«Οι εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων απαλλάσσονται από κυρώσεις, ο αποκλεισμός αίρεται, ορισμένοι παγωμένοι πόροι αποδεσμεύονται και ξεκινά μεγάλο πρόγραμμα ανοικοδόμησης και ανάπτυξης του Ιράν», πρόσθεσε, απαριθμώντας σημεία του μνημονίου κατανόησης που υπογράφτηκε τη 17η Ιουνίου από τους προέδρους των δυο κρατών Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν.

Οι ΗΠΑ δεν αντέδρασαν αμέσως. Ακόμη, πάντα κατά την ανακοίνωση του Πακιστάν του Κατάρ, τα μέρη συμφώνησαν να δημιουργηθεί άμεσα «πυρήνας διαχείρισης συγκρούσεων», με σκοπό να λάβουν τέλος οι εχθροπραξίες στον Λίβανο ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, οι οποίες έθεταν υπό αμφισβήτηση την κατάπαυση του πυρός.

«Γραμμή επικοινωνίας» για το Ορμούζ

Οι αιματηρές εχθροπραξίες ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολά συνεχίζονταν την Παρασκευή και το Σάββατο στον Λίβανο, παρά το ότι το μνημόνιο κατανόησης προέβλεπε ρητώς τον τερματισμό τους σε όλα τα μέτωπα. Σε αντίποινα η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο πως έκλεινε το Ορμούζ, στενό στρατηγικής σημασίας από όπου διερχόταν προπολεμικά περί το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.

Για το ζήτημα αυτό, οι αντιπροσωπείες της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης συμφώνησαν να δημιουργηθεί «γραμμή επικοινωνίας», προκειμένου «να αποφεύγονται συμβάντα και παρεξηγήσεις, με σκοπό να είναι εγγυημένη η ασφαλής διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ», ανέφεραν το Πακιστάν και το Κατάρ στην ανακοίνωσή τους.

Οι ανακοινώσεις αυτές μειώνουν τις τιμές του πετρελαίου. Περί τις 06:25 (ώρα Ελλάδας), αυτή του WTI, αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, υποχωρούσε κατά 0,20% στα 75,70 δολάρια, ενώ αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, κατά 1,41%, στα 79,43 δολάρια.

Ο πυρήνας πρόληψης που αφορά τον Λίβανο θα αποτελέσει «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» των πραγματικών προθέσεων της άλλης πλευράς, σύμφωνα με τον κ. Αραγτσί. Πιθανή ένδειξη αποκλιμάκωσης: οι αρχές του Ισραήλ ανακοίνωσαν πως αίρονται από σήμερα το πρωί οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις συναθροίσεις εξαιτίας του πολέμου στο βόρειο τμήμα της χώρας, κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο.

Αλλά ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε, για ακόμη μια φορά, πως ο στρατός του θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο «για όσο χρειαστεί». Από την άλλη, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά Ναΐμ Κάσεμ απέρριψε κάθε ενδεχόμενο να συνεχίσει να υπάρχει ζώνη «ασφαλείας» του Ισραήλ στο νότιο τμήμα της χώρας του.

Οι Ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο από τις αρχές Μαρτίου έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 4.106 ανθρώπους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. Στην άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός λέει πως μετρά 36 απώλειες.

Αποχώρηση

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA, η ιρανική αντιπροσωπεία εγκατέλειψε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία έπειτα από μια ώρα και είκοσι λεπτά χθες, αντιδρώντας στη «δημοσιοποίηση προσβλητικού μηνύματος του προέδρου των ΗΠΑ». Ωστόσο η διαδικασία συνεχίστηκε, χάρη στους μεσολαβητές.

Η αποχώρηση αποτελούσε αντίδραση σε τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, με την οποία απαιτούσε η Τεχεράνη να «σταματήσει» τη Χεζμπολά ώστε να μην προκαλεί «προβλήματα», απειλώντας σε διαφορετική περίπτωση ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «πιο σκληρά», προσθέτοντας τρία θαυμαστικά.

«Καλά θα κάνουν να ζυγίζουν τα λόγια τους· οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν αλλιώς», αντέτεινε μέσω X ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας και του κοινοβουλίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Δυνάμει του «μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» της 17ης Ιουνίου, τα μέρη δεσμεύτηκαν να απέχουν «από το να απειλούν με καταφυγή στη βία το ένα το άλλο» κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τους.

Αυτές οι τελευταίες αναμένεται να οδηγήσουν, εντός προθεσμίας 60 ημερών, ανανεώσιμης, σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κι ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Χαώδης διάσταση απόψεων των δυο πλευρών καταγράφεται επίσης ως προς το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης, που αντιμετωπίζουν με καχυποψία η αμερικανική η ισραηλινή και άλλες δυτικές κυβερνήσεις επί δεκαετίες. Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, το ζήτημα αυτό δεν εξετάστηκε στην πρώτη συνεδρία.

Κατά την ίδια πηγή, το δίκτυο IRIB, η ιρανική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να ποζάρει και να φωτογραφηθεί μαζί με την αμερικανική, που πέρα από τον αντιπρόεδρο Βανς, συμπεριλαμβάνει τον ειδικό απεσταλμένο της προεδρίας Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του προέδρου Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ. «Διεξαγάγαμε συνομιλίες σε βάθος για όλες τις διαστάσεις της συμφωνίας» για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, διαβεβαίωσε αντιθέτως ανώτερος αμερικανός διπλωμάτης τον Τύπο στο Μπίργκενστοκ.

