Ύστερα από μήνες διαδηλώσεων, καταλήψεων πανεπιστημίων και αυξανόμενης κοινωνικής πίεσης, ο Βούτσιτς προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Οι φοιτητές συμμετείχαν μέσω της Φοιτητικής Λίστας (Studenti pobeđuju – «Οι φοιτητές νικούν»), μιας πρωτοβουλίας πολιτών και όχι ενός παραδοσιακού πολιτικού κόμματος.

Μια ιστορική νίκη για τη Φοιτητική Λίστα

Η Φοιτητική Λίστα επικράτησε με διαφορά, τερματίζοντας τη μακρά περίοδο κοινοβουλευτικής κυριαρχίας του SNS. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που ανακοίνωσε η Εκλογική Επιτροπή της Δημοκρατίας της Σερβίας στις 26 Οκτωβρίου, η Φοιτητική Λίστα συγκέντρωσε το 52,54% των ψήφων, έναντι 39,29% του συνασπισμού «Ενωμένη Σερβία» του Βούτσιτς.

Οι προβολές των Ipsos και CeSID έδιναν στους φοιτητές περίπου 141 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, αριθμό που θα τους επέτρεπε να σχηματίσουν κυβέρνηση με κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τα οριστικά αποτελέσματα δεν είχαν ακόμη ανακοινωθεί. Ο Βούτσιτς αναγνώρισε την ήττα του το βράδυ των εκλογών. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι το φοιτητικό κίνημα κατάφερε να μετατρέψει τη γενικευμένη δυσαρέσκεια σε εκλογική υποστήριξη, προσελκύοντας ψηφοφόρους πολύ πέρα από τους πανεπιστημιακούς χώρους.

Σταθερότητα ή αλλαγή;

Η εκλογική αναμέτρηση δεν ήταν απλώς μια σύγκρουση δύο πολιτικών προγραμμάτων. Ήταν και μια μάχη ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους πολιτικής επικοινωνίας: Από τη μία, την προσωποκεντρική εκστρατεία του Βούτσιτς και, από την άλλη, τη συλλογική, οργανωμένη από τη βάση προσέγγιση της Φοιτητικής Λίστας.

Η προεκλογική εκστρατεία του Βούτσιτς στηρίχθηκε στην οικονομική ανάπτυξη, τη σταθερότητα και τη συνέχεια. Τα μηνύματά του έδιναν έμφαση στα έργα υποδομών, την υγειονομική περίθαλψη, τις επενδύσεις και την οικονομική πρόοδο. Με το σύνθημα «Έχουμε ένα σχέδιο για κάθε χωριό και πόλη», επιχείρησε να παρουσιάσει την κυβέρνησή του ως έμπειρη και αποτελεσματική, ικανή να φέρνει απτά αποτελέσματα.

Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η προσωπική του εικόνα. Σε μία από τις χαρακτηριστικές διαφημίσεις της εκστρατείας, εμφανίστηκε φορώντας ένα μπλουζάκι με χαρακτηρισμούς όπως «δικτάτορας», «προδότης» και «χειραγωγός». Αφαιρώντας τις ετικέτες μία προς μία, επιχείρησε να απορρίψει τις επικρίσεις και να εμφανιστεί ως ένας ηγέτης που δεν κάμπτεται από τις πολιτικές επιθέσεις.

Σε μια άλλη διαφήμιση, υποδύθηκε τον σερβιτόρο που ακούει τις απαιτήσεις μιας οικογένειας. Τα μέλη της συζητούσαν για τους μισθούς, το Κόσοβο, τις σχέσεις με τη Ρωσία και την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο, η διαφήμιση παρουσίαζε τον Βούτσιτς ως έναν πολιτικό που μπορεί να κατανοήσει τις διαφορετικές γενιές και να ισορροπήσει τις προσδοκίες τους.

Η συναισθηματική προσέγγιση είχε επίσης τη θέση της στην εκστρατεία. Αναρτήσεις με καρδιές, μηνύματα με επίκεντρο την οικογένεια και εκκλήσεις προς τους πολίτες να ψηφίσουν μαζί επιδίωκαν να δημιουργήσουν έναν προσωπικό δεσμό ανάμεσα στον πρόεδρο και τους ψηφοφόρους. Παράλληλα, όμως, η εκστρατεία αξιοποίησε και τον φόβο για το άγνωστο.

Το σύνθημα «Το μέλλον δεν είναι παιχνίδι και η Σερβία δεν είναι παιχνίδι κανενός» προειδοποιούσε ουσιαστικά ότι μια πολιτική αλλαγή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα της χώρας. Έτσι, ο Βούτσιτς συνδύασε την προβολή των κυβερνητικών επιτευγμάτων με την προειδοποίηση για τους κινδύνους που, σύμφωνα με το αφήγημά του, θα μπορούσε να φέρει η απομάκρυνσή του από την εξουσία.

Οι φοιτητές επενδύουν στην εικόνα του πολιτικού outsider

Η Φοιτητική Λίστα ακολούθησε εντελώς διαφορετικό δρόμο. Το ισχυρότερο πλεονέκτημά της ήταν ότι δεν παρουσιάστηκε ως ένα ακόμη κόμμα της αντιπολίτευσης, αλλά ως μια δύναμη που αμφισβητούσε το ίδιο το παραδοσιακό πολιτικό κατεστημένο. Η αντιπολιτική ταυτότητα του κινήματος δεν σήμαινε απόρριψη της δημοκρατίας. Εξέφραζε, αντίθετα, τη δυσαρέσκεια απέναντι στους επαγγελματίες πολιτικούς, την υπερσυγκέντρωση της εξουσίας και τους υφιστάμενους πολιτικούς θεσμούς. Οι φοιτητές εμφανίστηκαν ως πρόσωπα έξω από το καθιερωμένο πολιτικό σύστημα, τα οποία δεν είχαν ευθύνη για τις αποτυχίες του παρελθόντος.

Έχει ενδιαφέρον ότι κανένας από τους 250 υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας δεν ήταν φοιτητής. Στη λίστα συμμετείχαν πανεπιστημιακοί, γιατροί, δικηγόροι, καλλιτέχνες και άλλοι επαγγελματίες. Επικεφαλής ήταν ο καρδιολόγος και πανεπιστημιακός Ilija Srdanović. Η επιλογή αυτή επέτρεψε στο κίνημα να συνδυάσει την εικόνα του πολιτικού outsider με εκείνη της επαγγελματικής επάρκειας.

Κεντρικό ρόλο στην εκστρατεία έπαιξαν δύο συνθήματα: «Οι φοιτητές νικούν» (Studenti pobeđuju) και «Ξέρουμε πώς» (Mi znamo kako). Το πρώτο εξέπεμπε αυτοπεποίθηση και πίστη στην πολιτική αλλαγή. Το δεύτερο απαντούσε ευθέως στην πιθανή κριτική ότι το κίνημα δεν είχε την απαραίτητη εμπειρία για να κυβερνήσει. Ακόμη και ο αριθμός τρία, που αντιστοιχούσε στη θέση της Φοιτητικής Λίστας στο ψηφοδέλτιο, εντάχθηκε στην οπτική ταυτότητα της προεκλογικής εκστρατείας.

Η δύναμη της αποκεντρωμένης επικοινωνίας

Η ψηφιακή επικοινωνία αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντική για τη Φοιτητική Λίστα. Σε αντίθεση με την κεντρικά οργανωμένη εκστρατεία του Βούτσιτς, οι φοιτητές στηρίχθηκαν σε τοπικές ομάδες, πανεπιστήμια, εθελοντές και απλούς πολίτες για να διαδώσουν τα μηνύματά τους. Οι πληρωμένες ψηφιακές διαφημίσεις λειτούργησαν συμπληρωματικά, ενισχύοντας την προβολή του προγράμματος και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή στις κάλπες.

Το κίνημα απέφυγε επίσης να εγκλωβιστεί σε έντονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Παρότι ζητούσε θεσμικές μεταρρυθμίσεις και ουσιαστική δράση κατά της διαφθοράς, οι θέσεις του για το Κόσοβο και τη Ρωσία δεν απείχαν ριζικά από εκείνες του Βούτσιτς. Αυτό του επέτρεψε να προσελκύσει ψηφοφόρους με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες.

Το μεγάλο πλεονέκτημα των φοιτητών ήταν ότι κατάφεραν να μετατρέψουν την έλλειψη πολιτικής εμπειρίας σε στοιχείο της ταυτότητάς τους. Αντί να θεωρείται αδυναμία, η απουσία τους από το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα προβλήθηκε ως ένδειξη ανεξαρτησίας, εντιμότητας και διάθεσης για ρήξη με τις παλιές πρακτικές. Η στρατηγική αυτή, σε συνδυασμό με την αποκεντρωμένη επικοινωνία, τη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια και την κινητοποίηση των ψηφοφόρων, συνέβαλε στη δημιουργία μιας ευρείας συμμαχίας υπέρ της αλλαγής.

Από τη διαμαρτυρία στη διακυβέρνηση

Η νίκη της Φοιτητικής Λίστας δεν σηματοδοτεί απλώς την αλλαγή κυβέρνησης. Αναδεικνύει τη δυνατότητα ενός κινήματος που ξεκινά από τη βάση της κοινωνίας να αμφισβητήσει ένα εδραιωμένο πολιτικό σύστημα, συνδυάζοντας την απόρριψη του παραδοσιακού πολιτικού κατεστημένου, την εικόνα του outsider και την αποτελεσματική πολιτική επικοινωνία.

