Πρόκειται προφανώς για δύο αρχαίες ελληνικές πόλεις με πλούσια ιστορία, όπως έχουν φέρει στο φως οι αρχαιολογικές έρευνες. Πάντως, η σχετική συζήτηση επανέρχεται και στα πλαίσια της ακραιφνούς προσκόλλησης στο Ισραήλ που έχει καταβάλει την Αλβανία, την οποία το καθεστώς Ράμα παρουσιάζει ως μία χώρα ανοιχτή και φιλόξενη στον Εβραϊσμό – συγκροτείται μάλιστα και σχετικό μουσείο – παρά τον μουσουλμανικό πληθυσμό της.

Όμως, αυτή η στάση της αλβανικής κυβέρνησης συναντά ουκ ολίγες αντιδράσεις στην αλβανική κοινωνία, τις οποίες οξύνουν μουσουλμανικοί κύκλοι με διασυνδέσεις με την Τουρκία, που δεν βλέπουν με καλό μάτι την όλο και μεγαλύτερη διείσδυση του Ισραήλ στα Δυτικά Βαλκάνια.

Είναι γνωστό ότι με την συγκρότηση των εθνικών κρατών στα Δυτικά Βαλκάνια και με την πανσπερμία των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων, η αρχαιολογία έχει πολλές φορές πέσει θύμα πολιτικής εργαλειοποίησης, καθώς τίθεται στην “υπηρεσία” του εκάστοτε εθνικού αφηγήματος, παραβλέποντας κάθε επιστημονικό κανόνα. Να σημειωθεί ότι στους Αγίους Σαράντα (τον αρχαίο και Βυζαντινό Ογχίασμο), η Βασιλική του 5ου αιώνα στο κέντρο της πόλης – κατά τους ισχυρισμούς της “σύγχρονης” αλβανικής αρχαιολογίας – έχει συγκροτηθεί επί πρώην… ιουδαϊκής Συναγωγής!

Η ανιστόρητη προσέγγιση Ράμα 

Επισυνάπτουμε απόσπασμα από ομιλία στην Ιερουσαλήμ του Ράμα, όπως έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργικού Συμβουλίου της Αλβανίας: “Last year, I had the honour to hand over a list of 3750 names to the most honourable rector of Yad Vashem. This number may somehow sound prophetic when one looks back at the history. There were 3000 Hebrews in 70-73 AD, shortly after the destruction of the Temple, who found shelter in Albania. I am highlighting this because there aren’t many among the Jewish community who know the history, and even they happen to know, history wasn’t just World War II and the custom “Besa”.

It goes back deep to history. These 3000 Jews, after they successfully hijacked a roman vessel carrying them to be held in slavery, these Jews berthed in the Albanian shores and founded flourishing cities like Phoinikè or Orikum. About 3000 were also the Sephardim Jews fleeing the Reconquista in Spain and Portugal at the end of the 15th century to whom Albania and especially the urban area of Vlora offered freedom, security and prosperity”.

Μόνο που το… γλείψιμο με το αζημίωτο καταρρίπτεται από τα τεκμήρια! Μόνο για χλευασμό είναι οι ισχυρισμοί του “αρχαιολόγου” Ράμα, την στιγμή που αμφότερες οι Hπειρωτικές πόλεις υπήρχαν αποδεδειγμένα, πολύ πριν από τις σχετικές αναφορές του Αλβανού πρωθυπουργού! Όμως, την ίδια στιγμή αυτοί οι ισχυρισμοί αναπαράγονται ευρέως στο διαδίκτυο, δείχνοντας πως η ιστοριογραφία στην Αλβανία εργαλειοποιείται προς εξυπηρέτηση πολιτικών-εφήμερων συμφερόντων, υπονομεύοντας την συνοχή της αλβανικής κοινωνίας.

Ως γνωστόν, προκειμένου να αποκρυφτεί η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και πνεύματος στον φυσικό και ιστορικό του χώρο του Ιονίου και Αδριατικού κόλπου στην Αλβανία, έχουν κατασκευαστεί κάθε λογής αβάσιμων και αντιεπιστημονικών θεωριών. Όλα αυτά την στιγμή που λαοί και έθνη με ισχυρή παρουσία στην Ιστορία αναζητούν σχέση και όσμωση με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και το Βυζάντιο, στην Αλβανία είναι έτοιμοι να κάνουν τα πάντα για να τον απαρνηθούν!

Φοινίκη-‘Ωρικον: Η ιστορική πραγματικότητα

Μία είναι, όμως, η ιστορική πραγματικότητα των προχριστιανικών και προ-βυζαντινών χρόνων, για τις δύο πόλεις που ο Ράμα “αφιερώνει” γαλαντόμα στους Εβραίους: Η Φοινίκη – απέναντι στην Κέρκυρα και στον ίδιο γεωγραφικό χώρο με το Βουθρωτό – μαρτυρείται κατοικούμενη υπό των Χαόνων, με επιγραφική αφιέρωση που έχει ανευρεθεί στις ανασκαφές – ήδη από το 330 π.Χ. Η επίσημη ονομασία της ήταν «Κοινόν των Ηπειρωτών των περί την Φοινίκην» (231 π.Χ.). Ενώ ο Πολύβιος σημειώνει «τὴν ὀχυρωτάτην ἅμα καὶ δυνατωτάτην πόλιν τῶν ἐν Ἠπείρῳ» (2.5-2.8).

Για την ‘Ωρικον, το φυσικό λιμάνι στον ομώνυμο Κόλπο με πλούσιες αναφορές στην ιστοριογραφία – που σύγχρονοι ιστορικοί και γεωγράφοι μάλιστα ορίζουν ως το φυσικό γεωγραφικό σημείο επαφής του Ελληνισμού με ντόπιους πληθυσμούς Ιλλυριών (Παλαιά και Νέα Ήπειρος, κατά την προσέγγιση των Δυτικών) – αναφέρεται η σημείωση του Σκύλακος του Καρυανδρέου: «Οἱ δὲ Ὠρικοὶ κατοικοῦσι τῆς Ἀμαντίας χώρας. Οἱ δὲ Ἀμαντιεῖς εἰσὶ μέχρι ἐνταῦθα Ἰλλυριοὶ ἀπὸ Βουλινῶν. Τὸ δὲ στόμα τοῦ Ἰονίου κόλπου ἐστὶν ἀπὸ Κεραυνίων ὀρῶν μέχρι ἄκρας Ἰαπυγίας».

Όλα αυτά είναι βέβαια ψιλά γράμματα για τον παντογνώστη Ράμα! Ο δε πνευματικός του πατέρας, Ενβέρ Χότζα, είχε μια πιο προσεκτική στάση και έλεγχε “επιστήμονες” που έδειχναν υπερβάλλοντα ζήλο σε ό,τι αφορά τα αρχαιολογικά ευρήματα και την ιστορία – επισήμως επικαλούνταν τον ιστορικό υλισμό των μαρξιστών-λενινιστών – στην πραγματικότητα πάσχιζε να τους προστατέψει από την γελοιοποίηση στην διεθνή επιστημονική κοινότητα! Την οποία βέβαια ο Ράμα δεν διστάζει να προκαλεί!

Το πλήγμα, μία μόλις ημέρα έπειτα από ένα στο ίδιο αεροδρόμιο που άφησε τρεις νεκρούς, είναι ένα από τα πλέον αιματηρά στην πορεία της αντιπαράθεσης μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των ανταρτών από την Υεμένη που έχουν την υποστήριξη του Ιράν.

Aeropuerto Internacional de Riad, Arabia Saudita es desalojado luego de un ataque desde Yemen, varias ambulancias han llegado al lugar.

El grupo Ansar Allah habían advertido que aviones podían despagar o aterrizar solo con su permiso. https://t.co/Qgml5479dS

— Caoz (@Caoz_ES) October 10, 2026

Από τα θύματα, 4 είναι από τη Σαουδική Αραβία, δύο από το Μπαγκλαντές και από ένας από ΗΠΑ, Αίγυπτο, Ιοραδνία, Συρία, Σουδάν και Παλαιστίνη. Είναι, σε κάθε περίπτωση, μία από τις πλέον πολύνεκρες επιθέσεις από την πλευρά των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας.Πέρα από τα θύματα, υπάρχουν ακόμη υλικές ζημιές, το εύρος των οποίων τελεί υπό διερεύνηση.

Τραμπ: Απαράδεκτη η επίθεση

Η πολύνεκρη επίθεση εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου του Ριάντ δεν μπορεί να γίνει «αποδεκτή», δήλωσε σε δημοσιογράφους το Σάββατο ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

«Αυτό που έγινε στη Σαουδική Αραβία δεν είναι αποδεκτό», τόνισε και πρόσθεσε ότι έχει σκοπό να συζητήσει τηλεφωνικά πολύ σύντομα με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον de facto ηγέτη του βασιλείου.

Εν τω μεταξύ, η στρατιωτική συμμαχία υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας που υποστηρίζει την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης κατηγόρησε τους Χούθι για την πολύνεκρη επίθεση. Τόνισε δε ότι «θα ανταποδώσει με αποφασιστικότητα».

Ο εκπρόσωπος της συμμαχίας, Σαουδάραβας συνταγματάρχης Νούρι αλ Μάλκι, χαρακτήρισε «έγκλημα πολέμου» και πρόσθεσε ότι το βασίλειο εννοεί να «ανταποδώσει με αποφασιστικότητα» την «τρομοκρατική επίθεση αυτή».

Ρούμπιο: «Οι επιθέσεις πρέπει να σταματήσουν τώρα»

Σε αυστηρό τόνο κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος καταδίκασε τις πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις καταδεικνύουν «κατάφωρη περιφρόνηση για τις ζωές αθώων αμάχων», ζητώντας τον άμεσο τερματισμό τους.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στέκονται στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας και του λαού της, εκφράζοντας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων.

