Όπως επισημαίνει ο κ. Καρυδάκος «τα δίκτυα που διακινούν ναρκωτικά μεταβάλλονται διαρκώς», εξηγώντας ότι αλλάζουν τόσο η δομή τους όσο και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν, καθώς προσαρμόζονται διαρκώς στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις νέες τεχνολογίες και στις καταναλωτικές τάσεις.

Κατά τον κ. Καρυδάκο, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ετών είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διακίνηση. Όπως εξηγεί, ειδικά μετά την περίοδο της πανδημίας αυξήθηκε αισθητά η χρήση διαδικτυακών εφαρμογών και οι αποστολές ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων, κάτι που, όπως λέει, αποτελεί «ένα νέο modus operandi» για τα κυκλώματα.

Παράλληλα, περιγράφει και το λεγόμενο «waterbed effect», δηλαδή το φαινόμενο κατά το οποίο, όταν οι διωκτικές αρχές ασκούν πίεση σε μία οδό ή σε ένα σημείο διακίνησης, το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται αλλά μετατοπίζεται αλλού. Όπως σημειώνει, οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη οδήγησαν σε αναζήτηση εναλλακτικών οδών από τα κυκλώματα, με άλλες πύλες εισόδου να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

Σε ό,τι αφορά την εικόνα της αγοράς, ο κ. Καρυδάκος είναι σαφής: η κάνναβη και η κοκαΐνη παραμένουν οι κυρίαρχες ουσίες στην ελληνική αγορά. Αντίθετα, η ηρωίνη εμφανίζει πτωτική τάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί από το πεδίο των ερευνών.

Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται και στα στοιχεία των κατασχέσεων, με τις ποσότητες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα από τον Οκτώβριο του 2024 να φτάνουν τον 1,8 τόνο. Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται και με τη μεγάλη προσφορά που υπάρχει διεθνώς, στοιχείο που επηρεάζει συνολικά τη διαθεσιμότητα της ουσίας και τις διαδρομές που ακολουθεί μέχρι να φτάσει στην ελληνική αγορά ή να περάσει μέσω αυτής.

Την ίδια ώρα, όμως, αναδύονται νέες κατηγορίες ουσιών, οι οποίες δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο το έργο των διωκτικών αρχών και θέτουν νέα δεδομένα στην αγορά. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στα συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία, όπως λέει, αποτελούν μια από τις νέες απειλές που παρακολουθούν στενά οι αρχές. Όπως εξηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί νόμιμο προϊόν κάνναβης ή κανναβινοειδών και στη συνέχεια να υποστεί επεξεργασία, ακόμη και με ψεκασμό, ώστε να αυξηθεί η δραστικότητά του και τα επίπεδα της THC, δηλαδή της βασικής ψυχοδραστικής ουσίας της κάνναβης. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει ιδιαίτερα και τη νομοθετική αλλαγή που τέθηκε σε ισχύ από τις 20 Μαΐου, με την οποία απαγορεύτηκε η πώληση κανναβινοειδών στη λιανική, ακριβώς λόγω των κινδύνων που είχαν αρχίσει να αναδεικνύονται.

Στο ίδιο πεδίο εντάσσει και τη λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», η οποία συγκαταλέγεται στις νέες ψυχοδραστικές ουσίες που έχουν εμφανιστεί στην αγορά, αλλά και την κεταμίνη, για την οποία εκτιμά ότι σε έναν βαθμό «πηγαίνει να καλύψει το κενό της ηρωίνης» ως κατασταλτικό ναρκωτικό.

Η διαφοροποίηση δεν αφορά μόνο τις ουσίες, αλλά και τη μορφή με την οποία αυτές εμφανίζονται. Όπως αναφέρει ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, οι αρχές έρχονται πλέον αντιμέτωπες και με προϊόντα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν θα θεωρούνταν τυπική εικόνα της αγοράς ναρκωτικών, όπως ο πρόσφατος εντοπισμός βουτύρου που περιείχε THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένο THC.

Οι μορφές αυτές δείχνουν, ότι η αγορά δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις «παραδοσιακές» εκδοχές των ουσιών, αλλά ακολουθεί νέες καταναλωτικές πρακτικές και επεκτείνεται σε προϊόντα που είναι πιο εύκολα στη μεταφορά, πιο διακριτικά στη χρήση ή πιο ελκυστικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών.

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η Ελλάδα είναι χώρα προορισμού για ναρκωτικά ή χώρα διέλευσης ο κ. Καρυδάκος τόνισε ότι είναι και τα δύο αλλά κυρίως διέλευσης, κατά βάση για κάνναβη και κοκαΐνη, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης αλλά και του ιδιαίτερου ανάγλυφου που έχει με την πολύ μεγάλη ακτογραμμή της.

Στη συνέχεια αναφερόμενος στον ρόλο της τεχνολογίας τόνισε ότι αυτή έχει αλλάξει τόσο τον τρόπο επικοινωνίας όσο και της οργάνωσης των κυκλωμάτων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες επικοινωνίας και οι εφαρμογές με αυξημένα επίπεδα προστασίας δυσκολεύουν, όπως είπε, τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των εμπλεκομένων, ενώ η αποκάλυψη μεγάλων διεθνών πλατφορμών τα προηγούμενα χρόνια έχει δείξει στις αρχές τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και συντονίζονται τέτοιου τύπου δίκτυα.

Τέλος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών στέλνει σαφές μήνυμα κυρίως προς τους νέους, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει καλό και κακό ναρκωτικό» και ότι όλες οι ουσίες, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο προβάλλονται ή διακινούνται, μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη ζωή και την υγεία των χρηστών.

Κτίρια ισοπεδωμένα, βουνά συντριμμιών, όπου οικογένειες σε αλλόφρονα κατάσταση προσπαθούσαν να βρουν ανθρώπους που θάφτηκαν ζωντανοί: κοντά στο επίκεντρο του σεισμού, ομάδες του Γαλλικού Πρακτορείου είδαν φοβερές σκηνές καταστροφής, που εγείρουν ανησυχίες ότι ο απολογισμός θα γίνει προοδευτικά πολύ πιο βαρύς.

