της Άγκυρας; Να χρησιμοποιήσει το «ειδικό βάρος» της Τουρκίας για να διαπραγματευθεί εκτός πλαισίου διεθνούς δικαίου που δεν την συμφέρει. Με τον τρόπο αυτό, διά του στρατιωτικού καταναγκασμού και των απειλών, ευελπιστεί ότι θα πετύχει να αρπάξει όσα επιθυμεί από την Ελλάδα. Όσο δεν το επιτυγχάνει, έχει «σχέδιο β’»: Το να βραχυκυκλώσει την άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων.

Ποντάρει στο ότι μια Ελλάδα που διακηρύσσει διαρκώς τον φιλειρηνικό της προσανατολισμό, δεν θα επιχειρήσει να κινήσει ενεργητικά το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον, δημιουργώντας το κίνητρο, ή προκαλώντας την ανάγκη αποφασιστικής παρέμβασης. Αυτό θα προϋπέθετε να περάσει από τις αφελείς και πολιτικά βολικές διακηρύξεις στις πράξεις.

Κόστος-όφελος

Να περάσει η Αθήνα από τα περί «δικαιωμάτων κατοχυρωμένων από το διεθνές δίκαιο», σε λελογισμένες ενέργειες επίδειξης αποφασιστικότητας προάσπισης αυτών των δικαιωμάτων. Να «τζαρτζάρει» την τουρκική στρατηγική βραχυκυκλώματος κάθε ελληνικής πρωτοβουλίας. Όσο η Άγκυρα δεν καταβάλει κόστος γι’ αυτή την τακτική, η ελληνική πλευρά θα τη βρίσκει διαρκώς μπροστά της.

Οι πανηγυρισμοί των τελευταίων ημερών για «κίνηση ματ» μετά την ανακοίνωση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων Ελλάδας-Αιγύπτου για συμφωνία χάραξης ΑΟΖ, είναι για μια ακόμη φορά βολικά υπερβολικοί. Πρόκειται αναμφισβήτητα για σημαντική εξέλιξη. Όμως, άλλο η έναρξη διαπραγματεύσεων και άλλο η κατάληξη σε συμφωνία.

Υπάρχει και κάτι ακόμα: Σε περίπτωση που υπάρξει συμφωνία, αυτό θα δεσμεύει αποκλειστικά και μόνο τους αντισυμβαλλόμενους, την Αθήνα και το Κάιρο! Κάτι παρόμοιο δεν ανέφερε και η ελληνική ανακοίνωση για το «Τουρκολιβυκό μνημόνιο»; Και είναι σωστό! Διότι το διεθνές δίκαιο όντως προβλέπει συμφωνία μεταξύ όλων των εμπλεκομένων για οριστική χάραξη θαλασσίων ζωνών!

Η Τουρκία χρειάζεται την Ελλάδα!

Ο δε καταστατικός χάρτης του ΟΗΕ υποδεικνύει τα νόμιμα μέσα. Μεταξύ αυτών είναι και οι διαπραγματεύσεις! Διμερείς ή πολυμερείς! Κι εκεί δεν υποχρεώνει τον οποιονδήποτε να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο, αφού «άμα θέλει η νύφη και ο γαμπρός»! Έχει σημασία αυτό στα ελληνοτουρκικά…

Εκεί επιδιώκει να φτάσει η Τουρκία. Μέσω της τρομοκράτησης και της απειλής πολέμου, να αποσπάσει τη μερίδα του λέοντος όσων ζητεί από την Ελλάδα και μάλιστα με τη σφραγίδα της Αθήνας! Διότι αυτό θα νομιμοποιήσει τα τουρκικά κέρδη… Μπορεί να απέσπασαν στρατιωτικά τη μισή Κύπρο το 1974. Μισό και πλέον αιώνα μετά, όμως, δεν κατάφεραν να νομιμοποιήσουν τα τετελεσμένα.

Άλλο ένα σημείο ενδιαφέροντος είναι οι διπλωματικές σχέσεις Τουρκίας-Αιγύπτου. Δεν κάνει σε κανέναν εντύπωση η απάντηση του Χακάν Φιντάν στον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών που του ξεκαθάρισε ότι η Αίγυπτος διαφωνεί με το «Τουρκολιβυκό»; Σύμφωνα με σχετική ανάρτηση του πρώτου, ο Τούρκος ομόλογός του «επέδειξε κατανόηση»!

Μια «κατανόηση» που ουδέποτε επέδειξε στις σχέσεις με την Ελλάδα! Ούτε καν ρητορικά! Αντιθέτως, συστηματικά επιδιώκει να αποκλείει την Αθήνα από οποιαδήποτε διαβούλευση για τη Λιβύη. Δεν την αναγνωρίζει καν ως δρώντα στην περιοχή! Με τη συμπεριφορά που επιδεικνύει, προσπαθεί να την παρουσιάσει ως χώρα μειωμένης κυριαρχίας.

Όσο και η ίδια η Αθήνα δεν αντιδρά με την πρέπουσα σφοδρότητα εγκαταλείποντας την πολιτική ορθότητα απέναντι σε εταίρους και συμμάχους, θα δίνει την εντύπωση… στρατευμένου εθελοντή στην εξυπηρέτηση της τουρκικής στρατηγικής. Τόσο απλά.

Περί διεθνούς εικόνας ο λόγος

Η αποτυχία της Τουρκίας να δελεάσει την Αίγυπτο με πολύ μεγάλα κέρδη στη χάραξη θαλασσίων ζωνών εάν συνταχθεί μαζί της, σε βάρος της Ελλάδας, αποδεικνύει ότι στο Κάιρο αντιλαμβάνονται και τον εφήμερο χαρακτήρα τέτοιων κερδών και τη γενικότερη αφερεγγυότητα της Άγκυρας. Αυτό σχετίζεται με τη συνολικότερη εικόνα που έχει δημιουργήσει με την αμετροέπεια και την υπεροψία της.