ΟΗΕ: «Επικίνδυνη κλιμάκωση» στη Μέση Ανατολή

Την ανησυχία του εξέφρασε ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στην Υεμένη, Χανς Γκρούντμπεργκ, χαρακτηρίζοντας την επίθεση «επικίνδυνη κλιμάκωση».

Όπως επισήμανε, τέτοιες ενέργειες αποτελούν σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια, συντηρούν τον κύκλο της βίας και δυσχεραίνουν τις προσπάθειες αποκατάστασης της ειρήνης στην Υεμένη.

Ο αξιωματούχος κάλεσε εκ νέου τους Χούθι να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον πολιτικών στόχων στη Σαουδική Αραβία.

Καταδίκη και από το Πακιστάν

Στις διεθνείς αντιδράσεις προστέθηκε και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, ο οποίος καταδίκασε την επίθεση στο αεροδρόμιο του Ριάντ.

«Επιθέσεις εναντίον αμάχων και υποδομών ζωτικής σημασίας είναι εντελώς απαράδεκτες», ανέφερε μέσω X, προειδοποιώντας ότι τέτοιες ενέργειες απειλούν σοβαρά την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει κλιμακώσει σημαντικά την εκστρατεία οικονομικής πίεσης μέσω της “Operation Economic Outcast”, την οποία παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στις 24 Αυγούστου. Η επιχείρηση διευρύνει τις δευτερογενείς κυρώσεις σε κρίσιμους τομείς της ιρανικής οικονομίας και αυξάνει τον κίνδυνο για εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τρίτων χωρών που συνεχίζουν να συνεργάζονται με την Τεχεράνη.

Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να περιορίσει τις οικονομικές “οδούς διαφυγής” του καθεστώτος και να καταστήσει όλο και πιο δύσκολη τη χρηματοδότηση του πολέμου, των πυραυλικών προγραμμάτων και των δραστηριοτήτων των Φρουρών της Επανάστασης. Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην αγορά πετρελαίου. Οι εξαγωγές ιρανικού αργού προς την Κίνα, τον σημαντικότερο αγοραστή του Ιράν, έχουν μειωθεί δραστικά. Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία του Reuters, οι ιρανικές αποστολές προς την Κίνα υποχώρησαν τον Σεπτέμβριο στις περίπου 590.000 βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023.

Την ίδια στιγμή, κινεζικά ανεξάρτητα διυλιστήρια στράφηκαν περισσότερο σε ιρακινό και καταριανό πετρέλαιο, καθώς ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός περιορίζει την πρόσβαση στο ιρανικό αργό. Και αυτό παρότι τα φορτία γίνονται τρομερά ακριβότερα, πέραν των απωλειών.

Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή αυξάνει δραματικά το κόστος για την Τεχεράνη. Η αμερικανική στρατηγική, ωστόσο, αντιμετωπίζει ένα δύσκολο ερώτημα: Πόσο οικονομικό πόνο χρειάζεται να υποστεί ένα κράτος, προτού αποφασίσει ότι είναι προτιμότερη μια συμφωνία από τη συνέχιση της σύγκρουσης; Και ακόμη σημαντικότερο, υπάρχει πραγματικά σήμερα μια συμφωνία που το Ιράν θα θεωρούσε αρκετά ελκυστική ώστε να αλλάξει στάση;

Η συμφωνία του Ιουνίου

Το προηγούμενο παράδειγμα δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για την αμερικανική στρατηγική. Στις 17 Ιουνίου ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν ένα προσωρινό μνημόνιο που προέβλεπε τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για μια οριστική συμφωνία, μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών.

Το κείμενο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την προετοιμασία ενός σχεδίου τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν.

Η συμφωνία αυτή δεν αποτέλεσε οριστική ειρηνευτική διευθέτηση, αλλά ένα πλαίσιο για την επίτευξή της. Η ουσία, ωστόσο, παραμένει. Η Τεχεράνη είχε μπροστά της ένα πακέτο σημαντικών οικονομικών κινήτρων, ενώ η Ουάσιγκτον προσέφερε συγκεκριμένο δρόμο προς την αποκλιμάκωση. Παρ’ όλα αυτά, η διαδικασία κατέρρευσε και η αντιπαράθεση επανήλθε.

Αν ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει άμεση αποκλιμάκωση, άρση περιορισμών και προοπτική τεράστιων επενδύσεων δεν κατόρθωσε να οδηγήσει σε διαρκή συμφωνία, δεν είναι αυτονόητο ότι ακόμη περισσότερες κυρώσεις, χωρίς αντίστοιχο νέο κίνητρο, θα επιτύχουν καλύτερο αποτέλεσμα.

Η Τεχεράνη δεν είναι ενιαία

Ένας ακόμη παράγοντας που περιπλέκει την αμερικανική στρατηγική είναι η εσωτερική ισορροπία εξουσίας στο Ιράν. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η χώρα δεν μπορεί να συνεχίσει έναν πόλεμο επ’ αόριστον και έχει υπερασπιστεί την προηγούμενη συμφωνία, απέναντι στους σκληροπυρηνικούς επικριτές της. Αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι ένα τμήμα της ιρανικής ηγεσίας αναζητά τρόπο αποκλιμάκωσης.

Την ίδια στιγμή, όμως, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας αποτελεί πεδίο όπου η επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης και των σκληροπυρηνικών παραμένει καθοριστική. Ο διορισμός του πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης Μοχσέν Ρεζάι στη θέση του γραμματέα του Συμβουλίου προσθέτει ένα διαφορετικό μήνυμα. Η στάση του απέναντι στα Στενά του Ορμούζ και στις απειλές κατά των περιφερειακών αντιπάλων του Ιράν, δείχνει ότι μέσα στην ιρανική ηγεσία υπάρχουν ισχυρές δυνάμεις που δεν θεωρούν την υποχώρηση μονόδρομο.

Το πρόβλημα των συμμάχων

Η Ουάσιγκτον δεν πιέζει μόνο την Τεχεράνη. Πιέζει και τις χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται μαζί της, κυρίως την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία και άλλους περιφερειακούς εμπορικούς εταίρους. Ο Μπέσεντ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αποκλείσουν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα όσους διευκολύνουν οικονομικές συναλλαγές με το ιρανικό καθεστώς.

Όμως η πίεση προς τους τρίτους μπορεί να έχει και αντίστροφο αποτέλεσμα. Όσο περισσότερο η Ουάσιγκτον ζητά από χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ να συμμετάσχουν στην οικονομική απομόνωση του Ιράν, τόσο περισσότερο αυξάνεται ο κίνδυνος να γίνουν οι ίδιες στόχος ιρανικών αντιποίνων. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο σημείο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αποτελεί κοινό συμφέρον, αλλά και σημαντικό μοχλό πίεσης για την Τεχεράνη.

Η εικόνα, επομένως, είναι πιο σύνθετη από μια απλή εξίσωση «οικονομική κατάρρευση = συμφωνία». Η ιρανική οικονομία πράγματι πιέζεται έντονα, οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν περιοριστεί και η Ουάσιγκτον αυξάνει διαρκώς το κόστος για όσους βοηθούν την Τεχεράνη να παρακάμπτει τις κυρώσεις.

Αυτό όμως δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι το Ιράν είναι έτοιμο να υπογράψει. Για να αλλάξει η στάση της Τεχεράνης, η οικονομική πίεση πρέπει να συνοδεύεται από έναν αξιόπιστο και εφαρμόσιμο δρόμο προς την αποκλιμάκωση. Μέχρι στιγμής, η Ουάσιγκτον προσφέρει κυρίως περισσότερη πίεση και ζητά από το Ιράν να υποχωρήσει, χωρίς να έχει παρουσιάσει ένα εξίσου συγκεκριμένο νέο αντάλλαγμα.

Το κρίσιμο τεστ θα είναι αν οι άνθρωποι που πραγματικά διαμορφώνουν την πολιτική ασφαλείας του Ιράν αρχίσουν να θεωρούν το κόστος της συνέχισης της αντιπαράθεσης μεγαλύτερο από το κόστος ενός συμβιβασμού. Αν αυτό δεν συμβεί, η οικονομική ασφυξία μπορεί να αποδυναμώνει το Ιράν, χωρίς να το οδηγεί στην παράδοση που επιδιώκει η Ουάσιγκτον.

Την Παρασκευή την ίδια ερώτηση την έθεσε ο Άρης Πορτοσάλτε (ο οποίος στο παρελθόν είχε πει από τηλεοράσεως “Μητσοτάκη μέχρι να σβήσει ο ήλιος”), στον πρωθυπουργό. Και μάλιστα με απαξιωτικό τρόπο: «Στην ήττα εκεί μπαίνει το ποσοστό του 25%. Ότι αν την Κυριακή των εκλογών πάρει 25% η Νέα Δημοκρατία, θα σηκωθούν λέει μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδος να πουν “φύγε πρόεδρε”, και εν μέσω διερευνητικών εντολών να αλλάξει πρόεδρο η ΝΔ. Τι λέτε»; Προφανώς περίμενε μία κατηγορηματική απόρριψη σαν του φίλου του, Αδώνι.

Ο Κυριάκος μάλλον τον εξέπληξε: «Να σας πω ότι, αν έφερνα 25% στις εκλογές καλά θα έκαναν να τα έλεγαν αυτά, να είμαι σαφής. Δηλαδή, από ένα σημείο και πέρα όλοι κρινόμαστε. Η ΝΔ έχει και μια παράδοση να ανταμείβει τους αρχηγούς οι οποίοι πηγαίνουν καλά και βέβαια οι ίδιοι οι αρχηγοί, όταν δεν πηγαίνουν καλά, να κάνουν στην άκρη, να έρχεται κάποιος άλλος».