Η περιοχή που υπέστη το πιο σκληρό πλήγμα είναι η πολιτεία Λα Γουάιρα, βόρεια της πρωτεύουσας Καράκας, όπου βρίσκεται το διεθνές αεροδρόμιο Σιμόν Μπολίβαρ στη Μαϊκετία–που έκλεισε λόγω των ζημιών που υπέστη–κι η παραθαλάσσια πόλη Κάτια λα Μαρ, όπου κατέρρευσαν πολλά κτίρια.

«Κανένα εργαλείο»

Όπως αυτό όπου ζούσε ο Αντόνιο Μπερμούδες. «Υπάρχει σημείο από όπου νεαρή, η Τζένιφερ, που έμενε στον 11ο όροφο, μου απάντησε. Αλλά δεν έχουμε κανένα εργαλείο, κανένα μέσο για να βοηθήσουμε» να βγει από τα συντρίμμια, εξήγησε. Η Λίσμπετ Βάσκες, 37 ετών, αφηγήθηκε στο AFP ότι δικοί του κατάφεραν να σωθούν πηδώντας από παράθυρα του οικογενειακού διαμερίσματος την τελευταία στιγμή καθώς το κτίριο «κατέρρεε εντελώς». «Ήταν τρομακτικό», είπε. «Γείτονες σε χαμηλότερους ορόφους θάφτηκαν, προσπαθούμε να τους βγάλουμε». «Δεν μας απομένει πλέον τίποτα. Τίποτα, ούτε καν η δύναμη ή το κουράγιο να μπούμε εκεί μέσα», αναστέναζε ο Λάρι Ρόχας, 49 ετών, μπροστά στον σωρό από χαλάσματα στον οποίο είναι θαμμένοι συγγενείς του.

«Χρειαζόμαστε να έρθει να βοηθήσει κόσμος. Εδώ κοριτσάκι έχει παγιδευτεί από χθες βράδυ, μπορούμε να τη βγάλουμε, χρειαζόμαστε έναν εκσκαφέα», φώναζε με απόγνωση ο Ντάνι Ρίσο, άλλος κάτοικος του ίδιου κτιρίου, 48 ετών. Η διεθνής βοήθεια αρχίζει να οργανώνεται. Οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν «μεγάλη», «ταχεία» και «αποτελεσματική» βοήθεια, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι στέλνει σωστικά συνεργεία και αποδεσμεύει ποσό 150 εκατομμυρίων δολαρίων για να προσφερθεί βοήθεια μέσω «εταίρων» των ΗΠΑ. Ο αμερικανικός στρατός γνωστοποίησε ότι αναπτύσσει πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και ελικόπτερα που θα παρέχουν υποστήριξη στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Η Βραζιλία, δυο υπήκοοι της οποίας έχασαν τη ζωή τους στον σεισμό, σύμφωνα με την Μπραζίλια, ανακοίνωσε επίσης πως στέλνει βοήθεια στη γειτονική χώρα. Όπως και η Κίνα, η Ινδία, χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής–ακόμη και το Ιράν, παραδοσιακός σύμμαχος της Βενεζουέλας, παρότι έχει υποστεί το ίδιο πελώρια καταστροφή εξαιτίας του πολέμου που εξαπέλυσαν εναντίον του οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου.

«Τρέμει αυτή τη στιγμή»

Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μερικές ώρες μετά τον διπλό σεισμό 7,2 και 7,5 βαθμών που σημειώθηκε την Τετάρτη στις 18:04 (στη 01:04 της Πέμπτης ώρα Ελλάδας). Σύμφωνα με δεδομένα του ινστιτούτου γεωλογικών μελετών των ΗΠΑ (USGS), ο σεισμός των 7,5 βαθμών ήταν ο ισχυρότερος που έπληξε τη χώρα τουλάχιστον από το 1900. Το κράτος των σχεδόν 30 εκατομμυρίων πολιτών είναι βυθισμένο σε οικονομική κρίση εδώ και χρόνια.

Κατά δεδομένα του USGS, η πρώτη σεισμική δόνηση, ο «προσεισμός» όπως τον χαρακτήρισε, 7,2 βαθμών, καταγράφτηκε στις 18:04 (τοπική ώρα· 01:04 ώρα Ελλάδας) σε βάθος 21,9 χιλιομέτρων, κάπου 200 χιλιόμετρα δυτικά από το Καράκας. Η δεύτερη, 7,5 βαθμών, με μικρό εστιακό βάθος, 10 χιλιομέτρων, ακολούθησε 39 δευτερόλεπτα αργότερα, 45 χιλιόμετρα από εκεί. Στην πρωτεύουσα, όπου κατέρρευσαν πολλά κτίρια, δρόμοι ήταν γεμάτοι θραύσματα σπασμένων γυαλιών και πολύς κόσμος πέρασε τη νύχτα έξω, αρκετός μέσα στο αυτοκίνητό του, αν είχε, καθώς η γη συνέχιζε να τρέμει από τους μετασεισμούς.

Αναφέρθηκαν κάποιες λεηλασίες. Στην Κάτια λα Μαρ, άνδρες και γυναίκες έβγαιναν, κουβαλώντας τρόφιμα, από κατάστημα που εν μέρει πυρπολήθηκε, διαπίστωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου. Αναφέρθηκαν διακοπές της ηλεκτροδότησης από τον υπουργό Εσωτερικών, τον Ντιοσντάντο Καμπέγιο, που ανακοίνωσε παράλληλα πως έδωσε εντολή να διακοπεί η τροφοδοσία με φυσικό αέριο ώστε «να αποφύγουμε οποιοδήποτε ατύχημα».

Χθες το πρωί, δεν άνοιξε σχεδόν κανένα εμπορικό κατάστημα, ενώ η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή, καθώς πολλοί κάτοικοι ήθελαν να βρουν ασφαλείς τοποθεσίες, μακριά από κτίρια που ήταν επικίνδυνα. «Τρέμει αυτή τη στιγμή», φώναζαν κατά τη διάρκεια μετασεισμού συγκεντρωμένοι γύρω από κτίριο που είχε ήδη καταρρεύσει.

