Πράγματι, την ίδια ημέρα, η κυβέρνηση, μέσω του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παρουσίασε πάλι τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα του οκταμήνου (Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026) του κράτους, τα οποία για την Κεντρική Κυβέρνηση (υπουργεία κλπ) έφτασαν τα 6,5 δισ. ευρώ και για τη γενική κυβέρνηση στα 9,6 δισ. ευρώ, ως «εθνικό οπλοστάσιο και απόδειξη της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας», με το κυβερνητικό «αφήγημα» να τονίζει, όπως πάντα, ότι είναι αποτέλεσμα της «συνετής και χρηστής δημοσιονομικής πολιτικής και διαχείρισης» με «την ισχυρή απόδοση των φορολογικών εσόδων (ιδίως του ΦΠΑ) και στη χρήση αυτών των πόρων για τη μείωση του δημόσιου χρέους και την αντιμετώπιση εξωτερικών κρίσεων».

Τα υπερέσοδα… κάνουν κακό

Υπενθυμίζω ότι το 2019 (προεκλογικά) κατήγγελλε δριμύτατα τον Αλέξη Τσίπρα , ο οποίος, όπως έλεγε, με το «υψηλό πλεόνασμα (που ήταν σημαντικά ισχνότερο από του Κυριάκου) «πλήττει τη μεσαία τάξη»! Δυστυχώς, αυτά αναπαρήχθησαν την ίδια ημέρα και σε μερίδα του ελληνικού Τύπου, μολονότι από τον ίδιο πίνακα καταδεικνυόταν ότι πάλι το υψηλό αυτό «πλεόνασμα» είναι αποτέλεσμα της φορομπηχτικής πολιτικής και της παράβασης βασικών αρχών του Δημοσιονομικού Δικαίου και του Δημόσιου Λογιστικού, δηλαδή βασικών αρχών εκτέλεσης των κρατικών προϋπολογισμών (της καθολικότητας, της ειλικρίνειας και ακρίβειας) και, γενικώς, σε πρακτικές και τακτικές που δεν συμβάλλουν καθοριστικά στην εξυγίανσή τους.

Με βάση, λοιπόν, αυτόν, τον πίνακα του Δελτίου Μηνιαίων Στοιχείων Γενικής Κυβέρνησης, που δόθηκε στη δημοσιότητα, όπως προαναφέρθηκε, στις 7 Οκτωβρίου 2026, κατάρτισα τον παρατιθέμενο, όπου στο ένα σκέλος παρουσιάζω τα «τις μεταξωτές κορδέλες» και στο άλλο (με σχόλια επί της νέας «δημιουργικής και φορομπηχτικής λογιστικής») ότι είναι «φύκια». Οι κυριότερες διαπιστώσεις που προκύπτουν από την εξέταση των στοιχείων και των δύο σκελών του πίνακα είναι οι ακόλουθες:

Πρώτον, αν εφαρμοζόταν συνετή και χρηστή δημοσιονομική πολιτική και οι βασικές αρχές εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού και τον Αύγουστο καθώς και οι σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκές Ένωσης και οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ενισχυμένης Εποπτείας (εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά τις 20 Αυγούστου 2018) το ισοζύγιο (πλεόνασμα» θα ήταν μόνο 800 εκατ. ευρώ αντί του εμφανιζόμενου 6,6 δισ. ευρώ, για τους λόγους που αναλυτικά αποτυπώνονται στον παρατιθέμενο πίνακα.

Δεύτερον, τα υπερέσοδα (και κυρίως από ΦΠΑ) δεν είναι αποτέλεσμα «χρηστής και συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης», αλλά εφιαλτικής φορομπηχτικής πολιτικής, καθώς με βάση τον ονομαστική μεταβολή του ΑΕΠ (δεύτερο τρίμηνο του 2026) τα έσοδα θα έπρεπε να ήταν αυξημένα μόνο κατά 0,8 δισ. ευρώ κι όχι κατά 2,9 δισ. ευρώ. Δηλαδή, έσοδα από ΦΠΑ 1,5 δισ. ευρώ δεν δικαιολογούνται από την ανάπτυξη!

Αναντιστοιχίες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ

Τρίτον, τον ίδιο μήνα, παρά την προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμμόρφωση της κυβέρνησης προς την κοινοτική οδηγία για πληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, αυτές αυξήθηκαν ακόμα περισσότερο, καθώς από 2,7 δισ. τον Ιούνιο 2026 (με βάση τον οποίο έγινε η προειδοποιητική επιστολή) τον Αύγουστο διαμορφώθηκαν στα 2,8 δισ. ευρώ. Τέταρτον, η ίδια παρατήρηση ισχύει μονίμως και για τις μη επιστροφές φόρων, που εισπράχθηκαν αχρεωστήτως και που τον Αύγουστο έφτασαν στο ένα δισ. ευρώ.

