Δεν θα υπεισέρθουμε περισσότερο σε αυτά τα ζητήματα, διότι θα ξέφευγε των στόχων του παρόντος άρθρου. Μπορούν άλλωστε όσοι ενδιαφέρονται να ανατρέξουν σε παλιότερες δημοσιεύσεις. Όμως θα επιχειρήσουμε να επικεντρωθούμε σε σημεία που στοιχειοθετούν τις προσχηματικές συζητήσεις αναφορικά με το εν λόγω ζήτημα, ώστε να αναδειχθεί η ανάγκη η ίδια η κοινωνία αναστοχαζόμενη πάνω στα κακώς κείμενα της, να λάβει μέτρα αλλαγής μοντέλου διαχείρισης μιας συμπεριφοράς (χρήση διαδικτύου) που εξελίσσεται σε ψυχοκοινωνική παθογένεια (εθισμός) για όλο και μεγαλύτερες ομάδες πληθυσμού.

Καταρχάς, ας αναρωτηθούμε, πως απασχολούνταν τα παιδιά πριν υπάρξουν τα smartphones, τα tablet και οι Η/Υ; Οι σημερινοί φροντιστές ανηλίκων, ζώντας στο αέναο παρόν της εκάστοτε μόδας και του ανάλογου lifestyle, μοιάζουν να έχουν ξεχάσει τι έκανε κάποιος επί παραδείγματι με το παιδί στο αεροπλάνο ή στο πλοίο, πριν υπάρξουν σε ευρεία χρήση τα κινητά και τα τάμπλετ. Μοιάζουν να μην θυμούνται πως απασχολούσαν οι γονείς τα παιδιά στην ταβέρνα, ή στην καφετέρια.

Μοιάζει να τους φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολο κάτι που πριν κάποια χρόνια θεωρείτο αυτονόητο, δηλαδή να βρει κάτι να παίξει μόνο του ή με άλλα παιδιά, χωρίς να χρειαστεί ο γονιός, με την πρώτη δυσαρέσκεια, να το ακινητοποιήσει ψυχοδιανοητικά και σωματικά μπροστά σε μια οθόνη. Γιατί δεν πρέπει να δυσαρεστηθεί ένα παιδί, να βαρεθεί η ακόμα και να κλάψει;

Για να ευθυμήσουμε, ας θυμηθούμε πως κάποτε, όπου τα μπουζούκια δεν έκλειναν ποτέ, μέχρι και εκεί έβλεπες παιδιά – λίγο να χορεύουν, λίγο να κοιμούνται, λίγο να βαριούνται, αλλά όχι να εγκλωβίζονται στην αποβλακωμένη συνθήκη αποκοπής από την πραγματικότητα της υπόλοιπης κοινωνίας, στην οποία καλούνται να ζήσουν, ν’ ανατραφούν και να μεγαλώσουν. «Μα δεν κάθονται τα παιδιά! Όπου και αν τα πάρεις αν δεν τους δώσεις κινητό, δεν κάθονται!», αναφωνούν οι σημερινοί γονείς, ξεχνώντας πως κι αυτοί κάποτε υπήρξαν παιδιά και «κάπως κάθονταν»…

Οι δύο “μισές αλήθειες”

Παράλληλα, στο δημόσιο λόγο επικρατούν επί του θέματος δυο “μισές αλήθειες” που συνδέονται με την εργασιακή και οικονομική κατάσταση των γονέων: α) Οι γονείς εγκαταλείπουν τα παιδιά στις οθόνες γιατί είναι ο πιο οικονομικός τρόπος διασκέδασης. Ως προς αυτό το επιχείρημα ας διερωτηθούμε: Αφού λοιπόν οι γονείς είναι, όπως υποτίθεται, άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι, γιατί δεν προσφέρουν οι ίδιοι κάποιο πιο ποιοτικό τρόπο διασκέδασης στα παιδιά;

Παιχνίδι στο σπίτι, ανταλλαγές επισκέψεων σε σπίτια φίλων, κουβέντα, επίσκεψη στο πλησιέστερο πάρκο ή στην παιδική χαρά ή στην πλατεία, μαγείρεμα από κοινού, οικιακές εργασίες “σαν παιχνίδι” είναι δραστηριότητες οι οποίες δεν κοστίζουν καθόλου και θα μπορούσαν να συνδυαστούν με την καθημερινότητα της οικογένειας του παιδιού.

Αντίθετα, το στενά οικονομίστικο επιχείρημα ανατρέπεται όταν σκεφτούμε πως αυτές τις ακριβές συσκευές, τις συνδέσεις στο internet, τα δεδομένα, τις συνδρομητικές τηλεοράσεις, τις κάρτες για τα online παιχνίδια, τις κονσόλες, τα play, τα xbox κλπ. κάποιος τα πληρώνει. Και προφανώς όχι το ίδιο το παιδί μαζεύοντας χρήματα από το πλησιέστερο στο σπίτι του φανάρι, καθαρίζοντας τζάμια, ούτε από τον μισθό που λαμβάνει στα πλαίσια της παιδικής εργασίας.

Γιατί μέσα σε όλα τα επιχειρήματα, που διαμείβονται από μη ειδικούς, αλλά και από ειδικούς, όπως υπαινιχθήκαμε και παραπάνω, είναι πως οι οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα αφήνουν τα παιδιά τους να διασκεδάζουν με οθόνες γιατί είναι ο πιο φθηνός τρόπος. “Ο πιο εύκολος ναι!”, θα διευκρινίζαμε, ο πιο οικονομικός όχι.

β) Οι γονείς εγκαταλείπουν τα παιδιά τους σε οθόνες νταντάδες, επειδή δουλεύουν πάρα πολλές ώρες και έχουν πολλές υποχρεώσεις. Το επιχείρημα της πολύωρης εργασίας των γονέων και της εγκατάλειψης των παιδιών μπροστά σε οθόνες νταντάδες κάποιες από αυτές τις ώρες θα μπορούσε να είναι εύλογο, υπό την προϋπόθεση πως αυτά τα παιδιά είναι μόνα στο σπίτι μπροστά σε οθόνες καθ’ όλη τη διάρκεια που οι γονείς δουλεύουν.

Όμως αυτό το επιχείρημα, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν συμβαίνει σε ηλικίες κάτω των 10-11 ετών, αφού πάντα βρίσκεται κάπου κοντά στα παιδιά κάποιος ενήλικος που τα προσέχει. Συνήθως κάποια γιαγιά, ίσως κάποια νταντά. Σπανίως, σε αστικά και ευκατάστατα σπίτια, μια “Φιλιππινέζα υπηρέτρια” που δεν μιλάει ελληνικά και τα βάζει μπροστά σε οθόνες, γιατί δεν μπορεί να επικοινωνήσει ή να παίξει μαζί τους.

Και στο σημείο αυτό οφείλουμε να αναρωτηθούμε: Πως ακριβώς απασχολούσε τα παιδιά, “αυτός που τα κράταγε”, μέχρι να γυρίσει η μαμά και ο μπαμπάς από τη δουλειά πριν υπάρξουν τα κινητά και τα tablet; Τι ακριβώς κάνουν οι σύγχρονες γιαγιάδες; Γιατί δεν μπορούν, όταν προσέχουν τα εγγόνια τους να τ’ απασχολήσουν, όπως οι μανάδες τους απασχόλησαν τα δικά τους παιδιά; Δεν μπορούν να παίξουν μαζί τους;

Να τα πάνε μια βόλτα στην παιδική χαρά ή στο πάρκο; Να μαγειρέψουν μαζί με το παιδί; Να του δείξουν πως ανοίγεις φύλλο; Να τακτοποιήσουν το σπίτι παίζοντας “σήμερα κάνουμε δουλειές”; Να πλύνουν μαζί αυλές ή μπαλκόνια που τόσο αρέσει στα μικρά παιδιά; Προφανώς, δεν αναφερόμαστε ούτε σε δύσκολες, ούτε σε ακριβές δραστηριότητες, ούτε σε εξειδικευμένα ψυχοπαιδαγωγικά παιχνίδια, αλλά σε όλα τα απλά καθημερινά πράγματα με τα οποία απασχολούνταν τα παιδιά μέχρι να μπουν τα κινητά στη ζωή τους και που το ενήλικο περιβάλλον, επειδή “τα αγαπά τόσο πολύ”, όπως λέγεται και τρέμει στην ιδέα μην βαρεθούν ή κλάψουν τους τα δίνει, έστω με λίγα αρνητικά σχόλια κάθε φορά που επίμονα θα τα ζητήσουν.

Ποιος φοβάται την Προσαρμογή και την κοινωνικοποίηση

Όμως τι ακριβώς εννοούμε έμπρακτη εκδήλωση αγάπης και φροντίδας; Πόσο προσχηματική είναι η αγάπη που προσπαθεί να αποφύγει την έκφραση όλων των φυσιολογικών αντιδράσεων στη ζωή ενός παιδιού, όπως το να “κλάψει” ή να “βαρεθεί”; Πως έρχεται η “αγαπουλινίστικη” επιχειρηματολογία να ενοχοποιήσει όλες τις συμπεριφορές που ενέχουν ένταση, πάθος ή οριοθέτηση και απαγορεύσεις;

Σήμερα, αν μαλώσεις το παιδί σου στο δρόμο, θα “χτυπήσει άσχημα”, αφού “όλα πρέπει να λύνονται με ήρεμο διάλογο”, όπως λέγεται. Παλιότερα, αν το μάλωνες υπήρχε σοβαρή πιθανότητα οι διπλανοί, οι περαστικοί όσοι κάθονταν στο διπλανό τραπέζι στο εστιατόριο να συμπλήρωναν απευθυνόμενοι στο παιδί σου: “Έχει δίκιο η μάνα σου. Και λίγα σου είπε!” και το παιδί να συνετιζόταν νιώθοντας, πως δεν υπήρχε χώρος ούτε για διαμαρτυρίες, ούτε για έντονα κλάματα.

Αντ’ αυτού, του στενού και ευρύτερου κοινωνικού ελέγχου, σήμερα επικρατεί μια ψευτοαγαπησιάρικη αδιαφορία, η οποία στην πραγματικότητα είναι μη ανεκτή από τα παιδιά που προκαλούν τα όρια και τα συναισθήματα των ενηλίκων “μπας και εκείνοι φιλοτιμηθούν” να οριοθετήσουν την παιδική παντοδυναμία και τις ανεξέλεγκτες παιδικές επιθυμίες.

Άλλωστε, κομμάτι των γονεϊκών αρμοδιοτήτων είναι να βοηθούν τα παιδιά να αντιληφθούν την πραγματικότητα, ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν σε αυτήν προάγοντας με αυτόν τον τρόπο την κοινωνικοποίηση του νεαρού ατόμου και την υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας και της νοημοσύνης. Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι η έννοια της προσαρμογής υπερβαίνει κατά πολύ και διαφοροποιείται από εκείνη της συμμόρφωσης στον εξωτερικό πραγματικό κόσμο. Στην εκλαϊκευμένη ψυχολογία του κοινού νου εσφαλμένα τείνουν να ταυτίζονται.

Κλείνοντας, θα πρέπει να επισημάνουμε συνοπτικά τρία επιπλέον στοιχεία που καθιστούν δημοφιλή πρακτική την ανεξέλεγκτη χρήση οθονών από την πλευρά των παιδιών:

1. Η ευκολία που προσφέρει το εργαλείο: Χωρίς να ζοριστούν, να δυσκολευτούν ή να κοπιάσουν οι γονείς και φροντιστές των παιδιών μπορούν εύκολα και άνετα να τα απασχολήσουν σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, σε οποιοδήποτε μέρος. Διότι, βεβαίως η κουλτούρα της άκοπης ευημερίας δε θα μπορούσε να μην εφαρμόζεται και στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών.
2. Η πίεση προς την ομοιομορφία: “Όλοι το κάνουν, δεν μπορώ εγώ ως γονιός να διαφοροποιηθώ, δεν μπορώ να κάνω΄τον κακό’. Όλα τα παιδιά έχουν κινητό δεν μπορεί το δικό μου να μην έχει”.
3. Ο μιμητισμός και το ενήλικο περιβάλλον ως πρότυπο: Το τρίτο στοιχείο αφορά την χρήση οθονών από την πλευρά των ενηλίκων. Δεν μπορεί οι γονείς να είναι απορροφημένοι διαρκώς στα τάμπλετ, στα κινητά, στους υπολογιστές και στις smart τηλεοράσεις τους και να μην συνειδητοποιούν την επίδραση που θα έχει στο παιδί το δικό τους παράδειγμα κατά το γνωστόν “δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις”.

Σύμφωνα με την πρεσβεία, δημοσιεύματα, μεταξύ των οποίων και εκείνα του ειδησεογραφικού ιστότοπου Qafqazinfo, απέδιδαν στην Άγκυρα σχέδια παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις του Αζερμπαϊτζάν, επιχειρήσεις πληροφοριών, απόπειρες πρόκλησης πραξικοπήματος και εκπαίδευση πρακτόρων! Η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «σκόπιμα ψεύδη», υποστηρίζοντας ότι αποσκοπούν στο να στρέψουν τον λαό του Αζερμπαϊτζάν εναντίον της Τουρκίας.

Ο Φιντάν είχε μεταβεί στο Μπακού εκπροσωπώντας τον πρόεδρο Ερντογάν σε διεθνή συνάντηση, ενώ παράλληλα μετέφερε μήνυμα προς τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Το ενδεχόμενο να συνδέεται η επίσκεψή του με σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν προκαλεί εύλογα ερωτήματα, καθώς μια τέτοια εκδοχή δεν συνάδει με τον επίσημο σκοπό της επίσκεψης. Παράλληλα, η κρίση φαίνεται να εξυπηρετεί όσους επιθυμούν να επωφεληθούν από τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ των δύο χωρών.

Πρωτοφανής ένταση στις σχέσεις Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν

Οι σχέσεις Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν δεν είχαν φτάσει ποτέ σε τέτοιο επίπεδο έντασης, ούτε κατά την απόπειρα πραξικοπήματος του 1995. Τότε, ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Σόνμεζ Κιοκσάλ, ενημέρωσε τον πρόεδρο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ ότι πρόσωπα μέσα στον τουρκικό κρατικό μηχανισμό, με διασυνδέσεις σε παράνομα δίκτυα συμφερόντων, συνεργάζονταν με τον συνταγματάρχη Ραβσάν Τζαβαντόφ, ο οποίος φερόταν να κινείται για την ανατροπή του Χαϊντάρ Αλίεφ (τον πατέρα του σημερινού προέδρου).

Ο Ντεμιρέλ τηλεφώνησε στον Αλίεφ και τον προειδοποίησε ότι βρισκόταν σε εξέλιξη πραξικόπημα, καλώντας τον να επιστρέψει αμέσως στη χώρα του. Η απόπειρα πραξικόπηματος τελικά καταπνίγηκε. Τότε, οι δύο ηγέτες είχαν ξεπεράσει την κρίση με το σύνθημα “Δύο κράτη, ένα έθνος”.

Σήμερα, η νέα ένταση εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Αζερμπαϊτζάν έχει ανακτήσει τον έλεγχο του Καραμπάχ, έχει ενισχύσει τις πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές σχέσεις του με την Τουρκία και βρίσκεται κοντά σε συμφωνία ειρήνης με την Αρμενία. Για την Άγκυρα, η κρίση προστίθεται σε μια σειρά δυσκολιών στην εξωτερική της πολιτική.

Τα ανοιχτά μέτωπα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής

Παρά τις δημόσιες φιλοφρονήσεις μεταξύ του Ερντογάν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ουσιαστική πρόοδος στις διμερείς σχέσεις δεν έχει καταγραφεί. Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει χαρακτηρίσει ασύμβατη με το πνεύμα της συμμαχίας τη μη παράδοση των έξι μαχητικών F-35, για τα οποία η Τουρκία υποστηρίζει ότι έχει ήδη πληρώσει, καθώς και τη συνέχιση των κυρώσεων CAATSA.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει στην Αθήνα ότι το ζήτημα των F-35 δεν μπορεί να επιλυθεί χωρίς διευθέτηση της διαφοράς για τους ρωσικούς πυραύλους S-400. Παράλληλα, η αμερικανική και γαλλική υποστήριξη προς τις προσπάθειες της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ισραήλ να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί δυσαρέσκεια στην Άγκυρα.