Ακόμη και πριν από τους καταστροφικούς σεισμούς «σχεδόν οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι είχαν ανάγκη ανθρωπιστική βοήθεια» στη Βενεζουέλα, θύμισε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, αρμόδιος για την ανθρωπιστική δράση του οργανισμού, ο Τομ Φλέτσερ.

Καθώς το διεθνές αεροδρόμιο στη Μαϊκετία έκλεισε εξαιτίας των «σοβαρών ζημιών σε υποδομές του», όπως ανακοίνωσε η υπηρεσιακή πρόεδρος Ροδρίγκες προχθές, το Καράκας θα βασιστεί στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Λα Καρλότα, στη μητροπολιτική ζώνη, για να γίνουν παραδόσεις διεθνούς βοήθειας.

Εάν εγκριθεί, η Τουρκία θα αποκτήσει 80 κινητήρες General Electric F110, οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν για τη σειριακή παραγωγή του τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN. Πηγές στην Άγκυρα αναμένουν ότι η έγκριση θα δοθεί πριν από τη συνάντηση του ΝΑΤΟ στις 7-8 Ιουλίου. Η συμφωνία περιλαμβάνει: 80 κινητήρες F110 της General Electric, εξοπλισμό δοκιμών, ανταλλακτικά.

Η συνολική αξία της συμφωνίας εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 800 εκατομμύρια δολάρια. Επίσης αναφέρεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να επιταχύνει τη διαδικασία, περιορίζοντας όσο γίνεται την καθυστέρηση από τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Κρίσιμη εξέλιξη για το KAAN

Η έγκριση της πώλησης θεωρείται ζωτικής σημασίας για το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN, το οποίο ξεκίνησε το 2016. Οι κινητήρες F110, που χρησιμοποιούνται και στα F-16, θα εξοπλίζουν το KAAN μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του εγχώριου τουρκικού κινητήρα.

Τα πρωτότυπα KAAN ήδη πετούν με κινητήρες F110. Με την προμήθεια των 80 κινητήρων, θα καταστεί δυνατή η παραγωγή περίπου 40 αεροσκαφών KAAN. Παράλληλα, η Άγκυρα εξακολουθεί να επιδιώκει την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35 & την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέδειξαν ότι εξακολουθούν να διαθέτουν συντριπτική στρατιωτική υπεροχή και την ικανότητα να πλήττουν στόχους βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος. Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, απέδειξε ότι δεν χρειάζεται να νικήσει στρατιωτικά για να επιβάλει σημαντικό κόστος στους αντιπάλους του. Αυτή ακριβώς είναι η ουσία του σύγχρονου ανορθόδοξου πολέμου: Η δυνατότητα ενός σχετικά ασθενέστερου αντιπάλου να μεταφέρει τη σύγκρουση σε τομείς, όπου η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί.

Η στρατηγική της Τεχεράνης βασίστηκε στη μετατόπιση του κέντρου βάρους της σύγκρουσης έξω από τα σύνορά της. Αντί να επιχειρήσει μια άμεση αντιπαράθεση με τις αμερικανικές ή ισραηλινές δυνάμεις, επιδίωξε να επηρεάσει τις αγορές ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις πολιτικές ισορροπίες των κρατών του Περσικού Κόλπου.

Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν μετέφερε τη σύγκρουση από το πεδίο όπου οι ΗΠΑ διατηρούν απόλυτο πλεονέκτημα, σε ένα περιβάλλον όπου η αβεβαιότητα και οι οικονομικές επιπτώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος. Και μπορεί βάσιμα να ισχυριστεί ότι νίκησε, μόνο και μόνο επειδή άντεξε.

Ο στραγγαλισμός της ναυτιλίας

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Αν και το αμερικανικό ναυτικό διατήρησε τον έλεγχο της περιοχής από στρατιωτικής άποψης, η εμπορική ναυσιπλοΐα υπέστη τεράστιο πλήγμα. Μέσα σε λίγες ημέρες, η διέλευση δεξαμενόπλοιων μειώθηκε δραματικά, ενώ η μεταφορά πετρελαίου, φυσικού αερίου, αλουμινίου και λιπασμάτων σχεδόν κατέρρευσε. Το γεγονός αυτό κατέδειξε ότι ο έλεγχος της θάλασσας δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την παρουσία πολεμικών πλοίων. Εξαρτάται και από την εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών, των ασφαλιστών, των πληρωμάτων και των αγορών ότι η διέλευση είναι ασφαλής.

Το ίδιο φαινόμενο είχε ήδη παρατηρηθεί στην Ερυθρά Θάλασσα με τις επιθέσεις των Χούθι. Παρότι οι αντάρτες δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν το αμερικανικό ναυτικό, κατάφεραν να αναγκάσουν εμπορικά πλοία να αλλάξουν πορεία, να αυξήσουν τα ασφάλιστρα και να διαταράξουν το παγκόσμιο εμπόριο. Η στρατηγική επιτυχία δεν προήλθε από στρατιωτική νίκη, αλλά από την εκμετάλλευση του οικονομικού κινδύνου.

Σε ό,τι αφορά δε το Ορμούζ είναι χαρακτηριστικό ότι προσδοκάμε να επιστρέψουμε στο καθεστώς που υπήρξε πριν τον πόλεμο και να μην επιβληθούν διόδια ή τέλη, όπως ζητά η ιρανική πλευρά, μία συζήτηση που ανοίγει για πρώτη φορά. Δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο τι συμβεί μετά την διορία των 60 ημερών που προβλέπει το μνημόνιο, η την ενδεχόμενη παράταση της…

Τα πλήγματα του Ιράν στον Κόλπο

Ένα ακόμη σημαντικό δίδαγμα αφορά τις αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο. Οι στόχοι του Ιράν δεν ήταν μόνο οι ίδιες οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Το πραγματικό αντικείμενο πίεσης ήταν το οικονομικό μοντέλο των κρατών του Κόλπου. Αεροδρόμια, λιμάνια, μονάδες αφαλάτωσης, ενεργειακές εγκαταστάσεις και ψηφιακές υποδομές αποτελούν θεμέλια της οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής. Η απειλή εναντίον αυτών των υποδομών μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη επενδυτών και πολιτών, ακόμη και αν οι στρατιωτικές βάσεις παραμένουν λειτουργικές.