Στο 25% βάζει τον πήχυ ο Μητσοτάκης 

Με την απάντηση ο Μητσοτάκης έβαλε στην ατζέντα το θέμα της διαδοχής του και τροφοδοτεί την σχετική φιλολογία. Εφόσον όμως δεν πετύχει το 25% τότε προκύπτει αμέσως το ερώτημα: Θα παραμερίσει την επομένη των εκλογών, ώστε οι διεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης να γίνουν από άλλον αρχηγό; Ή στην περίπτωση αποτυχίας σχηματισμού κυβέρνησης, θα οδηγήσει στις επαναληπτικές εκλογές άλλος που θα εκλεγεί από την Κοινοβουλευτική Ομάδα; 

Δεν είναι δίχως σημασία ότι ο Μητσοτάκης είναι το αγκάθι στην προσπάθεια σχηματισμού συμμαχικής κυβέρνησης αφού κανείς δεν συνεργάζεται μαζί του. Θα είναι διαφορετικό το ερώτημα εάν στην θέση του είναι πχ ο Νίκος Δένδιας, που προβάλλει ως ο βασικός δελφίνος. 

Ο Κυριάκος δήλωσε ακόμη ότι παρέλαβε τη ΝΔ σε κακή κατάσταση κοντά στο 30%. Προφανώς εννοεί δημοσκοπικά. Τις εκλογές του 2015 ο Αντώνης Σαμαράς τις έχασε με 27,81%, μέσα όμως σε περίοδο μνημονιακής κρίσης και τον Σεπτέμβριο ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης πήρε 28,09% αλλά με μικρότερο αριθμό ψήφων. Το 2009 ο Κώστας Καραμανλής είχε χάσει με 33,5%. Πέρα από τα ποσοστά, οι αριθμοί των ψήφων έχουν την σημασία τους. Στις εκλογές του Ιουνίου του 2015 ο Σαμαράς πήρε 1.718.000 ψήφους, έχοντας χάσει περίπου 107.000 από τις εκλογές του Ιουνίου του 2012. Στις εκλογές του Μάϊου του 2023 ο Μητσοτάκης κέρδισε με 2.407.000 ψήφους, 40,79%, με ποσοστό συμμετοχής 61% (2.115.000 και 40,56% είχε τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου). Έναν χρόνο αργότερα στις ευρωεκλογές του 2024 πήρε 1.125.000 ψήφους, ποσοστό 28,3% με συνολική συμμετοχή μόλις 41%. Για την ιστορία 1.119.000 ψήφους είχε πάρει ο Αντώνης Σαμαράς στο ιστορικό χαμηλό της ΝΔ τον Μάιο του 2012. Βέβαια δεν υπάρχει ευθεία σύγκριση ανάμεσα σε έθνικές και ευρωεκλογές. 

Εάν λοιπόν στις επόμενες εκλογές ο Κυριάκος πάρει κάτω από 25% – από το 40,75 % του 2023 – μετά από οκτώ χρόνια που ασκεί απρόσκοπτα την πρωθυπουργία και έχει απέναντι του μία κατακερματισμένη και αδύναμη αντιπολίτευση και σε περίοδο οικονομικής ανάπτυξης, θα είναι καθαρή πολιτική ήττα ακόμη και αν διατηρήσει την πρώτη θέση, που είναι και το πιθανότερο. 

Από τις εκλογές του Μαΐου του 2023 μέχρι τις ευρωεκλογές του 2024 η ΝΔ έχασε περισσότερους από 1.200.000 ψηφοφόρους. Το 28,3% οφείλεται στην χαμηλή συμμετοχή. Από εδώ αρχίζουν τα δύσκολα για τον Κυριάκο. Οι δημοσκόποι ακόμη και δημοσίως, στα τηλεοπτικά παράθυρα, συμφωνούν στην εκτίμηση που προκύπτει από τις διασταυρώσεις των ποιοτικών στοιχείων, ότι μέχρι τώρα τουλάχιστον, οι ψηφοφόροι που αποχώρησαν, δεν γυρίζουν στη ΝΔ. Μπορεί να μείνουν στον καναπέ τους ή να ψηφίσουν άλλα κόμματα, πιθανότερο μάλιστα το κόμμα Σαμαρά που πριν ανακοινωθεί το βρίσκουν πλέον στο 6% με δεξαμενή στο 15%-16%.

Αποστασιοποίηση Καραμανλή

Καθοριστική είναι η συνεχιζόμενη κριτική και η αποστασιοποίηση του Κώστα Καραμανλή τον οποίο το Μαξίμου αντιμετωπίζει με σπασμωδικές κινήσεις, επιχειρώντας πλέον να του χρεώσει ευθύνη για την διάσταση. Τα ποσοστά στην πρόθεση ψήφου ή στην εκτίμηση, της ΝΔ, προκύπτουν επί τη βάση των αποτελεσμάτων και της συμμετοχής των ευρωεκλογών.

Αυτό σημαίνει ότι και όλους τους ψηφοφόρους των ευρωεκλογών να κρατήσει η ΝΔ, εάν η συμμετοχή κυμανθεί στο επίπεδο των εθνικών εκλογών τότε το ποσοστό της πέφτει καθαρά κάτω από το 20%, περίπου στο 18,7%. Στις of the record συζητήσεις τους οι δημοσκόποι συμφωνούν ότι η ΝΔ κινείται σήμερα στην πρόθεση ψήφου γύρω στο 23%-25% και χωρίς να έχει κατέβει το κόμμα Σαμαρά. 

Πολιτικά συνένοχοι οι βουλευτές

Αλλά ακόμη και με ποσοστό στο 25,5% – όσο του δίνει, σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες το δικό του επιτελείο – τα πράγματα θα είναι δύσκολα. Το να επιδιώξει ο Κυριάκος με εκβιαστικά διλήμματα και δεύτερες εκλογές, μία κυβέρνηση συνεργασίας (μετά από δύο τετραετίες με 41%) και ενώ έχει κλείσει τον κύκλο του, έχει εξαντληθεί η δυναμική του και δεν διαθέτει κανένα αφήγημα, μοιάζει πολιτικά παράταιρο.

Οι συνέπειες του νεοφιλελεύθερου μετασχηματισμού που επέβαλε ο Μητσοτάκης βαραίνουν ήδη την οικονομία και την κοινωνία και θα γίνουν πιο έντονα αισθητές στα επόμενα χρόνια. Η επόμενη κυβέρνηση θα διαχειριστεί καμένη γη. Ο Κυριάκος γνωρίζει τι έρχεται. Θα επιδιώξει με εκβιασμούς μία κυβέρνηση συνεργασίας και μειωμένης νομιμοποίησης που θα έχει να διαχειριστεί τα αδιέξοδα που ο ίδιος δημιούργησε; Μέσα από αυτό το πρίσμα η αναζήτησή διεξόδου και η αποχώρηση, πριν (παρότι το απέρριψε) ή μετά τις εκλογές, προκύπτει όχι ως προσωπική επιλογή αλλά από την λογική των πραγμάτων. 

Από την άλλη ένα σχήμα συνεργασίας που ενδεχομένως προκύψει δεν θα μπορεί να κυβερνήσει εάν δεν παραπέμψει στην δικαιοσύνη κάποια από τα πολλά σκάνδαλα, έστω και σαν άλλοθι για την δική του αδυναμία να αντιμετωπίσει την κατάσταση που θα κληρονομήσει. Και αυτό δημιουργεί αδιέξοδο. 

Στην αποδρομή του ο Μητσοτάκης συμπαρασύρει τη ΝΔ. Οι βουλευτές του που χειροκροτούσαν ηχηρά σε κάθε παραβίαση του Συντάγματος και συγκάλυψη των σκανδάλων, είναι συνυπεύθυνοι και πολιτικά συνένοχοι. Αυτό από τη μία συσπειρώνει τις δυνάμεις που του απομένουν, από την άλλη δημιουργεί αντιδράσεις πανικού. Ο Σαμαράς πλέον μιλά για παρακμή της χώρας και για ανάγκη “απομητσοτακοποίησης” της παράταξης. 

Ο σώζων εαυτόν σωθήτω 

Όσο τα ποσοστά παραμένουν χαμηλά και οι προοπτικές με βάση τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκόπων δεν είναι ευοίωνες τόσο αυξάνεται ο εκνευρισμός στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ. Όπως μεταφέρουν οι κάπως πιο ψύχραιμοι τείνει να επικρατήσει το “ο σώζων εαυτόν σωθήτω” στις εκλογικές τους περιφέρειες. “Ψήφισε εμένα όχι τον αντίπαλο”, λένε στους ψηφοφόρους εννοώντας τους ανταγωνιστές στο ίδιο κόμμα. Με 25% περισσότεροι από τους μισούς νυν βουλευτές θα μείνουν εκτός βουλής. 

Ήδη αναπτύσσονται κακοφωνίες στα τηλεοπτικά παράθυρα. Χαρακτηριστικές είναι οι δημόσιες αντιδικίες περί “κακομοιριάς” και αλαζόνων υπουργών. Ενδεικτικό είναι ότι ακόμη και μητσοτακικοί βουλευτές, όπως ο Γιάννης Λοβέρδος πρόσφατα κατακεραύνωσε τέσσερις συναδέλφους του, τον Γιώργο Φλωρίδη, τον Άγγελο Συρίγο, τον Χάρη Θεοχάρη και τον Κώστα Τσιάρα για ατυχείς όπως θεωρεί δηλώσεις τους. 

Αν και αυτή η κίνηση του Τσάρου Αλέξανδρου Β’ εξυπηρετούσε και ρωσικά στρατηγικά συμφέροντα, παραμένει ιστορικό γεγονός ότι η φυσική παρουσία του ρωσικού στόλου απέτρεψε τους αγγλογάλλους να παρέμβουν επίσημα υπέρ της Συνομοσπονδίας στον Εμφύλιο Πόλεμο και βοήθησε στη διατήρηση των Ηνωμένων Πολιτειών (HistoryNet). Η τότε Μεγάλη Βρετανία αντιλαμβάνονταν ότι οι πλούσιες σε φυσικούς πόρους Ηνωμένες Πολιτείες θα αναδεικνύονταν σε διεθνή ανταγωνιστή της. Γι’ αυτό, προσπάθησε να τις μετατρέψει σε δύο μικρότερα κράτη που θα έλεγχε με το γνωστό της τρόπο: Στρέφοντας το ένα εναντίον του άλλου, χορηγώντας τους δάνεια εξάρτησης, πουλώντας τους όπλα κλπ. 