Το αντίθετο ακριβώς από το πρόβλημα εικόνας της Ελλάδας, που δειλιάζει εμφανώς, συστηματικά, να επιβάλει κόστος στην Τουρκία για τη συμπεριφορά της. Αυτό υπονομεύει τη χρησιμότητά της ως συμμάχου. Παράδειγμα η απραξία της Αθήνας όταν η Άγκυρα αμφισβήτησε στην πράξη (σ.σ. στην περιοχή της Κάσου στο ζήτημα της πόντισης του καλωδίου) τη συμφωνία Αθήνας-Καΐρου για τη χάραξη ΑΟΖ.

Τούτων λεχθέντων, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και οι διαρροές ότι περί επικείμενης επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια στην Κρήτη, εξαιρώντας όμως το επίμαχο ανατολικό τμήμα, δεν είναι καθόλου πειστικές. Κι αυτό μπορεί να δημιουργήσει αστάθεια, καθώς η Τουρκία θα θεωρήσει πολύ υψηλή την πιθανότητα ελληνικής υποχώρησης εάν «στρατιωτικοποιηθεί η κρίση».

Άμα θέλει πόλεμο η Τουρκία ας τον κάνει τώρα

Αν επιθυμούσε όντως να επηρεάσει τις εξελίξεις η Ελλάδα, θα μπορούσε να επιχειρήσει να ασκήσει αποτροπή. Στο πλαίσιο της απειλής επιβολής σοβαρού κόστους, θα μπορούσε να έχει ξεκαθαρίσει ποιες ενέργειες της Τουρκία θα προκαλούσαν την άμεση επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Κι όχι μόνο εκεί που διαρρέεται, διότι κι αυτό φοβικότητα αποπνέει, την οποία εισπράττουν οι ενδιαφερόμενοι. Φίλοι και αντίπαλοι.

Γιατί εξαιρείται η ηπειρωτική χώρα; Γιατί δεν προχωρά το κλείσιμο των κόλπων; Με ποια λογική η κυβέρνηση θεωρεί ότι η Τουρκία θα επιλέξει πόλεμο; Με ποια νομιμοποίηση θα καταφύγει στη στρατιωτική βία με αφορμή την άσκηση ενός καταφανέστατα νόμιμου δικαιώματος; Χρησιμοποιώντας δηλαδή το μοναδικό… σίγουρα παράνομο μέσο αντίδρασης! Και λόγω της συγκυρίας, θα χρεωθεί κάτι πολύ ευρύτερο από ένα ελληνοτουρκικό επεισόδιο. Διακινδυνεύοντας σοβαρές αντισυσπειρώσεις επί του πεδίου…

Οι Τούρκοι ανακοινώνουν ότι μέχρι το τέλος του έτους προτίθενται να ψηφίσουν νόμο που θα αφορά τη «Γαλάζια Πατρίδα», επικεντρωμένο στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη πλευρά, δημοσιεύματα στην Αίγυπτο αναφέρουν ότι ετοιμάζεται φάκελος για τη νομική τεκμηρίωση του παράνομου χαρακτήρα του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Μένει να αποδειχθεί ο βαθμός συντονισμού Καΐρου-Αθήνας. Εν αναμονή λοιπόν για το επόμενο επεισόδιο του σίριαλ…

Σε συνεργασία με το defence-point.gr

«Οι Βραζιλιάνοι πήγαν να ψηφίσουν επειδή καταφέραμε να τους πείσουμε ότι η ψήφος ήταν πολύ σημαντική για να εγγυηθούν τη δημοκρατία», τόνισε ο Λούλα στη μεγαλούπολη Σάου Πάουλου.στην πρώτη του τοποθέτηση μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών.

Ο πρώην πρόεδρος Μπολσονάρου εκτίει κατ’ οίκον ποινή κάθειρξης 27 ετών διότι αποπειράθηκε να αγκιστρωθεί στην εξουσία, ανατρέποντας με πραξικόπημα τον Λούλα μετά την ήττα του στις προηγούμενες εκλογές το 2022. Στην τέταρτη θητεία του ωστόσο, τα περιθώρια ελιγμών του αρχηγού του κράτους αναγγέλλονται ωστόσο περιορισμένα, με δεδομένη το τσουνάμι της δεξιάς στις βουλευτικές εκλογές, πριν από τρεις εβδομάδες.

Η εκστρατεία έδειξε πάντως ότι (και) η Βραζιλία παραμένει διχασμένη και πολωμένη και δικαστική διένεξη προκάλεσε σύγχυση και χθες, ημέρα των προεδρικών εκλογών. Με απόφαση δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ψηφοφορία παρατάθηκε για δυο ώρες. Η ομάδα του Λούλα υπέβαλε προσφυγή καταγγέλλοντας πως ψηφοφόροι εμποδίζονταν να πάνε να ψηφίσουν διότι είχαν αποσυρθεί από την κυκλοφορία τα λεωφορεία σε διάφορες πόλεις, ειδικά σε πολιτικά οχυρά του στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.

Μπολσονάρου

«Είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε τις εκλογές», είπε στην Μπραζίλια ο Φλάβιου Μπολσονάρου. Κατήγγειλε βρόμικα τεχνάσματα και «μαϊμουδιά» κατά την έκφραση που επέλεξε να χρησιμοποιήσει, βρίσκοντας «απαράδεκτο» τον τρόπο διεξαγωγής της χθεσινής ψηφοφορίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «πολλά πράγματα μένουν να ξεκαθαρίσουν» μετά τη διένεξη στη δικαιοσύνη που οδήγησε στην χωρίς προηγούμενη δίωρη παράταση της ψηφοφορίας. Είναι η πρώτη φορά στη Βραζιλία που υποψήφιος καταφέρνει να αντιστρέψει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών τον άνεμο του πρώτου μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας (1964-1985).