Ο ομόλογός του στην Οδησσό Όλεχ Κίπερ, ανακοίνωσε ότι ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και άλλοι τρεις τραυματίστηκαν σε ρωσικό πλήγμα με βαλλιστικό πύραυλο τύπου Ισκαντέρ, αργά χθες Κυριακή το βράδυ.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, οχήματα και δεξαμενή καυσίμων πήραν φωτιά έπειτα από το πλήγμα εναντίον αυτής που περιέγραψε ως αγροτική επιχείρηση στην περιφέρεια της Οδησσού.

Η Ρωσία βομβαρδίζει καθημερινά την Ουκρανία από το ξέσπασμα του πολέμου, τον Φεβρουάριο του 2022. Από την πλευρά του το Κίεβο εντείνει και αυτό της αεροπορικές επιδρομές του εναντίον της ρωσικής επικράτειας τελευταία.

Η ρωσική υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας έκανε γνωστό τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ότι έκλεισε τα τέσσερα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Μόσχα, εν μέσω ανακοινώσεων για την καταστροφή σχεδόν εξήντα ουκρανικών μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων μέσα σε περίπου δυο ώρες.

Για τη διάσωση της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ (τεχνολογική, χρηματοοικονομική, στρατιωτική…), η Διοίκηση Τραμπ 2.0 προέκρινε, αφενός, τον “προστατευτισμό” της αμερικανικής οικονομίας (επιβολή δασμών, επαναπατρισμός αμερικανικών κεφαλαίων/ανασυγκρότηση βιομηχανικής βάσης…), αφετέρου, ένα εύρος στοχευμένων -αλλά και συχνά ασαφών- επιλογών μεταξύ απομονωτισμού και εκτεταμένου παρεμβατισμού, από το Δυτικό Ημισφαίριο/Ευρώπη μέχρι την Μέση Ανατολή και τον Ινδοειρηνικό, όπου έχει μεταφερθεί το κέντρο βάρος του παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Παράλληλα, όπως καταγράφηκε και στην τελευταία εμβληματική Έκθεση “Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας” (NSS), ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει προσανατολισθεί προς ένα νέο δόγμα εξισορρόπησης και συναλλακτικών πρακτικών/ενδεχόμενων συνεργασιών ισχύος των ΗΠΑ με τους άλλους δύο μεγάλους πόλους, της αλματωδώς αναπτυχθείσας και συστημικής αντιπάλου Κίνας και της πάντα υπολογίσιμης πυρηνικής δύναμης της Ρωσίας, επιφυλάσσοντας για τον εαυτό του έναν ιδιότυπο ρόλο ειρηνοποιού.

Ουκρανικό και Μεσανατολικό

Η αμερικανική επιρροή μπορεί να παράγει άμεσα αποτελέσματα στο Δυτικό Ημισφαίριο (με χαρακτηριστική την απομάκρυνση Μαδούρο από τη διακυβέρνηση της Βενεζουέλας), όμως δεν συμβαίνει το ίδιο στη δύσβατη Ευρασία. Αντί της -υποσχεθείσας από τον Τραμπ και σε εικαζόμενη συνεννόηση με τον Πούτιν- γρήγορης λήξης των συγκρούσεων στην Ουκρανία, ο εκατέρωθεν πόλεμος φθοράς διαιωνίζεται τόσο με την αργή, αλλά σημαντική επέκταση των εδαφικών κερδών της Ρωσίας, όσο και με τα πλήγματα των ουκρανικών drones βαθιά στη ρωσική επικράτεια.

Η ανησυχία για ενδεχόμενη κλιμάκωση της σύρραξης, σχετίζεται με τη στοχοποίηση από την Ρωσία του ίδιου του Κιέβου, αλλά και θεωρούμενων ως εμπλεκόμενων υπέρ της Ουκρανίας στρατιωτικών υποδομών ανατολικοευρωπαικών χωρών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια/ενδεχόμενη αντίδραση του ΝΑΤΟ, μη αποκλειομένου και του πειρασμού χρήσης πυρηνικών, όπως υποστηρίζεται από σκληροπυρηνικούς της Μόσχας. Βεβαίως, το παράθυρο ευκαιρίας για ειρήνευση παραμένει ανοικτό με την εκφραζόμενη πρόθεση διαπραγματεύσεων των εμπολέμων, μέσω και πιθανής διαμεσολάβησης των ΗΠΑ ή/και ευρωπαϊκών χωρών (που εξ υπαρχής έχουν καταδικάσει τη ρωσική εισβολή και έχουν συνδράμει οικονομικά και στρατιωτικά την Ουκρανία).

Εκείνο, όμως, που ανέδειξε τα όρια των αμερικανικών σχεδιασμών για την απομείωση της ισχύος σύμπλευσης Ιράν-Κίνας, είναι η απόπειρα εκκαθάρισης του τοπίου στη Μέση Ανατολή, σε συνέχεια των εκκρεμοτήτων του περυσινού 12ήμερου πολέμου Ισραήλ-Ιράν και της επιδίωξης ενεργειακής αποκοπής της Κίνας, ιδίως μέσω των Στενών του Ορμούζ (απ’ όπου διακινείται περί το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής ενεργειακών/πετροχημικών προϊόντων, με το 85% αυτών να κατευθύνεται προς την Ασία και να καλύπτει το 90% των οικείων αναγκών της Κίνας).

Ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος εναντίον του Ιράν χωρίς καθαρό νικητή, η επέκταση των χτυπημάτων του Ιράν σε Μοναρχίες του Κόλπου και του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο καταλαμβάνοντας εδάφη του, καθώς και οι εύθραυστες εκεχειρίες χωρίς συμφωνίες ειρήνης, αντικατοπτρίζουν ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παίγνιο, που δοκιμάζει τις συνολικές ευρασιατικές ισορροπίες και αναδιατάσσει τις δυναμικές του νέου πολυπολικού κόσμου.