Ο Βούτσιτς πρόβαλε τη σταθερότητα, την εμπειρία και τη συνέχεια. Οι φοιτητές αντιπαρέθεσαν τη λογοδοσία, τα νέα πρόσωπα και έναν διαφορετικό τρόπο άσκησης της πολιτικής. Οι Σέρβοι ψηφοφόροι επέλεξαν τελικά την αλλαγή.

Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, αρχίζει τώρα. Η εκλογική νίκη και η διακυβέρνηση μιας χώρας είναι δύο διαφορετικές προκλήσεις. Η Φοιτητική Λίστα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει την εμπιστοσύνη που κέρδισε στους δρόμους και στην προεκλογική εκστρατεία σε αποτελεσματική πολιτική ηγεσία.

«Ουδέποτε υπήρξα μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαιτησίας (Κ.Ε.Δ.), ούτε είχα οποιαδήποτε αρμοδιότητα ή συμμετοχή στην επιλογή, τον ορισμό ή την αντικατάσταση διαιτητών σε αγώνες. Οι σχετικές αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στα αρμόδια όργανα διαιτησίας. Συνεπώς, ουδεμία αρμοδιότητα είχα ως προς τον ορισμό ή την αντικατάσταση διαιτητών, αλλά ούτε και θα μπορούσα να έχω εκ της θέσεως και των καθηκόντων μου, να ασκώ εν τοις πράγμασι αποφασιστική επιρροή στη διαδικασία επιλογής και ορισμού διαιτητών», φέρεται να ανέφερε στην απολογία του ο πρώην διαιτητής και ειδικός σε θέματα διαιτησίας.

Ο Ηλίας Κορομηλάς, που αντιμετωπίζει κατηγορίες δωροδοκίας και δωροληψίας σε 9 περιπτώσεις δήλωσε αθώος και μπλεγμένος μόνο μέσω αναφορών τρίτων προσώπων. «Ουδεμία συμμετοχή είχα στις αποδιδόμενες σε εμένα πράξεις, τις οποίες αρνούμαι κατηγορηματικά στο σύνολό τους. Οι σε βάρος μου κατηγορίες στηρίζονται ουσιαστικά στις καταθέσεις δύο και μόνο προσώπων, χωρίς να προκύπτουν συγκεκριμένα αντικειμενικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την προσωπική μου εμπλοκή στις καταγγελλόμενες ενέργειες», υποστήριξε σχετικά.

Από την πλευρά του, ο Τάσος Πηλοΐδης αρνήθηκε τις δύο καταγγελίες για δωροληψία του και μηνύει τον επιχειρηματία και έναν από τους μάρτυρες- κλειδιά και πρώην ιδιοκτήτη δύο ομάδων μπάσκετ για ψευδή κατάθεση. Ο κατηγορούμενος παίρνει θέση και για την καταγγελία που τον αφορά για τον αγώνα με τις δύο τεχνικές ποινές στον Παναγιώτη Γιαννάκη, υποστηρίζοντας ότι «δε θα έκανε ποτέ κάτι τέτοιο στον Παναγιώτη Γιαννάκη», τον οποίο χαρακτήρισε «θρύλο του ελληνικού μπάσκετ».

Αθώα δήλωσε και η κατηγορούμενη Βάσω Τσαρούχα, για τις 13 αποδιδόμενες καταγγελίες για δωροληψία της για περίεργα….σφυρίγματα. Η μοναδική εν ενεργεία διαιτητής απέδωσε τα καταγγελόμενα σε αντιπαλότητα με παράγοντες του μπάσκετ. Μετά τις απολογίες των έξι συλληφθέντων, η ανακριτική έρευνα για τα στημένα του μπάσκετ περνά στο επόμενο στάδιο, με τον ανακριτή να εξετάζει πολύ προσεκτικά τις καταθέσεις και τις καταγγελίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία με σκοπό να αποφασίσει αν θα πρέπει να τεθούν και νέα πρόσωπα στο «κάδρο» των κατηγορουμένων.

Μεταξύ των περιπτώσεων που περιγράφονται στο δικαστικό έγγραφο, περιλαμβάνεται και αγώνας του Ιωνικού Νέας Φιλαδέλφειας με τον Ηλυσιακό, στις 3 Μαΐου 2018, για το πρωτάθλημα της Α’ ΕΣΚΑ. Κατά το κατηγορητήριο, στην εν λόγω αναμέτρηση φέρεται να υπήρξε υπόσχεση ωφελημάτων προς τη διαιτήτρια Τσαρούχα, προκειμένου να επηρεαστεί το αποτέλεσμα υπέρ του Ιωνικού Νέας Φιλαδέλφειας, ο οποίος επικράτησε με 55-51.

Τρεις πρότερες προφυλακίσεις 

Η σημερινή διαδικασία πραγματοποιήθηκε στον απόηχο των αποφάσεων για την προσωρινή κράτηση τριών ακόμη κατηγορουμένων στην ίδια υπόθεση. Επισημαίνεται ότι προφυλακιστέοι έχουν ήδη κριθεί ο τέως πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης (ΕΟΚ) Βαγγέλης Λιόλιος, ο επιχειρηματίας Γιώργος Μαυραγάνης και ο πρώην διαιτητής, Πέτρος Παπαπέτρου. Οι αποφάσεις για τον Λιόλιο και τον Μαυραγάνη ελήφθησαν αργά το βράδυ της Κυριακής (25/10), μετά τις πολύωρες απολογίες τους ενώπιον του ανακριτή.

Ο Βαγγέλης Λιόλιος, ο οποίος αντιμετωπίζει κατηγορίες σχετικές με δωροδοκία και δωροληψία υπό τις επιβαρυντικές διατάξεις της αθλητικής νομοθεσίας, παρέμεινε στο ανακριτικό γραφείο για περίπου τρεισήμισι ώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές για την απολογία του, αρνήθηκε τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι υπήρξε προσπάθεια απομάκρυνσής του από την προεδρία της ΕΟΚ. Παράλληλα, φέρεται να επικαλέστηκε φορολογικούς ελέγχους των προηγούμενων ετών και να προσκόμισε σχετικά έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε προκύψει επιβαρυντικό στοιχείο από τον έλεγχο των οικονομικών του.

Από την πλευρά του, ο Γιώργος Μαυραγάνης αρνήθηκε επίσης τις κατηγορίες που του αποδίδονται για το σκάνδαλο στο μπάσκετ, χωρίς ωστόσο οι ισχυρισμοί της υπεράσπισης να μεταβάλουν την απόφαση για την προσωρινή του κράτηση. Είχε προηγηθεί η προφυλάκιση του Πέτρου Παπαπέτρου, ο οποίος επίσης περιλαμβάνεται στους έξι πρώτους κατηγορουμένους της υπόθεσης.

“Χωριάτικο”: Η σύλληψη του συνδικαλιστή 

Συνελήφθη από στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος ο πρώην συνδικαλιστής της ΓΕΝΟΠ Ρίζος Ρίζος, ο οποίος φέρεται να ήταν το δεξί χέρι του ιδιοκτήτη της αλυσίδας φούρνων «Χωριάτικο», Άγγελου Γιαννακόπουλου, που κατηγορείται για φορολογική απάτη 100 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο πρώην οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ φέρεται να αποτελούσε στενό συνεργάτη του επιχειρηματία και να γνώριζε για τις παράνομες δραστηριότητες του. Πληροφορίες αναφέρουν πως ο επιχειρηματίας Άγγελος Γιαννακόπουλος βρισκόταν πίσω από ένα δίκτυο περίπου 400 εταιρειών στις οποίες εμφανίζονταν ως διαχειριστές «αχυράνθρωποι». Άνθρωποι δηλαδή που εμφανίζονταν μόνο τυπικά ως υπεύθυνοι των επιχειρήσεων ενώ, ουσιαστικά, αυτές ελέγχονταν από τον κατηγορούμενο επιχειρηματία.

Για 18 συνεχόμενα χρόνια ο Ρίζος κατείχε τη θέση του οργανωτικού γραμματέα της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, μιας από τις ισχυρότερες ομοσπονδίες εργαζομένων της χώρας. Η θέση αυτή, σε συνδυασμό με τη μακρόχρονη παρουσία του, του επέτρεψε να αποκτήσει βαθιά γνώση του συνδικαλιστικού μηχανισμού και να αναπτύξει προσωπικές σχέσεις με στελέχη διαφορετικών παρατάξεων. Ο ίδιος υπήρξε παλιό μέλος του ΚΚΕ και αποχώρησε μετά την συγκυβέρνηση Τζανετάκη, το 1989.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως από την έρευνα εντοπίστηκαν και δεσμεύτηκαν τραπεζικοί λογαριασμοί που ανήκουν σε τρεις γυναίκες που φέρονται να είναι συνεργάτιδες του Γιαννακόπουλου. Στους λογαριασμούς αυτούς βρέθηκαν περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ. Να σημειωθεί πως εκτός από τους φούρνους, ο επιχειρηματίας δραστηριοποιούνταν στη Ρόδο αλλά και στη Μύκονο, κυρίως στον χώρο της νυχτερινής διασκέδασης.

