Και εδώ η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο άβολη. Διότι οι παλαιότερες δημόσιες επιλογές και συμβολισμοί της κυβέρνησης, όπως η προβολή και πρόσκληση προσώπων που συνδέθηκαν με το Τάγμα Αζόφ, στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, είχαν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα στην ελληνική κοινωνία.

Η δημόσια συζήτηση γύρω από τις σχέσεις της χώρας με πρόσωπα ή ομάδες, που έχουν προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις – όπως οι αναφορές στο Τάγμα Αζόφ τα προηγούμενα χρόνια – έχει αφήσει ήδη αρκετή καχυποψία. Όχι γιατί κάθε γεγονός συνδέεται αυτομάτως με κάποιο σκοτεινό σχέδιο, αλλά γιατί η εξωτερική πολιτική στην Ελλάδα συχνά παρουσιάζεται σαν τηλεοπτικό πάνελ, με λίγη ηθική, με λίγη γεωστρατηγική και αρκετή αμνησία.

Και η ΕΥΠ; Εκείνη η μυστηριώδης υπηρεσία, που μοιάζει να ξέρει τα πάντα, εκτός από όσα συμβαίνουν πραγματικά, τι ακριβώς κάνει; Παρακολουθεί Έλληνες πολιτικούς, δημοσιογράφους, στρατιωτικούς και ενδεχομένως πολίτες (η υπόθεση “Predatorgate” ή “ΕΥΠ Gate”), ενώ την ίδια στιγμή ένα πλωτό drone γεμάτο εκρηκτικά εμφανίζεται στις ακτές της χώρας, σαν χαμένο δελφίνι του πολέμου. Ο πολίτης παρακολουθεί εδώ και χρόνια ένα παράδοξο θέαμα, όπως αποκαλύψεις για παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων, στρατιωτικών και άλλων προσώπων, αλλά όταν εμφανίζεται ένα πλωτό drone με εκρηκτικά, η εικόνα θολώνει, σαν κακορυθμισμένη τηλεόραση της δεκαετίας του ’80.

Η ειρωνεία εδώ δεν είναι μόνο πολιτική, είναι υπαρξιακή. Ζούμε σε μια χώρα όπου οι μηχανισμοί επιτήρησης μοιάζουν πανίσχυροι απέναντι στον εσωτερικό θόρυβο της δημοκρατίας, αλλά συχνά είναι αμήχανοι μπροστά σε πραγματικές απειλές. Σαν εκείνον τον θυρωρό πολυκατοικίας, που σημειώνει σχολαστικά ποιος μπήκε και με ποιον, ενώ στο υπόγειο έχει ήδη ξεσπάσει φωτιά. Τα κανάλια θα βρουν για μια φορά ακόμη έναν απόστρατο να δείχνει με λέιζερ πάνω σε χάρτες για τη θέση που βρισκόταν το drone… Οι ψαράδες, που βρέθηκαν άθελά τους κομπάρσοι σε μια ιστορία διεθνούς αγωνίας, θα συνεχίσουν πιθανότατα να βγαίνουν στο πέλαγος με την ίδια αφέλεια, που επιτρέπει ακόμη στον κόσμο να μην καταρρεύσει ολοκληρωτικά.

Το drone ως πλωτός καθρέφτης

Γιατί τελικά αυτό είναι το πιο ανησυχητικό, όχι ότι βρέθηκε ένα drone με εκρηκτικά, αλλά ότι όλοι έχουμε αρχίσει να το αντιμετωπίζουμε σαν κάτι σχεδόν φυσιολογικό. Σαν ακόμη μία είδηση που θα περάσει ανάμεσα στον καιρό, στα αθλητικά και στις εκπτώσεις των σούπερμαρκετ. Βλέπετε ότι η εποχή έχει αποκτήσει ανοσία στο παράλογο και το παράλογο, όταν παύει να τρομάζει, αρχίζει να κυβερνά.

Το μαύρο USV δεν έφερε μόνο εκρηκτικά, έφερε στην επιφάνεια και κάτι βαθύτερο, την αίσθηση ότι η χώρα πλέει μέσα σε έναν αόρατο γεωπολιτικό κυματισμό χωρίς πυξίδα. Η Μεσόγειος έτσι και αλλιώς έχει γεμίσει από στρατιωτικές ασκήσεις, από ενεργειακές διεκδικήσεις, δίκτυα πληροφοριών και από σκιώδεις μεταφορές και η Ελλάδα συχνά μοιάζει να συμμετέχει σε όλα αυτά σαν κομπάρσος, που δεν διάβασε ποτέ ολόκληρο το σενάριο.

Και εδώ σε εμάς η δημόσια διοίκηση, από την άλλη, συνεχίζει να λειτουργεί με εκείνη τη μόνιμη βραδύτητα, που θυμίζει παλιό ανεμιστήρα γραφείου, έτσι κάνει θόρυβο, κινείται λίγο, αλλά δεν δροσίζει κανέναν! Οι ανακοινώσεις εκδίδονται με ύφος σοβαρό, σχεδόν πατρικό, λες και η ανησυχία των πολιτών είναι απλώς μια παρεξήγηση, που θα λυθεί με σωστή διατύπωση. Κι όμως, τα ερωτήματα παραμένουν πεισματικά. Πώς γίνεται ένα τέτοιο αντικείμενο να φτάνει στις ελληνικές ακτές χωρίς να έχει εντοπιστεί εγκαίρως; Ποια δίκτυα κινούνται στην περιοχή; Υπάρχει πραγματικός μηχανισμός πρόληψης, ή απλώς μηχανισμός διαχείρισης εντυπώσεων;

Γιατί ας καταλάβουμε επιτέλους ότι μια χώρα δεν προστατεύεται με διαρροές, non paper και τηλεοπτικές εμφανίσεις υπουργών, προστατεύεται με σοβαρότητα, θεσμούς και διαφάνεια. Κάποτε οι κοινωνίες φοβούνταν τα τανκς, σήμερα φοβούνται τα αόρατα λογισμικά, τα drones και τις σιωπηλές διαδρομές πληροφοριών. Κι όμως, η ελληνική πολιτική σκηνή επιμένει να συμπεριφέρεται σαν να βρίσκεται ακόμη στη δεκαετία του ’90, γιατί είναι περισσότερο απασχολημένη με την επικοινωνία, παρά με την ουσία. Τελικά η εικόνα έχει νικήσει το περιεχόμενο.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι πολίτες παραμένουν θεατές μιας παράστασης, όπου κανείς δεν απαντά ξεκάθαρα και όλοι μιλούν σαν να διαβάζουν δελτίο τύπου γραμμένο από λογιστικό γραφείο. Η αλήθεια κατακερματίζεται σε εκτιμήσεις, σε διαρροές και σε υπονοούμενα. Και η δημοκρατία κουράζεται όχι μόνο από τα σκάνδαλα, αλλά κυρίως από τη μονότονη συνήθεια της συγκάλυψης. Το drone της Βασιλικής ίσως τελικά να μην είναι μόνο ένα αντικείμενο πολεμικής τεχνολογίας.