Αγγλική επιρροή

Επειδή η Γηραιά Αλβιώνα δε το βάζει κάτω, αυτές οι φιλικές σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας υπονομεύθηκαν σοβαρά μερικές δεκαετίες αργότερα. Η αρχή έγινε όταν το 1913 δημιουργήθηκε η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα με βάση το βρετανικό πρότυπο: «Η ανάγνωση των κυριότερων μετόχων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Αποθεμάτων το 1914 αποκαλύπτει την άμεση διασύνδεση με το Λονδίνο» (HeritageHistory).

Η επιρροή του City of London άνοιξε τις πύλες των ΗΠΑ σ΄όλες τις διαβόητες βρετανικές “λέσχες” που άρχισαν να διεισδύουν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, κληροδοτήματα και κυβερνητικούς φορείς. Είναι χαρακτηριστικό ότι κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια (Χάρβαρντ, Γέιλ, Κολούμπια κ.α.) πρότειναν τον περιορισμό των εγγραφών φοιτητών από μειονότητες, προκειμένου να διατηρηθεί η παραδοσιακή αγγλοσαξονική προτεστάντικη κουλτούρα των πανεπιστημιουπόλεων (WASP).

Εκείνη την εποχή ξεκίνησε η μεγάλη μετάβαση που τελικά μετέτρεψε τη Ρωσία σε εχθρό των ΗΠΑ. Σήμερα, ενώ οι περισσότεροι τομείς βρετανικής επιρροής στις αμερικανικές ελίτ έχουν μειωθεί δραστικά, εκείνο που σίγουρα παραμένει είναι η εχθρότητα τους προς τη Ρωσία. 

Υπολειμματική πολιτισμική εμμονή

Αμερικανοί ερευνητές (όπως ο βραβευμένος με Πούλιτζερ δημοσιογράφος Γκρίνγουολντ) υποστηρίζουν ότι η ρωσοφοβία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα υποδαυλίστηκε σε σημαντικό βαθμό από το ότι πολλοί από τους πιο μαχητικούς αμερικανούς νεοσυντηρητικούς υπήρξαν πρόσφυγες ή απόγονοι προσφύγων από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες ή χώρες σοβιετικής επιρροής (Ουκρανία, Λευκορωσία, Πολωνία, Λιθουανία κ.α.). Πολλοί εβραίοι πολιτικοί και διανοούμενοι εκδιώχθηκαν (ανάμεσα τους και οι γνωστοί pravozashchitniki), ενώ η ΕΣΣΔ θεωρούνταν σταθερά εχθρική προς το Ισραήλ, συχνά στηρίζοντας τους άραβες στους πολέμους της Μέσης Ανατολής. 

Πολλοί απ΄αυτούς τους αμερικανοεβραίους νεοσυντηρητικούς (Μπρεζίνσκι, Γούλφοβιτς, Περλ, Νούλαντ, Κέϊγκαν, Μπλίνκεν κ.α.) θεωρούν την ΕΣΣΔ και στη συνέχεια τη Ρωσία ως έναν από τους χειρότερους εχθρούς τους. Επρόκειτο για μια υπολειμματική πολιτισμική εμμονή που οι άνθρωποι αυτοί συνεχίζουν να τρέφουν από τη στιγμή που έφθασαν στις ΗΠΑ και άρχισαν να εργάζονται στο αμερικανικό κράτος εθνικής ασφάλειας.

Φονταμενταλισμός της παγκοσμιοποίησης

Άλλη σημαντική πηγή της ρωσοφοβίας είναι η παγκοσμιοποιημένη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που έχει κυριαρχήσει στη Δύση. Οι ρωσικές παραδοσιακές αξίες (Ορθόδοξος Χριστιανισμός, οικογενειακές αξίες, αντι-woke πεποιθήσεις) αντιπροσωπεύουν αυτό που ο νεοφιλελευθερισμός μισεί βαθιά.

Είναι ένας φονταμενταλισμός που απαιτεί την απόλυτη και χωρίς συμβιβασμούς προσήλωση στην ιδεολογία και θεμελιώδη δόγματα του. Όποιος επιλέξει να μην ακολουθήσει την ιδεολογία του, τιμωρείται και ακυρώνεται. Είναι μια αφόρητη “αίρεση” που αποδέχεται την πολλαπλότητα των ατόμων και όχι των πολιτισμών. 

Κάποιοι άλλοι ερευνητές πιστεύουν ότι ο νεοφιλελεύθερος διεθνισμός μοιράζεται ορισμένες αξίες με τον τροτσκιστικό διεθνισμό. Μετά την επικράτηση του σταλινισμού δόθηκε προτεραιότητα στην ανάπτυξη του εθνικού κομμουνισμού εντός της Ρωσίας και όχι διεθνώς, όπως προωθούσαν οι τροτσκιστές. Αναπόφευκτα, στα μάτια τους η σταλινική Σοβιετία είχε προδώσει τη διεθνιστική φύση του τροτσκιστικού κομμουνισμού. 

Η λεηλασία της Ρωσίας

Πέρα από τα γεωπολιτικά και πολιτισμικά κίνητρα, υπάρχουν και συγκεκριμένα σημαντικά οικονομικά κίνητρα. Ειδικά μετά τη τερματισμό της αποικιοκρατίας που τροφοδοτούσε τη Ευρώπη με φυσικούς πόρους που της επέτρεπαν να ευημερεί και να συνεχίζει την παντοκρατορία της, η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται σε αναζήτηση νέων κατακτήσεων. 

Αυτή η πολιτική δεν είναι άνευ αντικειμένου. Η Ρωσία είναι παγκοσμίως η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα και έχει τους πλουσιότερους φυσικούς πόρους (αξίας άνω των 75 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, περίπου διπλάσια των ΗΠΑ). Εύλογα, μετά τη πτώση της Σοβιετίας αυτός ο πλούτος έγινε στόχος ξένων συμφερόντων και άρχισε να υλοποιείται συστηματικά την εποχή Γιέλτσιν: «Η λεηλασία της Ρωσίας» (WashingtonPost). 

Χαρακτηρίστηκε «Το μεγαλύτερο σκάνδαλο ξεπλύματος χρήματος στην ιστορία. Αφορούσε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια κρατικής περιουσίας και οικονομικά αποθέματα. Η κλίμακα και το εύρος του ήταν πράγματι ασύλληπτα, με τους δυτικούς “μεταρρυθμιστές” να βρίσκονται στο επίκεντρο. Η λεηλασία της Ρωσίας ενορχηστρώθηκε από την Ουάσιγκτον και τον ισχυρότερο χρηματοπιστωτικό της οργανισμό, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο» (CEPR). Με νομοθεσία που εισήγαγε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Πούτιν έβαλε τέλος στη λεηλασία που χαρακτήριζε τη δεκαετία του 1990. Δε του το συγχώρησαν ποτέ οι δυτικές νεοφιλελεύθερες ελίτ.

Reductio ad Hitlerum

Όταν οι δυτικές κυβερνήσεις και τα συμμαχικά της ΜΜΕ θέλουν να δικαιολογήσουν τον πόλεμο εναντίον μιας κυρίαρχης χώρας και την επακολουθούσα λεηλασία της, πρώτα δαιμονοποιούν τον ηγέτη της. Η προσωποποίηση της χώρας στον ηγέτη της είναι μια τυπική τεχνική προπαγάνδας. Συνεπώς, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι από το τέλος του Β’ΠΠ η Δύση έχει ανακαλύψει πολυάριθμους “νέους Χίτλερ”. Αυτή η τακτική είναι γνωστή ως “εις άτοπον απαγωγή στον Χίτλερ” (Reductio ad Hitlerum): Μια προσπάθεια να ακυρωθεί η θέση κάποιου με το σκεπτικό ότι την ίδια άποψη υποτίθεται ότι είχε ο Χίτλερ.

Αρχικά, κάθε Αμερικανός ηγέτης που συναλλάχθηκε με τον Πούτιν δήλωνε ότι είναι ένας αξιόπιστος, ορθολογικός ηγέτης με τον οποίο μπορούσαν να κάνουν συμφωνίες: «Ο Μπους χαρακτήρισε τον Πούτιν ως άνθρωπο ειλικρινή και αξιόπιστο» (BBC). Ο Ομπάμα συνεργάστηκε στενά μαζί του: «Ο Ομπάμα τηλεφώνησε στον Πούτιν για να τον ευχαριστήσει και να αναγνωρίσει τον σημαντικό ρόλο της Ρωσίας στην οριστικοποίηση της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν» (DW). Αλλά όταν ο Πούτιν καταδίκασε τη μεταψυχροπολεμική ψευτο-συναίνεση και δυτικό επεκτατισμό και σταμάτησε οριστικά τη λεηλασία της Ρωσίας, έγινε ξαφνικά ο “νέος Χίτλερ”.

Είναι ένα προπαγανδιστικό αφήγημα που αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη, ταυτόχρονα αναδεικνύοντας τον αυτοαναιρητικό χαρακτήρα του. Για παράδειγμα, ενώ το 2008-2010 η Δύση ισχυριζόταν ότι ο τότε πρόεδρος του Ιράν, Αχμαντινετζάντ, ήταν ένας “νέος Χίτλερ”, πρόσφατα οι αμερικανο-ισραηλινοί προσπάθησαν να τον επανεγκαταστήσουν ως ηγέτη-μαριονέττα του Ιράν ποντάροντας στη δημόσια κριτική του κατά του θρησκευτικού καθεστώτος (NewYorkTimes). Δεν τους απασχολεί καθόλου το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ίδια τους τη προπαγάνδα, προσπαθούσαν να επανεγκαταστήσουν έναν “νέο Χίτλερ” στο Ιράν.  

