Άρχισε, κυρίως, τον περασμένο Μάϊο από τον Κυριάκο Μητσοτάκη που χαρακτήρισε στη γνωστή κυριακάτικη ανάρτησή του (10 Μάϊου 2026) ως «σημαντική είδηση της εβδομάδας την απόφασή μας να προχωρήσουμε σε μία ακόμη πρόωρη αποπληρωμή χρέους, ύψους 6,9 δισ. ευρώ, έναντι των πρώτων δανείων διάσωσης που είχε λάβει η Ελλάδα από ευρωπαϊκές χώρες» και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη (δύο ημέρες νωρίτερα, στις 8 Μαΐου 2026, στην ομιλία του στο Gala Dinner του 7ου Συνεδρίου του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, με θέμα “The World in Disruption”).

Φυσικά, ακολούθησε (λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή!) ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην ετήσια έκθεση, στην ενδιάμεση έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική και σε κάθε σχεδόν συνέντευξη ή ομιλία, με την παρουσίαση από όλους (ταυτόσημα σχεδόν) τα τάχα οφέλη από αυτή τη «στρατηγική» (έτσι χαρακτηρίζεται!).

Το “παραμύθι” αυτό ήρθε πάλι ανεμπόδιστα, με εξαίρεση το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ και, όπως πάντα, το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην επικαιρότητα (βλέπε ρεπορτάζ της συναδέλφου Όλγας Μαύρου στο SLpress, 17.8.2026) με σχετικό δημοσίευμα του Bloomberg, όπου ελληνικές «πηγές» (τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια!) παρουσιάζουν τα γνωστά θαυμαστά οφέλη από τη συνέχιση των πρόωρων αποπληρωμών χρέους και το 2026 με άλλα 13 δις. ευρώ. Αυτό το “νιάου νιάου” επιβεβαίωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης την επομένη (18 Αυγούστου 2026) όχι στα “κεραμίδια”, αλλά σε ανάρτησή του χαρακτηρίζοντας ως «νέα εθνική επιτυχία» (θα μας ματιάσουν την απόφαση αυτή της κυβέρνησης.

Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ (κι εκείνος είναι που άρχισε τις αποπληρωμές το… 2019!) αντέδρασαν εκτιμώντας ευστόχως ότι η “στρατηγική” αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία εντυπώσεων (η κυβέρνηση επιλέγει να “διαφημίζει” τη μείωση του χρέους στις αγορές και στους ξένους οίκους), αλλά επαναλαμβάνοντας αστόχως το κυβερνητικό «αφήγημα» για «οικονομική υπεραπόδοση» και «πλεονάσματα», τα οποία, όπως τονίζουν, πρέπει να κατευθύνονται στην πραγματική οικονομία.

Αλλά, όπως γνωρίζουν οι αναγνώστες μας, αυτή η πληθωριστική «υπεραπόδοση» είναι αποτέλεσμα όχι της «συνετής και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης», όπως διαλαλούν συνεχώς οι Πιερρακάκης, Στουρνάρας και άλλοι «θεσμικοί» λογοδότες, αλλά από υπερφορολόγηση, από… κρατικά «φέσια» και από πλημμελή εφαρμογή της δημόσιας λογιστικής και για το χρέος.

Δηλαδή, τα πλεονάσματα είναι πλασματικά και, συνεπώς, όλα τα άλλα για τα οποία η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση, ότι, δηλαδή, με τις αποπληρωμές χρέους «θα στερείται η επόμενη κυβέρνηση από πολύτιμα εργαλεία άσκησης κοινωνικής πολιτικής σε περίπτωση νέας διεθνούς κρίσης» είναι “νεκρά”, όπως μας διδάσκει ο Λουκιανός στο έργο του “Νεκρικοί Διάλογοι” με τη γνωστή απάντηση του απένταρου φιλόσοφου Μενίππου στον Χάρωνα «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος».

Τί λένε τα επίσημα στοιχεία

Αν, όμως, μελετούσαν προσεκτικότερα και επεξεργάζονταν τα έστω πλημμελή (κατά παραβίαση βασικών αρχών κατάρτισης και εκτέλεσης των προϋπολογισμών) δημοσιονομικά στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης που ανακοινώνει κάθε μήνα με τα αντίστοιχα Δελτία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους), όπως έκανε η ταπεινότητά μου (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα) και τα συνεχώς επαναλαμβανόμενα ίδια ευρήματα σε όλες σχεδόν τις εκθέσεις επί του Απολογισμού και του Ισολογισμού του Κράτους του Ελεγκτικού Συνεδρίου και για το χρέος (εντοπίσθηκαν αδυναμίες το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το δημόσιο χρέος που κι αυτό εφαρμόζεται ελλιπώς!) και ενίσχυαν τη δημόσια συζήτηση μέσω του Τύπου, όπως προτείνει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας, και της Βουλής, δεν θα άφηναν την κυβέρνηση να λέει αυτό κι άλλα παραμύθια.

Σημειώνω ότι τα ίδια παραμύθια λέει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και για τα υψηλά πρωτογενή «πλεονάσματα», τη «μείωση 83 φόρων», την «ισχυρή ανάπτυξη» (με την αύξηση του ΑΕΠ με βασικό μοχλό την κατανάλωση και τον… πληθωρισμό) ως αποτέλεσμα μάλιστα του άλλου παραμυθιού, δηλαδή της «συνετής και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης», με τους ίδιους παραπάνω υμνωδούς.

Απογοητευτικά αποτελέσματα

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη από το 2019 έως το 2025 προχώρησε σε πρόωρες αποπληρωμές δανείων ύψους περίπου 36 δισ. ευρώ προβάλλοντας τα ίδια οφέλη, από τα οποία μερικά παρουσίασαν ελληνικές “πηγές” στο Bloomberg, όπως «διαγενεακή … αλληλεγγύη, ότι, δηλαδή οι πόροι της σημερινής γενιάς αξιοποιούνται για την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των επόμενων γενεών» (ζήσε, μαύρε μου να φας … σανό!), «μείωση του συνολικού χρέους και ετήσιων δαπανών για τόκους, του κόστους εξυπηρέτησής του», «δημιουργία περισσότερου δημοσιονομικού χώρου για την κοινωνία, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη κλπ» τάχα, «τα ταμειακά διαθέσιμα δεν χρησιμοποιούνται για αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις ή παροχές διότι, λόγω των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων, οι πόροι αυτοί δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιπλέον δαπάνες» τάχα, κλπ.

Όμως, από τα διαχρονικά στοιχεία (υπουργείο Οικονομικών, ΟΔΔΗΧ) για την εξέλιξη του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης και του ΑΕΠ, αλλά και τη μεσοσταθμική διάρκεια και μεσοσταθμικό κόστος του δανεισμού προκύπτουν ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις που δεν δικαιολογούν τον κυβερνητικό χαρακτηρισμό της «στρατηγικής» της πρόωρης αποπληρωμής χρέους ως … «σημαντικής» (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα):

• Η μέση υπολειπόμενη φυσική διάρκεια του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης το 2025 ήταν 16,38 ετών, έναντι 18,32 το 2017, 18,17 το 2018 και 20,53 το 2019, δηλαδή χειρότερη!
• Το µεσοσταθµικό κόστος του νέου δανεισµού – εκτός των τίτλων µε συµφωνία επαναγοράς (repos) – ανήλθε το 2019 σε 1,65% και 1,39% το 2018, ενώ σήμερα είναι πάνω από 3%.
• To μεσοσταθμικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σήμερα, σε ταμειακή βάση, είναι στα ίδια περίπου επίπεδα ή λίγο υψηλότερα με τα αντίστοιχα το 2019 και 2018! Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει, άλλωστε, ότι το 2018, το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ήταν 13,3 δις. ευρώ (7,6 χρεολύσια και 5,7 τόκοι), έναντι 20,6 δις. ευρώ το 2025 (12,7 δισ. ευρώ χρεολύσια και 7,9 δισ. ευρώ τόκοι).
• Από το 2019 έως και το 2025 το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης αυξήθηκε κατά 49,9 δισ. ευρώ ή 14%, μολονότι το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 63,2 δις. ευρώ ή 34,1% (κυρίως λόγω … πληθωρισμού!).
• Αντιθέτως, από το 2009 έως και το 2019 το μεν ΑΕΠ παρουσίασε μείωση κατά 52,3 δισ. ευρώ ή 22%, το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης (χωρίς επενδυτικές βαθμίδες και ευνοϊκές αξιολογήσεις και αποπληρωμές), αυξήθηκε μόνο κατά 57,8 δις. ευρώ ή κατά 19,4% ενώ, κανονικά, θα έπρεπε να είχε πάει στα… ουράνια, σύμφωνα με το φαινόμενο της «χιονοστιβάδας» (μεταβολή ΑΕΠ και επιτοκίων!).
• Επιβαρύνονται και η σημερινή και «πάσαι αι γενεαί», καθώς το “μαξιλάρι” των ταμειακών διαθεσίμων “φουσκώνει” και από τα πρωτογενή πλεονάσματα, που δεν είναι αποτέλεσμα της «προνοητικότητας της οικονομικής πολιτικής» και της «συνετής δημοσιονομικής πολιτικής», αλλά των υπερεσόδων από τον φορομπηχτισμό και την προτίμηση να πληρώνονται κανονικά οι δανειστές και όχι οι προμηθευτές του Δημοσίου με τη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και οι φορολογουμένοι με την καθυστέρηση επιστροφής φόρων (συνολικά πάνω από τρία δισ. ευρώ!).

Κι όμως, η πρόωρη αποπληρωμή χρέους σημαίνει … αύξηση του συνολικού κόστους εξυπηρέτησης με χρεολύσια και τόκους (βλέπε πίνακα).

Από τις παραπάνω διαπιστώσεις για την αναποτελεσματικότητα της “στρατηγικής” της πρόωρης αποπληρωμής χρέους προκύπτει ότι, με εξαίρεση τη σκοπιμότητα για διεθνείς εντυπώσεις και αχαλίνωτο νέο δανεισμό (μακάρι να ήταν για επενδύσεις), επιβάλλεται, ιδιαίτερα σήμερα που κυκλώνεται η χώρα από αβεβαιότητες και χιονοστιβάδα διαρθρωτικών προβλημάτων, να διατηρούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα τα ταμειακά διαθέσιμα, αλλά όχι με ανάλωση του εισοδήματος των οικογενειακών προϋπολογισμών. Αυτή η πρόταση δεν είναι της ταπεινότητάς μου, αλλά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Τράπεζας τη Ελλάδος, του Ελεγκτικού Συνεδρίου και των διεθνών οργανισμών στις γνωστές διπλωματικές εκθέσεις στο τέλος.

Μερικές αναγκαίες διευκρινίσεις

Μετά τον παραπάνω αντίλογο, επιτρέψτε μου, για την οικονομία της συζήτησης, να κάνω μερικές αναγκαίες διευκρινίσεις.