Η επίθεση στη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ το 2025 ανέδειξε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Παρότι οι ζημιές περιορίστηκαν, το μήνυμα ήταν σαφές: Ολόκληρο το κράτος που την φιλοξενεί και η κοινωνία του μπορούν να βρεθούν στο επίκεντρο της σύγκρουσης. Η άμυνα μιας βάσης δεν αφορά πλέον μόνο την προστασία των στρατιωτών, αλλά και τη διατήρηση της λειτουργίας των κοινωνικών και οικονομικών συστημάτων που τη στηρίζουν.

Για παράδειγμα, το success story των Εμιράτων, ο επίγειος παράδεισος επενδυτών, τουριστών και influencer, υπέστη καίριο πλήγμα. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες του AFP, η Σαουδική Αραβία προγραμματίζει σύνοδο “συμφιλίωσης” του Ιράν και χωρών του Περσικού Κόλπου, πρωτοβουλία που θα κινηθεί ανεξάρτητα από τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

Ανορθόδοξος πόλεμος και τεχνολογία σε ομηρία

Παράλληλα, ο πόλεμος κατέδειξε ότι η “γεωγραφία του νέφους” (cloud geography) έχει πλέον μετατραπεί σε γεωγραφία πολέμου. Κέντρα δεδομένων, πάροχοι υπολογιστικού νέφους, πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακά δίκτυα αποτελούν πλέον κρίσιμες στρατηγικές υποδομές. Οι σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις εξαρτώνται από αυτές για επικοινωνίες, στοχοποίηση, οικονομικές συναλλαγές και διαχείριση πληροφοριών.

Το γεγονός ότι εταιρείες τεχνολογίας όπως η Google, η Microsoft, η Amazon ή η Oracle βρέθηκαν στο στόχαστρο ιρανικών απειλών (και πυρών) δείχνει ότι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν θεωρούνται πλέον ουδέτεροι παράγοντες. Οι αντίπαλοι αντιλαμβάνονται πως οι ψηφιακές υποδομές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος της Δύσης.

Η τεχνητή νοημοσύνη έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο. Οι δυνατότητές της στην επεξεργασία δεδομένων και στην ταχύτερη επιλογή στόχων προσφέρουν τεράστια επιχειρησιακά πλεονεκτήματα. Ωστόσο, δημιουργεί και νέους κινδύνους. Οι πολιτικές και νομικές διαδικασίες αδυνατούν συχνά να συμβαδίσουν με την ταχύτητα λήψης αποφάσεων που επιτρέπουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Εάν οι στρατιωτικές αποφάσεις λαμβάνονται γρηγορότερα από όσο μπορούν να εξηγηθούν ή να ελεγχθούν, τότε η νομιμοποίηση της χρήσης βίας μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Για παράδειγμα, υπάρχουν αναφορές ότι η πολύνεκρη επίθεση στο ιρανικό σχολείο πραγματοποιήθηκε από Maven Smart System, μιας προηγμένης πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης (AI) της εταιρείας Palantir, η οποία χρησιμοποιεί δορυφορικά δεδομένα, επιτήρηση και αναγνώριση για την παροχή στόχευσης σε πραγματικό χρόνο.

Ένα ακόμη κρίσιμο συμπέρασμα αφορά τα αποθέματα πυρομαχικών. Ο πόλεμος επιβεβαίωσε ότι οι πύραυλοι, οι αναχαιτιστές και τα προηγμένα οπλικά συστήματα δεν αποτελούν απλώς στρατιωτικά μέσα, αλλά στρατηγικούς πόρους περιορισμένης διαθεσιμότητας. Η αναπλήρωση των αμερικανικών αποθεμάτων μετά τη σύγκρουση θα απαιτήσει χρόνια. Κάθε πύραυλος που χρησιμοποιείται στη Μέση Ανατολή είναι ένας πύραυλος που δεν θα είναι διαθέσιμος στην Ευρώπη, ή στον Ινδο-Ειρηνικό, καίριο μέτωπο για τις ΗΠΑ, για την αναχαίτιση της Κίνας.

Η κρισιμότητα των λιπασμάτων

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ένα από τα σημαντικότερα όπλα πίεσης αποδείχθηκαν τα λιπάσματα. Η διακοπή των εξαγωγών αμμωνίας και θείου μέσω των Στενών του Ορμούζ απειλεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις παγκόσμιες τιμές τροφίμων. Έτσι, μια περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί σε παγκόσμια επισιτιστική κρίση, δημιουργώντας πολιτικές και κοινωνικές αναταράξεις, πολύ μακριά από το πεδίο μάχης.

Τελικά, το σημαντικότερο δίδαγμα του πολέμου είναι ότι η σύγχρονη στρατηγική δεν καθορίζεται μόνο από την καταστροφή του αντιπάλου, αλλά από την ικανότητα διαχείρισης των συστημάτων που στηρίζουν τη στρατιωτική ισχύ. Ασφαλιστικές αγορές, ενεργειακές ροές, ψηφιακές υποδομές, δίκτυα εφοδιασμού, πολιτική νομιμοποίηση και κοινωνική σταθερότητα αποτελούν πλέον τμήματα του ίδιου πεδίου μάχης.

Ο πόλεμος του Ιράν απέδειξε ότι στον 21ο αιώνα η νίκη δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος διαθέτει τα ισχυρότερα όπλα. Εξαρτάται από το ποιος μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικότερα τα πολύπλοκα οικονομικά, τεχνολογικά και πολιτικά συστήματα που καθιστούν δυνατή τη χρήση αυτών των όπλων. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η στρατηγική επιτυχία ανήκει συχνά, όχι σε εκείνον που κερδίζει τις περισσότερες μάχες, αλλά σε εκείνον που κατανοεί γρηγορότερα το οικοσύστημα μέσα στο οποίο διεξάγονται.

