Η ρωσική Κρατική Ανακριτική Επιτροπή άρχισε ποινική έρευνα για «τρομοκρατική επίθεση», μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων TASS, επικαλούμενο την εκπρόσωπο της εν λόγω Επιτροπής Σβετλάνα Πετρένκο.

Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, 354 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη καταρρίφθηκαν στη διάρκεια της περασμένης νύκτας πάνω από τη Ρωσία. Ο κυβερνήτης της ρωσικής περιφέρειας του Λένινγκραντ Αλεξάντρ Ντροζντένκο έκανε λόγο για κατάρριψη 50 μη επανδρωμένων αεροσκαφών μόνο στην περιφέρεια αυτή.

Στην Ουκρανία, στην πόλη της Χερσώνας (νότια), μια 86χρονη γυναίκα σκοτώθηκε σε επίθεση ρωσικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους, σύμφωνα με τον επικεφαλής της τοπικής στρατιωτικής διοίκησης Γιάροσλαβ Σάνκο.

Αν και το σχετικό νομοσχέδιο θα παραμένει υπό διαβούλευση έως 15 Ιουνίου -και συνεπώς δεν αποκλείονται αλλαγές ή βελτιώσεις προ της κατάθεσης και ψήφισης- οι ενδιαφερόμενοι να ενταχθούν σε αυτήν θα πρέπει να προετοιμάζονται ήδη από τώρα πλέον, καθώς δεν θα αρκεί μια απλή αίτηση, αλλά θα πρέπει να προνοήσουν να έχουν άμεσα διαθέσιμο, τουλάχιστον το ποσό της α΄δόσης που θα κληθούν να καταβάλουν, με βάση τη διάρκεια της ρύθμισης που θα επιλέξουν.

Πρακτικά , πάντως, η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά προς την ΑΑΔΕ και το ΚΕΑΟ. Η διαδικασία θα μείνει «ανοικτή» για αιτήσεις σχεδόν για έξι μήνες, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Ποιοι κερδίζουν

Η νέα ρύθμιση θα προσφέρει τριπλάσιο χρόνο αποπληρωμής -έως και έξι χρόνια αντί για δύο- αλλά και πολύ χαμηλότερες δόσεις από την «πάγια» ρύθμιση των 24 δόσεων.

Ωστόσο για μικρά χρέη (κάτω των 2.200 ευρώ) οι 72 δόσεις περιορίζονται, καθώς προβλέπονται ως ελάχιστο ποσό δόσης τα 30 ευρώ. Για παράδειγμα, για βασική οφειλή 1.800 ευρώ προκύπτουν έως 60 δόσεις. Ενώ η υπαγωγή δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα απαιτείται αίτηση και τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.

Τα οφέλη πάντως για όσους ενταχθούν και παραμείνουν συνεπείς είναι σημαντικά. Με την υπαγωγή στη ρύθμιση και εφόσον τηρούνται οι όροι, χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας (αναλόγως πού χρωστά ο οφειλέτης), αναστέλλεται η ποινική δίωξη για μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών (ή η εκτέλεση ποινής όπου τυχόν έχει ήδη επιβληθεί) και «παγώνουν» τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της περιουσίας του οφειλέτη.

Παράλληλα, όμως, αναστέλλεται ο χρόνος παραγραφής των οφειλών για όσο διαρκεί η ρύθμιση, σε περίπτωση που δεν την εγκαταλείψει πρόωρα ο οφειλέτης. Ενώ, ακόμη και μετά την υπαγωγή, το Δημόσιο και οι ασφαλιστικοί φορείς διατηρούν ορισμένα δικαιώματα, όπως: εγγραφή υποθήκης, μη χορήγηση ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου όταν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη, ή και συμψηφισμό τυχόν απαιτήσεων του οφειλέτη με τις υποχρεώσεις του.

Τι απαιτείται

Βασικές προϋποθέσεις για να υπαχθεί στη ρύθμιση ο οφειλέτης για τα χρέη του, είναι οι εξής:

1. να εντάξει υποχρεωτικά το σύνολο των προ του 2024 οφειλών του -και όχι επιλέγοντας ένα μέρος αυτών μόνον- εφόσον δεν τελούν σε αναστολή πληρωμής. Αν το επιθυμεί ο ίδιος, πάντως, μπορεί να εντάξει και οφειλές που τελούν σε αναστολή, εφόσον εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης (δηλαδή κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως 31.12.2023)

2. οι συγκεκριμένες οφειλές (προ του 2024) να μην τελούσαν κατά την κρίσιμη ημερομηνία της 21ης Απριλίου 2026, σε καμία ενεργή ρύθμιση. Δεν επιτρέπεται δηλαδή «μεταπήδηση» στις 72 δόσεις, από άλλη ρύθμιση. Όποια ρύθμιση τυχόν ήταν ενεργή, πρέπει να συνεχίσει να εξυπηρετείται.

3. ο οφειλέτης θα πρέπει να μην δημιουργήσει άλλες εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά το 2024. Αν τυχόν έχει και νέες οφειλές πρέπει, πριν την αίτηση υπαγωγής, είτε να τις εξοφλήσει άμεσα , είτε να τις τακτοποιήσει νόμιμα με την πάγια ρύθμιση (24 ή 48 δόσεων, ανάλογα με το είδος των οφειλών αυτών).

4. πριν την αίτηση υπαγωγής στις 72 δόσεις, θα πρέπει να έχει υποβάλει και όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, για τις οποίες η προθεσμία έχει λήξει έως 31 Δεκεμβρίου 2025. Αν τις υποβάλει εκπρόθεσμα πριν την αίτηση προκειμένου να ενταχθεί στη ρύθμιση, θα πρέπει να τακτοποιήσει ή ρυθμίσει και τις τυχόν οφειλές που θα προκύψουν από τις δηλώσεις αυτές.

5. η υπαγωγή δεν ολοκληρώνεται απλά με την υποβολή της αίτησης, αλλά μόνο εφόσον ολοκληρωθεί και η πληρωμή της πρώτης δόσης η οποία, στην περίπτωση της εφορίας, πρέπει να καταβληθεί άμεσα -εντός τριών εργάσιμων ημερών από την αίτηση.

6. ο οφειλέτης πρέπει να μην έχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Από την ημερομηνία υπαγωγής η βασική οφειλή κεφαλαιοποιείται και διαγράφονται τυχόν πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις. Ωστόσο επιβαρύνεται με τόκο (5,84% για φορολογικές οφειλές).

Σε περίπτωση καθυστέρησης δόσης, ενεργοποιείται πρόσθετη επιβάρυνση. Η ρύθμιση χάνεται και αναβιώνουν μέτρα είσπραξης και προσαυξήσεις, αν δεν καταβληθούν δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις, ή αν υπάρξει καθυστέρηση άνω των δύο μηνών στις δύο τελευταίες δόσεις. Χάνεται επίσης αν δεν εξοφλούνται -ή δεν τακτοποιηθούν- και οι τυχόν άλλες τρέχουσες οφειλές προς εφορία και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται και για τα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ. Και στην περίπτωση αυτή, η ρύθμιση αφορά οφειλές που σχετίζονται με χρονικές περιόδους έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Η αίτηση για τις ασφαλιστικές οφειλές θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως 31 Δεκεμβρίου 2026 στο ΚΕΑΟ για τις βεβαιωμένες οφειλές και για όσες υπάγονται στην αρμοδιότητά του. Ενώ για οφειλές του πρώην ΝΑΤ ή άλλων φορέων, όπου η είσπραξη δεν ανήκει αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ, η διαδικασία θα γίνεται στον αρμόδιο φορέα. Για τις ασφαλιστικές εισφορές, η πρώτη δόση θα καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης.