Παρά το μεγάλο στρατιωτικό και οικονομικό κόστος του πολέμου για το Ιράν (υπολογιζόμενο στα 250 με 300 δις ευρώ), η σκακιστική αντοχή του θεοκρατικού καθεστώτος, έχοντας επιτύχει εθνική συσπείρωση απέναντι στον κεντρικό στρατηγικό στόχο της ανατροπής του “παράδοσης άνευ όρων”, από τους επιτεθέντες, μετέφερε το εσωτερικό πρόβλημα στον Τραμπ, με τις επιλογές του οποίου να έχουν σημειώσει μεγάλη δημοσκοπική πτώση ενόψει, μάλιστα, των κρίσιμων για το Κογκρέσο ενδιάμεσων εκλογών του προσεχούς Νοεμβρίου.

Aκανθώδεις εκκρεμότητες

Η συνακόλουθη αναδίπλωση του Αμερικανού Προέδρου κατέληξε τελικώς σε προκαταρκτική συμφωνία παράτασης 60 ημερών της κατάπαυσης του πυρός με πολλές και ακανθώδεις εκκρεμότητες, στα “σημεία” των οποίων φαίνεται να “κερδίζει” το Ιράν: Ναι μεν άνοιγμα/αποτροπή καθολικού ιρανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζ (με παράλληλη άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού λιμανιών του Ιράν) και επί της αρχής περιστολή του πυρηνικού προγράμματος, αλλά συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την τύχη του εμπλουτισμένου ουρανίου, την άρση των κυρώσεων (εξαγωγών πετρελαίου, παγωμένων κεφαλαίων, γενναία “αποζημίωση” ανασυγκρότησης…) και τη μη συμπερίληψη στη συμφωνία του ισχυρού βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν.

Στην αμερικανική αναζήτηση εξόδου από την κρίση, συνέβαλε, ασφαλώς, η διατάραξη της ενεργειακής και μεταφορικής/επισιτιστικής αλυσίδας, με την ολοένα και απειλητικότερη εξάντληση των ενεργειακών αποθεμάτων, που εκτόξευσε τις τιμές ενεργειακών προϊόντων και τροφίμων, προκαλώντας τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις και εφιαλτικά σενάρια στασιμοπληθωρισμού για την παγκόσμια οικονομία, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής (που επιπλέον έχει επιβαρυνθεί και από το καθευατό μεγάλο κόστος του πολέμου, υπολογιζόμενο από 25 έως και -κατά την Moody’s- 100δις $).

Ωστόσο, ο αμερικανο-ιρανικός συμβιβασμός, επεκτείνοντας την εκεχειρία και στα μέτωπα του Λιβάνου, βρίσκει αντίθετο τον τρίτο καθοριστικό παίκτη του πολέμου, τον Νετανιάχου, ο οποίος θα ήθελε τη συνέχιση των επιχειρήσεων μέχρι εξουδετερώσεως της “υπαρξιακής απειλής” της Χεζμπολάχ και του Ιράν, ώστε να παρουσιάσει νίκη επιβίωσής του στην επερχόμενη μάχη των ισραηλινών εκλογών, το φθινόπωρο. Μένει να φανεί αν ο Τραμπ πείσει τον Νετανιάχου να υποχωρήσει από τις περιφερειακές του φιλοδοξίες με διάφορα ανταλλάγματα, όπως η διαβεβαίωση επέκτασης των Συμφωνιών Αβραάμ και σε άλλες αραβικές χώρες, η τύχη όμως των οποίων μέλλει να επανατεθεί υπό το φως των νέων πραγματικοτήτων στην Μέση Ανατολή.

Γεωπολιτική αναδιάταξη της Ευρασίας

Πάντως, εκείνοι που τελικώς έχουν επωφεληθεί από την νέα κρίση στην Μέση Ανατολή είναι, κυρίως, οι ανταγωνιστές ισχύος των ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, που προσβλέπουν στον περιορισμό της αμερικανικής επιρροής: Η μεν Ρωσία, η οποία επιδιώκει βιαιότερη μετάβαση στον πολυπολικό κόσμο, έχει ανακτήσει ενεργειακά κέρδη και αυτοπεποίθηση, τη στιγμή που δοκιμάζεται η οικονομία της με το Ουκρανικό, η δε ισχυρότερη Κίνα, επενδύοντας με στρατηγική υπομονή -έναντι του βιαστικού Τραμπ- στη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της διεθνούς της αξιοπιστίας, έχει φιλοτεχνήσει την εικόνα μιας υπερδύναμης σταθερότητας και συνεργασίας.

Εν προκειμένω, Σι και Τραμπ φέρονται να συμπλέουν ως προς την αποφυγή -τουλάχιστον στον παρόντα χρόνο- της μεγα-σύγκρουσης των δύο ισχυρότερων πόλων του πλανήτη, με τον Σι να ανάγει την εν προκειμένω αντιπαράθεση στη διδαχή-αποφυγή της “παγίδας του Θουκυδίδη”. Από πλευράς της, ο έτερος γοργά ανερχόμενος -δημογραφικά και οικονομικά- πόλος της Ευρασίας, η Ινδία, κατατάσσεται στους ανησυχούντες, επιζητώντας ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και σταθερές σχέσεις συνεργασίας τόσο με το Ισραήλ, όσο και με τις Αραβικές χώρες, υπολογίζοντας και τον εκ των πραγμάτων ανασχεδιασμό του IMEC.