Ίσως να είναι ένας πλωτός καθρέφτης, που έβγαλε στη στεριά όλες τις αντιφάσεις μιας χώρας, η οποία παρακολουθεί τους πάντες, αλλά συχνά αδυνατεί να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει γύρω της. Και τότε ακριβώς είναι που η ειρωνεία κάνει υπερωρίες, όταν δηλαδή, σε μια εποχή υπερπαρακολούθησης, το πιο επικίνδυνο πράγμα συνεχίζει να ταξιδεύει απαρατήρητο.

Σε αυτό το αδιέξοδο η κάθε πλευρά προσπαθεί να διαμορφώσει την ευνοϊκότερη διαπραγματευτική θέση. Κάθε αμερικανική κίνηση που έγινε από την αρχή του πολέμου, μέχρι πρόσφατα με το φιάσκο της επιχείρησης “Freedom Project”, βασιζόταν σε εσφαλμένη εκτίμηση για το πώς θα αντιδρούσε το Ιράν.

Στην Ουάσιγκτον δεν έγιναν απλώς λανθασμένοι υπολογισμοί και λανθασμένες εκτιμήσεις κινδύνου! Το βασικό πρόβλημα αφορούσε την ίδια την στρατηγική αντίληψη για το Ιράν. Για δεκαετίες, η Τεχεράνη οικοδόμησε ένα σύστημα σχεδιασμένο, όχι με γνώμονα την ταχεία νίκη, αλλά την ανθεκτικότητα, την αποκέντρωση και πάνω απ’ όλα, την επιβίωση ταυτόχρονα, με την πρόκληση υψηλού και μη βιώσιμου κόστους και παγκόσμιας ενεργειακής και οικονομικής αναταραχής. Αυτό δεν διαβάστηκε σωστά από την Διοίκηση Τραμπ.

Το ιρανικό καθεστώς γνώριζε ότι ήταν αδύνατον επιτύχει μία έστω συμβατική στρατιωτική αντιστάθμιση και για αυτό επένδυσε στη δημιουργία ενός δικτύου πολιτικών, στρατιωτικών και περιφερειακών μηχανισμών που να μπορούν να λειτουργούν, ακόμη και υπό συνθήκες ακραίας πίεσης. Η λογική αυτή επέτρεψε στο Ιράν να αντέχει σε παρατεταμένες περιόδους οικονομικής ασφυξίας, κυρώσεων, απομόνωσης και στρατιωτικής πίεσης, χωρίς να καταρρεύσει πολιτικά.

Η αδιέξοδη αμερικανική στρατηγική

Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική στρατηγική παρουσίασε ένα διαχρονικό πρόβλημα, την έλλειψη συνοχής και ευθυγράμμισης μεταξύ στρατιωτικών μέσων, τρόπου και πολιτικών σκοπών. Σύμφωνα με αυτά που δήλωνε, τόσο ο πρόεδρος Τραμπ, όσο και ο υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ, διαφαίνεται μία πολεμική προσπάθεια, χωρίς σαφώς καθορισμένους και εφικτούς πολεμικούς στόχους, χωρίς ένα διακριτό και ρεαλιστικό τέλος και χωρίς συνεκτική και βιώσιμη στρατηγική εξόδου!

Αυτό αποκαλύπτει την αρχή ενός αδιεξόδου. Η αρχική επίδειξη ισχύος της “Επικής Οργής” δεν κατάφερε να μετατραπεί σε σταθερό πολιτικό αποτέλεσμα, ενώ η σύγκρουση ανέδειξε τα όρια της στρατιωτικής υπεροχής, όταν αυτή δεν συνοδεύεται από μακροπρόθεσμη στρατηγική συνέπεια και πλέον και για αυτό πολλοί Αμερικανοί αναλυτές ομιλούν για «επική αποτυχία».

Η διαχείριση του πολέμου από τον Τραμπ, ο οποίος επανειλημμένα έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως έναν εθνικό ήρωα που νικά διαρκώς, αδιαμφισβήτητα γίνεται με επικοινωνιακά και μικροπολιτικά κριτήρια. Μόλις το 34% των Αμερικανών αποδέχεται ως σωστό τον πόλεμο του. Όμως η εικονική πραγματικότητα που προσπαθεί να προβάλει, απέχει κατά πολύ από την αδυσώπητη πραγματικότητα των εξελίξεων.

Ο Τραμπ θριαμβολογεί!

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου εναντίον του Ιράν, στις 3 Μαρτίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι «κερδίσαμε» τον πόλεμο! Από τότε η ίδια διακήρυξη επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε εβδομάδα, σε τέτοιο βαθμό, ώστε πολλοί έχουν χάσει πλέον το μέτρημα των σχετικών δηλώσεων.

Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο δεν φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτούς τους θριαμβολογικούς ισχυρισμούς. Εάν πράγματι το καθεστώς της Τεχεράνης και οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν «κατατροπωθεί», όπως ισχυρίζεται η Ουάσιγκτον, τότε θα ανέμενε κανείς ότι το Ιράν θα όδευε στην συνθηκολόγηση και θα είχε χάσει και τον στρατηγικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, του σημαντικότερου, ίσως, ενεργειακού περάσματος στον κόσμο. Κι όμως, ο έλεγχος των Στενών παραμένει ακριβώς εκεί όπου βρισκόταν από την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης, στον έλεγχο των Ιρανών.

Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος για να ενισχύσει την επικοινωνιακή εικόνα που επιχειρεί να δημιουργήσει έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι «το Ιράν έχει συμφωνήσει σε όλα». Κάθε φορά όμως που διατυπώνεται αυτός ο ισχυρισμός, ακολουθούν διαψεύσεις ή εξελίξεις που αποδεικνύουν ότι στην πραγματικότητα δεν έχει υπάρξει συμφωνία σχεδόν σε κανένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει η αμερικανική πλευρά. Το Ιράν, όχι μόνον δεν υποτάσσεται, αλλά δείχνει να μην φοβάται και την κλιμάκωση. Το χάσμα ανάμεσα στις δημόσιες δηλώσεις και στα πραγματικά δεδομένα γίνεται έτσι ολοένα και πιο εμφανές.

Το βαθύτερο πρόβλημα φαίνεται να είναι πολιτικό και θεσμικό. Ο Αμερικανός πρόεδρος μοιάζει να περιβάλλεται κυρίως από πρόθυμους επιβεβαιωτές των επιλογών του, ενώ κάθε διαφορετική εκτίμηση αντιμετωπίζεται περίπου ως πράξη πολιτικής υπονόμευσης, ή «ηττοπάθειας». Λένε στον Τραμπ αυτό που θέλει να ακούσει και όχι αυτό που πρέπει να ακούσει. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαδικασία λήψης αποφάσεων κινδυνεύει να αποκοπεί από την πραγματικότητα, καθώς απουσιάζουν οι ουσιαστικοί μηχανισμοί εσωτερικής αμφισβήτησης και διόρθωσης σφαλμάτων.

Τα μαθήματα από τον πόλεμο στο Ιράν

Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε ένα πόλεμο που μοιάζει να διεξάγεται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα, στο πραγματικό πεδίο επιχειρήσεων και σε μια παράλληλη επικοινωνιακή πραγματικότητα, όπου οι πολιτικές διακηρύξεις προηγούνται των γεγονότων. Όμως η γεωπολιτική δεν λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού, θεάματος κάτι που ίσως να πιστεύει ο Τραμπ, ως άνθρωπος των τηλεοπτικών show!