Νωρίτερα, ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε πως δυνάμεις αντιαεροπορικής άμυνας επιχειρούσαν για να αποκρούσουν «επίθεση με drones και πυραύλους», για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα, ενώ το πρακτορείο ειδήσεων του εμιράτου KUNA μετέδωσε ότι ήχησαν σειρήνες συναγερμού. Τη Δευτέρα, το υπουργείο Εξωτερικών του Κουβέιτ χαρακτήρισε το Ιράν «αποκλειστικά υπεύθυνο» για τις «ειδεχθείς» επιθέσεις.

Στην άλλη πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης –ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας– ανακοίνωσαν ότι έβαλαν στο στόχαστρο βάση του αμερικανικού στρατού στην περιοχή, όπως την περασμένη Πέμπτη, όταν το Κουβέιτ είχε ανακοινώσει παρόμοια επίθεση. Ανέφεραν ακόμη ότι στοχοποίησαν το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου, που βρίσκεται στο Μπαχρέιν, με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης. Η CENTCOM διέψευσε λίγο πριν από τις 03:00 (ώρα Ελλάδας) ότι χτυπήθηκε το αρχηγείο και αμερικανική αεροπορική βάση στην περιοχή.

Πρόσθεσαν πως επρόκειτο για αντίποινα έπειτα από αμερικανική επίθεση εναντίον πύργου τηλεπικοινωνιών τους στο νησί Κεσμ.

Το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν αλληλοκατηγορηθεί επανειλημμένα για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, που τέθηκε σε εφαρμογή την 8η Απριλίου, έπειτα από περίπου έναν μήνα εχθροπραξιών.

Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, μοιάζουν να βυθίζονται σε κινούμενη άμμο τις τελευταίες εβδομάδες.

Η υπόθεση αφορούσε καταγγελίες για παρατυπίες στο Συνέδριο, οι οποίες μάλιστα προήλθαν από τον ίδιο τον Κιλιτσντάρογλου, την “δοτή” ηγεσία του οποίου στηρίζουν περίπου 20 βουλευτές του CHP και ορισμένα στελέχη. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα κατήγγειλε ότι πρόκειται για μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αποδυνάμωσης της εκλεγμένης ηγεσίας του.

Ο δε Ερντογάν δηλώνει πως “δεν ανακατευόμαστε στα εσωτερικά τους” και παρουσιάζει το ζήτημα ως απόφαση της Δικαιοσύνης, λόγω της προσφυγής της πρώην ηγεσίας του CHP. Στην ερντογανική Τουρκία ο ισχυρισμός αυτός γίνεται ελάχιστα πιστευτός και δικαίως, καθώς η χειραγώγηση της Δικαιοσύνης έχει φτάσει σε τρομακτικά επίπεδα, σε τέτοιο σημείο ώστε ο Τούρκος πρόεδρος να επιλέγει τον αντίπαλο του!

Ο Οζέλ έγραψε στο αμερικανικό περιοδικό Newsweek: «Η κρίση δημοκρατίας της Τουρκίας εξελίσσεται σε κρίση ασφάλειας με συνέπειες που μπορεί να ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορά μας. Όσα συμβαίνουν σήμερα στην Τουρκία δεν αφορούν μόνο όσους δίνουν σημασία στη δημοκρατία, αλλά θα πρέπει να απασχολούν κάθε έναν που ενδιαφέρεται για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ, της Μαύρης Θάλασσας, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, η Τουρκία κινδυνεύει να οδηγηθεί σε ένα σημείο χωρίς προηγούμενο στην ιστορία του ΝΑΤΟ».

Η απόφαση ήρθε μετά από περισσότερο από έναν χρόνο νομικής πίεσης σε στελέχη της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένης της σύλληψης του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, που θεωρείται ευρέως ως ο σημαντικότερος πιθανός αντίπαλος του Ερντογάν. Να σημειωθεί πως και ο δημοφιλής δήμαρχος Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς είναι υπό δικαστικό κλοιό, αν και ακόμα δεν έχει συλληφθεί ή καθαιρεθεί από το αξίωμα του.

Όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας πειθαναγκασμού της αντιπολίτευσης, μέσω νομικών πιέσεων, που εμφανίζονται ως νομιμοφανείς. Όμως η κρίση δεν μπορεί να κατανοηθεί μόνο ως αυταρχικός ελιγμός από “τα πάνω”. Αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα μέσα στο ίδιο το CHP: Ένα κόμμα που επανειλημμένα υπόσχεται ανανέωση – και μόλις έδωσε τα πρώτα βήματα κατεύθυνσης προς αυτήν – ξεκίνησε ο σφοδρός εσωκομματικός εμφύλιος! Αν δεν είχε αυτήν την έστω και περιορισμένη εσωκομματική στήριξη ο Κιλιτσντάρογλου, δεν θα φτάναμε ως εδώ.

CHP: Έξι αρχηγοί από την ίδρυση του

Αρχικά να σημειώσουμε πως το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, από την εμφάνιση του με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923, μετράει μόλις έξι αρχηγούς (με εξαίρεση δύο εξαιρετικά βραχυχρόνιων μεταβατικών ηγεσιών). Πρώτος βεβαίως, ο Μουσταφά Κεμάλ που κράτησε τα ηνία μέχρι τον θάνατο του, το 1938. Το τουρκικό καθεστώς ήταν μονοκομματικό μέχρι το 1945, όπου (υπό τον διάδοχο και στενό συνεργάτη του Κεμάλ, Ισμέτ Ινονού) εισήχθη ο πολυκομματισμός. Ο Ινονού έσπασε κάθε ρεκόρ ηγεσία στο CHP, καθώς κρατούσε τα ηνία μέχρι τον θάνατο του, το 1972!

Να σημειωθεί ότι ο πολυκομματισμός στην Τουρκία διατηρήθηκε, στην πραγματικότητα διευρύνθηκε, μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1960 που ανέτρεψε την κυβέρνηση του Δημοκρατικού Κόμματος υπό τον Μεντερές, του πολιτικού μέντορα του Ερντογάν. Με την εκλογική του νίκη τον Μάϊο του 1950, ο Μεντερές είχε τερματίσει 27χρονια απόλυτης-μονοκομματικής κυβέρνησης του CHP.

Με τον θάνατο του Ινονού, τα ηνία του κόμματος ανέλαβε ο πρωθυπουργός του “Αττίλα”, Μπουλέντ Ετσεβίτ, ο οποίος μάλιστα έστριψε το κόμμα προς τα Αριστερά (αλά τούρκα) και προσέγγισε την ΕΣΣΔ, λόγω και των ουκ ολίγων εντάσεων στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις εκείνη την περίοδο. Η θητεία Ετσεβίτ τερματίστηκε με το σκληρό πραξικόπημα του Κενάν Εβρέν, όπου απαγόρευσε όλα τα κόμματα, μεταξύ αυτών και το CHP. Μία ενδιαφέρουσα ιδιομορφία της Τουρκίας είναι πως μνημονεύεται μεν διαρκώς ο Κεμάλ, όχι όμως και το κόμμα που ο ίδιος ίδρυσε. Ακόμα και το CHP δεν εξαιρέθηκε από την απαγόρευση της χούντας.