Επιπλέον, η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον OPEC+ δεν εξαντλείται στην αντιστάθμιση των αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη χώρα, με την αποδέσμευσή της από τις ποσοστώσεις παραγωγής και εξαγωγής πετρελαίου, αλλά απηχεί τη δυναμική αναδιάταξης του status quo της ευρύτερης περιοχής: την ισχυροποίηση της στρατηγικής σύμπλευσης ΗΑΕ-Ισραήλ, έναντι της όποιας μεταπολεμικής επιρροής του Ιράν και της εξασθένησης της αμερικανικής ομπρέλας προστασίας των χωρών του Κόλπου.

Συγχρόνως, στη δυναμική της εν λόγω αναδιάταξης, καταγράφεται η αντίστοιχη διαφοροποίηση των ΗΑΕ από τους άλλους στρατηγικούς παίκτες της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, τη σύγκλιση με τα συμφέροντα των οποίων καλλιεργεί η Τουρκία για την περαιτέρω αναβάθμιση του περιφερειακού της ρόλου (κυρίως έναντι των Ισραήλ-Ιράν), έχοντας στο μεταξύ προωθήσει τη θέση της στο χάρτη των διασυνδέσεων (Μεσαίος Διάδρομος) και επωφελούμενη από τη διάσταση ΗΠΑ-Ισραήλ.

Ακολουθεί το Β’ ΜΕΡΟΣ: Η ευρωπαϊκή παράμετρος και ο εθνικός πυλώνας

Μια ενδιαφέρουσα ακόμη παρατήρηση είναι μια σύγκριση του έτους 2020 με το 2025, διάστημα στο οποίο οι μνημονιακές πολιτικές της προηγούμενης δεκαετίας είχαν πλέον σχεδόν απαλειφθεί, η χώρα εισέπραξε τεράστια ποσά από τα ταμεία ανάκαμψης, και η οικονομία βελτιώθηκε σε σχέση με τα μνημονιακά χρόνια καθώς και η Νέα Δημοκρατία, είχε την διακυβέρνηση της χώρας. Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το 2020 είχαν ανέλθει αντίστοιχα σε 84.767. Δηλαδή μόνο το 2025 υπάρχει μια μείωση γεννήσεων κατά ποσοστό 22,62%(!) σε σχέση με το 2020!

Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι πλέον αναστρέψιμοι. Αυτή είναι η πραγματικότητα την οποία ούτε η ελληνική κυβέρνηση δεν ομολογεί, αλλά ούτε η αντιπολίτευση δεν έχει αναγάγει στο υπ’ αριθμόν ένα εθνικό θέμα. Πως διατηρείται η πληθυσμιακή ισορροπία της χώρας; Είναι απλό, αλλά δεν το επικοινωνούν τα ΜΜΕ. Μέσω της μετανάστευσης.

Η Ελλάδα δηλαδή από τη μια χάνει μια Κατερίνη ανά έτος σε ό,τι αφορά τις γεννήσεις και παράλληλα καλύπτει το κενό με μετανάστευση, η οποία τα τελευταία χρόνια αφορά σε μεγάλο ποσοστό μουσουλμάνους το θρήσκευμα.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον συνολικά;

Αρχικά η Ελλάς το 2070 θα προσεγγίζει τα 7,5 εκατομμύρια κατοίκους, εκτός εάν έρθουν αντίστοιχοι μετανάστες να καλύψουν το κενό. Εάν η Ελλάς συνεχίζει να ελκύει μόνο μετανάστες από μουσουλμανικές χώρες, κυρίως όπως συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη, τότε ένα τεράστιο ποσοστό μουσουλμάνων θα ζούνε στην χώρας μας. Ίσως ένα ποσοστό πάνω του 15%. Ποια χώρα είναι διαχρονικά ο μεγαλύτερος εθνικός κίνδυνος για την Ελλάδα; Μα φυσικά η Τουρκία. Και τη χώρα είναι η Τουρκία; Μα φυσικά μία μουσουλμανική χώρα. Τα συμπεράσματα δικά σας για μια προβολή του μέλλοντος.

Σε απλά ελληνικά η Ελλάς, μία χώρα με διαρκώς μειούμενο πληθυσμό σε τρομακτικό ρυθμό, σε μερικές δεκαετίες από σήμερα, είτε θα έχει συρρικνωθεί σε μία χώρα των 7,5 εκατομμυρίων, αν θεωρητικά οι μεταναστευτικές ροές γίνουν σχεδόν μηδενικές και ο ρυθμός γεννήσεων θανάτων παρέμενε ο ίδιος με το 2025, είτε η πληθυσμιακή ισορροπία θα έχει αντικατασταθεί με την συνέχιση των μεταναστευτικών ροών, κυρίως μουσουλμάνων, με άδηλο στόχο τουλάχιστον τη διατήρηση της πληθυσμιακής ισορροπίας.

Το εύλογο ερώτημα που θα έθετε ένας αντικειμενικός παρατηρητής, είναι το γιατί η κυβέρνηση δεν έχει κηρύξει εθνικό συναγερμό και δεν έχει εκτρέψει όλους τους εθνικούς πόρους κατά το δυνατόν, για την ανάσχεση του δημογραφικού εθνοκτόνου κινδύνου. Αυτό θα πρέπει να το απαντήσουν οι κατά τα άλλα λαλίστατοι εκπρόσωποι της κυβέρνησης. Προσωπικά ο υπογράφων σηκώνει τα χέρια ψηλά.