Οι ισορροπίες ισχύος, οι στρατηγικές αντοχές και οι διεθνείς συσχετισμοί δεν αλλάζουν επειδή κάποιος το ανακοινώνει από ένα βήμα, ή μέσω μιας ανάρτησης στα social media. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Όταν μια Υπερδύναμη αρχίζει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τη στρατηγική πραγματικότητα, τα λάθη παύουν να είναι απλώς πολιτικά. Μπορούν να εξελιχθούν σε ιστορικά.

Η σύγχρονη γεωπολιτική πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι οι ανθεκτικές κρατικές δομές, η στρατηγική υπομονή και η πολιτική συνοχή συχνά αποδεικνύονται σημαντικότερες από την καθαρή στρατιωτική ισχύ. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα της αντιπαράθεσης με το Ιράν, καθόσον η επιβίωση και η αντοχή μπορούν να ακυρώσουν ακόμη και την πιο εντυπωσιακή επίδειξη δύναμης. Και τα δύο αυτά στοιχεία δεν μπορούν να εξαλειφθούν από οποιαδήποτε εικονική πραγματικότητα επιχειρεί να δημιουργήσει η Διοίκηση Τραμπ!

ΥΓ. Αν και δεν έχει άμεση σχέση με τον πυρήνα της κεντρικής ιδέας αυτής της παρούσας ανάλυσης, τις ώρες που συντασσόταν αυτή (βράδυ Κυριακής) μαθαίναμε ότι η Τεχεράνη έστειλε μέσω Ισλαμαμπάντ τη δική της πρόταση για το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου. Λίγο αργότερα, γνωστοποιήθηκε η απόρριψη της από τον Τραμπ, ως «απαράδεκτη»…

Ο Τραμπ τοποθετήθηκε δημόσια σχετικά με την απάντηση που έδωσε το Ιράν στην αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή του στο περιεχόμενό της. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ έγραψε: Μόλις διάβασα την απάντηση των λεγόμενων “εκπροσώπων” του Ιράν. Δεν μου αρέσει — ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο ζήτημα αυτό. Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ».

Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι θα απορρίψει την απάντηση του Ιράν στο τελευταίο σχέδιο συμφωνίας που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου, αφού οι ΗΠΑ περίμεναν 10 ημέρες για την απάντηση της Τεχεράνης. «Δεν μου αρέσει η επιστολή τους. Είναι ακατάλληλη. Δεν μου αρέσει η απάντησή τους», είπε, προσθέτοντας ότι το Ιράν «εκμεταλλεύεται πολλές χώρες εδώ και 47 χρόνια». Επιβεβαίωσε ότι μίλησε την Κυριακή με τον Νετανιάχου — «μια πολύ καλή συνομιλία» — αλλά τόνισε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν είναι «δική μου υπόθεση, όχι των άλλων».

Ιρανική πηγή απορρίπτει την αντίδραση του Τραμπ στην απάντηση της Τεχεράνης, λέγοντας ότι οι διαπραγματευτές συντάσσουν προτάσεις με γνώμονα το εθνικό συμφέρον του Ιράν — όχι για να ικανοποιήσουν τον Τραμπ. Αν ο Τραμπ είναι δυσαρεστημένος, αυτό μάλλον είναι καλό σημάδι. Η ίδια πηγή προσθέτει ότι ο Τραμπ «δεν του αρέσει η πραγματικότητα».

Ο Τραμπ για το ουράνιο

Για την τοποθεσία όπου βρίσκεται το ουράνιο, είπε προηγουμένως: «Το σημείο αυτό βρίσκεται υπό πολύ στενή επιτήρηση. Αν οποιοσδήποτε πλησιάσει εκεί, θα το γνωρίζουμε και θα το ανατινάξουμε». Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν «ηττήθηκε στρατιωτικά», λέγοντας: «Αν οι ΗΠΑ αποχωρούσαν σήμερα από την περιοχή, η ανοικοδόμηση του Ιράν θα χρειαζόταν 20 χρόνια, όμως δεν έχουμε ακόμη ολοκληρώσει τους στόχους μας. Είπα ότι έχουν ηττηθεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσε η υπόθεσή τους. Μπορούμε να μπούμε για ακόμη δύο εβδομάδες και να χτυπήσουμε κάθε μεμονωμένο στόχο».

Αναφερόμενος στα Στενά του Ορμούζ, πρόσθεσε: «Δεν τα χρειαζόμαστε. Το κάναμε για να βοηθήσουμε το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και άλλους. Έχουμε μόλις 1% συμμετοχή στη χρήση των Στενών και αυτό το κάναμε ως χάρη».

Προχώρησε δε σε μία οργισμένη ανάρτηση στο προσφιλές του Truth Social: «Το Ιράν παίζει παιχνίδια με τις Ηνωμένες Πολιτείες και με τον υπόλοιπο κόσμο εδώ και 47 χρόνια (ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ, ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ, ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ!). Και τελικά “βρήκε χρυσάφι” όταν ο Barack Obama έγινε πρόεδρος. Όχι μόνο τους φέρθηκε καλά, αλλά ήταν εξαιρετικός μαζί τους, ουσιαστικά περνώντας με το μέρος τους, εγκαταλείποντας το Ισραήλ και όλους τους άλλους συμμάχους, και δίνοντας στο Ιράν μια μεγάλη και πολύ ισχυρή νέα ανάσα ζωής. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, και 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά, μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στην Τεχεράνη και τους παραδόθηκαν στο πιάτο.

Κάθε τράπεζα στην Ουάσιγκτον D.C., στη Βιρτζίνια και στο Μέριλαντ άδειασε — ήταν τόσα πολλά χρήματα που όταν έφτασαν, οι Ιρανοί τραμπούκοι δεν ήξεραν τι να τα κάνουν. Δεν είχαν ξαναδεί ποτέ τόσα χρήματα, και δεν θα ξαναδούν ποτέ. Κατέβηκαν από το αεροπλάνο σε βαλίτσες και τσάντες, και οι Ιρανοί δεν μπορούσαν να πιστέψουν την τύχη τους. Τελικά βρήκαν τον μεγαλύτερο ΑΦΕΛΗ απ’ όλους, με τη μορφή ενός αδύναμου και ανόητου Αμερικανού προέδρου. Ήταν καταστροφή ως “ηγέτης” μας, αλλά όχι τόσο κακός όσο ο Υπναράς Τζο Joe Biden!

Για 47 χρόνια οι Ιρανοί μάς κορόιδευαν, μας κρατούσαν σε αναμονή, σκότωναν τους ανθρώπους μας με αυτοσχέδιες βόμβες στους δρόμους, κατέστελλαν διαδηλώσεις και πρόσφατα εξόντωσαν 42.000 αθώους, άοπλους διαδηλωτές, γελώντας με τη χώρα μας που τώρα είναι ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΗ. Δεν θα γελούν πια!».

