Πράγματι, υπό την πίεση των οριζόντιων προκλήσεων της ραγδαίας εξέλιξης της ψηφιακής τεχνολογίας/Τεχνητής Νοημοσύνης, της επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης, του δημογραφικού μαρασμού των δυτικών κοινωνιών, της διόγκωσης των πληθυσμιακών μετακινήσεων, της όξυνσης των ανισοτήτων και της διάβρωσης των πλουραλιστικών δημοκρατιών, ο κόσμος βιώνει μια πύκνωση του ιστορικού χρόνου με τις παραδοσιακές και υβριδικές απειλές της διεθνούς ασφάλειας να πολλαπλασιάζονται. Βαρόμετρο των σύνθετων εξελίξεων αποτελούν οι διαιωνιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και το Ιράν/Περσικό, από την έκβαση των οποίων θα σηματοδοτηθεί εν πολλοίς και  η φυσιογνωμία του νέου διεθνούς συστήματος.

Προσώρας, οι προοπτικές ενός γρήγορου τερματισμού των εχθροπραξιών στις δύο περιοχές είναι ελάχιστες. Η μεν Ουκρανία επιδεικνύει εξαιρετική ανθεκτικότητα έναντι της εισβολής της Ρωσίας, χάριν της σταθερής ευρωπαϊκής υποστήριξης, καθ’ όν χρόνο οι επιλογές Τραμπ εναλλάσσονται μεταξύ του νέου δόγματος προώθησης των αμερικανικών συμφερόντων/συναλλακτικών συνεργασιών με τους διεθνείς πόλους ισχύος, την Ρωσία εν προκειμένω, και της εξακολούθησης παροχής βοήθειας στην Ουκρανία, κυρίως στον κρίσιμο τομέα των πληροφοριών.

Το δε Ιράν παραμένει υπολογίσιμος περιφερειακός παίκτης, επιτυγχάνοντας εσωτερική συσπείρωση και διακριτική έξωθεν υποβοήθησή του από τις μεγάλες δυνάμεις της Κίνας και της Ρωσίας, οι οποίες προσβλέπουν στην ενίσχυση της Ευρασιατικής τους επιρροής στο βαθμό που ακυρώνονται οι αμερικανο-ισραηλινοί στρατηγικοί στόχοι της εξουδετέρωσης του ιρανικού πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος, της ανατροπής του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης και της εκμηδένισης των αντιπροσώπων του. Επιπροσθέτως, το Ουκρανικό προσλαμβάνει επικίνδυνη τροπή με την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης Ευρώπης-Ρωσίας και την επιδίωξη εκάστης πλευράς για στρατηγική επικράτηση επί της άλλης.

Παράλληλα, ο έλεγχος των κρίσιμων για τη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων Στενών του Ορμούζ, αναδεικνύεται σε υπερόπλο του Ιράν, ιδιαίτερα μετά την προκαταρκτική/ατελή συμφωνία ειρήνευσης (του περασμένου Ιουνίου), οδηγώντας σε στρατηγική παλινωδία τον Αμερικανό Πρόεδρο ανάμεσα στη συνέχιση των επιθέσεων (πιθανώς μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου) και την εστίαση στον «οικονομικό στραγγαλισμό» διά του εντεινόμενου ναυτικού αποκλεισμού λιμένων του Ιράν.

Μόνο που το τελευταίο, σε συνδυασμό με την υπολειτουργία του εναλλακτικού αγωγού «Ανατολής-Δύσης» μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα – αναλόγως των επιθετικών διαθέσεων των Χούθι – προκαλεί δραματική απομείωση των ενεργειακών αποθεμάτων/νέο γύρο ενεργειακής και ευρύτερης διεθνούς οικονομικής κρίσης.

Ρευστότητα στην Ανατολική Μεσόγειο 

Τα  δημιουργηθέντα κενά στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας της Μέσης Ανατολής (αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων, ιρανικά πλήγματα αμερικανικών βάσεων), ρευστοποιούν τα υφιστάμενα σχήματα συμμαχιών και συνεργασιών, πρωτίστως τις Συμφωνίες Αβραάμ, με την αποστασιοποίηση της Σαουδικής Αραβίας και την ισχυροποίηση της στρατηγικής σύμπλευσης Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (στο εξής ΗΑΕ)-Ισραήλ.

Συγχρόνως, ευνοούν τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες μεσαίων χωρών, όπως η Τουρκία, η οποία, έχοντας υπερκτείνει την παρουσία της σε Ασία και Αφρική (Συρία, Ιράκ, Ν. Καύκασο, Κεντρική Ασία, Σουδάν, Σομαλία…), καθώς και τη θέση της στο χάρτη των διασυνδέσεων (Μεσαίος Διάδρομος από Κίνα-Καζακστάν προς Αζερμπαϊτζάν-Τουρκία), επιδιώκει σχετική αυτονόμησή της από το ευρωατλαντικό στρατόπεδο και αναβάθμιση του περιφερειακού της ρόλου έναντι του αποδυναμωμένου Ιράν και μέσω οξείας αντιπαράθεσης με το Ισραήλ. Προς τούτο, επιχειρεί την περαιτέρω σύγκλιση των συμφερόντων της με το Ριάντ και την Ντόχα, αλλά και συνάπτει τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας με την «πυρηνική» δύναμη του Πακιστάν και την «ενεργειακή» της Σαουδικής Αραβίας.

Ωστόσο, πέραν των ελλιπών θεσμικών προνοιών της Συμφωνίας περί ενδεχόμενης ενεργοποίησης αμοιβαίας συνδρομής (κατά τα άλλα προβληθείσα ως «ΝΑΤΟ της Μέσης Ανατολής»), η φιλοδοξία της Τουρκίας όπως ηγηθεί του μουσουλμανικού κόσμου προσκρούει σε ανάλογες επιθυμίες μεγάλων αραβικών χωρών, όπως της ίδιας της Σαουδικής Αραβίας και προπαντός της Αιγύπτου, η οποία, σεβόμενη την ιστορική της ουδετερότητα, διατηρεί απόσταση ασφαλείας και από τη Συμφωνία της Μέκκας.

Επιπλέον, οι νεοθωμανικοί οραματισμοί ενοχλούν ευλόγως τους ισχυρούς παίκτες στην Ευρασιατική σκακιέρα (Ρωσία, ΗΠΑ – χωρίς να υποτιμάται/υπερτονίζεται η προσωπική χημεία Τραμπ-Ερντογάν – Κίνα, Ινδία), ενώ υπονομεύονται και από την εσωτερική ευαλωτότητα της Τουρκίας, που συνοψίζεται στη δυσμενή οικονομική κατάσταση/δυτική εξάρτηση (παρά τις όποιες πληθυσμιακές και αναπτυξιακές δυναμικές της), τις σημαντικές αδυναμίες της αεράμυνας (παρά το επικαλούμενο μέγεθος της στρατιωτικής δύναμης και της αμυντικής βιομηχανίας της), τις δυσλειτουργίες των θεσμών με υποχώρηση της δημοκρατίας και τον κοινωνικό κατακερματισμό.

Τουρκικός Αναθεωρητισμός και ΕΕ

Προς δυσμάς δε, οι επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας, συναντούν το ανερχόμενο ενεργειακό και γεωπολιτικό δυναμικό της Ελλάδας-Κύπρου, όπως αυτό ανατάσσεται με τις διμερείς στρατηγικές συνεργασίες της Ελλάδας (κυρίως με ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτο, ΗΑΕ), τα ευρύτερα τριμερή (με την Κύπρο) σχήματα συνεργασίας, το διάδρομο IMEC, αλλά και τις σημαντικές προϋποθέσεις ευρωπαϊκής/διεθνούς νομιμότητας για την αμφίπλευρα αναγκαία Ευρω-Τουρκική συνεργασία (χωρίς βεβαίως να παραβλέπονται οι ενδοευρωπαικές διαφοροποιήσεις, πρωτίστως ως προς τη συμμετοχή της γείτονος στην υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή κοινή άμυνα, αναλόγως των οικονομικών συμφερόντων/επιπέδου διμερών αμυντικών συνεργασιών με κράτη μέλη της ΕΕ). Είναι ακριβώς το ανταγωνιστικό περιβάλλον των αναδιατασσόμενων συνεργασιών και αντιπαλοτήτων, το οποίο προσπαθεί να εκμεταλλευθεί η Τουρκία και να επιβάλει την αναθεωρητική της ατζέντα και εναντίον της χώρας μας.

Ιδιαιτέρα οι τελευταίες παράνομες επιδιώξεις της, με την απόφαση δημιουργίας δύο θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και περί το Καστελόριζο (σε συνέχεια της κατάθεσης του ελληνικού Θαλασσίου Χωροταξικού Σχεδιασμού, εκτεινόμενου μέχρι τα δυνητικά όρια ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας της χώρας, κατ’ εφαρμογή ευρωπαϊκής Οδηγίας και βάσει του Δικαίου της Θάλασσας/UNCLOS) και – πολλώ μάλλον – το κυοφορούμενο νομοθέτημα μιας μεγαλεπήβολης Γαλάζιας Πατρίδας, επιβεβαιώνουν το παγίως υφέρπον γεωπολιτικό δόγμα οικειοποίησης ελληνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων ανατολικά του 25^ου Μεσημβρινού, συμπεριλαμβανομένης της αμφισβήτησης κάθε έννοιας θαλάσσιας κυριαρχίας/κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας (την οποία – υπενθυμίζεται – δεν αναγνωρίζει και ως κράτη μέλη της ΕΕ).

Η πρόκληση για την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ

Μπροστά στην κλιμακούμενη εξ ανατολών υπαρξιακή απειλή, η Ελλάδα οφείλει να αντιδράσει ενεργά, με αποφασιστική και συστηματική άσκηση των καθόλα νόμιμων επιλογών της στα οικεία πεδία και διεθνή φόρα, ενισχύοντας, παράλληλα, πολυεπίπεδες περιφερειακές συνεργασίες και παρουσία: Από την ετοιμότητα των αποτρεπτικών δυνατοτήτων της «σκληρής», αλλά και της πλούσιας «ήπιας», ισχύος της, τις μονομερείς της ενέργειες (ανυποχώρητη στάση στο δικαίωμα πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI με Κύπρο-Ισραήλ, κλείσιμο κόλπων/χάραξη ευθειών γραμμών βάσης και επαναξιολόγηση των περιοχών/χρόνου επέκτασης των χωρικών υδάτων και της σκοπιμότητας ανακήρυξης ΑΟΖ σε μη οριοθετημένες περιοχές), έως τη διεθνοποίηση/ευρωπαικοποίηση των παρανομιών της γείτονος, καθιστάμενη, στην πράξη, όχι μόνο πάροχος αλλά και αξιόπιστος ρυθμιστής της περιφερειακής ασφάλειας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, μπορούν να συμβάλουν η τρέχουσα Ελληνική Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (εκκινώντας ορθώς από το παγκόσμιο ζήτημα της ασφάλειας και ελευθερίας των θαλασσών, αλλά και αναδεικνύοντας μεθοδευμένα τις πηγές αστάθειας στην ευαίσθητη Ανατολική Μεσόγειο), προπαντός, όμως, η δυνάμει μεγαλύτερης επιρροής Ελληνική Προεδρία στην ΕΕ, κατά το εξάμηνο 2027.

Βεβαίως, ως εκ της φύσεως του θεσμού, η Προεδρία στην ΕΕ δεν προσφέρεται για «εθνικοποίηση» της ατζέντας της, ωστόσο μπορεί να αποτελέσει μια μοναδική ευκαιρία συγκροτημένης προσπάθειας πρόσδεσης των ελληνικών επιδιώξεων της χώρας στα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα και προτεραιότητες (οι οποίες σκιαγραφούνται και στο θεσμικό προγραμματισμό του «τρίο» των διαδοχικών Προεδριών Ιρλανδίας-Λιθουανίας-Ελλάδας).

Ειδικότερα, το ελληνικό αποτύπωμα μπορεί να αποδειχθεί ισχυρό και επωφελές για το εθνικό συμφέρον σε μια εποχή που η ΕΕ επιζητεί προσδιορισμό στρατηγικής αυτονομίας/γεωπολιτικής δυνατότητας, στο πλαίσιο ανασυγκρότησης της ευρωατλαντικής συμμαχίας, προτεραιοποιώντας την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή/ψηφιακή ασφάλεια και μετάβαση, τη διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια, την κοινή άμυνα και την ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια. Ενώ, στο ίδιο πλαίσιο, δρομολογεί και την επαναδιατύπωση της Ευρω-Τουρκικής εταιρικής σχέσης, με άξονες την επικαιροποίηση της Τελωνιακής Ενωσης+ των δύο μερών και την (περιπλοκότερη) συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Το προηγούμενο της “Ατζέντας της Θεσσαλονίκης”

Κατά το προηγούμενο της “Ατζέντας της Θεσσαλονίκης”, που υιοθετήθηκε επί Ελληνικής Προεδρίας (Ιούνιος 2003) και αποτέλεσε σταθμό για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, η προσεχής Προεδρία θα ήταν σκόπιμο να αναδείξει την Ανατολική Μεσόγειο σε κεντρικό πυλώνα διασύνδεσης της ΕΕ με την ΝΑ Ευρώπη και την Μέση Ανατολή-Βόρεια Αφρική (ΜΕΝΑ).

Προς τούτο, παράλληλα με τη μέριμνα για την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, προτείνεται η επεξεργασία ολοκληρωμένης στοιχειοθέτησης ενός τύπου «Συμφώνου Ασφάλειας και Ανθεκτικότητας για την Ανατολική Μεσόγειο» (το οποίο θα απαντούσε, κατά τρόπο άρτιο, και στη μονομερή  τουρκική απαίτηση περί «σύμφωνης γνώμης» της επί «οιοδήποτε ενεργειακού project» στην περιοχή, αλλά και στην υποκρυπτόμενων προθέσεών της πρόταση διοργάνωσης σχετικής Διάσκεψης).