Αβεβαιότητα επικρατεί και γύρω από την αμυντική συμφωνία Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν, γνωστή ως Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας, η οποία, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες, επρόκειτο να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, χωρίς τελικά να συμβεί αυτό. Την ίδια ώρα, ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας αυξάνει τους κινδύνους στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ στο εσωτερικό μέτωπο οι δηλώσεις του PKK, που συνδέουν την παράδοση των όπλων με την εκπλήρωση των όρων του Αμπντουλάχ Οτσαλάν, δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην κυβέρνηση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κρίση με το Αζερμπαϊτζάν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Πώς ξεκίνησε η κρίση

Η ένταση άρχισε να κλιμακώνεται στις 21 Σεπτεμβρίου, όταν το Αζερμπαϊτζάν επέβαλε περιορισμούς στις σχολικές ενδυμασίες στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στο πλαίσιο της εφαρμογής της αρχής της κοσμικότητας. Αρχικά, το ζήτημα δεν προκάλεσε ιδιαίτερες αντιδράσεις στην Τουρκία, με εξαίρεση ορισμένους ισλαμιστές σχολιαστές.

Ωστόσο, στις 24 Σεπτεμβρίου, η απόφαση του Αζερμπαϊτζάν να μην αποχωρήσει από την αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ κατά την ομιλία του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου προκάλεσε δυσαρέσκεια στην Άγκυρα, χωρίς τότε να εκδηλωθεί επίσημη αντίδραση. Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενές σχέσεις με το Ισραήλ, το οποίο έχει συμβάλει στον εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεών του, όπως έχουν κάνει και η Τουρκία και το Πακιστάν.

Επιπλέον, το Μπακού προμηθεύει το Ισραήλ με σημαντικό μέρος των αναγκών του σε αργό πετρέλαιο, μέσω του αγωγού Μπακού – Τιφλίδα – Τσεϊχάν, ο οποίος διέρχεται από την Τουρκία. Παρά τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων Άγκυρας-Τελ Αβίβ, λόγω του πολέμου στη Γάζα, η ροή πετρελαίου μέσω του αγωγού συνεχίστηκε. Η σχετική απόφαση, ωστόσο, εξαρτάται από το Αζερμπαϊτζάν.

Το μήνυμα Αλίεφ

Στη συνέχεια, άρχισαν να εντείνονται οι διαμαρτυρίες και οι καταγγελτικές τοποθετήσεις απέναντι στο Μπακού, τόσο από ισλαμιστικές οργανώσεις όσο και από πολιτικούς και σχολιαστές στην Τουρκία. Μεταξύ αυτών ήταν η Παγκόσμια Ένωση Μουσουλμάνων Λογίων, πολιτικά στελέχη, ορισμένοι βουλευτές του κυβερνώντος AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) και ο ισλαμικός όμιλος Yeni Akit.

Στις 2 Οκτωβρίου, ο Αλίεφ έστειλε σαφές μήνυμα προς όσους θεωρούσε ότι επιχειρούσαν να επηρεάσουν την εσωτερική πολιτική της χώρας του. Μιλώντας στο συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος Νέο Αζερμπαϊτζάν (YAP), δήλωσε: «Ο καθένας πρέπει να γνωρίζει τη θέση του. Να μην ανακατεύεται στις υποθέσεις μας, να μη χώνει τη μύτη του στον τρόπο ζωής μας και να μην προσπαθεί να μας υποδεικνύει τι πρέπει να κάνουμε. Ο καθένας ας ασχοληθεί με τα προβλήματα του δικού του λαού και του δικού του κράτους».

Αν και δεν κατονόμασε την Τουρκία, το μήνυμα θεωρήθηκε ότι απευθυνόταν στην Άγκυρα, με αφορμή τις αντιδράσεις για τη μαντίλα αλλά και τη στάση του Αζερμπαϊτζάν απέναντι στο Ισραήλ. Ο Αλίεφ υπογράμμισε, παράλληλα, ότι η χώρα του εξασφάλισε τον εξοπλισμό της αγοράζοντας όπλα και καταβάλλοντας υψηλό τίμημα, απορρίπτοντας την εικόνα ότι η επιτυχία της οφείλεται αποκλειστικά στη βοήθεια τρίτων. Στις 7 Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος του AKP, Ομέρ Τσελίκ, επιχείρησε να αποστασιοποιήσει την τουρκική κυβέρνηση από τις ομάδες που στοχοποιούσαν το Αζερμπαϊτζάν.

Η μαντίλα και το Ισραήλ στο επίκεντρο

Η ένταση αναζωπυρώθηκε στις 12 Οκτωβρίου, όταν ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του Ερντογάν, καταδίκασε τους περιορισμούς στη σχολική ενδυμασία. Υποστηρίζοντας ότι δεν πρέπει να παρεμποδίζεται το δικαίωμα των μαθητριών που φορούν μαντίλα στην εκπαίδευση, κάλεσε το Αζερμπαϊτζάν να ανακαλέσει άμεσα την απόφασή του.

Την επόμενη ημέρα, το κυβερνών κόμμα YAP απάντησε ότι το σύνθημα “Ένα έθνος, δύο κράτη” δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Παράλληλα, κάλεσε το AKP να εγκαταλείψει μια πολιτική που, όπως υποστήριξε, βλάπτει τις διμερείς σχέσεις.

Στις 14 Οκτωβρίου, ο ηγέτης του συγκυβερνώντος MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, παρενέβη στη συζήτηση, τονίζοντας ότι τα κράτη-μέλη του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών οφείλουν να σέβονται την κυριαρχία και την εσωτερική νομοθεσία των εταίρων τους. Την ίδια ημέρα, ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, συμπρόεδρος της τουρκικής πλευράς στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, προειδοποίησε με σκληρή γλώσσα όσους επιχειρούν να παρέμβουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Αζερμπαϊτζάν.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, ταξίδεψε στο Μπακού με προγραμματισμένη πτήση της Azerbaijan Airlines, προκειμένου να συμμετάσχει στη σύνοδο της Διάσκεψης για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία (CICA). Η παρουσία του ανέδειξε εκ νέου τις διαφορετικές προσεγγίσεις Άγκυρας και Μπακού απέναντι στο Ισραήλ.

Μηνύματα αποκλιμάκωσης

Στη σύνοδο της CICA, η Τουρκία εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και όχι από τον Ερντογάν. Μάλιστα, εκεί ο Φιντάν αποχώρησε κατά την ομιλία του Ισραηλινού προέδρου, μαζί με εκπροσώπους περίπου 12 μουσουλμανικών χωρών. Παρά το επεισόδιο, ο Τούρκος ΥΠΕΞ τόνισε ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν ισχυρές και αδιάρρηκτες.

Προηγουμένως, στις 15 Οκτωβρίου, ο Φιντάν συναντήθηκε με τον Αλίεφ και συζήτησε μαζί του την ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών. Στη συνέχεια, ο αντιπρόεδρος του AKP, Κιουρσάντ Ζορλού, κάλεσε να λαμβάνονται υπόψη οι επίσημες θέσεις του προέδρου και του υπουργείου Εξωτερικών για την τουρκική εξωτερική πολιτική, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι παρεμβάσεις από άλλα πολιτικά στελέχη. Η Άγκυρα φάνηκε να επιδιώκει την αποκλιμάκωση. Ενδεικτικό ήταν και το μήνυμα του Μπαχτσελί για την επέτειο της ανεξαρτησίας του Αζερμπαϊτζάν, στις 18 Οκτωβρίου.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν το περιβάλλον του Ερντογάν έχει αντιληφθεί ότι ούτε το Αζερμπαϊτζάν ούτε τα υπόλοιπα κράτη-μέλη του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών επιθυμούν να αποδεχθούν τον ρόλο του “μεγάλου αδελφού” που διεκδικεί η Τουρκία, ιδιαίτερα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, θρησκείας και τρόπου ζωής.

Από την άλλη πλευρά, ο Αλίεφ, στέλνοντας το μήνυμά του χωρίς να κατονομάσει τον Ερντογάν, επέλεξε να στρέψει τη δημόσια αντίδρασή του συνολικά κατά της Τουρκίας, μια στάση που η τουρκική κυβέρνηση θεωρεί άδικη απέναντι στη διαχρονική στήριξη της Άγκυρας προς το Μπακού.

Θα μεταβεί ο Αλίεφ στην Άγκυρα;

Ο Ερντογάν έλαβε από τον Αλίεφ, έναν από τους στενότερους συμμάχους του, ένα σαφές μήνυμα: Τα κράτη-μέλη του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών δεν αντιμετωπίζουν θετικά τις παρεμβάσεις της Τουρκίας στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών, ιδίως σε ζητήματα θρησκείας και τρόπου ζωής. Οι ανησυχίες αυτές συνδέονται και με τον φόβο εξάπλωσης ριζοσπαστικών ισλαμιστικών κινημάτων, με αναφορές τόσο στο Ιράν όσο και στο Αφγανιστάν.

Στις 29 Οκτωβρίου, με αφορμή την Ημέρα της Δημοκρατίας στην Τουρκία, και στις 30 Οκτωβρίου, ο Ερντογάν αναμένεται να φιλοξενήσει στην Άγκυρα τους ηγέτες του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών. Παρά την ένταση, εκτιμάται ότι ο Αλίεφ θα συμμετάσχει στη συνάντηση. Ωστόσο, ενδεχόμενη απουσία του, εκτιμάται στην Τουρκία ότι θα ικανοποιήσει ορισμένες πρωτεύουσες, μεταξύ των οποίων το Τελ Αβίβ, η Τεχεράνη, η Αθήνα και η Μόσχα.

Σε κάθε περίπτωση, οι σχέσεις Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν έχουν στρατηγική σημασία και για τις δύο πλευρές. Είναι δύσκολο να διαταραχθούν οριστικά εξαιτίας των διαφορών για το Ισραήλ, ή τη μαντίλα. Τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Αλίεφ διαθέτουν την πολιτική εμπειρία ώστε να αντιληφθούν ότι η διατήρηση αυτής της συμμαχίας εξυπηρετεί τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των δύο χωρών.

Τα ποσοστά για την κυβέρνηση είναι καλύτερα στην εκτίμηση ψήφου που την εμφανίζουν να παλεύει για το 30%. Ωστόσο, η εκτίμηση ψήφου αφορά μία κατανομή των αναποφάσιστων με βάση τα ποσοστά που προκύπτουν από τους αποφασισμένους και συμπληρωματικά με πολιτικά κριτήρια, που είναι εν πολλοίς αυθαίρετα. Ο καθένας μπορεί να βάλει τα δικά του. 

Αυθαιρεσίες

Σε ομαλές περιόδους η εκτίμηση συνήθως πέφτει κοντά στο τελικό αποτέλεσμα. Σε όχι και τόσο ομαλές περιόδους, όπως αυτή που διανύουμε, η εκτίμηση είναι παρακινδυνευμένη. Στις ευρωεκλογές π.χ. όλες οι δημοσκοπήσεις έπεσαν έξω στην εκτίμηση, ενώ ορισμένες MRB, ALCO, Metron Analysis προσέγγισαν το τελικό αποτέλεσμα του 28,3% για τη ΝΔ στην πρόθεση. Εκείνες που έδειχναν τα υπεραισιόδοξα ποσοστά στη ΝΔ, πέριξ του 35% στην εκτίμηση απέτυχαν παταγωδώς. 

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το προηγούμενο του ΣΥΡΙΖΑ το 2023. Το κόμμα είχε μπει σε καθοδική τροχιά μετά το 2019 και αφού ο Αλέξης Τσίπρας δεν έκανε τις απαραίτητες ενέργειες για ανασυγκρότηση και ανανέωση του κόμματος και της αντιπολιτευτικής του στρατηγικής. Οι μετρήσεις όλη την τετραετία μέχρι το 2023 του έδιναν 23%-27% και στην εκτίμηση 29%. O ίδιος είχε επαναπαυθεί ότι δεν μπορεί να πέσει πολύ κάτω από το 31,5% του 2023. Και τελικά πήρε 20% και ένα 11,5% βρήκε καταφύγιο σε όμορα πολιτικά κόμματα.

Προκύπτει έτσι ότι, για ένα κόμμα ή μία κυβέρνηση που έχει μπει σε τροχιά καθόδου δεν ισχύει η ευθύγραμμη προβολή και αντίστοιχη κατανομή, ενδεχομένως το τελικό αποτέλεσμα να αποτυπώσει την αρνητική δυναμική. Τα ποιοτικά στοιχεία σε σημαντικό βαθμό αναιρούν τα διλήμματα που θέτει ο Μητσοτάκης. Κυρίως τον κίνδυνο ακυβερνησίας ως κριτήριο της ψήφου. Το 63% των πολιτών στην μέτρηση της ALCO δηλώνει θα ψηφίσει για να υπάρξει πολιτική αλλαγή και το 23% για να υπάρξει συνέχεια στη διακυβέρνηση.

Στην ερώτηση πως “θα διασφαλιστεί οικονομική σταθερότητα στη χώρα”, το 48% απαντά πως ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί μέσω του σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας και το 38% μέσω της επίτευξης αυτοδυναμίας. Παρομοίως υψηλά ήταν τα ποσοστά των πολιτών στις δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου που τάσσονταν υπέρ της πολιτικής αλλαγής και των ριζικών αλλαγών στην οικονομία.

Ένα επιπλέον στοιχείο είναι ότι ενώ στην ερώτηση “πως αξιολογείτε τα μέτρα της κυβέρνησης”, η απάντηση φυσικά είναι “θετικά”, στην συμπληρωματική ερώτηση “πόσο αφορούν την δικής σας κατάσταση”, τα ποσοστά σε όλες τις μετρήσεις είναι εξαιρετικά χαμηλά, σε ορισμένες γύρω στο 10%. Συνολικά μόνο το 25% των πολιτών με βάση τα συνδυαστικά στοιχεία των μετρήσεων προκρίνουν την πολιτική σταθερότητα και ανταποκρίνονται θετικά στα κυβερνητικά διλήμματα, όσο πάνω κάτω είναι και η βάση της ΝΔ. 

Δεν επιστρέφουν οι απογοητευμένοι της ΝΔ

Το ακόμη πιο απογοητευτικό για την κυβέρνηση είναι ότι δεν επιστρέφουν τα 1,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι που αποχώρησαν από την κάλπη της ΝΔ μεταξύ των εκλογών του 2023 και των ευρωεκλογών του 2024. Αυτοί, από τα στοιχεία των δημοσκόπων, είτε μένουν στον καναπέ, είτε βρίσκουν διέξοδο κυρίως σε δεξιά κόμματα, με πρώτο το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά. Έτσι όμως με κάθε μονάδα αύξησης της συμμετοχής – σε σχέση με το 41% των ευρωεκλογών που έδωσε και το 28% στη ΝΔ – μειώνεται το προσδοκώμενο ποσοστό της ΝΔ. Το γνωστό, ότι αυξάνεται ο παρονομαστής. 

Ενώ το σημαντικότερο πρόβλημα που αναγνωρίζουν οι πολίτες με συντριπτικά ποσοστά σε όλες τις μετρήσεις είναι η ακρίβεια, η ελάφρυνση των νοικοκυριών προσκρούει στις δημοσιονομικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Είναι αναγκασμένη να βασίζεται στην υψηλή έμμεση φορολόγηση και στην παραγωγή υπερπλεονασμάτων, ένα μέρος των οποίων επιστρέφει υπό μορφή επιδοματικής πολιτικής στις εκλογικές του πελατείες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου έκλεισε στο 5% κάνοντας ρεκόρ 30νταετίας και αυτό ενώ έχουν συγκρατηθεί οι τιμές στο ράφι, όχι όμως και η στέγη, οι μετακινήσεις και η εστίαση. Η πρόβλεψη του προϋπολογισμού για το 2027 κρίνεται ως υπεραισιόδοξη, καθώς την αμφισβητούν το ΔΝΤ και το ΙΟΒΕ που την κατεβάζουν στο 1,8% με 1,9%. 