Πέμπτον, στη διαμόρφωση του θηριώδους πλεονάσματος εμφανίζονται να συμβάλλουν και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης ως πλεονασματικοί κατά 545 εκατ. ευρώ και 1.603 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ στο ίδιο δελτίο εμφανίζονται με ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις 329 εκατ .ευρώ και 733 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, με τους τελευταίους μάλιστα να έχουν χρόνια και ζαμάνια να καταρτίζουν ισολογισμούς…

Η εξέγερση εκτείνεται στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στην Ιαπωνία, αλλά και σε άλλες χώρες, από την στιγμή που οι συνέπειες του πολέμου στο Ιράν διευρύνονται, υποχρεώνοντας σε αναθεωρήσεις των εκτιμήσεων για τις οικονομικές τροχιές και τις ανάλογες των τιμών στις αγορές. Οι συνθήκες επιβάλλουν την εστίαση της προσοχής σε ένα πρόβλημα που παραμένει στο περιθώριο επί μία και πλέον δεκαετία και αφορά απλώς την υπερπροσφορά στις αγορές χρέους.

Το παγκόσμιο χρέος υπερβαίνει τα $365 τρισεκατομμύρια στις αρχές του 2026 και εμφανίζεται επταπλάσιο από το άθροισμα της οικονομικής απόδοσης των ΗΠΑ και της Κίνας, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Διεθνούς Χρηματοοικονομίας. Κατά συνέπεια δεν αποτελεί τυχαίο γεγονός το ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος ομόλογός του Xi Jinping δίδουν πρόσφατα μία παράσταση συνεργασίας στην αμερικανική πρωτεύουσα, χωρίς όμως ουσιαστικό περιεχόμενο.

Ο οικονομολόγος της Union Bancaire Privée Carlos Casanova, θεωρεί πως «η διάσκεψη των δύο προέδρων καταλήγει στην επέκταση επί ένα δίμηνο της εμπορικής εκεχειρίας ΗΠΑ-Κίνας, χωρίς όμως άλλα σημαντικά αποτελέσματα. Η συνάντηση εστιάζεται κυρίως στην διαχείριση των διμερών εντάσεων, τον ανταγωνισμό στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), τον έλεγχο των ημιαγωγών, τις κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ και στο χρόνιο ζήτημα της Ταϊβάν». Ενώ πάντως οι δύο πρόεδροι συσκέπτονται, οι αγορές ομολόγων εκπέμπουν σήματα συναγερμού για το χαοτικό παγκόσμιο περιβάλλον που πρόκειται να αντιμετωπίσουν οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη, προς τα τέλη του 2026.

Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της deVere Group Nigel Green, «κάθε μεγάλη ομολογιακή αγορά υπερθερμαίνεται ταυτόχρονα και όσοι επενδυτές έχουν λάβει θέσεις αναμένοντας έναν παγκόσμιο κύκλο Πιστωτικής Επέκτασης (QE), αντιλαμβάνονται πλέον πως παγιδεύονται»

Σήματα συναγερμού για τα επιτόκια

Η Ιαπωνία εκπέμπει το πρώτο σήμα συναγερμού, όταν το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου για πρώτη φορά μετά από μία τριακονταετία διασπά το επικίνδυνο ψυχολογικά όριο του 3%. Ακολουθούν τα αμερικανικά, όπου την αποκαλούμενη “Μαύρη Τετάρτη” στην λήξη του Σεπτεμβρίου, τα επιτόκια του δεκαετούς διασπούν ανοδικά μετά από μία εικοσαετία το επίφοβο όριο του 5%, ενώ τα επιτόκια των τριακονταετών αναρριχώνται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 22 ετών.

Στην Ευρώπη η απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου διασπά ανοδικά το 4,8%, επαναφέροντας μνήμες της περιόδου μετά την μεγάλη χρηματοοικονομική κρίση του 20008. Στην Ιταλία οι ανάλογες αποδόσεις κινούνται προς το 4,7%, στην Ελλάδα προς το 4,5% και στην Γερμανία το επιτόκιο του τριακονταετούς υπερβαίνει το 3,85% και του δεκαετούς το 3,65%, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011.

Ο οικονομολόγος της Capital Economics που ειδικεύεται στις αναδυόμενες αγορές, John Higgins, παρατηρεί πως ορισμένοι αντιμετωπίζουν το όριο του 5% του αμερικανικού δεκαετούς με την ιδιότητα ενός δυνητικού επιπέδου κατάρρευσης, και αν και ο ίδιος δεν πείθεται για τις συνέπειες του συγκεκριμένου ορίου, επισημαίνει ότι οι υψηλότερες αποδόσεις απειλούν την χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των ΗΠΑ και την αγορά των μετοχών.