Με εντολή του επικεφαλής της ανεξάρτητης Αρχής, επίτιμου αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπου Βουρλιώτη, δεσμεύτηκαν όλα τα περιουσιακά στοιχεία των κατηγορουμένων στην υπόθεση της Pizza Fan, όπως και σε αυτή του «Χωριάτικου». Στην εντολή δέσμευσης περιλαμβάνονται τραπεζικοί λογαριασμοί και θυρίδες. Ωστόσο, και στις δύο υποθέσεις προβλέπεται ρητή εξαίρεση για τους τραπεζικούς λογαριασμούς μισθοδοσίας, ώστε να μην τεθούν σε διακινδύνευση οι απαιτήσεις των εργαζομένων.

“Χωριάτικο”: Πως στήθηκε το κύκλωμα 

Ένα σύστημα που θυμίζει τις μπάμπουσκες, τις ρωσικές κούκλες που κάθε μια κρύβει μέσα της μια άλλη θυμίζει το σύστημα που είχε στήσει ο Άγγελος Γιαννακόπουλος, πλην όμως, το δίκτυό του περιλάμβανε, καταμετρημένες έως τώρα, 433 επιχειρήσεις, που κάθε μια έδινε τη θέση της σε μια άλλη, όταν ο ΑΦΜ της «καιγόταν» λόγω των χρεών που δημιουργούσε. Ο Γιαννακόπουλος που συνελήφθη στα Γιάννινα, ενώ θα επιχειρούσε να διαφύγει στην Αλβανία, όπως εκτιμά η ΕΛΑΣ, μέχρι τώρα φέρεται να έχει ζημιώσει με το ποσό των 120 εκατομμυρίων ευρώ το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ.

Ειδικότερα, οι ασφαλιστικές εισφορές που δεν έχουν καταβληθεί στον φορέα φτάνουν τα 39 εκατ. ευρώ, από επιστρεπτέες προκαταβολές και φόρους δεν έχει καταβάλλει 38 εκατομμύρια, ενώ δεν έχει αποδοθεί ΦΠΑ ύψους 43 εκατομμυρίων. Οι 340 από τις επιχειρήσεις είναι οι φούρνοι, διάφορα καφέ, μπαρ, κέντρα διασκέδασης και στριπτιζάδικα.

Όπως εκτιμάται από την έως τώρα διερεύνηση της υπόθεσης, το 90% της δραστηριότητας του Γιαννακόπουλου ήταν μέσω των εταιρειών – ριχτάδικων, που έκλειναν αφήνοντας φέσια, με επικεφαλής αχυρανθρώπους που σε μεγάλο αριθμό ήταν φτωχοί άνθρωποι, ηλικιωμένοι που έδιναν το όνομα και τα στοιχεία τους για να ανοίγουν οι εταιρείες του Mr Χωριάτικο. Στην πλειονότητά τους, έπαιρναν 500- 1.000 ευρώ ως αμοιβή.

Ωστόσο, παράλληλα με το ξήλωμα του δικτύου των εταιρειών, η αστυνομία αναζητά και τις «άκρες» του Γιαννακόπουλου που όπως εκτιμάται υπάρχουν παντού: στην ίδια την αστυνομία, στην εφορία, στον ΕΦΚΑ, στην ΕΤΑΔ, σε δήμους: Όπου χρειαζόταν η εγκληματική οργάνωση είτε για να περνάει κάτω από τα ραντάρ, είτε για να κερδίζει χρόνο, είτε για να παίρνει διαγωνισμούς, ειδικά σε τουριστικές περιοχές όπως η Ρόδος, αλλά και η Μύκονος.

Στη Ρόδο, μάλιστα, η αστυνομία έχει ανασύρει τον φάκελο ενός επεισοδίου με πυροβολισμούς πέρσι στη Ρόδο, καθώς με βάση τα νέα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως, εκτιμάται ότι είχε άμεση σύνδεση με τη δράση του κυκλώματος. Στη Ρόδο, που αποτελεί βασικό σημείο της αστυνομικής έρευνας ο Γιαννακόπουλος με μπροστινούς αχυρανθρώπους του και εταιρείες- βιτρίνες είχε χτυπήσει σε διαγωνισμούς και είχε αναλάβει την εκμετάλλευση 28 παραλιών. Οι αχυράνθρωποι προσέφεραν υπέρογκα ποσά, έδιναν μια καλή προκαταβολή και μετά οι πληρωμές σταματούσαν. Όταν τα φέσια μεγάλωναν, η εταιρεία έκλεινε και στον επόμενο διαγωνισμό αναλάμβανε μια άλλη.

Ο Γιαννακόπουλος, σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά έως τώρα, φρόντιζε να βγάζει έξω μεγάλο μέρος των χρημάτων που αποκόμιζε. Κύριος προορισμός ήταν η Ισπανδία και η Δανία, ενώ κομβικό ρόλο στη λειτουργία και την οργάνωση της εγκληματικής συμμορίας έπαιζαν, εκτός από τον πρώην συνδικαλιστή της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, Ρίζο Ρίζο, έπαιζε μια «ελίτ» ομάδα λογιστών, που φρόντιζε να μένουν «αόρατες» οι εταιρείες – ριχτάδικα, αλλά διευκόλυναν και τη διαδρομή του χρήματος, τόσο προς το εξωτερικό, όσο και προς την επιστροφή του, ως κεφάλαια για τις νόμιμες επιχειρήσεις του Γιαννακόπουλου στην Ελλάδα.

Το «φρέσκο» χρήμα που επέστρεφε στην Ελλάδα έμπαινε σε εταιρείες και λογαριασμούς του Γιαννακόπουλου που είχε απλώσει τη δραστηριότητά του πέρα από τους φούρνους και τις θυγατρικές τους εταιρείες, σε εκμετάλλευση τουριστικών περιοχών, με δραστηριότητα εκτός από τη Ρόδο και στη Μύκονο, χωρίς να ξεχνά τα κέντρα διασκέδασης και τα στριπτιζάδικα, απ΄όπου είχε ξεκινήσει άλλωστε η «καριέρα του». Στο κατηγορητήριο που συντάσσεται σε βάρος του, αναμένεται να περιληφθούν και αδικήματα που έχουν να κάνουν με μαστροπεία, ωστόσο, πλέον δεν αποτελούν κακούργημα, αλλά πλημμέλημα.

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι σύμφωνα με συνδικαλιστές του ιδιωτικού τομέα, από την εποχή της πανδημίας το 2020 , είχαν καταγραφεί πολλές καταγγελίες εργαζομένων για παραβάσεις της εν λόγω αλυσίδας, όπως υποδηλωμένη εργασία και ελλιπή καταβολή ασφαλιστικών εισφορών . Όπως αναφέρουν ενδεικτικά, υποχρέωναν του εργαζόμενους στην εποχή του lockdown να δουλεύουν έχοντας το έγγραφο ότι πάνε για ψώνια στο φούρνο. Εργαζόμενοι είχαν καταγγείλει επίσης ότι δούλευαν 10 ώρες ενώ είχαν δηλωθεί για 4, ημιαπασχόληση. Πλέον, ερευνάται τι αποτέλεσμα είχαν αυτές οι καταγγελίες, ποιοι τις χειρίστηκαν και σε ποιες ενέργειες είχαν προχωρήσει.

Οι παλαιότερες κατηγορίες 

Ο ‘Αγγελος Γιαννακόπουλος του “Χωριάτικου” είχε ξανα-συλληφθεί και πρωτόδικα το 2015 καταδικάσθηκε σε δεκαετή κάθειρξη (δεν έχει γίνει δευτεροβάθμιο). Σε άλλη παρόμοια υπόθεση το 2019 αθωώθηκε. Η δεκαετής κάθειρξη αφορούσε τη συμμετοχή του σε διεθνές κύκλωμα σωματεμπορίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης γυναικών.

Σύμφωνα με το δικαστήριο, το κύκλωμα έφερνε γυναίκες από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και τις ανάγκαζε να εργάζονται σε γνωστά νυχτερινά κέντρα και strip clubs της Αθήνας, ενώ μέρος των κερδών αυτών φερόταν να διοχετεύεται για το “ξέπλυμα” και την ανάπτυξη της αλυσίδας των αρτοποιείων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η φοροδιαφυγή στην τωρινή υπόθεση ξεπερνάει τα 100 εκατομμύρια ευρώ!  Η αλυσίδα “Χωριάτικο” διαθέτει δεκάδες καταστήματα, τόσο ιδιόκτητα όσο και μέσω του συστήματος franchise, με παρουσία σε πολλές περιοχές της Αττικής αλλά και στην περιφέρεια, μεταξύ άλλων στον Βόλο.

Ο πληροφοριοδότης της “Pizza Fan”

Στο άλλο πολύκροτο σκάνδαλο, πληροφοριοδότη μέσα στις οικονομικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ φέρεται να είχε ο Mr. Pizza Fan, Κώστας Αντάρας, ώστε να ενημερώνεται για επικείμενους ελέγχους και να καλύπτει τα ίχνη της απάτης. Η ενδεχόμενη εμπλοκή «πληροφοριοδότη» προκύπτει από τηλεφωνικές συνομιλίες, αλλά και από τις καταγγελίες – καταθέσεις μαρτύρων πως οι εμπλεκόμενοι στην απάτη ενημερώνονταν εκ των προτέρων για τον έλεγχο.