Οι πολίτες δεν συμμερίζονται την αισιοδοξία της κυβέρνησης. Ένα σημαντικό ποσοστό των νοικοκυριών δηλώνουν ότι θα κόψουν τις δαπάνες θέρμανσης, ή ακόμη και σε τρόφιμα. Το 50% στην μέτρηση της ALCO αποδίδει την ακρίβεια στην κυβέρνηση και μόνο το 28% πείθεται από την προπαγάνδα περί εξωγενών παραγόντων. 

Φυσικά η κυβέρνηση θα συνεχίσει να δίνει επιδόματα σε δόσεις μέχρι τις εκλογές και να δημιουργεί ψευδογεγονότα, στο πλαίσιο ότι εξαντλεί με υπευθυνότητα τα περιθώρια, δίχως να διακινδυνεύει την δημοσιονομική σταθερότητα κλπ. Το εάν όμως θα συγκρατήσει και πολύ περισσότερο θα αναστρέψει την καθοδική τάση είναι εξαιρετικά αμφίβολο. Βέβαια στην πολιτική όλα μπορούν να συμβούν. Ειδικά όταν ο Κυριάκος έχει απέναντι τους τον Τσίπρα και τον Νίκο Ανδρουλάκη. 

Το 25% της ΝΔ και του Κυριάκου

Τούτων δοθέντων ο πήχυς στο 25% που έβαλε ο Μητσοτάκης προκύπτει σαν η πιο ρεαλιστική επί του παρόντος πρόβλεψη. Το όριο εκλήφθηκε από τους δελφίνους σαν μήνυμα εκκίνησης. Μετά τον Νίκο Δένδια, και ο Κωστής Χατζηδάκης παίρνει θέση στην αφετηρία και ακολουθούν ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Βασίλης Κικίλιας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η Νίκη Κεραμέως. 

Το μόνο ευνοϊκό για τον Κυριάκο προκύπτει από τον πόλεμο μεταξύ ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ. Η σταθερή προσήλωση του ΠΑΣΟΚ κατά του Τσίπρα (διαχρονικά από την εποχή που ήταν πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ) ακυρώνει την προοπτική κυβερνητικής διεξόδου μετά τις εκλογές, μέσα από μία συνεργασία των κεντροαριστερών δυνάμεων.

Εκ των πραγμάτων, καθιστά το ΠΑΣΟΚ πιθανό εταίρο μίας ΝΔ δίχως τον Μητσοτάκη, πιθανόν και με ένα κόμμα Σαμαρά. Έτσι όμως η κυβερνητική διέξοδος θα δοθεί ξανά από το δεξιό φάσμα του πολιτικού συστήματος. Στο παιχνίδι θα μπει νωρίτερα ή αργότερα ο Σαμαράς. Η είσοδος του θα αναδιατάξει την δεξιά πολυκατοικία και θα επαναπροσδιορίσει το ερώτημα για την κυβέρνηση της επόμενης ημέρας. 

Ο Μάσιμο Κατσάρι, ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς φιλοσόφους, με διαδρομή κοντά στην Αριστερά, είχε χρησιμοποιήσει, σε ένα δοκίμιο του το 1982 τον όρο “Sinisteritas”, ως αιχμηρή κριτική της πολιτικής αριστερής ανεπάρκειας στο “The Concept of the Left” και στη συνέχεια επανεξετάστηκε σε διάφορα γραπτά του και ομιλίες του. Μια λέξη που παραπέμπει στην αδεξιότητα, την αμηχανία, την ανικανότητα. Σαν να μην αρκεί, δηλαδή, να δηλώνει κάποιος αριστερός, αλλά να μπορεί να σκέφτεσαι, να πράττει, να παρεμβαίνει με μια “επαριστερότητα”. Διαφορετικά, η πολιτική ταυτότητα καταντά αυτοκόλλητο σε άδειο κουτί.

Ας κοιτάξουμε, λοιπόν, την ελληνική Κεντροαριστερά. Την αυτοπροσδιοριζόμενη ως σοσιαλδημοκρατία, η οποία, ανάμεσα στην αναζήτηση ηγεσίας, στις δημοσκοπήσεις και στις αγωνιώδεις ασκήσεις πολιτικής επιβίωσης, κινδυνεύει να μετατρέψει την πολιτική σε μια παρατεταμένη συνεδρία αυτοανάλυσης χωρίς θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Κάποιου είδους τρολάρισμα

Ο Θανάσης Καρτερός, πρώην λογογράφος του Αλέξη Τσίπρα, έθεσε, με τον γνώριμο επιθετικό του τρόπο,  που αγγίζει τον τρολισμό (trolling) ένα ερώτημα που, όπως έγραψε, απασχολεί πλατείες και καφετέριες: “Τελικά ο Ανδρουλάκης είναι βλάκας;”. Και συνέχισε διερωτώμενος αν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πιστεύει πως μπορεί να νικήσει τη Νέα Δημοκρατία, έστω και με μία ψήφο, καθώς και αν θεωρεί ότι η ηγεσία της ΕΛΑΣ επιδιώκει να διαιρέσει τον δημοκρατικό και προοδευτικό κόσμο, ώστε να παραμείνει στην εξουσία το σύστημα Μητσοτάκη.

Το ερώτημα δεν είναι αν ο Ανδρουλάκης είναι βλάκας. Η πολιτική δεν είναι διαγωνισμός εξυπνάδας στα τραπέζια των καφενείων, ούτε η δημοκρατία ψυχολογικό τεστ για αρχηγούς κομμάτων. Το ερώτημα είναι γιατί ένα κομμάτι της υποτιθέμενης προοδευτικής παράταξης επιλέγει να υποκαθιστά την πολιτική κριτική με την προσωπική απαξίωση. Γιατί, αντί να αντιπαραθέτει στρατηγικές, προγράμματα και κοινωνικές συμμαχίες, καταφεύγει στη φτηνή ευκολία του χαρακτηρισμού.

Ασφαλώς, ο Ανδρουλάκης δικαιούται να κρίνεται αυστηρά. Ασφαλώς, το ΠΑΣΟΚ οφείλει να εξηγήσει πώς σκοπεύει να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας και με ποιο κοινωνικό σχέδιο. Όμως, η κριτική αποκτά πολιτικό περιεχόμενο όταν φωτίζει τις αντιφάσεις και προτείνει διέξοδο. Όταν εξαντλείται στο “είναι ή δεν είναι βλάκας;”, το μόνο που αποδεικνύει είναι η φτώχεια του ίδιου του πολιτικού λεξιλογίου. 

Η αριστερά της προσαρμογής

Και εδώ αρχίζει η πραγματική sinisteritas. Δηλαδή, η αριστερή ανεπάρκεια που μεταμφιέζεται σε αριστερή ορθοδοξία, η πολιτική αμηχανία που φοράει τη στολή της επαναστατικής αυστηρότητας. Μια Αριστερά που δυσκολεύεται να πείσει την κοινωνία ότι διαθέτει εναλλακτική πρόταση και, αντί να αναμετρηθεί με αυτή την αδυναμία, αναζητά ενόχους στους διπλανούς της.

Η εξάχνωση της πολιτικής ταυτότητας για χάρη μιας αριστερονεοφιλελεύθερης κουλτούρας παράγει ένα παράδοξο με σχεδόν σωματική βία, που είναι η  πολιτική “αιματέμεση”. Από τη μία, μεγάλες λέξεις για την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατία και τον προοδευτικό κόσμο. Από την άλλη, η διαρκής προσαρμογή στις επιταγές της επικοινωνίας, η λατρεία της εικόνας, η αγωνία για το ποιος θα διαχειριστεί αποτελεσματικότερα το υπάρχον σύστημα. Η αλλαγή περιορίζεται στη διαχείριση και η ρήξη γίνεται διαφημιστικό σύνθημα.

Έτσι, η Κεντροαριστερά κινδυνεύει να εσωτερικεύσει τη λογική της εξουσίας πριν καν την κατακτήσει. Να βλέπει τον πολιτικό αντίπαλο όχι ως φορέα διαφορετικών επιλογών, αλλά ως εμπόδιο στην προσωπική της ανέλιξη. Να αντιμετωπίζει την κοινωνία όχι ως υποκείμενο πολιτικής συμμετοχής, αλλά ως εκλογικό κοινό που πρέπει να πειστεί με το κατάλληλο μήνυμα. Επίσης, να συγχέει τη νίκη στις κάλπες με την πολιτική δικαίωση, ακόμη κι όταν δεν έχει απαντήσει στο στοιχειώδες ερώτημα: νίκη- για να αλλάξει τι;

Αυτό που λείπει, τελικά, δεν είναι άλλη μία σύσκεψη κορυφής, άλλη μία διακήρυξη ενότητας ή άλλη μία αλληλοκατηγορία μεταξύ επίδοξων πρωταγωνιστών, αλλά η πολιτικοποίηση. Η επιστροφή στα πραγματικά κοινωνικά διακυβεύματα, στις ανισότητες, στην εργασία, στη δημόσια υγεία, στη στέγη, στη δημοκρατική λογοδοσία. Λείπει η συγκρότηση ενός πολιτικού πάθους που δεν εξαντλείται στην επιθυμία κατάληψης της εξουσίας, αλλά αντλεί νόημα από την αλλαγή των κοινωνικών συσχετισμών.

Πολιτικοί της Κεντροαριστεράς, μη βλέπετε τον άλλον μέσα από την εξουσία. Μη μετράτε κάθε πολιτική θέση με το αν εξυπηρετεί την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και κάθε διαφωνία με το αν απειλεί την ηγεμονία σας. Η εξουσία είναι μέσο πολιτικής δράσης, όχι υποκατάστατο της πολιτικής σκέψης.

Γιατί όταν η Αριστερά παύει να ονειρεύεται την αλλαγή και αρχίζει να ονειρεύεται μόνο τη διαχείριση, δεν κινδυνεύει απλώς να χάσει τις εκλογές. Κινδυνεύει να κερδίσει χωρίς να έχει πια τίποτε ουσιαστικό να αλλάξει. Και τότε η sinisteritas δεν θα είναι απλώς η αδεξιότητα μιας πολιτικής παράταξης, αλλά  θα είναι το όνομα της παραίτησής της από τον ίδιο της τον λόγο ύπαρξης.

Ο Monde περιγράφει την εικόνα στο κατάστημα Darty, στη λεωφόρο Μπελβίλ στο κέντρο του Παρισιού: «Το ρολό έχει σηκωθεί. Περίπου δέκα άτομα όλων των ηλικιών μπαινοβγαίνουν στο κατάστημα, παίρνοντας μαζί τους φούρνους μικροκυμάτων και μικρές οικιακές συσκευές. Τελικά, ένα περιπολικό φτάνει με μεγάλη ταχύτητα, προκαλώντας τη φυγή των ληστών». Και ενώ συμβαίνουν αυτά «λίγα μέτρα πιο πέρα, τα καφέ συνεχίζουν να εξυπηρετούν τους τελευταίους πελάτες τους».

Την ίδια στιγμή, ο δήμαρχος του Σαιν-Ντενί στο Παρίσι, Μπάλι Μπαγκαγιόκο (από την Ανυπότακτη Γαλλία), απαιτεί «σαφείς απαντήσεις» από την αστυνομία και τις Αρχές για βίντεο στο οποίο ένας εκλεγμένος αξιωματούχος της πόλης ψεκάζεται με δακρυγόνο από αστυνομικό. Σύμφωνα με τον Μπαγκαγιόκο, το βίντεο δείχνει τον Λάντι Νγκανγκ, αναπληρωτή δήμαρχο, να ωθείται από το όργανο της τάξης και να «εκτίθεται σε δακρυγόνο».

Το διάγγελμα Μακρόν

«Σας μιλώ απόψε σε μια στιγμή εξαιρετικής σοβαρότητας. Χθες, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, ταραχοποιοί από μια ακροαριστερή περιθωριακή ομάδα – στους οποίους προσχώρησαν πολυάριθμοι εγκληματίες – λεηλάτησαν επιχειρήσεις, ενώ καταστράφηκαν δημόσια κτίρια. Γιατί να πυρπολήσουν το δημαρχείο της Λιμόζ; (…) Πώς μπόρεσαν να φτάσουν σε αυτό το σημείο; Τίποτα δεν το εξηγεί, τίποτα δεν το δικαιολογεί. Όλοι νιώθουμε οργή και ντροπή», δήλωσε στο διάγγελμα του ο Γάλλος πρόεδρος.

Ο εξέφρασε την «οργή» και τη «ντροπή» του για τις καταστροφές, προσφέροντας τη στήριξή του στις δυνάμεις επιβολής του νόμου, στους εκλεγμένους αξιωματούχους και στους επιχειρηματίες που επλήγησαν από τη βία. «Εκ μέρους όλων σας, εκφράζω τη στήριξη του έθνους προς τις δυνάμεις επιβολής του νόμου και τις δυνάμεις εσωτερικής ασφαλείας. Αντιστάθηκαν και κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια», δήλωσε ο αρχηγός του κράτους, ο οποίος εξέφρασε επίσης τη συμπαράστασή του προς τους τραυματίες και τις οικογένειές τους.

Διαβεβαίωσε ότι οι επιχειρηματίες και οι επαγγελματίες που επλήγησαν «δεν θα αφεθούν μόνοι τους να αντιμετωπίσουν αυτές τις δυσκολίες». Από τη Δευτέρα, ο Πρωθυπουργός θα προεδρεύσει μιας ομάδας διαχείρισης κρίσεων, με στόχο την κινητοποίηση «της ταχύτερης δυνατής βοήθειας» και την παροχή στήριξης σε όσους επλήγησαν από τη βία.

«Έχω λάβει διάφορα μέτρα σε διεθνές επίπεδο για να στηρίξω τον ενεργειακό μας εφοδιασμό. Αυτές οι προσπάθειες θα πρέπει να αντικατοπτριστούν στις τιμές. Γνωρίζω ότι οι Γάλλοι πολίτες αναμένουν συγκεκριμένα αποτελέσματα», δήλωσε ο Μακρόν. «Οι νέοι μας βιώνουν ένα βαθύ αίσθημα αγωνίας (…) σχετικά με το μέλλον τους και τη δυνατότητά τους να βρουν τη θέση τους στην κοινωνία. Κατανοώ τους μαθητές και τους φοιτητές μας, και εκείνοι βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας δέσμευσής μου. Οι φωνές τους πρέπει να ακουστούν. Έχουμε διπλή ευθύνη: Να αφουγκραστούμε την οργή τους και, ταυτόχρονα, να διαφυλάξουμε με αποφασιστικότητα τη δημοκρατική έννομη τάξη», σημείωσε.

Ο Μακρόν απέδωσε τις αυξήσεις τιμών στις συνέπειες της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο – μιας σύγκρουσης στην οποία η Γαλλία δεν συμμετείχε, είπε. Από τη Δευτέρα, είπε, θα αναλάβει διεθνείς πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση του γαλλικού εφοδιασμού σε καύσιμα και φυσικό αέριο, πραγματοποιώντας επισκέψεις σε χώρες της περιοχής του Κόλπου.

Ο Μακρόν ζήτησε από την κυβέρνηση να αντλήσει «όλα τα απαραίτητα διδάγματα» από τα επεισόδια βίας του Σαββάτου – ιδίως όσον αφορά τις υπηρεσίες πληροφοριών και την πρόβλεψη – ώστε να διασφαλιστεί ότι τέτοια γεγονότα «δεν θα μπορέσουν να επαναληφθούν».

«Αναμένω σαφείς απαντήσεις και θα υπάρξει πλήρης διαφάνεια», δήλωσε ο Αρχηγός του Κράτους, σημειώνοντας ότι έχει αναθέσει στον Υπουργό Εσωτερικών να ρίξει φως στα γεγονότα. Ανακοίνωσε, επίσης, ότι οι έρευνες θα διεξαχθούν «με τη δέουσα επιμέλεια και το ταχύτερο δυνατόν».