Η σχετική συνεργασία μεταξύ ευρωπαίων και τρίτων μεσογειακών εταίρων θα μπορούσε να καλύψει ουσιαστικότερα στους τομείς της ενεργειακής και κλιματικής ασφάλειας, της στήριξης κρίσιμων υποδομών και εφοδιαστικών αλυσίδων, της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών και  της περιφερειακής σταθερότητας.

Και αυτό στη βάση του συντονισμού, αλλά και εμπλουτισμού, των υφιστάμενων σημαντικών μέσων και εργαλείων της ΕΕ, όπως τα υψηλού ελληνικού ενδιαφέροντος προγράμματα του REPowerEU (όπου εντάσσεται και ο Κάθετος Διάδρομος), της Ατζέντας Συνδεσιμότητας και του νέου πακέτου δικτύων ενέργειας και μεταφορών [όπου προτάσσονται και οι ηλεκτρικές συνδέσεις GSI (με Ισραήλ) και GREGY (με Αίγυπτο)], καθώς και άλλων σχετικών χρηματοδοτικών δυνατοτήτων της ευρύτερης Ευρω-Μεσογειακής συνεργασίας.

Οι καιροί ού μενετοί

Συγχρόνως, η σύνδεση με το σκέλος της περιφερειακής σταθερότητας, μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί με την εισαγωγή αυστηρών κριτηρίων συμμετοχής των ενδιαφερομένων τρίτων μεσογειακών εταίρων στους τόσο αναγκαίους για την αναπτυξιακή τους προοπτική οικείους πόρους.

Εν προκειμένω, ως προϋπόθεση συμμετοχής, θα μπορούσε να τεθεί ο σεβασμός του κοινοτικού κεκτημένου και των ειδικότερων προνοιών της UNCLOS (ως εθιμικό πλέον Δίκαιο της Θάλασσας για όλες τις χώρες), αλλά και η παραπομπή των –ανεπίλυτων διμερώς- διαφορών οριοθετησης θαλασσίων ζωνών στη διεθνή δικαιοσύνη, με πρόσθετη πρόβλεψη τη διακοπή της συνεργασίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσης (αρχή αναστρεψιμότητας) και της επιβολής αυστηρών κυρώσεων για ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.

Μεταξύ δε των αρμοδίων ευρωπαϊκών θεσμών για την υιοθέτηση του εγχειρήματος, προκρίνεται η κατ’ εξοχήν γεωπολιτικού χαρακτήρα Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (των 27 κ-μ + 21 τρίτων εταίρων, υπό τη συμπροεδρία του Έλληνα Πρωθυπουργού και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου), με προηγούμενο συντονισμό των κ-μ στο πλαίσιο του σχήματος Med-9.

Συμπερασματικά, καθότι οι καιροί ού μενετοί, η εκμετάλλευση κάθε συγκριτικού πλεονεκτήματος της χώρας συνιστά εθνική επιταγή. Εν προκειμένω, η εκπόνηση ανάλογου στρατηγικού σχεδίου για την Ανατολική Μεσόγειο, με την κατάλληλη οργανωτική προετοιμασία και τη μεθοδική υποστήριξη του πολιτικοδιοικητικού συστήματος, θα αναδείκνυε, αφενός, την ευρωπαϊκή υπευθυνότητα της χώρας, αφετέρου, την ορθή αξιοποίηση του ευρωπαϊκού παράγοντα στην αντιμετώπιση καίριων ζητημάτων της, προσθέτοντας κύρος στην προσπάθεια ισχυροποίησης του Εθνικού μας Πυλώνα περιφερειακής σταθερότητας, αλλά και του ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας Δύσης-Ανατολής.

Τα χτυπήματα στα ρωσικά διυλιστήρια προστέθηκαν έτσι στον πόλεμο στο Ιράν και είχαμε δευτερογενείς διεθνείς συνέπειες (περιορισμός εξαγωγών διυλισμένων) με αποτέλεσμα το ιστορικά υψηλό της διαφοράς (crack spread) ανάμεσα στην τιμή του αργού και των διυλισμένων (βενζίνη, ντίζελ κ.λπ.) προς τέρψη πολλών ιδιοκτητών διυλιστηρίων. Έτσι, ενώ η διαφορά στο ντίζελ κυμαινόταν στα 10-25 δολάρια ανά βαρέλι, σήμερα κυμαίνεται στα 75-100 δολάρια, δηλαδή συνολικά 185-210 δολάρια, αν προσθέσουμε την τιμή του αργού.

Σύμφωνα με τον Κρούγκμαν ένας από τους λόγους που το αργό δεν κινήθηκε σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από τα 100-110 δολάρια, όπως πολλοί προέβλεπαν, ήταν ακριβώς το crack spread. Οι υψηλότατες τιμές των διυλισμένων εξέφρασαν ή “έκλεψαν” μέρος της προβλεπόμενης ανόδου του αργού: «Η έλλειψη διυλιστικής capacity έχει κρατήσει τις τιμές το αργού χαμηλά, γιατί οι αγοραστές δεν είναι πρόθυμοι να πληρώσουν εξαιρετικά υψηλές τιμές για αργό που δεν μπορούν να διυλίσουν» (P. Krugman 13/8/2026).

Συμφωνία για ενεργειακή κυριαρχία

Το αποτέλεσμα για την παγκόσμια οικονομία είναι περίπου το ίδιο, μείον την ψυχολογική επίπτωση ενός βαρελιού στα 130 δολάρια, αλλά έδωσε τη δυνατότητα στον Τραμπ να κατηγορεί, για την παγκόσμια αναστάτωση που ο ίδιος προκαλεί, τον… Ζελένσκι. Επικοινωνιακά έργο τέχνης τραμπικής αισθητικής. Από άποψη ουσίας, οφέλους και λογικής για την αμερικανική πολιτική; Αν πρόκειται για την γκανγκστερική εφαρμογή του δόγματος της παγκόσμιας “αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας” (NSS25) αρχής γενομένης με τη ληστεία στη Βενεζουέλα, είναι ερώτημα αν το όφελος υπερβαίνει τις παράπλευρες οικονομικές απώλειες και ανεπιθύμητες γεωπολιτικές αναστατώσεις. Προς το παρόν η “ενεργειακή κυριαρχία” οικοδομείται σε βάρος κυρίως της Ευρώπης.

Η ενεργειακή προσέγγιση ύψους τρισεκατομμυρίων που ονειρεύονται σε Λευκό Οίκο και Κρεμλίνο (Ντμίτριεφ) από Αρκτική μέχρι Σιβηρία και στοχεύει από κοινού στην ενεργειακή ανάσχεση της κινεζικής υπερδύναμης, περνά από δολιχοδρομίες που προς το παρόν ενισχύουν την Κίνα. Από τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, μέχρι τον πόλεμο στο Ιράν.

Όποιος νομίζει ότι κατά βάθος υπάρχει πιο στιβαρός αμερικανικός σχεδιασμός από τον ορατό, ότι όλα βαίνουν βάσει σχεδίου και κοντολογίς “ξέρουν ακριβώς τι κάνουν”, λάθος νομίζει. Όχι μόνο μια ματιά σε προηγούμενες δεκαετίες δείχνει κάτι άλλο, αλλά και σήμερα η “ενδημική μυωπία” έχει επιδεινωθεί, παρά την τεχνητή νοημοσύνη και την άπειρη υπερπληροφόρηση.

Αλλοπρόσαλλες οι ΗΠΑ και αυτοκτονική η Ευρώπη

Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη Πράξη Λίντσεϊ Γκράχαμ που, επιπλέον των εξοντωτικών δευτερογενών κυρώσεων σε τρίτες χώρες για εισαγωγή γενικά ρωσικής ενέργειας, νομοθετεί ακριβώς την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικών διυλισμένων στις ΗΠΑ και ανακεφαλαιώνει τις κυρώσεις κατά του “σκιώδους ρωσικού στόλου”, που θα μεταφέρει τώρα το ντίζελ στις… ΗΠΑ. Έρχεται επίσης σε συνέχεια του εκβιασμού ειδικά προς Ινδία, με τους επιπλέον δασμούς 25% σε όλες τις ινδικές εξαγωγές εξαιτίας του ρωσικού αργού που διυλίζει.

Όπως αναμενόταν Κάλας και Ευρώπη δυσανασχέτησαν με τη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν. Τρεις μέρες μετά την ψυχρολουσία του ντιλ, προγραμματιζόταν στο Συμβούλιο Εξωτερικών της ΕΕ το μεγαλύτερο σετ κυρώσεων με το 22ο πακέτο. Αυτό είναι το λιγότερο. Εν μέσω των εντεινόμενων ευρωπαϊκών περιορισμών εισαγωγών ρωσικής ενέργειας, οι αγορές ρωσικού LNG από το Γιαμάλ στην ΕΕ έφτασαν σε ύψος ρεκόρ το πρώτο ενιάμηνο 2026, αξίας 7,88 δισ. ευρώ. Ενδεικτικά, αν το ντιλ Τραμπ-Πούτιν υλοποιηθεί πλήρως, η αξία του ντίζελ δεν θα υπερβαίνει τα 4,5 δισ. δολάρια.

Σαν να μην φτάνει η προφανής ενεργειακή δίψα της Ευρώπης και το ιστορικά χαμηλό των επιπέδων αποθήκευσης αερίου στην Ευρώπη, από 1/1/2027, προβλέπεται πλήρης απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού LNG… Κι ακόμα χειρότερα: Την ίδια στιγμή που ενεργοποιείται η πρόβλεψη της Πράξης Λίντσεϊ Γκράχαμ για προεδρικό waiver υπέρ του ρωσικού ντίζελ, από 18 Οκτωβρίου ενεργοποιείται η διάταξη της ίδιας Πράξης για κυρώσεις σε όσους τρίτους, και της Ευρώπης, προμηθεύονται ρωσική ενέργεια!

Το μόνο που μένει να δούμε είναι όταν οι ΗΠΑ αγοράζουν το ρωσικό ντίζελ, να επιβάλουν κυρώσεις στην Ευρώπη για την προμήθεια ρωσικού πετρελαίου… Δεν είναι άστοχη η προειδοποίηση του Σλοβάκου πρωθυπουργού Φίτσο ότι «οι Ευρωπαίοι θα καταλήξουν να αγοράζουν ακριβό αμερικανικό ντίζελ ρωσικής προέλευσης και γενικά ρωσικής ενέργειας». Σχετική είναι και η συζήτηση για ανάληψη του Nord Stream από τις ΗΠΑ.

ΗΠΑ ντίλερ σε ενέργεια και ασφάλεια

Η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ που τρυπώνει ανάμεσα σε Ευρώπη και Ρωσία ως ντίλερ, συνδυάζεται με την πολιτική ασφάλειας όπως αποτυπώνεται στο ΝΑΤΟ 3.0, όπου επίσης οι ΗΠΑ επιδιώκουν ρόλο ντίλερ ασφάλειας στο πλαίσιο απομάκρυνσης χερσαίων αμερικανικών δυνάμεων προς Ασία. Η προώθηση επιλεγμένων σχημάτων χωρών (group formats) υπό αμερικανικό έλεγχο αντί του ενιαίου ΝΑΤΟ, όπως η πρόσφατη ομάδα Μπέργκεν (Ολλανδία, Γερμανία, Πολωνία, Βόρειες Χώρες), το 3+1 στη γειτονιά μας και άλλα, κινούνται στην κατεύθυνση παραπέρα απομείωσης του όποιου ρόλου μιας πιο αυτόνομης Ευρώπης.

Είναι σε αυτή την κατεύθυνση που αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες και διεκδικούνται νέοι ρόλοι, με προεξάρχουσες Γαλλία, Γερμανία και Πολωνία, παρότι οι δυο πρώτες συγκρούονται με ΗΠΑ για το ουκρανικό, και όλο αυτό βαφτίζεται υποκριτικά “ισχυρή Ευρώπη” ενώ πρόκειται για μια πιο στρατιωτικοποιημένη μεν, αλλά και πιο διαλυμένη, κατά μόνας Ευρώπη, αναζητώντας κάθε μέλος  ξεχωριστή σχέση με ΗΠΑ. Ο οργανωτής της Ομάδας του Μπέργκεν εκ μέρους των ΗΠΑ υφυπουργός Άμυνας Έλμπριτζ Κόλμπι, είναι και ο εμπνευστής της αμερικανικής “Στρατηγικής της Άρνησης” στην ενέργεια και άλλα πεδία.

Η στροφή της Ρωσίας

Μια εβδομάδα μετά την ορκωμοσία Τραμπ για το ουκρανικό γράφαμε τα εξής: «Το πιθανότερο σενάριο είναι η παράταση της σύγκρουσης στο φόντο ατελέσφορων διαπραγματεύσεων Δύσης-Ρωσίας μέχρι την κατάρρευση του ουκρανικού στρατού… Στην αντίθετη περίπτωση, η οποιαδήποτε συμφωνία με πάγωμα των εχθροπραξιών το πιθανότερο θα επιτευχθεί στο πλαίσιο ρωσο-αμερικανικής συνεννόησης σε βάρος της Ευρώπης. Ο πλέον ευάλωτος και πιθανότερο να βγει ξανά χαμένος με τον ένα ή άλλο τρόπο είναι η Ευρώπη».

Η Ευρώπη βγαίνει χαμένη. Η συνεννόηση Τραμπ-Πούτιν σε βάρος της Ευρώπης έχει σε σχετικά μικρό βαθμό γίνει πράξη. Υπάρχει πολύ πιο φιλόδοξη αμοιβαία βούληση και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ατελέσφορες. Αλλά στο μεταξύ έχει υπάρξει μια σημαντική στροφή από την πλευρά της Ρωσίας. Μετά το Άνκορατζ.