1. Ταμειακά διαθέσιμα: Το πρώτο “μαξιλάρι” δημιουργήθηκε επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ το 2018 με την εκταμίευση της τελευταίας δόσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ESM) ύψους 15 δις. ευρώ, με την οποία ολοκληρώθηκε το τρίτο πρόγραμμα στήριξης της ελληνικής οικονομίας, στις 20 Αυγούστου 2018 και με την οποία το δημόσιο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης αυξήθηκε σημαντικά (από 328,7 δισ. ευρώ το 2017 σε …359,3 δισ. ευρώ το 2018) .
2. Πρόωρη αποπληρωμή χρέους άρχισε από τον Μάϊο του 2019 (2,7 δισ. ευρώ) και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (βλέπε πίνακα)
3. Τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα (περίπου στο 18% του ΑΕΠ ή 40 περίπου δισ. ευρώ!) ενισχύονται, μεταξύ άλλων, κι από τους… «καταργημένους» (επανήλθαν μαζί με το «επιτελικό κράτος» από το 2020, τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος και λειτουργούν εκτός Προϋπολογισμού, τουτέστιν οι κινήσεις τους δεν παρακολουθούνται αναλυτικά) ειδικούς (“κρυφούς”) λογαριασμούς (περίπου οκτώ δισ. ευρώ) και από προθεσμιακές καταθέσεις σε εμπορικές τράπεζες.
4. Κατά τον έλεγχο των λογιστικών εγγραφών στον λογαριασμό των ταμειακών διαθεσίμων από το Ελεγκτικό Συνέδριο εντοπίστηκαν σφάλματα, τα οποία σχετίζονται με την ορθότητα, την πληρότητα και την ορθή ταξινόμηση των στοιχείων του ενεργητικού (εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ!) και τα οποία επηρεάζουν την αξιοπιστία των οικονομικών καταστάσεων.
5. Τα ταμειακά διαθέσιμα μπορεί να μη χρησιμοποιούνται για την κοινωνία (αυξήσεις μισθών και συντάξεων κλπ), μπορεί όμως να διατίθενται μερικές… εκατοντάδες εκατ. ευρώ από το κράτος σε διάφορους δημόσιους «φορείς»!
6. Δεν είναι αληθές ότι από τα ταμειακά διαθέσιμα γίνεται μόνο αποπληρωμή του χρέους, καθώς μόνο περίπου το 26% αυτού του αποθεματικού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αυτόν τον σκοπό.
7. Τα δάνεια των μνημονίων διέπονται από ευνοϊκούς όρους: Δεν είναι αλήθεια ότι τα δάνεια του επίσημου τομέα (EFSF, ESM, δάνεια GLF) είναι ακριβά, καθώς, όπως επισημαίνουν η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ελεγκτικό Συνέδριο, στο μεγαλύτερο μέρος έχουν ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής (χαμηλά επιτόκια, μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής, αναβολή καταβολής τόκων, περίοδος χάριτος για την απόσβεση μέρους των δανείων κλπ).

Όμως υπάρχει ένα βαθύτερο μάθημα: Τα drones άλλαξαν αυτό που μπορεί να δει ο διοικητής, τα δίκτυα άλλαξαν την ταχύτητα με την οποία μπορεί να επικοινωνήσει και τα όπλα ακριβείας άλλαξαν την ταχύτητα με την οποία η πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε καταστροφικό αποτέλεσμα. Κανένα από αυτά δεν έλυσε το θεμελιώδες πρόβλημα της διοίκησης.

Το πρόβλημα αυτό είναι η μετατροπή της πρόθεσης του ανώτερου διοικητή σε αποτελεσματική ενέργεια πραγματικών στρατιωτικών μονάδων, οι οποίες επιχειρούν υπό φόβο, κόπωση, απώλειες, αβεβαιότητα, παρεμβολές και ελλιπή πληροφόρηση.

Το “τελευταίο μίλι” της διοίκησης

Η έννοια δεν είναι καινούργια. Ο Ρώσος θεωρητικός Αλεξάντρ Σβέτσιν – σε πρόσφατη μετάφραση των απομνημονευμάτων του, έχοντας υπηρετήσει τόσο σε ανώτερο επιτελικό επίπεδο, όσο και ως διοικητής συντάγματος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο – είχε αντιληφθεί την τεράστια απόσταση ανάμεσα σε μια διαταγή που γράφεται σε ένα επιτελείο και στην πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι στρατιώτες στο έδαφος. Το πρόβλημα δεν ήταν η απουσία διαταγών. Ήταν ότι η κατάσταση μπορούσε να έχει αλλάξει, μέχρι τη στιγμή που η διαταγή έφτανε στον αποδέκτη της.

Σήμερα η τεχνολογία μειώνει δραματικά αυτόν τον χρόνο. Δημιουργεί όμως έναν νέο κίνδυνο: Την ψευδαίσθηση του ελέγχου. Ένας διοικητής με πρόσβαση σε ζωντανή εικόνα από drones μπορεί να παρακολουθεί μια μάχη, την οποία σε προηγούμενους πολέμους θα έβλεπε μόνο ο διοικητής του τάγματος ή του λόχου. Μπορεί να επικοινωνήσει αμέσως με τους υφισταμένους του και να μεταβάλει μια διαταγή μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτό μοιάζει με ιδανική διοίκηση. Μπορεί όμως να μετατραπεί σε τεχνολογικά υποβοηθούμενη μικροδιοίκηση.

Η ψηφιακή εικόνα μπορεί να δείχνει πού βρίσκεται ένας λόχος. Δεν μπορεί όμως απαραίτητα να δείξει αν ο διοικητής του έχει κοιμηθεί δύο ημέρες, αν έχει χάσει τους πιο έμπειρους υπαξιωματικούς του, αν οι αντικαταστάτες έχουν ενσωματωθεί, αν οι επικοινωνίες του λειτουργούν υπό ηλεκτρονική επίθεση, ή αν το πραγματικό μαχητικό δυναμικό του επιτρέπει να εκτελέσει την επόμενη αποστολή. Το πεδίο μάχης μπορεί να γίνει περισσότερο διαφανές, χωρίς να γίνει περισσότερο κατανοητό.

Η σημασία για τον Ελληνικό Στρατό

Η Ελλάδα διαθέτει μια ιδιαιτερότητα που συχνά χάνεται στις συζητήσεις για τη μελλοντική οργάνωση των χερσαίων δυνάμεων: Το περιβάλλον επιχειρήσεων δεν απαιτεί απλώς περισσότερα όπλα, αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική διοίκηση σε πολλά διαφορετικά επίπεδα.

Η γεωγραφία, η παρουσία νησιών, ο Έβρος, οι ορεινές περιοχές, οι περιορισμένοι άξονες κίνησης και η εγγύτητα των αντιπάλων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η ταχύτητα λήψης αποφάσεων και η ανθεκτικότητα της διοίκησης μπορεί να είναι εξίσου σημαντικές με την ισχύ πυρός.

Εδώ αποκτούν νέο νόημα η ταξιαρχία, η μεραρχία και το σώμα στρατού. Τα drones επιτρέπουν σε μια ταξιαρχία να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη οργανική εικόνα και ικανότητα προσβολής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ταξιαρχία πρέπει να γίνει ένας αυτάρκης μικρός στρατός. Αντίθετα, η μεραρχία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ως το επίπεδο που συνθέτει τις πληροφορίες και κατανέμει τις δυνατότητες.

Η μεραρχία μπορεί να έχει την ευθύνη της ενορχήστρωσης ISR, ηλεκτρονικού πολέμου, πυρών, αντιαεροπορικής άμυνας, μη επανδρωμένων συστημάτων και ελιγμού μεταξύ διαφορετικών ταξιαρχιών. Η ταξιαρχία πρέπει να διατηρεί την ικανότητα να ενεργεί με βάση την πρόθεση της μεραρχίας, ακόμη και όταν η επικοινωνία με αυτήν διακοπεί.

Αυτό είναι κρίσιμο. Το σωστό ερώτημα δεν είναι πόσα drones θα έχει κάθε ελληνική ταξιαρχία. Είναι ποιος αποφασίζει για το πώς χρησιμοποιούνται τα drones, ποιος συνδέει τα δεδομένα τους με τα πυρά και τον ελιγμό και σε ποιο επίπεδο λαμβάνεται η απόφαση για την προσβολή ενός στόχου.

Η ουκρανική εμπειρία

Η ουκρανική εμπειρία δείχνει ήδη μια πιθανή κατεύθυνση. Το 2026 η Ουκρανία έθεσε σε λειτουργία το Mission Control μέσα στο ψηφιακό οικοσύστημα DELTA, με στόχο την ενοποίηση των επιχειρήσεων μη επανδρωμένων συστημάτων. Το σύστημα καταγράφει αποστολές αναγνώρισης, κρούσης, ναρκοθέτησης, διοικητικής μέριμνας και εκκένωσης και παρέχει κοινή επιχειρησιακή εικόνα από το επίπεδο του τάγματος μέχρι το Γενικό Επιτελείο.

Το σημαντικότερο στοιχείο εδώ δεν είναι το λογισμικό. Είναι η οργανωτική αρχιτεκτονική που βρίσκεται από πίσω. Η ψηφιοποίηση μπορεί να επιτρέψει στη μεραρχία να γνωρίζει τι συμβαίνει στις ταξιαρχίες της, χωρίς να χρειάζεται να παρεμβαίνει σε κάθε τακτική απόφαση. Μπορεί επίσης να επιτρέψει στο σώμα στρατού να βλέπει τη συνολική εικόνα, χωρίς να επιχειρεί να διοικήσει απευθείας λόχους και διμοιρίες.

Προϋπόθεση η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων

Η μεραρχία πρέπει να απαντά στο πού και πότε θα συγκεντρωθεί η ισχύς. Η ταξιαρχία στο πώς θα εκτελεστεί η αποστολή. Το τάγμα και ο λόχος στο πώς θα προσαρμοστούν στις πραγματικές συνθήκες του εδάφους. Όσο χαμηλότερα βρίσκεται το κλιμάκιο, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η ικανότητά του να ενεργεί χωρίς συνεχή καθοδήγηση.

Αυτό είναι το νόημα της αποστολοκεντρικής διοίκησης. Δεν σημαίνει ότι ο κατώτερος διοικητής κάνει ό,τι θέλει. Σημαίνει ότι γνωρίζει την πρόθεση, γνωρίζει τα όρια της ενέργειάς του και διαθέτει την επαγγελματική ικανότητα να αποφασίσει όταν η πραγματικότητα αποκλίνει από το σχέδιο.

Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, επειδή ο αντίπαλος δεν προσπαθεί πλέον απλώς να καταστρέψει τις μονάδες. Προσπαθεί να καταστρέψει το δίκτυο που τις επιτρέπει να λειτουργούν. Η Ρωσία χρησιμοποιεί UAV για να εντοπίζει ηλεκτρονικό πόλεμο, ραντάρ, διοικήσεις, πυροβολικό και χειριστές drones και στη συνέχεια συνδυάζει πυρά πυροβολικού, MLRS, κατευθυνόμενες βόμβες και FPV για να διαλύσει την αλυσίδα αναγνώρισης-προσβολής.

Νέος ρόλος της Διοίκησης

Για τον Ελληνικό Στρατό αυτό σημαίνει ότι τα μελλοντικά στρατηγεία δεν μπορούν να σχεδιάζονται απλώς ως καλύτερα κέντρα επικοινωνιών. Πρέπει να μπορούν να μετακινούνται, να διασπείρονται, να λειτουργούν με περιορισμένες επικοινωνίες και να συνεχίζουν να διοικούν όταν η ψηφιακή εικόνα καταρρεύσει.

Το ίδιο ισχύει και για την εκπαίδευση. Οι ασκήσεις δεν αρκεί να δοκιμάζουν πόσο γρήγορα ένα drone εντοπίζει έναν στόχο. Πρέπει να εξετάζουν τι συμβαίνει όταν ο διοικητής έχει δέκα διαφορετικές εικόνες από αισθητήρες, όταν οι μισές επικοινωνίες έχουν χαθεί, όταν οι αναφορές από το μέτωπο αντιφάσκουν με την ψηφιακή εικόνα και όταν η μονάδα έχει υποστεί απώλειες. Ακόμη πιο σημαντικό: Πρέπει να δοκιμάζεται εάν ένας διοικητής μπορεί να συνεχίσει να επιχειρεί, χωρίς να περιμένει την επόμενη διαταγή.