«Χθες, παρά τον επαγγελματισμό τους, οι δυνάμεις της τάξης ήρθαν αντιμέτωπες με ακραία βία. Ζήτησα από την κυβέρνηση να εξαγάγει όλα τα απαραίτητα διδάγματα όσον αφορά τις πληροφορίες, ενώ θα διασφαλιστεί πλήρης διαφάνεια. Οι έρευνες θα διεξαχθούν με τη μέγιστη (…) αποφασιστικότητα», πρόσθεσε ο Εμανουέλ Μακρόν στην ομιλία του. «Οι δικαστές μας απονέμουν δικαιοσύνη στο όνομά σας και γνωρίζουν καλά τις προσδοκίες σας. Όσοι προκάλεσαν καταστροφές πρέπει να πληρώσουν· όσοι επιχείρησαν να πλήξουν τη Δημοκρατία θα κληθούν να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους».

Οι αντιδράσεις στο διάγγελμα

Ο πρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης, Ζορντάν Μπαρντελά, χαρακτήρισε αξιοθρήνητο το διάγγελμα του Γάλλου προέδρου. «Αυτή η δειλή και αποπροσανατολισμένη εξουσία δεν έχει πια τίποτα να πει στους Γάλλους, τίποτα να τους προτείνει», έγραψε στο X και πρόσθεσε ότι η ηγεσία «δεν έχει πια ούτε τη δύναμη να τους προστατεύσει».

Ο πρόεδρος των Ρεπουμπλικάνων», Μπρυνό Ρεταγιό, χαρακτήρισε την παρέμβαση Μακρόν «πολύ ανησυχητική». Ο πρόεδρος εμφανίζεται «εντελώς ανίκανος να ανταποκριθεί, ανίκανος να αντιτάξει τη δύναμη του κράτους στην αναρχία που απειλεί τη Δημοκρατία». Του ζήτησε, τέλος, να «αναλάβει τις ευθύνες του και να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την προστασία των Γάλλων».

Ο πρόεδρος Μακρόν «δεν προέβαλε τίποτα συγκεκριμένο» για την Εκπαίδευση, κάτι που το Snes-FSU θεωρεί «ανεύθυνο και επικίνδυνο», δήλωσε η η Σοφί Βενετιτέ, η επικεφαλής του μεγαλύτερου συνδικάτου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τη Le Figaro, ο Γάλλος πρόεδρος κλήθηκε να διαχειριστεί μια δύσκολη πολιτική εξίσωση, ευρισκόμενος υπό ασφυκτική πολΙτική πίεση: Από τη μία πλευρά, να απαντήσει στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης και ορισμένων δημάρχων για τους χειρισμούς των αρχών και, από την άλλη, να εκφράσει την αγανάκτηση των πολιτών για τις εικόνες βίας και καταστροφής.

Δήλωση Λεπέν

Σφοδρή επίθεση κατά του Γάλλου προέδρου Μακρόν εξαπέλυσε η Μαρίν Λεπέν, με αφορμή τα εκτεταμένα επεισόδια και  που σημειώθηκαν στη Γαλλία κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων της 17ης Οκτωβρίου, κατηγορώντας την πολιτική ηγεσία της χώρας για αδυναμία διαχείρισης της κρίσης και απώλεια του ελέγχου της κατάστασης. Να σημειωθεί ότι η δήλωση της έγινε πριν το διάγγελμα του Γάλλου προέδρου.

Σε βίντεο που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού υποστήριξε ότι η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης και εξουσίας. «Η χώρα μας βρίσκεται σε αδιέξοδο, αν όχι όμηρος, ανάμεσα στη βία και την αδυναμία της εξουσίας να αντιδράσει», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η Λεπέν κατηγόρησε την κυβέρνηση Μακρόν ότι έχει εξαντλήσει τα πολιτικά και διοικητικά της περιθώρια, αδυνατώντας πλέον να αντιμετωπίσει τις εξελίξεις.

«Έχουμε μια εξουσία του Μακρόν που έχει ξεμείνει από δυνάμεις, εξαντλημένη και αποπροσανατολισμένη, η οποία φαίνεται πλέον ανίκανη να κάνει οτιδήποτε άλλο πέρα από το να σχολιάζει την ίδια της την αδυναμία, ακόμη και την ίδια της την παρακμή, θα έλεγα» ανέφερε.

Συνεχίζοντας την κριτική της, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση περιορίζεται στο να εκφράζει τη λύπη της για τα επεισόδια, χωρίς να καταφέρνει να τα αποτρέψει ή να τα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά: «Έχουμε μια κυβέρνηση που αποδοκιμάζει τα γεγονότα, χωρίς να μπορεί να τα προλάβει, να τα ελέγξει ή έστω να τα διαχειριστεί. Μια εξουσία μειοψηφίας, που έχει χάσει τη νομιμοποίησή της και της οποίας μοναδική έγνοια δεν είναι πλέον να κυβερνήσει τη Γαλλία, αλλά να κρατηθεί από τα τελευταία ψήγματα της εξουσίας της που φθίνει» τόνισε.

Η Λεπέν αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις εικόνες καταστροφών που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, υποστηρίζοντας ότι τα επεισόδια αποτελούν ένδειξη της σοβαρής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα. «Είδατε χθες τις πόλεις μας, τους δρόμους μας, τη χώρα μας να κακοποιούνται, να υφίστανται καταστροφές και λεηλασίες», ανέφερε στο μήνυμά της.

Καταλήγοντας, προειδοποίησε ότι η κατάσταση δεν περιορίζεται πλέον σε ζήτημα δημόσιας τάξης, αλλά συνιστά, κατά την εκτίμησή της, ευρύτερη απειλή για τους δημοκρατικούς θεσμούς: «Βιώνουμε μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης και κύρους της εξουσίας, η οποία απειλεί τη δημοκρατία. Η διαπίστωση αυτή πρέπει να μας κινητοποιήσει: η χώρα μας βρίσκεται σε αδιέξοδο, αν όχι όμηρος, ανάμεσα στη βία και την αδυναμία της εξουσίας», υπογράμμισε.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης (του κόμματος της Λεπέν) Ζορντάν Μπαρντελά, ήρθε σε έντονη προστριβή με Γάλλο δημοσιογράφο για τα επεισόδια:

Η νεολαία μας χρειάζεται να δοθεί ένα καλό τέλος σε αυτή την περίοδο, δήλωσε ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας. Σε συνέντευξή του στο LCI είπε ότι, αν ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συνεχίσει να ακολουθεί την τακτική την ίδια τακτική, η κατάσταση κινδυνεύει να βγει «εκτός ελέγχου». Όπως προαναφέρθηκε, ο Μελανσόν έχει βρεθεί στο στόχαστρο για την ρητορική του, ότι «υποκινεί τα επεισόδια». Ο φιλόσοφος Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είπε χαρακτηριστικά ότι «μιλάει σαν τον Μουσολίνι».

Ο Μπρουνό Ρεταγιό – επικεφαλής του κόμματος «Οι Ρεπουμπλικανοί» (Les Républicains – LR) και υποψήφιος για την προεδρία – κάλεσε τον Εμανουέλ Μακρόν να κηρύξει «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» «χωρίς καθυστέρηση», ως απάντηση στη «γενικευμένη βία» που «απειλεί να συνεχιστεί νύχτα με τη νύχτα».

Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών λέει: «Η κοινωνική οργή είναι πραγματική και όσοι διαδηλώνουν ειρηνικά πρέπει να έχουν το δικαίωμα να το πράττουν. Ωστόσο, τίποτα δεν δικαιολογεί τις λεηλασίες, τους εμπρησμούς ή τις επιθέσεις εναντίον εκείνων που μας προστατεύουν». Και κάλεσε τον Μακρόν να συγκαλέσει «χωρίς καθυστέρηση» Υπουργικό Συμβούλιο για την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Νέα επεισόδια 

Νέα επεισόδια εκτυλίσσονται το απόγευμα της Κυριακής στο Παρίδι, όπου εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν συγκεντρωθεί στην πλατεία Δημοκρατίας (Place de la République), με τις αστυνομικές δυνάμεις να επιχειρούν να τους απομακρύνουν κάνοντας χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού.

Σύμφωνα με το BFMTV, η ατμόσφαιρα στην πλατεία έχει καλυφθεί από δακρυγόνα, ενώ οι αστυνομικοί, μετά την αρχική χρήση χημικών, επιστράτευσαν και όχημα εκτόξευσης νερού, προκειμένου να απωθήσουν τους διαδηλωτές. Την ίδια ώρα, ορισμένοι από τους συγκεντρωμένους επιχειρούν να στήσουν οδοφράγματα σε σημεία γύρω από την πλατεία, με την αστυνομία να συνεχίζει τις επιχειρήσεις διάλυσης του πλήθους.

Σε δηλώσεις του στο BFMTV και το LCI, ο δήμαρχος Μασσαλίας Μπενουά Παγιάν διαψεύδει τον αριθμό των 30.000 διαδηλωτών που λεηλατούσαν, τον οποίο είχε ανακοινώσει νωρίτερα η αστυνομία. Είναι παράλογος ο αριθμός, εξήγησε ο δήμαρχος. Σύμφωνα με τα στοιχεία των Αρχών, 8.000 «ταραξίες» ήταν παρόντες το Σάββατο, ενώ αναφέρθηκαν 99 συλλήψεις που συνδέονται άμεσα με τις ταραχές και 118 τραυματίες μεταξύ των δυνάμεων της τάξης.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του γαλλικού Τύπου, μεταξύ των οποίων και του Entrevue, ζευγάρι ηλικιωμένων δέχθηκε επίθεση στην περιοχή της Place de la République. Οι δράστες φέρονται να τους αφαίρεσαν κοσμήματα, προσωπικά αντικείμενα και ρούχα, αφήνοντάς τους σχεδόν γυμνούς στον δρόμο. Εικόνες που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απεικονίζουν το ηλικιωμένο ζευγάρι μετά την επίθεση.

Στο Rouen ομάδες Γάλλων με εθνικιστικά σύμβολα συγκρούστηκαν με ομάδες διαδηλωτών, αφρικανικής καταγωγής:

Πολιτική αντιπαράθεση

Ορισμένες διαμαρτυρίες ξέφυγαν από κάθε έλεγχο, καθώς μία μερίδα ατόμων λεηλάτησε κτήρια καταστήματα και σούπερ μάρκετ, ενώ επιτέθηκαν επίσης σε αστυνομικά οχήματα και αστυνομικούς σε Παρίσι, Μασσαλία και τη Λυών. Περισσότερα από 1.200 άτομα συνελήφθησαν στη Γαλλία το Σάββατο (17/10), μετά από συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων με τους διαδηλωτές. Αν και πολλά μέσα επιμένουν στους βανδαλισμούς, οι διαδηλωτές καταγγέλλουν κι αυτοί από πλευράς της έντονη βία από την αστυνομία.

Ο Μελανσόν και το κόμμα του υποστήριξαν ανοιχτά το κύμα των διαδηλώσεων, νομιμοποιώντας τα αιτήματα των πολιτών και των συνδικάτων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, χωρις να παράσχει κάλυψη πάντως σε λεηλασίες. Άσκησε κριτική στην κυβέρνηση και την αστυνομία για το πρόγραμμα λιτότητας και την αστυνομική καταστολή, ειδικά μετά τα περιστατικά τραυματισμών και τον θάνατο ενός διαδηλωτή από ανακοπή.

Η Μαρίν Λεπέν και ο Εθνικός Συναγερμός κράτησαν σαφείς αποστάσεις από το χάος των δρόμων και κατήγγειλαν τα βίαια επεισόδια, τις λεηλασίες, τις επιθέσεις κατά αστυνομικών και τις εισβολές σε δημόσια κτίρια (όπως δημαρχεία) στρεφόμενοι κατά του Μελανσόν και των συμμάχων του, κατηγορώντας τους ότι λειτουργούν ως «εμπρηστές» που δικαιολογούν τις καταστροφές προκειμένου να αποκομίσουν μικροπολιτικά οφέλη. Το κόμμα αναφέρει ότι «κοινωνική αναταραχή υπονομεύει τη χώρα» και υπερασπίστηκε την δημόσια τάξη.

Ο Τραμπ σχολίασε τα επεισόδια ως εξής: «Φλέγεται η Γαλλία, καταστρέφεται μια άλλοτε σπουδαία χώρα. Οι μετανάστες κουβαλούν μίσος στην καρδιά τους. Κλείστε την πόρτα προτού να είναι αργά». Στο ίδιο μήκος και η δήλωση του αντιπροέδρου Βανς.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, δήλωσε ότι η επίσημη διαδήλωση είχε «καταληφθεί» από ταραξίες, «ευκαιριακούς παραβάτες που είδαν την ευκαιρία να επιδοθούν σε λεηλασίες και πλιάτσικο… θα τους εντοπίσουμε και θα αντιμετωπίσουμε την κατάσταση με αποφασιστικότητα».

Ανέφερε ότι το κράτος δεν σχεδιάζει να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, προσθέτοντας ωστόσο: «Καταδικάζω με τον πιο έντονο τρόπο τη βία που γίναμε μάρτυρες». Αποκαλυπτικό της έκτασης που πήραν οι διαμαρτυρίες είναι ότι στην πόλη Λιμόζ, το δημαρχείο «καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό» από πυρκαγιά που έβαλαν διαδηλωτές με καλυμμένα πρόσωπα, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ο ανώτερος περιφερειακός αξιωματούχος.

Pillage des Galeries Lafayette de Bordeaux, venant tout juste d’être rénové #17octobre https://t.co/JJt3Iegf46

— Océane (@gtylgrn2) October 17, 2026

«Η στέγη έχει καταρρεύσει στους χαμηλότερους ορόφους, με εξαίρεση τη δυτική πτέρυγα, ενώ τα δύο τρίτα της εξωτερικής όψης έχουν ήδη εξαφανιστεί», δήλωσε ο τοπικός νομάρχης Μορίς Μπαράτ, προσθέτοντας ότι οι εκτεταμένες ζημιές στο κτίριο, ηλικίας 143 ετών, αποτελούν «καταστροφή για την πολιτιστική κληρονομιά».

Άλλοι έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων και πέταξαν μέσα κροτίδες, ή ανέτρεψαν κάδους ανακύκλωσης γυαλιού, παίρνοντας τα μπουκάλια για να τα χρησιμοποιήσουν ως βλήματα. Ένα φορτηγό πυρπολήθηκε και οι φλόγες επεκτάθηκαν σε γειτονικό κτίριο. Κατά μήκος της Λεωφόρου Μαζεντά – ενός από τους βασικούς άξονες νότου-βορρά, βόρεια της Πλατείας της Δημοκρατίας, που διασχίζει μια περιοχή όπου κατοικούν κυρίως εργατικές οικογένειες – δεκάδες καταστήματα παραβιάστηκαν και λεηλατήθηκαν.

Στη Μασσαλία, διαδηλωτές εισέβαλαν στο δημαρχείο, εμβολίζοντας την πόρτα με προστατευτικά κιγκλιδώματα που αφαίρεσαν από τον δρόμο. Κατάφεραν να εισέλθουν για λίγο στο δημοτικό κτίριο, όπου ένας διαδηλωτής ζωγράφισε με σπρέι το γράμμα «Α» – σύμβολο της αναρχίας – σε έναν τοίχο, προτού η αστυνομία τους απομακρύνει.