Συγκεκριμένα σε τηλεφωνικές συνομιλίες περιλαμβάνονται διάλογοι που δείχνουν πως ο Κώστας Αντάρας είχε «βαθύ λαρύγγι» στην ΑΑΔΕ. Ο αρχηγός του κυκλώματος σε επικοινωνία με συνεργάτη αναφέρει χαρακτηριστικά: «Έκανε δύο καταγγελίες στην ΑΑΔΕ και μας ενημερώσανε, όχι με την έννοια του […] έχουμε ανθρώπους που είναι καλή η σχέση μας, πολύ καλή και μας ενημερώσανε ότι έτσι και έτσι…». Σε άλλη συνομιλία αναφέρεται ότι υπήρξε εσωτερική ενημέρωση για το πότε θα ξεκινήσουν οι έλεγχοι: «Μας ενημέρωσαν από την ΑΑΔΕ ότι θα κάνουν έλεγχο από Σεπτέμβριο…».

Η εσωτερική ενημέρωση που είχε ο Κ. Αντάρας οδηγούσε και σε άμεσες ενέργειες, με χαρακτηριστική τη φράση εμπλεκόμενου: «Έκλεισα τα κεράσματα στη Νέα Μάκρη λόγω ελέγχων της εφορίας». Υπενθυμίζεται πως τα «κεράσματα» ήταν η συνθηματική λέξη για τις εισπράξεις που δεν δηλώνονταν στην εφορία.

Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσίλης, έδωσε εντολή ώστε να αποκαλυφθεί το «βαθύ λαρύγγι» της ΑΑΔΕ. Συγκεκριμένα η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της ΑΑΔΕ ζήτησε εγγράφως τη Δευτέρα (26/10) από τις αρμόδιες διευθύνσεις της Ελληνικής Αστυνομίας να πληροφορηθεί αν προκύπτει από την έρευνά τους ή από στοιχεία που έχουν στην κατοχή τους ενδεχόμενη εμπλοκή συγκεκριμένων υπαλλήλων της ΑΑΔΕ, στις καταγγελίες περί φερόμενης ενημέρωσης των ελεγχόμενων για επικείμενο έλεγχο στην κατηγορούμενη για φοροδιαφυγή επιχείρηση εστίασης Pizza Fan.

Τι ερευνούν οι αρχές

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι παραγγελίες που καταχωρίζονταν ως «κεράσματα», με τις συνομιλίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία να αποτυπώνουν πώς συζητούνταν οι όροι χρήσης του συγκεκριμένου συστήματος. Οι διάλογοι αναφέρονται σε οικονομικά ποσά, αλλαγές στα επιτρεπόμενα όρια και οδηγίες για τον τρόπο ενημέρωσης των εμπλεκομένων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση πελάτη που περίμενε σχεδόν δύο ώρες για την παραγγελία του, χωρίς τελικά να παραλάβει απόδειξη. Η συνομιλία που ακολούθησε για τη διαχείριση της καταγγελίας του περιλαμβάνεται στα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί.

Απολύτως χαρακτηριστικές ήταν οι περιγραφές των αστυνομικών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα παραγγελιών σε καταστήματα της Pizza Fan, μέσα στα οποία επιχείρησε η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος με σκοπό να αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός μη έκδοσης αποδείξεων, στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας για την υπόθεση της φορολογικής απάτης.

Οι αστυνομικοί επισκέφθηκαν καταστήματα της αλυσίδας σε διαφορετικές περιοχές της Αττικής, απέκτησαν πρόσβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα παραγγελιών και πραγματοποίησαν ελεγχόμενες συναλλαγές, καταγράφοντας τις ενέργειες που πραγματοποιούνταν στις οθόνες των υπολογιστών. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν περιορίστηκαν σε μία παραγγελία. Πραγματοποίησαν δύο διαδοχικές δοκιμές, χρησιμοποιώντας διαφορετικές επιλογές ολοκλήρωσης της συναλλαγής, ώστε να διαπιστώσουν εάν το σύστημα εξέδιδε απόδειξη.

Pizza Fan: Αγωνιούν οι εργαζόμενοι

Έξω από τα γραφεία της εταιρείας, η ατμόσφαιρα παρέμενε τεταμένη, με τους συγκεντρωμένους εργαζομένους να εκφράζουν την έκπληξη τους για τις εξελίξεις, υπογραμμίζοντας ότι ενημερώθηκαν για όσα συνέβησαν αποκλειστικά μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Εργαζόμενη περιέγραψε το κλίμα που επικρατεί μεταξύ του προσωπικού, επισημαίνοντας ότι οι σχέσεις με τους συναδέλφους της είναι καλές, ωστόσο η αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα προκαλεί έντονη ανησυχία. Παράλληλα, στάθηκε στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει, καθώς έχει ένα μικρό παιδί και οικογένεια να συντηρήσει, ενώ οι καθημερινές υποχρεώσεις, από τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος έως τα υπόλοιπα έξοδα διαβίωσης, συνεχίζουν να «τρέχουν».

«Το μόνο που έχω να πω είναι ότι ο κύριος Ανταρας, τα έκανε μαντάρα και μας γέμισε λαχτάρα. Δηλαδή, κλείσανε τα μαγαζιά και θέλει να γίνουμε γκαρσόνια. Εμείς, δηλαδή, είμαστε στον αέρα. Τι θα γίνει με όλα αυτά τα πράγματα; Σκοπεύω να κοιτάξω για άλλη δουλειά, γιατί εδώ είμαι στον αέρα. Δηλαδή, τι γίνεται; Και κατά κύριο λόγο δεν μπορούμε ούτε να παραιτηθούμε ούτε να απολυθούμε αυτή τη στιγμή» ανέφερε αρχικά, προσθέτοντας ότι:

«Έχω έξοδα. Έχω ένα μικρό παιδί, έχω μια οικογένεια την οποία δεν μπορώ να ταΐσω και έχουμε να πληρώσουμε ρεύματα, ΔΕΗ, τα πάντα όλα. Και χαμένα μεροκάματα, πάνω απ’ όλα. Χαμένα μεροκάματα, τα οποία πρέπει να πάρουμε. Να βγει μια σωστή απόφαση, να το κοιτάξουμε και να πάρουμε όχι μόνο τα δεδουλευμένα μας, αλλά και την αποζημίωση. Όχι δύο μήνες στο καφέ, δύο-τρία χρόνια στο καφέ».

Άλλη εργαζόμενη η οποία απασχολούνταν επί τρία χρόνια σε κατάστημα στην Ηλιούπολη, ανέφερε ότι προσέφερε τις υπηρεσίες της σε διαφορετικά πόστα, από το ταμείο και την εξυπηρέτηση έως το λογιστήριο, και σήμερα βρίσκεται σε αναμονή για τις αποφάσεις της εταιρείας σχετικά με την εργασιακή της κατάσταση. Όπως τόνισε, βασικό της αίτημα είναι η καταβολή των χρημάτων που της οφείλονται.

“Basket-gate”: Ολοκληρώθηκαν οι νέες απολογίες

Στην άλλη υπόθεση, στην κρίση ανακριτή και εισαγγελέα βρίσκεται πλέον η ποινική μεταχείριση της Βάσως Τσαρούχα, του Ηλία Κορομηλά και του Τάσου Πηλοΐδη, καθώς ολοκληρώθηκαν τη Δευτέρα οι απολογίες τους για το σκάνδαλο στο μπάσκετ και την υπόθεση της φερόμενης χειραγώγησης αγώνων. Με τη διαδικασία αυτή έκλεισε ο κύκλος των απολογιών των έξι πρώτων κατηγορουμένων, από τους οποίους οι τρεις έχουν ήδη κριθεί προσωρινά κρατούμενοι.

Οι τρεις τελευταίοι κατηγορούμενοι βρέθηκαν ενώπιον του 9ου τακτικού ανακριτή στα δικαστήρια της Ευελπίδων, προκειμένου να δώσουν εξηγήσεις για όσα τους αποδίδονται στο πλαίσιο της πολύκροτης υπόθεσης που έχει προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο ελληνικό μπάσκετ. Πάντως, και οι τρεις αρνήθηκαν τις κατηγορίες που τους αποδίδονται στις απολογίες τους.

Έτσι, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις που θα ληφθούν με τη σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα, καθώς θα κριθεί εάν η διεθνής διαιτήτρια, Βάσω Τσαρούχα, ο ειδικός σύμβουλος διαιτησίας, Ηλίας Κορομηλάς, και ο πρώην διαιτητής και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαιτησίας (ΚΕΔ), Τάσος Πηλοΐδης, θα προφυλακιστούν ή θα αφεθούν ελεύθεροι, ενδεχομένως με περιοριστικούς όρους.

Πρώτος από τους τρεις κατηγορουμένους για το σκάνδαλο στο μπάσκετ απολογήθηκε ο Ηλίας Κορομηλάς, ο οποίος αρνήθηκε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει, υποστηρίζοντας ότι ουδέποτε προχώρησε σε αξιόποινες ενέργειες και ότι πάντοτε ενεργούσε στο πλαίσιο των καθηκόντων του.