Ο Λούλα εμφανίστηκε σε οπτικό υλικό σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης να πανηγυρίζει με τη δεξιά γροθιά υψωμένη και σφιγμένη και φορώντας κόκκινα γυαλιά σε σχήμα αστεριού. Μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, πλήθος υποστηρικτών ξέσπασε σε κραυγές χαράς, ιδίως στην λεωφόρο Παουλίστα στη Σάου Πάουλου και στο κέντρο της μεγαλούπολης Ρίο ντε Ζανέιρο, όπου τον ουρανό φώτισαν πυροτεχνήματα.

«Είμαι πολύ συγκινημένη. Αυτή είναι ιστορική νίκη για τον πρόεδρο Λούλα. Ο λαός κινητοποιήθηκε, ενώθηκε», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Μαριάνα Αντράτζι, 33χρονη δικηγόρος, στο Ρίο. Από προσωπική σκοπιά, η επανεκλογή του Λούλα αποτελεί το επιστέγασμα μιας πορείας κάθε άλλο παρά συνηθισμένης. Και η τελευταία ανατροπή της μοίρας του άλλοτε φτωχόπαιδου από το Περναμπούκου (βορειοανατολικά).

Το ρεκόρ Λούλα

Κατέχει ήδη ρεκόρ: κανένας άλλος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος δεν κυβέρνησε τόσα πολλά χρόνια τη Βραζιλία. Θα είναι από τους πιο ηλικιωμένους ηγέτες στον κόσμο και θα έχει πατήσει τα 85, όταν θα φθάσει στο τέλος της η τέταρτη θητεία του, το 2030. Θα κλείσει έτσι 16 χρόνια στην εξουσία, έπειτα από το πρώτο του πέρασμα από την προεδρία (2003-2010).

Άντεξε τη φθορά του χρόνου και τη δυσαρέσκεια έναντι του Κόμματος Εργαζομένων (PT), της παράταξής του. Το κόμμα συνδέθηκε με πολλά σκάνδαλα, ιδίως τα χρόνια του 2000. Ο ίδιος ο Λούλα πέρασε από το μαρτύριο της καταδίκης του για υπόθεση διαφθοράς και φυλακίστηκε για 580 ημέρες την περίοδο 2018-2019, προτού η απόφαση σε βάρος του αναιρεθεί για διαδικαστικούς λόγους.

Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του ο Λούλα επέμεινε στο ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας της Βραζιλίας, αντιμέτωπος με τις εμπορικές και τις διπλωματικές πιέσεις της Ουάσιγκτον. Ωστόσο ήταν η Meta αυτή που μπήκε στην τελική ευθεία της εκστρατείας στο στόχαστρο επιθέσεων της προεδρικής παράταξης. Η μητρική εταιρεία των Facebook, WhatsApp και Instagram κατηγορήθηκε από την ομάδα του Λούλα για «ανάμιξη» στις εκλογές για προσπάθεια επηρεασμού των ψηφοφόρων υπέρ του υποψήφιου Μπολσονάρου.

Χθες βράδυ, ο Λούλα υποσχέθηκε ότι θα προωθήσει «ρύθμιση» των ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης. Ο αμερικανικός κολοσσός της τεχνολογίας διέψευσε κατηγορηματικά πως προσπάθησε να παίξει ρόλο στην εκλογική αναμέτρηση. Αναγνώρισε ωστόσο ότι ίσως υπήρξαν «τεχνικά προβλήματα» που έπληξαν την εκστρατεία της βραζιλιάνικης κεντροαριστεράς στις πλατφόρμες του.

Ακολουθεί σταχυολόγηση των αντιδράσεων ως τώρα μετά την επικράτηση του Λούλα Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία στην οποία ήταν αντιμέτωπος με τον συντηρητικό γερουσιαστή Φλάβιου Μπολσονάρου, με την οποία εξασφάλισε άνευ προηγουμένου τέταρτη θητεία, όχι πάντως συναπτή, στο κορυφαίο αξίωμα.

Μεξικό

«Ζήτω η δημοκρατία, νίκησε ο βραζιλιάνικος λαός. Συγχαρητήρια, πρόεδρε Λούλα!», τόνισε η πρόεδρος Κλαούδια Σέινμπαουμ, εκλεγμένη με κόμμα της μεξικανικής αριστεράς, μέσω X.

Κούβα

«Αγαπητέ αδελφέ Λούλα, σε συγχαίρω εξ ονόματος της κουβανικής κυβέρνησης και του κουβανικού λαού για αυτή την ιστορική νίκη, που εγγυάται συνέχεια στον δρόμο της ειρήνης, της εθνικής κυριαρχίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης», σημείωσε ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ μέσω X.

Ουρουγουάη

Ο πρόεδρος Ζαμαντού Ορσί, που ανήκει στην αριστερά, σημείωσε ότι συνομίλησε με «τον φίλο» Λούλα, εκλεγμένο πρόεδρο. «Του έδωσα συγχαρητήρια για τη νίκη του και για τη γιορτή της δημοκρατίας που αντιπροσωπεύει μια εκλογική διαδικασία», πρόσθεσε μέσω X.

Παραγουάη

Ο πρόεδρος της δεξιάς Σαντιάγο Πένια εξήρε «το μεγάλο δημοκρατικό ταξίδι» του «βραζιλιάνικου λαού» και τόνισε πως οι δυο χώρες έχουν «κοινό πρόγραμμα ολοκλήρωσης και ανάπτυξης» και «θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για την ευημερία των λαών» τους.

Περού

Η δεξιά πρόεδρος του Περού Κέικο Φουχιμόρι ανέφερε μέσω X ότι «επαναβεβαιώνω τη βούλησή μας να ενισχύσουμε τη στρατηγική συμμαχία μας, την ολοκλήρωση, τη συνεργασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη του Αμαζονίου που μοιραζόμαστε, προς όφελος των δυο λαών μας».