Μάλιστα, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα επανεμφανίστηκε-επανιδρύθηκε το 1992, σχεδόν 10 χρόνια μετά την πρώτη εκλογή του Τουργκούτ Οζάλ στην πρωθυπουργία. Τα ηνία πέρασαν στον Ντενίζ Μπαϊκάλ, έναν τυπικό-κομματικό γραφειοκράτη, που κράτησε το τιμόνι 18 ολόκληρα χρόνια. Ήταν αυτός που το 2002 προχώρησε σε μία καθοριστική απόφαση: Ως αρχηγός του CHP, στήριξε την συνταγματική αλλαγή για να επιτραπεί στον τότε νεοεκλεγέντα Ερντογάν να υπηρετήσει ως πρωθυπουργός (αν και είχε επικρατήσει στις εκλογές, δεν μπορούσε να γίνει πρωθυπουργός, λόγω της παλαιότερης καταδίκης-φυλάκισης του).

Σφοδρός πολέμιος του Ερντογάν τότε, ήταν και ο Ετσεβίτ, οποίος δεν είχε επιστρέψει στο CHP, αλλά στο Κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς που είχε ιδρύσει η σύζυγος του, Ραχσάν. Ετσεβίτ και Μπαϊκάλ εμφανίστηκαν ως υπερασπιστές του κοσμικού κράτους, έναντι του νεοϊσλαμισμού του Ερντογάν. Το CHP, υπό τον Μπαϊκάλ, συμμετείχε στις μεγάλες διαδηλώσεις κατά της εκλογής του Αμπντουλάχ Γκιουλ στην Προεδρία της Δημοκρατίας, το 2007 (ένα χρόνο μετά τον θάνατο του Ετσεβίτ). Ήταν τότε που ο Μπαϊκάλ είχε υποσχεθεί πως αν χάσει τις εκλογές εκείνης της περιόδου, θα κολυμπήσει μέχρι την Ρόδο!

Ο Μπαϊκάλ, όχι μόνο δεν κολύμπησε, αλλά επέμεινε να κρατά τα ηνία του κόμματος πάρα την ήττα-σοκ, μέχρι που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση το 2010, έπειτα από “ροζ βίντεο” που κυκλοφόρησε με τον ίδιο και σύζυγο βουλευτή του! Τον διαδέχτηκε ο αλεβίτης Κιλιτσντάρογλου, οποίος, αν και κοινός υποψήφιος έξι αντιπολιτευόμενων κομμάτων, έχασε από τον Ερντογάν και στις προεδρικές του 2023 (είχε χάσει βεβαίως και τις πρότερες αναμετρήσεις). Οδηγήθηκε σε παραίτηση μετά το Συνέδριο που ακολούθησε (και εξέλεξε τον Οζέλ) αλλά ο Κιλιτσντάρογλου δεν είχε πει την τελευταία του λέξη…

Κόμμα δέσμιο μηχανισμών

Επομένως, αναφερόμαστε σε ένα κόμμα με ισχυρούς γραφειοκρατικούς-κατεστημένους μηχανισμούς που λειτουργούν ως “τροχοπέδη” και αναπαράγουν την ήττα. Επομένως, η κρίση στο κόμμα δεν αφορά μόνο καταστατικά, ηγεσίες ή εσωκομματικές ισορροπίες. Είναι βαθύτερη: Για ποιον και με ποιο σκοπό υπάρχει το CHP; Είναι κόμμα της αλλαγής που απευθύνεται στην κοινωνία, ή του κατεστημένου;

Το ερώτημα αυτό δεν είναι νέο. Στοιχειώνει το CHP από τη μετάβαση στον πολυκομματισμό μετά το 1945 και έγινε οξύτερο στις δεκαετίες 1960 και 1970, όταν το κόμμα προσπάθησε να αυτοπροσδιοριστεί ως “αριστερά του κέντρου”, χωρίς να διαρρήξει τις αυταρχικές του ρίζες.

Σήμερα αυτή η ασάφεια επιβιώνει με άλλη μορφή. Το CHP μιλά τη γλώσσα της σοσιαλδημοκρατίας, αλλά επί της ουσίας το ίδιο εκφράζει τα μορφωμένα αστικά στρώματα, πολιτικές ελίτ και ορισμένους φιλελεύθερους, έχοντας μια προσεκτική σχέση προς το επιχειρηματικό κεφάλαιο. Μπορεί να απευθύνεται σε εργάτες, συνταξιούχους και νέους, αλλά δεν έχει οργανώσει αυτές τις κοινωνικές ομάδες ως ένα σταθερό-συμπαγές πολιτικό μπλοκ.

Γι’ αυτό η σημερινή κρίση δεν μπορεί να περιοριστεί σε πρόσωπα. Είναι χαρακτηριστικό πως οι διαφορές μεταξύ Οζέλ και Κιλιτσντάρογλου παραμένουν περιορισμένες σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και οικονομικής στρατηγικής. Επομένως, το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί το κόμμα εμμένει να αναπαράγει την ίδια στρατηγική αδυναμίας; Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα στα λόγια ομνύει στην ανανέωση, αλλά οι μηχανισμοί του επιστρέφουν στις παλιές συνήθειες: Σεβασμός στο κράτος, φόβος για τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό, πάντα εν μέσω της διαρκούς προσπάθειας να συνδυάσει-υπηρετήσει τα “έξι βέλη του κεμαλισμού”.

Πρόκειται για τις αρχές του Κεμάλ που εισήχθησαν στο ίδιο το τουρκικό Σύνταγμα το 1937: Ρεπουμπλικανισμός, Εθνικισμός, Λαϊκισμός, Κοσμικότητα/Λαϊκότητα, Κρατισμός και Επαναστατικότητα/Μεταρρυθμισμός. “Τα έξι βέλη” είναι το έμβλημα του κόμματος, μηχανισμοί του οποίου είναι διατεθειμένοι για εσωκομματικές μάχες χαρακωμάτων, εν μέσω των σκληρών διώξεων και της ελιτίστικης αντίληψης των κοσμικών-ανώτερων στρωμάτων του CHP, ότι “εμείς δεν είμαστε σαν αυτούς του Ερντογάν”, εμείς “ήμασταν νομοταγείς, πολιτισμένοι”, κτλ… Καλά όλα αυτά, αλλά δεν βοηθούν όταν έχεις να κάνεις με ένα αδίστακτο καθεστώς, υπό έναν μεγαλομανή ηγέτη που δεν έχει την πολυτέλεια της ήττας…

Χρήσιμοι ηλίθιοι του Ερντογάν

Ο Οζέλ, οργάνωσε συγκεντρώσεις μετά την σύλληψη του Ιμάμογλου, χωρίς όμως να καταφέρει να οργανώσει ένα κίνημα που να συνδυάζει την διαμαρτυρία κατά της καταστολής, με την οικονομική επιδείνωση στην Τουρκία, τον πληθωρισμό, τα όλο και υψηλότερα ενοίκια, την επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων… Δεν έχει καταφέρει να εκφράσει τους “μη προνομιούχους”, όπως το είχε καταφέρει ο Ερντογάν, διαλύοντας το παραδοσιακό κομματικό κατεστημένο…

Το κρίσιμο ερώτημα σήμερα δεν είναι μόνο ποιος θα ηγηθεί του CHP. Είναι αν το κόμμα μπορεί να ορίσει πρόγραμμα, να έχει συμπαγή κοινωνική βάση και στρατηγική, εν μέσω της συνεχιζόμενης καταστολής και του επώδυνου εσωκομματικού εμφυλίου, με μηχανισμούς του να επιλέγουν τον δρόμο της πολιτικής αυτοκτονίας, λειτουργώντας ως “χρήσιμοι ηλίθιοι” του Ερντογάν.