Στο επίκεντρο της απολογίας του βρέθηκε, μεταξύ άλλων, το ποσό των 102.000 ευρώ που εντοπίστηκε κατά την έρευνα των Αρχών στην κατοικία του. Μάλιστα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν για την υπερασπιστική του γραμμή, ο Κορομηλάς προσκόμισε έγγραφα και παραστατικά, επιχειρώντας να δικαιολογήσει την προέλευση των χρημάτων.

Παράλληλα, ο Κορομηλάς κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις και για καταγγελία Ουκρανού διαιτητή, σύμφωνα με την οποία του είχε προταθεί χρηματικό ποσό 10.000 ευρώ προκειμένου να ευνοήσει την Ούνικς Καζάν στον τελικό του EuroCup το 2021. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο κατηγορούμενος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση είχε αποτελέσει αντικείμενο επίσημης καταγγελίας στο παρελθόν και στη συνέχεια είχε τεθεί στο αρχείο.

Από την πλευρά του, ο Απόστολος Λύτρας, συνήγορος του Ηλία Κορομηλά για το σκάνδαλο στο μπάσκετ, ανέφερε: «Πρώτη φορά καταρχάς που βλέπω μια δικογραφία με μόνο δύο καταθέσεις. Μες στη δικογραφία δεν υπάρχει τίποτα άλλο. Δύο καταθέσεις δύο ανθρώπων, οι οποίοι τουλάχιστον για τον δικό μου τον εντολέα, αναφέρουν απλά κάποια πράγματα, ότι γνώριζε τι συνέβαινε στο χώρο της διαιτησίας. Αρνείται την οποιαδήποτε ανάμειξη σε οποιοδήποτε αγώνα στημένο. Δεν έχει καμία απολύτως σχέση. Τα χρήματα τα οποία βρέθηκαν τα δικαιολόγησε. Μάλιστα, ήρθε και κατέθεσε ο λογιστής του από πού είναι αυτά τα χρήματα. Νομίζω ότι δεν θα υπάρχει θέμα σε σχέση με το με τα χρήματα τα οποία βρέθηκαν».

Σύμφωνα με την Αθήνα, η χώρα μας θα ταχθεί υπέρ της επίλυσης των προβλημάτων αυτών μέσω διαλόγου, δηλώνοντας και πάλι ότι είναι έτοιμη να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη. Σημειώνεται ότι από την πλευρά του ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν έστειλε μήνυμα προς Αθήνα, ΕΕ κτλ, ότι είναι «χωρίς νόμιμη βάση» οι αντιδράσεις των χωρών για το μνημόνιο, ενώ ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει τις επαφές με όλους τους εμπλεκομένους στη Λιβύη.

Αναλυτικά η δήλωση: «Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας. Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο» του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Αναδεικνύει, επίσης, μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη: την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών.

Το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι κανόνες αυτοί είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Το ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές. Παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα. Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Παραμένουμε προσηλωμένοι στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης. Μια σταθερή Λιβύη, που συμμετέχει ενεργά στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Ως κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, έχουμε υποστηρίξει με συνέπεια την ειρηνική επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Στο πνεύμα αυτό, η Ελλάδα έχει διεξαγάγει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, και εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες».

Δηλώσεις Ερντογάν

Μετά την ομόφωνη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης  ο πρόεδρος Ερντογάν έστειλε προηγουμένως ένα προκλητικό μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και όσους επιχειρούν, όπως υποστήριξε, «να αποκλείσουν την Τουρκία από την Ανατολική Μεσόγειο».

«Οι αντιδράσεις, με πρώτη εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν έχουν καμία νόμιμη βάση», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία «διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα Τουρκίας και Λιβύης και ζητώντας να γίνει σεβαστή η κοινή βούληση των δύο χωρών».

Στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Τούρκος πρόεδρος απέρριψε τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι «δεν έχουν καμία νόμιμη βάση», και επανέλαβε ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχθεί προσπάθειες αποκλεισμού της από την περιοχή.

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε στη συμφωνία που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 με την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσε «ένα μεγάλο βήμα» για τη διασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ομόφωνη έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, επισημαίνοντας ότι η απόφαση αποκτά πρόσθετη πολιτική βαρύτητα, καθώς, όπως είπε, επιβεβαιώνει στην πράξη την αρχή που υποστηρίζει η Τουρκία από την πρώτη στιγμή: «Μία Λιβύη, ένα κράτος».

Ο Τούρκος πρόεδρος στάθηκε επίσης στο γεγονός ότι οι Λίβυοι βουλευτές κατόρθωσαν να ενεργήσουν από κοινού σε ένα ζήτημα εθνικού συμφέροντος, παρά τις πολιτικές διαφορές τους. Όπως ανέφερε, «η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ελπίδες για ένα ασφαλές και ευημερούν μέλλον της Λιβύης».

«Πιστεύουμε ότι ο δρόμος προς την ειρήνη, την ευημερία και την ασφάλεια περνά μέσα από την ενότητα και την αλληλεγγύη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία επιδιώκει να περιορίσει τις αντιπαραθέσεις και να ενισχύσει τις συμμαχίες σε ολόκληρη την περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί διχασμούς ούτε στη Λιβύη , ύτε σε άλλες ισλαμικές χώρες και διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει τον διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες.

Μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το μεγαλύτερο μέρος της παρέμβασής του για τη Λιβύη αφορούσε τις αντιδράσεις που προκάλεσε η έγκριση του μνημονίου. Ο Ερντογάν δήλωσε σε προκλητικό ύφος ότι οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών «δεν έχουν καμία νόμιμη βάση», υπερασπιζόμενος τις αναθεωρητικές θέσεις Τουρκίας για την Ανατολική Μεσόγειο (και όχι μόνο).

«Η πολιτική μας για την Ανατολική Μεσόγειο είναι απολύτως σαφής. Δεν επιδιώκουμε να βάλουμε γκολ σε κάποιον. Το μόνο που μας απασχολεί είναι η προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων μας στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Τουρκία τάσσεται υπέρ της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών και της επίλυσής τους μέσω διαλόγου με όλα τα παράκτια κράτη. Κάλεσε, μάλιστα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους παράγοντες να επιδείξουν αντίστοιχη εποικοδομητική στάση.

«Η επιθετική ρητορική που απομακρύνεται από την πραγματικότητα δεν ωφελεί κανέναν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία δεν διαμορφώνει την πολιτική της υπό την πίεση τέτοιων τοποθετήσεων. «Η μοναδική μας πυξίδα, τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική, είναι τα συμφέροντα της Τουρκίας. Ακόμη κι αν χρειαστεί να πληρώσουμε τίμημα, δεν θα διστάσουμε να κάνουμε ό,τι είναι σωστό και ωφέλιμο για την Τουρκία και τον τουρκικό λαό», δήλωσε.

Ο Ερντογάν επανήλθε στο αφήγημα του «αποκλεισμού της Τουρκίας από την Ανατολική Μεσόγειο,» ζητώντας από όσους αμφισβητούν τη συμφωνία να σεβαστούν την κοινή βούληση της Άγκυρας και της Τρίπολης. «Υπενθυμίζω εκ νέου σε όσους προσπαθούν να αποκλείσουν την Τουρκία από την Ανατολική Μεσόγειο ότι αναμένουμε να γίνει σεβαστή η κοινή βούληση της χώρας μας και της Λιβύης», τόνισε, στέλνοντας παράλληλα τους χαιρετισμούς του στα μέλη της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων και στον λαό της χώρας. Κλείνοντας την αναφορά του στη Λιβύη, εξέφρασε την ευχή να διατηρηθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των δύο πλευρών.

Ξεχωρίζουν στο αφιέρωμα

Στο πλαίσιο του αφιερώματος, οι τηλεθεατές θα παρακολουθήσουν ντοκιμαντέρ που αναβιώνουν γεγονότα, αγωνιστές και ντοκουμέντα του B’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζουν: «Ρωμανιώτες: Οι Έλληνες Εβραίοι των Ιωαννίνων» (12:00), «Στα Φτερά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: Προς Πόλεμον» (13:10), «Λουλούδια που μαράθηκαν νωρίς: Κακόπετρος 28/8/1944» (14:10), «Τελευταία προσευχή» (16:00) και «Ένα τραγούδι για τον Αργύρη» (19:00). Το αφιέρωμα περιλαμβάνει, επίσης, επεισόδιο της δημοφιλούς εκπομπής «Μηχανή του Χρόνου» με τον Χρίστο Βασιλόπουλο, αφιερωμένο στην ιταλική κατοχή στην Ελλάδα (18:00), καθώς και το τρίτο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Η μέρα που τελείωσε ο πόλεμος» (23:10).

Πρεμιέρα για το «Operation Star»

Ξεχωρίζει, επίσης, η πρεμιέρα της ταινίας «Operation Star» (21:00) σε σκηνοθεσία Βασίλη Τσικάρα, που αφηγείται την αληθινή ιστορία ενός Έλληνα λοχαγού και ενός λοχία, οι οποίοι βρίσκουν καταφύγιο σε ένα χωριό ενώ καταδιώκονται από τις γερμανικές δυνάμεις.