Όσο καλοπροαίρετος και αν θα ήθελε να είναι, το γεγονός ότι τα τελευταία πέντε έτη ο αριθμός των γεννήσεων μειώθηκε κατά 22,62% αποτελεί μία τεράστια αποτυχία και μία ομολογία παράδοσης στην εθνική δημογραφική μοίρα μας. Η νυν κυβέρνηση δεν κατάφερε σχετικά απλά τίποτα. Εντελώς τίποτα. Ψελλίζουν κάθε φορά μισόλογα για μέτρα ασπιρίνες μπροστά στο μέγεθος του προβλήματος. Ακόμα πιο απογοητευτικό είναι ότι κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν θέτει το δημογραφικό ως το βασικό θέμα συζήτησης.

Δεν είναι ώρα για ευχές, ούτε ώρα για θαύματα

Ο από μηχανής Έλληνας θεός δεν θα κατέβει να δώσει λύση. Και όποτε κατέβηκε ήταν σε θεατρική παράσταση. Η Ελλάς “αυτοκτονεί” και η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση μαλώνουν για τις τηλεφωνικές υποκλοπές, για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, για το ποιος θα είναι πρωθυπουργός, κτλ κτλ. Κατά την άποψη μου είναι αργά.

Η Ελλάς με την σημερινή της μορφή στα επόμενα 30-50 χρόνια δεν θα υπάρχει. Ούτε ως κοινωνική διαστρωμάτωση και σύνθεση, ούτε ως πληθυσμιακή σύνθεση και θρησκευτική αποτύπωση. Το σε τι θα έχει διαμορφωθεί μένει να το δούμε, πάντως σίγουρα θα είναι ένα μωσαϊκό με κομμάτια που δύσκολα κολλάνε μεταξύ τους.

Η κεντρική Ευρώπη έχει ακόμα τουλάχιστον, ένα πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδος. Δεν γειτνιάζει με την μουσουλμανική Τουρκία των “ήρεμων νερών” για να χρησιμοποιήσουμε political correct όρους. Εμείς όμως γειτνιάζουμε…

Ελλάδα 2.0! Δραματικά πληθυσμιακά μειούμενη, αλλά πάντα Ελλάδα 2.0 (sic)!

Προτείνει μια προσέγγιση της ιστορίας μέσα από την “Μικροϊστορία” (ο καλλιτέχνης αναφέρει έναν από τον ιδρυτές της, τον Ιταλό Κάρλο Γκίνσμπουργκ που πέθανε πριν λίγες μέρες) και όχι με την ιστοριογραφική ματιά που προβάλλεται από τις κυρίαρχες δυνάμεις. Απώλεια και μεταμόρφωση αλληλοεπιδρούν…

Η ονομασία COLUMBIA εξάλλου αναφέρεται σε μια καταστροφή και συγκεκριμένα στην ΟΛΙΚΗ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ, το 2006 του πρώην εργοστασίου παραγωγής δίσκων βινυλίου της COLUMBIA στην Ριζούπολη ενώ ο υπότιτλος Die Ruinen Athen (ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, 1811) αναφέρεται στην ομώνυμη σύνθεση του Μπετόβεν που γράφεται στο πνεύμα του ρομαντικού φιλελληνισμού για ένα θεατρικό έργο που εκτυλίσσεται στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα και αναβιώνει το αρχαιοελληνικό παρελθόν.

Ο Χαραλάμπους κάνει μια νύξη στην ρομαντική έλξη για τα ερείπια και το παρελθόν και τις δυτικές προβολές στην Ελλάδα, όπως διαμορφώθηκαν και από έναν αποικιοκρατικού τύπου οριενταλισμό τον 19ο αιώνα.

Τα αντικείμενα και οι ήχοι διηγούνται

Στην κεντρική αίθουσα της γκαλερί, ένα μεγάλο ορθογώνιο, χειροποίητο τραπέζι φέρει απάνω του σε πυκνή άναρχη τάξη, μεταξύ άλλων, κοχύλια, έναν βαλσαμωμένο επιβλητικό αετό, καπνά, λεκάνες, ηχεία, κλαδιά τριανταφυλλιάς (ο καλλιτέχνης τα έχει χρησιμοποιήσει και ως δοξάρια στις επιτελέσεις -performances- και τους μουσικούς αυτοσχεδιασμούς του με τα βινύλια), δεμένα με σχοινί παλαιές εκδόσεις, δίσκους, πικάπ και ενισχυτές, γυάλινα ποτήρια στο σχήμα βεντούζας, αντικείμενα που επανέρχονται στο πολύπτυχο, πολυαναφορικό και διεπιστημονικής προσέγγισης έργο του Πάνου Χαραλάμπους (ομότιμου Καθηγητής και Πρύτανη της ΑΣΚΤ από το 2014-2019) στο οποίο, ο τόπος, η καταγωγή, η ζωντανή σχέση ανάμεσα σε διαφορετικές χρονικότητες και κυρίως η βιωμένη και ριζωμένη εμπειρία συνιστούν έναν πυρήνα μίας τέχνης που αποπνέει παλλόμενη ενέργεια και ζωτικότητα.

Ο Χαραλάμπους καθιστά τα αντικείμενα έμψυχα, ανιμιστικά. Στα έργα του επαναλαμβάνει μια σειρά μοτίβων και αντικειμένων με διαφορετικό τρόπο κάθε φορά, δημιουργώντας έτσι καινούριες διασυνδέσεις που αντανακλούν τους σύγχρονους προβληματισμούς.
Ανάμεσα στα “ευρεθέντα αντικείμενα” στο έργο του βρίσκονται τα ευτελή γυάλινα ποτήρια σε σχήμα βεντούζας που ήταν κοινά στα πανηγύρια.