Η συμφωνία του Άνκορατζ αντάλλασσε στο πεδίο την απόσυρση του Κιέβου από το υπόλοιπο Ντονμπάς, όχι μόνο με παραίτηση της Ρωσίας από τα υπόλοιπα εδάφη σε Ζαπορίζια και Χερσώνα αλλά, και αυτό είναι το πιο σημαντικό, με υπό όρους παραίτησή της από μεγάλο μέρος των γενικότερων πολιτικών της απαιτήσεων στην Ουκρανία.

Το δέλεαρ για τη συμφωνία

Το δέλεαρ δεν ήταν η άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων – που ήταν το ελάχιστο – αλλά οι οικονομικές σχέσεις που υπόσχονταν οι ΗΠΑ. Δέλεαρ που συνεχίζει να αποτελεί το κύριο περιεχόμενο συναντήσεων  των απεσταλμένων Τραμπ στο Κρεμλίνο. Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν τήρησαν τη συμφωνία και το Άνκορατζ ναυάγησε, η Μόσχα συνέχισε από τότε να καθοδηγείται από το όνειρο αυτό.

Από τον καιρό του Μπάιντεν υπήρχε απόσταση ανάμεσα τους πραγματικούς στόχους της Μόσχας και στο ρωσικό αφήγημα του πολέμου στην Ουκρανία που αποσκοπούσε, όπως είναι λογικό, να εξασφαλίσει την πολεμική κινητοποίηση του ρωσικού λαού και τη συμπάθεια του παγκόσμιου Νότου. Συνεπώς, το Κρεμλίνο είχε την έγνοια ότι υπήρχε κίνδυνος να απογοητευθεί στον ένα ή άλλο βαθμό όσοι το στήριζαν και πίστευαν εντός κι εκτός Ρωσίας το αφήγημά της. Αλλά εδώ μιλάμε για κάτι πολύ πιο “προχωρημένο”.

Την ίδια στιγμή που συνεχίζεται η περικύκλωση από Αρκτική, Βαλτική, ανατολική Ευρώπη, Μαύρη Θάλασσα, Καύκασο και Κεντρική Ασία, καθιστώντας το “ουκρανικό υπαρξιακή απειλή, σχεδόν ζήτημα ζωής ή θανάτου”, το Κρεμλίνο δείχνει μετά το Άνκορατζ να υπολογίζει ανομολόγητα στο ενδεχόμενο μιας γεωπολιτικής και κυρίως οικονομικής “διεξόδου” μέσω συνεννόησης με τις ΗΠΑ, χωρίς να έχει υπάρξει ουσιώδης “επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία”, όπως επανειλημμένα έχει θέσει ως στόχο, και χωρίς να αίρεται ουσιαστικά η περικύκλωση. Πιθανές μικρές υποχωρήσεις του ΝΑΤΟ στις Βαλτικές χώρες ή αλλού στο πλαίσιο μιας “ρύθμισης” δεν αλλάζουν την ουσία.

Αν η στροφή και ο ενδεχόμενος λεόντειος συμβιβασμός οφείλεται περισσότερο στην οικονομικές βλέψεις της ρωσικής ελίτ και λιγότερο σε αντικειμενική αδυναμία να διεκδικήσει μια ασφαλέστερη προοπτική έχει, εννοείται, μεγάλη σημασία. Η κλιμάκωση των τελευταίων μηνών στην ουκρανική σύγκρουση, απάντηση στην κλιμάκωση του Κιέβου, δεν φαίνεται να επιδιώκει τη συντόμευση ή “επίλυση της σύγκρουσης”, όσο τη συντόμευση προς ένα συμπεφωνημένο με τις ΗΠΑ πάγωμα της σύγκρουσης, ως όρο που θέτει ο Λευκός Οίκος για να προχωρήσουν τα “υπόλοιπα”.

Το επίμονο ερώτημα Λαβρόφ προς το Ρούμπιο στις δυο τελευταίες συναντήσεις τους, προς τέρψη όσων προσβλέπουν στη ρωσική αντίσταση, αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία ενώ “μεσολαβούν”, είτε διερευνά πραγματικές προθέσεις για τα “υπόλοιπα” είτε σημαίνουν ότι ο Λαβρόφ επιμένει σε μια διαφορετική γραμμή, είναι δηλαδή “εκτός γραμμής”.

Ο συνεταιρισμός Ρωσίας-Κίνας

Για την Κίνα “το βέλτιστο σενάριο θα ήταν η παράταση της σύγκρουσης” και όχι κάποια άμεση συμφωνία ειρήνευσης, όπως δείχνει και η δήλωση του Κινέζου ΥΠΕΞ στην Κάλας, ότι «η Κίνα δεν μπορεί να δεχθεί να ηττηθεί η Ρωσία στον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, καθώς αυτό θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να στρέψουν όλη την προσοχή τους στην Κίνα».

Το γεγονός ότι η Κίνα προμηθεύει αυτά τα τέσσερα χρόνια αναντικατάστατα υλικά για τα drones στην Ουκρανία δεν ήταν κάτι που η εξαρτώμενη από την Κίνα Ρωσία μπορούσε να αλλάξει. Προσδοκούσε όμως μια διαφορετική στάση του Πεκίνου για τον αγωγό Σιβηρία-2, όπου οι απαιτήσεις του για την τιμή του ρωσικού αερίου παρέμειναν αγεφύρωτες και πάγωσε η συμφωνία. Επίσης η Ρωσία δεν έχει λόγους να είναι ικανοποιημένη από τη φαινομενικά συνεργατική στάση της Κίνας προς τις ΗΠΑ σε οικονομικό επίπεδο στη σύγκρουση με το Ιράν, όπου η Μόσχα έβλεπε ίσως την ευκαιρία να πάρει το αίμα της πίσω.

Η Ρωσία εξαναγκάστηκε από το γεωπολιτικό της στρίμωγμα να πολιτεύεται αντιδυτικά, συγκρουσιακά, χωρίς να ήταν στις προθέσεις της, και ανακάλυψε αργά την ανάγκη μετάβασης σε έναν πολυπολικό γεωπολιτικά κόσμο ώστε να προστατευτεί και να καλύψει την οικονομική της αδυναμία. Την Κίνα, αν και είναι πολύ λιγότερο φιλοδυτική και συνάμα περισσότερο ενταγμένη στην παγκόσμια οικονομία, δεν τη συμφέρει η σύγκρουση ή ο αντιδυτισμός/αντικινεζισμός, εφόσον η οικονομική της επέκταση είναι ο ομαλότερος δρόμος προς ένα πολυπολικό, ή ιδανικά διπολικό, κόσμο όπου θα είναι ο νέος επικρατών πόλος.

Η συνεργασία των δυο δυνάμεων ήταν απολύτως αναμενόμενη, λόγω των αντιρωσικών πολιτικών της Δύσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συνδέονται με κοινές στοχεύσεις πέραν της πολυπολικότητας, οι δε αντίπαλοί τους είναι κοινοί μόνο ευκαιριακά στον ιστορικό χρόνο.

Ας δούμε ποιες είναι οι προϋποθέσεις που απομακρύνουν την εσωτερική αποσταθεροποίηση. Η θεωρία του εμφυλίου πολέμου παραδοσιακά θεωρεί ότι ο πλούτος, η πολιτική σταθερότητα και η νομιμοποίηση της εξουσίας προστατεύουν τις κοινωνίες από την εσωτερική ένοπλη σύγκρουση. Σε μια λειτουργική δημοκρατία, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να επιδιώκουν αλλαγές μέσω των θεσμών, ενώ η εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη και το πολιτικό σύστημα περιορίζει την προσφυγή στη βία. Παράλληλα, η ύπαρξη πολλών διαφορετικών κοινωνικών ομάδων μπορεί να δυσχεραίνει τη συγκρότηση ενός ενιαίου επαναστατικού-ανατρεπτικού κινήματος.

Ωστόσο, οι παραδοσιακές αυτές θεωρίες δεν περιγράφουν πλέον επαρκώς τη σημερινή Δύση. Η κοινωνική συνοχή εξασθενεί, ενώ η εμπιστοσύνη προς τις κυβερνήσεις και τους δημόσιους θεσμούς υποχωρεί. Έρευνες καταγράφουν την αυξανόμενη δυσπιστία στις Ηνωμένες Πολιτείες και την αποδυνάμωση του “κοινωνικού συμβολαίου”, δηλαδή των δεσμών εμπιστοσύνης και της αμοιβαίας συνεργασίας που επιτρέπουν σε διαφορετικές ομάδες να συνυπάρχουν.

Αξίζει να εξετάσουμε τα εντυπωσιακά ευρήματα του Edelman Trust Barometer κατά την τελευταία εικοσαετία. Όπως κατέληξε πρόσφατα η έρευνα, «η δυσπιστία αποτελεί πλέον το κυρίαρχο συναίσθημα της κοινωνίας» στις ΗΠΑ. Η κατάσταση στις ΗΠΑ, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, είναι εξαιρετικά δυσχερής. Ήδη από το 2019 – πριν από την εκλογή Μπάιντεν και την πανδημία της COVID – το 68% των Αμερικανών συμφωνούσε ότι ήταν επιτακτική ανάγκη να αποκατασταθεί το επίπεδο εμπιστοσύνης της κοινωνίας προς την κυβέρνηση, ενώ οι μισοί εξ’ αυτών υποστήριζαν ότι η φθίνουσα εμπιστοσύνη αποτελούσε ένδειξη πολιτισμικής νόσου.

Η πόλωση του διαδικτύου

Η διάβρωση αυτών των δεσμών αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την πολιτική πόλωση. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν την τάση των ανθρώπων να συγκεντρώνονται σε ιδεολογικά ομοιογενείς κοινότητες, μέσα στις οποίες οι απόψεις τους επιβεβαιώνονται διαρκώς, ενώ οι αντίθετες απόψεις αντιμετωπίζονται με καχυποψία ή εχθρότητα. Τα δε συστημικά “φίλτρα” περιορίζουν την έκθεση σε διαφορετικές οπτικές και μπορούν να εντείνουν την αίσθηση ότι οι αντίπαλοι δεν έχουν απλώς λανθασμένες απόψεις, αλλά ότι αποτελούν απειλή για την ίδια την κοινωνία.

Θα ήταν λάθος να πιστέψουμε ότι το πρόβλημα είναι αποκλειστικά ψηφιακό. Η πόλωση μπορεί να μεταφερθεί στον φυσικό χώρο, μετατρέποντας τις πολιτικές και πολιτισμικές διαφορές σε διακοινοτική βία. Παράδειγμα: Οι συγκρούσεις μεταξύ ινδουιστικών και μουσουλμανικών ομάδων στο Λέστερ της Βρετανίας, όπου εντάσεις που συνδέονται με γεγονότα στη Νότια Ασία, εκδηλώθηκαν σε μια βρετανική πόλη. Το παράδειγμα χρησιμοποιείται για να αναδείξει τα όρια της εθνικής ταυτότητας, όταν οι πολιτικές και συναισθηματικές ταυτίσεις υπερβαίνουν την κοινή υπηκοότητα.

Η κοινωνική πόλωση επιδεινώνεται από τις οικονομικές πιέσεις. Η αποβιομηχάνιση, η αύξηση του κόστους ενέργειας-τροφίμων-στέγασης, η συσσώρευση χρέους και οι δυσμενείς προοπτικές της οικονομικής ανάπτυξης, ενισχύουν την αίσθηση ότι το κοινωνικό συμβόλαιο δεν εκπληρώνεται πλέον.

Επαναστατική κινητοποίηση

Κρίσιμο στοιχείο είναι το χάσμα ανάμεσα στις προσδοκίες των πολιτών και στις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας. Όταν οι κοινωνίες έχουν συνηθίσει να θεωρούν την ευημερία δεδομένη, η παρατεταμένη επιδείνωση των συνθηκών ζωής μπορεί να δημιουργήσει έντονη απογοήτευση. Εάν, ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις εμφανίζονται ανίκανες ή απρόθυμες να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα, η δυσαρέσκεια ενδέχεται να μετατραπεί σε αμφισβήτηση της νομιμότητας του πολιτικού συστήματος.

Εύλογα, πολλοί ιστορικοί-πολιτικοί επιστήμονες θεωρούν ότι προσδοκίες που αναπτύσσονται στον κοινωνικό ιστό από μια παρατεταμένη περίοδο ευημερίας και ανάπτυξης, μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε ανησυχία και σταδιακά σε οργή, όταν αυτές οι προσδοκίες διαψεύδονται από κάποια κρίση.

Αυτό συνδέεται με τη θεωρία της επαναστατικής κινητοποίησης, σύμφωνα με την οποία οι κοινωνικές εκρήξεις δεν προκαλούνται απαραίτητα από την απόλυτη φτώχεια, αλλά μπορούν να πυροδοτηθούν και απλώς από την απόσταση ανάμεσα σε όσα οι άνθρωποι θεωρούν ότι δικαιούνται και σε όσα τελικά μπορούν να αποκτήσουν. Η οικονομική κρίση, επομένως, δεν λειτουργεί απομονωμένα. Ενισχύει ήδη υπάρχουσες πολιτικές και κοινωνικές αντιθέσεις.

Ο κίνδυνος σύγκρουσης

Η εξασθένηση μιας κοινής εθνικής ταυτότητας μπορεί να διευκολύνει τη συγκρότηση ανταγωνιστικών ομάδων, οι οποίες αντιλαμβάνονται τα συμφέροντά τους ως ασύμβατα με εκείνα των υπολοίπων. Η αντίληψη μέρους της πλειοψηφικής κοινωνίας ότι χάνει σταδιακά την προηγούμενη πολιτική, πολιτισμική ή δημογραφική της θέση, μπορεί να οδηγήσει σε τέτοιες καταστάσεις.