«Γιατί να το κρύψουν άλλωστε»; Παρά την κραυγαλέα υποτίμηση της νοημοσύνης των άλλων, η προπαγάνδα τους θα συνεχίσει να επιβάλλεται όσο θα συνεχίζουν να καθορίζουν το γεωπολιτικό τοπίο μέσω της οπλοποίησης της παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Εξάλλου, τίποτα δεν κάνει την πλύση εγκεφάλου ενός πληθυσμού ευκολότερη από το να αγνοεί την ιστορική αλήθεια και από το να μπορεί η ηγεσία του να του απαγορεύει να ακούει εναλλακτικές απόψεις για τις τρέχουσες εξελίξεις. 

«Προτείνω η Ουκρανία να αποκτήσει έναν νέο ηγέτη που να μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία. Για κάποιον λόγο, ο Ζελένσκι δεν καταλήγει ποτέ σε συμφωνίες», δήλωσε και πρόσθεσε: «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο».

Ο Τραμπ συνέδεσε την κριτική του με τα ουκρανικά πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, λέγοντας ότι το Κίεβο αγνόησε τις αμερικανικές συστάσεις να μην επιτίθεται σε διυλιστήρια.

Trump on Ukraine War:

Zelensky wants to make problems for the world. He wants to make problems for our farmers by hitting Russian refineries. https://t.co/yJSdGcSY5R

— Clash Report (@clashreport) October 10, 2026

«Τους είπαμε: “Μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε στη Ρωσία, μην χτυπάτε τα διυλιστήρια, γιατί αυτό δημιουργεί παγκόσμιο πρόβλημα”», ανέφερε.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια περιορίζουν την προσφορά ντίζελ, επιβαρύνοντας τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους των ΗΠΑ.

«Θέλει να δημιουργήσει προβλήματα στους αγρότες μας, στους κτηνοτρόφους μας με το ντίζελ, επειδή η Ρωσία προμηθεύει μεγάλο μέρος του ντίζελ σε όλο τον κόσμο», υποστήριξε, απευθύνοντας στον Ζελένσκι την προειδοποίηση: «Καλύτερα να σταματήσει».

Πώς φτάσαμε στο ενεργειακό deal Τραμπ-Πούτιν

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε να προχωρήσει στη σύναψη συμφωνίας με τη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ, από τη στιγμή που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αγνόησε «μισή ντουζίνα αμερικανικά αιτήματα» να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, δήλωσε στο Axios Αμερικανός αξιωματούχος που έχει άμεση γνώση της υπόθεσης.

Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν πυροδότησε μια νέα κρίση στις σχέσεις με την Ουκρανία και απειλεί να εκτροχιάσει τη νέα προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης για την επίτευξη συμφωνίας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. «Ο Ζελένσκι δεν αντιλαμβάνεται σωστά την κατάσταση. Συνεχίζοντας να πλήττει τα διυλιστήρια, υπονομεύει την καλή θέληση που έχει οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες» δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Σε συνέντευξή που παραχώρησε στο Axios μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αιφνιδιάστηκε από την εξέλιξη, την οποία χαρακτήρισε «άδικη και ανέντιμη», καθώς και αδικαιολόγητο δώρο προς τον Πούτιν. Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι θα υποστήριζε τη χαλάρωση των κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια, εφόσον γινόταν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στην Ουκρανία και στη Ρωσία κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

«Αν το τίμημα είναι η εκεχειρία στην ενέργεια, αυτή η διαπραγμάτευση είναι καλή», είπε ο Ζελένσκι. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι ο Τραμπ θα είχε πιθανότατα ανακοινώσει μια τέτοια επιτυχία, αν ο Πούτιν είχε συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο. «Τι πήρε [ο Τραμπ]; Ότι θα έχει περισσότερο ντίζελ; Για ποιον; Περισσότερο ρωσικό ντίζελ για τους Αμερικανούς; Δείχνει αδυναμία του κόσμου», σημείωσε ο Ζελένσκι.

Ο Ζελένσκι παρομοίασε τη σημερινή συμφωνία με τη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Πούτιν στο Άνκοριτζ πέρυσι, η οποία έληξε με τον Αμερικανό πρόεδρο να αποδέχεται πολλές από τις ρωσικές απαιτήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, χωρίς να λάβει τίποτα σε αντάλλαγμα. «Μοιάζει με Αλάσκα νούμερο 2», είπε.

Αντιδρά η ΕΕ

Αντιδράσεις στην Ευρώπη προκαλεί η συμφωνία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Γερμανία και η Βρετανία ξεκαθαρίζουν ότι δεν σκοπεύουν να ακολουθήσουν την Ουάσινγκτον και θα συνεχίσουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αλλάξει την ενεργειακή της πολιτική λόγω της συμφωνίας Τραμπ – Πούτιν. «Η Ευρώπη γνωρίζει πολύ καλά το κρυφό κόστος που συνδέεται με την υπερβολική εξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Και δεν επιθυμεί να τροφοδοτεί τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας», δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει σημαντικά την εξάρτησή της από τα ρωσικά καύσιμα μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, «θα συνεχίσει αποφασιστικά να το κάνει». Παράλληλα, η Κομισιόν επανέλαβε την ανάγκη να υπάρξει κατάπαυση του πυρός, ώστε να προστατευτούν οι ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Ουκρανία και τη Ρωσία, αλλά και να διασφαλιστεί ο παγκόσμιος εφοδιασμός τροφίμων.

Η Γερμανία επιμένει στις κυρώσεις

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Γερμανία, η οποία ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση των ΗΠΑ δεν επηρεάζει τη δική της στάση. Ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης, Στέφαν Κορνέλιους, ανέφερε ότι το Βερολίνο έχει ενημερωθεί για την αμερικανική απόφαση, αλλά θα συνεχίσει να εφαρμόζει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Μάλιστα, η γερμανική κυβέρνηση εξετάζει μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους της το ενδεχόμενο επιβολής νέων περιοριστικών μέτρων στη Μόσχα. Παράλληλα, επανέλαβε ότι θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και τις προσπάθειες για μια ειρηνευτική συμφωνία. Η στάση της Γερμανίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς για πολλά χρόνια η χώρα στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων.

Η Βρετανία 

Ανάλογη είναι η αντίδραση και του Λονδίνου, που δηλώνει αποφασισμένο να συνεχίσει τόσο τη στήριξη προς την Ουκρανία όσο και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. «Η θέση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν θα μπορούσε να είναι σαφέστερη», αναφέρει η βρετανική κυβέρνηση σε επίσημη ανακοίνωσή της.

Το Λονδίνο ξεκαθαρίζει ότι θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τους συμμάχους του, ώστε η Ουκρανία να λαμβάνει τη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια που χρειάζεται για να αμυνθεί. Παράλληλα, τονίζει ότι θα διατηρήσει την οικονομική πίεση στη Μόσχα μέσω των αυστηρών κυρώσεων που έχει επιβάλει.

Η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Ουκρανία έχει δείξει επανειλημμένα πως επιθυμεί την ειρήνη, ενώ κατηγορεί τη Ρωσία ότι απορρίπτει προτάσεις για κατάπαυση του πυρός και συνεχίζει τις επιθέσεις σε αμάχους και ενεργειακές υποδομές. «Η Ρωσία θα μπορούσε να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο σήμερα», επισημαίνει στην ανακοίνωσή της.

Πάντως, παρά τη διαφωνία με την αμερικανική απόφαση για το ρωσικό ντίζελ, η Βρετανία διευκρινίζει ότι εξακολουθεί να στηρίζει τις προσπάθειες των ΗΠΑ για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία. Το Λονδίνο τονίζει επίσης ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και συνεργάζεται με άλλες χώρες για να διασφαλιστεί η επάρκεια καυσίμων.

Τι λένε αναλυτές

Ο Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners, εκτίμησε ότι το deal αφορά ενδεχομένως αύξηση της προσφοράς κατά 5% έως 6% μέχρι το τέλος του έτους. «Είναι χρήσιμο, αλλά δεν αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα για την παγκόσμια αγορά ντίζελ», ανέφερε στο CNN.

Ο ίδιος στάθηκε και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν οι ποσότητες από τον Τραμπ. Όπως παρατήρησε, υπάρχει λόγος που ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να μιλήσει για τόνους αντί για βαρέλια: Ο αριθμός ακούγεται μεγαλύτερος στο ευρύ κοινό. Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται περισσότερο για πολιτική κίνηση παρά για μια εξέλιξη ικανή να ανατρέψει τις συνθήκες στην αγορά.

Η αμφιβολία των αναλυτών δεν περιορίζεται στην επίδραση που θα μπορούσε να έχει η συμφωνία στις τιμές. Αφορά και το κατά πόσο η Μόσχα είναι πράγματι σε θέση να διαθέσει τις συγκεκριμένες ποσότητες. Η Ρωσία είχε απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ στις αρχές Ιουλίου, καθώς τα ουκρανικά πλήγματα με drones σε διυλιστήρια είχαν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή και ελλείψεις καυσίμων στο εσωτερικό της χώρας. Η απαγόρευση, η οποία παρατάθηκε τον περασμένο μήνα, αφαίρεσε από την παγκόσμια αγορά περίπου 800.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με το CNN. Οι απώλειες αυτές ήρθαν να προστεθούν στις πιέσεις που είχε ήδη προκαλέσει στην ενεργειακή αγορά ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν.

Για να υλοποιηθεί, επομένως, η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ, η Ρωσία θα πρέπει όχι μόνο να ανατρέψει τους περιορισμούς στις εξαγωγές της, αλλά και να διαθέτει επαρκή παραγωγική δυνατότητα σε μια περίοδο κατά την οποία τα διυλιστήριά της εξακολουθούν να αποτελούν στόχο ουκρανικών επιθέσεων.