Η πολιτική της Τουρκίας στη Λιβύη το 2019-2020 βασιζόταν σε μια συγκεκριμένη στρατιωτικο-πολιτική γραμμή. Η (παράνομη βάση διεθνούς δικαίου) συμφωνία θαλάσσιων ζωνών και στρατιωτικής συνεργασίας με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Τρίπολης, η απόκρουση των δυνάμεων του Χάφταρ από τα προάστια της πρωτεύουσας και η παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, διαμόρφωσαν ένα καθαρό στρατηγικό πλαίσιο: η Άγκυρα έγινε ο βασικός υποστηρικτής της Τρίπολης.

Το αποτέλεσμα ήταν η ανατολική Λιβύη να μείνει εκτός. Η Άγκυρα χαρακτήριζε τον Χάφταρ «πραξικοπηματία» και η πολιτική επαφή μαζί του ήταν σχεδόν αδιανόητη. Τι άλλαξε σήμερα ώστε ο επικεφαλής της ΜΙΤ να συναντά τον Σαντάμ Χάφταρ στη Βεγγάζη; Από το 2020 και μετά, οι γραμμές του μετώπου πάγωσαν, ο πόλεμος μετατράπηκε σε χαμηλής έντασης σύγκρουση και η οικονομική και θεσμική επιρροή έγινε πιο σημαντική από τα όπλα. Η Τρίπολη παραμένει ενεργή, ωστόσο η de facto διχοτόμηση Ανατολής-Δύσης στη Λιβύη έχει παγιωθεί. Έτσι, για την Άγκυρα το ερώτημα αλλάζει: Αρκεί πλέον να στηρίζεται μόνο στην Τρίπολη;

Το υπόβαθρο της επίσκεψης στη Βεγγάζη

Ο Ιμπραήμ Καλίν δεν είναι νέος στα λιβυκά δρώμενα. Είχε ενεργό ρόλο ήδη από προηγούμενες θέσεις του στην τουρκική πολιτική σκηνή. Μετά την ανάληψη της ηγεσίας της ΜΙΤ, συνέχισε τη διαχείριση της Λιβυκού ζητήματος. Τον Φεβρουάριο στην Τρίπολη συζήτησε με τον Ντμπεϊμπά και αξιωματούχους του Προεδρικού Συμβουλίου ζητήματα ενότητας, εκλογών και ασφάλειας. Σήμερα, η ίδια γραμμή επεκτείνεται στη Βεγγάζη. Σύμφωνα με αναφορές, στη συνάντηση με τον Σαντάμ Χάφταρ τέθηκαν τρία βασικά θέματα:

• Διατήρηση της εύθραυστης ειρήνης
• Ενοποίηση των στρατιωτικών και πολιτικών δομών Ανατολής-Δύσης
• Επέκταση των σχέσεων Τουρκίας-Λιβύης σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο

Η επαφή έγινε με τον Σαντάμ Χάφταρ, γιο του Χαλίφα και ανερχόμενο κεντρικό πρόσωπο στην ανατολική Λιβύη. Η υγεία και η ηλικία του πατρός Χάφταρ φαίνεται να επιταχύνουν τη διαδικασία διαδοχής στους γιους του. Η Άγκυρα, συνομιλώντας με τον Σαντάμ, επιχειρεί να τοποθετηθεί και στη μετα-Χάφταρ εποχή. Ταυτόχρονα, η απουσία αναφοράς στο όνομα του Χαλίφα Χάφταρ στις επίσημες ανακοινώσεις δείχνει μια προσεκτική ισορροπία: Επαφή μεν, χωρίς ρήξη με το προηγούμενο αφήγημα δε.

Η οπτική της Τρίπολης: Η Τουρκία διατηρεί ταυτόχρονα ισχυρούς δεσμούς με την Τρίπολη. Οι επαφές με τον Ντμπεϊμπά και το Προεδρικό Συμβούλιο συνεχίζονται, με έμφαση «στην ενότητα της χώρας», όπως διαμηνύει η Άγκυρα. Η Βεγγάζη, ωστόσο, εισάγει μια νέα παράμετρο: Η Άγκυρα δεν θέλει να εξαρτάται αποκλειστικά από μία πλευρά. Αυτό μπορεί να ερμηνευτεί είτε ως διπλωματική ωρίμανση, είτε ως πιθανή ανησυχία για μελλοντική μετατόπιση ισορροπιών.

Λιβύη: Η διάσταση της Ανατολικής Μεσογείου

Η Λιβύη είναι κρίσιμη και για τη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου. Η συμφωνία θαλάσσιων ζωνών του 2019 θεωρείται στρατηγικό εργαλείο για την Τουρκία. Ωστόσο, η ανατολική Λιβύη είχε αντιδράσει έντονα σε αυτή τη συμφωνία. Η επαφή με τη Βεγγάζη μπορεί να λειτουργήσει ως μία διασφάλιση ότι η συμφωνία δεν θα ακυρωθεί από την όποια πολιτική αλλαγή προκύψει στο μέλλον.

Η παρουσία της τουρκικής κορβέτας “Κιναλιάδα” στο λιμάνι της Βεγγάζης το 2025 είχε ήδη προετοιμάσει το έδαφος. Η επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ στη Βεγγάζη διαμηνύει ότι η Τουρκία παραμένει ενεργή και στην ανατολική Λιβύη, στέλνοντας τρία βασικά μηνύματα:

• ότι δεν αποσύρεται από τη Λιβύη και επιδιώκει επαφές και με τις δύο πλευρές.
• ότι η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει ανοιχτό γεωπολιτικό πεδίο.
• και ότι η Άγκυρα συνεχίζει τη σιωπηλή διπλωματία μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών.

Η Λιβύη παραμένει ένα ανοιχτό και ρευστό πεδίο, με την επίσκεψη Καλίν στη Βεγγάζη να αποτυπώνει τη νέα τουρκική κατεύθυνση.

Έχουν προβληθεί κάποιες αντιρρήσεις ως προς την αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων, κυρίως γιατί οι περισσότεροι ερωτώμενοι δεν είχαν προσωπική εμπειρία από τα δικαστήρια, αλλά κάποιος με μια απλή έρευνα στο περιβάλλον του θα διαπιστώσει ότι με τα ίδια ποσοστά ανταποκρίνεται η κοινή γνώμη με επίκληση όμως συγκεκριμένων περιστατικών, που τα δικαιολογούν και με πηγή προέλευσης όχι μόνο τα ΜΜΕ, αλλά και από ίδια εμπειρία.