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, επιβεβαίωσε νωρίτερα την αμερικανική θέση, δηλώνοντας στο Fox News ότι η Ουάσιγκτον έχει θέσει μια «πολύ σαφή κόκκινη γραμμή» στην πρότασή της προς την Τεχεράνη. Ο Τραμπ, σύμφωνα με τον ίδιο, «έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και δεν μπορεί να κρατά τις οικονομίες του κόσμου όμηρους». Το Ιράν από την πλευρά του επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα, αν και δυτικές κυβερνήσεις και διεθνείς επιθεωρητές εκφράζουν ανησυχίες για την έκταση και τις δυνατότητές του.

Η πρόταση του Ιράν

Το Ιράν απορρίπτει την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων και προτείνει μια μικρότερης διάρκειας αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου, σε σχέση με τα 20 χρόνια που ζήτησε η Ουάσιγκτον. Παράλληλα, προτείνει να αραιώσει μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του και να μεταφέρει το υπόλοιπο σε τρίτη χώρα, με εγγυήσεις ότι θα επιστραφεί εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.

Το Ιράν ζητά επίσης άμεσο τερματισμό των συγκρούσεων και σταδιακό άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, παράλληλα με την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, ενώ τα πυρηνικά ζητήματα θα διαπραγματευτούν μέσα στις επόμενες 30 ημέρες.

Κάλεσμα στην Κίνα

Ο Ιρανός πρέσβης στο Πεκίνο κάλεσε δημόσια την Κίνα να λειτουργήσει ως εγγυήτρια δύναμη για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον. Ο πρέσβης Αμπντολρεζά Ραχμάν Φαζλί έκανε την έκκληση αυτή σε ανάρτησή του στο X την Κυριακή, γράφοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία «πρέπει απαραίτητα να συνοδεύεται από εγγυήσεις των μεγάλων δυνάμεων και να τεθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Κατονόμασε συγκεκριμένα την Κίνα και τη Ρωσία ως δυνάμεις ικανές να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο, προσθέτοντας ότι η θέση του Πεκίνου στο Ιράν και στον ευρύτερο Περσικό Κόλπο το καθιστά «την καλύτερα τοποθετημένη δύναμη για να λειτουργήσει ως εγγυήτρια οποιασδήποτε συμφωνίας». Και οι δύο χώρες έχουν μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Η έκκληση του Φαζλί για στήριξη από το Συμβούλιο Ασφαλείας έρχεται τη στιγμή που η Τεχεράνη φέρεται επίσης να ζητά, σύμφωνα με το Al Jazeera, άμεσες εγγυήσεις από τον ΟΗΕ ότι το Ιράν δεν θα δεχθεί νέες επιθέσεις, καθώς και την άρση των κυρώσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν έχει χαρακτηρίσει μια συμφωνία «μόλις λίγες ίντσες μακριά», κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις». Ο  Τραμπ από την πλευρά του δήλωσε ότι τα περισσότερα σημεία έχουν συμφωνηθεί, αλλά ότι το Ιράν παραμένει «ανυποχώρητο» στο πυρηνικό ζήτημα.

Οι ΗΠΑ έχουν καταθέσει πρόταση 14 σημείων που απαιτεί από το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για τουλάχιστον 12 χρόνια και να παραδώσει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον προσφέρει σταδιακή άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών. Το Ιράν δεν έχει δώσει επίσημη απάντηση, ενώ Ιρανός βουλευτής χαρακτήρισε το σχέδιο «περισσότερο λίστα ευχών των ΗΠΑ παρά ρεαλιστική πρόταση».

Η στάση της Κίνας

Η πρόταση για ρόλο εγγυήτριας από το Πεκίνο δεν είναι καινούργια σε αυτόν τον γύρο διπλωματίας. Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν είχε επισκεφθεί την Κίνα πριν από τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν που πραγματοποιήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ στις αρχές Απριλίου, με Πακιστανούς αξιωματούχους να αναφέρουν ότι το θέμα είχε τεθεί στο τραπέζι.

Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε δηλώσει ότι το Πεκίνο «υποστηρίζει τις μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και άλλων χωρών» και είναι πρόθυμο να «διατηρήσει επικοινωνία και συντονισμό με όλα τα μέρη». Στον ΟΗΕ, η Κίνα είχε κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι αποχώρησαν μονομερώς από τη συμφωνία του 2015 (JCPOA), προκαλώντας την κρίση, και είχε καταδικάσει κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η Κίνα και η Ρωσία απείχαν επίσης από ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 11 Μαρτίου που ζητούσε τερματισμό ιρανικών αντιποίνων και επιβεβαίωνε την ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.

Οι δηλώσεις του Ιρανού πρέσβη εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Τεχεράνης να εξασφαλίσει πολυμερή στήριξη για μια πιθανή συμφωνία. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει επισκεφθεί πρόσφατα τη Ρωσία, το Πακιστάν και το Ομάν στο πλαίσιο διπλωματικής εκστρατείας. Συναντήθηκε επίσης με τον Ρώσο πρόεδρο στην Αγία Πετρούπολη, όπου η Μόσχα επανέλαβε την προσφορά της να αναλάβει την επιτήρηση του εμπλουτισμένου ιρανικού ουρανίου στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας.

Αναλυτές που επικαλείται το Al Jazeera σημειώνουν ότι η Ρωσία προσφέρει στο Ιράν τρία βασικά στοιχεία: μακροχρόνια στρατηγική σχέση, δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τεχνικό ρόλο στη συμφωνία του 2015. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η Μόσχα δεν μπορεί να εγγυηθεί την άρση των αμερικανικών κυρώσεων ούτε να υποκαταστήσει άμεση συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.

Δήλωση Νετανιάχου

Ο πόλεμος στο Ιράν «δεν έχει τελειώσει» διότι χρειάζεται ακόμα «να πάρουμε από το Ιράν» τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός στο αμερικανό τηλεοπτικό δίκτυο CBS, σύμφωνα με απόσπασμα της συνέντευξης που μεταδόθηκε σήμερα.

Ο πόλεμος «επέτρεψε να επιτευχθούν πολλά πράγματα, όμως δεν έχει τελειώσει, διότι μένουν ακόμα πυρηνικά υλικά -εμπλουτισμένο ουράνιο- που πρέπει να πάρουμε από το Ιράν», δήλωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου προσθέτοντας ότι μένουν επίσης «εγκαταστάσεις εμπλουτισμού που πρέπει να καταστραφούν». Ερωτηθείς πώς υπολογίζει «να βγάλει» το ουράνιο από το Ιράν, δήλωσε: «Θα πάμε και θα το βγάλουμε».

«Αυτό που ο πρόεδρος Τραμπ μού είπε είναι: ‘θέλω να πάω’. Και πιστεύω ότι είναι πρακτικά δυνατό. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Αν έχουμε μια συμφωνία, ας πάμε κι ας το βγάλουμε, γιατί όχι; Αυτή είναι η καλύτερη λύση», πρόσθεσε. «Στο τέλος θα το ανακτήσουμε (…) το παρακολουθούμε από κοντά», δήλωσε ο Τραμπ σε χωριστή συνέντευξή του που δημοσιοποιήθηκε σήμερα και είχε μαγνητοσκοπηθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

«Αν πλησιάσει κάποιος στο μέρος, θα το μάθουμε και θα τον ανατινάξουμε», πρόσθεσε μιλώντας στην ανεξάρτητη δημοσιογράφο Σέριλ Άτκινσον. «Αν το αναλάβει ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (σ.σ.: να ανακτήσει το ουράνιο), αυτό μας κάνει επίσης», δήλωσε το πρωί σε χωριστή συνέντευξή του στο CBS ο αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ.