Ο Γκρέγκορι Μπρου, αναλυτής της Eurasia Group για θέματα ενέργειας, κλίματος και φυσικών πόρων, περιέγραψε την ενδεχόμενη επίδραση της συμφωνίας ως ένα προσωρινό «μπάλωμα». Ακόμη κι αν ο Πούτιν παραδώσει το ντίζελ, εκτίμησε, η κίνηση δεν θα αποτελέσει κάτι περισσότερο από μια βραχυπρόθεσμη λύση. Ο ίδιος εξέφρασε και την υποψία ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενδέχεται να περιμένει ως αντάλλαγμα τη διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων στα διυλιστήρια. Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του αναλυτή και όχι για επιβεβαιωμένο όρο της συμφωνίας.

Παρά τις επιφυλάξεις, η αγορά αντέδρασε αρχικά θετικά στην ανακοίνωση, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ντίζελ να υποχωρούν περίπου 4% στο κλείσιμο της Παρασκευής. Η βραχυπρόθεσμη αυτή αντίδραση, ωστόσο, δεν απαντά στο ερώτημα αν οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλότερες.

Πέρα από την αποτελεσματικότητα της συμφωνίας στην αγορά καυσίμων, Αμερικανοί πρώην αξιωματούχοι επισημαίνουν και μια δεύτερη, πολιτικά πιο ευαίσθητη διάσταση: το μήνυμα που στέλνει η Ουάσιγκτον για τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας. Ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρμόδιος για την πολιτική κυρώσεων, προειδοποίησε μέσω CNN ότι η ζημιά στο ευρύτερο καθεστώς περιορισμών μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το ερώτημα που θέτει είναι πώς θα μπορούν οι ΗΠΑ να ζητούν από άλλες χώρες να τηρούν τις κυρώσεις, όταν οι ίδιες επικαλούνται μια οικονομική ανάγκη για να δικαιολογήσουν τη χαλάρωσή τους.

Το δε CNN καταγράφει μια εικόνα αρκετά διαφορετική από εκείνη που επιχείρησε να παρουσιάσει ο Λευκός Οίκος: ακόμη κι αν ο Πούτιν τηρήσει όσα υποσχέθηκε, η πρόσθετη προσφορά ντίζελ ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ μικρή για να προκαλέσει ουσιαστική και διαρκή αποκλιμάκωση των τιμών.

Το αίτημα Τραμπ στον Ζελένσκι

Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου τους τελευταίους μήνες ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικές και προκάλεσαν ενεργειακή κρίση στη Ρωσία. Σε απάντηση, η Ρωσία επέβαλε απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς αγορές του καυσίμου, οι οποίες ήδη δοκιμάζονται από τον πόλεμο στο Ιράν.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει στον Ντόναλντ Τραμπ και στους απεσταλμένους του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ότι ήταν διατεθειμένος να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματούσε τις επιθέσεις στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ ήθελε η Ουκρανία να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, καθώς αυτές συνέβαλλαν στις υψηλές τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν θεωρούσε τις επιθέσεις στα διυλιστήρια ισοδύναμες με τις ρωσικές επιθέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας.

Τι συνέβη στις συνομιλίες

Κατά τη διάρκεια των οκτάωρων διαπραγματεύσεων την Παρασκευή στο Μαϊάμι, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα ότι ο πρόεδρος αναμενόταν να συνομιλήσει με τον Πούτιν και να άρει τις κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.

Στην ουκρανική πλευρά μεταφέρθηκε ότι ο Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στη συμφωνία, επειδή η Ουκρανία αγνόησε επανειλημμένα τα αιτήματα για διακοπή των επιθέσεων στα ρωσικά διυλιστήρια, οι οποίες επηρέαζαν άμεσα τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ απείλησαν πως ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Ουκρανίας στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, εάν συνέχιζε να αγνοεί τα αιτήματά του. Ο Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή. Ανέφερε ότι οι δύο απεσταλμένοι τόνισαν στους Ουκρανούς πως οι ΗΠΑ αποτελούν ισχυρό εταίρο της χώρας, παρέχοντάς της πυρομαχικά και πληροφορίες. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξαν, η Ουκρανία δεν θα έπρεπε να προβαίνει σε ενέργειες που πλήττουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, η νέα κρίση γύρω από τη συμφωνία για το ντίζελ ξέσπασε αφού οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές είχαν πραγματοποιήσει εποικοδομητικές συνομιλίες με Ουκρανούς και Ευρωπαίους διπλωμάτες στο Μαϊάμι την Παρασκευή. Κύριος στόχος των συνομιλιών ήταν η οριστικοποίηση των εγγυήσεων ασφαλείας που θα παρείχαν στην Ουκρανία οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Συζητήθηκαν επίσης νέες προτάσεις για εδαφικές διευθετήσεις.

Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ παρουσίασαν ένα πακέτο μέτρων για τη μεταπολεμική Ουκρανία, το οποίο περιλάμβανε τρόπους χρηματοδότησης της ανοικοδόμησης και ανασυγκρότησης του ουκρανικού στρατού, καθώς και προτάσεις για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχουν προκύψει εξαιτίας του πολέμου. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν επίσης έναν οδικό χάρτη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και τη μελλοντική σχέση της χώρας με το ΝΑΤΟ μετά τη λήξη του πολέμου.

Επιπλέον, οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι έθεσαν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μεταπολεμικού πλαισίου ασφαλείας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, το οποίο θα μπορούσε να είναι αποδεκτό και από τις δύο πλευρές. Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ενημέρωσαν τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους για πιθανές ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία, οι οποίες, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές της ενέργειας και να οδηγήσουν τη Μόσχα σε παραχωρήσεις στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Axios ότι οι δύο απεσταλμένοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισκεφθούν τη Μόσχα και το Κίεβο την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν τις προτάσεις για την ειρήνη. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα επηρεάσει τα σχέδιά τους η έντονη αντιπαράθεση που ξέσπασε την Παρασκευή.

«Ο Πούτιν πλήττει σκληρά την Ουκρανία, αλλά πιστεύουμε ότι είναι ανοιχτός σε συζήτηση για τον τερματισμό του πολέμου. Θέλουμε να εργαστούμε πάνω σε μια νέα πρόταση που θα είναι αρκετά καλή για εκείνον, ώστε να τον πείσουμε να σταματήσει» δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ωστόσο, στη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας διάρκειας 90 λεπτών με τον Τραμπ, ο Πούτιν αρνήθηκε να δεσμευτεί ότι θα επαναλάβει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, σύμφωνα με όσα δήλωσε στους δημοσιογράφους ο σύμβουλός του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ.

Ο Ουσάκοφ ανέφερε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες πόλεις κατά τη διάρκεια των ρωσικών βουλευτικών εκλογών «ματαίωσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας». «Ο πρόεδρος είπε ότι θα εξετάσουμε πότε θα μπορούσαν να επαναληφθούν αυτές οι διαπραγματεύσεις» πρόσθεσε ο Ουσάκοφ.

Σύμφωνα με τις εκθέσεις του ΕΟΔΥ από τον Ιανουάριο του 2025 μέχρι σήμερα σημειώθηκαν 94 θάνατοι από COVID-19 και 170 θάνατοι από γρίπη. Το στέλεχος του ιού της γρίπης που μόλυνε τον ασθενή που νοσηλεύεται σε ΜΕΘ καλύπτεται από το φετινό τριδύναμο εμβόλιο, όμως ο ασθενής μολύνθηκε προτού εμβολιασθεί. Υπενθυμιζεται ότι για να παραγάγει αντισώματα ο οργανισμός “χρειάζεται” περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό και ότι η γρίπη “κορυφώνεται” Γενάρη με Φλεβάρη.

Η ανοσοποίηση από το εμβόλιο δεν είναι απόλυτη αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις διασφαλίζει ότι ακόμα και αν ένας εμβολιασμένος νοσήσει, θα ασθενήσει ελαφρύτερα απ’ ό,τι αν δεν ειχε εμβολιασθεί καθόλου. Τα αντισώματα που παράγονται από το κοινό τριδύναμο εμβόλιο, κρατάνε 3-4 μήνες -που σημαινει ότι αν κάποιος το κάνει αύριο το πρωί, στα μέσα Ιανουαρίου θα έχει σχετικά λίγα αντισώματα, γι΄ αυτό και παλιά γίνονταν δύο εμβολιασμοί, ένας το φθινόπωρο και ένας στο καταχείμωνο.

Το λεγόμενο “ενισχυμένο” τριδύναμο  εμβόλιο, που περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα ιού, προκαλεί εντονότερη ανοσολογική αντίδραση και τα αντισώματα κρατούν ίσως και έξι μήνες. Τόσο κρατούν και τα αντισώματα από το τρίτο διαθέσιμο τύπο εμβολίου, εκείνον που περιέχει και μια ανοσοδιεγερτική ουσία για παραγωγή περισσότερων αντισωμάτων.

Τα είδη των εμβολίων

Στα “κλασικά” εμβόλια η σύνθεσή τους είναι συνολικά 45 mcg αντιγόνων για τα τρία στελέχη του ιού της γρίπης που προβλέπεται να κυκλοφορήσουν φέτος στο βόρειο ημισφαίριο ( 15 mcg + 15 mcg + 15 mcg για κάθε στέλεχος). Στα ενισχυμένα, η ποσότητα είναι πολύ μεγαλύτερη: 60 mcg για κάθε στέλεχος. Το κοινό εμβόλιο χορηγείται δωρεάν χωρίς ιατρικής συνταγή. Για τα ενισχυμένα απαιτείται συνταγή, αλλά χορηγούνται κι αυτά δωρεάν.

Όλα τα εμβόλια, είτε κοινά είτε ενισχυμένα, είναι τριδύναμα φέτος, επειδή σχεδιάστηκαν κατά τριών στελεχών της γρίπης -πέρσι υπήρχε και τέταρτο στέλεχος οπότε κυκλοφορούσε και τετραδύναμο εμβόλιο, όμως επειδή στόχευε σε στέλεχος που δεν ανιχνεύθηκε πουθενά, φέτος το τέταρτο στέλεχος αφαιρέθηκε.