Πάνω σε αυτά στηνόταν συχνά ένας μερακλίδικος χορό που έπαιζε με την ισορροπία και τον κίνδυνο. Ένα τέτοιο χορό πάνω στα ποτήρια που ο Χαραλάμπους είχε στήσει ως ένα υδάτινο περιβάλλον υπομνηματίζοντας την λίμνη Αμβρακία, ερμήνευσε ο καλλιτέχνης στο “Ένας αητός καθότανε”, ένα έργο-εγκατάσταση και ηχητικό συμβάν που συνοδευόταν από το άκουσμα σπάνιων ηχογραφήσεων του θρυλικού τραγουδιστή δημοτικών τραγουδιών Τάκη Καρναβά και ταυτόχρονα του αβαν-γκαρντ βοκαλίστα Demetrio Stratos. Με αυτό το έργο ο Πάνος Χαραλάμπους συμμετείχε στην τριμελή Εθνική εκπροσώπηση της Ελλάδας στην 58η Μπιενάλε της Βενετίας (2019).

Καθοριστικό στο έργο του καλλιτέχνη είναι τα βιώματα και οι μνήμες του από την παιδική και εφηβική ηλικία που φέρει από τον τόπο καταγωγής του το Ξηρόμερο της Ακαρνανίας, τόπο μίας άλλοτε ακμάζουσας αλιευτικής και αγροτικής κοινότητας και γνωστό παλαιότερα για τη πλούσια καπνοπαραγωγή του.

Είναι ο τόπος που “τρυπώνει” μαγικά σε όλα του τα έργα (όπως στην σειρά με τα Καπνά) καλλιεργώντας έτσι το όραμα-πρόταση του καλλιτέχνη για την δυνατότητα ύπαρξης ενός μοντερνισμού της ελάσσονας (περιφερειακής) σκηνής, (κατά την ελάσσονα λογοτεχνία των Ντελέζ-Γκουαταρί, στο κοινό τους δοκίμιο Κάφκα, “Για μια Ελάσσονα Λογοτεχνία”, η οποία μεταξύ άλλων αποτελεί βήμα σε ομάδες που βρίσκονται στο περιθώριο, σπάζει τις κοινωνικές και γλωσσικές νόρμες, αποσταθεροποιεί το κανονιστικό νόημα και αποτελεί πράξη αντίστασης) ήδη από την δεκαετία του ογδόντα όταν η επαρχία αρχίζει να αδειάζει.

Columbia: Μία σπουδαία έκθεση 

Πρόκειται για μια εικαστική σκηνή με μια στάση ζωής πιο ανοιχτή στην ενδεχομενικότητα και για μια έκφραση που προβάλλει τις τελετουργίες και το μυθικό στοιχείο ως μέρος του καθημερινού βίου. Οι μειονοτικές φωνές δημιουργούν έτσι δημιουργικές “γραμμές διαφυγής” εντός ενός οργανωμένου συστήματος σκέψης (με το στοιχείο της εντοπιότητας ασχολήθηκαν εξάλλου και άλλοι καλλιτέχνες της γενιάς του όπως οι Θανάσης Τότσικας, Μαρία Παπαδημητρίου, ο Μάριος Σπηλιόπουλος και με έναν τρόπο ο Νίκος Αλεξίου). Στο πλαίσιο της σημερινής γεωπολιτικής και της λεγόμενης πολυπολικότητας, ένας αναστοχασμός γύρω από την διαμόρφωση κοινωνικών και συλλογικών ταυτοτήτων αποκτά καινούριο νόημα.

Στην σπονδυλωτή ατομική έκθεση του Πάνου Χαραλάμπους, ο καλλιτέχνης έχει κρύψει ηχεία μέσα ή ανάμεσα στα αντικείμενα έτσι ώστε να αντηχούν από παντού μουσικές από χώρες και πολιτισμούς όλου του κόσμου και περιόδων, της υψηλής ή χαμηλής “τέχνης”, της κλασικής, δημώδους ή λαϊκής κουλτούρας. Η επιφάνεια του τραπεζιού καθίσταται ένας φαντασιακός τόπος, ένας χώρος συνάντησης πολιτισμών, ανθρώπων και ξεχασμένων ή αγνοημένων ιστοριών.

Με υπόβαθρο τον μαγνητοφωνημένο ήχο των τριγμών ενός τεντωμένου σχοινιού-χορδής στο σκαρί μιας ξύλινης βάρκας, καθώς ο καλλιτέχνης αυτοσχεδίαζε σε διάφορες παραλλαγές ηχητικών του δράσεων με δοξάρια κλαδιά τριανταφυλλιάς, εναλλάσσονται ηχογραφήσεις παλαιών εμβληματικών φωνών – γυναικείων σε μεγάλο βαθμό – του διεθνούς ρεπερτορίου μεταξύ των οποίων οι Μαρία Κάλλας, η Αιγύπτια Ούμ Κουλσούμ, η Λιβανέζα Φεϊρούζ, η Ισπανίδα τραγουδίστρια των φλαμένκο γνωστή ως “La Niña de la Puebla”, η Πορτογαλίδα “βασίλισσα του φάντο” Αμάλια Ροντρίγκεζ. Σαν τα ευρήματα μιας ενδελεχούς αναζήτησης, οι ήχοι μοιάζουν να βγαίνουν από το βάθος της ιστορίας και της γης και ενώ ανήκουν σε συγκεκριμένα ιστορικά πλαίσια κινούνται ταυτόχρονα σε μια αχρονία.