Η Ουκρανία δείχνει επίσης ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Η βελτίωση της χρήσης drones έχει μεγαλύτερη αξία όταν συνδέεται με πεζικό, πυροβολικό και άλλες δυνατότητες, σε μια πραγματική συνδυασμένη επιχειρησιακή προσέγγιση. Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση “attritable mass” δημιουργεί νέο περιορισμό: Δεν αρκεί να διαθέτεις χιλιάδες φθηνά drones, αν δεν διαθέτεις ανθρώπους, συντήρηση, ανταλλακτικά και διαδικασίες για να τα συντονίσεις αποτελεσματικά.

Η διοίκηση στην εποχή της τεχνολογικής επανάστασης 

Έτσι, η τεχνολογική επανάσταση επαναφέρει ένα παλιό ερώτημα με νέα μορφή: Τι ακριβώς πρέπει να κάνει ο διοικητής; Η απάντηση δεν είναι να επιστρέψουμε σε ένα παλαιότερο μοντέλο πολέμου. Είναι ακριβώς το αντίθετο. Πρέπει να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία, χωρίς να επιτρέψουμε στην τεχνολογία να καθορίσει από μόνη της την αρχιτεκτονική της διοίκησης.

Ο Ελληνικός Στρατός χρειάζεται drones, αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη, ανθεκτικές επικοινωνίες και προηγμένα συστήματα διοίκησης. Αλλά χρειάζεται εξίσου ταξιαρχίες που μπορούν να πολεμήσουν όταν το δίκτυο έχει υποβαθμιστεί, μεραρχίες που μπορούν να ενορχηστρώσουν διαφορετικές ταξιαρχίες και σώματα στρατού που μπορούν να μετατρέψουν την τακτική εικόνα σε επιχειρησιακό αποτέλεσμα.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι ένα “ψηφιακό” ή ένα “μη επανδρωμένο” μοντέλο στρατού. Είναι ένας στρατός στον οποίο η τεχνολογία αυξάνει την ποιότητα της ανθρώπινης απόφασης, αντί να δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι η απόφαση μπορεί να αυτοματοποιηθεί.

Γιατί στο τέλος, ακόμη και στο πιο διαφανές πεδίο μάχης, κάποιος πρέπει να αποφασίσει. Και όταν το δίκτυο διακοπεί, κάποιος πρέπει να ξέρει τι πρέπει να κάνει χωρίς να περιμένει να του το πουν. Τα drones άλλαξαν το πεδίο μάχης. Δεν έλυσαν το πρόβλημα της διοίκησης. Ίσως, μάλιστα, να το έκαναν σημαντικότερο από ποτέ.

Στην ομιλία του, κατά την οποία επικεντρώθηκε στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν επί διακυβέρνησης του AKP στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και των μεταφορών, ο Ερντογάν αναφέρθηκε, χωρίς να το κατονομάσει, και στη διαδικασία για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία». Χωρίς επίσης να αναφέρει ονομαστικά το PKK, είπε ότι βρίσκεται σε διαδικασία τερματισμού της περιόδου «εκτεταμένης τρομοκρατίας» που ξεκίνησε το 1984.

«Εάν προστατεύσουμε την αδελφοσύνη, κανείς σε αυτή τη χώρα δεν μπορεί να μας κοιτάξει με κακό μάτι», είπε ο Ερντογάν και συνέχισε: «Αυτό που μας δημιούργησε, αυτό που μας κράτησε όρθιους εδώ και χίλια χρόνια και μας έκανε κυρίαρχους σε αυτή τη γεωγραφία είναι η αδελφοσύνη που προέρχεται από τη μουσουλμανική μας ταυτότητα. Εάν σε αυτά τα εδάφη σιγήσει η φωνή του εζανιού, εάν χαμηλώσει η φωνή του Κορανίου, ο Θεός να μην το επιτρέψει, εάν αποδυναμωθεί η μουσουλμανικότητα, να ξέρετε ότι έχει αποδυναμωθεί και η αδελφοσύνη μας. Όταν αποδυναμώθηκε η αδελφοσύνη μας, αποδυναμώθηκε και η χώρα μας».

Ο Ερντογάν τόνισε επίσης ότι, «όσο ο Θεός τού χαρίζει ζωή», θα συνεχίσει για πολλά ακόμη χρόνια «να υπηρετεί την Τουρκία». Και αυτό συνόψιζε τη ματιά του προς το μέλλον. Αυτά ήταν τα κυριότερα σημεία μιας ομιλίας που προηγουμένως τα στελέχη του AKP είχαν χαρακτηρίσει «ιστορική», αλλά η οποία δεν διέφερε ιδιαίτερα από τις ομιλίες του Ερντογάν στην κοινοβουλευτική ομάδα του AKP.

Ένα τέταρτο του αιώνα στην εξουσία

Ωστόσο, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι το AKP υπό την ηγεσία του Ερντογάν είναι η μακροβιότερη κυβέρνηση που έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα η Τουρκία. Ούτε αλλάζει το γεγονός ότι πρόκειται για μία από τις σπάνιες κυβερνήσεις στον κόσμο που ήρθαν στην εξουσία μέσω εκλογών και παρέμειναν αδιάλειπτα στην εξουσία, για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.

Ο Ερντογάν παρουσίασε ως πηγή υπερηφάνειας, με αφορμή την 25η επέτειο από την ίδρυση του AKP, τρία παραδείγματα μετακινήσεων βουλευτών, που κάποτε βρίσκονταν απέναντί του. Σήμερα, τα περισσότερα από τα ιδρυτικά στελέχη του AKP δεν βρίσκονται ούτε στο πλευρό του Ερντογάν, ούτε στα διοικητικά κλιμάκια του κόμματος.

Τα στάδια μετάβασης στο προεδρικό σύστημα

Ο Ερντογάν, ο οποίος αρχικά δεν θεωρούσε κατάλληλο για την Τουρκία το προεδρικό σύστημα, άρχισε να προβληματίζεται σοβαρά για το πώς μπορούσε να κυβερνά, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο του κράτους, μετά το πρώτο κρίσιμο επεισόδιο του 2007: Tην αντίδραση του στρατού στην υποψηφιότητα του Αμπντουλάχ Γκιουλ για την Προεδρία, με αφορμή τη μαντίλα της συζύγου του. Ο Ερντογάν κατάφερε να αποκρούσει την παρέμβαση του στρατού, το λεγόμενο e-muhtıra, που εκδηλώθηκε με αφορμή την υποψηφιότητα του Γκιουλ.

Σε εκείνο το στάδιο, η οργάνωση του Φετουλάχ Γκιουλέν, η οποία από τη δεκαετία του 1980 είχε αρχίσει να ανεβαίνει μέσα στους κρατικούς μηχανισμούς, ιδιαίτερα στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη, αποδείχθηκε χρήσιμη για τον Ερντογάν. Με τη σειρά των δικών Εργκενεκόν άρχισε η εκκαθάριση των στοιχείων της λεγόμενης “παλιάς Τουρκίας” στη γραφειοκρατία, τη δικαιοσύνη, τα πανεπιστήμια, την αστυνομία και τον στρατό.

Αυτή η συνεργασία συνέβαλε επίσης στην αποτυχία της υπόθεσης που είχε ανοίξει το 2008 για την απαγόρευση του AKP, αλλά ταυτόχρονα ενίσχυσε την πεποίθηση του Ερντογάν ότι χρειαζόταν ένα προεδρικό σύστημα. Όμως, όταν μέλη της αστυνομίας και της δικαιοσύνης που συνδέονταν με το κίνημα του Γκιουλέν ζήτησαν το 2012 τη σύλληψη του Χακάν Φιντάν – τότε επικεφαλής της MİT –
ακριβώς την περίοδο που ξεκινούσε η διαδικασία διαλόγου με το PKK, αυτή η συνεργασία άρχισε να ραγίζει.

Ο Ερντογάν απέδωσε τις διαδηλώσεις του Γκεζί το 2013 σε δυνάμεις του εξωτερικού που, κατά την άποψή του, κινητοποιούσαν τους γκιουλενιστές. Μετά τις έρευνες του Δεκεμβρίου του 2013, οι τελευταίοι χαρακτηρίστηκαν πλέον τρομοκρατική οργάνωση και από το 2014 άρχισαν να αποκαλούνται FETÖ.

Ο μετασχηματισμός του AKP

Εκείνη τη χρονιά, όσα συνέβησαν στο εσωτερικό του AKP κατά τη διαδικασία ανάδειξης του Ερντογάν στην Προεδρία αποτέλεσαν μια σοβαρή μεταμόρφωση. Ο Ερντογάν, προκειμένου ο Γκιουλ να μην επιστρέψει στην ηγεσία του κόμματος, άφησε στη θέση του γενικού προέδρου του κόμματος τον υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου.

Αργότερα, το 2016, η επιχείρηση απομάκρυνσης του Νταβούτογλου θα πραγματοποιούνταν μέσω του τότε υπουργού Μεταφορών Μπιναλί Γιλντιρίμ. Αυτό σηματοδότησε ταυτόχρονα την αρχή μιας περιόδου κατά την οποία στο AKP η αφοσίωση δεν αφορούσε πλέον την υπόθεση, αλλά τον ηγέτη.

Μέχρι τότε ο Ερντογάν είχε πάντοτε επικεντρωθεί σε έναν και μόνο στόχο και έβγαινε νικητής. Για πρώτη φορά, στις εκλογές του Ιουνίου 2015, επιχείρησε να πετύχει ταυτόχρονα δύο στόχους: Το PKK και την Προεδρία, και έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Τότε, για πρώτη φορά, ο ηγέτης του MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) ο οποίος μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν αμείλικτος αντίπαλός του, ήρθε να τον βοηθήσει.

Ο διάλογος με το PKK τερματίστηκε, ακολούθησε η αιματηρή περίοδος των συγκρούσεων στα οδοφράγματα και τον Νοέμβριο του 2015 εξασφαλίστηκε ξανά η κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, ο φόβος ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να ανατραπεί μέσω ψήφου εμπιστοσύνης, ενίσχυσε την ιδέα του προεδρικού συστήματος.

Η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 δεν σήμαινε μόνο μια ριζική εκκαθάριση στο κράτος και την οικονομία. Ολοκλήρωσε επίσης τη μεταμόρφωση του AKP από κόμμα που υπηρετούσε μια πολιτική υπόθεση σε κόμμα του ηγέτη και μετέτρεψε τον Ερντογάν και τον Μπαχτσελί σε συμμάχους.

Η επιτυχία του οφείλεται στην αντιπολίτευση;

Με τη συμμαχία Ερντογάν-Μπαχτσελί, η Τουρκία πέρασε το 2017 από το ήδη διάτρητο κοινοβουλευτικό σύστημα σε ένα προεδρικό σύστημα που προετοιμάστηκε βιαστικά. Το κομβικό σημείο για το AKP, ώστε να μην είναι απλώς κυβέρνηση, αλλά πραγματική εξουσία, ήταν ακριβώς η μετάβαση στο προεδρικό κυβερνητικό σύστημα. Με αυτό, όλες οι εκτελεστικές εξουσίες συγκεντρώθηκαν στον Πρόεδρο Ερντογάν, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε η επιρροή του στη νομοθετική και δικαστική εξουσία.