Σήμα SOS από F-35

Σήμα έκτακτης ανάγκης 7700 εξέπεμψε ένα stealth μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς F-35 Lightning II της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (USAF) ενώ πετούσε πάνω από τον Κόλπο του Ομάν, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Η αιτία της έκτακτης ανάγκης από το αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος στα Στενά του Ορμούζ δεν ήταν άμεσα σαφής. Τα ιρανικά πρακτορεία μετέδωσαν άμεσα την θέση του αμερικανικού μαχητικού πάνω από τον Κόλπο του Ομάν:

Το F-35 συνέχισε να πετά πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την ώρα που πετούσε πάνω από τη Σαουδική Αραβία «εξαφανίστηκε» από τα ραντάρ. Ο κωδικός αναμεταδότη 7700 είναι ένας τυπικός διεθνής κωδικός έκτακτης ανάγκης στην αεροπορία που χρησιμοποιείται για να υποδείξει μια γενική έκτακτη ανάγκη εν πτήσει που απαιτεί άμεση προτεραιότητα και βοήθεια από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.

Η ενεργοποίησή του δεν προσδιορίζει από μόνη της τη φύση της έκτακτης ανάγκης, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από μηχανική βλάβη έως ιατρικά περιστατικά. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού σχετικά με το περιστατικό.

Μυστική βάση του Ισραήλ

Το Ισραήλ έστησε μυστική προκεχωρημένη βάση στην ιρακινή έρημο για να υποστηρίξει την εκστρατεία του κατά του Ιράν και εξαπέλυσε αεροπορικά πλήγματα εναντίον ιρακινών στρατευμάτων που κόντεψαν να την ανακαλύψουν, σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα της Wall Street Journal που επικαλείται πρόσωπα με γνώση του θέματος, μεταξύ των οποίων Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Το Ισραήλ κατασκεύασε την εγκατάσταση αυτή, στην οποία βρίσκονταν ειδικές δυνάμεις και λειτουργούσε ως κόμβος επιμελητείας για την ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία, σε γνώση των ΗΠΑ ακριβώς πριν από την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν, σύμφωνα με την εφημερίδα. Περιελάμβανε επίσης ομάδες έρευνες και διάσωσης, έτοιμες να συνδράμουν Ισραηλινούς πιλότους στην περίπτωση κατάρριψης του αεροσκάφους τους, ανέφερε η Wall Street Journal.

Το Reuters δεν ήταν σε θέση για διασταυρώσει ανεξάρτητα τις αναφορές αυτές. Δεν υπήρξε άμεσα απάντηση από το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού σε αίτημα του Reuters για σχόλιο. Η ύπαρξη της βάσης παρά λίγο να αποκαλυφθεί στις αρχές Μαρτίου όταν ιρακινά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν πως βοσκός της περιοχής είχε παρατηρήσει εκεί ασυνήθιστη στρατιωτική δραστηριότητα, όπως πτήσεις ελικοπτέρων.

Ιρακινά στρατεύματα εστάλησαν στο σημείο για να ερευνήσουν τις αναφορές αυτές, αλλά οι ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποίησαν αεροπορικά πλήγματα για να τα κρατήσουν σε απόσταση και να αποτρέψουν την ανακάλυψη της βάσης, δήλωσε μία από τις πηγές της εφημερίδας.

Η Wall Street Journal επικαλέστηκε προσφυγή που έγινε στα Ηνωμένα Έθνη αργότερα τον Μάρτιο, στην οποία το Ιράκ τόνισε πως η επίθεση περιελάμβανε ξένες δυνάμεις και αεροπορικά πλήγματα και την απέδωσε στις ΗΠΑ. Πηγή ενήμερη σχετικά όμως δήλωσε στην WSJ ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν ανάμιξη στην επίθεση.

Η απόκριση του Ιράν

Η Τεχεράνη απέστειλε, σήμερα (10/5) την απάντησή του στο πιο πρόσφατο κείμενο που είχαν προτείνει οι Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το IRNA, η διαβίβαση της θέσης του Ιράν πραγματοποιήθηκε μέσω Πακιστανού μεσολαβητή, ο οποίος ανέλαβε ρόλο διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Το κείμενο προτάσεων του Ιράν σε απάντηση μιας αμερικανικής πρότασης, επικεντρώνεται στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα και ειδικότερα στον Λίβανο, μεταδίδουν ιρανικά-κρατικά ΜΜΕ. Η ανακοίνωση επιβεβαιώνει τη διαδικασία που είχε προαναγγείλει εδώ και καιρό ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Σε προηγούμενες δηλώσεις του είχε τονίσει επανειλημμένα ότι οι θέσεις και τα ζητήματα που απασχολούν το Ιράν αναφορικά με τις αμερικανικές προτάσεις, θα διαβιβάζονταν μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων και την οριστική σύνοψη των συμπερασμάτων από τις αρμόδιες Αρχές.

Με βάση το προτεινόμενο σχέδιο, η τρέχουσα φάση των διαπραγματεύσεων θα εστιάσει αποκλειστικά στο ζήτημα του τερματισμού των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Η εν λόγω εξέλιξη υποδηλώνει ότι οι δύο πλευρές επιχειρούν να αποσυνδέσουν το ζήτημα της κατάπαυσης των εχθροπραξιών από άλλα παράπλευρα θέματα, ώστε να επιτευχθεί πιο γρήγορη πρόοδος.

Πάντως, η επιλογή του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή δεν είναι τυχαία, καθώς το Ισλαμαμπάντ διατηρεί διπλωματικά κανάλια τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη, λειτουργώντας ως αξιόπιστη γέφυρα επικοινωνίας σε στιγμές που η απευθείας επαφή κρίνεται δύσκολη ή πολιτικά ευαίσθητη.

Επισημαίνεται ότι η καθυστέρηση στην ανακοίνωση της ιρανικής θέσης ερμηνεύτηκε από αναλυτές ως ένδειξη της προσεκτικής προσέγγισης που ακολουθεί η ηγεσία του Ιράν απέναντι στις αμερικανικές προτάσεις.

Όπως είχε διευκρινίσει ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, η Τεχεράνη επέλεξε να μην προχωρήσει σε βιαστικές απαντήσεις, προτιμώντας μια διεξοδική εξέταση όλων των παραμέτρων. Η εξέλιξη αυτή τοποθετείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, όπου οι διπλωματικές πρωτοβουλίες πυκνώνουν με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Το περιεχόμενο της ιρανικής απάντησης δεν έχει γίνει γνωστό δημόσια, ενώ αναμένεται η αντίδραση της αμερικανικής πλευράς στις θέσεις που διαβιβάστηκαν.