Βολιβία

«Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να ενισχύσουμε τη σχέση μας και να δημιουργήσουμε περισσότερες ευκαιρίες για τα έθνη μας», διαβεβαίωσε μέσω X ο πρόεδρος της κεντροδεξιάς Ροδρίγο Πας, τονίζοντας ότι «η Βολιβία και η Βραζιλία είναι γειτονικές και αδελφές χώρες που ενώνει η ιστορία που μοιράζονται και οι κοινές προκλήσεις» που αντιμετωπίζουν.

Χιλή

Ο Χοσέ Αντόνιο Καστ, ο πρόεδρος της άκρας δεξιάς, σύμμαχος του γερουσιαστή Μπολσονάρου, ανέφερε μέσω X πως συνομίλησε με τον Λούλα και του εξέφρασε τα «συγχαρητήριά του» για το εκλογικό αποτέλεσμα.

«Η Χιλή και Βραζιλία έχουν πολύ κοινό μέλλον μπροστά τους», σχολίασε. «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για να ενισχύσουμε τις σχέσεις ανάμεσα στις χώρες μας ως προς την οικονομική ολοκλήρωση και τον αγώνα εναντίον του οργανωμένου εγκλήματος στην περιοχή», πρόσθεσε.

Ισημερινός

«Η περιοχή μας έχει κοινούς εχθρούς, κοινές προκλήσεις και πολλά να κερδίσει όταν συνεργαζόμαστε», έκρινε μέσω X ο πρόεδρος της δεξιάς Ντανιέλ Νομπόα.

ΗΠΑ

Ο Μπέρνι Σάντερς, μορφή των δημοκρατικών, εξήρε την «εξαιρετική νίκη». «Ο Λούλα έχει ορθώσει το ανάστημά του για να υπερασπιστεί τους βραζιλιάνους εργαζόμενους και τη δημοκρατία — και θα συνεχίσει να το κάνει τα επόμενα τέσσερα χρόνια», σημείωσε ο γερουσιαστής μέσω X.

Αργεντινή

Η πρώην πρόεδρος Κριστίνα Κίρσνερ (2007-2015), που έχει καταδικαστεί να εκτίσει εξαετή κάθειρξη, συνεχάρη μέσω X τον «σύντροφο πρόεδρο», ο οποίος την είχε επισκεφθεί στο Μπουένος Άιρες το 2025.

Εκτίμησε πως ο Λούλα «ήξερε πώς να ξυπνήσει στους συμπατριώτες του το αίσθημα και τη λογική για να κερδηθεί αυτή η μάχη».

Η κ. Κίρσνερ εκτίει από τον Ιούνιο του 2025 ποινή έξι ετών κάθειρξης κατ’ οίκον και ισόβιας στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για υπόθεση διαφθοράς που σχετιζόταν με δημόσιες συμβάσεις κατά τη διάρκεια των θητειών της.

Καναδάς

«Η σχέση του Καναδά και της Βραζιλίας έχει ανθίσει χάρη στη συμμαχία μας», σχολίασε ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι μέσω X. «Ας αδράξουμε αυτή την ευκαιρία για να την κάνουμε ακόμη πιο δυνατή μαζί — να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες στο εμπόριο, να προστατεύσουμε το περιβάλλον και να οικοδομήσουμε μεγαλύτερη ευημερία για αμφότερους τους λαούς μας».

Παναμάς

«Συγχαίρω τον βραζιλιάνικο λαό για αυτή τη δημοκρατική ημέρα και ιδιαίτερα τον πρόεδρο Λούλα για τη νίκη» του, και «θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για τις δυο χώρες μας», σημείωσε ο πρόεδρος της δεξιάς Χοσέ Ραούλ Μουλίνο.

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

Με την τοποθέτηση του ο Κώστας Καραμανλής διέψευσε επιπλέον και την φημολογία περί προσέγγισης με τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, μετά τις πολλαπλές αποστολές μεσαζόντων στην Παναγή Κυριακού. Η σχέση με τον Κυριάκο έχει διαρραγεί ανεπανόρθωτα. Είναι άλλης τάξης ζήτημα το πώς τοποθετείται σε ένα ενδεχόμενο αποχώρησης του Μητσοτάκη από την ηγεσία της ΝΔ και εάν θα επηρεαστεί σε μία τέτοια περίπτωση η στάση του έναντι ενός κόμματος Σαμαρά.

Διαψεύδονται οι φήμες

Συναφές είναι και το εάν η στάση Καραμανλή έναντι της ΝΔ όσο και το κόμμα Σαμαρά ενισχύουν τις διεργασίες για αποχώρηση του Μητσοτάκη εν πλω, όπως επανέρχεται στα δημοσιογραφικά και πολιτικά παρασκήνια. Παρότι η αιχμή του δόρατος του Κώστα Καραμανλή είναι τα εθνικά, δεν περιορίζεται σε αυτό το πεδίο.

Η κριτική του έχει ξεκινήσει από τις υποκλοπές και την θεσμική υποβάθμιση και κατά καιρούς όπως και χθες επεκτείνεται στην διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου και στην περιθωριοποίηση μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας. Έχει δε επανειλημμένα αποδοκιμάσει την απαξίωση που επιδεικνύει μία ελίτ στις εύλογες ανησυχίες της κοινωνίας που νιώθει ότι απειλούνται οι σταθερές του βίου της, και όχι μόνο στο οικονομικό πεδίο. Στρέφει βέβαια τα πυρά του κατά της ευρωπαϊκής ηγεσίας, από την οποία όμως δεν διαφοροποιείται κατ’ ελάχιστον η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

Σαφής προειδοποίηση Καραμανλή για το καλώδιο 

Είναι σαφές ότι Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς μοιράζονται την ίδια θέση για τα ελληνοτουρκικά. Ο Καραμανλής στην ομιλία του άσκησε κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, αλλά και όσων μοιράζονται την αντίληψη ότι είναι υπερβολική η ευαισθησία που δείχνουν οι επικριτές της ελληνοτουρκικής προσέγγισης.