Στη θεωρία των εμφυλίων πολέμων, αυτή η αίσθηση “απώλειας status” περιγράφεται ως υποβάθμιση (downgrading). Περιγράφει μια κοινωνική ομάδα που δεν αντιλαμβάνεται απλώς ότι χάνει στις εκλογές μια πολιτική αναμέτρηση, αλλά ότι απειλείται πλέον η δυνατότητά της να καθορίζει τους κανόνες, τη γλώσσα και τις πολιτισμικές αναφορές όλης της κοινωνίας. Τέτοιες αντιλήψεις μπορούν να αξιοποιηθούν από ριζοσπαστικά κινήματα, τα οποία παρουσιάζουν τις κοινωνικές αλλαγές ως αδικία και προβάλλουν την εξέγερση ως αποκατάσταση μιας χαμένης ισορροπίας.

Η θεωρία της “Μεγάλης Αντικατάστασης”, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί τεκμηριωμένη περιγραφή των δημογραφικών εξελίξεων και επικρίνεται ως συνωμοσιολογική, μπορεί εντούτοις να εργαλειοποιηθεί πολιτικά για να ενισχύσει τον φόβο, την εχθρότητα και την αίσθηση υπαρξιακής απειλής προς τους μετανάστες, ή προς όσους τους υπερασπίζονται.

Παράλληλα, υπάρχει μια γεωγραφική διάσταση στην πιθανή σύγκρουση: Οι μεγάλες πόλεις είναι περισσότερο πολυπολιτισμικές και κοινωνικά σύνθετες, ενώ πολλές αγροτικές περιοχές εμφανίζουν μεγαλύτερη ομοιογένεια. Αν οι κοινωνικές αντιθέσεις αποκτούσαν βίαιο χαρακτήρα, θα μπορούσαν να εκδηλωθούν και ως αντιπαράθεση μεταξύ αστικών κέντρων και υπαίθρου.

Εμφύλιος σε δυτική χώρα;

Η προσέγγιση αυτή των κινδύνων δεν είναι αναπόφευκτη συνέπεια της πολυπολιτισμικότητας, αλλά διαφαίνονται και τέτοιες τάσεις, οι οποίες ενισχύονται από τα διάφορα κέντρα μέσα στις πολυπολιτισμικές οντότητες, tτα οποία θα τις εκμεταλλευτούν πολιτικά και κοινωνικά. Η ύπαρξη διαφορετικών ταυτοτήτων δεν οδηγεί από μόνη της σε εμφύλιο πόλεμο· καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι πολιτικοί θεσμοί, οι κοινωνικές ανισότητες, η δράση των ηγεσιών και η δυνατότητα ειρηνικής διαχείρισης των διαφορών.

Ένας μελλοντικός εμφύλιος πόλεμος στη Δύση δύσκολα θα έμοιαζε με την κλασική εικόνα δύο οργανωμένων στρατών που συγκρούονται σε καθορισμένα μέτωπα. Πιθανότερη θα είναι μια κατακερματισμένη σύγκρουση, με βία μεταξύ γειτονικών κοινοτήτων, πολιτικές δολοφονίες, αντίποινα και δράση μικρών ένοπλων ομάδων. Η εμπειρία πολλών εμφυλίων πολέμων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, στους οποίους συμμετείχαν εθνοτικές ή κοινοτικές παρατάξεις, δείχνει ένα τέτοιο μοτίβο.

Σε μια τέτοια σύγκρουση, η διάκριση μεταξύ στρατιωτικού και πολιτικού στόχου θα γινόταν δυσκολότερη. Η ίδια η κοινωνική ζωή θα μετατρεπόταν σε πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς οι αντίπαλοι θα επιδίωκαν, όχι μόνο να νικήσουν οργανωμένους αντιπάλους, αλλά και να διαλύσουν την εμπιστοσύνη, την καθημερινότητα και την ικανότητα της κοινωνίας να λειτουργεί.

Οι ευάλωτες σημερινές πόλεις

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ευπάθεια των σύγχρονων πόλεων. Οι μητροπολιτικές περιοχές εξαρτώνται από περίπλοκα δίκτυα ηλεκτροδότησης, τηλεπικοινωνιών, μεταφορών, ενέργειας και διανομής τροφίμων. Η λειτουργία τους βασίζεται στη συνεχή κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών και σε σχετικά περιορισμένα αποθέματα. Επομένως, μια σοβαρή διαταραχή σε κρίσιμες υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες, επηρεάζοντας την τροφοδοσία, την υγειονομική περίθαλψη και τη δημόσια τάξη.

Οι σύγχρονες κοινωνίες θεωρούν συχνά δεδομένη την απρόσκοπτη λειτουργία αυτών των συστημάτων. Οι υποδομές έχουν σχεδιαστεί κυρίως για την εξυπηρέτηση της κανονικής ζωής και την αντιμετώπιση ατυχημάτων ή εξωτερικών απειλών, όχι κατ’ ανάγκην για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης εσωτερικής εκστρατείας αποσταθεροποίησης.

Σε ένα υποθετικό σενάριο, η διατάραξη της λειτουργίας των μεγάλων πόλεων θα μπορούσε να δημιουργήσει αλυσιδωτές κρίσεις, οι οποίες θα ενίσχυαν το χάος και θα υπονόμευαν περαιτέρω την κρατική εξουσία. Η στρατηγική σε ένα εμπλεκόμενο σε εμφύλιο στρατόπεδο δεν θα ήταν αναγκαστικά η κατάληψη εδάφους, αλλά η παράλυση των κοινωνικών και οικονομικών λειτουργιών από τις οποίες εξαρτάται η πολιτική σταθερότητα.

Υποτιμάται ο κίνδυνος εμφυλίου

Η Δύση έχει αποπέμψει την εμφυλιακή σύγκρουση από την στρατηγική της θεώρηση, σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, θεωρώντας τον εμφύλιο πόλεμο ως ένα φαινόμενο που αφορά αποκλειστικά τα φτωχά, ασταθή ή θεσμικά αδύναμα κράτη. Όμως, η οικονομική ευημερία και η μακρά δημοκρατική παράδοση δεν αποτελούν μόνιμη εγγύηση κοινωνικής συνοχής, ειδικά όταν υποχωρούν οι δείκτες της εμπιστοσύνης, όταν χάνεται η κοινή πολιτική ταυτότητα και αμφισβητείται σχεδόν πλήρως ότι οι θεσμοί μπορούν να επιλύσουν τις διαφορές ειρηνικά.

Οι προϋποθέσεις εσωτερικής σύγκρουσης συγκλίνουν σε αρκετές δυτικές κοινωνίες και μια κρίση σε ένα μεγάλο κράτος θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες, ή και να διαχυθεί πέραν των συνόρων του, ιδίως σε ένα μπλοκ κρατών όπως η ΕΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διάχυση των αναταραχών στη Γαλλία και στο διπλανό Βέλγιο. Ωστόσο, αυτό πρέπει να αναγνωσθεί ως προειδοποιητικό στρατηγικό σενάριο και όχι ως βεβαιότητα για το μέλλον. Η κοινωνική πόλωση, η οικονομική ανασφάλεια και η πολιτική δυσπιστία αυξάνουν τους κινδύνους, αλλά δεν καθιστούν τον εμφύλιο αναπόφευκτο.

Η ουσιαστική πρόκληση για τις δυτικές κυβερνήσεις είναι, συνεπώς, να αναγνωρίσουν τις βαθύτερες αιτίες της αποσταθεροποίησης, προτού αυτές εκτραπούν σε βίαιες συγκρούσεις. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, η αντιμετώπιση των οικονομικών ανισοτήτων, η προστασία των κρίσιμων υποδομών και η διατήρηση κοινών πολιτικών κανόνων αποτελούν στοιχεία μιας ευρύτερης στρατηγικής κοινωνικής ανθεκτικότητας. Διότι, η μεγαλύτερη απειλή για μια κοινωνία μπορεί να μην είναι η ισχύς ενός εξωτερικού αντιπάλου, αλλά η σταδιακή απώλεια της ικανότητάς της να παραμένει ενιαία όταν δοκιμάζεται.

Από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, το τουρνουά ταξίδεψε φέτος σε Θεσσαλονίκη, Ναύπλιο, Ξάνθη, Κιάτο, Ρόδο και Αθήνα συγκεντρώνοντας πλήθος συμμετοχών και ενθουσιώδες κοινό. Σε 334 αγώνες, 218 ομάδες διαγωνίστηκαν σε όλες τις κατηγορίες, U14 Men, U16 Men, U18 Men, +18 Men, +18 Women, αποδεικνύοντας ότι το 3×3 είναι μια αυθεντική μπασκετική εμπειρία για όλους.

Η ΔΕΗ στηρίζει σταθερά την ανάπτυξη του 3×3 στην Ελλάδα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξωστρέφεια του αθλήματος και τη διάδοσή του σε όλη τη χώρα. Με κεντρικό μήνυμα ΔΕΗ Power Up the Game, η ΔΕΗ ενισχύει  πρωτοβουλίες που προάγουν την άθληση, την ένταξη της νέας γενιάς στον αθλητισμό και την επαφή με το σύγχρονο, δυναμικό πρόσωπο του μπάσκετ.

Οι Εθνικές Ομάδες 3x3 και η ΔΕΗ Team Athina στο διεθνές προσκήνιο με τη στήριξη της ΔΕΗ

Η ΔΕΗ επενδύει στην ανάπτυξη του ελληνικού 3×3 μέσα από τη στήριξη των Εθνικών Ομάδων 3×3 ανδρών και γυναικών U21, U23 και Open (23+). Οι ελληνικές ομάδες συμμετείχαν σε σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Συγκεκριμένα, οι Εθνικές Ομάδες U21 συμμετείχαν στο FIBA 3×3 Youth Nations League, με την Εθνική Ανδρών να ολοκληρώνει την παρουσία της στην 5η θέση της γενικής κατάταξης, έχοντας σημειώσει σημαντικές νίκες απέναντι σε ισχυρές ευρωπαϊκές ομάδες, ενώ η Εθνική Ανδρών 3×3 U23 κατέκτησε την 3η θέση στη συνολική κατάταξη, σημειώνοντας τη σημαντικότερη αγωνιστική επιτυχία της χρονιάς.

Οι Εθνικές Ομάδες Ανδρών και Γυναικών Open (23+) συμμετείχαν στα FIBA 3×3 Europe Cup Qualifiers, εξασφαλίζοντας και οι δύο την πρόκρισή τους στα προημιτελικά της διοργάνωσης. Παράλληλα, οι Εθνικές Ομάδες Ανδρών και Γυναικών U23 συμμετείχαν  στους Μεσογειακούς Αγώνες που διεξήχθησαν στο Τάραντο της Ιταλίας, φτάνοντας μέχρι την προημιτελική φάση.

Παράλληλα, η ΔΕΗ στηρίζει και την ΔΕΗ Team Athina, την επαγγελματική ομάδα 3×3 ανδρών και γυναικών που δημιουργήθηκε για πρώτη φορά φέτος, με σκοπό να αποτελέσει τη βάση της Εθνικής Ομάδας 3×3. Η ΔΕΗ Team Athina ανακοινώθηκε επίσημα στην έναρξη του φετινού ΔΕΗ 3×3 Street Basketball στη Θεσσαλονίκη, όπου και πραγματοποίησε την πρώτη της εμφάνιση. Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η παρουσία της ανδρικής ομάδας της ΔΕΗ Team Athina στο FIBA 3×3 Challenger της Αθήνας, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, όπου αγωνίστηκε απέναντι σε κορυφαίες ομάδες της διεθνούς σκηνής και κατάφερε να φτάσει μέχρι τα προημιτελικά της διοργάνωσης, κατακτώντας την 6η θέση. Παράλληλα, η γυναικεία ομάδα της ΔΕΗ Team Athina κατέκτησε την πρώτη θέση στην κατηγορία +18 στο ΔΕΗ 3×3 Street Basketball που πραγματοποιήθηκε στο Κιάτο.

Μέσα από την στήριξη των Εθνικών Ομάδων 3×3 και της ΔΕΗ Team Athina, η ΔΕΗ συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη και ενδυνάμωση του ελληνικού 3×3, στην ενίσχυση νέων αθλητών και αθλητριών  και στην περαιτέρω καθιέρωση της χώρας στη διεθνή σκηνή του αθλήματος.

3×3 Schools powered by ΔΕΗ: Φέρνοντας το 3×3 σε κάθε σχολικό προαύλιο

Πέρα από το ΔΕΗ 3×3 Street Basketball, η ΔΕΗ και η Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (ΕΟΚ) συνεχίζουν για τέταρτη συνεχή χρονιά την πρωτοβουλία 3×3 Schools powered by ΔΕΗ, συστήνοντας  το συναρπαστικό Ολυμπιακό άθλημα του 3×3 σε χιλιάδες μαθητές σε όλη τη χώρα.

Στο πλαίσιο τη δράσης, η ΔΕΗ με την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (ΕΟΚ) ταξιδεύουν για το 2026 σε είκοσι πόλεις της Ελλάδας, δίνοντας την ευκαιρία σε μαθητές δημοτικού και γυμνασίου να γνωρίσουν το μπάσκετ, να αναπτύξουν το πνεύμα του υγιούς αθλητισμού και της ευγενούς άμιλλας και να αποκομίσουν πολύτιμα οφέλη για τη σωματική, ψυχική και κοινωνική τους διάπλαση. Η δεύτερη φάση του ΔΕΗ 3×3 Schools powered by ΔΕΗ για το 2026 ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο από τους Γόννους και συνεχίζεται τους επόμενους μήνες σε Νεάπολη-Συκιές, Λαμία, Παλλήνη, Παλαμά, Μέγαρα και Ναύπλιο, μετατρέποντας τα σχολικά προαύλια σε χώρους άθλησης, συμμετοχής και παιχνιδιού.

3×3: από τους δρόμους στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Το 3×3 αποτελεί το πιο διαδεδομένο ομαδικό «άθλημα του δρόμου» στον κόσμο και παίζεται με δύο αντίπαλες ομάδες των τριών παικτών, σε μία μπασκέτα, στο μισό γήπεδο. Νικήτρια είναι η ομάδα που προηγείται όταν συμπληρωθεί ένα δεκάλεπτο παιχνιδιού ή όποια φτάσει πρώτη στους 21 πόντους.