Νεκρός διαδηλωτής στο Παρίσι

Έναν νεκρό μετρά, πλέον, η Γαλλία από τις τεράστιες διαδηλώσεις που συγκλονίζουν εδώ και ημέρες όλη τη χώρα. Ένας διαδηλωτής έχασε τη ζωή του στο Παρίσι κατά τη διάρκεια των χθεσινών κινητοποιήσεων με τις αρχές να αναφέρουν ότι έπαθε ανακοπή. Ο άνδρας φέρεται να κατέρρευσε στην λεωφόρο Ματζέντα, ενώ το δίκτυο BFMTV, επικαλούμενο αστυνομικές πηγές, σημειώνει ότι αισθάνθηκε αδιαθεσία την ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδήλωση. Παρευρισκόμενοι τον μετέφεραν στο πιο κοντινό κέντρο πρώτων βοηθειών, όπου και διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Ένας 17χρονος διαδηλωτής υπέστη ακρωτηριασμό στο χέρι του στην πόλη Σεντ-Ετιέν. Σύμφωνα με τις επίσημες αρχές, αστυνομικές πηγές και γαλλικά μέσα ενημέρωσης (όπως το BFM TV), ο σοβαρός τραυματισμός και ο επακόλουθος ακρωτηριασμός προκλήθηκαν από την έκρηξη αστυνομικής χειροβομβίδας κατά τη διάρκεια των σφοδρών συγκρούσεων. Μια 17χρονη κοπέλα έχασε οριστικά το αριστερό της μάτι κατά τη διάρκεια των σφοδρών επεισοδίων που σημειώθηκαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026 στην πόλη Μιλούζ (Mulhouse).

“Δεν είναι αυτός ο σκοπός!”

Μια αριστερή Γαλλίδα συμμετείχε στις φοιτητικές διαμαρτυρίες αλλά είδε με ενόχληση μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς να κάνουν πλιάτσικο σε καταστήματα. «Δεν είναι αυτός ο σκοπός», άρχισε να φωνάζει σε διαδηλωτές που μπήκαν σε κατάστημα σούπερ μάρκετ. Μάλιστα η γυναίκα στάθηκε μπροστά στην πόρτα για να τους πείσει. Πλην όμως χωρίς αποτέλεσμα, όπως δείχνει βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η γυναίκα τους καλούσε να σταματήσουν. «Γιατί το κάνετε αυτό; Σε τι σας χρησιμεύει; Δεν είναι αυτός ο σκοπός» επαναλάμβανε. «Δεν είναι το μαγαζί του πατέρα σου» της απάντησε κάποιος. «Σώπα, κάνουμε επείγουσες αγορές» την ειρωνεύτηκε ένας άλλος. «Δεν πρόκειται να τους μεταπείσει κανείς» διαπίστωσαν πιο ψύχραιμοι, επιχειρώντας να απομακρύνουν την εμφανώς ταραγμένη γυναίκα που είναι βουρκωμένη, βλέποντας ότι οι βανδαλισμοί και οι λεηλασίες μεταστρέφουν το νόημα των διαδηλώσεων.

Κάποιοι, όπως φαίνεται και στο βίντεο, άδειασαν τα ράφια του καταστήματος και έπαιρναν όσα προϊόντα έβρισκαν, ενώ προκάλεσαν και εκτεταμένες καταστροφές.

Επέστρεψαν τα “Κίτρινα Γιλέκα”

Γύρω από την Πλατεία της Δημοκρατίας στο κέντρο του Παρισιού, μια ειρηνική πορεία μετατράπηκε σε βίαιη, με την αστυνομία να κάνει χρήση δακρυγόνων εναντίον μαυροντυμένων και μασκοφόρων ταραχοποιών, οι οποίοι εκτόξευαν πυροτεχνήματα και πέτρες από το οδόστρωμα, επιτέθηκαν σε τράπεζα και λεηλάτησαν ένα κατάστημα αθλητικών ειδών.

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα σε σχολεία των φτωχών βόρειων προαστίων του Παρισιού, όπου η ανησυχία για τις απουσίες εκπαιδευτικών και τις κακές κτιριακές υποδομές μετεξελίχθηκε γρήγορα σε ένα κίνημα πανεθνικής εμβέλειας κατά της ανισότητας, των ανεπαρκών δημόσιων δαπανών και της υποβάθμισης των συνθηκών.

Protests in France have turned completely violent over the cost of living 🤯 https://t.co/V7tbV2vQTU

— Daily Loud (@DailyLoud) October 17, 2026

Στις διαδηλώσεις του Σαββάτου (17/10) στο πλευρό τους βρέθηκαν συνδικαλιστές και άλλες ομάδες διαδηλωτών. Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνεται το κίνημα των λεγόμενων «κίτρινων γιλέκων» , το οποίο διαδήλωσε κατά των αυξήσεων στο κόστος ζωής για περισσότερο από έναν χρόνο, ξεκινώντας το 2018 — αποτελώντας έτσι ένα από τα μακροβιότερα κινήματα διαμαρτυρίας στη γαλλική ιστορία.

Αν και η Γαλλία είναι εξοικειωμένη με εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και αναταραχές, ο τρέχων κύκλος λαμβάνει χώρα καθώς η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής αβεβαιότητας. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αποχωρεί από το αξίωμά του το επόμενο έτος, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι προεδρικές εκλογές του Απριλίου ενδέχεται να εξελιχθούν σε μια αναμέτρηση μεταξύ της ηγέτιδας της «Εθνικής Συσπείρωσης» (Rassemblement National), Μαρίν Λεπέν, και του Ζαν-Λικ Μελανσόν, από το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς «Ανυπότακτη Γαλλία» (La France Insoumise).

Ανάρτηση Μακρόν

Στο επίκεντρο επικρίσεων βρέθηκε ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, μετά την παρουσία του μαζί με τη σύζυγό του, Μπριζίτ, στη συναυλία της Σελίν Ντιόν το βράδυ της Παρασκευής 16 Οκτωβρίου, λίγες ώρες πριν από τις μεγάλες κινητοποιήσεις. Το προεδρικό ζεύγος παρακολούθησε την εμφάνιση της Καναδής τραγουδίστριας στην Plenitude Arena, στη Ναντέρ, κοντά στο Παρίσι, επιλέγοντας να παραμείνει σε ιδιωτικό θεωρείο.

Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Parisien, το ζευγάρι έφτασε και αποχώρησε διακριτικά από τον χώρο της συναυλίας. Η παρουσία τους έγινε γνωστή μέσα από φωτογραφίες και βίντεο που δημοσιεύθηκαν στα μέσα ενημέρωσης και κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά δίκτυα.

Η συναυλία πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τη Γαλλία, με τον Μακρόν να έχει επικριθεί για την στάση του. Στο μεταξύ, για τις επικείμενες προεδρικές εκλογές, δημοσκοπήσεις δείχνουν μάχη στον δεύτερο μεταξύ της Μαρίν Λεπέν και του Μελανσόν, από την  “Ανυπότακτη Γαλλία”.

Αργότερα ακολούθησε ανάρτηση του όπου αναφέρει, θα σταθούμε ενωμένοι απέναντι σε όσους «σπέρνουν το χάος». Ο Μακρόν τονίζει καταρχάς ότι η βία δεν έχει θέση στη Δημοκρατία μας και προσθέτει ότι τα πρόσωπα που προκάλεσαν καταστροφές σε δημόσια κτίρια θα διωχθούν και θα τιμωρηθούν. Εκφράζει τη στήριξή του στις δυνάμεις της τάξης και, τέλος, επισημαίνει ότι αυτοί που «σπέρνουν το χάος» εμποδίζουν όσους θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκoρνί τόνισε το Σάββατο ότι η Γαλλία «δεν θα εκφοβιστεί» από τη βία, ενώ συνέδεσε τις διαδηλώσεις με τις εκλογές. «Σε όσους θέλουν ξεκάθαρα να χρησιμοποιήσουν αυτή τη βία ως ‘προθέρμανση’ ενόψει των προεδρικών εκλογών, το λέω σαφέστατα: Δεν θα αφήσουμε να μας εκφοβίσουν. Κανείς δεν θα επιβάλει την πολιτική του ατζέντα μέσω της βίας», έγραψε σε ανάρτηση στο X, αναφερόμενος έμμεσα στην Ανυπότακτη Γαλλία, το κόμμα υπό τον Ζαν Λικ Μελανσόν. Ο Γάλλος πρωθυπουργός εξέφρασε επίσης την πλήρη υποστήριξή του προς τις δυνάμεις επιβολής του νόμου, «οι οποίες ήρθαν αντιμέτωπες με μια βία ακραίας έντασης».

Ένταση και στην Ιταλία

Νέα επεισόδια σημειώνονται την Κυριακή (18/10) στο κέντρο του Μιλάνου, όπου εκατοντάδες νεαροί με καλυμμένα τα πρόσωπά τους, συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ντουόμο και στους γύρω δρόμους, προκαλώντας καταστροφές σε καταστήματα, ενώ, συγκρούστηκαν με τις αστυνομικές δυνάμεις.

Η ένταση επανήλθε στην ιταλική μεγαλούπολη μόλις μία ημέρα μετά τα εκτεταμένα επεισόδια που ξέσπασαν κατά τη διάρκεια διαδήλωσης για την ακρίβεια και το αυξημένο κόστος ζωής, στη διάρκεια της οποίας σημειώθηκαν συγκρούσεις, βανδαλισμοί και λεηλασίες. Σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης, οι νεαροί συγκεντρώθηκαν αρχικά στην πλατεία Ντουόμο, σχηματίζοντας μικρές ομάδες των 10 έως 20 ατόμων, προτού κινηθούν προς τους εμπορικούς δρόμους του κέντρου.

Στη Via Torino έναν από τους πιο διάσημους εμπορικούς δρόμους στο κέντρο του Μιλάνου, ομάδες νεαρών άρχισαν να προκαλούν φθορές σε εμπορικά καταστήματα, εκτοξεύοντας τραπέζια και καρέκλες από παρακείμενες επιχειρήσεις εστίασης. Στο στόχαστρο βρέθηκαν τα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης με τους συγκεντρωμένους να χτυπούν τις προσόψεις τους, ενώ κάδοι απορριμμάτων μεταφέρθηκαν στη μέση του δρόμου.

Ακολούθησε επίθεση σε σουπερμάρκετ στην ίδια περιοχή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των ιταλικών μέσων, ομάδες νεαρών εισέβαλαν στο εσωτερικό του καταστήματος, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές. Η ιταλική αστυνομία και οι καραμπινιέροι κινητοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση των επεισοδίων, με ισχυρές δυνάμεις να αναπτύσσονται στην πλατεία Ντουόμο και στη Via Torino. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τουλάχιστον 50 νεαροί προσήχθησαν και μεταφέρθηκαν στην αστυνομική διεύθυνση του Μιλάνου, ανάμεσά τους και ανήλικοι.

Τα επεισόδια του Σαββάτου

Σοβαρά επεισόδια ξέσπασαν το Σάββατο στο κέντρο του Μιλάνου, όταν διαδήλωση κατά της ακρίβειας εξελίχθηκε σε συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να γίνει χρήση δακρυγόνων. Επεισόδια καταγράφηκαν και στη Μπολόνια, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε αντλίες νερού για να διαλύσει συγκεντρωμένους.

Σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης, οι συγκρούσεις στο Μιλάνο σημειώθηκαν στην πλατεία μπροστά από τον εμβληματικό γοτθικό καθεδρικό ναό Ντουόμο, όταν ομάδες διαδηλωτών άρχισαν να εκτοξεύουν πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με δακρυγόνα, επιχειρώντας να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους και να αποκαταστήσουν την τάξη στην περιοχή.

Μέρος των διαδηλωτών αποσπάστηκε από την κύρια πορεία και κατευθύνθηκε προς τη Galleria Vittorio Emanuele II, τη γνωστή εμπορική στοά πολυτελών καταστημάτων που βρίσκεται δίπλα στην πλατεία του καθεδρικού ναού. Εκεί, αστυνομικοί επιχείρησαν να απομακρύνουν ομάδες κουκουλοφόρων, ενώ η ένταση επεκτάθηκε στους γύρω δρόμους. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, καταστηματάρχες κατέβασαν τα ρολά των επιχειρήσεών τους, ενώ τουρίστες που βρίσκονταν στην περιοχή απομακρύνθηκαν, προκειμένου να αποφύγουν τις συγκρούσεις.

Οι Αρχές προχώρησαν επίσης στο κλείσιμο του κεντρικού σταθμού του Μετρό Duomo, εξαιτίας της κατάστασης που επικρατούσε στην πλατεία. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από τα επεισόδια αναφέρθηκαν αρκετοί τραυματισμοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν και συλλήψεις, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός τους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από τα επεισόδια αναφέρθηκαν αρκετοί τραυματισμοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν και συλλήψεις, χωρίς να έχει γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός τους.

Χάος και στην Αλβανία

Την ίδια στιγμή, σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η πολιτική κρίση στην γειτονική μας Αλβανία, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις με πρωταγωνιστές μαθητές, φοιτητές και νέους συνεχίζονται στα Τίρανα, με βασικό αίτημα την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.  Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, δεκάδες άνθρωποι, ανάμεσά τους διαδηλωτές και αστυνομικοί, έχουν μεταφερθεί σε νοσοκομεία. Σύμφωνα με στοιχεία από το υπουργείο Υγείας, ο απολογισμός των πρώτων πέντε ημερών των διαδηλώσεων είναι 272 τραυματίες, ανάμεσά τους 169 αστυνομικοί, 82 διαδηλωτές και 21 περαστικοί.

Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί είναι η απόφαση του Έντι Ράμα να διατάξει την αποξήλωση των πεζοδρομίων έξω από το πρωθυπουργικό γραφείο. Στόχος της κίνησης ήταν να μην μπορούν οι διαδηλωτές να χρησιμοποιήσουν πέτρες ως αυτοσχέδια «πυρομαχικά» κατά τη διάρκεια των νέων κινητοποιήσεων, καθώς τις προηγούμενες ημέρες οι κυβόλιθοι των πεζοδρομίων μετατρέπονταν σε βασικό μέσο επίθεσης κατά των αστυνομικών δυνάμεων.

Τα επεισόδια ξεκίνησαν με πετροπόλεμο εναντίον των αστυνομικών οι οποίοι απάντησαν με δακρυγόνα και ρίψεις νερού. Στη συνέχεια οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν προς την κεντρική πλατεία και επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος και έσπασαν με πέτρες και λοστούς τα παράθυρα του κτιρίου. Η αστυνομία επενέβη με αντλίες νερού για να διαλύσει το πλήθος.

Οι διαδηλώσεις, στις οποίες πρωτοστατούν φοιτητές και οι οποίες τροφοδοτούνται από την οργή για κυβερνητική διαφθορά που καταγγέλλουν, την έλλειψη θέσεων εργασίας και το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, έχουν εξαπλωθεί στο κέντρο των Τιράνων αλλά και σε άλλες πόλεις κατά τη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας.

Σε σημερινές του δηλώσεις ο αρχηγός της αστυνομίας εξήγησε τους λόγους για την εμπλοκή των ειδικών δυνάμεων RENEA κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στα Τίρανα γεγονός που είχε πυροδοτήσει χθες έντονες αντιδράσεις. Όπως υποστήριξε, είχε λάβει κλήση στην αίθουσα επιχειρήσεων σχετικά με την παρουσία ένοπλων ατόμων μεταξύ των διαδηλωτών.

Απορρίπτει ο Ράμα τα αιτήματα για παραίτηση

Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα απέρριψε νωρίτερα σήμερα αιτήματα για παραίτησή του, τα οποία προέρχονται από τις κλιμακούμενες διαδηλώσεις, δηλώνοντας ότι αυτές δεν αποτελούν απειλή για την κυβέρνησή του, αλλά για την πρόοδο της χώρας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Δεν αμφισβητούμαι εγώ, δεν αμφισβητείται η κυβέρνηση, δεν αμφισβητείται η κυβερνητική πλειοψηφία ή το κόμμα που κέρδισε τις εκλογές, αυτό που αμφισβητείται είναι μια πορεία, μια αποστολή», δήλωσε ο Ράμα σε ζωντανή μετάδοση μέσω Facebook. «Οι Αλβανοί πρέπει να σκεφτούν πολύ καθαρά: Θέλουν αυτό, θέλουν εκείνο, ή θέλουν την ΕΕ;» Ο πρωθυπουργός έχει κατηγορήσει απροσδιόριστα ξένα συμφέροντα για τις διαμαρτυρίες και για, όπως είπε, μια απόπειρα επίθεσης με drone στο γραφείο του αυτή την εβδομάδα.