Χαρακτήρισε “αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά συμφέροντα” το τουρκολιβυκό μνημόνιο και απηύθυνε συγκεκριμένη προειδοποίηση προς την κυβέρνηση όσον αφορά το καλώδιο σύνδεσης, απορρίπτοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να δοθεί ενημέρωση στην Τουρκία, όπως άφησε ανοικτό ο Γιώργος Γεραπετρίτης απαντώντας στην σχετική τοποθέτηση του Χακάν Φιντάν. 

Απέρριψε τις αιτιάσεις ότι όσοι έχουν ευαισθησία για τις τουρκικές προκλήσεις υπερβάλλουν και ξεκαθάρισε: «Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση, είτε ανακοίνωση, είτε όπως αλλιώς. Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια». 

Για το τουρκολιβυκό μνημόνιο είπε: «Και αναμφίβολα είναι αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα η κύρωση του τουρκολυβικού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, διότι μπορεί μεν να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, είναι όμως επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων, από τους γείτονες». 

Αποδόμησε την σχολή Σημίτη

Ο Κώστας Καραμανλής θέλησε να απαντήσει συνολικά στην χρόνια επιχειρηματολογία που υποβαστάζει την πολιτική της ελληνοτουρκικής προσέγγισης (από την εποχή του Κώστα Σημίτη και της Συμφωνίας του Ελσίνκι) μέσα από το πρίσμα ότι και οι Τούρκοι έχουν τα δίκια τους και ότι ίσως θα έπρεπε η Ελλάδα να είναι πιο διαλλακτική στην αντιμετώπισή της. 

Συμπυκνώνοντας λοιπόν υπογράμμισε: «Σφάλλουν λοιπόν και σφάλλουν βαρέως όσοι προωθούν αυτές τις αντιλήψεις (περί υποχωρήσεων και συνεννόησης με την Τουρκία). Διαβάζουν λάθος την στρατηγική της Τουρκίας. Δεν πρόκειται ούτε για παρεξηγήσεις ούτε για επί μέρους μικροδιαφορές που επιδέχονται καλοπροαίρετης διευθέτησης. Πρόκειται για ολοκληρωμένο σχεδιασμό που αποσκοπεί στην συνολική ανατροπή του status quo στο Αιγαίο, στην απόκτηση δικαιωμάτων στην καρδιά του Αιγαίου στην πλάτη των ελληνικών νησιών, για έλεγχο του Αιγαίου μέχρι τον 25^ο παράλληλο».

Ευθύνες επέρριψε στους εταίρους ΕΕ και ΗΠΑ που παριστάνουν τους «επιτήδειους ουδέτερους και κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ θύτη και θύματος» και πρόσθεσε: «Και από πάνω έρχονται και πρόσθετες απαιτήσεις εκ μέρους συμμάχων και εταίρων. Μη μιλάτε με τους Ρώσους, μη συνεργάζεστε με του Κινέζους, στηρίξτε την Αλβανία για ένταξη στην ΕΕ παρότι κάνει τα μύρια όσα σε βάρος της ελληνικής μειονότητας, αποδεχθείτε την ετεροβαρή συμφωνία των Πρεσπών, αναγνωρίστε το Κοσυφοπέδιο, στείλτε όπλα στην Ουκρανία, ξεχάστε τις γερμανικές αποζημιώσεις για τα αίσχη και ανοσιουργήματα της Κατοχής, υιοθετείστε άκριτα τις υπερβολές της woke agenda, γιατί έτσι το θέλει μια κοσμοπολίτικη ελίτ χωρίς πατρίδα, χωρίς ρίζες, χωρίς σεβασμό στην ιστορική διαδρομή και την εθνική ταυτότητα».

Απάντησε και στις αιτιάσεις ότι η Ελλάδα γίνεται κουραστική όταν θέτει στην ΕΕ και στα διεθνή φόρα τα ζητήματα που την απασχολούν λέγοντας: «Αυτή η προσέγγιση είναι η επιτομή της υποτέλειας. Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαια του, τις αρχές του, την πατρίδα του. Και κανένας δεν λαμβάνει υπ’ όψιν του σοβαρά αυτόν που δεν αντέχει να ορθώσει το ανάστημά του όταν θίγεται». Η αντίληψη για το ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει συνεχώς να εγείρει προβλήματα στους εταίρους επίσης χρονολογείται από την εποχή Σημίτη και την έχει αποδεχθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Εξωτερικών. 

Αποπομπή Γεραπετρίτη ζητά ο Σαμαράς

Στο ίδιο μήκος κύματος με τον Καραμανλή αλλά πολύ πιο οξύς ήταν ο Αντώνης Σαμαράς με το άρθρο του στην εφημερίδα “Εστία”, ο οποίος καταλόγισε απερίφραστα αποτυχία στην διαχείριση των εξελίξεων στο τουρκολιβυκό. Μεταξύ άλλων ανέφερε: «Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη αποτελούν τον ορισμό της αποτυχίας. Αποτυχία στη γεωπολιτική ανάλυση. Αποτυχία στην πρόβλεψη. Αποτυχία στους χειρισμούς. Αποτυχία στο τελικό αποτέλεσμα. Οι ανοησίες που ψελλίζει δεξιά και αριστερά ο – κατά δήλωσή του – “φιλέλληνας” υπουργός των Εξωτερικών, βαθαίνουν δραματικά τις ανησυχίες και τον προβληματισμό μας.