Η οικονομολόγος Megan Horneman, της Verdence Capital, προειδοποιεί ότι η καμπύλη της τροχιάς των αποδόσεων των ομοσπονδιακών τίτλων, μετατρέπεται σε καταιγίδα για τις επενδύσεις υψηλού κινδύνου, οπότε δυνητικά θέτει τις συνθήκες “για μεγάλη αναταραχή στις αγορές μετοχών στα τέλη του έτους. Όταν εκδηλώνονται βίαιες κινήσεις στην αγορά των τίτλων, τότε οι ρωγμές καταλήγουν σε θραύσεις”.

Πάντως δεν εμφανίζονται όλοι σοβαρά θορυβημένοι και το τμήμα Διαχείρισης Παγκόσμιου Πλούτου (Global Wealth Management) της UBS εξακολουθεί να ευνοεί την ανοδική τάση των τιμών των μετοχών, παρά την αύξηση των ανατρεπτικών μεταβολών λόγω των πληθωριστικών πιέσεων, των γεωπολιτικών ανατροπών και της φοβίας για την φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ).

Όμως τον περασμένο Ιούλιο το ίδιο τμήμα, όταν η τιμή του χρυσού υποχωρεί προς τις $4.000 ανά ουγγιά, προβλέπει περαιτέρω πτώση της τιμής κατά 20%, για να διαψευσθεί παταγωδώς. Σε άλλη κατεύθυνση η Bank of America αυξάνει την πρόβλεψή της για τα επιτόκια του αμερικανικού διετούς ομολόγου πέραν του ορίου του 5% προς τα τέλη του έτους, δεδομένο που έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στον τομέα των πιστώσεων στην αμερικανική οικονομία των $32 τρισεκατομμυρίων.

Επισημάνσεις οργανισμών

Η κατάσταση εξελίσσεται δυστυχώς χειρότερα σε σχέση με την εικόνα που ανακλάται από τα μεγέθη και ο οικονομολόγος του Ινστιτούτου Διεθνούς Χρηματοοικονομίας (Institute of International Finance-IIF), Emre Tiftik, παρατηρεί πως η αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων υποστηρίζει την επιβράδυνση της ανόδου των δεικτών χρέους προς ΑΕΠ, αλλά συγκαλύπτει τα υποκείμενα ευάλωτα σημεία. Όμως, όπως τονίζει «με τις τιμές αναφοράς στα επιτόκια να αυξάνονται, το κόστος δανεισμού απογειώνεται, όταν από την άλλη πλευρά οι δομικές πιέσεις από τις δαπάνες του τομέα της δημόσιας υγείας και των ασφαλιστικών ταμείων παραμένουν ανεξέλεγκτες χωρίς να αντιμετωπίζονται».

Ταυτόχρονα οι κυβερνήσεις των χωρών με ώριμες αγορές υποχρεούνται να καταβάλλουν για την εξυπηρέτηση του χρέους ποσά μεγαλύτερα από όσα ο κόσμος επενδύει στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), στην άμυνα ή στην ενεργειακή μετάβαση. Όπως επισημαίνει ο Tiftik «το βασικό ερώτημα αφορά το τι έχει την δυνατότητα να προκαλέσει ένα κρίσιμο σημείο καμπής στην ζήτηση αμερικανικών δολαρίων.

Κατά την διάρκεια του προηγούμενου έτους διάφορα επεισόδια προκαλούν τις αποκαλούμενες συναλλαγές υποτιμητικών τάσεων, αλλά οι αμερικανικές μετοχές εξακολουθούν να συγκεντρώνουν την ζήτηση σε πείσμα του γεγονότος ότι οι συνθήκες εξελίσσονται σε περισσότερο ευμετάβλητες, εντείνοντας τις κερδοσκοπικές τάσεις. Από την στιγμή που οι εναλλακτικές αγορές δεν διαθέτουν ανάλογο συγκρίσιμο βάθος και ρευστότητα, η κατάσταση κρίνεται φυσιολογική, αλλά οι δομικές πιέσεις που συμπεριλαμβάνουν το δυσβάστακτο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, προβάλλουν απειλητικά στον ορίζοντα, οπότε οι διακυμάνσεις της αγοράς θα πυροδοτήσουν με μεγαλύτερη συχνότητα απότομες και αιφνίδιες μεταβολές τιμών».