Εκτός από το “συμβατικό” εμβόλιο, που το έκαναν πέρσι γύρω στα δύο εκατομμύρια άτομα, υπάρχουν και τα ενισχυμένα -πέρσι χορηγήθηκαν σε 800.000 άτομα γιατί τόσες παρτίδες είχαν εισαχθεί ή γιατί τόσα επέλεξε ο κόσμος και οι γιατροί. Τα ενισχυμένα εμβόλια δεν χορηγούνται στη διάρκεια εγκυμοσύνης.

Προορίζονται κυρίως για άτομα σε ανοσοκαταστολή ή για τους άνω των 65, επειδή από μια ηλικία και μετά το ανοσοποιητικό του ανθρώπου αποδυναμώνεται. Αυτά τα εμβόλια περιέχουν υπερτριπλάσια ποσότητα αντιγόνων του ιού σε σύγκριση με τα κοινά εμβόλια, και έτσι ο οργανισμός “κινητοποιείται” περισσότερο στην παραγωγή αντισωμάτων. Και αυτά τα εμβόλια πάντως πάντως χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για να δράσουν, δηλαδή για να προλάβει το σώμα να παράξει επαρκή αντισώματα. Δεκαπέντε μέρες “χρειάζονται” και οι τρεις τύποι εμβολίων.

Οι διαφορές των δύο τύπων ενισχυμένων

Υπάρχουν δύο τύποι ενισχυμένων εμβολίων. Αυτοί διεγείρουν το ανοσοποιητικό με διαφορετικό τρόπο. Ο ένας τύπος είναι του εμβολίου Υψηλής Δόσης (High-Dose) και περιέχει 60 mcg ανά στέλεχος αντί για 15 mcg των συμβατικών. Στοχεύει στο να διεγείρει περισσότερο τον οργανισμό με την μεγάλη ποσότητα του αντιγόνου. Ο άλλος τύπος εμβολίου ενισχύει επειδή περιέχει ανοσοδιεγερτική ή ανοσοενσχυτική ουσία. Αυτός ο τύπος περιέχει μεν ίση ποσότητα αντιγόνων με τα κοινά εμβόλια (δηλαδή μόνο 15 mcg αντιγόνων ανά στέλεχος), αλλά περιέχει και μία ουσία που διεγείρει το ανοσοποιητικό για να αντιδράσει πιο έντονα.

Η ουσία έχει “βαφτιστεί” MF59 και πρόκειται για ένα μίγμα φυσικών ελαίων. Η ονομασία προήλθε από την φράση Microfluidized Formulation (Μικρορευστοποιημένη Σύνθεση) και από τον αριθμό της κλινικής δοκιμής που την ανέπτυξε κατά την δεκαετία της δεκαετίας του ΄90. Η κύρια δραστική ουσία είναι το σκουαλένιο, το οποίο παράγεται και από το ανθρώπινο σώμα (από το ήπαρ και τους σμηγματογόνους αδένες).

H Kuwait Airways ανακοίνωσε ότι ακύρωσε πτήσεις προς και από το αεροδρόμιο του Ριάντ στη Σαουδική Αραβία περιγράφοντας κατάστασης ασφάλειας. Οι αεροπορικές εταιρίες, Etihad Airways και Qatar Airways ακύρωσαν πολλές πτήσεις μεταξύ κεντρικών προορισμών και του Ριάντ, με μερικές ακυρώσεις να παρατείνονται μέχρι την Δευτέρα.

Footage from Saudi Arabia’s King Khalid International Airport in Riyadh showing destroyed parked civilian airliner following Houthi ballistic missile attack from Yemen. https://t.co/mqv2ptksyw

— Emeka Gift Official (@EmekaGift100) October 8, 2026

Η έκρηξη ακολούθησε επιθέσεις που έγιναν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα κατά του αεροδρομίου στο Ριάντ, με συνέπεια τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων, τον τραυματισμό αρκετών άλλων, αλλά και την καταστροφή αεροσκάφους της Saudia, ενώ μία στήλη καπνού είχε υψωθεί πάνω από το αεροδρόμιο.

Σαουδαραβική στρατιωτική επιχείρηση μεγάλης κλίμακας κατά των Χούθι

Ταυτοχρόνως, σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχεται η σύγκρουση στην Υεμένη, καθώς η στρατιωτική συμμαχία υπό τη Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε την έναρξη εκτεταμένων επιχειρήσεων εναντίον των Χούθι, με δεκάδες στρατιωτικές εγκαταστάσεις να βρίσκονται στο στόχαστρο.

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε την Παρασκευή (9/10), οι δυνάμεις της συμμαχίας πραγματοποίησαν πλήγματα εναντίον 136 στρατιωτικών στόχων σε περιοχές που ελέγχονται από το κίνημα Ανσαραλά, το οποίο διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν.

Ο εκπρόσωπος της συμμαχίας, συνταγματάρχης Νούρι αλ Μάλκι, ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι οι επιχειρήσεις επικεντρώνονται στην εξουδετέρωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των ανταρτών, με ιδιαίτερη έμφαση στις υποδομές βαλλιστικών πυραύλων.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι παρέχεται συνεχής αεροπορική υποστήριξη στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, την οποία στηρίζει το Ριάν

Η Φρειδερίκη όμως – η Φρίκη που έλεγε η μάνα μου – ήταν η εξαίρεση! Και βέβαια ζήσαμε το Πολυχρόνιον του Κωνσταντίνου, λίγο πριν την χούντα, το οποίο δημιούργησε θέμα στην Ιερά Σύνοδο αφού η βασιλομήτωρ Φρειδερίκη επέμενε να μνημονεύεται και εκείνη, μετά την Άννα Μαρία, ως βασίλισσα-μητέρα! Έτσι το ιερόν κείμενο διαμορφώθηκε πάνω-κάτω ως εξής:

Πολυχρόνιον ποιήσαι Κύριος ο Θεός τον ευσεβέστατον βασιλέα ημών Κωνσταντίνον, συν τη ευσεβεστάτη βασιλίσση ημών Άννη Μαρία (δοτική κ. Ράλλη!) συν τη ευσεβεστάτη βασιλίσση μητρί Φρειδερίκη (κι άλλη δοτική, η πρόθεση συν βλέπετε)! Εδώ, στο όνομα της Φρειδερίκης ο χορωδός έπρεπε να ανέβει τρεις κλίμακες σ’ ένα συμβολικό κρεσέντο. Έπειτα οι τόνοι χαμήλωναν…Κύριε φύλαττε αυτούς εις πολλά έτη (τρις). Την τρίτη όμως φορά το “εις πολλά έτη” ανέβαινε πάλι σ’ ένα θρίαμβευτικό finale. Μια κορώνα βασιλική κυριολεκτικά.

Αντιλαμβάνεστε ότι είχε γίνει με τις προσθήκες τόσων ονομάτων αρκετά σχοινοτενές το κείμενο και για αυτό οι ψάλτες αγωνιζόντουσαν απελπισμένα να το πούνε σωστά. Η μουσική του, απόλυτα δυτικότροπη και καθόλου βυζαντινή, ταίριαζε περισσότερο σε βαρύτονους όπερας παρά στους κλασικούς ψαλμωδούς της ανατολικής εκκλησίας.

Έχω την εντύπωση ότι στην μητρόπολη, η κυριακάτικη λειτουργία της οποίας αναμεταδιδόταν από το ραδιόφωνο σε όλη την επικράτεια της Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών (ή, στο παρεκκλήσιο των ανακτόρων) υπήρχε μία μικρή χορωδία ειδικά για να ψάλλει το “πολυχρόνιον” σωστά και να ικανοποιείται έτσι η ματαιοδοξία των εστεμμένων… τι πάω και θυμάμαι Διονύση μου…

Βίσση, αντί για Φρειδερίκη!

ΥΓ. Τώρα, αντί για Φρειδερίκες και τέως βασιλιάδες, έχουμε σέξι γριές σαν την κυρία Βίσση και τον τέως της. Αλλά και εγκλήματα σε διυλιστήρια και νεκρούς εργάτες, που δεν αναφέρουν καν τα δελτία ειδήσεων. Δεν χωράνε, προέχουν το ιατρείο της Καρνεάδου και τα σκάνδαλα της συναυλίας.

Αλλά και οι ανελέητες δηλώσεις της αμελέτητης Μελέτη ή του τελευταίου, τηλεοπτικού μαϊντανού που θα γίνει, λέει, υποψήφιος βουλευτής για να σώσει κι αυτός την πατρίδα, (δηλαδή τον παραπαίοντα πρωθυπουργό)… Όλα κι όλα. Τα εγχώρια ΜΜΕ σέβονται την πλουραλιστική ενημέρωση. Ο tempora, Ω μόρτες ρε μάγκα Χαριτόπουλε. Πολυχρόνιε πια στην αθανασία σου. Μαζί με τους καπετάνιους και τους απροσκύνητους. Από την άλλη… Δεν βαριέστε, όπως θα έλεγε κι ο ίδιος, δουλίτσα να γίνει

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η στρατηγική αυτή που ονομάζεται Cordon Sanitaire, η ζώνη προστασίας, έχει πολλάκις παραβιαστεί, καθώς το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) προκειμένου να διατηρήσει τον ρόλο του ρυθμιστή των πλειοψηφιών στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο 2024-2029 στηρίζεται παρασκηνιακά κατά περίπτωση σε δύο από τις τρεις Alt Right ευρωομάδες. Στο μεταναστευτικό, είναι σαφής η ιδεολογική μετατόπιση του ΕΛΚ προς τα δεξιά. Επιπλέον, το ΕΛΚ και οι ακροδεξιές παρατάξεις έχουν συμμαχήσει επανειλημμένα για να αποδυναμώσουν ή να καθυστερήσουν περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ.