Η ευθύνη βεβαίως βαραίνει πρωτίστως τον πρωθυπουργό ο οποίος και τον πιστεύει και τον ανέχεται. Το δόγμα των ήρεμων νερών και η περιβόητη Συνθήκη περί Φιλίας Ελλάδος και Τουρκίας, είναι το κορυφαίο λάθος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μετά τις συμφωνίες Μαδρίτης και Ελσίνκι, με τις οποίες αναγνωρίστηκαν ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στην περιοχή. Η αλλαγή της εξωτερικής μας πολιτικής, με την αυτονόητη αποπομπή Γεραπετρίτη, είναι μονόδρομος. Δεν αξίζει ούτε στην ιστορία της χώρας, ούτε στην ιστορία της Παράταξης αλλά ούτε και στην αξιοπρέπεια του λαού μας, η πολιτική των υποκλίσεων».

• «Φοιτητική Λίστα» (Studentska lista): 51,47% (130-140 έδρες).
• Λίστα «Ενωμένη Σερβία» (Aleksandar Vučić – SNS): 39,3%  (περίπου 105 έδρες).
• Λίστα «Ivica Dačić – Faktor stabilnosti»: 2,3% των ψήφων (δεν πιάνει το 3% για να μπει στη Βουλή).
• Λοιπά κόμματα: Όλες οι υπόλοιπες λίστες βρίσκονται αυτή τη στιγμή κάτω από το εκλογικό όριο. Μπαίνει πάντως στη Βουλή με τρεις έδρες το ουγγρικό κόμμα, επειδή είναι κόμμα εθνικής μειονότητας και παίρνει έδρες ανεξαρτήτως ποσοστού, αρκεί να συγκεντρώνει πάνω από 10.000 ψήφους. Το ρωσικό δεν τις συγκέντρωσε και μένει εκτός Βουλής. Ο Αλβανικός Συνασπισμός βγάζει δύο έδρες και ο Βοσνιακός μία.

Όσον αφορά στις προεδρικές εκλογές της Βουλγαρία, η απερχόμενη πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα έρχεται πρώτη, με μικρή διαφορά, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξήχθησαν σήμερα, συγκεντρώνοντας ποσοστό 35-36,5%, σύμφωνα με τα exit poll που μεταδόθηκαν μόλις έκλεισαν οι κάλπες.

Αν επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα αυτά, η 63χρονη Γιότοβα, η οποία τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Ρωσία, θα αντιμετωπίσει στον δεύτερο γύρο, την επόμενη Κυριακή, τον Αντρέι Γκιούροφ, τον πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό που στηρίχθηκε από τη φιλοδυτική αντιπολίτευση.

Σύμφωνα με τα exit poll, ο Γκιούροφ συγκεντρώνει ποσοστό 32,2-32,5%. Ο Κοσταντίν Κοσταντίνοφ (Kostadin Kostadinov) φέρεται να έλαβε περίπου 13,5%, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Είναι ευρωσκεπτικιστής, δεξιός, υπερεθνικιστής και έντονα φιλορώσος. Στο δεύτερο γύρο θα παίξουν ρόλο και όσοι ψήφισαν τους υπόλοιπους…. 20 (!) υποψήφιους, αλλά υπολογίσιμοι είναι οι ψήφοι του φιλορώσου Βασίλιεφ που έλαβε 4,5% και του επίσης φιλορώσου Μιχαήλοφ – κυμαίνεται στο 4% στα exit polls.

Υπενθυμίζεται ότι όπως και στη Σερβία, έτσι και στη Βουλγαρία ο 63χρονος πρόεδρος της χώρας υποστράτηγος ε.α. Ρούμεν Ράντεφ,  (πρώην διοικητής της Πολεμικής Αεροπορίας) παραιτήθηκε μετά από 9 χρόνια στην προεδρία για να κατέλθει ως υποψήφιος με δικό του κεντροδεξιό προς σοσιαλδημοκρατικό κόμμα (το δημιούργησε μετά την παραίτησή του και σάρωσε στις εκλογές του περασμένου Απριλίου, με ποσοστό 44%). Θεωρείται φιλορώσος από τους Δυτικούς.

Αν εκλεγεί τελικά η Γιότοβα προς την οποία μοιάζει να γέρνει η ζυγαριά στο δεύτερο γύρο, θα πάψει να ισχύει το κλασικό δίπολο (φιλοευρωπαίος πρωθυπουργός, φιλορώσος πρόεδρος). Η συμμετοχή ήταν στο 38% και δεν ξέρουμε πώς θα κινηθούν όσοι απείχαν στον πρώτο γύρο, όμως εκτιμάται ότι θα υπερισχύσει η Γιότοβα επειδή έχει και την στήριξη του Ράντεφ.

Μεγάλη συμμετοχή στη Σερβία

Στην Σερβία σήμερα καταγράφηκε σημαντική προσέλευση. Εκεί ο 56χρονος Βούτσιτς ήδη από το καλοκαίρι έλεγε ότι θα παραιτηθεί, επειδή διέβλεπε πτώση των ποσοστών του κόμματός του με τη συσπείρωση της αντιπολίτευσης και πήρε την οριστική απόφαση πριν από ένα μήνα. Ήξερε ότι αν το κόμμα του έχανε τις εκλογές, θα έχανε την εξουσία ως “απλώς” πρόεδρος γιατί η χώρα είναι προεδρευομένη και όχι προεδρική δημοκρατία. Κατεβαίνοντας στην εκλογές ουσιαστικά για να γίνει πρωθυπουργός με το SNS – που έγινε “Αλεξάνταρ Βουτσιτς- Ενωμένη Σερβία” – ήθελε να εξασφαλίσει ότι θα παρέμενε στην εξουσία ως πρωθυπουργός.