Αυτό το σύστημα ξεκίνησε να παίρνει τη σημερινή του μορφή ήδη από τον 19ο αιώνα, όταν οι εταιρείες έπαψαν να θεωρούνται απλά εργαλεία οικονομικής δραστηριότητας και μετατράπηκαν σε νομικά πρόσωπα με συνταγματικά δικαιώματα σχεδόν ίσα με εκείνα των πολιτών. Η εξέλιξη αυτή ολοκληρώθηκε στις δεκαετίες του 1970 και κορυφώθηκε με αποφάσεις, όπως το Citizens United το 2010, δημιουργώντας έναν μηχανισμό όπου το χρήμα, η τεχνολογία, η στρατιωτική ισχύς και τα ξένα συμφέροντα συγκρούονται, αλλά και αλληλοτροφοδοτούνται σε ένα διαρκές παιχνίδι επιρροής.

Όλα ξεκίνησαν με μια απόφαση-σταθμό του Ανωτάτου Δικαστηρίου το 1886. Στην υπόθεση Santa Clara County v. Southern Pacific Railroad, το Δικαστήριο δεν εξέδωσε εκτεταμένη αιτιολογημένη απόφαση για τη φορολογική μεταχείριση των σιδηροδρομικών εταιρειών, όμως ο γραμματέας του συμπεριέλαβε στην περίληψη μια κρίσιμη διατύπωση: οι εταιρείες θεωρούνται “πρόσωπα” (persons) κατά την έννοια του 14ου Συντάγματος.

Το 14ο Σύνταγμα είχε ψηφιστεί το 1868 για να προστατεύσει τους πρώην σκλάβους, δίνοντας σε κάθε “πρόσωπο” ίση προστασία από τους νόμους, δικαίωμα ιδιοκτησίας και ασφάλειας από αυθαίρετες κρατικές ενέργειες. Με αυτή την ερμηνεία, όμως, οι εταιρείες απέκτησαν για πρώτη φορά συνταγματική θωράκιση. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, μπορούσαν να επικαλούνται δικαιώματα ιδιοκτησίας και ίσης μεταχείρισης, ακριβώς όπως οι πολίτες. Ήταν η αφετηρία μιας μακράς πορείας κατά την οποία οι εταιρείες αναβαθμίστηκαν νομικά, αποκτώντας ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία και ισχύ.

Δύο καίριες αποφάσεις

Δύο αποφάσεις στη δεκαετία του 1970 πήγαν αυτή την εξέλιξη ένα βήμα πιο πέρα και τη συνέδεσαν άμεσα με την πολιτική ζωή. Στο Buckley v. Valeo το 1976, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι τα χρήματα που δαπανώνται για πολιτικές καμπάνιες αποτελούν μορφή ελευθερίας του λόγου, προστατευόμενη από την Πρώτη Τροπολογία. Δεν μπορούσε, λοιπόν, το κράτος να επιβάλλει όρια στις δαπάνες. Λίγο αργότερα, στο First National Bank of Boston v. Bellotti το 1978, το Δικαστήριο ακύρωσε την απαγόρευση της Μασαχουσέτης να εμπλέκονται εταιρείες σε δημοψηφίσματα μέσω οικονομικών δαπανών.

Οι εταιρείες, όπως και οι πολίτες, είχαν δικαίωμα να “μιλήσουν” πολιτικά με τα χρήματά τους. Η πρακτική συνέπεια ήταν ριζική: ενώ κάθε πολίτης έχει μία ψήφο, μια εταιρεία ή μια Πολιτική Επιτροπή Δράσης (PAC) μπορούσε πλέον να δαπανήσει εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια σε διαφημίσεις, καμπάνιες και προπαγάνδα. Η οικονομική ισχύς μετατράπηκε σε πολλαπλασιαστική πολιτική επιρροή. Το “ένας άνθρωπος, μία ψήφος” αντικαταστάθηκε στην πράξη από την αρχή “όσα περισσότερα χρήματα, τόσο μεγαλύτερη επιρροή”.

Η κορύφωση αυτής της πορείας ήρθε το 2010 με την απόφαση Citizens United v. FEC. Το Ανώτατο Δικαστήριο, με ψήφους 5-4, ανέτρεψε πάνω από έναν αιώνα περιορισμών και άνοιξε διάπλατα την πόρτα σε Super PACs και dark money. Οι “ανεξάρτητες” πολιτικές δαπάνες – δηλαδή χρήματα που δεν πηγαίνουν απευθείας σε υποψήφιους, αλλά ξοδεύονται για να τους υποστηρίξουν – έγιναν απεριόριστες. Ακολούθησε το McCutcheon v. FEC το 2014, που κατήργησε και τα συνολικά όρια δωρεών.

Το αποτέλεσμα ήταν η γέννηση ενός συστήματος όπου υπερ-πλούσιοι και εταιρείες μπορούν να διαμορφώνουν την πολιτική ατζέντα σε βαθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τη δυνατότητα του μέσου πολίτη. Οι ίδιες αυτές αποφάσεις δεν αφορούσαν μόνο την πολιτική χρηματοδότηση. Δημιούργησαν το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο το χρήμα, η τεχνολογία και η στρατιωτική ισχύς άρχισαν να αλληλοδιαπλέκονται, με τρόπους που κάνουν το παλιό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα να φαντάζει σχεδόν απλοϊκό.

Διαπλοκή κράτους, στρατού και ιδιωτικού κεφαλαίου

Σήμερα, το 2026, αυτό το σύμπλοκο έχει εξελιχθεί σε ένα δυναμικό πεδίο ανταγωνισμών και συμμαχιών, που περιλαμβάνει

• το Πεντάγωνο και το παραδοσιακό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα (Lockheed Martin, RTX, Boeing),
• τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες της Silicon Valley (Microsoft, Amazon, Google, Oracle),
• τις τράπεζες της Wall Street,
• τα venture capital (Επενδυτικό Κεφάλαιο Υψηλού Ρίσκο)

Η Anduril (εταιρεία drones και AI του Palmer Luckey) ξεκίνησε με εκατομμύρια από venture capital funds της Silicon Valley και private equity funds (Ιδιωτικά Επενδυτικά Κεφάλαια, αγοράζουν ολόκληρες εταιρείες (ή μεγάλα μερίδια) που είναι ήδη μεγάλες, αλλά όχι εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Η Cerberus Capital (του Στίβεν Φάινμπεργκ, που είναι τώρα αναπληρωτής υπουργός Άμυνας) είναι ένα από τα μεγαλύτερα private equity funds του κόσμου (70 δισ. δολάρια), τους δισεκατομμυριούχους, τους πολιτικούς, τους δικαστές και ακόμη και ξένα κράτη.