Ενημέρωση στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν

Ο αρχηγός της κοινής διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν συναντήθηκε με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κι έλαβε από αυτόν “νέα κατευθυντήρια μέτρα για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων και για την αποφασιστική αντιπαράθεση με τους αντιπάλους”, μετέδωσε σήμερα το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Σύμφωνα με το Fars, ο Αλί Αμπντολαχί που διοικεί την κεντρική στρατιωτική διοίκηση Χατάμ αλ-Ανμπίγια ενημέρωσε τον Χαμενεΐ για την ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων της χώρας. Ωστόσο, δεν έγινε γνωστό πότε πραγματοποιήθηκε η συνάντηση.

“Οι ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες ν’ αντιμετωπίσουν οποιοδήποτε ενέργεια των Αμερικανών-Σιωνιστών (Ισραηλινών) εχθρών. Στην περίπτωση κάποιου λάθους από τον εχθρό, η αντίδραση του Ιράν θα είναι ευέλικτη, καταστροφική και αποφασιστική”, φέρεται να δήλωσε ο Αμπντολαχί.

Διαψεύδεται διαρροή στη νήσο Χαργκ

Η εταιρία τερματικών πετρελαίου του Ιράν (OTC) απορρίπτει σήμερα αναφορές για μία διαρροή πετρελαίου κοντά στο νησί Χαργκ, σύμφωνα με κρατικά ΜΜΕ, μετά από δορυφορικές φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν μέσα στην εβδομάδα κι έδειχναν μία μεγάλη κηλίδα στα δυτικά του κεντρικού εξαγωγικού πετρελαϊκού κέντρου του Ιράν στον Κόλπο.

Ο υπεύθυνος της εταιρίας δήλωσε ότι οι επιθεωρήσεις δεν έχουν εντοπίσει αποδείξεις διαρροών από δεξαμενές αποθήκευσης, αγωγούς πετρελαίου, υποδομές φόρτωσης ή δεξαμενόπλοια που επιχειρούν κοντά στο νησί. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το Κέντρο Αμοιβαίας Θαλάσσιας Αρωγής σε Επείγοντα Περιστατικά (MEMAC), ένα περιφερειακό όργανο για τη θαλάσσια μόλυνση έχει επίσης αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις διαρροής στην περιοχή.

Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι ομάδες από το Ιράν είχαν πραγματοποιήσει επιπρόσθετες επιθεωρήσεις και εργαστηριακούς ελέγχους μετά από τη δημοσιοποίηση των αναφορών, ενώ δεν εντόπισαν «ούτε ένα ελάχιστο ίχνος» διαρροής. Σημειώνεται ότι με άρθρο τους την περασμένη Παρασκευή, οι New York Times ανέφεραν ότι πετρελαιοκηλίδα που μεγεθύνεται εντοπίστηκε στον Κόλπο, ανοικτά του νησιού Χαργκ του Ιράν, του σημαντικότερου πετρελαιοεξαγωγικού κόμβου της χώρας.

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, η έκταση της πετρελαιοκηλίδας ξεπέρασε χθες τα 50 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με βάση δορυφορικές εικόνες που αναλύθηκαν από την εξειδικευμένη εταιρεία Orbital EOS, κατά την οποία πιθανόν έχουν διαρρεύσει στη θάλασσα «πάνω από 3.000 βαρέλια πετρελαίου».

Η Ρωσική Ερευνητική Επιτροπή θα διερευνήσει εγκλήματα που διαπράχθηκαν από ουκρανικές ένοπλες ομάδες στις περιοχές Χερσώνα και Ζαπορίζια, τα οποία οδήγησαν σε τρεις τραυματισμούς, ανέφερε το πρακτορείο. Οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχασαν 735 μέλη των υπηρεσιών και 57 μη επανδρωμένα αεροσκάφη τις τελευταίες 24 ώρες σε απάντηση σε παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός.

H Ουκρανία υποστηρίζει το αντίθετο, ισχυριζόμενη ότι οι ρωσικές δυνάμεις παραβίασαν την κατάπαυση του πυρός. «Στη γραμμή του μετώπου, ο ρωσικός στρατός δεν σέβεται την κατάπαυση του πυρός και δεν προσπαθεί καν να τη σεβαστεί», δήλωσε ο Ζελένσκι και είπε οτι τραυματίσθηκαν τέσσερις Ουκρανοί.

Ο Νικολάκης ο Δένδιας ράβει αρχηγικό κοστούμι και δεν υπήρχε περίπτωση να ασχοληθεί με την… μπασκλασαρία – έτσι θεωρεί τον Άδωνι!

Του στέλνει το μήνυμα πως τον αγνοεί πλήρως, πως απαξιοί να μπει στη διαδικασία να του απαντήσει. Θα μου πείτε, πως δεν είναι ο πρώτος ούτε ο τελευταίος στην πολιτική που έχει μεγάλη ιδέα για την πάρτη του! Η ασθένεια αυτή είναι ενδημική στο Ελλάντα μας…

Μεταξύ μας, όμως, τα πυρά του Άδωνι ήταν εύστοχα! Και η βαρύγδουπη αναφορά του Κερκυραίου ότι «δεν κάνουμε κομματική υπηρεσία, εκτελούμε εθνικό καθήκον, μέσα από τη στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων», μόνο απάντηση δεν είναι…

Κι αν πάμε και στην ουσία, στο “εθνικό καθήκον” του Δένδια, οι επιδόσεις του στο Άμυνας δεν είναι δα και για να υπερηφανεύεται…

Για να αφήσω τις… καραγκιοζέ δηλώσεις του για το περιστατικό στη Λευκάδα! Και για να πάμε στο ζουμί: θα κάνετε Νικολάκη διάβημα στο Ζελένσκι ή θα την κάνετε… αβαβά!

Και επειδή μπορείς να πεις ότι γι’ αυτό πρέπει να αποφασίσει ο Κυριάκος, μπορείς να μας πεις εάν εσύ το εισηγήθηκες;

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Λετονία και η Λιθουανία κάλεσαν την Πέμπτη το ΝΑΤΟ να ενισχύσει την αντιαεροπορική άμυνά του στην περιοχή. Τα δύο drone οι Λετονοί λένε οτι προήλθαν από ρωσικές περιοχές προτού πλήξουν λετονικές εγκαταστάσεις. Ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «τα οχήματα ήταν μεν ουκρανικά, αλλά εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Λετονίας ως αποτέλεσμα ρωσικών ηλεκτρονικών αντιμέτρων που εκτρέπουν τα ουκρανικά μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα από τους στόχους τους στη Ρωσία».

Ως απάντηση στα επεισόδια με drone, η Ουκρανία εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει ειδικούς για να βοηθήσουν να ενισχυθεί η αεροπορική ασφάλεια πάνω από τα κράτη της Βαλτικής, είχε δηλώσει προχθές, Παρασκευή, ο Σίμπιχα. Ομως το θέμα με τα drones στη Βαλτική δεν είναι καινούργιο. Η Ρωσία διαμαρτύρεται οτι οι χώρες της Βαλτικής επιτρέπουν την διέλευση ουκρανικών drone από τον εναέριό τους και μάλιστα τα συνοδεύουν μαχητικά, οι δε χώρες της Βαλτικής υποστηρίζουν οτι δεν έχουν διαθέσει τον εναέριό τους.  Τεκμαίρεται ότι τα drones είχαν περάσει από την Λετονία με στόχο την Ρωσία και ότι οι Ρωσοι τα εξέτρεψαν.