Τα ντοκιμαντέρ του αφιερώματος θα είναι διαθέσιμα και στην On Demand υπηρεσία της MagentaTV.

Μίλησε για τη Δύση που σε πολιτείες όπως η Φλόριδα απαγορεύει βιβλία επί των ημερών του; Αφελείς και ανοήμονες όσοι υμνούν την ομιλία του. Για ποια Δύση μίλησε όταν ο Τραμπ ξεφτίλιζε τον πρόεδρο Ζελένσκι της Ουκρανίας, μιας χώρας που έχει δεχθεί βάρβαρη επίθεση από την Ρωσία, μέσα στο Oval Office και δεν είπε τίποτα;

Για ποια Δύση όταν η ίδια η Αμερική δεν σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας και του Καναδά και τις παρουσιάζει συχνά σκεπασμένες με την Αμερικανική σημαία; – πριν η Γροιλανδία και η Δανία συρθούν στο τραπέζι να υπογράψουν συμφωνία με το πιστόλι στον κρόταφο. Για ποια Δύση, όταν η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ είναι μια αναβίωση του πιο σκοτεινού ιμπεριαλισμού της Ιστορίας; 

Κανένας σεβασμός σε ηγέτες

Ακόμη και στην αρχαία Ελλάδα “σέβονταν” τους ηγέτες και δεν τους απήγαγαν (όπως απήγαγαν τον Μαδούρο – μακριά από μένα η όποια συμπάθεια για τους κηφήνες του Καράκας) ή τους σκότωναν εν ψυχρώ (όπως έκαναν με τον γηρασμένο Χαμενεΐ – μακριά από μένα και η όποια συμπάθεια για τους τυράννους της Τεχεράνης). Επί των ημερών του έχει κουρελιαστεί το διεθνές δίκαιο.  

Για ποια Δύση μιλάει όταν δεν σέβεται την πορεία της Κούβας και επιβάλλει δυσβάστακτες κυρώσεις, των οποίων τις συνέπειες τις πληρώνουν όλοι οι πολίτες, μα κυρίως οι φτωχοί, τα παιδιά τους και οι εργάτες – τις συνέπειες δεν τις πληρώνουν οι κηφήνες της Αβάνας, που σαφέστατα δεν είναι και άμοιροι ευθυνών. Και μακριά από μένα η όποια συμπάθεια και για αυτούς.

Για ποια Δύση κουνάει το δάκτυλο ο Ρούμπιο, όταν κυνηγάνε Αμερικανούς που έχουν ακόμη κάποιο θέμα με τα χαρτιά τους, μα ζουν στη χώρα πάνω από είκοσι χρόνια και πολλοί απ’ αυτούς, μάλιστα, έχουν αγοράσει σπίτια και έχουν παιδιά που είναι στον στρατό ή την αστυνομία;

Έτσι, η Δύση του Ρούμπιο είναι τόσο κοντά στο μεγαλείο της αρχαίας Ελλάδας όσο κοντά είναι ο Μασκ στον Άρη. Είναι ακόμη πολλά τα όσα θα μπορούσε κανείς να επικαλεστεί. Και σαφέστατα η αρχαία Ελλάδα δεν ανήκει αποκλειστικά στη Δύση. Οι ιδέες της ταξίδεψαν πολύ πέρα από τα σύνορά της και επηρέασαν, αλλά και επηρεάστηκαν από διάφορους πολιτισμούς. Η ιστορία είναι πολύ πιο σύνθετη από μια ευθεία γραμμή πίσω στην πηγή. Τα όσα είπε ο Ρούμπιο, ούτε τα πιστεύει, ούτε τα είχε γράψει ο ίδιος εξάλλου. 

Ρούμπιο αντί Κολοκοτρώνη!

Κρίμα για την Ελλάδα να δίνει το βήμα σε “αυτόν τον ανθρωπάκο” στο ίδιο σημείο που κάποτε μίλησε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και έβγαλε τον περίφημο λόγο στους μαθητές τού Γυμνασίου, ο οποίος, χωρίς υπερβολές είναι ο Ελευθερωτής των Ελλήνων! Ένας καιροσκόπος είναι ο Ρούμπιο, χωρίς καμία ικανότητα χάραξης στρατηγικής. 

Κρίμα για το ελληνικό έθνος και κρίμα και για την ομογένεια της Αμερικής ειδικότερα, η οποία αρέσκεται να φωτογραφίζεται με τέτοιους τύπους και έχει μπει ακόμη και από τα παράθυρα μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Είναι σαν κάποια αόρατη δύναμη να τούς έχει δέσει τα μάτια με μαύρη κορδέλα και να μην μπορούν πλέον να δουν τα γεγονότα ως έχουν.

H άμοιρη Ελλάδα χρειάζεται εθνική ηγεσία και όχι κομματική ηγεσία, με αφελείς, όπως ο υπουργός που δεν κάνει ούτε για τραπεζοκόμος (θαυμαστής του Παττακού, με αυτόγραφα) και που παρακολούθησε την ομιλία. Κάπου πήρε το μάτι μου πως δήλωσε μετά, πως ήταν «η πιο σπουδαία ομιλία που έχει ακούσει».

Ελίτ-κομπάρσοι

Αν η Ελλάδα είχε εθνική ηγεσία, θα είχε αντιληφθεί προ πολλού ότι, με τις ευλογίες της αθηναϊκής ελίτ, ο τόπος έχει μετατραπεί σε χώρα μειωμένης κυριαρχίας – παρά τους εξοπλισμούς, που είναι μεν στη σωστή κατεύθυνση, αλλά πολύ ακριβοί, αυτή η ελίτ-κομπάρσος δεν έχει τα κότσια να τους χρησιμοποιήσει εναντίον της Γαλάζιας Πατρίδας, που είναι “το ιδεολογικό όχημα” της γείτονος για να αντιστρέψει το 1821.

Γίναμε χώρα που ξέρει μόνο να χειροκροτεί μια ομιλία γεμάτη προπαγάνδα. Και ο στόμφος με τον οποίο εκφωνήθηκε, στον συγκεκριμένο τόπο, κάνει όσα ειπώθηκαν να μοιάζουν αληθινά. Δεν είναι! Η επιλογή της πρέσβειρας που εστάλη από τις ΗΠΑ το 2025 μιλάει από μόνη της και έγινε καθρέφτης της αθηναϊκής ελίτ, που ξέρει μόνο να υποκλίνεται.  

Και η Αμερική –αυτή η σπουδαία χώρα κατά τα άλλα– χρειάζεται ηγέτες όπως ο Αβραάμ Λίνκολν ή ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ. Το ζήτημα δεν είναι αν οι Αμερικανοί πολιτικοί σήμερα μπορούν να θαυμάζουν την αρχαία Ελλάδα και τα όσα καλά ξεκίνησαν εκεί. Είναι αν χρησιμοποιούν αυτές τις αξίες για να δικαιολογήσουν την ισχύ τους, ενώ απαιτούν από τους άλλους να σέβονται κανόνες που οι ίδιοι εφαρμόζουν επιλεκτικά ή ποτέ. Έτσι, κανείς δεν δικαιούται να εμφανίζεται ως προστάτης της δημοκρατίας και ταυτόχρονα να περιφρονεί την ισότητα μεταξύ των κρατών. 

Τα δικαιώματα δεν χαρίστηκαν… 

Στη Δύση, ούτε η δημοκρατία ούτε τα δικαιώματα χαρίστηκαν από τις δύσθυμες ελίτ. Οι άνθρωποι βγήκαν στον δρόμο με σηκωμένες τις γροθιές στον αέρα, με αγώνες, απεργίες και ουκ ολίγες θυσίες. Η δημοκρατία δεν είναι τρόπαιο από το παρελθόν, είναι καθημερινός αγώνας και ευθύνη. Κατά συνέπεια, η  αρχαία Ελλάδα δεν μπορεί να  χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για το «America First» και να κλωτσάμε όλους τους άλλους λαούς, διαλαλώντας «This is our Hemisphere».

Στηρίζω τη Δύση και προσωπικά πιστεύω: “If the West falls, the planet will be lost too”. Αλλά, για να μη χαθεί η Δύση πρέπει να ακολουθήσει τον αντίθετο δρόμο από αυτόν που προτείνουν οι πράξεις (αφήστε τα λόγια του αέρα) “αυτού του ανθρωπάκου” που ζήτησε να μιλήσει στον ίδιο τόπο στον οποίο μίλησε ο Κολοκοτρώνης, και όπου παλιότερα είχε μιλήσει ο πολιτικός ανήρ που έδωσε το όνομά του στον «χρυσό αιώνα του Περικλέους».

Εντούτοις κανένας Έλληνας πολιτικός ή δημόσιος υπάλληλος, δεν είχε το ανάστημα πει: «Όχι κύριε Ρούμπιο, δεν θα μιλήσεις εκεί για να κάνεις το κομμάτι σου, και να ρίξεις στάχτη στα μάτια όλων για τις θλιβερές πράξεις σου».