Καμπανάκι από οικονομολόγους

Ο βασικός οικονομολόγος του Brookings Institute, Robin Brooks, επισημαίνει πως οι αποδόσεις των ομολόγων του δημοσίου “εκτινάσσονται απότομα, προκαλώντας μεγάλες ανησυχίες”. Παρατηρεί πως οι κεντρικές τράπεζες ακολουθούν την κίνηση της καμπύλης και παραθέτει το παράδειγμα της τελευταίας εβδομάδας του Σεπτεμβρίου, όταν “η απότομη άνοδος των επιτοκίων των ομολόγων έρχεται από το χρονικά μικρότερο διάστημα ωρίμανσής τους, από το διετές και διαχέεται σε ολόκληρο το φάσμα ωρίμανσης των τίτλων”. Η κίνηση επηρεάζει διαδοχικά τα πενταετή, τα δεκαετή, τα δεκαπενταετή, τα εικοσαετή και τα τριακονταετή, αναθερμαίνοντας τις φοβίες για τις πληθωριστικές πιέσεις.

Αναμφίβολα οι υπερχρεωμένες χώρες της Δύσης εμφανίζονται εξαιρετικά ευάλωτες με “την εξαίρεση στον κανόνα, όπου οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις παραμένουν αγκυροβολημένες στα χαρτοφυλάκια να παύει να ισχύει για την Βρετανία, την Γαλλία, την Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία”, εξηγεί ο Brooks. Επισημαίνει μάλιστα ότι στην περίπτωση της Γαλλίας οι αποδόσεις κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα ανοδικά σε σχέση με τις ΗΠΑ, που υποφέρουν από ένα δανειακό βάρος της τάξης των σχεδόν $41 τρισεκατομμυρίων.

Η γενική κατάσταση υποχρεώνει την επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) Kristalina Georgieva να επισημάνει πως “κρίνεται σχεδόν αδύνατον να τονισθεί με επίταση το πόσον ζωτικό αποδεικνύεται να μειωθεί το χρέος και να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στην χρηματοοικονομική ενίσχυση.

Επιβάλλεται να προωθηθούν άμεσα δύο προτεραιότητες που αφορούν τις αποπληρωμές χρέους και την χρηματοοικονομική εδραίωση, όπως και να διασφαλισθεί ότι οι κεντρικές τράπεζες να εκπληρώσουν το καθήκον τους για την σταθεροποίηση των τιμών. Όμως κρίνεται και πάλι σχεδόν αδύνατον να υπάρξει το απαιτούμενο θάρρος για να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα, από την στιγμή που πρόκειται για οδυνηρά πολιτικά βήματα με μεγάλο κόστος, αλλά επιβάλλεται να υλοποιηθούν”.

Το έτος καμπής

Ο Διεθνής Οργανισμός Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OECD) καταλήγει σε ανάλογα συμπεράσματα και προτάσεις, αναμένοντας πως η άνοδος των επιτοκίων στις αγορές ομολόγων θα υποχρεώσουν τις κυβερνήσεις να ελέγξουν εξονυχιστικά τις δαπάνες, να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και να συγκεντρώσουν έσοδα. Ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου του Stanford University, Hanno Lustig, προβάλλει το γεγονός ότι μετά το 2008 οι Κεντρικές Τράπεζες περιθωριοποιούν και σχεδόν αποκρύπτουν τους όγκους του μακροπρόθεσμου δανεισμού που πραγματικά επωμίζονται οι κυβερνήσεις.

Στην δεκαετία που ακολουθεί την κατάρρευση της Lehman Brothers, κεντρικές τράπεζες, όπως η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED), η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB), η Τράπεζα Αγγλίας, η Κεντρική Τράπεζα Ιαπωνίας και άλλες, απορροφούν τον μεγαλύτερο όγκο των εκδόσεων των τίτλων του δημοσίου, επιτρέποντας στην πραγματικότητα στις κυβερνήσεις να δανείζονται με επιτόκια χαμηλότερα από τα πραγματικά της αγοράς, τακτική που εντείνεται με την υγειονομική κρίση.

Το 2013 αποτελεί έτος καμπής, με την Κεντρική Τράπεζα Ιαπωνίας να προχωρεί σε επιθετική Πιστωτική Επέκταση (QE) ουσιαστικά καθηλώνοντας τα επιτόκια του δεκαετούς ομολόγου σχεδόν στο 0,0%, εξοντώνοντας τις δυνάμεις της αγοράς που τα ορίζουν και τοποθετώντας ένα όριο κατωφλίου για τις τιμές των τίτλων του δημοσίου. Επιστρέφοντας στο παρόν, ο γνωστός Mohamed El-Erian του ομίλου Allianz επισημαίνει πως οι αγορές αντιμετωπίζουν την τέλεια καταιγίδα.

Η συγκεκριμένη πυροδοτείται από τον πληθωρισμό, τον ρυθμό ανάπτυξης των ΗΠΑ κυρίως λόγω της καινοτόμου τεχνολογίας, τις εντάσεις της Μέσης Ανατολής, μία περισσότερο επιθετική Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED) και την φοβία για την φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), με τους επενδυτές να παραμένουν αγκυροβολημένοι στα τεχνητά χαμηλά επιτόκια της εποχής που ακολουθεί την μεγάλη χρηματοοικονομική κρίση του 2008.