Εξάλλου είναι κοινή πεποίθηση ότι οι επώνυμοι βρίσκονται στο δικαστικό απυρόβλητο και ότι τυγχάνουν τέτοιας διακριτικής δικαστικής μεταχείρισης, που προκαλείται αγανάκτηση στη κοινωνία και ότι οι αρμόδιοι για τον έλεγχο των δικαστών κρύβουν τις εναντίον τους καταγγελίες για επιλήψιμες δικαστικές αποφάσεις κάτω από το χαλί, σε σημείο που δίνουν την εντύπωση ότι κατέχονται από το σύνδρομο του απατημένου συζύγου, που δεν θέλει να παραδεχθεί ότι η γυναίκα του τον απατά και την υπερασπίζεται.

Προσωπικά νομίζω, ότι η Δικαιοσύνη πρέπει σύμφωνα με τη γνωστή φράση του Ιουλίου Καίσαρα όχι μόνο να είναι τίμια, αλλά και να φαίνεται τίμια στη κοινή γνώμη. Φοβάμαι ότι μέχρι τώρα η ηγεσία της Δικαιοσύνης δεν ενδιαφέρονταν να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, γιατί κατηχείτο από εσωστρέφεια και με τη πρόφαση του πειθαρχικού απορρήτου των δικαστών και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, επικρατούσε άκρα του τάφου σιωπή για οτιδήποτε επιλήψιμο συνέβαινε στο τομέα της δικαιοσύνης. Η άποψη όμως αυτή είναι όχι μόνο εσφαλμένη, αλλά και επικίνδυνη, γιατί έτσι επιτρέπει τη διασπορά ψευδών και εσφαλμένων ειδήσεων για τη κατάσταση που επικρατεί στη δικαιοσύνη, με αποτέλεσμα μαζί με τα ξερά να καίγονται και τα χλωρά, που είναι οι εξαιρετικοί και εντιμότατοι δικαστές.

Η καθαρογράφηση των αθωωτικών αποφάσεων

Συνεπώς υπάρχει επιτακτική ανάγκη για εξωστρέφεια με την έννοια, ότι οι δικαστές οφείλουν να γνωστοποιούν τι συμβαίνει στη Δικαιοσύνη και να εξηγούν τι λένε οι δικαστικές αποφάσεις και κυρίως γιατί το λένε. Στις ποινικές αποφάσεις, που κυρίως ενδιαφέρουν τη κοινή γνώμη, αυτό επιτυγχάνεται μόνο με τη γνωστοποίηση της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας των ποινικών αποφάσεων (αρθ. 93 παρ.3).

Αυτό όμως απαιτεί τη καθαρογράφηση όλων των ποινικών αποφάσεων κυρίως των αθωωτικών, που σύμφωνα με πρόσφατη γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Εφετείου Αθηνών, αν δεν υπάρχει παράσταση για υποστήριξη της κατηγορίας, δεν καθαρογράφονται. Οι περιπτώσεις που επιτρέπεται η παράσταση για υποστήριξη της κατηγορίας προβλέπονται από το άρθρο 63 ΚΠΔ και αναφέρονται σε προσβολή ιδιωτικού συμφέροντος και όχι του δημοσίου συμφέροντος.

Έτσι όμως η δικανική κρίση λόγω της έλλειψης του φόβου του ελέγχου μπορεί να είναι εσφαλμένη, αυθαίρετη και όχι απροσωπόληπτη (αρθ. 177 ΚΠΔ), που σημαίνει μη ορθή απόδοση δικαιοσύνης. Φοβάμαι ότι τη περίπτωση αυτή δεν αξιολόγησε η ηγεσία του Αρείου Πάγου και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, που αποδέχτηκαν την παραπάνω γνωμοδότηση, που εξαιρεί από κάθε έλεγχο περιπτώσεις μη ορθής απόδοσης δικαιοσύνης (επιεικώς) και υποδηλώνει άκρα εσωστρέφεια.

Το σκάνδαλο της πολεοδομίας και οι φήμες περί δωροδοκίας δικαστών

Πρόσφατα αποκαλύφθηκε σκάνδαλο διαφθοράς σε πολεοδομίες Δήμων της Β. Αττικής , που διερευνάται δικαστικά. Πρόκειται περί κυκλώματος, που διευθύνεται από ζεύγος πρώην υπαλλήλων πολεοδομίας με κομματικές διασυνδέσεις, το οποίο παρεμβαίνει έναντι αμοιβής από εργολάβους και ιδιώτες σε τακτοποιήσεις πολεοδομικών ζητημάτων. Κατά των μελών του κυκλώματος ασκήθηκε ποινική δίωξη και διατάχθηκε από τον ανακριτή η προσωρινή κράτηση έξι μελών, μεταξύ των οποίων και του παραπάνω ζεύγους, που σε αστυνομική έρευνα στο σπίτι τους βρέθηκε τεράστιο χρηματικό ποσό, που δεν μπόρεσαν να δικαιολογήσουν.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες από το φάκελο της ποινικής δικογραφίας, προκύπτει ότι το επικεφαλής του κυκλώματος ζεύγος έδωσε σε κάποιο μεσάζοντα, που δεν έγινε γνωστό το όνομα του, το ποσό των 20.000 ευρώ για να το δώσει στο δικαστή που δίκαζε κατηγορία κατά του ζεύγους για ανακριβή δήλωση οικονομικής κατάστασης. Δεν προκύπτει όμως το όνομα του δικαστή, αλλά κατά τις ίδιες πληροφορίες το ζεύγος πρωτόδικα καταδικάστηκε, αλλά αθωώθηκε στο εφετείο χωρίς να προκύπτει ο λόγος αθώωσης λόγω μη καθαρογράφησης της απόφασης. Για το σοβαρό αυτό ζήτημα δεν υπάρχει επίσημη πληροφόρηση ούτε από τα ΜΜΕ με άλλες πληροφορίες.