«Little Marco!», όπως τον αποκαλούν πολλοί στην Αμερική (έτσι τον αποκάλεσε και ο Τραμπ, που του κόλλησε το παρατσούκλι). Θα μπορούσε να είναι και «Big Marco!» αν έλεγε, με λίγα λόγια: «Ελλάδα, Κύπρος, και Ισραήλ μπορούν να βάλουν το καλώδιο και κανείς δεν θα το πειράξει». Ή να έλεγε: «H Ελλάδα μπορεί αύριο το πρωί να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο, και το casus belli εναντίον της Ελλάδας είναι casus belli εναντίον της Αμερικής». Ή: «Δεν μπορεί η τουρκολιβυκή σύμπραξη να εξαφανίζει την Κρήτη». Μήπως είπε κάτι τέτοιο; Όχι βέβαια! Σαν πλασιέ όπλων σε υπηκόους λειτούργησε στην Αθήνα θέλοντας μόνο να κλέψει τη λάμψη του αρχαίου παρελθόντος. Να σταθεί ο “Little Marco” εκεί που μίλησε ο ήρωας Κολοκοτρώνης…   

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Και όπως έγραψα σε φίλο μου στην Αθήνα, σε email της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου, μόλις είχα μάθει για την ομιλία αυτή: «Σκέφτηκα καλύτερα να έβαζαν τον Γιώργο Η. Ηλιόπουλο να μιλούσε εκεί!» Ή τον Βρασίδα Καραλή, τον Σπύρο Κουτρούλη, την Ιωάννα Τσιβάκου, τον Κώστα Κουτσουρέλη, την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη ή τον Γιώργο Λάνθιμο, τέλος πάντων. 

Τον Αντώνη Σαμαρά που έχασε την κόρη του και έχει νιώσει τον ίδιο πόνο που ένιωσε και ο Περικλής όταν έχασε τον γιο του στον λοιμό της αρχαίας Αθήνας! (Σωστότερα, τους δύο γιους του.) Και γιατί όχι και τον Γιάνη Βαρουφάκη, που, χωρίς υπερβολή, είναι αυτή τη στιγμή ο μόνος Έλληνας καθηγητής, συγγραφέας και αναλυτής που έχει μία αξιοθαύμαστη παρουσία στα σημαντικότερα ΜΜΕ του πλανήτη. Και προσέξτε, αυτό να συμβαίνει την ώρα που ο Βαρουφάκης είναι έντονα επικριτικός απέναντι σε όσα πράττει το Ισραήλ στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Και τα βιβλία του βρίσκονται σε κάθε βιβλιοπωλείο της Νέας Υόρκης, του Νιου Χέβεν, της Βοστώνης και της Φιλαδέλφειας. (Το έχω δει με τα μάτια μου αυτό.) Σίγουρα θα είχε κάτι πιο ουσιαστικό να πει και πάλι θα έκανε τον γύρο του κόσμου η ομιλία του. 

Ξέρω, δυστυχώς η Ελλάδα, δεν αναγνωρίζει εύκολα ούτε τον πόνο ούτε την αξία κανενός!     

Το Fiber Router 7 ενσωματώνει την τεχνολογία WiFi 7, την πιο σύγχρονη γενιά WiFi, παρέχοντας γρήγορη και σταθερή ασύρματη σύνδεση, ακόμη και όταν πολλές συσκευές χρησιμοποιούν ταυτόχρονα το δίκτυο. Έτσι, τηλεργασία, online μαθήματα, streaming και gaming μπορούν να συνυπάρχουν με ευκολία στο σύγχρονο συνδεδεμένο σπίτι.

Εύκολη διαχείριση μέσω Telekom App

Οι χρήστες μπορούν να διαχειρίζονται βασικές λειτουργίες του οικιακού δικτύου μέσα από το Telekom App. Έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν απομακρυσμένα το WiFi, να ενεργοποιούν το Guest WiFi και να βλέπουν τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο δίκτυό τους. Μέσα από το app είναι, επίσης, διαθέσιμες δωρεάν λειτουργίες Online Security για γονικό έλεγχο και ασφαλέστερη πλοήγηση, καθώς και η προσωρινή διακοπή της πρόσβασης επιλεγμένων συσκευών στο WiFi.

Power WiFi: ισχυρό σήμα σε όλο το σπίτι

Η υπηρεσία Power WiFi επεκτείνει την κάλυψη του ασύρματου δικτύου σε όλο το σπίτι. Η λύση WiFi 7 Mesh, που παρέχεται σε συνεργασία με την Comcast Technology Solutions, έναν από τους κορυφαίους παρόχους υπηρεσιών ψυχαγωγίας και συνδεσιμότητας παγκοσμίως, προσαρμόζεται δυναμικά στη χρήση των συσκευών και στη διαρρύθμιση του σπιτιού, συμβάλλοντας σε πιο ομοιόμορφη και αξιόπιστη σύνδεση. Η εγκατάσταση και η διαχείριση γίνονται μέσω του Telekom App. Για όσους το επιθυμούν, παρέχεται και δυνατότητα εγκατάστασης από τεχνικό της Telekom, με επιπλέον χρέωση 30€.

Το Power WiFi διατίθεται με 50% έκπτωση για τους πρώτους τέσσερις μήνες, δηλαδή 2€/μήνα. Μετά την περίοδο της προσφοράς, η μηνιαία χρέωση είναι 4€*.

Με το Fiber Router 7 και το Power WiFi, η Telekom συνδυάζει την ταχύτητα της οπτικής ίνας με τη νέα γενιά WiFi, προσφέροντας γρήγορη σύνδεση, ευρύτερη κάλυψη και εύκολη διαχείριση του οικιακού δικτύου.

*Οι τιμές συμπεριλαμβάνουν ΦΠΑ.

Στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Τούρκος πρόεδρος απέρριψε τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι «δεν έχουν καμία νόμιμη βάση», και επανέλαβε ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχθεί προσπάθειες αποκλεισμού της από την περιοχή.

Ο Ερντογάν αναφέρθηκε στη συμφωνία που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 με την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσε «ένα μεγάλο βήμα» για τη διασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ομόφωνη έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, επισημαίνοντας ότι η απόφαση αποκτά πρόσθετη πολιτική βαρύτητα, καθώς, όπως είπε, επιβεβαιώνει στην πράξη την αρχή που υποστηρίζει η Τουρκία από την πρώτη στιγμή: «Μία Λιβύη, ένα κράτος».

Ο Τούρκος πρόεδρος στάθηκε επίσης στο γεγονός ότι οι Λίβυοι βουλευτές κατόρθωσαν να ενεργήσουν από κοινού σε ένα ζήτημα εθνικού συμφέροντος, παρά τις πολιτικές διαφορές τους. Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ελπίδες για ένα ασφαλές και ευημερούν μέλλον της Λιβύης.

«Πιστεύουμε ότι ο δρόμος προς την ειρήνη, την ευημερία και την ασφάλεια περνά μέσα από την ενότητα και την αλληλεγγύη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία επιδιώκει να περιορίσει τις αντιπαραθέσεις και να ενισχύσει τις συμμαχίες σε ολόκληρη την περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί διχασμούς ούτε στη Λιβύη , ύτε σε άλλες ισλαμικές χώρες και διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει τον διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες.

Μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το μεγαλύτερο μέρος της παρέμβασής του για τη Λιβύη αφορούσε τις αντιδράσεις που προκάλεσε η έγκριση του μνημονίου. Ο Ερντογάν δήλωσε κατηγορηματικά ότι οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών «δεν έχουν καμία νόμιμη βάση», υπερασπιζόμενος τη θέση της Τουρκίας για την Ανατολική Μεσόγειο.

«Η πολιτική μας για την Ανατολική Μεσόγειο είναι απολύτως σαφής. Δεν επιδιώκουμε να βάλουμε γκολ σε κάποιον. Το μόνο που μας απασχολεί είναι η προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων μας στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Τουρκία τάσσεται υπέρ της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών και της επίλυσής τους μέσω διαλόγου με όλα τα παράκτια κράτη. Κάλεσε, μάλιστα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους παράγοντες να επιδείξουν αντίστοιχη εποικοδομητική στάση.

«Η επιθετική ρητορική που απομακρύνεται από την πραγματικότητα δεν ωφελεί κανέναν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία δεν διαμορφώνει την πολιτική της υπό την πίεση τέτοιων τοποθετήσεων. «Η μοναδική μας πυξίδα, τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική, είναι τα συμφέροντα της Τουρκίας. Ακόμη κι αν χρειαστεί να πληρώσουμε τίμημα, δεν θα διστάσουμε να κάνουμε ό,τι είναι σωστό και ωφέλιμο για την Τουρκία και τον τουρκικό λαό», δήλωσε.

«Να γίνει σεβαστή η κοινή βούληση Τουρκίας και Λιβύης»

Ο Ερντογάν επανήλθε στο ζήτημα του αποκλεισμού της Τουρκίας από την Ανατολική Μεσόγειο, ζητώντας από όσους αμφισβητούν τη συμφωνία να σεβαστούν την κοινή βούληση της Άγκυρας και της Τρίπολης.