Απαντώντας στις δηλώσεις Ράμα, ο αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος της αντιπολίτευσης Σαλί Μπερίσα τις χαρακτήρισε ένα δράμα με μονόλογο απέναντι στη βία και τις διαμαρτυρίες που δεν αποκαθιστά τη σταθερότητα και την κανονικότητα στη χώρα.

Μετά τον καθολικό αρχιεπίσκοπο Σκόδρας για την κατάσταση στη χώρα τοποθετήθηκε και ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Ιωάννης. Μετά την σημερινή θεία λειτουργία, ο Αρχιεπίσκοπος απηύθυνε επίσης έκκληση σε όσους έχουν την ευθύνη της λήψης αποφάσεων, να λάβουν τις σωστές αποφάσεις για τη χώρα, γιατί η Αλβανία ανήκει σε όλους.

«Προσευχόμαστε ο Θεός να φωτίσει όλους όσους έχουν την ευθύνη των αποφάσεων, ώστε να λαμβάνουν σοφές και ώριμες αποφάσεις στην υπηρεσία ολόκληρης της χώρας. Γιατί η Αλβανία ανήκει σε όλους. Όλοι όσοι ζουν εδώ είναι μέρος της και όλοι έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν στην οικοδόμηση της» είπε χαρακτηριστικά.

Πλαστικές σφαίρες στην Αλβανία

Για πρώτη φορά από την έναρξη αυτών των συγκεντρώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου που βρίσκονταν στο σημείο. Σύμφωνα με την αλβανική νομοθεσία, η αστυνομία δεν επιτρέπεται να κάνει χρήση σφαιρών από καουτσούκ κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, παρά μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

“Σήμερα, για πρώτη φορά από την έναρξη των διαδηλώσεων, η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ, ένα ακραίο μέτρο, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν ανήλικοι ηλικίας 16 και 17 ετών ανάμεσα στους διαδηλωτές”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο φοιτητής Ρέντι Τάκου.

Ο αρχηγός της αστυνομίας Σκεντέρ Χίτα δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι έγινε “περιορισμένη” χρήση σφαιρών από καουτσούκ. “Όλα τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν εφαρμόστηκαν με περιορισμένο τρόπο και χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά πιστοποιημένος εξοπλισμός, εγκεκριμένος για τέτοιες καταστάσεις σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Χίτα, 167 άτομα συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων αυτής της εβδομάδας και έχουν κινηθεί ποινικές διαδικασίες σε βάρος 388 ατόμων. Επτά αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα και αποτελούν αντικείμενο πειθαρχικής έρευνας για υπέρβαση των καθηκόντων τους.

Η επένδυση που άναψε τη σπίθα 

Οι σημερινές κινητοποιήσεις αποτελούν συνέχεια διαμαρτυριών που διαρκούν εδώ και μήνες και ξεκίνησαν κυρίως από την αντίθεση σε σχέδια κατασκευής πολυτελούς τουριστικού θερέτρου στη νότια ακτογραμμή της Αλβανίας. Στο επενδυτικό σχέδιο συνδέονται συμφέροντα που περιλαμβάνουν τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις λόγω των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει στο φυσικό περιβάλλον και στις τοπικές κοινότητες, ενώ έχει βρεθεί αντιμέτωπο με νομικές προσφυγές.

Κάτοικοι της περιοχής είχαν δηλώσει στο Reuters τον Ιούλιο ότι η γη τους πωλήθηκε παράνομα για την ανάπτυξη του έργου. Το πρακτορείο ανέφερε στη συνέχεια ότι ο άνθρωπος που πούλησε τη γη αναζητούνταν από τις εισαγγελικές αρχές ως ύποπτος για διακίνηση ναρκωτικών, κατηγορία την οποία αρνήθηκε ο δικηγόρος του. Το Reuters διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν εντόπισε στοιχεία παρανομίας από την πλευρά του Κούσνερ και ότι εκείνος δεν εμπλέκεται άμεσα στη διαφορά των κατοίκων σχετικά με τη γη. Ο ίδιος δεν απάντησε στα αιτήματα του πρακτορείου για σχόλιο.

Για τους διαδηλωτές, η συγκεκριμένη υπόθεση έχει εξελιχθεί σε σύμβολο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για το ποιος αποφασίζει σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας και ιδιωτικής γης, ποιος επωφελείται από τις μεγάλες επενδύσεις και κατά πόσο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Η περιβαλλοντική διάσταση της διαμαρτυρίας συνδέεται με το κίνημα που έχει γίνει γνωστό ως «επανάσταση των φλαμίνγκο». Περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες αντιδρούν εδώ και περίπου 140 ημέρες στα σχέδια τουριστικής ανάπτυξης, επικαλούμενοι την προστασία της ακτογραμμής και του φυσικού περιβάλλοντος. Η συνάντηση αυτού του κινήματος με τις φοιτητικές κινητοποιήσεις διεύρυνε την κοινωνική βάση των διαδηλώσεων.

Σε άλλο μήνυμα, αναφέρει ότι το Κίεβο «κρατά τους εταίρους του συνεχώς ενήμερους για την πραγματικότητα στο πεδίο, που χαρακτηρίζεται από αδιάκοπα ρωσικά πλήγματα, όπως και για προκλήσεις που συνδέονται με την αντιαεροπορική άμυνα. Σε αυτό το σημείο, πολλά εξαρτώνται ακριβώς από τη θέση της Αμερικής».

Μερική επαναφορά επικοινωνιών

Παράλληλα, μιλώντας στην εκπομπή “Meet the Press” του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου NBC, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι είναι ευγνώμων που οι ΗΠΑ επανέφεραν την παροχή κρίσιμων πληροφοριών προς την Ουκρανία, οι οποίες συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανταλλαγή πληροφοριών είχε διακοπεί για σύντομο χρονικό διάστημα, ωστόσο στη συνέχεια αποκαταστάθηκε.

Όμως το όριο των 160 χλμ. την ώρα, που είναι “κόφτης” για τα περισσότερα drones, παραμένει εδώ και τέσσερις μέρες. Κανείς δεν έχει αναλάβει επ’ αυτού την ευθύνη της εντολής για “κόφτη”. Εκείνο που επανήλθε είναι μόνον η ενημέρωση για επιθέσεις. Στη νεότερη σημερινή του συνέντευξη ο Ζελένσκι είπε για τον Τραμπ: «Δεν γίνεται να με συγκρίνει με τον Πούτιν. Εκείνος είναι ο επιτιθέμενος, εκείνος κατέλαβε τη χώρα μας. Είναι τρομοκράτης. Για αυτό ελπίζω ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα πάρει σαφή θέση απέναντι σε αυτό».

“Δεν θα αντέξουμε χωρίς τις ΗΠΑ”

«Δεν γνωρίζω όλους τους λόγους για τους οποίους ο πρόεδρος Τραμπ προχώρησε σε αυτές τις συμφωνίες με τον Πούτιν. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι αυτά τα βήματα θα μας οδηγήσουν στην ειρήνη. Αντιθέτως, πιστεύω ότι θα ενισχύσουν την αποφασιστικότητα του Πούτιν να μας καταλάβει, κάτι που δεν βοηθά», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Είπε ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να εμπιστεύεται τις ΗΠΑ και τον Τραμπ, προσθέτοντας ότι θα είναι «πολύ δύσκολο να νικήσει στον πόλεμο χωρίς την αμερικανική υποστήριξη». «Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίξουν τον Πούτιν, αυτό θα είναι απίστευτο. Είναι μια τραγωδία, ένα ιστορικό λάθος, μια μεγάλη τραγωδία», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Δεν θέλω να τρέφω αυταπάτες, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Αν οι ΗΠΑ ταχθούν επίσημα στο πλευρό της Ρωσίας και οι δύο χώρες συμμαχήσουν, τότε, φυσικά, δεν θα μπορέσουμε να επικρατήσουμε ούτε να αντέξουμε».

Το νέο παζάρι του Ζελένσκι

Σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα διαπραγμάτευση που ζητεί (και που μάλλον περιλαμβάνει και την πλήρη επαναλειτουργία του Starlink, χωρίς το φρένο στα 160 χλμ/ώρα) θα γίνει επί τη βάσει ότι θα σταματήσει τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, αν το Starlink του δίνει στοιχεία και πρόσβαση σε 300 χλμ βάθος στην ρωσική επικράτεια, για να πλήττει εκτοξευτές πυραύλων. Είναι άγνωστο, όμως, αν ο Τραμπ δεχτεί να “αδειάσει” στην ουσία ξανά τον Πούτιν.

Η επαναφορά των μυστικών πληροφοριών στις οποίες αναφέρθηκε ο Ζελένσκι παρουσιάζοντας μια θετική εικόνα και λέγοντας ότι «οι ΗΠΑ ενημερώνουν εγκαίρως και κανονικά πλέον για τις ρωσικές επιθέσεις την Ουκρανία» αφορά την επικοινωνία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Όμως το “ξεκλείδωμα” των ταχυτήτων του Starshield ελέγχεται από το Πεντάγωνο και τον Λευκό Οίκο και είναι άλλο θέμα. Αυτές οι ταχύτητες παραμένουν περιορισμένες και δυσχεραίνουν και τις αναχαιτίσεις αλλά και τις επιθετικές ενέργειες.

Νέα επίθεση σε ενεργειακό στόχο

Χθες οι ουκρανικές δυνάμεις έκαναν πάλι μια θεαματική επίθεση με drones και οι Ρώσοι ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν 1.024 μη επανδρωμένα οχήματα, αριθμός ρεκόρ. Η μεγάλη επίθεση είχε ως στόχο την Αγία Πετρούπολη, όπου επλήγη ένα data center αλλά και μονάδα αποθήκευσης πετρελαίου. Σήμερα περίπου 200 drones κατευθύνθηκαν στη Μόσχα.

Επειδή πλέον πετούν με σχετικά χαμηλές ταχύτητες, είναι πιο εύκολοι στόχοι για τη ρωσική αεράμυνα. Το άλλο μειονέκτημα με τον “κόφτη” του Starlink αφορά στην ουκρανική άμυνα, γιατί τα drones της Ουκρανίας αποσυντονίζονται στις υψηλές ταχύτητες πλέον και δεν μπορούν να αναχαιτίσουν τα γρήγορα ρωσικά drones.

H Ουκρανία δηλώνει ότι παράγει πάνω από 5.000 drones την ημέρα και στηρίζει πλέον τις επιθέσεις της στη μαζικότητά τους, ξέροντας ότι τα πιο πολλά μη επανδρωμένα οχήματά της, λόγω της χαμηλής ταχύτητάς τους, δεν θα προλάβουν να φτάσουν σε στόχο. Παράλληλα μπορεί να συνεχίσει τις επιθέσεις της με drones που δεν χρειάζονται συντονισμό από το Starlink. Αλλά δεν έχει τρόπο να στηρίξει το μέτωπο και την αεράμυνα.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και η Ουκρανία πιέζει έντονα τις ΗΠΑ να άρουν εντελώς αυτό το όριο ταχύτητας, καθώς είναι κρίσιμο για την άμυνά της. Ο Ζελένσκι δήλωσε πως έχει λάβει μηνύματα από την Ουάσινγκτον ότι οι υπηρεσίες θα αποκατασταθούν πλήρως, αλλά μέχρι στιγμής το τεχνικό μπλοκάρισμα άνω των 160 χλμ/ώρα παραμένει ενεργό στο πεδίο της μάχη.

Ο Ζελένσκι γνωρίζει πως ό,τι και αν υπόσχονται οι Ευρωπαίοι, δυσκολεύονται πλέον να τον στηρίξουν ακόμα και οικονομικά, πολύ δε περισσότερο στρατιωτικά, αφού δεν διαθέτουν δορυφορικά συστήματα εφάμιλλα του αμερικανικού Starlink. Επιπλέον, η Ουάσινγκτον αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του δυτικού καθεστώτος κυρώσεων, το οποίο διατηρεί την οικονομική πίεση στη Ρωσία. Ο Ουκρανός πρόεδρος βλέπει τώρα την πολιτική των κυρώσεων να καταρρέει με την πολύμηνη απόσυρση των ΗΠΑ από τη “συμμαχία κυρώσεων”, καθώς δεν θα μπορούν ούτε οι Ευρωπαίοι να κυνηγούν τα τάνκερ της Ρωσίας -μέχρι την άνοιξη νομιμοποιείται ο “σκιώδης” στόλος.

Λιθουανία: Νέο σαμποτάζ στο Starlink

«Η Ρωσία πιθανότατα βρίσκεται πίσω από μια απόπειρα εμπρησμού με στόχο μια λιθουανική εταιρεία που στεγάζει εξοπλισμό δορυφορικής επικοινωνίας Starlink», δήλωσε σήμερα ο πρωθυπουργός της χώρας στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα LRT. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί τίποτα για συλλήψεις και δεν ολοκληρώθηκε ο εμπρησμός.

Το περιστατικό με την εύρεση εκρηκτικών σε υποσταθμό της Starlink συνέβη γύρω στις 2:00 τα ξημερώματα. Εμπρηστικές ύλες βρέθηκαν μέσα στους χώρους της εταιρείας, η οποία στεγάζει δορυφορικές κεραίες και μια μονάδα ελέγχου, κατά δήλωση του Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους (στη φωτ. του θέματος). Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Λιθουανίας, η εταιρεία διαθέτει «εννέα δορυφορικές κεραίες για να διασφαλίζει τη σύνδεση Starlink, η οποία παρέχει ασφάλεια και ωφελεί την Ουκρανία».

«Το γεγονός είναι ότι επρόκειτο σαφώς για μια απόπειρα δολιοφθοράς ή εκτροπής, καθώς βλέπουμε παρόμοιες ενέργειες να επαναλαμβάνονται σε όλη την Ευρώπη. Είναι προφανές ότι αυτό αποτελεί μέρος του υβριδικού πολέμου που διεξάγει η Ρωσία, που περιλαμβάνει πράξεις δολιοφθοράς», είπε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι «η δολιοφθορά αποτράπηκε επειδή η εταιρεία είχε ενημερωθεί να λάβει μέτρα ασφαλείας».

Ο ουκρανικός στρατός βασίζεται ιδιαίτερα στο δορυφορικό σύστημα Starlink. Πάντως για τέταρτη μέρα το σύστημα δεν λειτουργεί πλήρως στην Ουκρανία. Η αμερικανική κυβέρνηση (αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ διέψευσε ότι ο ίδιος έδωσε τέτοια εντολή) φέρεται να περιόρισε σημαντικά τις ταχύτητες του συστήματος ειδικά στην Ουκρανία, στα πλαίσια της αντιπαράθεσης της με τον Ουκρανό πρόεδρο, ειδικά μετά το ενεργειακό deal για το diesel που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Πάντως ο Ζελένσκι, μιλώντας στην εκπομπή “Meet the Press” του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου NBC, είπε ότι οι ΗΠΑ επανέφεραν την παροχή κρίσιμων μυστικών πληροφοριών στην Ουκρανία, οι οποίες βοηθούν στην άμυνα έναντι των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων, έπειτα από μια σύντομη διακοπή της παροχής των πληροφοριών αυτών. Η Ουκρανία βασίζεται σε αμερικανικές μυστικές πληροφορίες για τον εντοπισμό των βαλλιστικών πυραύλων υψηλής ταχύτητας, τους οποίους η Ρωσία εκτοξεύει κατά κύματα εναντίον ουκρανικών πόλεων.

Ο Ουκρανία πρόεδρος ανέφερε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών είχε διακοπεί, αλλά στη συνέχεια «ξεμπλοκαρίστηκε». «Είμαστε πολύ ευγνώμονες γι’ αυτό», δήλωσε. «Τώρα λειτουργεί» είπε, προφανώς αναφερόμενος στο Starlink, η λειτουργία του οποίου είχε βρεθεί στο “μάτι του κυκλώνα”.