Τις μέρες που είναι παρόν, ο καλλιτέχνης αυτοσχεδιάζει με το ηχητικό περιβάλλον παίζοντας διαφορετικές επιλογές από τις επιδαπέδιες στοίβες δίσκων κατά μήκος της αίθουσας που αποτελούν ένα μικρό μέρος του ανεξάντλητου προσωπικού αρχείου του καλλιτέχνη. Μουσικές από τα πανηγύρια στην γενέτειρα του, ήχοι της φύσης, οι μη μελωδικοί ήχοι της μινιμαλιστικής μουσικής, το παίξιμο χαραγμένων και απαγορευμένων από την δικτατορία δίσκων του Μίκη Θεοδωράκη, συνθέτουν συχνά μία ηθελημένη κακοφωνία που δίνει αξία στην πόλωση, στις οριακές καταστάσεις και στην αρμονία μιας δυσάρεστης, παράλογης αισθητικής.

Η εγκατάσταση προσκαλεί την περιέργεια και την παρατηρητικότητα και γίνεται χώρος προς θέαση, αλλά και με έναν συμβολικό τρόπο, προς χρήση. Το νόημα είναι ανοιχτό και αινιγματικό, ανάμεσα στο ατελεύτητο και το πεπερασμένο, σε ένα πριν και ένα μετά: Μπορεί να είναι ένα τραπέζι εργασίας, ή το τραπέζι γύρω από ο οποίο κάθισαν ή θα καθίσουν τα μέλη μιας ομάδας, μιας κοινότητας για να μοιραστούν κάτι από κοινού. Αποτελεί όμως και ένα αντικείμενο-φόρο τιμής στην απώλεια. Ο καλλιτέχνης κάνει λόγο για ένα τραπέζι-επιτάφιο και είναι αλήθεια ότι η εγκατάσταση δημιουργεί μία αίσθηση ευλάβειας. Αποπνέει μια ιερότητα την οποία ο καλλιτέχνης συνδέει με “την τέχνη ως ιερουργία όπου όλοι οι μετέχοντες τελούν υπό καθεστώς ιερότητας”.

Μετάπλαση και επαναπλαισίωση

Πολλά από τα αντικείμενα ανασύρουν ένα απολεσμένο ή αγνοημένο παρελθόν και αγροτικό ή κοινοτικό τρόπο ζωής με τα πανηγύρια, το σκάλισμα της γης, την αγριότητα, την δυσκολία αλλά και την ανταμοιβή συνύπαρξης με την φύση ιδωμένα σε ένα επίκαιρο πλαίσιο ως δρόμοι για την συγκρότηση του εαυτού, της μνήμης και της ύπαρξης μέσα σε μία κοινωνία. Η ζωτικότητα που η εγκατάσταση αποπνέει, το αίσθημα της προσμονής που γεννά στον θεατή και η σπίθα της επιθυμίας για μια απροσδιόριστη δυνατότητα, προσπερνά την νοσταλγία για το παρελθόν, την γραφική φαντασίωση ενός παραδοσιακού τρόπου ζωής και την διάθεση επιστροφής σε αυτόν.

Πάνω στο τραπέζι που ίσως αποτελεί και το πιο εμβληματικό κομμάτι της έκθεσης, μία παλαιά έκδοση του Μαγικού Βουνού του Tόμας Μαν υπομνηματίζει ακριβώς αυτή την δυναμική ανάμεσα στην ζωή και τον θάνατο και μιλά για μία δημιουργική “διαχείριση πένθους”.
Στην πίσω αίθουσα της γκαλερί οι σκόρπιοι σπασμένοι δίσκοι στο πάτωμα και οι ήχοι που παράγονται, καθώς ο θεατής πατά απάνω τους αναβιώνουν το επανερχόμενο αίσθημα της καταστροφής.

Όμως το “επιζωγραφισμένο μωσαϊκό” που ορθώνεται στους γύρω τοίχους (η όλη εγκατάσταση προκύπτει από μια διαδικασία κόλλησης και αποκόλλησης δίσκων σε μαύρες επιφάνειες) δεν υποδηλώνει μόνο μια διάθεση διάσωσης, αλλά κυρίως ανασύστασης των θραυσμάτων σε ένα ανοιχτό έργο-φρίζα που εν δυνάμει μπορεί να απλωθεί στο χώρο.

Οι δίσκοι δεν είναι μόνο χρηστικοί αλλά και επιφάνειες που φέρουν τα ίχνη εικόνων, ήχων και ανθρώπων. Στην έκθεση, επιτοίχιες συνθέσεις από ποτήρια, κομμάτια δίσκων και άλλα αγαπημένα αντικείμενα του καλλιτέχνη όπως για παράδειγμα ένα έργο του Τζούλιο Καΐμη ή μια φωτογραφία του έφιππου πατέρα του που υποδέχεται τον Θεοδωράκη στο Ξηρόμερο το 1964 παρουσιάζονται ως ένα σύνολο από ετερόκλητα μέρη, ένα bricolage (με την σημασία που είχε αποδώσει στον όρο ο Κλόντ-Λεβρί Στρώς στο Άγρια Σκέψη) μιμούμενα την αυτοσχέδια, αυθόρμητη λαϊκή διακόσμηση στα σπίτια της επαρχίας προβάλλοντας έτσι μια αισθητική εκτός της υψηλής κουλτούρας.

Columbia: Συγχρονικότητα, υλικό και άυλο

Η ιστορία εμπλέκεται με τις ιστορίες και η αίσθηση του χρόνου δεν είναι γραμμική αλλά εκείνη που προκύπτει μέσα από απρόβλεπτες διαδρομές, τους συνειρμούς και την εσωτερική μνήμη. Ο καλλιτέχνης κάνει λόγο για το “τετελεσμένο μέλλον” (Ζακ Λακάν), ζωντανεύοντας το παρελθόν, όχι ως κάτι σταθερό, αλλά που διαμορφώνεται αναδρομικά ως ένα γίγνεσθαι του υποκειμένου, καθώς καλλιεργεί αυτό που δύναται να γίνει στο μέλλον.