Είναι γεγονός, ότι διαχρονικά κυκλοφορούν διάφορες αόριστες φήμες για δωροδοκία δικαστών συνήθως με τη μεσολάβηση επιτηδείων, που κυκλοφορούν με διάφορες ιδιότητες στον ευρύτερο δικαστικό χώρο και είναι γνωστοί στους παροικούντας στην Ιερουσαλήμ, όπως και οι ταρίφες τους. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση υπάρχει ορισμένη κατά ποσό και υπόθεση καταγγελία, που έπρεπε ήδη να έχει διερευνηθεί από τα αρμόδια δικαστικά όργανα με παράλληλη ενημέρωση της κοινής γνώμης και με τη παρατήρηση ότι μάλλον ο μεσάζοντας ενθυλάκωσε το παραπάνω ποσό, όπως συμβαίνει κατά κανόνα στις φημολογούμενες δωροδοκίες δικαστών.

Επειδή οι δημοσιογραφικές πληροφορίες για το παραπάνω θέμα είναι ισχνές και χωρίς διασταύρωση, πρέπει να διερευνηθεί αρμοδίως η βασιμότητα της παραπάνω καταγγελίας με καθαρογράφηση της αθωωτικής απόφασης, γιατί η αιτιολογία της δικανικής κρίσης αποτελεί την ασπίδα προστασίας του δικαστή και εμπεδώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη.

Το στοίχημα της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Δικαιοσύνη

Σαφώς γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια για αναδιοργάνωση και εκσυχρονισμό της λειτουργίας της Δικαιοσύνης με την ηλεκτρονική ψηφιοποίηση της, όπως εκδίδεται σωρεία ορθών αποφάσεων προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας, αλλά εκδίδονται και αποφάσεις, που δίνουν την εντύπωση ότι είναι προϊόν παρέμβασης ή διακριτικής μεταχείρισης επωνύμων ή ηθελημένης εσφαλμένης κρίσης. Αυτές δημοσιοποιούνται από τα ΜΜΕ και το διαδίκτυο ευρύτατα, διασύρουν τη δικαιοσύνη και κλονίζουν τη εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτή, γιατί λόγω εσωστρέφειας δεν υπάρχει ενημέρωση των πολιτών.

Ελπίζω με την επιλογή νέας ηγεσίας στον Άρειο Πάγο να επικρατήσει η εξωστρέφεια, να βγουν κάποιοι σκελετοί από τη ντουλάπα, εννοώ κάποιες υποθέσεις που εκκρεμούν σχεδόν επί εικοσαετία, να υπάρξει πειθαρχικός έλεγχος δικαστών για δικανική κρίση, που υπερβαίνει τα ακραία όρια της και να γίνει προσπάθεια με έργα και όχι με λόγια να κερδηθεί εκ νέου η εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη, που είναι απαραίτητη για τη καλή λειτουργία της.

Επειδή, όμως, μου έκανε εντύπωση η καταδίκη, έβαλα τα φιδάκια να λύσουν το μυστήριο πως βρέθηκε δικαστήριο να καταδικάσει τη βασιλοβαφτισμένη!

Και τι λέτε ότι μου είπαν; Στο τριμελές ο πρόεδρος μειοψήφησε (εκτός από μια περίπτωση) και μάλιστα προσπάθησε να παρασύρει στην άποψή του τους δύο νεότερους συναδέλφους του!

Έλα, όμως, που το αδίκημα κραύγαζε και έλα που οι νεότεροι δικαστές παρέμειναν… βράχοι στη νομική τους κρίση. Έτσι προέκυψε η καταδίκη με αναστολή!

Τελικά, οι νεότεροι δικαστές μας δίνουνε ελπίδα, όπως φάνηκε και από την απόφαση για το σκάνδαλο των υποκλοπών, ενώ ο Άρειος Πάγος ρε παιδιά πάσχει από… οξεία κουλίτιδα!

Και επειδή στο Μαξίμου ζοχαδιάζονται όταν οι… πιτσιρικάδες της Δικαιοσύνης δικάζουν κατά συνείδηση κι όχι κατ’ εντολή, η ζοχάδα τους βγαίνει απ’ τα αυτιά!

Βγήκε, λοιπόν, ο Μαρινάκης, ο λιμός όχι ο άλλος, δηλώνοντας για την Άννα-Μισέλ, περίπου ότι σιγά τ΄αυγά, για ένα παλιοemail πρόκειται!

Μεταξύ μας, δεν έχει και πολύ άδικο! Παραβίασε το νόμο, αλλά εδώ κοτζάμ υποκλοπές κουκουλώσανε, την πληρώνει η Ασημακοπούλου για παραβιάσεις απορρήτου και προσωπικών δεδομένων;

Με τη φόρα που είχε πάρει ο εκπρόσωπος λίγο ακόμα και θα μας έλεγε ότι δεν είμαστε τίποτα φλώροι Ευρωπαίοι να τα παίρνουμε αυτά σοβαρά!

Που ακούστηκε ρε δικαστής να καταδικάζει γαλάζιο στέλεχος! Αχ, που ‘σαι ρε Τζαβέλλα με τις αρχειοθετήσεις σου!

Πάντως, σιγά ρε Παυλάρα, γιατί σε λίγο ο άλλος ο Παυλάρας από τα Σφακιά θα μοιάζει μπροστά σου ημίθεος της πολιτικής κορεκτίλας!

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Βιτάλι Κλίτσκο ανέφερε μέσω Telegram ότι ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και προέτρεψε τους κατοίκους να μείνουν σε καταφύγια. Ενημέρωσε πως πυρκαγιά εκδηλώθηκε στη συνοικία Νταρνίτσκι, όπου έπεσαν συντρίμμια πυραύλου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτή η πρόβλεψη οφείλεται στο κόστος κλεισίματος του εργοστασίου, περιλαμβανομένων των ενδεχόμενων δαπανών που συνδέονται με την αποχώρηση εργαζομένων.

«Ο όμιλος Michelin δεσμεύεται σε μια εξατομικευμένη υποστήριξη» των υπαλλήλων, «οι όροι θα τεθούν υπό διαπραγμάτευση με τις συνδικαλιστικές ενώσεις», επισήμανε η εταιρεία στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).

Σύμφωνα να με την κατασκευάστρια εταιρεία ελαστικών, τα δύο αμερικανικά εργοστάσια της BFGoodrich, μάρκας που εξαγόρασε τη δεκαετία του 1990 η Michelin, λειτουργούν αυτήν τη στιγμή «πολύ κάτω από τις δυνατότητές τους».