Το 3×3 ανεβαίνει συνεχώς, όπως φαίνεται από την ανταπόκριση των αθλητών, των σωματείων, του ευρύτερου αθλητικού κοινού, όσο και από την άνοδο της χώρας και των εθνικών μας ομάδων στην κατάταξη της FIBΑ. Ενδεικτική της δυναμικής που αποκτά η Ελλάδα στο 3×3 είναι η ανάληψη του FIBA 3×3 Europe Cup 2027 από την Αθήνα. Από τις 16 έως τις 19 Σεπτεμβρίου, η Πλατεία Συντάγματος θα φιλοξενήσει τις κορυφαίες εθνικές ομάδες της Ευρώπης σε ένα σκηνικό με φόντο την Ακρόπολη, μετατρέποντας το ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας σε σημείο συνάντησης για τους φίλους του μπάσκετ από όλη την Ευρώπη.

Περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΟΚ: www.basket.gr

Η βραδιά ξεκίνησε μέσα στο γνώριμο σύμπαν του Hendrick’s, με ένα κλασικό Hendrick’s Gin & Tonic να υποδέχεται τους καλεσμένους. Όμως τίποτα δεν επρόκειτο να μείνει για πολύ όπως φαινόταν.

Ένας αναπάντεχος ήχος έδωσε το σύνθημα και μια ιδιαίτερη παράσταση άρχισε να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια τους. Οι χαρακτήρες εμφανίστηκαν, το σκηνικό άρχισε να αλλάζει και, μέσα σε λίγα λεπτά, ο γνώριμος κόσμος του Hendrick’s μεταμορφώθηκε πλήρως. Το μαύρο έδωσε τη θέση του στο λευκό, το Hendrick’s bar έγινε Another Hendrick’s bar και οι καλεσμένοι βρέθηκαν ξαφνικά σε έναν νέο κόσμο: την Anotherland.

Από εκεί και πέρα, η εμπειρία εξελισσόταν σαν μια ζωντανή ιστορία, με κάθε στοιχείο να αποκαλύπτει και μια διαφορετική πλευρά του Another Hendrick’s. Cocktails εμπνευσμένα από τη νέα πρόταση, νέες γεύσεις, μουσική και μικρές ανατροπές συνέθεσαν μια βραδιά γεμάτη φαντασία και λεπτομέρειες που καλούσαν τους καλεσμένους να κοιτάξουν τον κόσμο του Hendrick’s από μια διαφορετική οπτική.

Γιατί το Hendrick’s και το Another Hendrick’s δεν είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι. Είναι δύο πλευρές του ίδιου σύμπαντος.

Το Another Hendrick’s αποκάλυψε τη δική του πλευρά μέσα από μια εμπειρία αναπάντεχη, παιχνιδιάρικη και απόλυτα Hendrick’s. Ένας νέος κόσμος που δεν ήρθε να αντικαταστήσει το Original, αλλά να σταθεί δίπλα του.

Γιατί στον κόσμο του Hendrick’s υπάρχει πάντα… Another side to discover.

HENDRICK’S GIN: THERE’S ALWAYS ANOTHER SIDE TO DISCOVER

Η εξέλιξη σηματοδοτεί και το τέλος της εκπομπής “ΕΔΩ”, μέσα από την οποία ο Ζαχαρός φιλοξενούσε καθημερινά συνεντεύξεις και συζητήσεις με πρόσωπα από την πολιτική, την οικονομία και την κοινωνία, ερχόμενος συχνά σε αντιπαράθεση με τους καλεσμένους του (αναλυτικά η ανακοίνωση του δημοσιογράφου):

Η αποχώρηση του Σταμάτη Ζαχαρού έρχεται στον απόηχο της αντιπαράθεσης που προκλήθηκε στις 2 Οκτωβρίου, όταν, κατά τη διάρκεια της εκπομπής «ΕΔΩ», διατύπωσε ερώτημα σχετικά με την παρουσία της Εριέττας Μόλχο στην επιβατική αμαξοστοιχία που συγκρούστηκε στα Τέμπη. Η συζήτηση γινόταν με τον δικηγόρο, Θωμά Στάικο, ο οποίος αναφερόταν στο γεγονός ότι δεν είχε εντοπιστεί η σορός της 23χρονης. Τότε, ο παρουσιαστής παρενέβη, ρωτώντας: «Μήπως δεν ήταν στο τρένο;».

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς έθετε υπό αμφισβήτηση την παρουσία ενός από τα θύματα στη μοιραία αμαξοστοιχία.

Η αναφορά αυτή προκάλεσε την άμεση και την οργισμένη αντίδραση της οικογένειας της άτυχης κοπέλας – της οποίας η παρουσία στο τρένο είχε επιβεβαιωθεί από τις αρχές μέσω εργαστηριακών αναλύσεων DNA – αλλά και κύμα επικρίσεων από την κοινή γνώμη για την αμφισβήτηση της μνήμης ενός από τα θύματα της τραγωδίας. Η συγκεκριμένη αποστροφή – που συνέδεσε την εξαφάνιση της 23χρονης φοιτήτριας με τις θεωρίες περί «ανύπαρκτων νεκρών» της εξέγερσης του Πολυτεχνείου – προκάλεσε άμεση κατακραυγή, που εν τέλει οδήγησε στην απομάκρυνσή του.

Στις 3 Οκτωβρίου, ο Σταμάτης Ζαχαρός ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τη διατύπωσή του, αναγνωρίζοντας ότι ήταν λανθασμένη και αναλαμβάνοντας την ευθύνη για όσα είπε. Πλέον, με την ανακοίνωση της διακοπής της συνεργασίας του με το ONE Channel, ολοκληρώνεται και η παρουσία του στην εκπομπή «ΕΔΩ». Πάντως, ο ίδιος δεν συνδέει ρητά την αποχώρησή του με το περιστατικό των Τεμπών.

Συχνά έχουν κάνει τον γύρο του διαδικτύου δηλώσεις του άκρως υποστηρικτικές για το κυβερνητικό αφήγημα, σε μία σειρά ζητημάτων.

Οι απ’ ευθείες αναθέσεις

Όμως και οι απευθείας αναθέσεις προς τις εταιρείες στις οποίες συμμετέχει ο δημοσιογράφος έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας, με τις συνολικές κρατικές χρηματοδοτήσεις να ξεπερνούν τις 186.000 ευρώ από το 2021 έως σήμερα. Οι κρατικές χρηματοδοτήσεις αφορούν κυρίως δύο εταιρείες στις οποίες ο δημοσιογράφος εμφανίζεται ως βασικόςμέτοχος ή κατέχει μερίδιο:

• The Cube Ι.Κ.Ε. (όπου κατέχει το 40%)
• ΚΕΑ Ι.Κ.Ε.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Documento και της ιστοσελίδας Η Ανατροπή, η εταιρεία The Cube έχει λάβει συγκεκριμένα 186.863,07 ευρώ σε απευθείας αναθέσεις. Οι υπηρεσίες αφορούν κυρίως τη διοργάνωση εκδηλώσεων, τη διαφημιστική προβολή και τη διαχείριση μέσων κοινωνικής δικτύωσης (Social Media). Οι κυριότεροι φορείς είναι:

1. Υπουργείο Δικαιοσύνης:
• 34.300 ευρώ (Νοέμβριος 2025) για τη διενέργεια εκδήλωσης.
• 30.500 ευρώ (Νοέμβριος 2024) για τη διενέργεια εκδήλωσης.

2. Υπουργείο Οικονομικών: 19.500 ευρώ (Οκτώβριος 2024) για παροχή υπηρεσιών διοργάνωσης εκδήλωσης.
3. Δ.ΥΠ.Α. (πρώην ΟΑΕΔ):

• 29.255 ευρώ (Ιανουάριος 2024) για τον επανασχεδιασμό και τη διαχείριση των Social Media.
• 13.400 ευρώ (Μάρτιος 2024) για τη διαφημιστική καμπάνια των «Ημερών Καριέρας» στον Βόλο.

4. Πανεπιστήμιο Πειραιώς & άλλα υπουργεία.

Χορηγείται και ως αντίδοτο σε δηλητηριάσεις από οργανοφωσφορικά ή από αέρια νεύρων. Δεν ξέρουμε πώς προμηθεύτηκε το σκεύασμα η 40χρονη για να δηλητηριάσει -όπως κατηγορείται- τον συνομήλικο στρατιωτικό γιατρό σύζυγό της. Η ίδια είναι ιατρική επισκέπτης και έχει επαφή με φαρμακεία, φαρμακοβιομηχανίες, γιατρούς και νοσοκομεία.

Το ζευγάρι είχε παντρευτεί προ επταετίας και ζούσε στα βόρεια προάστια, αλλά από το Φεβρουάριο του 2025 ο γιατρός -για λόγους που δεν γνωρίζουμε- έφυγε και εγκαταστάθηκε σε ιδιόκτητο σπιτι του στο Περιστέρι.  Δεν υπήρξαν καταγγελίες για καβγάδες ή οικονομικές διαφορές στο μεσοδιάστημα. Ομως προ ημερών ο γιατρός κατήγγειλε στην Αστυνομία ότι η πρώην σύζυγός του προσπαθούσε τους τελευταίους μήνες να τον δηλητηριάσει βάζοντας μια ύποπτη ουσία σε φαγητά και ποτά που κατανάλωνε.

Πώς την “τσάκωσε” να βάζει ατροπίνη

Ο 40χρονος είχε αρχίσει να νιώθει ταχυπαλμίες αμέσως μετά το φαγητό του και του μπήκαν υποψίες για λόγους που επίσης δεν γνωρίζουμε -δεν ξέρουμε δηλαδή για ποιο λόγο το μυαλό του πήγε αμέσως σε απόπειρα δηλητηρίασης από την σύζυγο. Επειδή οι ταχυπαλμίες εμφανίζονταν κατά κανόνα μετά το φαγητό σχετικά συχνά τους τελευταίους μήνες, πήγε σε ένα εστιατόριο όπου είχε συμφάγει με την πρώην σύζυγό του προ έτους (την πρώτη φορά που ένιωσε ταχυκαρδία) και ζήτησε να δει το υλικό από τις κάμερες του καταστήματος. Είδε τότε ότι η πρώην σύζυγός του είχε ρίξει κάτι κρυφά στο ποτό του.

Εγκατέστησε στη συνέχεια κρυφές κάμερες στην οικία του (με ζωντανή σύνδεση στο κινητό του), γιατί η 40χρονη ειχε κλειδιά του σπιτιού. (Δεν είναι βέβαιο αν η γυναίκα είχε βγάλει αντικλείδι ή αν της είχε δώσει εκείνος πρόσβαση, επειδή το παιδί έμενε συχνά και στο δικό του σπιτι, στο Περιστέρι.) Οι κάμερες την κατέγραψαν εν τη απουσία του να μπαίνει χθες το μεσημέρι στο σπίτι και να βάζει άγνωστη ουσία σε διάφορα τρόφιμα.

Ο γιατρός έτρεξε αμέσως επί τόπου και επειδή η γυναίκα έψαχνε και τα συρτάρια του, την πρόλαβε να βγαίνει από το σπιτι οπότε την καταδίωξε πεζή. Εκείνη φώναζε “βοήθεια” προς τους περαστικούς  αλλά κι εκείνος φώναζε “ειδοποιείστε το εκατό, πήγε να με σκοτώσει”. Έφθασαν άνδρες της ομάδας ΔΙΑΣ και η γυναικα συνελήφθη, ενώ εκεί κοντά βρέθηκαν στο όχημά τους και οι γονείς της.

Τι βρέθηκε στο ΙΧ

Στο όχημα τους βρέθηκε ένα φιαλίδιο των 10 mg  μάλλον με ατροπίνη, σύριγγα, χειρουργικά γάντια και χειρουργική μάσκα (προφανώς για να μην αφήνει αποτυπώματα ή ιχνη DNA) και άλλο ένα φιαλίδιο με άγνωστη ουσία. Δεν ξέρουμε αν οι γονείς είναι εν γνώσει τους συνεργοί ή αν δήλωσαν άγνοια και κατέθεσαν πως απλώς την εξυπηρέτησαν με το αυτοκίνητό τους χωρίς να ξέρουν τι σκόπευε να κάνει. Ο πατέρας είναι 68 ετών και η μητέρα, 64, και τους απαγγέλθηκαν πάντως κατηγορίες για συνέργεια.

Όλα αυτά που βρέθηκαν στο ΙΧ, όπως και τα τρόφιμα από το σπίτι του γιατρού, έχουν σταλεί στο Χημείο του Κράτους και σε ειδικά κέντρα, διότι η ατροπίνη δεν ανιχνεύεται με κοινές μικροβιολογικές εξετάσεις και τα επίσημα αποτελέσματα δεν έχουν βγει ακόμη. Σε κοινές εξετάσεις μπορεί να φανούν τα αποτελέσματα της δράσης της (π.χ. διαταραχή ηλεκτρολυτών) αλλά όχι η ουσία καθ΄ αυτή -αν παρέλθουν κάποιες ώρες δεν ανιχνεύεται. Μπορεί να ανιχνευθεί σε τρίχες των μαλλιών όμως αν το άτομο έχει εκτεθεί σε αυτή την ουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πιθανόν ο γιατρός υποψιάστηκε το σκεύασμα λόγω της ειδικότητάς του και των συμπτωμάτων ή ίσως το φιαλίδιο που βρέθηκε να ανέγραφε την ουσία. Στα τρόφιμα που η γυναίκα φέρεται να έβαλε ατροπίνη ήταν και μέλι, που όμως θα μπορούσε καταναλωθεί και από το παιδί του ζευγαριού. Δεν ξέρουμε ακόμη αν στο μέλι ανιχνεύθηκε ατροπίνη.