Η ανάλυση της Fitch 

Σε πρόσφατη ανάλυσή της η μονάδα παροχής χρηματοοικονομικών συμβουλών BMI του οίκου αξιολόγησης Fitch επισημαίνει ότι η άνοδος των επιτοκίων των κρατικών ομολόγων κατά την διάρκεια των τελευταίων μηνών «επαναφέρει τις ανησυχίες για Πιστωτική Συρρίκνωση (QT) και σύσφιξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών που τελικά πρόκειται να επιβραδύνουν την οικονομική δραστηριότητα.

Τα υψηλότερα επιτόκια που επιβάλλει η αγορά δεν συνεπάγονται αυτόματα σε περιορισμό της ρευστότητας, αλλά οπωσδήποτε οι επίμονες αυξήσεις στο κόστος των χρηματοδοτήσεων μάλλον θα εξωθήσει τις τράπεζες να αυστηροποιήσουν τα κριτήρια δανεισμού και να εμφανισθούν περισσότερο επιλεκτικές στη επέκταση των πιστώσεων σε οικογένειες και επιχειρήσεις».

Το αποτέλεσμα, όπως προειδοποιεί η BMI “εστιάζεται σε μία συστολή της διαθεσιμότητας πιστώσεων που ενισχύει την αρχική συρρίκνωση των χρηματοοικονομικών συνθηκών. Μία μείωση της προσφορά πιστώσεων συνεπάγεται έναν σημαντικό κίνδυνο οπισθοχώρησης των αναπτυγμένων οικονομιών της αγοράς”.

Η πίστωση, προσθέτει η BMI, αποδεικνύεται κομβική στην υποστήριξη δραστηριοτήτων, από την στιγμή που χρηματοδοτεί τις οικογενειακές δαπάνες και τις επενδύσεις των επιχειρήσεων, οι οποίες συνολικά καλύπτουν τον μεγαλύτερο όγκο την απόδοσης των αναπτυγμένων αγορών, φθάνοντας κατά μέσο όρο στο 74% του ΑΕΠ. «Μία ευρέων διαστάσεων συστολή των χρηματοοικονομικών συνθηκών”, συμπεραίνει η BMI, “διαθέτει την απαιτούμενη δυναμική να προκαλέσει μεγάλη επιβράδυνση στην οικονομική ανάπτυξη»…

Ο Καργάκος, με την οξυδέρκεια που τον διέκρινε, είχε διαγνώσει εγκαίρως ότι η τυπική λήξη των μνημονίων δεν συνεπαγόταν τη σωτηρία της χώρας. Προειδοποιούσε ότι η έξοδος στις “αγορές” χωρίς παραγωγική βάση, χωρίς δημογραφική αναγέννηση και χωρίς εθνική αυτοδυναμία, αποτελούσε μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση.

Σήμερα, σχεδόν μια δεκαετία μετά, η ιστορική πραγματικότητα τον δικαιώνει απόλυτα. Το “μάρμαρο” συνεχίζουν να το πληρώνουν τα ίδια γνωστά “κορόιδα”: Ο ελληνικός λαός, η περιφέρεια και το μέλλον των επόμενων γενεών.

Η ψευδαίσθηση των “αγορών” και η κατάρρευση της παραγωγής

“Για να βγεις στις αγορές σημαίνει ότι έχεις κάτι να πουλήσεις”, σημείωνε το 2018 ο Καργάκος. Κι όμως, η Ελλάδα της τελευταίας δεκαετίας επέλεξε να μην παράγει σχεδόν τίποτα. Ο πρωτογενής τομέας, δηλαδή η γεωργία, η αλιεία και η κτηνοτροφία, αφέθηκε στην τύχη του. Σε μια χώρα προικισμένη από τη φύση για αιγοπροβατοτροφία, συνεχίζουμε να εισάγουμε το μεγαλύτερο ποσοστό του κρέατος και των γαλακτοκομικών που καταναλώνουμε, ενώ τα χωράφια και οι ορεινοί όγκοι ερημώνουν.