Ο προϋπολογισμός του Πενταγώνου, που φτάνει τα 886 δισεκατομμύρια δολάρια, συνεχίζει να τροφοδοτεί τους παραδοσιακούς αμυντικούς γίγαντες με συμβόλαια για συμβατικά οπλικά συστήματα. Ταυτόχρονα, όμως, μια νέα πολιτική οικονομία αναδύεται: η ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη, cloud computing και ανάλυση τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων από δορυφόρους, drones και social media έχει οδηγήσει σε δισεκατομμύρια συμβόλαια προς τις Big Tech. Το Πεντάγωνο δεν είναι πια μόνο “αγοραστής” όπλων· έχει γίνει πεδίο όπου το ιδιωτικό κεφάλαιο εισβάλλει για να “διαταράξει” και να κερδοσκοπήσει.

Αυτή η μετάβαση δεν γίνεται χωρίς εντάσεις. Το παραδοσιακό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα βλέπει την Silicon Valley ως απειλή, αλλά και ως ευκαιρία συνεργασίας. Τα venture capital και private equity funds, με επικεφαλής δισεκατομμυριούχους, όπως ο Elon Musk ή ο Palmer Luckey της Anduril, εισφέρουν γρήγορη καινοτομία, χαμηλότερο κόστος και “αναλώσιμα” συστήματα, όπως σμήνη drones.

Ταυτόχρονα, όμως, στελέχη του Πενταγώνου περνούν μέσα από τον μηχανισμό της “περιστρεφόμενης πόρτας” και καταλήγουν σε εκτελεστικές θέσεις σε tech εταιρείες ή ως σύμβουλοι venture funds. Ο νέος πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, ο Νταν Κέιν, προέρχεται από τον χώρο των επενδυτών και έχει δεσμούς με funds, που επενδύουν σε αμυντικές startups. Ο Στίβεν Φάινμπεργκ, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας, είναι συνιδρυτής της Cerberus Capital, ενώ ο Νταν Ντρίσκολ, υπουργός Στρατού, είχε καριέρα στα private equity. Αυτά τα πρόσωπα δεν είναι απλώς “διορισμοί”· είναι η ενσάρκωση της αλληλοδιαπλοκής μεταξύ κράτους, στρατού και ιδιωτικού κεφαλαίου.

Ο πόλεμος ως επενδυτικό προϊόν

Παράλληλα, οι τράπεζες της Wall Street και τα funds έχουν μετατρέψει τον πόλεμο σε επενδυτικό προϊόν. Το ιδιωτικό κεφάλαιο, που μετά την κρίση του 2008 και την πανδημία, αναζητούσε υψηλές αποδόσεις, στράφηκε στο Πεντάγωνο ως “γιγαντιαίο ταμείο” με εγγυημένα κέρδη. Η χρηματοπιστωτικοποίηση του πολέμου έχει δημιουργήσει ένα νέο “στρατιωτικο-βιομηχανικο-χρηματοπιστωτικό σύμπλεγμα”, όπου οι επενδυτές καθορίζουν στρατιωτικές προτεραιότητες μέσω λόμπι, think tanks και προγραμμάτων εκπαίδευσης.

Οργανώσεις όπως το Silicon Valley Defense Group, το Schmidt Futures του Έρικ Σμιντ ή το Special Competitive Studies Project λειτουργούν ως γέφυρες που ενώνουν την τεχνολογική καινοτομία με τις στρατιωτικές ανάγκες. Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής ένταση: η Silicon Valley υπόσχεται “επαναστατικά” όπλα, αλλά συχνά εξαρτάται ακόμη από κινεζικά εξαρτήματα ή αποτυγχάνει σε προγράμματα, όπως το Replicator για σμήνη drones. Το Πεντάγωνο, από την πλευρά του, υιοθετεί ιδέες, όπως modular παραγωγή και 3D printing, όχι μόνο για λόγους αποτελεσματικότητας, αλλά και για να ικανοποιήσει τους νέους επενδυτές.

Σε αυτό το πολυεπίπεδο παιχνίδι εισέρχονται και ξένα κράτη, χρησιμοποιώντας τα ίδια εργαλεία, που δημιούργησαν οι αμερικανικές αποφάσεις. Το dark money – αδιαφανή χρήματα που διοχετεύονται μέσω  οργανώσεων – αποτελεί ιδανικό κανάλι. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ελβετός δισεκατομμυριούχος Hansjörg Wyss. Ως ξένος υπήκοος δεν μπορεί να δωρίζει απευθείας, αλλά μέσω του Wyss Foundation και του Berger Action Fund έχει διοχετεύσει πάνω από 475-500 εκατομμύρια δολάρια από το 2016 σε δίκτυα, όπως το Arabella Advisors και το Sixteen Thirty Fund. Αυτά τα χρήματα έχουν χρηματοδοτήσει προοδευτικές καμπάνιες για το κλίμα, υπέρ των αμβλώσεων κοκ.

Ο άνθρωπος αυτός μάλλον εξυπηρετεί την ατζέντα του Νταβός, που είναι επίσης ένα διαφορετικό σύστημα. Το 2025, ο Γενικός Εισαγγελέας της Nebraska τον μήνυσε μαζί με έξι οντότητες για παράνομη ξένη χρηματοδότηση ballot initiatives, αποδεικνύοντας πώς ένας ξένος μπορεί να επηρεάζει αμερικανική πολιτική χωρίς να φαίνεται.

Παρόμοια, χώρες όπως το Κατάρ έχουν ξοδέψει εκατοντάδες εκατομμύρια σε νόμιμο lobbying μέσω FARA (Foreign Agents Registration Act – Νόμος Εγγραφής Ξένων Πρακτόρων), χρηματοδοτώντας think tanks, όπως το Brookings, πανεπιστήμια (Georgetown, Yale) και media για να διαμορφώσουν την αμερικανική άποψη για τη Μέση Ανατολή. Η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και άλλες χώρες κάνουν το ίδιο για όπλα και περιφερειακή υποστήριξη. Το αποτέλεσμα είναι ένας διαρκής ανταγωνισμός: το Πεντάγωνο και οι αμερικανικές εταιρείες θέλουν να ελέγξουν τις πωλήσεις όπλων, ενώ ξένα κράτη χρησιμοποιούν λόμπι και dark money για να επηρεάσουν πολιτικούς και δικαστές.

Ποια είναι η πραγματική εξουσία

Οι πολιτικοί βρίσκονται στο κέντρο αυτού του δικτύου, παίρνοντας δωρεές από όλες τις πλευρές, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο – με τις ίδιες αποφάσεις που ξεκίνησαν όλη αυτή την πορεία – λειτουργεί ως ο τελικός ρυθμιστής, που θωρακίζει τα συμφέροντα. Το Citizens United και τα Super PACs έχουν κάνει τις εκλογές του 2024 και τις midterms του 2026 ρεκόρ δαπανών, με δισεκατομμυριούχους και Big Tech να ξοδεύουν εκατοντάδες εκατομμύρια την ημέρα για lobbying, αλγορίθμους και content moderation. Δεν είναι πια απλώς “χρήμα = λόγος”, αλλά “έλεγχος του λόγου + χρήμα = υπερ-λόγος”.