Η εισαγγελία

Σε βάρος της γυναικα σχηματίστηκε δικογραφία για πρόκληση επικίνδυνης σωματικής βλάβης και εισβολή. Παράλληλα συνελήφθησαν και οι γονείς της που φέρονται να κατηγορούνται για συναυτουργία. Οι γονείς της με εισαγγελική εντολή αφέθηκαν ελεύθεροι μετά την προσαγωγή τους, οπότε δεν δικάσθηκαν με την διαδικασία του αυτοφώρου, αλλά η κατηγορία που τους βαρύνει για συνέργεια παραμένει. Απεναντίας η γυναικα κρατήθηκε στο τμήμα χθες για το σημερινό αυτόφωτο.

Οδηγήθηκαν όλοι σήμερα στο αυτόφωρο, αλλά επειδή δεν είχε ολοκληρωθεί η ανάλυση των ουσιών από το Γενικό Χημείο του Κράτους, η εκδίκαση αναβλήθηκε για τις 26 Οκτωβρίου. Μέχρι τότε η 41χρονη θα κυκλοφορεί ελεύθερη υπό περιοριστικούς όρους. Δεν είναι γνωστό για ποιο λόγο δεν θεωρήθηκε η πράξη της απόπειρα ανθρωποκτονίας -πιθανόν λόγω της μικρής ποσότητας της ατροπίνης ή ίσως επειδή δεν έχει αποδειχθεί ακόμη από την τοξικολογική εξέταση η σύσταση της ουσίας που έβαζε στα τρόφιμα. Δεν γνωρίζουμε την υπερασπιστική γραμμή της γυναίκας.

Τι προκαλεί η ατροπίνη

Η ατροπίνη είναι αντιμουσκαρινικό / αντιχολινεργικό φάρμακο που μπλοκάρει τη δράση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος. Αυξάνει την καρδιακή συχνότητα (προκαλεί ταχυκαρδία) και επιταχύνει την αγωγή στον κολποκοιλιακό κόμβο. Στα μάτια προκαλεί μυδρίαση (διαστολή της κόρης του ματιού) και κυκλοπληγία (αδυναμία προσαρμογής της όρασης σε κοντινές αποστάσεις).

Επισης μειώνει σημαντικά την παραγωγή σάλιου, ιδρώτα, βλέννας και γαστρικών υγρών (προκαλεί έντονη ξηροστομία). Χαλαρώνει τους λείους μυς στο γαστρεντερικό σύστημα και της ουροδοχου, μειώνοντας την ούρηση και τις κενώσεις. Ανάλογα με την ποσότητα, προκαλεί θολή όραση και φωτοευαισθησία, ζαλάδα και σύγχυση, νευρικότητα ή υπνηλία, δυσκοιλιότητα και κατακράτηση ούρων, ξηραίνει το δέρμα. Σε μεγάλες δόσεις ή δηλητηρίαση, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νευρολογική διέγερση, παραισθήσεις, κώμα, ακόμη και θάνατο.

Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σάρι, ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις του κινήματος εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου Βασιλιάς Χαλίντ, στην πρωτεύουσα του σαουδαραβικού βασιλείου. «Οι ένοπλες δυνάμεις μας κατάφεραν απόψε να στοχεύσουν το αεροδρόμιο του Βασιλιά Χαλίντ στο Ριάντ με βαλλιστικό πύραυλο, ο οποίος έπληξε τον στόχο του», δήλωσε.

Ο Σάρι υποστήριξε ακόμη ότι οι Χούθι πραγματοποίησαν επιχείρηση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της Χαμίς Μουσάιτ, πόλης στη νότια Σαουδική Αραβία όπου βρίσκεται μεγάλη στρατιωτική βάση. Δεν δόθηκαν πληροφορίες για ενδεχόμενες απώλειες ή ζημιές από τα δύο πλήγματα, ενώ οι σαουδαραβικές αρχές δεν είχαν προβεί σε επίσημη ανακοίνωση για τις συγκεκριμένες επιθέσεις.

Οι νέες επιθέσεις των Χούθι έρχεται να μεγαλώσει την ανησυχία στη Σαουδική Αραβία, που τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται αντιμέτωπη με συνεχόμενα πυραυλικά χτυπήματα. Σύμφωνα με τις αρχές, οι επιθέσεις του Σαββατοκύριακου άφησαν πίσω τους 14 νεκρούς και περισσότερους από 311 τραυματίες, ενώ το διεθνές αεροδρόμιο της πρωτεύουσας παραμένει κλειστό για τρίτη ημέρα.

Σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλείται το πρακτορείο Reuters, τρεις ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν στο Ριάντ, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους κατοίκους. Λίγο νωρίτερα, οι σαουδαραβικές αρχές είχαν στείλει προειδοποίηση στα κινητά τηλέφωνα, καλώντας τους πολίτες να προστατευτούν από πιθανή αεροπορική επίθεση.

«Η ζώνη είναι υπό απειλή εχθρικής αεροπορικής επίθεσης. Κρατείστε την ψυχραιμία σας, παραμείνετε στο εσωτερικό ή σε ασφαλή περιοχή, μακριά από πόρτες και παράθυρα», έγραφε το μήνυμα. Ο συναγερμός κράτησε λίγα λεπτά. Στη συνέχεια, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ο κίνδυνος είχε περάσει, καθώς τα συστήματα αεράμυνας κατέστρεψαν τους πυραύλους που, σύμφωνα με τη σαουδαραβική πλευρά, είχαν εκτοξεύσει οι Χούθι. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί θύματα από τη νέα επίθεση. Ωστόσο, το περιστατικό έρχεται μετά από δύο ιδιαίτερα αιματηρές ημέρες για τη Σαουδική Αραβία.

Χούθι: Στόχος και τα αεροδρόμια 

Eκτός από τις απειλές στις ΗΠΑ, ο Μοχάμεντ αλ Μπουχάιτι, μέλος του Πολιτικού Γραφείου των Χούθι, κάλεσε τους εργαζομένους σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και αεροδρόμια της Σαουδικής Αραβίας να απομακρυνθούν, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες υποδομές αποτελούν πλέον νόμιμους στόχους.

Οι προειδοποιήσεις έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή, με τις εξελίξεις να προκαλούν ανησυχία και για την ασφάλεια των αεροπορικών μεταφορών. «Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες εμπλακούν στην επίθεση κατά της Υεμένης, δεν θα καθυστερήσουμε. Η απάντηση θα είναι γρήγορη και επώδυνη κατά των ΗΠΑ και όλων των συμφερόντων τους στην περιοχή», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο αξιωματούχος από τη Σαναά, την πρωτεύουσα της Υεμένης που ελέγχεται από τους Χούθι.

Συλλήψεις Αμερικανών

Αμερικανοί πολίτες συνελήφθησαν στη Σαουδική Αραβία επειδή “τράβηξαν φωτογραφίες των πρόσφατων γεγονότων” ανακοίνωσε η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ, το διεθνές αεροδρόμιο του οποίου δέχεται επιθέσεις από τους φιλοϊρανούς Χούθι της Υεμένης. Η πρεσβεία δεν διευκρίνισε πόσοι είναι οι συλληφθέντες, ούτε αν αφέθηκαν ελεύθεροι. Πολλοί αλλοδαποί που κατοικούν στη Σαουδική Αραβία έχουν επίσης αναφέρει συλλήψεις γνωστών και συγγενών τους επειδή βιντεοσκοπούσαν τις επιθέσεις και αναρτούσαν εικόνες και πλάνα σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Το βασίλειο προειδοποιεί τακτικά τους κατοίκους να μην μοιράζονται μη εγκεκριμένες πληροφορίες, φωτογραφίες ή βίντεο που δείχνουν πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή τις συνέπειες από τα πλήγματα, καθώς μπορεί να υποστούν “δικαστικές κυρώσεις”, υπενθύμισε η πρεσβεία.

Καταδικάζει η Κίνα

Η Κίνα «καταδίκασε» σήμερα τις φονικές επιθέσεις που πραγματοποίησαν τις τελευταίες ημέρες οι Χούθι της Υεμένης εναντίον αεροδρομίων και ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας και εξέφρασε «βαθιά ανησυχία για την επιδείνωση της σύγκρουσης».

«Καλούμε τα εμπλεκόμενα μέρη να αποφύγουν κάθε ενέργεια που μπορεί να επιδεινώσει τις περιφερειακές εντάσεις, να επιλύσουν τις διαφορές και τις διενέξεις τους με τον διάλογο και τη διαπραγμάτευση και να φθάσουν όσο το δυνατόν νωρίτερα στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή», δήλωσε στους δημοσιογράφους η Μάο Νινγκ, εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας, σχολιάζοντας τα πλήγματα στην Σαουδική Αραβία.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας προειδοποίησε σήμερα ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί πως έχει επιτευχθεί ενεργειακή ασφάλεια στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος αυτός θέτει σε δοκιμασία τις υποδομές και προηγούμενες αποφάσεις του βασιλείου, που τις τελευταίες ημέρες δέχεται πυρά από τους Χούθι. «Δεν μπορεί να θεωρηθεί πως έχει επιτευχθεί ενεργειακή ασφάλεια», δήλωσε ο υπουργός στη διάρκεια διάσκεψης για την ενέργεια στο Ριάντ.

«Για τη Σαουδική Αραβία, οι συνθήκες αυτές έθεσαν σε δοκιμασία τις υποδομές μας, τους θεσμούς μας, τις ομάδες μας και την ανθεκτικότητά μας. Έθεσαν επίσης σε δοκιμασία αποφάσεις που είχαν ληφθεί πολύ πριν από τις σημερινές κρίσεις, επειδή η ανθεκτικότητα οικοδομείται πριν συμβούν οι κρίσεις», δήλωσε ο υπουργός Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν. Ο υπουργός δήλωσε επίσης ότι τα πρόσφατα «γεγονότα» απαιτούν μια σθεναρή απάντηση. «Τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων είναι σοβαρά, η απάντησή μας πρέπει να είναι εξίσου», τόνισε.

Νέοι περιορισμοί για Αμερικανούς αξιωματούχους 

Μέτρα αυξημένης επιτήρησης ανακοίνωσε η αμερικανική πρεσβεία στη Σαουδική Αραβία, ενημερώνοντας ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι που βρίσκονται στη χώρα θα πρέπει πλέον να εξασφαλίζουν ειδική άδεια για την πρόσβασή τους σε όλα τα αεροδρόμια του βασιλείου.

Ο περιορισμός ίσχυε ήδη για τα αεροδρόμια του Ριάντ, του Νταμάμ και της Τζέντα, ωστόσο πλέον επεκτείνεται στο σύνολο των αεροδρομίων.Παράλληλα, η πρεσβεία συνέστησε στους Αμερικανούς πολίτες που σκοπεύουν να ταξιδέψουν αεροπορικώς να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή, καθώς η κατάσταση ασφαλείας παραμένει ρευστή.

Την ίδια ώρα, η αμερικανική αεροπορική εταιρεία Delta Air Lines ανακοίνωσε ότι μεταθέτει για τον Μάρτιο του 2027 την έναρξη της πρώτης απευθείας αεροπορικής σύνδεσής της μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας. Η πτήση είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 23 Οκτωβρίου, ωστόσο η εταιρεία αποφάσισε να αναβάλει την έναρξή της λόγω των εξελίξεων στην περιοχή.

Η απόφαση ανακοινώθηκε μία ημέρα μετά την έκδοση ειδοποίησης προς τους πιλότους (NOTAM) από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA), η οποία προειδοποιεί τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες για ενδεχόμενους κινδύνους κατά τις πτήσεις τους στον εναέριο χώρο της περιοχής της Τζέντα.

Επικοινωνία με Τεχεράνη

Το Ιράν κάλεσε την αντίπαλό του Σαουδική Αραβία να επιδιώξει διπλωματική λύση στην κλιμακούμενη σύγκρουσή της με την πολιτοφυλακή των Χούθι στην Υεμένη, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση της στρατιωτικής δράσης το μόνο που θα επιτύχει είναι να επιδεινώσει την κατάσταση.

«Η επιμονή σε μια στρατιωτική προσέγγιση και η απόρριψη μιας πολιτικής λύσης απλώς θα περιπλέξει περαιτέρω την κατάσταση», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί στον Σαουδάραβα ομόλογό του Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας τους, σύμφωνα με ανακοίνωση από την Τεχεράνη. Το Ιράν είναι έτοιμο «να παράσχει οποιαδήποτε μορφή υποστήριξης» για να βοηθήσει στην έναρξη συνομιλιών, πρόσθεσε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Καταδίκη από την “ομάδα R4”

Η ομάδα των περιφερειακών δυνάμεων (αποκαλείται η R4, είναι η “τριανδρία της Μέκκας” μαζί με την Αίγυπτο) επανέλαβε την αλληλεγγύη της και την υποστήριξη της προς τη Σαουδική Αραβία, περιλαμβανομένης της πλήρους υποστήριξής της σε κάθε «θεμιτό μέτρο και βήμα» που θα μπορούσε να αναλάβει για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις, να αποτρέψει τις απειλές και να εμποδίσει να συμβούν ξανά.

Η Τουρκία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία καταδίκασαν τις επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών Χούθι της Υεμένης εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου του Ριάντ λέγοντας ότι αποτελούν «επικίνδυνη κλιμάκωση που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ούτε να γίνει αποδεκτή με οποιοδήποτε πρόσχημα».

Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και 11 τραυματίσθηκαν σε μια νέα επίθεση χθες, Κυριακή, στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ, ανακοίνωσαν οι σαουδαραβικές αρχές, μία ημέρα αφότου ένα πλήγμα, την ευθύνη για το οποίο ανέλαβαν οι Χούθι, σκότωσε 13 ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από 300.