Άλλοι εμπρησμοί

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, σημειώθηκε εμπρησμός σε επίγειο σταθμό της Starlink στην περιοχή Wola Krobowska (νότια της Βαρσοβίας). Η επίθεση προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο σύστημα ηλεκτροδότησης και στη γεννήτρια. Οι πολωνικές αρχές χαρακτήρισαν το συμβάν ως εσκεμμένη πράξη δολιοφθοράς στο πλαίσιο υβριδικού πολέμου, με στόχο να πληγεί η συνδεσιμότητα του ουκρανικού στρατού.

Στα μέσα Οκτωβρίου δύο κουκουλοφόροι έβαλαν φωτιά σε εγκατάσταση δορυφορικών κεραιών Starlink κοντά στη Σόφια. Από την επίθεση πυρπολήθηκαν και καταστράφηκαν 11 από τις 17 κεραίες επικοινωνίας του δικτύου που βρίσκονταν στο σημείο. Πέρα από τις φυσικές επιθέσεις στις υποδομές, η SpaceX και το δίκτυο Starlink δέχονται διαρκώς κυβερνοεπιθέσεις και απόπειρες ψηφιακών παρεμβολών (jamming).

Στην Πολωνία για τον εμπρησμό του Σεπτεμβρίου έχουν προσαχθεί ή συλληφθεί τέσσερα άτομα, εκ των οποίων οι δύο είναι Τούρκοι υπήκοοι, ο τρίτος είναι Ουκρανός υπήκοος (προφυλακίσθηκε για κατόπτευση των εγκαταστάσεων και οργάνωση του σαμποτάζ) και το τέταρτο άτομο είναι μια 30χρονη Πολωνέζα που κατηγορείται ότι πηγαινοέφερνε με το ΙΧ της τον Ουκρανό όταν αυτός φέρεται να έκανε κατόπτευση των εγκαταστάσεων.

Οι δύο Τούρκοι ήταν μόνιμοι κάτοικοι Γερμανίας, και αμέσως μετά την επίθεση, επέστρεψαν στη Γερμανία, όπου και τελικά εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν από τις γερμανικές αρχές μετά από έκδοση Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης από την Πολωνία. Τα μέσα ενημέρωσης της Πολωνίας τους συνδέουν με την τουρκική μαφιόζικη συμμορία Daltons και γράφουν ότι «οι Ρώσοι στρατολογούν διάφορα άτομα, ώστε τίποτα να μην μπορεί να αποδοθεί στη Μόσχα». Η Μόσχα αρνείται κάθε εμπλοκή.

Για την επίθεση στη Βουλγαρία συνελήφθησαν δύο άνδρες γερμανικής υπηκοότητας και ηλικίας 20 και 21 ετών αντίστοιχα. Οι δύο νεαροί είχαν εισέλθει νόμιμα στη χώρα από τα ελληνικά σύνορα (συγκεκριμένα από τον συνοριακό σταθμό του Προμαχώνα) και φέρονται να ταυτοποιήθηκαν από κάμερες ασφαλείας κατά τη διάρκεια του εμπρησμού των κεραιών. Αν και είχαν γερμανικά διαβατήρια, δεν είναι σαφής η καταγωγή τους, πάντως έφθασαν στη Βουλγαρία μέσω Ελλάδας. Ο σταθμός της Starlink ήταν σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από την Σόφια και 160 χλμ. από τα ελληνικά σύνορα.

Ιδιαίτερα ωφέλιμες θεωρούνται τροφές όπως η ντομάτα, που περιέχει λυκοπένιο, τα λιπαρά ψάρια που είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, καθώς και οι ξηροί καρποί και οι σπόροι. Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, κορεσμένων λιπαρών και κόκκινου κρέατος έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων στον προστάτη.

Επιπλέον, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους μέσω σωστής διατροφής και τακτικής άσκησης συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και στη συνολική καλή λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος. Επομένως, οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες αποτελούν βασικό παράγοντα για τη μακροχρόνια υγεία του προστάτη και τη γενικότερη ευεξία του άνδρα. Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που προκαλεί η “προστατίτιδα”. Ορισμένες τροφές συμβάλλουν θετικά στη μείωση της φλεγμονής και καταπολεμούν την προστατίτιδα.

Τροφές με αντιφλεγμονώδη δράση

Μερικές από τις τροφές που βοηθούν τον προστάτη είναι: Φρούτα με αντιοξειδωτική δράση, όπως κεράσια, μύρτιλα, πεπόνι και ρόδι, λαχανικά που περιέχουν β-καροτένιο και προσφέρουν αντιφλεγμονώδη και αντικαρκινική δράση, όπως καρότο, μπρόκολο, λάχανο και σπανάκι και ψάρια πλούσια σε Ωμέγα-3, όπως ο σολωμός, το σκουμπρί και οι σαρδέλες, τα οποία προσφέρουν αντιφλεγμονώδη δράση.

Επίσης, βοηθούν προϊόντα με περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο, όπως οι ξηροί καρποί, το κρέας και τα αυγά, διότι βοηθούν στην αντιμετώπιση της προστατίτιδας και μειώνουν τα συμπτώματα της υπερπλασίας του προστάτη. Το πράσινο τσάι βοηθά κι αυτό, καθώς συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος, καταπολεμά τις φλεγμονές και προλαμβάνει τον καρκίνο του προστάτη. Βοηθά και το νερό, γιατί η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας υγρών βοηθάει στην ενυδάτωση του οργανισμού και στην καταπολέμηση των ουροποιητικών παθήσεων.

Ποιες τροφές βλάπτουν τον προστάτη

Δεν υπάρχουν τροφές που να θεωρούνται απόλυτα “απαγορευμένες” για όλους τους άνδρες, ωστόσο ορισμένες διατροφικές επιλογές έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης προβλημάτων του προστάτη και γι’ αυτό συνιστάται η περιορισμένη κατανάλωσή τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην υπερβολική κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, όπως τα λουκάνικα, τα σαλάμια, το μπέικον και άλλα αλλαντικά, καθώς περιέχουν υψηλές ποσότητες κορεσμένων λιπαρών, αλατιού και συντηρητικών ουσιών που μπορεί να ενισχύσουν τις φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό.

Επίσης, συνιστάται η περιορισμένη κατανάλωση τηγανητών, πρόχειρου φαγητού (fast food), έτοιμων γευμάτων και γενικότερα υπερ-επεξεργασμένων προϊόντων που είναι πλούσια σε τρανς λιπαρά, θερμίδες και πρόσθετα συστατικά που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τη χρόνια φλεγμονή. Η υπερβολική κατανάλωση γλυκών, αναψυκτικών και τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί επίσης να συμβάλει σε μεταβολικές διαταραχές και αύξηση του σωματικού βάρους, γεγονός που συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ουρολογικών συμπτωμάτων.

Παράλληλα, η υπερβολική πρόσληψη αλκοόλ και καφεΐνης ενδέχεται να επιδεινώσει συμπτώματα όπως η συχνουρία, η νυκτουρία και η επιτακτική ανάγκη για ούρηση, ιδιαίτερα σε άνδρες που πάσχουν από καλοήθη υπερπλασία του προστάτη. Τέλος, η υπερβολική κατανάλωση αλατιού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γενικότερη υγεία και να επιβαρύνει το ουροποιητικό σύστημα.

Η υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος (όπως αλλαντικά, λουκάνικα και μπέικον) και η συχνή πρόσληψη κόκκινου κρέατος, ιδιαίτερα όταν ψήνεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, έχουν συσχετιστεί σε ορισμένες μελέτες με δυσμενείς εκβάσεις, αν και τα συνολικά αποτελέσματα των μετα-αναλύσεων παραμένουν αντικρουόμενα και δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση.

Παράλληλα, η πολύ υψηλή κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, κυρίως γάλακτος και η υπερβολική πρόσληψη ασβεστίου από τη διατροφή ή από συμπληρώματα, έχει συσχετιστεί με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη σε αρκετές προοπτικές μελέτες, πιθανώς μέσω επιδράσεων στον άξονα του αυξητικού παράγοντα IGF-1, χωρίς όμως τα δεδομένα να είναι οριστικά.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν μια διατροφή βασισμένη σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια και ελαιόλαδο, με περιορισμό των επεξεργασμένων τροφίμων και των ανθυγιεινών λιπαρών, ώστε να υποστηρίζεται η καλή λειτουργία του προστάτη και η συνολική υγεία του οργανισμού.

Ποια τρόφιμα φαίνεται να προστατεύουν;

Η υγεία του προστάτη μπορεί να υποστηριχθεί σημαντικά μέσω μιας ισορροπημένης και θρεπτικής διατροφής, η οποία περιλαμβάνει τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες, μέταλλα, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες. Ιδιαίτερα ωφέλιμες θεωρούνται οι ντομάτες και τα προϊόντα τους, όπως ο χυμός και η σάλτσα ντομάτας, καθώς περιέχουν λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων του προστάτη από το οξειδωτικό στρες.

Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, το μπρόκολο, το λάχανο και η ρόκα, είναι πλούσια σε φυτοχημικές ενώσεις που βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής και στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού. Εξίσου σημαντικά είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, το σκουμπρί και ο τόνος, τα οποία περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των κυττάρων και στη μείωση των φλεγμονωδών διεργασιών.

Οι ξηροί καρποί, ιδιαίτερα τα καρύδια και τα αμύγδαλα, καθώς και οι σπόροι κολοκύθας, αποτελούν εξαιρετικές πηγές ψευδαργύρου, ενός μετάλλου που συνδέεται με τη φυσιολογική λειτουργία του προστάτη. Επιπλέον, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα φρούτα, όπως τα μούρα, τα ρόδια και τα εσπεριδοειδή, προσφέρουν πολύτιμες αντιοξειδωτικές ουσίες και φυτικές ίνες που συμβάλλουν στη γενικότερη υγεία του οργανισμού.

Το ελαιόλαδο, βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής, παρέχει μονοακόρεστα λιπαρά και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που φαίνεται να έχουν ευεργετική δράση στην υγεία του ουροποιητικού και του προστάτη. Η συστηματική κατανάλωση αυτών των τροφίμων, σε συνδυασμό με επαρκή ενυδάτωση, σωματική άσκηση και διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση ενός υγιούς προστάτη και στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής των ανδρών.

Ο ρόλος των αντιοξειδωτικών

Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τα κύτταρα του προστάτη από τις βλάβες των ελεύθερων ριζών, μειώνουν τη φλεγμονή και θωρακίζουν τον οργανισμό ενάντια στον καρκίνο και την καλοήθη υπερπλασία.

Τα πιο βασικά αντιοξειδωτικά και πώς δρουν: Λυκοπένιο: Το ισχυρότερο αντιοξειδωτικό για τον προστάτη. Βρίσκεται σε αφθονία στη μαγειρεμένη ντομάτα (η απορρόφησή του αυξάνεται με λίγο ελαιόλαδο), το καρπούζι και το κόκκινο γκρέιπφρουτ. Οι βιταμίνες A, C και E: Δρουν συνεργατικά μειώνοντας το οξειδωτικό στρες. Τις βρίσκετε σε φρούτα, λαχανικά (μπρόκολο, καρότα, εσπεριδοειδή) και στους ξηρούς καρπούς.

Το σελήνιο: Ιχνοστοιχείο που θεωρείται ότι συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου για καρκίνο του προστάτη. Πηγές του είναι τα καρύδια Βραζιλίας, ο κρόκος αυγού και τα ψάρια. Ψευδάργυρος: Αν και δεν είναι τυπικό αντιοξειδωτικό, έχει βασικό ρόλο στην υγεία του προστάτη. Βρίσκεται στο συκώτι, στα όσπρια και στο κόκκινο κρέας.

Πρακτικές συμβουλές

Αυξημένη κατανάλωση νερού: Πρέπει να καταναλώνουμε 1,5-2 λίτρα νερού την ημέρα, που αναλογεί σ’ ένα ποτήρι ανά δύο ώρες. Περιορισμός του αλκοόλ: Το αλκοόλ έχει συνήθως διουρητική κι ερεθιστική δράση, με αποτέλεσμα να οδηγεί στην παραγωγή ούρων, τη συχνοουρία, την επιτακτική ανάγκη για ούρηση και τη νυκτουρία δηλαδή την ούρηση κατά τις βραδινές ώρες. Συνίστανται λιγότερο από 125ml κρασί και 250ml μπύρας για τους άνδρες και 50% αυτού για τις γυναίκες -που δεν έχουν προστάτη αλλά πρέπει για άλλους λόγους να μην καταναλώνουν πολύ αλκοόλ.

Πρέπει να περιορίζονται τα ζωικά λίπη και οι τροφές ή ποτά που προκαλούν ερεθισμό (ζωικά λίπη, επεξεργασμένο κρέας, μπαχαρικά, πιπέρι, τσίλι, οινόπνευμα και καφές). Συνίσταται η κατανάλωση τροφών, που περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες και είναι πλούσιες σε βιταμίνες Α, C και Ε. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα καρότα, βερίκοκα, το σπανάκι, το μπρόκολο, οι σταφίδες, τα ακτινίδια, τα εσπεριδοειδή, οι φράουλες, τα βατόμουρα, το κουνουπίδι, οι πιπεριές. Για την βιταμίνη Ε: ελαιόλαδο, έλαια λαχανικών, φύτρο σιταριού συστηματική άσκηση.

Η σωματική άσκηση μπορεί να βοηθήσει τη λειτουργία του προστάτη μέσω επωφελών ορμονικών επιδράσεων. Η συνιστώμενη σωματική άσκηση είναι τουλάχιστον 30 λεπτά αερόβιας άσκησης, δηλαδή περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμπι, για τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα.

Εάν τώρα προτιμούμε την πιο έντονη άσκηση και φυσική δραστηριότητα, είναι σημαντικό να πάρουμε προφυλάξεις εάν πάσχουμε από παθήσεις του προστάτη. Ιδιαίτερη προσοχή θέλουν η άσκηση και μετακινήσεις με ποδήλατο ή μηχανή. Στην περίπτωση του πρώτου, να έχουμε εργονομικό κάθισμα για την αποφυγή της υπερβολικής πίεσης στο πυελικό έδαφος και στη δεύτερη, να είμαστε πιο προσεκτικοί, αποφεύγοντας τις υπερβολές.

Εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή: Αναφέρετε όλα τα συμπτώματα, τις ενοχλήσεις, τα φάρμακα και συμπληρώματα διατροφής που λαμβάνετε στον θεράποντα ιατρό σας. Ο στόχος είναι να έχει  πλήρη εικόνα, ώστε να μπορέσει να δώσει μία εξατομικευμένη αγωγή με βάση τις δικές σας ανάγκες και να βελτιώσει την κατάσταση της υγείας του προστάτη σας.

Εξίσου σημαντικά είναι η αποφυγή του καπνίσματος και η πραγματοποίηση τακτικών προληπτικών ιατρικών ελέγχων, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών ή νωρίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Υιοθετώντας αυτές τις συνήθειες, μπορούμε να ενισχύσουμε όχι μόνο την υγεία του προστάτη, αλλά και τη συνολική υγεία και ποιότητα ζωής μας.

Η Αλεξία Μάρκου είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition

Μιας και ο Χαμζά μπέης ήταν ο άνθρωπος που συνετέλεσε στην κατάκτηση της Θεσσαλονίκης. ​Διετέλεσε διοικητής του οθωμανικού στόλου υπό τον σουλτάνο Μουράτ Β΄ κατά την πολιορκία της πόλης το 1430. Επέβαλε ναυτικό αποκλεισμό στον Θερμαϊκό κόλπο, εμποδίζοντας την ενίσχυση ή τον εφοδιασμό της πόλης από τη θάλασσα, γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στην άλωσή της από τους Οθωμανούς.

Μετά την Άλωσή της η Θεσσαλονίκη ερήμωσε. Ακολούθησαν εκτεταμένες βιαιότητες, σφαγές, λεηλασίες και μαζική αιχμαλωσία του χριστιανικού πληθυσμού που πουλήθηκε στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. ​Μετά τον θάνατό του και προς τιμήν του, η κόρη του, Αφσά Χατούν, ανέγειρε στη μνήμη του το τέμενος αυτό, ώστε οι νικητές να θυμούνται αυτόν που συνέβαλε στην κατάκτηση.