Στο τέλος, αυτό που προκύπτει είναι ένα σύστημα εξαιρετικά πολύπλοκο, δυναμικό και αυτοτροφοδοτούμενο. Το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα δεν έχει εξαφανιστεί· έχει μεταλλαχθεί σε ένα ευρύτερο δίκτυο, όπου η Silicon Valley, τα funds, οι τράπεζες, οι ξένες δυνάμεις και οι πολιτικοί συγκρούονται για μερίδια εξουσίας, προϋπολογισμών και επιρροής, ενώ ταυτόχρονα αλληλοεξαρτώνται. Όποιος περιορίζεται να κρίνει μόνο έναν Πρόεδρο ή μία εταιρεία, χάνει την ουσία: η πραγματική εξουσία είναι δομική, νομικά θωρακισμένη και βαθιά διαπλεκόμενη.

Και όσο αυτό το σύστημα παραμένει άθικτο, η δημοκρατία λειτουργεί περισσότερο ως επίφαση παρά ως πραγματική έκφραση της λαϊκής βούλησης. Η κατανόηση αυτής της πολυπλοκότητας είναι το πρώτο βήμα για να δούμε πέρα από τις επιφανειακές εικόνες και να αντιληφθούμε πώς πραγματικά λειτουργεί η εξουσία στην Αμερική του 21ου αιώνα. Με μία σημαντική υποσημείωση. Εάν η Κίνα ανοίξει κάποια στιγμή τις αγορές της, κανένα πρόβλημα δεν θα έχουν να μετακινηθούν και εκεί.

Ο Ραφαήλ Καλυβιώτης είναι πολιτικός επιστήμων, ιδρυτής της δεξαμενής σκέψεως “Δίκτυο Ελλήνων Συντηρητικών”, συνιδιοκτήτης του διαδικτυακού καναλού “Right2thebone” και Υποψήφιος Δρ. Γεωπολιτικής.

Εν ολίγοις, εάν και μέσα σε ιδανικές συνθήκες δεν πέτυχε να ξεκολλήσει η βελόνα από το 12% τότε τι προοπτική έχει, ειδικά μετά και την επιστροφή του Τσίπρα; Η πρόταση του Χάρη Δούκα για συνεργασία ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ μετά τις πρώτες εκλογές, ανεξάρτητα από τις προθέσεις του δημάρχου Αθηναίων, πυροδοτεί στο παρασκήνιο σενάρια για διάσπαση του ΠΑΣΟΚ.

Η πρόταση για συνεργασία εκ των πραγμάτων δεν είναι εφικτή. Εκείνο που είναι πιο πιθανό είναι ότι ανάμεσα στις πρώτες και δεύτερες εκλογές – εάν η ΝΔ είναι πρώτη δύναμη – το δεύτερο κόμμα να διεμβολίσει το τρίτο και να προσελκύσει και τους ψηφοφόρους των άλλων κομμάτων του χώρου που θα βρεθούν στο δίλημμα, είτε να ενισχύσουν το ισχυρότερο κόμμα απέναντι στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, είτε να επιμείνουν στον κατακερματισμό του χώρου.

Μία τέτοια προοπτική ήδη βάζει σε πειρασμό κύκλους πέριξ του Μεγάρου Μαξίμου να επιδιώξουν να αποσπάσουν το κομμάτι του ΠΑΣΟΚ, τους “ακροκεντρώους”, που είναι πιο κοντά στον Κυριάκο Μητσοτάκη και θέλγονται από την εξουσία. Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται ότι το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί υπό διπλή πίεση στην πορεία προς τις εκλογές αλλά και μετά.

Υπό διπλή πίεση το ΠΑΣΟΚ

Ήδη το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε περιδίνηση μετά την ίδρυση της ΕΛΑΣ και συμπληρωματικά της “Ελπίδας για την Δημοκρατία”, καθώς οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν στην τρίτη ή τέταρτη θέση. Οι δηλώσεις του Δούκα άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου. Στον Δούκα απάντησε η Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία ανέφερε ότι «αυτή τη στιγμή δεν βρίσκω κανέναν λόγο να απαντάει το ΠΑΣΟΚ αν θα συνεργαστεί, ή δεν θα συνεργαστεί με κανέναν». Μεταξύ άλλων σημείωσε ότι το κόμμα «δεν παρακαλεί κανέναν για συνεργασίες, πόσω μάλλον όσους μας προσβάλλουν, μας απορρίπτουν και δεν έχουν καν πολιτικό σύνορο μαζί μας». 

Στο θέμα παρενέβη η ΕΛΑΣ μέσω του αναπληρωτή εκπροσώπου Γιώργου Μπαλατσούκα, ο οποίος ανέφερε: «Ο κ. Δούκας με τις δηλώσεις του έριξε το μπαλάκι στον κ. Ανδρουλάκη κι αυτό που μένει ως αίσθηση είναι ότι θα πρέπει το ΠΑΣΟΚ να ξεκαθαρίσει, αν θα κάνει μονομέτωπο προς την Αριστερά, ή θα συνεχίσει να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συνεργασίας με τη ΝΔ, στρατηγική με την οποία εμείς διαφωνούμε πλήρως». Νωρίτερα είχε επιτεθεί στον Ανδρουλάκη ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Ζαχαριάδης.

Νίκος κατά Αλέξη

Ο Ανδρουλάκης έχει δείξει ότι δεν επιθυμεί συνεργασία με κανέναν και ιδίως με τον Τσίπρα. Όσο ο Τσίπρας περιόδευε ανά την Ελλάδα παρουσιάζοντας την Ιθάκη, ο Ανδρουλάκης έχασε την ευκαιρία να γίνει το ΠΑΣΟΚ ο βασικός πόλος της συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, κάτι που θα στερούσε ζωτικό χώρο στην υπό ίδρυση ακόμη ΕΛΑΣ.

Στην πρόταση του Φάμελλου για διαμόρφωση κοινού προγραμματικού πλαισίου της ευρύτερης Κεντροαριστεράς για συμπόρευση εντός και εκτός βουλής απάντησε “ελάτε στα τραπέζια διαλόγου του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, να καταθέσετε προτάσεις”. Ακόμη και τώρα λέει ότι το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί την πρώτη θέση και θα συνεργαστεί με όποιον δεχθεί το πρόγραμμά του. Αλλά και ο Τσίπρας δεν ξεχνά ότι την κρίσιμη περίοδο 2019-2023 το ΠΑΣΟΚ έκανε περισσότερο κριτική στον τότε ΣΥΡΙΖΑ, διατηρώντας ζεστό το αντί-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο (με στόχο να τον διαλύσει και να τον διαδεχθεί σαν βασική δύναμη του χώρου)  παρά αντιπολίτευση στην κυβέρνηση, ενώ τορπίλισε και την απλή αναλογική. 