Πέρα από το περιστατικό άυτό, ουκρανικό drone κατέπεσε στην παγωμένη λίμνη Lavysas κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία τον Μάρτιο, ενώ στην Εσθονία, πάλι τον Μάρτιο, ουκρανικό drone προσέκρουσε σε καμινάδα του σταθμού παραγωγής ενέργειας Auvere. Πτώσεις drones σημειώθηκαν και σε περιοχές της Φινλανδάς και τον Μάρτιο και τον Μάιο, με αποτέλεσμα η Ουκρανία να ζητήσει συγγνώμη γιατί επρόκειτο για αστοχίες και αποπροσανατολισμό.

Το σύνολο των Θερινών Ανακτόρων κάλυπτε περίπου 352 εκτάρια, δηλαδή 3.520 στρέμματα. Πρόκειται για έκταση που ισοδυναμεί με μια ολόκληρη μικρή πόλη. Πάνω από 150 κύρια κτίρια, μαζί με εκατοντάδες περίπτερα, στοές, πύλες και γέφυρες, ήταν ενταγμένα οργανικά στο τοπίο. Το Yuanmingyuan δεν είχε κεντρικό κυρίαρχο άξονα μνημειακής ταυτότητας. Αντίθετα, η διαμόρφωση του χώρου εξελισσόταν σταδιακά, σε ένα αρμονικό πολυφωνικό μπορούμε να πούμε σύνολο, συνδεδεμένο με “συγγενικές διαδρομές”.

Οι τρείς μεγάλοι κήποι στα ανάκτορα

Κέντρο οργανωτικής διαμόρφωσης του συγκροτήματος αποτελούσαν οι τρεις κύριοι κήποι του: Yuanmingyuan (圆明园 – “Κήπος της Τέλειας Λάμψης”): Ο παλαιότερος και σημαντικότερος κήπος. Εδώ βρίσκονταν οι κύριες αίθουσες διοίκησης, αλλά και περισυλλογής. Ο χώρος εξέφραζε και καλλιεργούσε το ιδεώδες της αρμονίας στο επίπεδο της πνευματικής συγκρότησης της Αυτοκρατορικής ηγεσίας και στην σχέση ανθρώπου φύσης.

Changchunyuan (长春园 – “Κήπος της Αιώνιας Άνοιξης”): Βρισκόταν στα ανατολικά του συγκροτήματος. Δημιουργήθηκε ως χώρος αναψυχής, δεξιώσεων και θεατρικών παραστάσεων, με τα ευρωπαϊκά κτίρια (Xiyang Lou), διακοσμημένος με σιντριβάνια. Σε αυτόν τον κήπο βρισκόταν το περίφημο σιντριβάνι με 12 χάλκινες κεφαλές ζώων του κινεζικού ζωδιακού κύκλου (αρουραίος, βόδι, τίγρης κλπ), που εκτόξευαν νερό εναλλάξ κάθε δύο ώρες (μία για κάθε ζώο), και όλα μαζί το μεσημέρι. Συντριβάνι που λειτουργούσε ως υδραυλικό ρολόι.

Qichunyuan (绮春园 – “Κήπος της Λαμπρής Άνοιξης”): Βρισκόταν στο Νοτιοανατολικό μέρος του συγκροτήματος. Ήταν ο πιο μικρός κήπος, ο πιο ιδιωτικός και καλλιτεχνικός κήπος αφιερωμένος στην προσωπική ζωή, τις συζύγους, την οικογένεια την οικογενειακή ζωή και καλλιέργεια, τον αυτοκράτορα . Όμως, χαρακτηρίζεται ως Πολυποίκιλος με 30 τοπία, ναούς και περίπτερα.

Το νερό: Αισθητική και συμβολισμός

Περίπου το 40% της συνολικής έκτασης – δηλαδή σχεδόν 1.400 στρέμματα – καλυπτόταν από λίμνες, κανάλια και υδάτινες επιφάνειες. Αυτό το υδάτινο σύμπλεγμα δεν είχε απλά διακοσμητικό ρόλο. Αντίθετα, λειτουργούσε ως φυσικό σύστημα ρύθμισης της θερμοκρασίας και της υγρασίας κατά τους θερινούς μήνες. Παράλληλα, αποτελούσε δομικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης: Περίπτερα και αίθουσες σχεδιάζονταν ώστε να αντικατοπτρίζονται στο νερό, δημιουργώντας μια αίσθηση συνεχούς ροής.

Σε συμβολικό επίπεδο, το νερό εξέφραζε την έννοια του “qi”– της ζωτικής ενέργειας στην κινεζική κοσμοαντίληψη. Η αυτοκρατορική εξουσία παρουσιαζόταν στην όλη σύνθεση του συμπλέγματος, όχι ως βίαιη επιβολή, αλλά ως δύναμη που ρέει και οργανώνει. Εδώ η κινεζική αρχιτεκτονική αποκαλύπτεται ως ολιστικό “οικολογικό” και φιλοσοφικό σύστημα.

Ένα μοναδικό στοιχείο του Yuanmingyuan ήταν τα Xiyanglou (西洋楼 – “Δυτικά Κτίρια”), σύμπλεγμα ευρωπαϊκού ύφους κατασκευών. Σχεδιάστηκαν από Ιησουίτες αρχιτέκτονες της αυτοκρατορικής αυλής, όπως ο Giuseppe Castiglione (Lang Shining), ο Michel Benoist και ο Jean-Denis Attiret. Περιλάμβαναν μπαρόκ προσόψεις, συμμετρικούς κήπους και περίτεχνες υδραυλικές εγκαταστάσεις. Η ένταξη της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής στην καρδιά ενός κινέζικου πολιτισμικού μνημείου αποτελούσε απόδειξη βούλησης για επικοινωνία και διάλογο αλλά και απόδειξη πολιτισμικής αυτοπεποίθησης.

Η Καταγγελία του Βίκτωρος Ουγκώ

Παρά το γεγονός ότι υπάρχει πλήρης περιγραφή κάθε τμήματος των ανακτόρων, της ιστορίας του, των τεχνιτών, επιστημόνων, καλλιτεχνών Κινέζων και Ευρωπαίων που συμμετείχαν στην δημιουργία τους, κρίνω προτιμότερο να παραθέσω την σύντομη περιγραφή τους από τον Βίκτωρα Ουγκώ σε μια υπέροχη δημόσια επιστολή καταγγελίας του ανοσιουργήματος: Βίκτωρ Ουγκώ, Hauteville House,
25 Νοεμβρίου 1861 – γράφτηκε ως ανοιχτή/δημόσια επιστολή το 1861 και συμπεριλήφθηκε αργότερα στα έργα του (Actes et Paroles):

«Μου ζητάτε τη γνώμη μου, κύριε, για την εκστρατεία στην Κίνα. Την θεωρείτε έντιμη και ένδοξη, και έχετε την καλοσύνη να λάβετε υπόψη σας τα δικά μου αισθήματα. Σύμφωνα με εσάς, η εκστρατεία στην Κίνα, που πραγματοποιήθηκε από κοινού υπό τις σημαίες της Βασίλισσας Βικτωρίας και του Αυτοκράτορα Ναπολέοντα, αποτελεί δόξα που μοιράζονται η Γαλλία και η Αγγλία, και επιθυμείτε να μάθετε πόση έγκριση μπορώ να δώσω σε αυτή την αγγλογαλλική νίκη. Αφού επιθυμείτε να γνωρίζετε τη γνώμη μου, να την έχετε:

Υπήρχε, σε μια γωνιά του κόσμου, ένα θαύμα του κόσμου· αυτό το θαύμα ονομαζόταν Θερινά Ανάκτορα. Η Τέχνη έχει δύο αρχές: την Ιδέα, που γεννά την ευρωπαϊκή τέχνη, και την Χίμαιρα, που γεννά την ανατολική τέχνη. Τα Θερινά Ανάκτορα ήταν για την χιμαιρική τέχνη ό,τι είναι ο Παρθενώνας για την ιδεαλιστική τέχνη. Όλα όσα μπορεί να γεννήσει η φαντασία ενός σχεδόν υπερανθρώπινου λαού βρίσκονταν εκεί.