«Υπενθυμίζω εκ νέου σε όσους προσπαθούν να αποκλείσουν την Τουρκία από την Ανατολική Μεσόγειο ότι αναμένουμε να γίνει σεβαστή η κοινή βούληση της χώρας μας και της Λιβύης», τόνισε, στέλνοντας παράλληλα τους χαιρετισμούς του στα μέλη της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων και στον λαό της χώρας. Κλείνοντας την αναφορά του στη Λιβύη, εξέφρασε την ευχή να διατηρηθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι δηλώσεις του εντάσσονται στην προσπάθεια της Άγκυρας να υπερασπιστεί πολιτικά το μνημόνιο του 2019, μετά την έγκρισή του από τη λιβυκή Βουλή, σε μια περίοδο κατά την οποία η συμφωνία εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.

Η δημοκρατία όλο και περισσότερο περιορίζεται και γίνεται ουσιαστικά ένα αξεσουάρ του συστήματος. Μέσα σε αυτή την τραγική κατάσταση όπως διαμορφώνεται για τον άνθρωπο όπου οι τάξεις, ακόμη και η παλιά αστική τάξη, χάνουν κάθε αξία, κάθε ισχύ, κάθε οντότητα, ξεσπά η εξέγερση της νεολαίας στην δυτική Ευρώπη με αποκορύφωμα το Μάη του ’68, ενώ οι διαδοχικές εξεγέρσεις στις ανατολικές χώρες, δηλαδή στο άλλο αυταρχικό σύστημα με το οποίο συνυπάρχει “ειρηνικά” ο δυτικός μονοπωλιακός καπιταλισμός, καταλήγει στην ιστορική εξέγερση της Άνοιξης της Πράγας, επίσης το 1968.

Έκτοτε και τα δύο συστήματα παρουσιάζονται άτρωτα παρά τις συνεχείς κινητοποιήσεις, ενώ το πρώτο “σοσιαλιστικό” σύστημα διαδέχθηκε ειρηνικά ένα νέο άπειρα πιο αυταρχικό και ολιγαρχικό ιδίως στη Ρωσία, παρά τις εκλογές –φαινάκη που οργανώνει σε τακτά διαστήματα.

Απέναντι στο νέο αυταρχικό κράτος που δημιουργήθηκε από την ήττα της αντίστασης στο Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο και τη διαδικασία μονοπωλιοποίησης της οικονομίας και το αντίστοιχο σύστημα που δημιούργησε το μονοπωλιακό σύστημα, μόνον η ολική αντίθεση σε αυτό (σύστημα) μπορεί να δημιουργήσει μια ριζοσπαστική λύση, όπως έλεγε ο Μαρκούζε.

Σήμερα θα λέγαμε ότι εμφανίζεται στον ορίζοντα της ιστορίας μια εναλλακτική προοπτική, με βάση και την εμπειρία των αυτόνομων κοινωνικών κινημάτων που εμφανίστηκαν όλα αυτά τα χρόνια, και πρώτιστα το κίνημα της  Altermondialisation, και βέβαια το παγκόσμιο κίνημα της αμφισβήτησης των δεκαετιών 1960-70, αλλά και με βάση το απελευθερωτικό πρόταγμα που διαμόρφωσε η μοντέρνα τέχνη, ιστορική, νεότερη και ύστερη.

Μαζικό κίνημα ενάντια στο μονοπωλιακό σύστημα

Ενάντια στην χούντα του ταξηφιλελευθερισμού πρέπει να ορθωθεί ένα νέο αυτόνομο, μαζικό πανευρωπαϊκό κίνημα, το οποίο  θα αντιπαραταθεί συγχρόνως στον διάχυτο παρακμιασμό (déclinisme), που έχει καλλιεργήσει έντεχνα το σύστημα.

Ενάντια συγχρόνως  στη γενικευμένη κλεπτοκρατία, και ακόμη περισσότερο σήμερα, ενάντια στον σύγχρονο πολεμοκρατικό καπιταλισμό, ανώτατο στάδιο της κλεπτοκρατίας, μόνο μια ριζική, μαζική αντιπαράθεση από τη βάση μπορεί να έχει κάποιο αποτέλεσμα. Και προφανώς δεν υπολογίζεται η νεοταξική comme il faut ΕΛΑΣ. Δηλαδή η πέραν  και από τη  Gauche Caviar νεότεκτη νεοκαπιταλιστική- διαχειριστική εκδοχή του συστήματος, η οποία μάλλον παίζει αντιδραστικό γενικότερα και οπωσδήποτε ευρύτερα αναθεωρητικό ρόλο.

Συγχρόνως. η συστηματική απολαμογιοποίηση, η κατάργηση της γενικευμένης τοξικότητας του συστήματος και της διαδεδομένης παντού διαφθοράς, και ιδίως της μεγάλης, μόνο με ένα μαζικό και ακηδεμόνευτο κίνημα είναι δυνατό να αντιμετωπιστούν, στο βαθμό που θ’ αναδειχθούν νέες αρχές, νέοι κανόνες και νέες κοινωνικο-δικαϊκές αρχές και διαδικασίες.

Από την άποψη αυτή η πολιτική εξουσία, με την έννοια του Πουλαντζά, πρέπει να αναδιαρθρωθεί πλήρως σε στενή διασύνδεση – ανταπόδοση (reactivité) με τη βάση. Ο περίφημος δυνατός και ευκταίος υπερκαθορισμός της κοινωνίας των πολιτών-κράτους, στη συνέχεια των Αλτουσέρ-Πουλαντζά, χωρίς την πλήρη κοινωνική αναδιάρθρωση, δεν έχει κανένα νόημα. Σήμερα σε κάθε περίπτωση ζούμε τον υπερπροσδιορισμό του επιτελικού κλεπτοκρατικού – και όχι μόνον – κράτους….

Η όλη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ανοικοδόμηση και το λεγόμενο γερμανικό οικονομικό θαύμα στηρίχθηκαν σε μια τεράστια αυταπάτη. Έτσι δημιουργήθηκε ένας απύθμενος κρετεινισμός, μια τεράστια ψευδαίσθηση, ένας  γενικευμένος λεγκαλισμός, που ούτε ο Μάης του ’86 μπόρεσε να αλλάξει αισθητά, αλλά και ένας ασύλληπτος λεγκαλισμός των προοδευτικών ηγετών. Η συμφωνία του Μάαστριχτ όμως με την αρχή της νομισματικής ενοποίησης εισήγαγε μια δομική ανατροπή, η οποία αφετηριακά δεν έγινε αντιληπτή. Έτσι άρχισε η προοδευτική ανατροπή της ευρωπαϊκής πολιτείας, ή τουλάχιστον η διαρκής εσωτερική υπονόμευσή της από τον σκληρό δογματικό νεοφιλελευθερισμό και τον ακόμη πιο δογματικό γερμανικό ταξηφιλελευθερισμό.

Kοινωνικός κρανίου τόπος

Εν τω μεταξύ, ο ταξηφιλελευθερισμός έγινε ο κυρίαρχος, η ευθεία προέκταση του γερμανικού βασικά αυταρχικού κράτους, γνήσιου συνεχιστή – μετεξέλιξη του φασιστικού, και που όλες πλέον αυτές οι νέες κυρίαρχες καταστάσεις δούλευαν συνειδητά μόνο και μόνο για την μεγέθυνση και τη διαιώνιση του μεγάλου κεφαλαίου, κόβοντας ακόμη και τα ελάχιστα ψυχία που παραχωρούσαν από την πίεση από τα κάτω οι σοσιαλδημοκράτες, αν και αυτοί με πρωτομάστορα τον Σρέντερ είχαν μπει σε αυτή τη λογική, και μάλιστα είχαν πλειοδοτήσει στην κοινωνική ισοπέδωση με την Ατζέντα 2000.

Αποτέλεσμα: ο γενικευμένος ευρωπαϊκός κοινωνικός κρανίου τόπος. Και τώρα πλέον με τη γενικευμένη διάδοση και άνοδο της τουλάχιστον φασίζουσας ακροδεξιάς σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, και με την υποστήριξη του Πούτιν, η κατάσταση πλέον μυρίζει πάλι ευρωπαϊκή Μακρόνησο… Έτσι το σύστημα προσπαθεί να λύσει, να υπερβεί την κρίση του, για να παραφράσω τον Πουλαντζά, τη δομική ενδογενή και τη συγκυριακή που είχε δημιουργηθεί από το κίνημα.

Και ως προσωρινό συμπέρασμα: Ας ελπίσουμε ότι η συμβιβασμένη ευρωπαϊκή και ελληνική Gauche Caviar θα αφυπνιστεί και θα κινητοποιηθεί άμεσα εμπρός στην προδιαγραφομένη ήδη μέγιστη απειλή που συνιστά κατά κύριο λόγο η AFD και όχι μόνον…

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

– P.-L.Assun, L’ Ecole de Francfort, PUF.
– M. Horkheimer,  Το αυταρχικό κράτος, έρμα.
– Χ. Μαρκούζε, Αρνήσεις,  Υ/βιβλία, κεφ. “Η πάλη ενάντια στον φιλελευθερισμό στην ολοκληρωτική αντίληψη για το κράτος”, σσ. 19-58.
– Ν. Poulantzas, La Crise de l’état, PUF.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ II
“ΤΕΧΝΗ-ΑΡΝΗΣΕΙΣ”
23-10-2026
ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ, ΕΝΑΣΤΡΟΝ, ΑΘΗΝΑ