Βέβαια ο Βούτσιτς είχε μετατρέψει άτυπα το πολίτευμα σε προεδρική δημοκρατία, γιατί κυριαρχούσε στο κυβερνών κόμμα, όμως προέβλεπε ότι αν το SNS έχανε την πλειοψηφία, τότε δεν θα μπορούσε ως πρόεδρος να κάνει τίποτα ουσιαστικό. Πριν οριστικοποιήσει την παραίτησή του είχε τηλεφωνηθεί με τον Πούτιν, για να διασφαλίσει κάτι βασικό: Ότι θα συνεχιζόταν η ροή φυσικού αερίου στην τιμή των 318 ευρώ για χίλια κυβικά μέτρα, αντί για 800 και 1.000 που δίνουν οι περισσότερες χώρες. Το κόστος των καυσίμων παίζει σημαντικό ρόλο στην ψήφο των Σέρβων, αλλά πιθανόν να το συντηρήσει και ο καθηγητής που ηγείται τη λίστας των φοιτητών.

Το 2014 το κόμμα του Βούτσιτς, που πλέον συνεργαζόταν με άλλα τέσσερα μικρότερα κόμματα, έλαβε το 48,3% και ο Βούτσιτς υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Σερβίας για δύο συνεχόμενες θητείες. Από το 2017 εκλεγόταν πρόεδρος.

Οι φοιτητές

Ο Βούτσιτς αναμετρήθηκε φέτος με την φοιτητική λίστα, που έβαλε το Σεπτέμβρη επικεφαλής έναν αντιπολιτευόμενο καθηγητή καρδιολογίας. Οι φοιτητές είχαν αρχίσει τις διαδηλώσεις προ διετίας, όταν κατέρρευσε (από κακοτεχνίες) το στέγαστρο ενός μόλις ανακαινισθέντος σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ της Βοϊβοδίνας, με αποτέλεσμα τον θάνατο 16 ανθρώπων. Έκτοτε διαδηλώνουν με αίτημα την τιμωρία όλων των ενόχων, την διαφάνεια, να μη γίνονται χαριστικές συμβάσεις με φίλα προσκείμενες κατασκευαστικές εταιρείες, αλλά και εν γένει να εκδημοκρατισθεί το κράτος.

Παραπέμφθηκαν 13 άτομα, αλλά πέρσι το Δεκέμβρη με βούλευμα επικυρώθηκαν οι κατηγορίες για 7 από τους κατηγορουμένους (συμπεριλαμβανομένου του πρώην διευθυντή σιδηροδρόμων Νεμπόισα Σούρλαν και των εκπροσώπων των κατασκευαστικών/σχεδιαστικών εταιρειών), αλλά δεν επικυρώθηκαν λόγω έλλειψης στοιχείων τα κατηγορητήρια για τον πρώην υπουργός Γκόραν Βέσιτς και την υφυπουργό του, αλλά και για την πρώην υπηρεσιακή γενική διευθύντρια της Εταιρείας Σιδηροδρομικών Υποδομών της Σερβίας, ένας καθηγητής πανεπιστημίου και πολιτικός μηχανικός, ο οποίος είχε εμπλακεί στο έργο, μία μηχανικός της γαλλικής εταιρείας Egis, η οποία είχε αναλάβει μέρος της τεχνικής επίβλεψης του έργου και ένα μηχανικός της ίδιας εταιρείας, της Egis, αρμόδιος κι αυτός για την επίβλεψη του έργου.

Ασκήθηκε εν συνεχεία έφεση και τελικά παραπέμφθηκαν και αυτοί, όμως οι φοιτητές ήταν ήδη οργισμένοι με την απόφαση μη παραπομπής κι ας αναιρέθηκε αυτή στο τέλος. Επίσης υποστηρίζουν ότι ο Βούτσιτς προτού παραιτηθεί από την προεδρία έδωσε χάρη σε 29 άτομα που εμπλέκονται. Ο ίδιος ανακοίνωσε ότι έδωσε όντως χάρη σε κατηγορούμενους φοιτητές που συνελήφθησαν στα επεισόδια, αλλά και σε δικούς του οπαδούς που είχαν συλληφθεί σε συγκρούσεις με τους φοιτητές, όμως αρνείται ότι έδωσε χάρη στους κατηγορουμένους για τις κακοτεχνίες στο σταθμό του Νόβι Σαντ.

Ο Βούτσιτς είπε ότι αρμόδιος να δώσει τα ονόματα αν το επιτρέπει ο νόμος είναι ο υπουργός Δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα και στην Γαλλία οι χάρες που απονέμονται από τον πρόεδρο δημοσιεύονται υποχρεωτικά, αλλά στη Γερμανία και στη Βρετανία θεωρούνται προσωπικά δεδομένα.

Ο καρδιολόγος

Ο 56χρονος καθηγητής Καρδιολογίας Ίλια Σρντάνοβιτς, επικεφαλής της λίστας των φοιτητών, έκανε ήδη δηλώσεις: «Η Σερβία νίκησε, είμαι βαθιά περήφανος για τον λαό που έμαθε να λέει “όχι” στον τύραννο. Προχωράμε προς μια πολιτισμένη και καλύτερη Σερβία». Αν και ο καρδιολόγος ηγείται του ψηφοδελτίου, η “Φοιτητική Λίστα” έχει λειτουργήσει σε μεγάλο βαθμό ως ένα οριζόντιο, αδιαμεσολάβητο κίνημα, αποφεύγοντας τη μετατροπή της σε  παραδοσιακό, αρχηγικό κόμμα.

Εκλέγονται ως βουλευτές καθηγητές, φοιτητές, ακτιβιστές, και άλλοι είναι μετριοπαθείς κεντροαριστεροί (που εστιάζουν στην κοινωνική πρόνοια και την παιδεία) ενώ άλλοι κεντροδεξιοί/φιλελεύθεροι και τεχνοκράτες (που ζητούν ελεύθερη αγορά). Αυτές οι ισορροπίες δεν ξέρουμε πώς θα λειτουργήσουν στη Βουλή, αφού το κεντρικό μήνυμα της λίστας ήταν “κατά της διαφθοράς”, καθαρά φιλοευρωπαϊκό αλλά με ασάφεια στα οικονομικά ζητήματα.