Την ίδια στιγμή, συντελείται ένα διαρκές εθνικό παράδοξο. Ενώ η ελληνόκτητος ναυτιλία διατηρεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, η Πολιτεία αρνείται συστηματικά να διασυνδέσει αυτή την κορυφαία ναυτική ισχύ με την εγχώρια παραγωγική βάση. Η πολυετής απαξίωση της ελληνικής ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας, η απουσία εθνικής στρατηγικής για την παραγωγή ναυτιλιακού εξοπλισμού και η θεσμική υποβάθμιση της Δημόσιας Ναυτικής Εκπαίδευσης, στερούν από τα ελληνικά λιμάνια και την περιφέρεια χιλιάδες εξειδικευμένες, υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Αντί η χώρα να καταστεί αυτοδύναμο ναυπηγικό, τεχνολογικό και επισκευαστικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου, εγκλωβίστηκε στον ρόλο του απλού καταναλωτή εισαγόμενων υπηρεσιών και προϊόντων. Αντί για μια στιβαρή βιομηχανική, ναυτιλιακή και αγροτική πολιτική, τοποθετήθηκε ως μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και η επιθετική κερδοσκοπία του real estate.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών διευρύνθηκε δραματικά, ξεπερνώντας πλέον τα 33 δισ. ευρώ ετησίως (ΕΛΣΤΑΤ), ενώ πάνω από το 40% των καθαρών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων κατευθύνεται αποκλειστικά στην αγορά ακινήτων. Η γη, τα ακίνητα και οι κρίσιμες υποδομές μεταβιβάστηκαν σε ξένα επενδυτικά κεφάλαια, δηλαδή σε αυτούς που ο Καργάκος περιέγραφε σκωπτικά ως “γερμανικό λουκάνικο με κοστούμι Armani”! Η πρόσκαιρη οικοδομική δραστηριότητα και η Golden Visa προσέφεραν μια οφθαλμαπάτη ευημερίας, αφήνοντας πίσω τους μια βαριά στεγαστική κρίση για τους ντόπιους και την οριστική απώλεια της εθνικής ιδιοκτησίας.

Το δημογραφικό αδιέξοδο και η “επιδοματική” νάρκωση

“Στην Ελλάδα σήμερα ελάχιστα μπορούν να παραχθούν, διότι δεν παράγονται παιδιά”, έγραφε τότε ο ιστορικός. Σήμερα, τα δημογραφικά στοιχεία αποτυπώνουν μια εικόνα υπαρξιακής κατάρρευσης. Η Απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε μείωση του μόνιμου πληθυσμού κατά 3,1%, με τον δείκτη γονιμότητας στο δραματικό 1,26 (πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης 2,1), την ώρα που πάνω από 600.000 νέοι επιστήμονες και ειδικευμένοι επαγγελματίες μετανάστευσαν στο εξωτερικό (brain drain).

Επαρχιακά σχολεία κλείνουν το ένα μετά το άλλο, τα νησιά και τα ακριτικά χωριά γηράσκουν αβοήθητα, ενώ το πιο δυναμικό ανθρώπινο δυναμικό συνεχίζει να πλουτίζει ξένες οικονομίες. Απέναντι σε αυτό το αδιέξοδο, η απάντηση της κεντρικής εξουσίας δεν ήταν η δημιουργία μόνιμων, αξιοπρεπών θέσεων εργασίας και η ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, αλλά η συστηματική “επιδοματική νάρκωση”.

Η πολιτική των επιδομάτων (pass, vouchers και προσωρινών βοηθημάτων) καλλιέργησε μια κουλτούρα εξάρτησης, όπου ο πολίτης εκπαιδεύεται να προσδοκά “ψίχουλα” στήριξης, την ώρα που το κόστος διαβίωσης και η ακρίβεια εξανεμίζουν το εισόδημά του.

Από την παθητική διαχείριση στην εθνική υποχώρηση

Η παραγωγική, ναυπηγική και δημογραφική αποψίλωση δεν παραμένει χωρίς συνέπειες στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Ένα κράτος που βασίζεται σε ξένα δάνεια, σε εισαγόμενα προϊόντα και σε επιδοματικές ενέσεις χάνει σταδιακά την αποτρεπτική του βούληση. Όπως ακριβώς στην οικονομία το πολιτικό σύστημα επιλέγει τη διαχείριση του “πολιτικού κόστους” αντί για τις δομικές μεταρρυθμίσεις, έτσι και στην εξωτερική πολιτική εγκλωβίστηκε στη φοβική τακτική της “διαχείρισης κρίσεων” και των “ήρεμων νερών”. Η αδράνεια όμως εκλαμβάνεται από τον αναθεωρητικό γείτονα ως αδυναμία, επιτρέποντάς του να γκριζάρει κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Καργάκος, η πικρή δικαίωση και η ώρα της ευθύνης

Ο Σαράντος Καργάκος έκλεινε το άρθρο του με μια δραματική προειδοποίηση: Αν συνεχίσουμε στον ίδιο κατήφορο, όταν ακουστεί η φωνή της Ιστορίας “Ελλάδα, πού είσαι;”, δεν θα ακουστεί καμία απάντηση. Για να μην επαληθευτεί αυτή η εφιαλτική πρόβλεψη, η χώρα οφείλει να αλλάξει πορεία τώρα, διότι το “μάρμαρο” δεν αντέχει να το πληρώνει άλλο ο ελληνικός λαός. Η μετάβαση από το συγκεντρωτικό και παρασιτικό “αθηνοκεντρικό” μοντέλο σε έναν νέο παραγωγικό πατριωτισμό δεν επιδέχεται αναβολή.