Η ομάδα των περιφερειακών δυνάμεων επανέλαβε την αλληλεγγύη της και την υποστήριξη της προς τη Σαουδική Αραβία, περιλαμβανομένης της πλήρους υποστήριξής της σε κάθε «θεμιτό μέτρο και βήμα» που θα μπορούσε να αναλάβει για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις, να αποτρέψει τις απειλές και να εμποδίσει να συμβούν ξανά.

«Η Ομάδα θεωρεί την πολιτοφυλακή Χούθι πλήρως υπεύθυνη για τα αποτελέσματα αυτών των επιθέσεων και για οποιονδήποτε αντίκτυπο που θα δημιουργήσουν και θα απειλήσει την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και ζητούν τον άμεσο και άνευ όρων τερματισμό αυτών των επιθέσεων», αναφέρουν σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν χθες, Κυριακή.

Η τουρκική υποστήριξη στην Σαουδική Αραβία

Η Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, και το Πακιστάν, χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα, υπέγραψαν τον Αύγουστο με τη Σαουδική Αραβία σύμφωνο κοινής άμυνας, βάσει του οποίου μια επίθεση σε ένα μέλος αποτελεί επίθεση εναντίον όλων. Την περασμένη εβδομάδα οι χώρες ανακοίνωσαν ότι συμφώνησαν να θέσουν σε εφαρμογή τις δεσμεύσεις τους για συλλογική άμυνα και να εξασφαλίσουν την «ταχεία ανάπτυξη» δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία εν μέσω των επιθέσεων των Χούθι.

Την Πέμπτη, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε πως η Τουρκία εξετάζει το πώς μπορεί να βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία, όμως απέκλεισε ενδεχόμενη ανάπτυξη στρατευμάτων και συμμετοχή της Τουρκίας σε επιθετικές επιχειρήσεις. Μία ημέρα νωρίτερα, αξιωματούχοι είχαν πει στο Ρόιτερς ότι η Άγκυρα στέλνει στο Ριάντ κυρίως αμυντική και τεχνική υποστήριξη.

Η τουρκική υποστήριξη προς τη Σαουδική Αραβία γίνεται σε μεγάλο βαθμό μέχρι στιγμής διμερώς, καθώς το κοινοβούλιο της Τουρκίας δεν έχει ακόμα επικυρώσει επισήμως το σύμφωνο κοινής άμυνας. Η συμφωνία αναμένεται να υποβληθεί στο κοινοβούλιο μέσα στις ερχόμενες ημέρες. Η Τουρκία έχει παράσχει στη Σαουδική Αραβία αμυντικό εξοπλισμό και έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει σε έναν συνασπισμό υπό το Ριάντ για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Στα πλαίσια του “Συμφώνου της Μέκκας”, φέρεται να έχουν αναπτυχθεί στην Σαουδική Αραβία και πακιστανικά στρατεύματα.

Μπαράζ επιθέσεων στην Σαουδική Αραβία

Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη και προειδοποίησαν και χτες πως τα αεροδρόμια και ο εναέριος χώρος της Σαουδικής Αραβίας είναι «θεμιτοί στόχοι». Η πολιτοφυλακή ανακοίνωσε επίσης πως εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και drones εναντίον αεροδρομίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων, περιλαμβανομένων εγκαταστάσεων της γιγάντιας κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Aramco. Οι Χούθι κατηγόρησαν επίσης τη Σαουδική Αραβία ότι μέσα σε 24 ώρες πραγματοποίησε περισσότερες από 120 αεροπορικές επιδρομές στη Σαναά, την πρωτεύουσα της Υεμένης, και σε επαρχίες της.

Περίπου το 60% των προγραμματισμένων πτήσεων στο αεροδρόμιο του Ριάντ στη Σαουδική Αραβία αναμένεται σήμερα να ακυρωθούν, σύμφωνα με στοιχεία από την εταιρία αναλύσεων δεδομένων για τον τομέα της αεροπορίας Cirium, μετά τις αιματηρές επιθέσεις από τους φιλοϊρανούς Χούθι το σαββατοκύριακο. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ «Βασιλιάς Χαλίντ» ακύρωσε χθες το 99,7% όλων των προγραμματισμένων πτήσεων, σύμφωνα με τη Cirium.

Παρότι ο πρόεδρος δεν έδωσε περισσότερες διευκρινίσεις, το ποσό που ανέφερε προσεγγίζει ορισμένες εκτιμήσεις σχετικά με το πόσα χρήματα έχει δαπανήσει η ΕΕ για την εισαγωγή ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο για τη σταδιακή εξάλειψη της εξάρτησής της από τη ρωσική ενέργεια.

«Έκανα τη σωστή επιλογή για τον αμερικανικό λαό — ΠΑΝΤΑ, ΠΡΩΤΑ Η ΑΜΕΡΙΚΗ!» έγραψε ο Τραμπ στην ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Νομοθέτες και από τα δύο κόμματα εξέφρασαν ανησυχίες για την απόφαση του Τραμπ να επιτρέψει στη Ρωσία να προμηθεύει με ορισμένες ποσότητες ντίζελ τις αγορές των ΗΠΑ και τις παγκόσμιες αγορές για τους επόμενους έξι μήνες.

Αντιδράσεις και από Ρεπουμπλικάνους

Το σχέδιο προκάλεσε αντιδράσεις από αρκετούς Ρεπουμπλικάνους στο Κογκρέσο, οι οποίοι έχουν καλέσει τον Τραμπ να μην άρει την αμερικανική απαγόρευση εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία έως ότου ο πρόεδρός της, Βλαντίμιρ Πούτιν, τερματίσει τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να προσφέρουν στον Πούτιν μια οικονομική σανίδα σωτηρίας, όσο η Ρωσία συνεχίζει να σκοτώνει Ουκρανούς αμάχους», ανέφερε σε κοινή δήλωσή της την Κυριακή μια ομάδα επτά γερουσιαστών, μεταξύ των οποίων τέσσερις Ρεπουμπλικάνοι

Και άλλοι Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφράσει αντιρρήσεις για τη συμφωνία του Τραμπ. «Παρότι κατανοώ την επιθυμία να μειωθούν οι τιμές του ντίζελ, ανησυχώ ότι η άρση των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο θα χρηματοδοτήσει απλώς την πολεμική μηχανή του Κρεμλίνου, ενθαρρύνοντας ακόμη περισσότερη βία και καταστροφή, όπως έχουμε δει τις τελευταίες ημέρες», δήλωσε την Παρασκευή ο βουλευτής Μάικλ Μακόλ, Ρεπουμπλικάνος από το Τέξας.

Ο Τραμπ, το κόμμα του οποίου βρίσκεται αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο μιας ιδιαίτερα δύσκολης εκλογικής αναμέτρησης στις ενδιάμεσες εκλογές, σε μια περίοδο που συμπίπτει με εκτεταμένη δυσαρέσκεια για την οικονομική κατάσταση, υποστηρίζει ότι το σχέδιο που συντόνισε με τον Πούτιν θα συμβάλει στη μείωση των εξαιρετικά υψηλών τιμών του ντίζελ. Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η πολιτική αυτή δεν θα έχει ιδιαίτερα σημαντικό αντίκτυπο.

Πολωνία: Συλλήψεις Τούρκων

Την ίδια στιγμή, δύο Τούρκοι πολίτες συνελήφθησαν στη Γερμανία σε σχέση με μια πυρκαγιά που σημειώθηκε σε σταθμό του δικτύου Starlink στην Πολωνία, δήλωσε σήμερα, Δευτέρα (12/10), ο Πολωνός υπουργός Εσωτερικών, Μάρτσιν Κιερβίνσκι. Ο Κιερβίνσκι δήλωσε ότι οι δύο Τούρκοι θα αντιμετωπίσουν κατηγορίες στην Πολωνία για τη διάπραξη πράξεων σαμποτάζ κατόπιν εντολών ξένης υπηρεσίας πληροφοριών.

«Κατόπιν αιτήματος των πολωνικών Aρχών, η γερμανική αστυνομία συνέλαβε δύο Τούρκους υπηκόους που είναι ύποπτοι για την εμπρηστική επίθεση σε σταθμό Starlink στη Μασοβία. Πρόκειται για μια ακόμη πράξη υβριδικού πολέμου. Οι δράστες της δολιοφθοράς θα λογοδοτήσουν ενώπιον της πολωνικής Δικαιοσύνης», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Χ, ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ.

Ο υπουργός Ειδικών Υπηρεσιών της Πολωνίας, Τόμας Σιεμόνιακ, δήλωσε ότι η Ρωσία βρίσκεται πίσω από το περιστατικό. «Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι οι ρωσικές υπηρεσίες βρίσκονται πίσω από αυτή την πράξη σαμποτάζ και αξίζει να προστεθεί ότι οι ρωσικές υπηρεσίες στρέφονται όλο και περισσότερο σε άτομα που συνδέονται με τον εγκληματικό υπόκοσμο», δήλωσε ο Σιεμόνιακ σε συνέντευξη Τύπου.

Αξιωματούχοι από διάφορες χώρες της ΕΕ προειδοποιούν εδώ και μήνες ότι η Ρωσία πραγματοποιεί δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις και άλλες υβριδικές επιθέσεις σε όλη την Ευρώπη, με στόχο να υπονομεύσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Η Ρωσία απορρίπτει τις εν λόγω κατηγορίες ως αβάσιμες, θεωρώντας τις, όπως ισχυρίζεται, ως αποτέλεσμα της αντιρωσικής υστερίας.

Η πυρκαγιά στον σταθμό Starlink στην κεντρική ‌Πολωνία κατέστρεψε το σύστημα τροφοδοσίας και τη εφεδρική του γεννήτρια. Η Πολωνία ανέφερε τότε ότι θεωρούσε την πυρκαγιά ως πράξη σαμποτάζ ​με στόχο τη διακοπή των υπηρεσιών διαδικτύου, μεταξύ άλλων και για ​τον στρατό της Ουκρανίας.

Ο Έλον Μασκ ενεργοποίησε τις υπηρεσίες Starlink στην Ουκρανία το 2022 αφού το Κίεβο ζήτησε βοήθεια τις πρώτες ημέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας. ⁠Η Πολωνία έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι καλύπτει το κόστος της συνδρομής της Ουκρανίας στο Starlink. Παρά τις μεταγενέστερες διαμάχες του Μασκ με Ουκρανούς αξιωματούχους σχετικά με τις απόψεις του για τον πόλεμο, ο ουκρανικός στρατός βασίζεται σε δεκάδες χιλιάδες τερματικά Starlink για τις επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης και ορισμένες επιχειρήσεις με drones.

Η Μόσχα απορρίπτει αίτημα του Κιέβου

Το Κρεμλίνο δήλωσε σήμερα ότι απορρίπτει την ιδέα για εκεχειρία 60 ημερών που πρότεινε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να επιτραπεί στη χώρα του να πραγματοποιήσει προεδρικές εκλογές, επισημαίνοντας ότι αντ’ αυτού επιθυμεί μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία.

«Σας παρακαλώ, πείτε στον Πούτιν να μας δώσει δύο μήνες, 60 ημέρες πλήρους κατάπαυσης πυρός, 60 ημέρες και θα διοργανώσουμε εκλογές», δήλωσε χθες ο Ζελένσκι στην εκπομπή “This Week” του δικτύου ABC. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε σήμερα σε δημοσιογράφους ότι η Ρωσία επιθυμεί μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική συμφωνία παρά μια προσωρινή κατάπαυση πυρός.

«Στο Κρεμλίνο, ο πρόεδρος Πούτιν και αξιωματούχοι σε άλλα επίπεδα έχουν κατ’ επανάληψη δηλώσει ότι δεν θέλουμε εκεχειρία», είπε ο Πεσκόφ. «Θέλουμε μακροπρόθεσμη ειρήνη και είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να την επιτύχουμε». Η Ρωσία πιέζει εδώ και καιρό την Ουκρανία να προχωρήσει σε εκλογές και δηλώνει ότι η αποτυχία της να το πράξει καθιστά τον Ζελένσκι μη νόμιμο ηγέτη. Οι εκλογές σε καιρό πολέμου απαγορεύονται με βάση το ουκρανικό δίκαιο.

Το Κρεμλίνο δήλωσε επίσης ότι συνεχίζονται οι επαφές για πιθανή ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, που ανακοινώθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Πεσκόφ αρνήθηκε να σχολιάσει εάν μια εκεχειρία θα αφορά μόνο τα διυλιστήρια πετρελαίου και πρόσθεσε ότι περαιτέρω λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν εν ευθέτω χρόνω.

Αιχμές από Ζελένσκι

Οι τιμές του diesel δεν εξαρτώνται από τις επιθέσεις μας στη Ρωσία, αλλά από τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε συνέντευξή του στο Fox News. Ο Ουκρανός πρόεδρος κατηγόρησε τον Πούτιν ότι αψηφά την κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές που ανακοίνωσε ο Τραμπ, και σημείωσε ότι το Κίεβο από την πλευρά του απέχει από τις επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας της Ρωσίας, αλλά ο Ρώσος ομόλογός του συνεχίζει τις επιθέσεις.

«Είμαστε ήδη έτοιμοι από σήμερα για ενεργειακή κατάπαυση του πυρός όπως είπε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι ο Πούτιν είναι έτοιμος καθώς ακόμα και μετά τα χθεσινά μηνύματα (του Τραμπ) για την κατάπαυση του πυρός, ο Πούτιν επιτέθηκε στις υποδομές μας» δήλωσε ο Ζελένσκι σε τηλεοπτική του συνέντευξη, η οποία αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις στο επιτελείο Τραμπ.

Ερωτώμενος για το αν η Ουκρανία θα τιμούσε μία τέτοια κατάπαυση του πυρός, ο Ζελένσκι δήλωσε κατηγορηματικά «φυσικά» επιμένοντας πως το Κίεβο απέχει ήδη από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας. «Δεν επιτεθήκαμε σε καμία ενεργειακή εγκατάσταση στο ρωσικό έδαφος, επειδή ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι θα υπάρξει ενεργειακή κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Εμείς δεν επιτεθήκαμε, αλλά η Ρωσία επιτέθηκε στους σταθμούς ανεφοδιασμού καυσίμων, στις ενεργειακές υποδομές, σε άλλες υποδομές και σε διάφορα άλλα σημεία», δήλωσε.