Είναι αξιοσημείωτη η άποψη, που προέρχεται κυρίως από τους κύκλους της αντιπολίτευσης, ότι η πολυετής παραμονή του Ερντογάν στην εξουσία οφείλεται στην ανικανότητα, την αποτυχία και την πολυδιάσπαση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Αυτό ασφαλώς αποτελεί έναν παράγοντα.

Παρά τη χρόνια οικονομική κρίση, στη νίκη του στις εκλογές του 2023 συνέβαλε και η διάλυση της συμμαχίας της αντιπολίτευσης στο τελευταίο στάδιο. Στις δημοτικές εκλογές του 2024, το CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) είχε φτάσει σχεδόν στο υψηλότερο ποσοστό ψήφων που είχε καταγράψει εδώ και σχεδόν μισό αιώνα. Σήμερα παρατηρείται πώς, εκτός από τη βροχή ερευνών σε βάρος του, η διάσπασή του εξαιτίας μιας απόφασης περί «απόλυτης ακυρότητας» που προέκυψε από εσωτερικές συγκρούσεις, καθώς και η εμφάνιση του Yeni Parti (Νέο Κόμμα), συνέβαλαν στην ανάκαμψη του AKP.

Απτά αποτελέσματα

Από την άλλη πλευρά, ανεξάρτητα από όλες τις καταγγελίες περί διαφθοράς και ευνοιοκρατίας, δεν είναι δυνατόν να αρνηθεί κανείς την επίδραση των έργων και των αποτελεσμάτων του Ερντογάν. Όταν ψηφοφόροι βλέπουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, από τα έργα υποδομών και τις συμβάσεις στον τομέα των μεταφορών, μέχρι τα άλματα που έχουν γίνει στην αμυντική βιομηχανία, αφήνουν στην άκρη άλλες αμφισβητήσεις.

Και ο Ερντογάν διαθέτει την πολιτική εμπειρία να το αντιλαμβάνεται με ακρίβεια και να το αξιοποιεί. Έπειτα από ένα τέταρτο του αιώνα, η παραμονή του Ερντογάν στην εξουσία δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά στις αδυναμίες και τις αστοχίες της αντιπολίτευσης.
Η ανθεκτικότητα της πολιτικής του επιρροής δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της τουρκικής κοινωνίας εξακολουθεί να αναγνωρίζει απτά αποτελέσματα στη διακυβέρνησή του και να τα αξιολογεί θετικά. Αυτή είναι μια πραγματικότητα, που η αντιπολίτευση καλείται να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει πολιτικά.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ, εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για την επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την «αχρείαστη κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής. Ο ίδιος κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να θεωρεί τον διάλογο και τη διπλωματική συνεννόηση πιο εποικοδομητική επιλογή από νέα στρατιωτικά επεισόδια.

Τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων ζήτησε και ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Άσαντ αλ-Σιμπάνι, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχουν λόγοι ασφαλείας που να τις δικαιολογούν. «Θα συνεχίσουμε τη διπλωματική μας προσπάθεια για να αποτρέψουμε το Ισραήλ από αυτή την πολιτική και να το αναγκάσουμε να σταματήσει τις επιθέσεις του στη Συρία», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στη Δαμασκό μαζί με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι.

Η βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ βρίσκεται περίπου 70 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Τουρκία και έχει πάψει να λειτουργεί ως κανονικό στρατιωτικό αεροδρόμιο από το 2013. Η βάση άλλαξε αρκετές φορές χέρια κατά τη διάρκεια του 14ετούς εμφυλίου πολέμου στη Συρία, ανάμεσα στις δυνάμεις του πρώην προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ και ένοπλες οργανώσεις της αντιπολίτευσης.

Μετά την ανατροπή του Άσαντ το 2024, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις στη Συρία, στοχεύοντας κυρίως στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νότιο και κεντρικό τμήμα της χώρας. Η προηγούμενη επίθεση σε εγκαταστάσεις των νέων κυβερνητικών δυνάμεων είχε καταγραφεί τον Μάρτιο.

Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιμετωπίζει με έντονη καχυποψία τη νέα ηγεσία της Συρίας, επικαλούμενη το ισλαμιστικό παρελθόν στελεχών της. Έχει επίσης διαμηνύσει ότι δεν θα δεχθεί την παρουσία ένοπλων ισλαμιστικών ομάδων κοντά στα σύνορά της. Ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ-Σάρα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει επιδιώξει στενότερες σχέσεις με δυτικές χώρες, είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι η Δαμασκός επιδιώκει συμφωνία ασφαλείας με το Ισραήλ.

Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, το Ισραήλ κατέλαβε εδάφη στη νοτιοδυτική Συρία και εξαπέλυσε σειρά επιθέσεων εναντίον βαρέων όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού του συριακού στρατού. Παράλληλα, έχει πραγματοποιήσει πλήγματα με το επιχείρημα ότι προστατεύει τη μειονότητα των Δρούζων στη Συρία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων μεταξύ Δρούζων και κυβερνητικών δυνάμεων το 2025.

Αεροπορικές επιδρομές στη Συρία πραγματοποιούνταν συστηματικά και επί προεδρίας Άσαντ, με το Ισραήλ να δηλώνει τότε ότι στόχος του ήταν ο περιορισμός της ιρανικής στρατιωτικής παρουσίας και επιρροής στη χώρα. Οι τελευταίες επιδρομές σημειώνονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και ολοένα πιο σκληρής ρητορικής μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας με επίκεντρο τη Συρία. Η Άγκυρα κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιχειρεί να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να υπονομεύσει τη νέα συριακή κυβέρνηση.

Βόμβα από Washigton Post

Οι ΗΠΑ εξετάζουν μικρότερη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή Κόλπο μετά τον πόλεμο με το Ιράν, αποκαλύπτει δημοσίευμα της “Washington Post”. Στο επίκεντρο των σχεδίων του Τραμπ βρίσκονται οι αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο. Το ενδεχόμενο να περιορίσουν οι ΗΠΑ τη στρατιωτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν θα αποτελούσε μία εξέλιξη που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει σημαντική αλλαγή στη στρατηγική της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Washington Post, που επικαλείται οκτώ Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλα πρόσωπα που έχουν γνώση της υπόθεσης, το Πεντάγωνο αξιολογεί ήδη το στρατιωτικό του αποτύπωμα στην περιοχή, σε μία από τις πρώτες ενδείξεις ότι ο πόλεμος με το Ιράν ενδέχεται να οδηγήσει σε αναδιάρθρωση της παρουσίας των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζει το υπουργείο Άμυνας είναι εάν θα πρέπει να μειωθεί ο αριθμός των στρατευμάτων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, όπου μεγάλες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές έπειτα από μήνες ιρανικών επιθέσεων. Οι ζημιές στις εγκαταστάσεις έχουν κάνει το Πεντάγωνο να επανεξετάσει τη στρατιωτική του παρουσία στην περιοχή.

Το υπουργείο Άμυνας έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να μην ανοικοδομήσει τις βάσεις του στην ίδια μορφή που είχαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Ο υπουργός Πιτ Χέγκσεθ δεν έχει μέχρι στιγμής διατάξει επίσημη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής στάσης στην περιοχή, διευκρίνισε ένας αξιωματούχος.

Αντίθετα, περιέγραψε τη διαδικασία ως «συνετό σχεδιασμό», ο οποίος θα μπορούσε τελικά να χρησιμοποιηθεί από την αμερικανική κυβέρνηση για να αποφασίσει εάν και με ποιον τρόπο θα ανοικοδομηθούν οι βάσεις που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου. «Θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις για ορισμένα από αυτά τα ζητήματα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος.

Εμιράτα: Δεχτήκαμε επίθεση

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν σήμερα το Ιράν ότι εκτόξευσε στο έδαφός τους δύο βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι ωστόσο έπεσαν στη θάλασσα. Νωρίτερα σήμερα είχαν εκδώσει για πρώτη φορά εδώ και έναν μήνα ειδοποίηση τηλεφωνικά καλώντας τον πληθυσμό να βρει καταφύγιο λόγω “απειλών για πυραυλικές” επιθέσεις. “Λόγω της παρούσας κατάστασης και των πυραυλικών απειλών, πηγαίνετε αμέσως σε ένα προστατευμένο μέρος μέσα στο πλησιέστερο ασφαλές κτίριο”, δήλωσε το υπουργείο Εσωτερικών στο μήνυμα ειδοποίησης.

Το υπουργείο Άμυνας της χώρας δήλωσε ότι “εντόπισε πυραυλική απειλή που στρέφεται κατά της χώρας”. Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας εντόπισαν δύο βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν εναντίον της χώρας. Ο πρώτος έπεσε εκτός των χωρικών υδάτων, ενώ ο δεύτερος έπεσε εντός των χωρικών υδάτων”, και υπογράμμισε την ετοιμότητά του να αντιμετωπίσει τυχόν απειλές.

Το υπουργείο Εσωτερικών των ΗΑΕ έστειλε τηλεφωνική ειδοποίηση δηλώνοντας ότι η κατάσταση είναι ασφαλής και ότι οι πολίτες μπορούν να επιστρέψουν στις δραστηριότητές τους, Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από το Ιράν. Πρόκειται για τον πρώτο συναγερμό από τότε που ένας παρόμοιος συναγερμός ήχησε τον Ιούλιο για επίθεση, η οποία τελικά δεν έπληξε το έδαφος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ένας άλλος ψεύτικος συναγερμός είχε επίσης ενεργοποιηθεί τον Ιούνιο.

Πετρελαιοφόρα της δημόσιας εταιρίας των Εμιράτων Andic αποτέλεσαν επανειλημμένα στόχο τις τελευταίες εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με πλήγματα του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά του Ιράν, η Τεχεράνη εξαπέλυσε περίπου 3.000 επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθιστώντας τα τον μεγαλύτερο στόχο αντιποίνων. Από τότε που τέθηκε σε ισχύ ένα πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν τον Ιούνιο, το οποίο κατέρρευσε τον Ιούλιο, τα Εμιράτα δεν ανέφεραν καμιά επίθεση, σε αντίθεση με άλλα κράτη του Κόλπου.

Τραμπ: Τέλος οι συνομιλίες

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πτοείται από τις απειλές του Ιράν περί επιθέσεων σε αμερικανικά πλοία, αν συνεχιστεί ο ναυτικός και τις προειδοποιήσεις Ιρανών στρατηγών πως «θα του σπάσουν τα πόδια» αν ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ «αμερικανική επικράτεια».

Δεν υπάρχουν συνομιλίες που να πραγματοποιούνται ή να έχουν προγραμματιστεί με το Ιράν, διαμήνυσε μέσω του Truth Social o Αμερικανός πρόεδρος.  Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν παραμένει σε «πλήρη ισχύ και εφαρμογή» και επέμεινε πως τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν «ανοιχτά και λειτουργούν» ενώ σημείωσε πως οι νάρκες στην πλωτή οδό «έχουν αφαιρεθεί ή πυροδοτηθεί».

Αυτή είναι η πιο πρόσφατη στροφή στα λεγόμενα του Τραμπ καθώς μόλις μια μέρα νωρίτερα, είχε ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ είχαν παρασκηνιακές συνομιλίες με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν. Η Τεχεράνη τον είχε διαψεύσει: «Δεν υπάρχουν συνομιλίες ή συζητήσεις σε εξέλιξη, ούτε έχουν προγραμματιστεί, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ. Το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και λειτουργεί. Όλες οι νάρκες στα νερά έχουν αφαιρεθεί ή πυροδοτηθεί».