Ο  Σρντάνοβιτς μιλούσα συχνά στις φοιτητικές συγκεντρώσεις και το Σεπτέμβριο ορίστηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου τους. Είχε ήδη συστήσει από το 2017 το κόμμα “Απελευθερωμένο Βρμπας” (δήμος 36.000 κατοίκων στην επαρχία της Βοϊβοδίνας), όπου ναι μεν δεν είχε κατέλθει ως υποψήφιος, αλλά ήταν ηγετικό στέλεχος για “εναλλακτική πρόταση στην κυβέρνηση Βούτσιτς”. Στις δημοτικές εκλογές πάντως του Βρμπας το κόμμα του έλαβε 11% όταν ιδρύθηκε και 10% στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Η ΕΕ

Σε πρόσφατες δηλώσεις του (στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 στο BBC), ο επικεφαλής της λίστας των φοιτητών ξεκαθάρισε τις θέσεις του γύρω από τη Ρωσία και την εξωτερική πολιτική: Η χώρα δεν θα μετάσχει σε κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά θα διαφοροποιήσει κάπως την εισαγωγή ενέργειας. Στο Κόσσοβο επίσης δήλωσε ότι δεν θα αλλάξει πολιτική και επιμένει ότι πρεσβεύει μόνον εσωτερικές αλλαγές, για “να καθαρίσει η χώρα από σκάνδαλα” και να εκδημοκρατισθεί.

Πάντως η επίσημη θέση τους είναι ότι θα γίνει δημοψήφισμα για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ και οι θέσεις τους εν γένει στα εθνικά θέματα, τους βοήθησαν να “κλέψουν” ψήφους από το κόμμα του Βούτσιτς και το κόμμα των σοσιαλιστών. Η Κομισιόν επισήμως δυσανασχετεί κάπως με τις απόψεις του για το Κοσσυφοπέδιο και τις αντιρωσικές κυρώσεις, όμως ατύπως εκτιμά ότι μπορεί σταδιακά “να τον φέρει με τα νερά της”.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, πάντως, ήταν οι πρώτοι που συνεχάρησαν τη σερβική «Λίστα των Φοιτητών» για τη νίκη της στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Ο πρώην Πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, παραδέχθηκε την ήττα του συνασπισμού του στις εκλογές. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι το «βαθύ κράτος» των ΗΠΑ και δυνάμεις από χώρες της ΕΕ ενορχήστρωσαν την ήττα του συνασπισμού του, «Ενωμένη Σερβία».

«Συγχαρητήρια στη “Λίστα των Φοιτητών” για τη νίκη της στις βουλευτικές εκλογές. Είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε μεταρρυθμίσεις στους τομείς του κράτους δικαίου, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, της καταπολέμησης της διαφθοράς και της ενίσχυσης ισχυρών δημοκρατικών θεσμών, καθώς και να συνεργαστούμε για την οικοδόμηση του μέλλοντος της Σερβίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης», έγραψαν η φον ντερ Λάιεν και ο Κόστα στους αντίστοιχους λογαριασμούς τους στο κοινωνικό δίκτυο X.

Τι έδειχναν οι δημοσκοπήσεις

Η προσέλευση φέρεται να έφθασε σήμερα στο 68% ενώ στις προηγούμενες εκλογές ήταν στο 59%, κάτι που εξαρχής σήμερα έδειχνε πως πιθανόν οι δημοσκοπήσεις να είχαν πέσει έξω. Πάντως οι δημοσκοπήσεις έδιναν προβάδισμα στο κυβερνών κόμμα “Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία” με 47% – 48,6% ενώ στην “Φοιτητική Λίστα” έδιναν 31,5% – 30,6%. Στα υπόλοιπα κόμματα έδιναν τα εξής:

• “Ευρωπαϊκή Σερβία”, συνασπισμός κεντροαριστεράς 4% – 5% στις δημοσκοπήσεις
• Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας (SPS): Το κόμμα του Ίβιτσα Ντάτσιτς, που κατεβαίνει αυτόνομα – 4,9% (αλλά θεωρείται βέβαιο ότι θα συνεργαστεί με το κόμμα του Βούτσιτς.
• Αυθεντική Δεξιά (εθνικιστικός συνασπισμός υπό τον Μίλος Γιοβάνοβιτς (Συνασπισμός NADA / Νέο DSS) -4,5%
• 5,5% Μπόγκολιουμπ Κάριτς – Κίνημα Δύναμη της Σερβίας

Επιπλέον, κατήλθαν πέντε κόμματα μειονοτήτων (“Ούγγροι της Βοϊβοδίνας”, που φέρονταν δημοσκοπικά στο 1,2% -1,5%, αλλά εκλέγει πάντα 4-5 βουλευτές επειδή έχει συγκεντρωμένες πολλές ψήφους στο βορρά, επίσης υπάρχει το Ρωσικό Κόμμα που φέρετο στις δημοσκοπήσεις στο 0,5% αλλά ήταν βέβαιο ότι θα έβγαζε έδρα επειδή ακριβώς εκπροσωπεί εθνική μειονότητας). Από τις μειονότητες, η ουγγρική και η ρωσική παραδοσιακά στήριζαν τις κυβερνήσεις του Βούτσιτς.

Στη λίστα του Βούτσιτς είχαν περιληφθεί υποψήφιοι από το κόμμα “Συνταξιούχοι”, από το Σοσιαλιστικό Κίνημα και τους “Ριζοσπάστες” του Σέσελι. Η “Λίστα Φοιτητών”, η” Ευρωπαϊκή Σερβία” και η “Αυθεντική Δεξιά” έχουν αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με το SNS του Βούτσιτς.