Προσεχώς και η διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ

Τρίτη αποχώρησαν οι επτά από τους 11 βουλευτές της Νέας Αριστεράς διαλύοντας έτσι την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος. Είναι οι Έφη Αχτσιόγλου, Αλέξης Χαρίτσης, Ζειμπέκ Χουσείν, Νάσος Ηλιόπουλος, Δημήτρης Τζανακόπουλος, Μερόπη Τζούφη και Θεανώ Φωτίου. Η Έφη Αχτσιόγλου παραιτήθηκε και από βουλευτής, ενώ ο Γιάννης Δραγασάκης που την διαδέχθηκε δήλωσε ότι θα παραμείνει ανεξάρτητος. Παράλληλα την αποχώρηση τους ανακοίνωσαν και 143 ακόμη στελέχη του κόμματος. Στην κοινή τους δήλωση οι παραιτηθέντες σημειώνουν ότι το εγχείρημα της Νέας Αριστεράς έχει κλείσει τον κύκλο του. 

Οι αποχωρήσεις προκάλεσαν την έντονη αντίδραση και επίθεση του γραμματέα του κόμματος Γαβριήλ Σακελλαρίδη κατά της ΕΛΑΣ και του Τσίπρα. Ο Τσίπρας “πουλάει καθρεφτάκια σε ιθαγενείς” ανέφερε ο Σακελλαρίδης και πρόσθεσε ότι πρόκειται για ένα κόμμα που δεν αντιλαμβάνεται τα υπόλοιπα κόμματα του προοδευτικού χώρου ως όμορους χώρους. Γι’ αυτό, «μοιάζει με ένα ανάδελφο κόμμα, το οποίο θα επικεντρωθεί περισσότερο στην “κοκορομαχία” με το ΠΑΣΟΚ για το ποιος θα κυριαρχήσει στον χώρο της Κεντροαριστεράς».

Το ότι οι βουλευτές που παραιτήθηκαν επιθυμούν την συνεργασία με την ΕΛΑΣ θεωρείται βέβαιο. Ωστόσο ο Τσίπρας έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα συνεργαστεί με τα κόμματα της κεντροαριστεράς και με εν ενεργεία βουλευτές. Η προοπτική που ξεδιπλώνεται είναι ότι θα παραμείνουν ανεξάρτητοι μέχρι τις εκλογές, οπότε και θα ενταχθούν στην ΕΛΑΣ. 

Στα πρόθυρα διάλυσης είναι όμως και ο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς αρκετοί βουλευτές και πολλά περισσότερα στελέχη της όλων των βαθμίδων είναι στον δρόμο της παραίτησης. Στο πλαίσιο αυτό είναι κρίσιμη η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το προσεχές Σάββατο, όπου θα κληθεί να λάβει αποφάσεις για την συνέχεια του κόμματος. Έχουν κατατεθεί προτάσεις ακόμη και διάλυση, ή αναστολή λειτουργίας του κόμματος και μη αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές.

Ο Σωκράτης Φάμελλος μέχρι τώρα επιμένει στην προηγούμενη απόφαση για συμπόρευση των προοδευτικών δυνάμεων, που όμως έχει ξεπεραστεί από τα γεγονότα. Όπως και να ‘χει ο πρόεδρος του κόμματος δεν μπορεί παρά να προτείνει την αυτόνομη κάθοδο, παρότι θα επιθυμούσε συνεννόηση με τον Τσίπρα. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, ο Τσίπρας του διεμήνυσε “κάντε ότι θέλετε”.  Μέσα στο ίδιο ευρύτερο πλαίσιο παραιτήθηκε από την ηγεσία του “ΚΟΣΜΟΣ”, το οποίο είχε ιδρύσει ο Πέτρος Κόκκαλης. 

Κεντρικός άξονας των συζητήσεων αποτέλεσε η ανάγκη διαμόρφωσης μιας ενιαίας εθνικής “Blue Strategy”, η οποία θα συνδέει τη ναυτιλία, τα λιμάνια, τη ναυπηγική βιομηχανία, την άμυνα, τις μεταφορές και τις ενεργειακές υποδομές σε ένα ενιαίο αναπτυξιακό και στρατηγικό πλαίσιο, ενώ κοινή υπήρξε η διαπίστωση ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον μια ιστορική ευκαιρία να μετατραπεί σε κόμβο βιομηχανικής, ενεργειακής και αμυντικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την έναρξη των εργασιών σηματοδότησε η ομιλία του Προέδρου της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων και Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου ONEX, Πάνου Ξενοκώστα, ο οποίος παρουσίασε το Ελληνικό Ναυπηγικό Μανιφέστο. Το στρατηγικό όραμα για την περίοδο 2026-2030, με επίκεντρο τη δημιουργία ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού ναυπηγικού οικοσυστήματος μέσα από τη συνεργασία Ελλάδας, ΗΠΑ και Κορέας.

Όπως τόνισε, η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε γέφυρα Ευρώπης – Αμερικής – Ασίας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις ενεργειακές υποδομές και την αναβίωση των ναυπηγείων.

Ιδιαίτερο γεωπολιτικό αποτύπωμα έδωσαν οι παρεμβάσεις της Πρέσβειρας των ΗΠΑ Kimberly Guilfoyle και του Πρέσβη της Δημοκρατίας της Κορέας Ju-seong Lim.

Η κυρία Guilfoyle στάθηκε ιδιαίτερα στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και στη σημασία ενός σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος για τη ναυτιλία και τις υποδομές, ενώ ο κ. Lim ανέδειξε τη μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην ελληνική ναυτιλία και τη νοτιοκορεατική ναυπηγική βιομηχανία.

Εξάλλου στους χαιρετισμούς τους, κυβερνητικά στελέχη υπογράμμισαν τη στρατηγική διάσταση της ναυπηγικής ανασυγκρότησης.

Συγκεκριμένα ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έκανε λόγο για την ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής βιομηχανικής βάσης και επανεκκίνησης της ναυπηγικής παραγωγής, ενώ η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού και της τεχνικής εκπαίδευσης, παρουσιάζοντας τη λειτουργία σχολής μαθητείας της ΔΥΠΑ εντός των ναυπηγείων.

Ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιαςσημείωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων στη ναυτιλία, αλλά ως συνδιαμορφωτής της νέας διεθνούς πραγματικότητας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη βούληση της πολιτείας να στηρίξει θεσμικά και νομοθετικά τις επενδύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία.

Στο πεδίο των υποδομών και των μεταφορών, ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης παρουσίασε τον στρατηγικό ρόλο του Κάθετου Σιδηροδρομικού Διαδρόμου από τις Βαλτικές χώρες έως την Αλεξανδρούπολη, καθώς και τις προσπάθειες επανεκκίνησης της εγχώριας παραγωγής και ανακατασκευής τροχαίου υλικού. Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σύνδεση λιμένων και σιδηροδρομικών δικτύων, στην ενεργειακή ασφάλεια και στη γεωστρατηγική σημασία των logistics και των υποδομών μεταφοράς.

Ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης υπογράμμισε ότι η πρόβλεψη για συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα αποτελεί στρατηγική επιλογή εθνικής αυτονομίας, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη διατήρησης και ανάπτυξης σχεδιαστικής ικανότητας και τεχνογνωσίας στην Ελλάδα, ενώ ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκαςυπογράμμισε την σημασία του ναυπηγικού κλάδου για την αναδιάταξη της βιομηχανίας της χώρας.