Ο ήχος γίνεται χώρος, τόπος (ηχοτοπίο) και εικόνα, ενσαρκώνεται και σωματοποείται ενώ η εικόνα γίνεται επίσης ίχνος και υπόμνηση. Η συνάρθρωση άυλου και υλικού στοιχείου, αόρατου και ορατού, στοιχείων της φύσης και αρχειακού υλικού μαζί με ήχους προβάλλει την πνευματικότητα και το αίσθημα ανάτασης που προκύπτει μέσα από την ύλη και τον χειρισμό της. Ας σημειωθεί ότι ακόμα και τα μεγάλα ηχεία, σε σχήμα άρπας έχουν σχεδιαστεί και κατασκευαστεί από τον καλλιτέχνη ειδικά για την έκθεση όπως και οι ενισχυτές.

Το χειρωνακτικό στοιχείο και τη διαδικασία της δημιουργίας υπογραμμίζουν και τα κεντήματα από τις ξεχαρβαλωμένες ταινίες κασετών που έχει φιλοτεχνήσει η γυναίκας του καλλιτέχνη και γνωστή καλλιτέχνης Θάλεια Χιώτη, έργο που ο Χαραλάμπους ήθελε να συμπεριλάβει στην ατομική του έκθεση την οποία εξάλλου αφιερώνει σε εκείνη.

Συλλέκτης εικόνων και ντοκουμέντων, λάτρης της λογοτεχνίας – μιλά μεταξύ άλλων για τον Mπρούνο Σουλτς και τον ονειροφαντασιακό του λόγο – ο χειμαρρώδης στις αναφορές του, ο Πάνος Χαραλάμπους με την ατομική του έκθεση “Columbia” καταθέτει για μια ακόμα φορά την ελεύθερη, ανοιχτή ματιά για έναν κόσμο σε διαρκή ροή, έναν κόσμο από απρόβλεπτες τροχιές και θεάσεις.

ΠΑΝΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, COLUMBIA, Die Ruinen von Athen, CITRONNE Gallery, Πατριάρχου Ιωακείμ 19, ως 29/6.

Ώρες λειτουργίας:

Τρ, Πέμ, Παρ: 11.00 – 20.00

Τετ, Σάβ: 11.00 – 16.00

Η εταιρεία Qatarenergy επιβεβαίωσε ότι σημειώθηκε έκρηξη, λόγω τεχνικής βλάβης, στην τοπική μονάδα επεξεργασίας φυσικού αερίου Μπαρζάν. Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε αμέσως μετά έχει τεθεί υπό έλεγχο.

Πηγή: ΑΠΕ:ΜΠΕ

«Ο θάνατος του Διοικητή της Επανάστασης Ραμίρο Βαλντές Μενέντες μας θλίβει βαθιά, όπως εκείνος ενός πατέρα», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο Κουβανός πρόεδρος. «Κάθε στιγμή της ζωή του διοικητή Ραμίρο σημαδεύτηκε από την απόλυτη πίστη του στην κυβέρνηση του Φιντέλ και του Ραούλ, καθώς και στους συντρόφους του στον αγώνα», πρόσθεσε.

Ο Ραμίρο Βαλντές ήταν ένας από τους λίγους που τιμήθηκαν στην Κούβα με τον τίτλο του Διοικητή της Επανάστασης. Μαζί με τον Ραούλ Κάστρο, που έκλεισε τα 95 του χρόνια, ήταν ένας από τους τελευταίους επιζώντες της αποστολής του «Γκράνμα» στις 2 Δεκεμβρίου 1956, η οποία αποτέλεσε την αφετηρία της κουβανικής επανάστασης. Κατά τη διάρκεια του ανταρτοπολέμου εναντίον του δικτάτορα Φουλχένσιο Μπατίστα, πολέμησε ως υπαρχηγός του Τσε Γκεβάρα. Ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας και του Πολιτικού Γραφείου του, υπουργός Εσωτερικών και ίδρυσε την κρατική υπηρεσία ασφαλείας G2 (υπηρεσία πληροφοριών).

Φορώντας πάντα τη στρατιωτική στολή του στις δημόσιες εμφανίσεις του, ο Ραμίρο Βαλντές αφιέρωσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη στήριξη του πρώτου προέδρου της Κούβας που δεν προέρχεται από την οικογένεια Κάστρο, του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ. Ωστόσο, εδώ και έναν χρόνο, δεν έκανε πλέον δημόσιες εμφανίσεις.

Πηγή: ΑΠΕ:ΜΠΕ

«Η απέλαση από το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ των Ελλήνων συνδικαλιστών που στόχο είχαν να φτάσουν στη Ραμάλα, για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον πολύπαθο παλαιστινιακό λαό είναι απολύτως απαράδεκτη και καταδικαστέα. Καταδικαστέα όμως είναι και η στάση της κυβέρνησης της ΝΔ που δεν προχωρά στις απαραίτητες ενέργειες διαμαρτυρίας απέναντι στον στρατηγικό της σύμμαχο Ισραήλ, που συνεχίζει τη γενοκτονία, τους επoικισμούς και την καταπάτηση των παλαιστινιακών εδαφών» ανέφερε προηγουμένως σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ, καταλήγοντας:

«Τώρα χρειάζεται να δυναμώσει ακόμα περισσότερο η αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό, η απαίτηση να διακοπεί κάθε συνεργασία με το Ισραήλ, να αναγνωριστεί ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση της Βουλής».

Πηγή: ΑΠΕ:ΜΠΕ