Ο νεοφιλελευθερισμός όχι μόνο τρέφει την Alt-Right αλλά, όπως έγραψα σε προηγούμενο άρθρο μου, γι’ αυτά τα κόμματα επιφυλάσσει το ρόλο που έπαιξαν ιστορικά τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που υποτάχθηκαν στη λογική των αγορών και στήριξαν ως δεκανίκι τα κόμματα του κεφαλαίου και της δεξιάς ελίτ. Τελικά ο ρόλος τους είναι να λειτουργούν ως αμορτισέρ απορρόφησης των κοινωνικών κραδασμών. Είναι αυτονόητο ότι το κεφάλαιο προτιμά τους ναζί και τους φασίστες από τους αριστερούς και τους κομμουνιστές. 

Προς τι η υπερπροβολή

Η εκλογή του «αντισυστημικού» δισεκατομμυριούχου Ντόναλντ Τραμπ, με όρους βαθιά καπιταλιστικούς και ιμπεριαλιστικούς, είναι η περίτρανη εξέλιξη όπου το αμορτισέρ μετατράπηκε σε κινητήρα… Δεν λέω ότι ο Τραμπ είναι ναζί, αλλά εκφράζει έναν έντονο εθνικισμό ιμπεριαλιστικού τύπου και στο εσωτερικό λειτουργεί με αυξανόμενη περιφρόνηση των δημοκρατικών θεσμών και διογκούμενο αυταρχισμό.

Τα κόμματα της εναλλακτικής δεξιάς έχουν και μια άλλη κρίσιμη χρησιμότητα στο σύστημα και στις δεξιές ελίτ. Η μιντιακή υπερπροβολή τους και του κινδύνου που αυτά εκπροσωπούν για το δημοκρατικό πολίτευμα σχετίζεται  με την κάλυψη της αυθαιρεσίας και του αυξανόμενου αυταρχισμού των κυβερνήσεων. Η προβολή σκίνχεντς ή βλοσυρών τύπων που εκπροσωπούν τα κόμματα αυτά κατά βάθος προσβλέπουν στο να τρομοκρατήσουν και να ποδηγετήσουν τους φιλήσυχους πολίτες και να κρύψουν για παράδειγμα τη μετατροπή της ευρωπαϊκής οικονομίας σε πολεμική και τις προετοιμασίες για πόλεμο. 

Είναι πρωτοφανές το παράδοξο ότι η επικυρίαρχη κυβερνητική ιδεολογία στην Ευρώπη είναι ρωσοφοβική και υπέρ του πολέμου και τα κόμματα της άκρας δεξιάς κατά …

Η σύγχυση ως πολιτική χειραγώγησης

Σε κάθε περίπτωση η υπερπροβολή της αναμφίβολα επικίνδυνης επέλασης αυτών των κομμάτων κρύβεται η εγκατάσταση της σύγχυσης στο εκλογικό σώμα και μια πληθώρα πολιτικών σκοπιμοτήτων και κυρίως η με κάθε τρόπο διατήρηση της δεξιάς ηγεμονίας στο χώρο των ιδεών. 

Έτσι, οι συστημικές δυνάμεις της συντήρησης και του κεφαλαίου αποφεύγουν στη δημόσια σφαίρα τη συζήτηση για το ποιος και τι φταίει για την άνοδο της ακροδεξιάς. Δηλαδή, αποκρύπτεται η πραγματική αιτία που είναι η αποσάθρωση των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων, οι ακραίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές που μεγεθύνουν τις κοινωνικές ανισότητες εκθετικά, η απονεύρωση των δημοκρατικών θεσμών και η συνεχής διολίσθηση των κυβερνήσεων στον αυταρχισμό. 

Μια άλλη σκοπιμότητα που εξυπηρετείται από την υπερπροβολή των φασιζόντων αυτών κομμάτων είναι η έμμεση αλλά ισχυρή προβολή του διλήμματος «γιατί η Αριστερά δεν έχει πειστικό αφήγημα τέτοιο που να την κάνει κυβερνητική, με αποτέλεσμα τα μη προνομιούχα στρώματα να στρέφονται στην ακροδεξιά, όπως για παράδειγμα τη Γαλλία με τη Μαρίν Λεπέν;» . Ακόμη δεν έχει διατυπωθεί ευθέως το θεώρημα ότι φταίει η Αριστερά για την άνοδο της ακροδεξιάς και όχι οι νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις, όμως είναι προφανές ότι η Αριστερά ευθύνεται για το συνεχώς διευρυνόμενο πολιτικό κενό. 

Αμήχανη η Αριστερά…

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η Αριστερά, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση του πάλαι ποτέ υπαρκτού σοσιαλισμού που επέτρεψε την ασυδοσία των ΗΠΑ και την παγκοσμιοποίηση των αγορών, ήταν δραματικά αμήχανη απέναντι στις ραγδαίες γεωοικονομικές εξελίξεις. Τα οικολογικά και τα αντιπαγκοσμιοποιητικά κινήματα δεν μπόρεσαν να διατυπώσουν πειστικά εναλλακτικά κυβερνητικά σχέδια. Κυρίως γιατί κάθε ανατρεπτική πρόταση σκόνταφτε στον ατσάλινο τοίχο του καπιταλισμού.  

Κάπως έτσι, η φυσικότητα του καπιταλισμού κατοχυρώθηκε ως έσχατος ορίζοντας της πραγματικότητας (Σλαβόι Ζίζεκ). Σήμερα, φαίνεται η σχέση κοινωνίας και αγοράς-τραπεζών να είναι το τρέχον μέτωπο Αριστεράς-Δεξιάς. Η πόλωση διογκώνεται και αποκτά θολά χαρακτηριστικά… Παρ΄ όλα αυτά, η δημοκρατία μάλλον είναι ακόμα ικανή να συμβάλλει στην ανάπτυξη της αγοράς προς την κατεύθυνση που η κοινωνία επιθυμεί (Ζαν-Πολ Φιτουσί)… 

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι διεκδικήσεις της Aριστεράς υποχώρησαν στον δικαιωματισμό και σε μια ιδεοληπτική αντίληψη της πολυπολιτισμικότητας και εγκαταλείποντας τα κοινωνικά οικονομικά αιτήματα. Το κενό αυτό ήρθαν να καλύψουν αυθόρμητα κινήματα υπερφαλαγγίζοντας  τις οργανωτικές δομές των αριστερών κομμάτων, όπως το κίνημα La nuit debout  που ξεκίνησε το 2016 στη Γαλλία και έσβησε με τον covid και μετεξελίχθηκε ως Gilets Jaunes (Κίτρινα Γιλέκα) κατοχυρώνοντας ένα αναρχοαριστερό χώρο στους δρόμους και τις γειτονιές… που είναι πολύ πιθανό να συγκρουστεί με τις ομάδες των ναζί…

Πίσω από τον Κασιδιάρη και η θέση Τσίπρα 

Η έξοδος του Ηλία Κασιδιάρη από τη φυλακή και η προοπτική της καθόδου του στις προσεχείς εκλογές που υπερπροβλήθηκε από τα συστημικά μέσα. Η δημόσια συζήτηση για το αν μπορεί ή όχι να συμμετάσχει στις εκλογές αποπροσανατολίζει τους προοδευτικούς ψηφοφόρους και εν τέλει λειτουργεί υπέρ της «σταθερότητας» του μητσοτακικού συστήματος, υπερκαλύπτοντας με έναν τεράστιο φερετζέ τις υποκλοπές, το pretador και τη μετωπική ταξική πολιτική που εφαρμόζει.

Επιπλέον, η ΝΔ ευνοείται με δύο ακόμη τρόπους. Πρώτον, ο Κασιδιάρης καταλαμβάνοντας το άκρο της δεξιάς «σπρώχνει» εξ αντανακλάσεως τον Μητσοτάκη προς το κέντρο, αποκρύπτοντας τον νεοφιλελεύθερο αυταρχισμό του. Δεύτερον λειτουργεί ως ανάχωμα στο αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά. 

Δεν είναι τυχαίο που ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ ζήτησε από την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα τη θέση της σχετικά με το ενδεχόμενο πολιτικής επανεμφάνισης του Κασιδιάρη. Τόνισε ότι η καταδίκη της Χρυσής Αυγής αφορούσε εγκληματικές πράξεις και όχι πολιτικές ιδέες, σημειώνοντας ότι ο Κασιδιάρης φυλακίστηκε ως εγκληματίας για δολοφονίες, όπως του Παύλου Φύσσα και του Σαχζάτ Λουκμάν. Άλλωστε, το 2023 ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταθέσει δική του τροπολογία για τον αποκλεισμό των καταδικασμένων, κατηγορώντας την κυβέρνηση για θεσμικό ερασιτεχνισμό και ψηφοθηρία.

Ενώ τα ελληνικά κοινοβουλευτικά κόμματα καταφεύγουν στη γενικευμένη διαπίστωση πως η ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων είναι ένα ευρωπαϊκό φαινόμενο πετώντας την μπάλα στην κερκίδα, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξή του στο γαλλικό περιοδικό Marianne μιλώντας για τη Γαλλία, είπε πως «μια νίκη της ακροδεξιάς στις επόμενες εκλογές θα αποτελούσε ισχυρό πλήγμα στην καρδιά της Ευρώπης. Θα υπονόμευε τη συνοχή της. Αυτός είναι, κατά τη γνώμη μου, ο κυριότερος κίνδυνος […] Η Ιστορία δείχνει ότι η ακροδεξιά είναι η πιο συστημική δύναμη που υπάρχει.

Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ έφτασε στην εξουσία με τη στήριξη συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων στη Γερμανία. Σήμερα, η ακροδεξιά ενδύεται έναν αντισυστημικό μανδύα για να προσελκύσει την ψήφο των λαϊκών τάξεων. Αν όμως αναλάβει την εξουσία, θα αποκαλύψει γρήγορα τον πραγματικό της χαρακτήρα ως δύναμης υπεράσπισης του συστήματος». Και κατέληξε: «Η Αριστερά, λοιπόν, πρέπει να είναι έτοιμη να αποτελέσει την εναλλακτική, χωρίς να χάσει την πυξίδα της: τις αξίες της και την υπεράσπιση των συμφερόντων των λαϊκών τάξεων απέναντι στη χρηματοπιστωτική ολιγαρχία».