Αυτή η υποαξιοποίηση οδηγεί σε «δομικές ανεπάρκειες που δεν είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα», εξηγεί ο γαλλικός όμιλος.

Η παραγωγή αυτού του εργοστασίου θα μεταφερθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου προς την άλλη μονάδα της εταιρείας στις ΗΠΑ, η οποία βρίσκεται στο Φορτ Γουέιν στην Ιντιάνα, διευκρίνισε η Michelin σε ένα δελτίο Τύπου. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει να «δημιουργηθεί μια πιο αποτελεσματική βιομηχανική δομή», σύμφωνα με τον όμιλο.

Η μείωση της δραστηριότητας στην Τασκαλούζα θα πραγματοποιηθεί «σε φάσεις» από το 2027, προκειμένου να ολοκληρωθεί οριστικά στα τέλη του 2028, σύμφωνα με τη Michelin.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ενεργοβόροι κλάδοι ευθύνονται για το 40% της βιομηχανικής κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η απανθρακοποίηση τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, αλλά και για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Όμως, παρότι ο εξηλεκτρισμός θα διαδραματίσει βασικό ρόλο, απαιτούνται πρόσθετες λύσεις στο πεδίο των βιομηχανικών διεργασιών που εκτελούνται σε υψηλές θερμοκρασίες.

Απαντώντας σε αυτή την πρόκληση, σχεδιάστηκε το INDTEGRATE, ένα εξαιρετικά καινοτόμο έργο του προγράμματος Horizon Europe, με στόχο την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης τεχνολογιών πράσινου υδρογόνου στις ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης. Η Ελλάδα εκπροσωπείται από την ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης, ενώ επίσης συνεργάζονται κορυφαίες βιομηχανίες, τεχνολογικοί φορείς, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια της Ευρώπης, με κοινό στόχο την αξιοποίηση της τεχνολογίας κυψελών για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου.

Πιο συγκεκριμένα, συνδυάζοντας την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας από τις διεργασίες υψηλών θερμοκρασιών ενεργοβόρων βιομηχανιών, καθώς και προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, το INDTEGRATE φιλοδοξεί να αποδείξει ότι η απανθρακοποίηση της βιομηχανίας μπορεί να είναι τεχνικά εφικτή και οικονομικά βιώσιμη. Στο πλαίσιο του έργου θα αναπτυχθούν προηγμένα ψηφιακά εργαλεία, μοντέλα και ψηφιακά δίδυμα (Digital Twins), τα οποία θα υποστηρίζουν το σχεδιασμό, τη βελτιστοποίηση και τη λειτουργία συστημάτων παραγωγής υδρογόνου. Το έργο, θα σχεδιάσει και θα αξιολογήσει ένα σύστημα κυψελών επιτυγχάνοντας αποδοτικότερη παραγωγή πράσινου υδρογόνου και επομένως, σημαντική μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Οι εν λόγω τεχνολογίες θα δοκιμαστούν σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, όπου θα αξιολογηθούν η τεχνική απόδοση, η λειτουργική ευελιξία και η οικονομική βιωσιμότητα τους. Παράλληλα, το INDTEGRATE θα ενισχύσει την ευρεία διάδοση τους μέσω δράσεων εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων, συνεργασιών με ενδιαφερόμενους φορείς και ενός οδικού χάρτη για την ευρεία εφαρμογή τους σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Έναρξη του έργου

Η εναρκτήρια συνάντηση διοργανώθηκε από την KERIONICS σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη της τριετούς συνεργασίας. Εκπρόσωποι όλων των εταίρων παρουσίασαν τους ρόλους και τις αρμοδιότητές τους, ενώ συζήτησαν τις τεχνικές, διοικητικές και επικοινωνιακές δράσεις που θα υλοποιηθούν.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάπτυξη του συστήματος κυψελών, στις τεχνολογίες ψηφιακών διδύμων, στις λύσεις ενεργειακής διαχείρισης και στην προετοιμασία των πιλοτικών επιδείξεων σε λειτουργούσες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, οι εταίροι αντάλλαξαν απόψεις για τον αναμενόμενο αντίκτυπο του έργου και τους μηχανισμούς συνεργασίας με άλλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που προωθούν την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και τις τεχνολογίες υδρογόνου.

Οι συζητήσεις επιβεβαίωσαν την κοινή δέσμευση των συμμετεχόντων να αναπτύξουν καινοτόμες λύσεις με πραγματική βιομηχανική εφαρμογή, οι οποίες θα επιταχύνουν την υιοθέτηση του πράσινου υδρογόνου και θα συμβάλλουν στους στόχους βιωσιμότητας της Ευρώπης.

Τα επόμενα βήματα

Οι συνεργαζόμενοι εταίροι θα επικεντρωθούν στον αναλυτικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη των δομικών στοιχείων του έργου, συμπεριλαμβανομένων των εργαλείων ψηφιακής προσομοίωσης, των συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης και των στρατηγικών ενσωμάτωσης της τεχνολογίας κυψελών. Παράλληλα, θα ξεκινήσει η προετοιμασία των πιλοτικών εφαρμογών, καθώς και δράσεις επικοινωνίας και συνεργασίας με σχετικούς φορείς.

Τα πρώτα τεχνικά αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν τους επόμενους μήνες, συμβάλλοντας στην πρόοδο βιώσιμων λύσεων υδρογόνου και στη μετάβαση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε ένα κλιματικά ουδέτερο μέλλον.

Κοινοπραξία του έργου

KERIONICS S.L. (Ισπανία)

Ena Σύμβουλοι Ανάπτυξης (Ελλάδα)

Torrecid SA (Ισπανία)

CSIC (Ισπανία)

FUKS GROUP (Πολωνία)

Bitwise Oy (Φινλανδία)

Steklarna Hrastnik LLC (Σλοβενία)

Precision Resource (Σλοβενία)

Universitat Politècnica de València (Ισπανία)

Center for Applied Energy Research (Γερμανία)

YIVA Engineering SRL (Βέλγιο)

INCOTEC S.L. (Ισπανία)

https://www.indtegrate.eu