Σημαντικό μέρος του συνεδρίου αφιερώθηκε στην αμυντική διάσταση της ναυπηγικής βιομηχανίας και στην ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας.

Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης χαρακτήρισε τη θάλασσα θεμελιώδη πυλώνα της εθνικής ασφάλειας και στάθηκε στην ανάγκη ανάπτυξης αυτόνομων συστημάτων, δικτυοκεντρικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων και ενίσχυσης της κυβερνοασφάλειας.

Από την πλευρά της αμυντικής βιομηχανίας, εκπρόσωποι των ΕΑΣ, της EFA Group, της Theon International και άλλων εταιρειών αναφέρθηκαν στις προοπτικές εξωστρέφειας, στα αυτόνομα συστήματα, στις τεχνολογίες επιτήρησης και στη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε διεθνή προγράμματα αμυντικής παραγωγής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις τεχνολογίες dual-use, στην καινοτομία και στην έρευνα και ανάπτυξη.

Στελέχη του ΓΕΕΘΑ, μεταξύ των οποίων και ο Γενικός Διευθυντής της ΓΔΑΕΕ Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, του ΕΛΚΑΚ, της EnterpriseGreece και της ΕΕΛΕΑΑ ανέδειξαν την ανάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος καινοτομίας που θα συνδέει πανεπιστήμια, βιομηχανία, startups και αμυντικές εφαρμογές. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η Ελλάδα οφείλει να αποκτήσει δυνατότητες σχεδιασμού πλοίων και να επενδύσει σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλειακαι τα «έξυπνα πλοία».

Στη συζήτηση για τη νέα γεωοικονομία της ναυτιλίας και της ενέργειας, εκπρόσωποι της αγοράς και των υποδομών ανέδειξαν τον ρόλο της Ελευσίνας, του LNG και των λιμένων ως βασικών πυλώνων περιφερειακής ενεργειακής και εμπορικής ασφάλειας. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο κόμβο τροφοδοσίας, μεταφορών και βιομηχανικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Σημαντική ήταν και η συζήτηση για την χρήση της πυρηνικής ενέργειας, αλλά και για τις προκλήσεις της ναυτιλίας στο νέο περιβάλλον αυξημένου ενεργειακού κόστους και περιβαλλοντικών υποχρεώσεων. Εκπρόσωποι της ναυτιλιακής αγοράς, των λιμένων και της ακτοπλοΐας στάθηκαν στις επιπτώσεις των διεθνών κρίσεων, στο κόστος της πράσινης μετάβασης και στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ναυτιλίας και ναυπηγικής βιομηχανίας.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση με θέμα «Η Ελλάδα ως ενεργειακός & βιομηχανικός κόμβος στη νέα γεωοικονομία της ναυτιλίας», με τη συμμετοχή του Πάνου Ξενοκώστα και του Αλέξανδρου Εξάρχου, Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου AKTOR.

Και οι δύο συνομιλητές στάθηκαν ιδιαίτερα στο κοινό όραμα τους για την ανάδειξη του λιμένα της Ελευσίνας σε ένα νέο ισχυρό κόμβο παροχής ναυπηγικών, λιμενικών και ενεργειακών υπηρεσιών υψηλών προδιαγραφών.

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με κοινή διαπίστωση ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον τις προϋποθέσεις να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή της ναυτιλίας, της βιομηχανίας και της αμυντικής παραγωγής, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει μακροπρόθεσμη στρατηγική, συνέργειες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, επένδυση στην τεχνολογία και το ανθρώπινο δυναμικό και αξιοποίηση των διεθνών συνεργασιών.

Το BLUE STRATEGY SUMMIT 2026 ανέδειξε με σαφήνεια ότι η ναυτιλία, η ναυπηγική βιομηχανία, η ενέργεια, οι υποδομές και η άμυνα δεν αποτελούν πλέον διακριτούς τομείς πολιτικής και οικονομίας, αλλά ένα ενιαίο πεδίο στρατηγικής ισχύος, ανταγωνιστικότητας και εθνικής ανθεκτικότητας για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.

Οι χθεσινοβραδινές επιθέσεις της Ρωσίας σκότωσαν 22 ανθρώπους σε όλη την Ουκρανία.

«Σας παρακαλώ, σας προτρέπω θερμά να δίνετε σημασία στους αεροπορικούς συναγερμούς», τόνισε.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, 130 άνθρωποι τραυματίστηκαν χθες το βράδυ, στις επιθέσεις με περισσότερους από 70 πυραύλους και 650 μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Κατά τη διάρκεια της ημέρας η Ρωσία εκτόξευσε άλλους 100 δρόνους.

«Δυστυχώς, το τρέχον επίπεδο εφοδίων της αντιαεροπορικής άμυνάς μας δεν μας επιτρέπει να αναχαιτίσουμε ένα σημαντικό μέρος των πυραύλων. Όλοι οι εταίροι μαζί και όλοι στην Ευρώπη πρέπει να συνεχίσουν να εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα παραλάβει αντιαεροπορικούς πυραύλους, τα αναγκαία συστήματα, ζωτικές πληροφορίες και άλλες πηγές που θα βοηθήσουν να σωθούν ζωές», κατέληξε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως ανέφερε, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και ‘Αγκυρας παραμένουν ανοιχτοί και λειτουργικοί, ενώ μέσω της συνεχούς επαφής και της αμοιβαίας προσπάθειας, έχει δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που επιτρέπει στις δύο χώρες να διαχειρίζονται τις προκλήσεις και ταυτόχρονα να διευρύνουν τα πεδία συνεργασίας.

Ο κ. Ερτσιγές έκανε ειδική αναφορά στη βούληση των δύο ηγετών να διατηρήσουν και να ενισχύσουν τη διαδικασία προσέγγισης, σημειώνοντας ότι η δέσμευση αυτή επιβεβαιώθηκε και κατά την τελευταία συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας που πραγματοποιήθηκε στην ‘Αγκυρα τον περασμένο Φεβρουάριο.

«Η πρόοδος που επιτεύχθηκε τα τελευταία χρόνια δημιούργησε μια πολύτιμη βάση διαλόγου, συνεργασίας, αμοιβαίου οφέλους και κατανόησης», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το θετικό κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις θα συνεχιστεί και το επόμενο διάστημα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Τούρκος πρέσβης συνέδεσε την πορεία των διμερών σχέσεων με την οικονομική συνεργασία, υπογραμμίζοντας ότι οι ναυτιλιακοί τομείς των δύο χωρών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη του στόχου για διμερές εμπόριο ύψους 10 δισ. δολαρίων, που έχουν θέσει ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο κ. Ερτσιγές ανέφερε ότι οι θαλάσσιες μεταφορές, η ναυπηγική βιομηχανία, τα λιμάνια, οι υπηρεσίες logistics και συνολικά ο ναυτιλιακός κλάδος, αποτελούν τομείς στους οποίους Ελλάδα και Τουρκία μπορούν να αναπτύξουν περαιτέρω συνεργασία προς αμοιβαίο όφελος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