Απαιτείται η ουσιαστική αναγέννηση της περιφέρειας και των νησιών μας, η στρατηγική ανασύσταση της εγχώριας ναυπηγοεπισκευής και της ναυτιλιακής βιομηχανίας με πλήρη αξιοποίηση του ελληνικού ναυτικού ταλέντου, καθώς και η έμπρακτη στήριξη της εγχώριας παραγωγής.

Παράλληλα, απαιτείται η ουσιαστική εμπλοκή της εγχώριας βιομηχανίας στα αμυντικά εξοπλιστικά προγράμματα, όπου σήμερα, παρά τις δαπάνες ύψους άνω του 3% του ΑΕΠ για την άμυνα, η εγχώρια προστιθέμενη αξία παραμένει σε απελπιστικά χαμηλά επίπεδα. Απαιτείται, τέλος, μια εθνική στρατηγική που δεν θα υπολογίζει το “πολιτικό κόστος”, θέτοντας ως μόνη προτεραιότητα την επιβίωση, την ισχύ και την αξιοπρέπεια του Έθνους.

Μην τους πιστεύεις ρε Κούλη μου! Να πιστεύεις τις άλλες δημοσκοπήσεις που ψήνουν οι δικοί σου για να τις σερβίρουν στο πόπολο! Αυτές να πιστεύεις για να ανεβαίνει το ηθικό σου!

Ναι αυτές που σου δίνουν πάνω από 30%! Και είναι και αχάριστοι! Με τόσα μπικικίνια που τσεπώνουν θα έπρεπε να σε δείχνουν άντε όχι 40%, αλλά τέλος πάντων να το… προσεγγίζεις!

Και συ ρε πρωθυπουργάρα μου, τι το ήθελες αυτό το καταραμένο 25%; Είναι σόλoικο τη μια μέρα να λες γεμάτος αυτοπεποίθηση ότι πας για 40% και την άλλη να βάζεις τον πήχη στο… 25%!

Έπρεπε να τον βάλεις στο 35% για να πούνε όλοι ότι ο Κυριάκος κάπως τα έχει κανονίσει με την κάλπη και έχει στο τσεπάκι του… τρίτη θητεία και μάλιστα με αυτοδυναμία!

Όχι τίποτα άλλο, για να μη νομίζουν οι Σαμαράδες και οι Ανδρουλάκηδες πως θα σου θέσουν όρο να αποστερηθείς την πολυαγαπημένη σου καρέκλα στο Μαξίμου!

Ξέρω τι σκέφτεσαι τώρα που με διαβάζεις! Πως να το πω το ρημάδι το 35% ρε Κόμπρα, όταν οι μυστικές έρευνες με δείχνουν κάτω από 25%;

Και καλά εκεί, λίγο κάτω από 25%, αλλά όταν αυτός ο σαδιστής ο Μεσσήνιος, που μου ψήνει τόσο καιρό το ψάρι στα χείλη, ανακοινώσει το κόμμα του με βλέπω να κυνηγάω το 20%! Ποιος εγώ, ο Μητσοτάκης ο Β’, με τα δυο 40 plus!

Νόμιζα ότι με το 25% θα τρομάξω και θα κινητοποιήσω όσους έχουν καταπιεί το “Μητσοτάκης ή χάος”, αλλά το μόνο που κατάφερα είναι να σπείρω ηττοπάθεια!

Το χειρότερο, όμως, είναι άλλο. Με άκουσαν οι επίδοξοι διάδοχοι και αμέσως οι μπαγάσηδες έπιασαν δουλειά! Τους έχω ικανούς να πουν στους δικούς τους να ψηφίσουν Σαμαρά για να πέσω κάτω από 25% και να ανοίξει ο δρόμος γι’ αυτούς!

Δεν ξέρουν, όμως, με ποιον έχουνε μπλέξει! Δεν θα ‘μουνα Μητσοτάκης, αν δεν είχα κρυμμένο άσσο στο μανίκι! Μη με ρωτάτε περισσότερα! Κι αν δεν αντέχετε, ρωτήστε τον… Δρυμιώτη! Κάτι ξέρει αυτός από τα παλιά!

Με μια μακροσκελή ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα η (απερχόμενη πλέον) πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα εκφράζει την ευγνωμοσύνη της στον πρόεδρο Τραμπ «για τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής μου να υπηρετήσω στην Ελλάδα». Επισημαίνει ακόμη ότι οι κατηγορίες σε βάρος της είναι ψευδείς και ότι θα υπερασπιστεί το όνομά της και τη φήμη της. Στην δήλωση της εξαίρει τον πρόεδρο Τραμπ, δηλώνοντας ότι εξακολουθεί να τον στηρίζει.