Οι ρωσικές επιθέσεις

Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις ρωσικές επιθέσεις «απάντηση του Πούτιν στον Τραμπ». «Αυτή ήταν η απάντησή του στον Πρόεδρο Τραμπ. Η επίθεση στις ενεργειακές μας υποδομές» είπε ο Ζελένσκι και πρόσθεσε πως «η επικοινωνία από πλευράς Ρωσίας ήταν ξεκάθαρη, ότι δεν γνωρίζουν τίποτα περί ενεργειακής εκεχειρίας».

«Όταν μιλάμε για εκεχειρία στην ενέργεια αυτό σημαίνει ένα και μόνο πράγμα: ότι δεν θα επιτεθεί η Ρωσία στις ενεργειακές μας υποδομές και εμείς δεν απαντήσουμε με επιθέσεις στις δικές τους. Αυτό λέγεται ενεργειακή εκεχειρία» επέμεινε ο Ζελένκσι σημειώνοντας σημαντική πτυχή είναι και οι υποδομές στην ενέργεια. Ο Ζελένσκι δεσμεύτηκε επίσης πως «αν η Ρωσία δεν επιτεθεί στην ενέργειά μας, τότε και εμείς δεν θα επιτεθούμε στις δικές τους υποδομές».

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τις ουκρανικές επιθέσεις στις ρωσικές υποδομές ενέργειας τονίζοντας πως σε αυτό οφείλονται οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. Την Παρασκευή ανακοίνωσε deal για το ντίζελ με τον Πούτιν, μία απόφαση που προκάλεσε σφοδρέ επικρίσεις στη διεθνή κοινότητας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος από την πλευρά του ωστόσο, διαμήνυσε ότι αυτό που οφείλεται για την αύξηση των τιμών στην ενέργεια δεν είναι οι ουκρανικές επιθέσεις αλλά ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ, «ρίχνοντας την ευθύνη» ουσιαστικά στον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν. «Όλοι αντιλαμβάνονται ότι οι τιμές στα καύσιμα δεν εξαρτώνται από τις επιθέσεις στις υποδομές στο ντίζελ της Ρωσίας» είπε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι. «Όλοι κατανοούν ότι αυτό εξαρτάται από τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ» συνέχισε.

Για τις ουκρανικές εκλογές

«Μόνο οι δικοί μας άνθρωποι μπορούν να φέρουν την αλλαγή» ήταν η απάντηση Ζελέσνκι στα σχόλια Τραμπ ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο. Το Σαββατοκύριακο ο Τραμπ επέκρινε τον Ζελένσκι σημειώνοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο και τόνισε ότι το Κίεβο έχει χάσει ευκαιρίες για έναν διευθετημένο συμβιβασμό με τη Ρωσία.

«Αν ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να αλλάξει τον ηγέτη της Ουκρανίας, θα πρέπει να γνωρίζει ότι μόνο οι άνθρωποί μας μπορούν να το αλλάξουν αυτό» ήταν η απάντηση Ζελένσκι και συμπλήρωσε πως είναι διατεθειμένος να προχωρήσει σε εκλογές. Έθεσε όμως ως κυρίαρχο εμπόδιο τις εχθροπραξίες από πλευράς Ρωσίας και τόνισε ότι οι εκλογές παραμένουν αδύνατες χωρίς ουσιαστική παύση των επιθέσεων.

«Είμαι έτοιμος για εκλογές. Αλήθεια χρειαζόμαστε το ελάχιστον 60 ημέρες για την ασφάλεια στις υποδομές ώστε να προετοιμάσουμε τις εκλογές» είπε και υπογράμμισε ότι τα ρωσικά drones και οι πυραυλικές επιθέσεις είναι αυτές που απειλούν την διεξαγωγή της ψηφοφορίας.

«Μιλάμε για χιλιάδες drones, βαλλιστικούς πυραύλους κλπ, πώς μπορούν να ψηφήσουν οι πολίτες;» αναρωτήθηκε ο Ζελένσκι. «Δεν έχει να κάνει καν με τον νόμο» ξεκαθάρισε και τόνισε πως «ο νόμος είναι πολύ σημαντικός αλλά εδώ μιλάμε πρώτα από όλα για την ασφάλεια». Σε ερώτημα τέλος για το ποια ήταν η τελευταία επικοινωνία που είχε με τον Τραμπ είπε ότι ήταν στη Νέα Υόρκη κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Στη συνάντηση του με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, ο Ρούμπιο τόνισε: «Διαθέτουμε μια πραγματικά μοναδική ιστορική συμμαχία, η οποία έχει ενισχυθεί με την πάροδο του χρόνου και έχει πλέον τη δυνατότητα να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο, όχι μόνο στον τομέα της άμυνας, όπου η Ελλάδα αποτελεί πρότυπο συμμάχου (model ally), αλλά και στους τομείς της ενέργειας, της οικονομίας, των σπάνιων και κρίσιμων ορυκτών και των εφοδιαστικών αλυσίδων».

Κομβικό σημείο της επίσκεψης του Ρούμπιο αποτέλεσε σαφώς η ομιλία του στην Πνύκα με φόντο τον Παρθενώνα, η οποία ανέδειξε στην ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά της Αρχαίας Ελλάδας, της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και του Χριστιανισμού ως θεμελιώδη στοιχεία της διαμόρφωσης του δυτικού πολιτισμού και της κοινής ταυτότητας της Δύσης.

Παράλληλα, συνέδεσε αυτές τις ιστορικές ρίζες με την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να διαμορφώσει ένα συνεκτικό αφήγημα για τη δυτική ταυτότητα και τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στο διεθνές σύστημα. Βεβαίως, προσπάθησε να απενοχοποιήσει την έννοια του εθνικισμού για να δικαιολογήσει την ιδεολογία του Τραμπ “America First”.  Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, «επιλέγουμε να μην απολογούμαστε που επιδιώκουμε την εθνική ισχύ». Σε γενικές γραμμές, δηλαδή, η ομιλία του ανέδειξε την σημασία της ισχύος στο διεθνές σύστημα ιδιαίτερα στην εποχή Τραμπ. 

Ρούμπιο: Εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας

Παράλληλα, η ομιλία Ρούμπιο στην Αθήνα υποδηλώνει εμμέσως ότι η μετατόπιση στην άσκηση της αμερικανικής γεωπολιτικής ισχύος ενδέχεται να συνεχιστεί και κατά την επόμενη προεδρική θητεία, καθώς δύο από τους πλέον προβεβλημένους Ρεπουμπλικάνους αξιωματούχους της σημερινής κυβέρνησης των ΗΠΑ (ο Ρούμπιο τώρα και ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance στο πρόσφατο παρελθόν) έστειλαν προς την Ευρώπη σαφή και δυναμικά μηνύματα, αποκλείοντας ουσιαστικά την επιστροφή στις πολιτικές του παρελθόντος.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, με επίκεντρο την ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά της Δύσης, μπορεί και να ερμηνευθεί και ως μήνυμα προς την αμερικανική κοινή γνώμη ενόψει των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών της 3ης Νοεμβρίου 2026.  Μέσα από την ανάδειξη των εθνικών συμφερόντων, της δυτικής ταυτότητας και της ανάγκης ενίσχυσης της αμερικανικής ισχύος, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας συνέδεσε τη διεθνή παρουσία των ΗΠΑ με τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ.

Παράλληλα, σύμφωνα με την Washington Post, η ομιλία στην Πνύκα πιθανώς ανέδειξε και τις προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες του ίδιου του Ρούμπιο, καθώς η διεθνής προβολή του στη συγκεκριμένη τοποθεσία αλλά και το ευρύτερο ιδεολογικό στίγμα της ομιλίας του μπορούν να ενισχύσουν το δημόσιο πολιτικό του προφίλ στο μέλλον.

Σε επίπεδο ουσίας, η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση νέων αμυντικών συμφωνιών ύψους 4 δισ. δολαρίων, οι οποίες εντάσσονται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το πακέτο περιλαμβάνει οπλικά συστήματα, πυραύλους και πυρομαχικά, καθώς και εξοπλισμό για την υποστήριξη των ελληνικών μαχητικών F-16 και F-35.

Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μέσω της διάθεσης τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker και της συνεργασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα. Οι συμφωνίες επιβεβαιώνουν το υψηλό επίπεδο της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ και ενισχύουν τη διαλειτουργικότητα των δύο πλευρών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.  Ωστόσο, η διεύρυνση των εξοπλιστικών προγραμμάτων θέτει παράλληλα το ζήτημα της δημοσιονομικής επιβάρυνσης και της ανάγκης να συνδυάζεται η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας με τη βιωσιμότητα των δημόσιων δαπανών.

Ενεργειακή ασφάλεια και γεωπολιτικές ισορροπίες

Στον ενεργειακό τομέα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου LNG, ο οποίος ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Λόγω του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, η παροχή αμερικανικού LNG από την Ελλάδα αλλά και η μεταφορά του στα Βαλκάνια αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Άλλωστε, είδαμε ότι αυτό το θέμα έχει ήδη προκαλέσει αμερικανικές παρεμβάσεις στα εσωτερικά της Ρουμανίας. Ο Ρούμπιο τόνισε ότι οι εν λόγω ενεργειακές διασυνδέσεις ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποιούν τις πηγές αλλά και τις οδούς προμήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, καθώς συνδέεται με την ενεργειακή σύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη και την ευρύτερη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Η αμερικανική υποστήριξη στα έργα αυτά αναδεικνύει τη σύγκλιση των ελληνικών επιδιώξεων με τον στόχο της Ουάσιγκτον για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και περιορισμό της εξάρτησης από προμηθευτές που μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ενέργεια ως μέσο πολιτικής πίεσης. Στα προβληματικά σημεία της επίσκεψης συγκαταλέγεται η στάση των ΗΠΑ απέναντι στις δυσκολίες υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ με το Great Sea Interconnector.

Παρότι ο Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε την υποστήριξή του στο έργο και δεσμεύθηκε ότι η Ουάσιγκτον θα αξιοποιήσει διπλωματικά μέσα για την αντιμετώπιση των εμποδίων, δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη δημόσια πρωτοβουλία απέναντι στις τουρκικές αντιρρήσεις τονίζοντας  ότι τα ζητήματα που εμπλέκουν τρίτες χώρες είναι ευαίσθητα και πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής διπλωματίας και όχι μέσω δημόσιων αντιπαραθέσεων ή συνεντεύξεων τύπου.

Η στάση αυτή αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που επιδιώκει να διατηρήσει η Ουάσιγκτον: αφενός, στηρίζει έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τον περιφερειακό ρόλο της Ελλάδας· αφετέρου, αποφεύγει να μετατρέψει τη δημόσια υποστήριξη σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Ελληνοαμερικανικές σχέσεις

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ρούμπιο, η Ουάσιγκτον θεωρεί μεν μια ελληνοτουρκική σύγκρουση «αδιανόητη» αλλά, από την άλλη μεριά, δεν παρέχεται από τις ΗΠΑ δημόσια δέσμευση ότι θα υποστηρίξουν τις ελληνικές θέσεις σε μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση. Συνεπώς, σε μια περιπλοκή της πόντισης του καλωδίου όπου ίσως ζητηθεί άδεια από την Τουρκία, θα έχουμε πετύχει το περαιτέρω γκριζάρισμα του Αιγαίου χωρίς φυσικά οι ΗΠΑ να πάρουν θέση. 

Κατά την διάρκεια της επίσκεψης Ρούμπιο, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και των επενδύσεων. Αναγνώρισαν τη σημασία της οικονομικής ασφάλειας και εξέφρασαν την πρόθεσή τους να συνεργαστούν για την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου των επενδύσεων και την προστασία των διαδικασιών προμηθειών που αφορούν κρίσιμες υποδομές. Οι δύο πλευρές χαιρέτισαν την ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της υπερνοημοσύνης, της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, της κυβερνοασφάλειας και των προηγμένων τεχνολογιών.

Τι έδειξε η επίσκεψη

Συνολικά, η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα επιβεβαίωσε τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας για τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να αίρει τα ερωτήματα σχετικά με τα όρια της αμερικανικής υποστήριξης όταν διακυβεύονται ελληνικά συμφέροντα όπως είδαμε στο θέμα της πόντισης του καλωδίου.

Θεωρώ ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένος σύμμαχος των ΗΠΑ αλλά να παρέχει τη στήριξη της βάσει ανταλλαγμάτων. Η στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ παραμένει σημαντική αλλά εξίσου σημαντική παραμένει και η ικανότητα της Ελλάδας να διαπραγματεύεται με αυτοπεποίθηση, να θέτει σαφείς όρους και να μην εκλαμβάνει τη συμμαχική σχέση ως υποκατάστατο μιας ενεργητικής και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.

Συνεπώς, η επίσκεψη Ρούμπιο σαφώς εκπέμπει θετικά μηνύματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ και συνοδεύεται από συγκεκριμένες συμφωνίες αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας, ενώ η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναδεικνύει περαιτέρω τη στρατηγική σημασία των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ελλάδα.

Ωστόσο, πέρα από τις επιμέρους συμφωνίες και τις διακηρύξεις καλής συνεργασίας, δεν προέκυψαν νέες, σαφείς δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον σε κρίσιμα ζητήματα που άπτονται των ελληνικών εθνικών συμφερόντων. Το ζητούμενο για την Αθήνα δεν είναι απλώς η διατήρηση στενών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η εξασφάλιση έμπρακτης υποστήριξης, ιδίως όταν διακυβεύονται ζητήματα ασφάλειας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.