»Δεν ήταν ένα μοναδικό έργο όπως ο Παρθενώνας. Ήταν ένα είδος τεράστιου μοντέλου της Χίμαιρας, αν η Χίμαιρα μπορεί να έχει μοντέλο. Φανταστείτε μια ανέκφραστη κατασκευή, κάτι σαν σεληνιακό κτίσμα, και θα έχετε τα Θερινά Ανάκτορα. Χτίστε ένα όνειρο με μάρμαρο, jade, μπρούντζο και πορσελάνη, πλαισιώστε το με ξύλο κέδρου, καλύψτε το με πολύτιμους λίθους, ντύστε το με μετάξι, κάντε το εδώ ιερό, εκεί χαρέμι, αλλού ακρόπολη, τοποθετήστε εκεί θεούς και τέρατα, βερνικώστε το, σμάλτωσέ το, επιχρυσώστε το, ζωγραφίστε το, αφήστε αρχιτέκτονες-ποιητές να χτίσουν τις χίλιες και μία νύχτες, προσθέστε κήπους, δεξαμενές, αναβλύζοντα νερά και αφρούς, κύκνους, ίβιδες, παγώνια· φανταστείτε, με μια λέξη, ένα είδος εκθαμβωτικού σπηλαίου της ανθρώπινης φαντασίας με πρόσοψη ναού και παλατιού· τέτοιο ήταν αυτό το κτίσμα. Το αργό έργο γενεών χρειάστηκε για να δημιουργηθεί.

»Αυτό το οικοδόμημα, τεράστιο σαν πόλη, χτίστηκε από τους αιώνες. Για ποιον; Για τους λαούς. Διότι το έργο του χρόνου ανήκει στον άνθρωπο. Καλλιτέχνες, ποιητές και φιλόσοφοι γνώριζαν τα Θερινά Ανάκτορα· ο Βολταίρος μιλά γι’ αυτά. Μιλούσαν για τον Παρθενώνα στην Ελλάδα, τις πυραμίδες στην Αίγυπτο, το Κολοσσαίο στη Ρώμη, την Παναγία των Παρισίων στο Παρίσι, και τα Θερινά Ανάκτορα στην Ανατολή. Αν δεν τα έβλεπαν, τα φαντάζονταν.

Ήταν ένα είδος τεράστιου άγνωστου αριστουργήματος, που διακρινόταν από μακριά μέσα σε ένα μισοσκόταδο, σαν σιλουέτα του πολιτισμού της Ασίας στον ορίζοντα του πολιτισμού της Ευρώπης. Αυτό το θαύμα εξαφανίστηκε. Μια μέρα, δύο ληστές μπήκαν στα Θερινά Ανάκτορα. Ο ένας λεηλάτησε, ο άλλος έκαψε. Η Νίκη μπορεί να είναι γυναίκα κλέφτρα, όπως φαίνεται. Η καταστροφή των Θερινών Ανακτόρων ολοκληρώθηκε από τους δύο νικητές που ενήργησαν από κοινού.

»Σε όλο αυτό αναμειγνύεται το όνομα του Έλγιν, που αναπόφευκτα φέρνει στον νου τον Παρθενώνα. Αυτό που έκαναν στον Παρθενώνα, το έκαναν στα Θερινά Ανάκτορα, πιο διεξοδικά και καλύτερα, ώστε να μην απομείνει τίποτα. Όλοι οι θησαυροί όλων των καθεδρικών ναών μας μαζί δεν θα μπορούσαν να συγκριθούν με αυτό το τρομερό και υπέροχο μουσείο της Ανατολής. Δεν περιείχε μόνο αριστουργήματα τέχνης, αλλά και τεράστιες ποσότητες κοσμημάτων. Τι μεγάλο κατόρθωμα, τι λεία! Ο ένας από τους δύο νικητές γέμισε τις τσέπες του· όταν ο άλλος το είδε, γέμισε τα σεντούκια του. Και επέστρεψαν στην Ευρώπη, αγκαζέ, γελώντας. Αυτή είναι η ιστορία των δύο ληστών. Εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε οι πολιτισμένοι, και για εμάς οι Κινέζοι είναι οι βάρβαροι. Αυτό είναι αυτό που ο πολιτισμός έκανε στη βαρβαρότητα.

»Μπροστά στην Ιστορία, ο ένας από τους δύο ληστές θα ονομαστεί Γαλλία, ο άλλος Αγγλία. Αλλά διαμαρτύρομαι, και σας ευχαριστώ που μου δίνετε την ευκαιρία! Τα εγκλήματα αυτών που ηγούνται δεν είναι υπαιτιότητα αυτών που ακολουθούν· οι κυβερνήσεις είναι μερικές φορές ληστές, οι λαοί ποτέ. Η Γαλλική Αυτοκρατορία έχει βάλει στην τσέπη της το μισό αυτής της νίκης, και σήμερα με ένα είδος ιδιοκτησιακής αφέλειας εκθέτει τα υπέροχα μπιχλιμπίδια των Θερινών Ανακτόρων. Ελπίζω ότι θα έρθει μια μέρα που η Γαλλία, ελεύθερη και καθαρή, θα επιστρέψει αυτή τη λεία στην λεηλατημένη Κίνα. Εν τω μεταξύ, υπάρχει μια κλοπή και δύο κλέφτες. Το σημειώνω. Αυτή, κύριε, είναι η έγκριση που δίνω στην εκστρατεία της Κίνας..» Βίκτωρ Ουγκώ.

Επίλογος – Κάλεσμα ιστορικής συνειδητοποίησης
Η καταστροφή των Θερινών Ανακτόρων δεν ανήκει απλώς στο παρελθόν. Αποτελεί ζωντανή υπενθύμιση του πώς η αποικιακή βία στράφηκε εναντίον της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Από τον Παρθενώνα έως την Κίνα, από την Αίγυπτο έως τη Λατινική Αμερική, οι “Έλγιν της ιστορίας” άφησαν πίσω τους ερείπια και σιωπή. Η μνήμη δεν εκδικείται· απαιτεί αναγνώριση ιστορικής αλήθειας, ανάληψη ευθύνης, συγγνώμη και δικαιοσύνη.