Προηγουμένως, σε προκλητική ανάρτησή του στο προσφιλές (και ιδιοκτησίας του) Truth Social το πρωί της Τρίτης, «ανέβασε» έναν χάρτη των Στενών του Ορμούζ με τη φράση «New US Territory» (νέα επικράτεια των ΗΠΑ)! Θυμίζουμε ότι το Τραμπ το έχει κάνει κατά καιρούς με την Γροιλανδία, τον Καναδά, με αναρτήσεις που τις εμφάνιζαν ως Πολιτείες των ΗΠΑ.

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας για την εξέλιξη του πολέμου, υποστήριξε ότι βασικός στόχος των ΗΠΑ ήταν να οδηγήσουν το Ιράν σε παράδοση, κάτι που, όπως τόνισε, απέτυχε παταγωδώς. «Δεν θα παραδοθούμε», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «η Αμερική τώρα μας παρακαλεί να διαπραγματευτούμε σύμφωνα με τους δικούς μας όρους».

Αναφερόμενος στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ των δύο πλευρών, ισχυρίστηκε ότι περιλαμβάνει «13 προβλέψεις υπέρ μας και μία υπέρ τους» και κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπάθησε να υπονομεύσει τη συμφωνία. «Κερδίσαμε τον πόλεμο και κερδίσαμε και στη διπλωματία», είπε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας τη νίκη στη στρατιωτική ισχύ του Ιράν.

Ανάλογη εικόνα επιχείρησε να παρουσιάσει και ο υποδιοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, υποστράτηγος Μοσταφά Ιζαντί, ο οποίος δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ιρανικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοι της Τεχεράνης βρίσκονται σε αδιέξοδο. «Ο εχθρός δεν ξέρει τι να κάνει και βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας τη στάση μη υποχώρησης της ιρανικής ηγεσίας.

Κόντρα για το Ορμούζ

Νωρίτερα ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προανήγγειλε τη διατήρηση του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες τηρήσουν τους όρους της ενδιάμεσης συμφωνίας του Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι η αμερικανική πλευρά να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την προσωρινή συμφωνία. Παράλληλα, επανέλαβε τις βασικές ιρανικές απαιτήσεις, ζητώντας την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και των κυρώσεων, καθώς και την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν «παγωμένα» στο εξωτερικό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει τις προηγούμενες ημέρες ότι τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου, θα μπορούσαν να περάσουν υπό αμερικανικό έλεγχο. Η Τεχεράνη απάντησε άμεσα μέσω του υποστράτηγου Αμίρ Χαταμί, ο οποίος χαρακτήρισε «μεγάλο λάθος» τα σχόλια του Τραμπ, απειλώντας ότι «θα του σπάσουν τα πόδια»!

Ο Χαταμί υποστήριξε ακόμη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «ουσιαστικά εκδιωχθεί» από την περιοχή και ότι πλέον δεν θα επιτραπεί η επιστροφή τους στον Περσικό Κόλπο, στη Θάλασσα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ. «Ο μόνος δρόμος είναι οι Αμερικανοί να φύγουν από την περιοχή. Έχουν ουσιαστικά εκδιωχθεί και δεν τους επιτρέπεται πλέον να εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο, στη Θάλασσα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε. Το δε Ιράν επικήρυξε Αμερικανούς στρατιώτες, αν και οι ΗΠΑ δεν πραγματοποιούν χερσαίες επιχειρήσεις στο Ιράν.

Η Τεχεράνη ετοιμάζεται να αλλάξει στάση από στρατιωτική σκοπιά, να περάσει σε «πλήρη επίθεση», καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες μεσολαβητών με σκοπό να κλειστεί συμφωνία για το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, δήλωσε χθες Δευτέρα Ιρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς, ενώ την ίδια ώρα η Ουάσιγκτον φάνηκε να αποκλείει παράταση της συμφωνίας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός.

Συμφωνία ζητά το Κατάρ

Το Κατάρ, ένας από τους μεσολαβητές στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, δήλωσε σήμερα ότι μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ θα «διευκολύνει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων που αποσκοπούν στον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Να σημειωθεί πως το τελευταίο διάστημα, οι σχέσεις του εμιράτου με την Τεχεράνη έχουν επδεινωθεί.

Τα Στενά του Ορμούζ εκτείνονται μεταξύ των ακτών του Ιράν και του Ομάν. Οι δύο αυτές χώρες συζητούν εδώ και εβδομάδες τη μελλοντική διαχείριση αυτού του στρατηγικού περάσματος, στην καρδιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι οι γεωγραφικές συντεταγμένες της προτεινόμενης διαδρομής που συμφωνήθηκαν από τις δύο χώρες «έχουν εγκριθεί».

«Περιμένουμε επίσης μια συμφωνία μεταξύ του σουλτανάτου του Ομάν και του Ιράν σχετικά με τα Στενά, που θα μας επιτρέψει να επιστρέψουμε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ Μαζέντ Αλ Ανσάρι σε συνέντευξη Τύπου. «Η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα μας επιτρέψει να επαναλάβουμε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν πολύ πιο εύκολα», πρόσθεσε.

Χθες, Ιρανοί διπλωμάτες τόνισαν ότι οι συνομιλίες με το Μουσκάτ «συνεχίζονται με σοβαρότητα». Ο Τραμπ απείλησε χθες να βομβαρδίσει το Ομάν αν το σουλτανάτο εμποδίσει μια συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ!

Στην αντεπίθεση το Ιράν

Η παράλυση των διπλωματικών προσπαθειών απειλεί να παρατείνει τον πόλεμο στην περιοχή, που ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου. Οι Ένοπλες Δυνάμεις και σύμμαχοι του Ιράν ετοιμάζονται να «κλιμακώσουν» τη δράση τους «στο στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή» καθώς η Τεχεράνη οδεύει να λάβει «αποφάσεις» και να «περάσει στη δράση», μετέδωσε το πρακτορείο επικαλούμενο τον αξιωματούχο, που δεν κατονόμασε.

Η ίδια πηγή ανήγγειλε μελλοντική «επίκαιρη και ακριβή» ιρανική στρατιωτική επιχείρηση για να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο αν οι διπλωματικές διεργασίες δεν φέρουν αποτέλεσμα. Στα μέσα Ιουνίου, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών –παρερχόταν χθες Δευτέρα–, ανανεώσιμη, για την σύναψη οριστικής συμφωνίας ειρήνης.

Αλλά η συμφωνία, που κήρυσσε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο, εξαιτίας της διένεξης για τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας από την οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διατίθεται στις αγορές παγκοσμίως. Ερωτηθείς από δημοσιογράφους αν η κυβέρνησή του επιδιώκει παράταση της προθεσμίας που προέβλεπε η συμφωνία του Ιουνίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ έδωσε αρνητική απάντηση.

Επαφές Τραμπ με τους Φρουρούς

Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου έκαναν λόγο για ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ο ρόλος των οποίων ενισχύθηκε μετά το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης. Κατά ρεπορτάζ του Axios, στα μέσα Μαΐου στάλθηκε μέσω Ιρακινού κούρδου αξιωματούχου, που αποτέλεσε ενδιάμεσο, αμερικανικό μήνυμα στον επικεφαλής των Φρουρών, τον στρατηγό Αχμάντ Βαχιντί.

Η αμερικανική πλευρά ήθελε να ξέρει αν Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε αντιπροσώπευαν και τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο στρατηγός φέρεται να είχε απαντήσει θετικά. Ο γαμπρός και απεσταλμένος του αμερικανού προέδρου Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, αναφέρθηκε χθες από το Ισραήλ στο Fox News σε «συνεχιζόμενες» επαφές της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, αποφεύγοντας να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Παράλληλα ωστόσο ο Τραμπ απείλησε (ξανά) να «βομβαρδίσει» το Ομάν, ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ, αν παρεμβληθεί και εμποδίσει αμερικανική συμφωνία με το Ιράν — το σουλτανάτο διαπραγματεύεται τους τελευταίους μήνες με την Ισλαμική Δημοκρατία διμερή συμφωνία που αφορά τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ και οι δυο πλευρές λένε πως ουσιαστικά η διαδικασία ολοκληρώθηκε. «Αν μπει στον δρόμο μας το Ομάν, θα το βομβαρδίσουμε ανηλεώς», απείλησε ο πρόεδρος Τραμπ μέσω Fox News.

Το τελεσίγραφο Κούσνερ στην Χαμάς

Στο άλλο μεσανατολικό μέτωπο, ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσε χθες Δευτέρα ότι ελπίζει πως ο αφοπλισμός της Χαμάς θα αρχίσει εντός «30 ημερών», κάνοντας λόγο για πιθανή πρόοδο. Όπως υποστήριξε, ο αφοπλισμός πρόκειται να γίνει υπό την επίβλεψη Αμερικανού στρατηγού. Οι δηλώσεις πραγματοποιήθηκαν μετά τη συνάντησή του με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τη Δευτέρα.

«Θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε πρόοδο μέσα σε μόλις 30 ημέρες με την έναρξη, ελπίζουμε, της απόσυρσης μέρους των όπλων και, ελπίζουμε επίσης, την καταστροφή ορισμένων υπόγειων σηράγγων τις επόμενες 60 ως 90 ημέρες», δήλωσε από το Τελ Αβίβ στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.

«Θα μπορούσε να υπάρξει λοιπόν πρόοδος αρκετά γρήγορα, αλλά αυτό απαιτεί τη συνεργασία και των δύο πλευρών, και ελπίζουμε πως θα ξεπεράσουμε αυτή τη δοκιμασία», πρόσθεσε ο γαμπρός του Τραμπ. Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ συμφώνησαν χθες να αναθέσουν σε Αμερικανό στρατηγό να επιβλέψει τον αφοπλισμό της Χαμάς.

«Είχαμε πολύ, πολύ καλή συνάντηση σήμερα. Περάσαμε σχεδόν τέσσερις ώρες μαζί του και η ομάδα του εξέτασε όλες τις λεπτομέρειες (…) και διαλύθηκαν ορισμένες παρεξηγήσεις», υποστήριξε ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος μια ημέρα νωρίτερα συναντήθηκε με κορυφαία στελέχη της Χαμάς.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα ανακοίνωσε στα τέλη Ιουλίου πως δέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη, την έναρξη της «δεύτερης φάσης» του σχεδίου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που προβλέπει τον αφοπλισμό του και σε αντάλλαγμα τη σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, που κατέχουν πάνω από το 60% της Λωρίδας της Γάζας. Υπενθυμίζεται ότι ο Νετανιάχου είχε απορρίψει το σχέδιο των ΗΠΑ.

Προχθές Κυριακή ο Κούσνερ συναντήθηκε με μέλη της ηγεσίας της Χαμάς και απαίτησε, σύμφωνα με πηγές ενήμερες σχετικά, τον αφοπλισμό του κινήματος και «επαληθεύσιμα» μέτρα. «Μας είπαν όλα τα σωστά πράγματα, αλλά, προφανώς, είναι πάρα πολύ δύσκολο να τους εμπιστευτούμε», είπε ο αμερικανός απεσταλμένος στο Fox News ερωτηθείς για τη συνάντησή του με την ηγεσία της Χαμάς.