Ποιος ήταν ο Χαμζά-μπέης

Ο ίδιος ο Χαμζά Μπέης αργότερα διετέλεσε διοικητής των ευρωπαϊκών εδαφών της Αυτοκρατορίας και βρήκε τραγικό θάνατο το 1461 όταν αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε από τον Βλαντ Γ΄ Τσέπες, τον γνωστό “Δράκουλα” της Βλαχίας. Ο ιστορικός Μιχαήλ Κριτόβουλος (ο Ιμβριώτης) στο έργο του “Ξυγγραφή Ιστοριών” αναφέρεται στον Χαμζά μπέη κυρίως στο πλαίσιο της δράσης του οθωμανικού στόλου και των διπλωματικών και στρατιωτικών εξελίξεων αμέσως μετά την Άλωση.

​Μετά τις αποτυχίες και την αντικατάσταση του πρώτου ναυάρχου Σουλεϊμάν Μπαλτόγλου από τον Σουλτάνο Μωάμεθ Β΄ κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, ο Χαμζά μπέης ανέλαβε την αρχηγία του οθωμανικού στόλου. Ο Κριτόβουλος περιγράφει τη δράση του στη διοίκηση των ναυτικών δυνάμεων, οι οποίες απέκλεισαν την Πόλη από τη θάλασσα και συμμετείχαν στην τελική έφοδο και τη λεηλασία.

Δύσκολα θα χαρακτήριζες το μνημείο αυτό κομμάτι της δικιάς μας παράδοσης. Σίγουρα είναι ένα ισλαμικό οθωμανικό δημιούργημα σε μια περίοδο όπου οι Ρωμιοί, τουλάχιστον ο λαός, υποχρεώθηκε έως την εποχή του Τανζιμάτ να ζει σε περιβάλλον Σαρίας ως Kafir και Dhimmi. Εάν εξαιρέσεις τη διάρκεια του χρόνου, είναι κομμάτι της ιστορίας μας σαν κι αυτά που θα άφηναν πίσω τους οι Γερμανοί εάν δεν έχαναν τον πόλεμο… Τυχαίνει να είναι ένα μνημείο που χρήζει του απόλυτου σεβασμού και προστασίας αφενός, αλλά από την άλλη, μιας και οι σύγχρονοι Έλληνες είναι εγγόνια των παλιών Ρωμιών, είναι και μέσο διατήρησης της ιστορικής μνήμης …

Σε ποιον ανήκει το μνημείο;

Με βάση το Πρωτόκολλο Ανταλλαγής Προσώπων και Περιουσιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας που ενσωματώθηκε στη Συνθήκη της Λωζάννης τον Ιούλιο του 1923, η ακίνητη περιουσία των ανταλλαχθέντων περιέρχεται στο κράτος. Γνωρίζουμε ότι οι περιουσίες που εγκατέλειψαν οι Έλληνες στη Μικρά Ασία (Ιωνία, Πόντο, Βιθυνία, Καππαδοκία κλπ) και την Ανατολική Θράκη ήταν υπερδεκαπλάσιας αξίας αυτής που εγκατέλειψαν οι μουσουλμάνοι που εκδιώχθηκαν στην Τουρκία.

Το μνημείο αυτό λοιπόν ανήκει στην λεγόμενη “Ανταλλάξιμη Περιουσία” που θα έπρεπε κάτω από κανονικές συνθήκες να χρησιμοποιηθεί εξ ολοκλήρου για την αποκατάσταση του 1.5 εκατομμυρίου προσφύγων. Κάτι που βεβαίως δεν έγινε και μόνο ένα μέρος της χρησιμοποιήθηκε για τον σκοπό αυτό. Σε ηθικό επίπεδο λοιπόν το μνημείο θα έπρεπε πρωτίστως να συνδεθεί με το ζήτημα των Ελλήνων προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Και νομίζω ότι αξίζει να παραχωρηθεί στις προσφυγικές οργανώσεις Μικρασιατών, Ποντίων και Ανατολικοθρακών ώστε να στεγαστούν εκεί δράσεις για τη μνήμη του ελληνισμού της χαμένης Ανατολής. Σε ηθικό επίπεδο είναι κάτι που η πόλη (τάχα “πρωτεύουσα των προσφύγων” κατά Ιωάννου) το χρωστάει στους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Οι Πυροσβέστες κατά την άφιξή τους στο χώρο του δυστυχήματος, εντόπισαν εκτός του αεροσκάφους τους 2 επιβαίνοντες, χωρίς τις αισθήσεις τους. Το αεροσκάφος εντοπίστηκε εντός κοίτης ποταμού (χωρίς νερό) πλησίον του αεροδιαδρόμου της Αερολέσχης Πιερίας.

Οι πυροσβέστες μετέφεραν τα δύο άτομα, χωρίς τις αισθήσεις τους σε ασφαλές σημείο και στη συνέχεια παρελήφθησαν από ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ. Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε πριν από λίγη ώρα σήμερα 18 Οκτωβρίου 2026.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές και όχι επίσημα διασταυρωμένες πληροφορίες, οι νεκροί είναι δύο άνδρες ηλικίας περίπου 41 και 59 ετών αντίστοιχα. Και οι δύο πιλότοι είχαν εμπειρία, ο δε νεοτερος είχε υπάρξει και αντιπρόεδρος της αερολέσχης. Το μονοκινητήριο κατέπεσε σε ξηρό ρέμα 100 μέτρα από το σημείο απογείωσης της αερολέσχης -τα αίτια διερευνώνται.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κατοχική δύναμη κινείται σε διάφορα επίπεδα, με στόχο, την εξουδετέρωση πρωτοβουλιών και παράλληλα την προώθηση πολιτικών της, διά της εδραίωσης των κατοχικών δεδομένων και συμπερίληψη στην ατζέντα των επιδιώξεών της. Μια σειρά από ενέργειες επιβεβαιώνουν τις τουρκικές προθέσεις.

Πρώτον, σε ό,τι αφορά στο Κυπριακό, η Τουρκία έχει δώσει οδηγίες στον εγκάθετό της στα κατεχόμενα, Τουφάν Έρχιουρμαν, να μην αποδεχθεί την κατάθεση των συγκλίσεων που ετοίμασαν τα Ηνωμένα Έθνη, επειδή αν το κάνει, θα στείλει η ίδια στα αζήτητα το αφήγημά της για λύση δυο κρατών. Ο κατοχικός ηγέτης ενώ αρχικά είχε κάνει λόγο για τις συγκλίσεις, αναδεικνύοντας το θέμα της πολιτικής ισότητας, εσχάτως ανέκρουσε πρύμνα. Με την καταγραφή των συγκλίσεων από τα Ηνωμένα Έθνη και την ετοιμασία εγγράφου, η κατοχική πλευρά μπλοκάρει την κατάθεσή του.

Οδοφράγματα

Οδηγίες έχουν δοθεί και για το θέμα των οδοφραγμάτων. Συζητείται εδώ και καιρό η πρόταση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, για διάνοιξη δυο οδοφραγμάτων (Μιας Μηλιάς και Αθηένου). Η κατοχική πλευρά θέτει συνεχώς προσκόμματα. Όπως είναι γνωστό, η τουρκική πλευρά απορρίπτει ακόμη και τις συμβιβαστικές προτάσεις που κατέθεσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, για τη διάνοιξη οδοφράγματος στα Κόκκινα.

Την ίδια ώρα, για τα δυο προτεινόμενα από τον ΟΗΕ οδοφράγματα, καταθέτει και πρόταση για διάνοιξη διέλευσης, Λουρουτζίνας- Λυμπιών. Αν και η συγκεκριμένη αυτή ιδέα έχει συζητηθεί στο παρελθόν, η κατάθεση αυτής είναι πέραν από τη συμβιβαστική του Γενικού Γραμματέα. Με αυτή την κίνηση εν πολλοίς εξουδετερώνει την πρόταση Γκουτέρες.

Αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας

Η Άγκυρα διατυπώνει συνήθως μια επαναλαμβανόμενη θέση σε σχέση με το Κυπριακό: Ότι αποδέχεται να υπάρξει διάλογος, ακόμη και Πενταμερής, ενώ την ίδια ώρα υποδεικνύει ότι συζητά μόνο στη βάση των όρων για κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς, δηλαδή για δυο κράτη.

Δεύτερον, η Άγκυρα προβαίνει σε ενέργειες με στόχο την αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας. Προετοιμάζει το έδαφος ώστε όταν ωριμάσουν τα δεδομένα, να προχωρήσει σε ό,τι σχεδιάζει. Αυτό το εγχείρημα δεν είναι καθόλου εύκολο, το γνωρίζει η Άγκυρα, πλην όμως είναι σαφές ότι η κατοχική πλευρά ικανοποιείται έστω και με τους πόντους, που κάθε φορά κερδίζει.

Στο πλαίσιο της διαχρονικής επιδίωξης για αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας, της πολιτικής για λύση δυο κρατών, η Άγκυρα, επιστρατεύοντας υπόγειες τακτικές κινήσεις, προσκάλεσε τον εγκάθετο της στα κατεχόμενα, Τουφάν Έρχιουρμαν να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής για το Κλίμα (COP 31) των Ηνωμένων Εθνών, που φιλοξενεί η Τουρκία, τον Νοέμβριο. Όπως είναι γνωστό, μετά από πολλές προσπάθειες, διαβήματα και παρεμβάσεις, η Τουρκία αναγκάσθηκε να προσκαλέσει – ως όφειλε – τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη στη διεθνή αυτή σύναξη. Κι αυτό ενώ είχε ήδη από τον Ιούλιο προσκαλέσει και τον Έρχιουρμαν.

Η “πρόσκληση” είναι ξεκάθαρα πολιτική απάτη και παράνομη ενέργεια. Ο Έρχιουρμαν εκπροσωπεί μια παράνομη οντότητα ενώ η Σύνοδος, αν και φιλοξενείται στην Τουρκία, είναι των Ηνωμένων Εθνών. Υπενθυμίζεται ότι αυτό το σκηνικό είχε στηθεί ξανά στο παρελθόν από την Άγκυρα: Το 2016, με τον Μουσταφά Ακιντζί, προκάλεσε την αντίδραση του τότε προέδρου Αναστασιάδη, ο οποίος και είχε αποχωρήσει από τη Σύνοδο. Η διαφορά είναι πως τότε η κίνηση αιφνιδίασε τη Λευκωσία και δεν είχε άλλη επιλογή.

Έρευνες στην Κερύνεια

Τρίτον, η Τουρκία έστειλε το ερευνητικό σκάφος “Όρουτς Ρέις” στη θαλάσσια περιοχή της κατεχόμενης Κερύνειας, συνοδευόμενο από πολεμικό πλοίο για το έργο κατασκευής υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου διπλής κατεύθυνσης Τουρκίας- κατεχόμενων. Η κίνηση αυτή θεωρείται αντιπερισπασμός στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, όπως και της Ελλάδας.

Για το έργο, όπως και εκείνο για τη μεταφορά νερού, έχουν και δεύτερη ανάγνωση. Αυτή αφορά το σχεδιασμό της κατοχικής δύναμης για προσάρτηση των κατεχομένων. Είναι το λεγόμενο Σχέδιο Β, το οποίο ενίοτε λειτουργεί ως το βασικό πλάνο. Τέταρτον, επί του εδάφους, η Άγκυρα προβαίνει σε ενέργειες επιβολής τετελεσμένων. Κι αυτό γίνεται στη νεκρή ζώνη, με την προέλαση θέσεων του Αττίλα και την τοποθέτηση σημαίας της κατοχικής δύναμης. Τα περιστατικά αυτά πυκνώνουν.

Τα ευρωτουρκικά

Η Άγκυρα δηλώνει ότι επιδιώκει αναθέρμανση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά δεν κάνει βήματα προσέγγισης. Επιχειρεί να μην υπάρξει διασύνδεση με το Κυπριακό, αν και το ζήτημα τούτο το βρίσκει συνεχώς μπροστά της. Άλλωστε, υπάρχουν πολλά τουρκικά αιτήματα προς την ΕΕ, που μπορούν εκ των πραγμάτων να συνδεθούν και να δημιουργήσουν συνθήκες για συνεργασία. Αυτός είναι ο στόχος της Κομισιόν, που θέτει συνεχώς το Κυπριακό, ωστόσο μέχρι τώρα η Άγκυρα δεν συνεργάζεται

Ο απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος είναι Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, προγραμματίζει ταξίδι στην Άγκυρα για το Κυπριακό. Δεν έχουν ακόμη οριστεί ημερομηνίες, αλλά αναμένεται ότι το ταξίδι θα πραγματοποιηθεί σύντομα.

Το κρίσιμο, όμως, είναι ότι μετά από συνεννόηση με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ, θα υπάρξει προσεχώς συνάντηση της Ε.Ε. με την Τουρκία, στο υψηλότερο επίπεδο. Δηλαδή συνάντηση του Ερντογάν με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Σε αυτή τη συνάντηση θα κριθούν πολλά, καθότι η Ένωση θα ζητήσει από την Άγκυρα να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της στο Κυπριακό, αλλά και στα ευρωτουρκικά.

Θα προηγηθεί, ωστόσο, ταξίδι του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, στις Βρυξέλλες για επαφές με την κυβέρνηση του Βελγίου και κατά πάσα πιθανότητα θα συναντηθεί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Τροχοπέδη της Άγκυρας και στον ΟΗΕ

Η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, προετοιμάζει την κάθοδο της στην περιοχή, σε μια από τις τελευταίες προσπάθειές της πριν ολοκληρώσει την αποστολή της. Εάν πετύχει πρόοδο, τότε θα έχει πιθανότητες το συμβόλαιο της με τον Διεθνή Οργανισμό να ανανεωθεί από τον νέο Γενικό Γραμματέα.

Προφανώς και γνωρίζει πως δεν διαφαίνονται σήμερα προοπτικές, πλην όμως οι οδηγίες που έχει από τον Αντόνιο Γκουτέρες είναι να εξαντλήσει όλα τα χρονικά περιθώρια μέχρι το Δεκέμβριο, αξιοποιώντας όλες τις πιθανότητες. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν, ως γνωστό, ετοιμάσει το έγγραφο των συγκλίσεων, το οποίο κινδυνεύει να παραμείνει στα αζήτητα. Και αυτό οφείλεται στο ότι η μεν τουρκική πλευρά δεν θέλει να κατατεθεί, τα δε Ηνωμένα Έθνη προσαρμοζόμενα σε αυτό, δηλώνουν ότι θα πράξουν τούτο με την έναρξη διαπραγματεύσεων.

Η Κυπριακή Δημοκρατία, αν και βάλλεται πανταχόθεν (και εκ των έσω), έχει αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για να προχωρήσει η προσπάθεια. Οι ιδέες που προωθούνται δίνουν διεξόδους, τόσο στα Ηνωμένα Έθνη, σε διαδικαστικό επίπεδο, αλλά και στον Τουφάν Έρχιουρμαν, παρόλο που είναι προφανές ότι δεν μπορεί να κάνει βήμα χωρίς την έγκριση της Τουρκίας.

Δεν φαίνεται να κάνει πίσω η Τουρκία

Οι τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, δρομολογούν πορεία υλοποίησης του έργου μετά από πολλά χρόνια. Η γαλλική εταιρεία NEXANS υπέβαλε αίτημα προς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, για να προχωρήσουν οι διαδικασίες έκδοσης NAVTEX. Αυτό σηματοδοτεί την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου.

Εκείνο που θα δοκιμασθεί πλέον επί του πεδίου είναι η αντίδραση της Άγκυρας. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει πίσω και το ερώτημα είναι κατά πόσο η γαλλική πλευρά έχει προβεί σε συνεννοήσεις με την τουρκική. Ή ακόμη, κατά πόσο υπάρχει συνεννόηση της Ουάσινγκτον με την Άγκυρα. Οι δυο NAVTEX, που εκδόθηκαν από την Τουρκία την περασμένη Παρασκευή, επιβεβαιώνουν τις προθέσεις της για αμφισβήτηση των περιοχών, από τις οποίες θα περάσει το καλώδιο.