Η συμφωνία με τον Νετανιάχου 

Οι Νετανιάχου και Κούσνερ «συμφώνησαν ότι δεν θα γίνει καμιά αναδίπλωση και καμιά ανοικοδόμηση στη Λωρίδα της Γάζας όσο δεν έχει αφοπλιστεί η Χαμάς στο σύνολό της», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ανώτερος ισραηλινός αξιωματούχος. «Συμφώνησαν επίσης ότι το πρώτο βήμα προς την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας θα είναι να ζητηθεί από τη Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της ώστε να αχρηστευτούν υπό την επιτήρηση Αμερικανού στρατηγού», πρόσθεσε ο ισραηλινός αξιωματούχος.

Ο Κούσνερ συνοδευόταν από μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως τον πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας Τόνι Μπλερ. Σύμφωνα με στέλεχος του οργάνου αυτό, που δεν επιβεβαίωσε την εμπλοκή αμερικανού στρατηγού, «κάθε όπλο που συλλέγεται θα αχρηστεύεται εντελώς».

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ονομάσει τον Αμερικανό στρατηγό Τζάσπερ Τζέφερς επικεφαλής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ΔΔΣ) που με βάση το σχέδιο του προέδρου, το οποίο έχει εγκριθεί από τον ΟΗΕ, θα αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας. Όπως παρουσιάστηκε δημόσια από το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ τον Ιούλιο, ο οδικός χάρτης προέβλεπε πως ο αφοπλισμός της Χαμάς θα συνοδευόταν από σταδιακή απόσυρση των μονάδων του ισραηλινού στρατού από τους τομείς που κατέχουν κι ότι η διαδικασία θα επιβλεπόταν από τη λεγόμενη Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας (ΕΕΔΓ), σχήμα Παλαιστινίων τεχνοκρατών που υποτίθεται πως θα αναλάβει να διαχειρίζεται, για μεταβατική περίοδο, τις καθημερινές υποθέσεις στην περιοχή.

Απορρίπτοντας το κείμενο, ο Νετανιάχου απαίτησε «αληθινό» αφοπλισμό της Χαμάς. Το κίνημα, στην εξουσία από το 2007, ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι διαλύει την κυβέρνησή του και είναι έτοιμο να μεταβιβάσει τις ευθύνες της στην ΕΕΔΓ. Ο Τζάρεντ Κούσνερ επέμεινε προχθές Κυριακή στο ότι η Χαμάς δεν μπορεί να διαδραματίσει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, κατά πηγές ενήμερες για όσα διαμείφθηκαν.

Αντιβαίνουν στην Συνθήκη της Λωζάννης που επιτρέπει στη Τουρκία χωρικά ύδατα τριών μιλίων από των ακτών της στο Αιγαίον, την Συνθήκη ειρήνης των Παρισίων του 1947, που αναγνώρισε την ελληνική κυριαρχία στο Πολύνησο του Καστελλορίζου και τις συνθήκες Σεβρών, Νεϊγύ και Λονδίνου που κατακυρώνουν τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα, όπου αυτές εξακολουθούν να ισχύουν.

Ουσιαστικά πρόκειται για τη πρώτη απόπειρα της Τουρκίας μετά το 1923, που κατέλαβε την ανατολική Θράκη, το Καραγάτς, την Ίμβρο και την Τένεδο, να επεκταθεί σε ευρωπαϊκό χώρο, αφού προηγουμένως εθνο-καθάρισε τους τοπικούς πληθυσμούς από τους αυτόχθονας Χριστιανούς. Η εθνοκάθαρση και στην Κύπρο μετά το 1974 είναι διεθνές έγκλημα.

Θα περάσει το νέο τουρκικό πραξικόπημα απαρατήρητο από την διεθνή κοινότητα και άνευ σοβαροτάτων συνεπειών από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Ίδωμεν… Αλλ’ η νέα εισβολή των Τούρκων είναι κατ’ εξοχήν ελληνική υπόθεση. Διότι με την παραπλανητική συμφωνία των Αθηνών προ τριετίας για «ήρεμα νερά στο Αιγαίον», η ελληνική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, απετράπη ν’ ασκήσει τα δικαιώματά της Ελλάδος που πηγάζουν απ’ το διεθνές δίκαιον, με το casus belli και τα προκύπτοντα δίκαια απ’ το Δίκαιο των Θαλασσών του 1982.

Πρώτα έκαμε συμφωνία υπό απειλή που είναι καταχρηστική κι έπειτα δεν ανακήρυξε τα χωρικά ύδατα των 12 μιλίων που επιτρέπει το ισχύον Δίκαιο των Θαλασσών. Βαρύτατες είναι οι ευθύνες όλης της κυβερνήσεως κι όχι μόνο του αρμοδίου υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη.

Θαλάσσια πάρκα: Τί να κάνει η Ελλάδα

Τι δέον τώρα γενέσθαι: Πρώτον άμεση σύγκληση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των 27 πρωθυπουργών της ΕΕ όπου να καταγγελθεί το νέο τουρκικό πραξικόπημα. Δεύτερον, αίτημα βαρυτάτων κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας από την Κομισιόν, αν δεν αποσύρει άμεσα τα αντιευρωπαϊκά διατάγματα. Τρίτον, προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας, για την διατάραξη της ειρήνης, την παρακώλυση της ελευθερίας των θαλασσών και την αποτροπή της τοπικής αλιείας.

Επιβάλλεται επίσης η λήψη αντιμέτρων όπως η κατάργηση των περιττών τουρκικών προξενείων (Κομοτηνής, Ρόδου και Πειραιώς) , η ματαίωση της εβδομαδιαίας βίζας των Τούρκων σε 13 ελληνικά νησιά (λόγω Σένγκεν) κι η επιβολή ταρίφας στα εισαγόμενα προϊόντα από την Τουρκία, όπως θα έκανε ο Τραμπ.

Η τελευταία προβοκάτσια του Ερντογάν διαψεύδει τον μη επιθετικό χαρακτήρα της συνθήκης της Μέκκας και επιβάλλει την εγρήγορση των Ελληνικών ενόπλων δυνάμεων με κατάρριψη των αγνώστων ΜΕΟ πάνω από το Αιγαίο.

Αναφέρει ότι η Κασιμάτη εδώ και αρκετούς μήνες έχει επιλέξει να απέχει από τις κομματικές δραστηριότητες και τη συλλογική λειτουργία της ΚΟ. Όπως σημειώνει, δεν συμμετείχε στην εκλογή προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, δεν ανέλαβε τομέα κοινοβουλευτικής ευθύνης και εδώ και μήνες δεν καταθέτει καν ερωτήσεις στην Βουλή.

Η Κασιμάτη, στον αντίποδα των παραιτήσεων, των ανεξαρτητοποίησεων και των προσχωρήσεων στο ΠΑΣΟΚ (Ράνια Θρασκιά, Πέτρος Παππάς και ο ευρωβουλευτής Νικόλαος Φαραντούρης) επέλεξε ένα είδος “λευκής απεργίας”, το οποίο αποφάσισε να τερματίσει η Δούρου με την διαγραφή της. O ΣΥΡΙΖΑ πλέον βρίσκεται στην πέμπτη θέση στο Κοινοβούλιο, κάτω από την Ελληνική Λύση του Βελόπουλου που έχει 11 βουλευτές, ενώ οι ανεξάρτητοι βουλευτές φτάνουν τους 53, σπάζοντας κάθε κοινοβουλευτικό ρεκόρ.

Όπως υποστηρίζει η πρόεδρος της ΚΟ του κόμματος, πρόκειται για «πολιτική και θεσμική απόφαση» που αποσαφηνίζει μια εκκρεμότητα η οποία, κατά την ίδια, παρέμενε για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρέαζε τη λειτουργία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Πάντως, όλο αυτό το διάστημα μαίνονται τα δημοσιεύματα ότι η κ. Κασιμάτη ήταν κοντά στο να επιστρέψει στο ΠΑΣΟΚ, το κόμμα από το οποίο προέρχεται.

Η περίπτωση Κασιμάτη 

Η Κασιμάτη είχε στηρίξει τον Γιώργο Παπανδρέου στις εσωκομματικές εκλογές του 2007 και εκλέχθηκε δύο φορές στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Αποχώρησε από το κόμμα το 2010, εκφράζοντας τη διαφωνία της με την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου, που σήμανε την “θανατική καταδίκη” για το άλλοτε κραταιό κόμμα της Μεταπολίτευσης (κατά πολλούς μαζί με την συγκυβέρνηση με τη ΝΔ που ακολούθησε).

Η Κασιμάτη άνηκε στο πρώτο κύμα των αποχωρήσαντων από το ΠΑΣΟΚ λόγω του πρώτου μνημονίου και μετατράπηκε σε σφοδρό πολέμιο του Γιώργου Παπανδρέου, με τωρινά στελέχη του ΠΑΣΟΚ να θεωρούν “casus belli” ενδεχόμενη επιστροφή της, υποστηρίζοντας ότι “ήθελε να τον κλείσει στην φυλακή”. Πάντως, η παρουσία της σε εκδηλώσεις πλάι σε στελέχη του ΠΑΣΟΚ (όπως οι Χριστοδουλάκης, Αντωνίου, Σγουρός), καθώς και οι θερμοί χαιρετισμοί με τον Νίκο Ανδρουλάκη, φουντώνουν τη συζήτηση για τον επαναπατρισμό της.

Δύσκολη θεωρείται και η επανένταξη στο ΠΑΣΟΚ της Θεοδώρας Τζάκρη, επίσης υποστηρίκτρια του Γιώργου Παπανδρέου, η οποία αποχώρησε από τους Δημοκράτες του Στέφανου Κασσελάκη, το κόμμα που ίδρυσε ο καθαιρεθείς πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Η Τζάκρη είχε στηρίξει τα δύο πρώτα μνημόνια και διαγράφηκε τον Νοέμβριο του 2013, επί ηγεσίας Ευάγγελου Βενιζέλου.

Η Κασιμάτη είχε “μπει στο μάτι” της Κουμουνδούρου, ήδη επί ηγεσίας Φάμελλου, επειδή υπερψήφισε τις αμυντικές δαπάνες, στον αντίποδα της γραμμής του κόμματος, ενώ είχε παρευρεθεί στην τελετή για την παραλαβή της φρεγάτας Κίμων. Η ίδια εμφανίζεται να δίνει έμφαση σε εθνικά θέματα, με ένα ισχυρό πατριωτικό προφίλ, στον αντίποδα του διεθνισμού αρκετών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε στηρίξει με θέρμη τον Κασσελάκη, αν και δεν τον ακολούθησε στο νέο του εγχείρημα όπως έκανε η Τζάκρη – που έγινε μάλιστα “δεξί του χέρι” – και άλλοι (μέχρι που τον εγκατέλειψαν και αυτόν).

Κάλεσμα στους ανεξάρτητους

Πάντως, η Δούρου αποκάλυψε ότι είναι σε εξέλιξη επαφές με ανεξάρτητους βουλευτές στη βάση πολιτικών και προγραμματικών συγκλίσεων – πιθανώς αναφέρεται και σε αυτούς που ανεξαρτητοποιήθηκαν από την Νέα Αριστερά, το κόμμα που προέκυψε από την διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ επί προεδρίας Κασσελάκη και απέτυχε να κερδίσει έδρα στην Ευρωβουλή.

Η Δούρου απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στους ανεξάρτητους βουλευτές και βουλεύτριες που εξελέγησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και εξακολουθούν να στηρίζουν τις αρχές και τις πολιτικές του κόμματος, να «επιστρέψουν στο πολιτικό τους σπίτι», την στιγμή που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά τον ΣΥΡΙΖΑ εκτός Βουλής και το κόμμα ΕΛΑΣ του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, στην θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ήταν η ίδρυση της ΕΛΑΣ που επιτάχυνε τις διαλυτικές τάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και το μπαράζ των παραιτήσεων, αν και ο Τσίπρας έχει διαμηνύσει πως δεν θα δεχτεί εν ενεργεία βουλευτές στο κόμμα του – ζητώντας ουσιαστικά οι όποιοι εισερχόμενοι από την Κουμουνδούρου να μην έχουν την παραμικρή σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, ήλπιζε σε μία συνεργασία επί ίσοις όροις με την ΕΛΑΣ και όταν φάνηκε ότι αυτό δεν θα συνέβαινε, οδηγήθηκε στην παραίτηση, με αποτέλεσμα ο ΣΥΡΙΖΑ να περάσει στην τριανδρία Ρένας Δούρου-Παύλου Πολάκη και Νίκου Παππά. Ο ίδιος δε ο Φάμελλος ακολούθησε τον δρόμο της ανεξαρτητοποίησης.

Η περίπτωση Γεροβασίλη 

Σε ό,τι αφορά την Όλγα Γεροβασίλη, η Δούρου σημειώνει ότι δεν αποτελεί πλέον μέλος της ΚΟ, καθώς η ίδια έχει γνωστοποιήσει από τις 17 Ιουλίου την αποχώρησή της από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η Γεροβασίλη είχε δηλώσει ότι η επιστολή αποχώρησής της από την Κοινοβουλευτική Ομάδα θα υποβληθεί με την επανέναρξη των εργασιών της Βουλής στις 24 Αυγούστου, επικαλούμενη ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του προεδρείου, στο οποίο κατέχει τη θέση της αντιπροέδρου.

«Αναμένουμε μέχρι τις 24 Αυγούστου να αποστείλει την επιστολή παραίτησης και να ολοκληρωθεί η θεσμική διαδικασία με παράδοση της έδρας», αναφέρει χαρακτηριστικά η Δούρου. Η Γεροβασίλη είναι άτομο στενά συνδεδεμένο με τον Τσίπρα, για το εγχείρημα του οποίου έχει εκφραστεί θετικά. Όπως προαναφέραμε, ο Τσίπρας έχει διαμηνύσει πως δεν θα δεχτεί κανέναν εν ενεργεία βουλευτή και πως η προϋπόθεση για ένταξη στον ΕΛΑΣ είναι η παραίτηση από το αξίωμα – όπως εξάλλου έπραξε και ο ίδιος.

Το 1974 ανακηρύχθηκε διδάκτορας Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Παρισιού. Από το 1961 έως το 1968 άσκησε τη δικηγορία στην Αθήνα. Απασχολήθηκε ως ερευνητής στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών (1963-1967) και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS, 1968). Κατά τα έτη 1968-1985 υπήρξε τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού και από το 1985 και έκτοτε ήταν τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα από το 1981 έως το 1989 άσκησε καθήκοντα επιστημονικού διευθυντή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ).

Το 1993 ορίστηκε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΚΚΕ, θέση που διατήρησε έως το 1996. Είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων, μέλος του Ανωτάτου Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας, επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Παρισιού, Πρίνστον, Nέας Υόρκης, της Πόλεως του Μεξικού, καθώς και στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Κορυφής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Κοινωνική Ανάπτυξη (1994-1996) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού.

Ακόμη ήταν πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και μέλος του ερευνητικού συμβουλίου του Ολυμπιακού Μουσείου της Λωζάνης στην Ελβετία. Από το 2000 έως το 2014 ήταν τακτικό μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής. Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε συμμετάσχει με ομιλίες και παρεμβάσεις σε συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας. Είχε διατελέσει πρόεδρος ιδρυμάτων, επιτροπών, εταιρειών και μουσείων και είχε τιμηθεί με αριστεία για τη συμβολή του στις επιστήμες και τις τέχνες.

Κυριότερα έργα του ήταν: The Greek Tragedy, Harmondsworth Penguin (1969-Η Ελληνική Τραγωδία-Από την Απελευθέρωση στους συνταγματάρχες), Είδωλα πολιτισμού: Ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα στη σύγχρονη πολιτεία. Αθήνα, Θεμέλιο (1982), Πόλεμος και ειρήνη μετά το τέλος της ιστορίας, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη (2006), Age of Anxiety, London, Eris (2018). Το πιο πρόσφατο έργο του ήταν το The Greek Revolution. A critical dictionary. Edited by Paschalis M. Kitromilidis and Constantinos Tsoukalas, Cambridge, MA: Harvard University Press (2021).

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε εκφωνήσει τον επικήδειο του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Θυμίζουμε ότι πρόσφατα η χώρα θρήνησε την απώλεια του στοχαστή και φιλοσόφου Στέλιου Ράμφου. Για τον θάνατο του, πέραν των πολιτικών κομμάτων, συλλυπητήρια μηνύματα εξέδωσαν η υπουργός Πολιτισμού και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας

«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους και διανοούμενους της μεταπολεμικής Ελλάδας, που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών. Η ακαδημαϊκή και πνευματική διαδρομή του υπήρξε σπουδαία και διεθνής. Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με μακρά παρουσία σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής και σημαντική συμβολή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, άφησε πίσω του ένα πλούσιο επιστημονικό και συγγραφικό έργο που επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε την ελληνική κοινωνία, το κράτος, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές ανισότητες και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής τους.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν περιορίστηκε ποτέ στα όρια της πανεπιστημιακής αίθουσας. Υπήρξε ενεργός δημόσιος διανοούμενος, με σταθερή παρουσία στις μεγάλες ιδεολογικές και πολιτικές συζητήσεις της εποχής του και βαθιά σχέση με τις αξίες και τους αγώνες της Αριστεράς. Το 2015 αποδέχθηκε να τεθεί επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ και εξελέγη βουλευτής σε μια ιστορική στιγμή για την ελληνική Αριστερά.

Αποχαιρετούμε έναν σπουδαίο δάσκαλο, έναν βαθιά πολιτικό διανοούμενο και έναν άνθρωπο που συνέδεσε τη γνώση με την κριτική σκέψη και τη δημόσια παρέμβαση. Η ελληνική Αριστερά και οι κοινωνικές επιστήμες είναι από σήμερα φτωχότερες. Στην οικογένεια, στους οικείους, στους μαθητές και στις μαθήτριές του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».

Συλλυπητήριο μήνυμα απηύθυνε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας. «Με βαθιά θλίψη αποχαιρετώ έναν από τους σημαντικότερους διανοητές του τόπου μας, έναν γλυκύτατο άνθρωπο, τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά. Στη Φωτεινή και τους οικείους του εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια», έγραψε.

ΠΑΣΟΚ και Βενιζέλος

Σε συλλυπητήρια δήλωση για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Κώστας Τσουκαλάς, αναφέρει: «Άνοιξε νέους δρόμους στην κατανόηση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού. Άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην κοινωνιολογία και στην ακαδημαϊκή ζωή του τόπου». Προσθέτει: «Τον αποχαιρετούμε με σεβασμό και ευγνωμοσύνη για τη συνεισφορά του στην πνευματική αναβάθμιση της ελληνικής σκέψης. Συλλυπητήρια στους οικείους του».

Στην προσωπική σχέση που τον συνέδεε με τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, αλλά και στη μεγάλη συμβολή του στην κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας, αναφέρθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. «Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς κατάφερε να μείνει πάντα νέος αναζητώντας διαρκώς νέες ερμηνευτικές προτάσεις, ενώ αυτές που είχε αναδείξει πριν πενήντα και πλέον χρόνια ως εργαλεία για την κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας έχουν καταστεί εδώ και δεκαετίες κοινής αποδοχής», ανέφερε.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θυμήθηκε ακόμη τα χρόνια κατά τα οποία οι δυο τους μοιράζονταν το ίδιο γραφείο στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης: «Αποχαιρετώ με μεγάλη θλίψη και αγάπη τον συγκάτοικό μου στο ίδιο γραφείο στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης, τον χρήστη της ίδιας τηβέννου, αυτής του παιδικού του φίλου και δασκάλου μου Δημήτρη Τσάτσου.

Αποχαιρετώ το φωτεινό μυαλό του, τη χάρη του λόγου του, το μοναδικό του ύφος, τη συστολή που κατά βάθος τον χαρακτήριζε, την ευγένεια με την οποία χειριζόταν τις πολιτικές διαφωνίες, την ικανότητά του να αναθεωρεί». Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη σύζυγο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, Φωτεινή: «Η Φωτεινή που φώτισε τη ζωή του τώρα καλείται να διαφυλάξει μια μεγάλη παρακαταθήκη».

Από το μέχρι στιγμής άγνωστο βλήμα, προκλήθηκε έκρηξη και ξέσπασε φωτιά, η οποία κατέστρεψε ολοσχερώς το πλοίο. Να σημειωθεί ότι και στο πρόσφατο παρελθόν, οι Ουκρανοί έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις σε ελληνόκτητα πλοία. Βεβαίως πλήγματα σε τάνκερ που έχουν προσεγγίσει ουκρανικά λιμάνια, μεταξύ άλλων τουρκικών συμφερόντων, έχουν πραγματοποιήσει και οι Ρώσοι.

Στο «ANNA S» επέβαιναν 21 μέλη πληρώματος, 20 Φιλιππινέζοι ναυτικοί και ένας Ρουμάνος πλοίαρχος. Τα 21 μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν εγκαίρως το φορτηγό – πλοίο και περισυνελέγησαν σώοι από το εμπορικό-πλοίο «Elina B», το οποίο βρισκόταν στην περιοχή.

Πέντε ώρες μετά τη διάσωση, το “Elina B” δέχθηκε επίσης χτύπημα από βλήμα. Παρά την επίθεση, το εμπορικό πλοίο κατάφερε ένα διατηρήσει την πορεία του και συνέχισε να πλέει κατευθυνόμενο προς λιμάνι της Τουρκίας. Το περιστατικό ενισχύει την ανησυχία για την ναυσιπλοΐα στην Μαύρη Θάλασσα. Ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι ένα κενού φορτίου φορτηγό – πλοίο δέχθηκε επίθεση και αναδεικνύει τους τεράστιους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα πληρώματα στην ευρύτερη περιοχή του Νοβοροσίσκ.

Παρόμοιες επιθέσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε ελληνόκτητα τάνκερ (όπως τα Asia και Nissos Ios τον Ιούλιο) κοντά στο τερματικό της CPC στη Μαύρη Θάλασσα. Τα πλήγματα αυτά αποδίδονται σε επιχειρήσεις ουκρανικών drones κατά ρωσικών υποδομών και φορτίων, εγείροντας έντονες ανησυχίες στην ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα για την ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων που προσεγγίζουν ρωσικά λιμάνια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρώτο drone έκανε συνεχείς κύκλους επί χρονικό διάστημα, πριν χτυπήσει το «Elina B» σαν να το πολιορκούσε. Την ίδια στιγμή, παράγοντας της ναυτιλίας, εξέφρασε στο protothema.gr την έκδηλη ανησυχία στον κλάδο, καθώς τα drone δεν στόχευαν το φορτίο των πλοίων αλλά το accomodation, δηλαδή τον χώρο στον οποίο διαβιεί το πλήρωμα.

Η βρετανική υπηρεσία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO δήλωσε ότι έλαβε αναφορά σήμερα ότι ένα πλοίο, σύμφωνα με πηγές το ελληνόκτητο Minoan Dignity, χτυπήθηκε από άγνωστης προέλευσης βλήμα ενώ αυτό έπλεε εξερχόμενο των Στενών του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στο μηχανοστάσιο. Σύμφωνα με αναφορές, υπάρχει ένα θύμα στις τάξεις του πληρώματος.

Νεκρός μηχανικός ελληνόκτητου

Νεκρός είναι ο πρώτος μηχανικός του ελληνόκτητου φορτηγού πλοίου M/V MINOAN DIGNITY, με αριθμό IMO 9294484 έπειτα από πλήγμα που δέχθηκε χθες βράδυ το πλοίο στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, στο άλλο επικίνδυνο μέτωπο για την ελληνική ναυτιλία, όπου ελληνόκτητα πλοία έχουν δεχθεί μπαράζ επιθέσεων, μετά την κατάρρευση του Μνημονίου Κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν. Να σημειωθεί ότι και στο πρόσφατο παρελθόν, ελληνόκτητα πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα από τους συμμάχους του Ιράν στην Υεμένη, τους Χούθι, οι οποίοι τελευταία πλήττουν πλοία σαουδαραβικών συμφερόντων.

Το τραγικό περιστατικό σημειώθηκε ενώ το πλοίο βρισκόταν περίπου πέντε ναυτικά μίλια, ή εννέα χιλιόμετρα, ανοικτά των ακτών του Ομάν. Το panamax χωρητικότητας 76.801 dwt χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα κατά τον διάπλου του. Ο πλοίαρχος ενημέρωσε τον αρμόδιο υπεύθυνο ασφάλειας ότι βλήμα χτύπησε το μηχανοστάσιο του πλοίου, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο ο πρώτος μηχανικός και να προκληθούν σημαντικές ζημιές.

Δύο προσπάθειες απομάκρυνσης του πληρώματος με ελικόπτερο που – σύμφωνα με πληροφορίες – είναι όλοι αλλοδαποί, απέβησαν άκαρπες, ενώ αναμένεται η ακτοφυλακή του Ομάν να συνδράμει στη διάσωση. Η ένωση πλοιοκτητών bulk carriers Intercargo δήλωσε: «Ένας ναυτικός που χάνεται είναι ένας ναυτικός παραπάνω από όσους πρέπει να χάνονται». Πρόσθεσε: «Πίσω από κάθε πλοίο που εμπλέκεται σε μια σύγκρουση βρίσκονται ναυτικοί — άμαχοι που εκτελούν τα επαγγελματικά τους καθήκοντα, μακριά από τα σπίτια και τις οικογένειές τους, διατηρώντας το παγκόσμιο εμπόριο σε κίνηση».

Το νέο περιστατικό καταγράφεται σε μία περίοδο ιδιαίτερα αυξημένου κινδύνου για την εμπορική ναυτιλία στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για τις διεθνείς ενεργειακές και εμπορευματικές ροές. Οι επιθέσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε κάθετη πτώση και δραματική μείωση των διελεύσεων εμπορικών πλοίων και τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ, με τις ασφαλιστικές εταιρείες να αυξάνουν κατακόρυφα τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου.

»Γνωρίζω ότι η είδηση αυτή μπορεί να μην αποκτήσει μεγάλη δημοσιότητα ή να μην γίνεται πολύ εύκολα κατανοητή. Το περιεχόμενό της, ωστόσο, είναι ανεκτίμητο. Γιατί σημαίνει μεγαλύτερη δημοσιονομική ελευθερία για την Πολιτεία. Αλλά και λιγότερες επιβαρύνσεις για τους πολίτες -και κυρίως τους νέους μας. Γι’ αυτό και ο περιορισμός του χρέους υπήρξε μία από τις κεντρικές δεσμεύσεις που ανέλαβα και χαίρομαι που οι επίμονες προσπάθειες της κυβέρνησης και όλων των Ελλήνων την κάνουν, σήμερα, πραγματικότητα.

»Η χθεσινή εξέλιξη σηματοδοτεί την εκπλήρωση ενός βασικού στόχου και, μάλιστα, νωρίτερα από τον χρόνο που είχαμε θέσει. Έτσι, με ορίζοντα το 2031, το δημόσιο χρέος θα έχει μειωθεί κάτω από 110%, καθώς από το 2021 μέχρι σήμερα έχει συρρικνωθεί κατά το 1/3. Γεγονός που μεταφράζεται σε πολύ μεγαλύτερη εθνική αξιοπιστία. Σε ευνοϊκότερους όρους για τον δανεισμό κράτους και επιχειρήσεων. Και, τελικά, σε περισσότερη ευημερία για όλους. Πρόκειται, συνεπώς, για μία εθνική επιτυχία πέρα και πάνω από την καθημερινή κομματική μιζέρια και μεμψιμοιρία.

»Συνιστά μια από τις πιο ουσιαστικές κατακτήσεις των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Και είναι το αισιόδοξο μήνυμα που πλέον εκπέμπει μία δυναμική οικονομία, δίνοντας προοπτική και ελπίδα σε όλη την κοινωνία. Το είπαμε! Το κάνουμε! Και συνεχίζουμε!» καταλήγει ο πρωθυπουργός.

ΠΑΣΟΚ: Συνεννόηση για αποπληρωμή

Σε ανακοινωσή του το ΠΑΣΟΚ αναφέρει: «Το ΠΑΣΟΚ κατανοεί τις συναλλαγές πρόωρης αποπληρωμής χρέους. Έχει όμως εδώ και καιρό επισημάνει δύο καίρια σημεία: Πρώτον, ότι η εφαρμογή τέτοιων πολιτικών πρόωρων αποπληρωμών έχουν ένα όριο καθώς μπορούν να παρέχουν ωφέλειες για το ύψος του δημοσίου χρέους για συγκεκριμένο μελλοντικό ορίζοντα. Επιπλέον, όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, η απομείωση του χρέους σε σημαντικό βαθμό οφείλεται σε υπερπλεονάσματα και στην πολύ μεγάλη φορολογική επιβάρυνση μέσω του ΦΠΑ και του πληθωρισμού που έχει αφεθεί ανεξέλεγκτος από την κυβέρνηση και πλήττει χαμηλά και μεσαία εισοδήματα».

«Το ΠΑΣΟΚ καλεί την κυβέρνηση να οργανώσει σε κοινοβουλευτικό επίπεδο μια διεξοδική συζήτηση για την αξιολόγηση και την προοπτική των πολιτικών αποπληρωμής ελληνικού δημοσίου χρέους για τα επόμενο χρόνια.  Ένα είναι βέβαιο ότι τέτοιο ύψος πρωτογενών πλεονασμάτων θα καταλήξουν μεσοπρόθεσμα να λειτουργήσουν ανασταλτικά στην αναπτυξιακή δυναμική της χώρας και στην ευημερία των Ελλήνων φορολογουμένων»,καταλήγει η σημερινή ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ.

ΣΥΡΙΖΑ: Για ό,τι θέλουν, βρίσκουν λεφτά

Την ανακοίνωση της κυβέρνησης για την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ σχολιάζει ο γραμματέας της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Νίκος Παππάς, αμφισβητώντας τη «λογική» πίσω από την κίνηση αυτή.

«Είναι σαν να έχεις πάρει ένα στεγαστικό δάνειο με επιτόκιο 3,5% και ένα καταναλωτικό με 12%. Να βρίσκεις χρήματα και να λες: “Θα ξεπληρώσω νωρίτερα το στεγαστικό”. Και μετά να πανηγυρίζεις ότι γλίτωσες τους τόκους του 3,5%, ενώ συνεχίζεις να πληρώνεις του 12%», αναφέρει χαρακτηριστικά σε δήλωσή του, τονίζοντας πως «τα δάνεια του πρώτου μνημονίου είναι ρυθμισμένα, έχουν επιμηκυνθεί και έχουν χαμηλό μεσοσταθμικό επιτόκιο, περίπου 1,5%, ενώ την ίδια ώρα το επιτόκιο του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου βρίσκεται περίπου στο 3,9%».

Προσθέτει, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση: «Δηλαδή, κύριοι και κυρίες της κυβέρνησης, αποπληρώνετε πρόωρα χρέος του 1,5%, όταν το κόστος δανεισμού της χώρας είναι υπερδιπλάσιο. Γιατί; Ποια είναι η οικονομική λογική; Και ποιο είναι το κόστος ευκαιρίας για την κοινωνία;», διερωτάται ο Ν. Παππάς, σχολιάζοντας πως «και εδώ καταρρέει το μόνιμο ερώτημά σας απέναντι σε κάθε προοδευτική πρόταση: “Πού θα βρείτε τα λεφτά;”».

«Επιλέγετε να δώσετε περίπου 13 δισ. ευρώ στην πρόωρη αποπληρωμή φθηνού και ήδη ρυθμισμένου χρέους. Πρόκειται για ένα ποσό περίπου επτά φορές μεγαλύτερο από το πακέτο που συζητείται για τη φετινή ΔΕΘ. Άρα το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Το ερώτημα είναι πού επιλέγετε να τους κατευθύνετε», υπογραμμίζει ο Νίκος Παππάς και καταλήγει, υποστηρίζοντας πως «αυτή η πρόωρη αποπληρωμή δεν πρέπει να γίνει» και αντί γι’ αυτό η κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει «ένα μεγάλο πρόγραμμα κοινωνικής και προσιτής στέγης» ή και άλλες κοινωνικές δράσεις.

ΚΚΕ-Ελλ. Λύση

Tο Γραφείο Τύπου του ΚΚΕ αναφέρει τα εξής: «Η πρόωρη αποπληρωμή μέρους του κρατικού χρέους, που ο κ. Μητσοτάκης με θράσος εμφανίζει ως “επιτυχία”, προέρχεται από τη μεγάλη ακρίβεια, την άδικη φορολογία του λαού και τις προκλητικές φοροαπαλλαγές του κεφαλαίου, τους τσακισμένους μισθούς και συντάξεις, τις τραγικές ελλείψεις σε όλους τους κοινωνικούς τομείς.

»Αν, λοιπόν, ο κ. Μητσοτάκης αναζητά εύσημα για την αντιλαϊκή πολιτική του αυτά μπορεί να τα ζητήσει από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, οι οποίοι είναι σταθερά ωφελημένοι, και όχι απ’ τον λαό που ματώνει για να πληρωθεί ένα χρέος που δε δημιούργησε ο ίδιος και οι ανάγκες του, αλλά η διαχρονική στήριξη του μεγάλου κεφαλαίου», καταλήγει το σχόλιο του ΚΚΕ.

Την ανάρτηση του πρωθυπουργού σχολιάζει και ο Κυριάκος Βελόπουλος: «Μόνον ένας “ανοήμων” θα πανηγύριζε επειδή αποπληρώνει πρόωρα χρέη του 2035, την ώρα που δανείζεται με υψηλότερα επιτόκια για να προβεί στην αποπληρωμή» και προσθέτει όσον αφορά τις εξαγγελιες για μελλοντικές ελαφρύνσεις ότι «μόνον ο Κ. Μητσοτάκης, κοροϊδεύοντας τον ελληνικό λαό, θα μπορούσε το 2026 να ανακοινώνει μέτρα για το… 2030 τα οποία φυσικά δεν θα κληθεί να εφαρμόσει διότι ξέρει και ο ίδιος ότι μετά το 2027 δεν θα είναι πρωθυπουργός…»