Στην ανάρτησή της αναφέρει μεταξύ άλλων: «…Από την πρώτη μου μέρα ως Πρέσβης, εργάστηκα ακατάπαυστα για την προώθηση της ατζέντας “America First” του Προέδρου Τραμπ, την ενίσχυση της στρατηγικής συμμαχίας μας με την Ελλάδα και την επίτευξη σημαντικών επιτυχιών για τον αμερικανικό λαό. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου, συμβάλαμε στη σύναψη ιστορικών συμφωνιών για την επέκταση των αμερικανικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, προωθήσαμε τον «Κάθετο Διάδρομο» (Vertical Corridor) για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια, ενισχύσαμε τη συνεργασία μας στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας με έναν κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και διευρύναμε τις ευκαιρίες για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τις επενδύσεις σε ολόκληρη την περιοχή»…

«Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ –συνέχισε το μήνυμα της Γκιλφόιλ– στις πρόσφατες κατηγορίες εναντίον μου. Οι κατηγορίες αυτές είναι ψευδείς και σκοπεύω να υπερασπιστώ σθεναρά το όνομά μου, τη φήμη μου και την ακεραιότητά μου. Έχω αφιερώσει την επαγγελματική μου ζωή στον αγώνα για δικαιοσύνη, στην υπεράσπιση του σωστού και στην προάσπιση των αξιών που κάνουν την Αμερική μοναδική. Δεν θα επιτρέψω σε ψευδείς κατηγορίες να καθορίσουν τις δεκαετίες δημόσιας υπηρεσίας μου…», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Το CNN σε ρεπορτάζ του για τα παρασκήνια της αποπομπής τονίζει ότι είναι η παραίτηση και η πτώση μιας εξέχουσας φιγούρας του κινήματος MAGA, με στενούς δεσμούς με τον πρόεδρο. «Ουσιαστικά απολύθηκε σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση», ανέφερε μία πηγή.

Aνησυχία στην Αθήνα

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι δεν θα επηρεαστούν οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις από την απομάκρυνση της Γκιλφόϊλ, αν και υπάρχουν ανησυχίες. Να σημειωθεί πως σύμφωνα με δημοσιεύματα και εκτιμήσεις, ωφελημένος αναμένεται να βγει ο Τομ Μπάρακ, άτομο επίσης του περιβάλλοντος Τραμπ, γνωστό για την φιλότουρκη στάση του. Η δε πρεσβεία θα μείνει επί της ουσίας ακέφαλη σε μια πολύ ευαίσθητη περίοδο για τα γεωπολιτικά και μέχρι να υπάρξουν εξελίξεις για τυχόν νέο πρέσβη, απευθείας ισχυρός σύνδεσμος μεταξύ Αθήνας και Ουάσινγκτον δεν θα υπάρχει.

Οι διαδικασίες για τη διαδοχή της είναι χρονοβόρες. Και αυτό, γιατί απαιτείται η έγκριση της Γερουσίας, η οποία απαιτεί χρόνο. Ιδιαίτερα εν μέσω ενδιάμεσων εκλογών με αβέβαιο αποτέλεσμα που μπορεί να επηρεάσει και τη σύνθεση των σωμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο τα ελληνοτουρκικά εισέρχονται σε μία νέα φάση, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία Τομ Μπάρακ να προωθεί σταθερά τα τουρκικά συμφέροντα στην περιοχή.

Να σημειωθεί πως “σκιές” υπάρχουν και γύρω από τον Μπάρακ, όχι μόνο για διασυνδέσεις του με οικονομικά συμφέροντα. Το Ισραήλ είχε εκφράσει την ενόχληση του για την φιλότουρκη στάση του, ενώ το όνομα του υπάρχει και στα αρχεία του διαβόητου Επσταϊν, με τον οποίο μάλιστα είχε εκτενή επικοινωνία. Αν και είχε ακουστεί ότι θα αποπεμφθεί, αυτό τελικά δεν συνέβη.

Η προσωρινή διαδοχή

Ο Τζόσουα (Τζος) Χακ, μέχρι σήμερα δεύτερος στην ιεραρχία της διπλωματικής αποστολής, θα αναλάβει προσωρινά καθήκοντα πρέσβη. Παρότι πρόκειται για μεταβατική λύση, ο Χακ διαθέτει μακρά εμπειρία στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, έχοντας αναλάβει θέσεις με αρμοδιότητες που εκτείνονται από τη Νότια Ευρώπη έως την Ανατολική Ασία. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Υφυπουργός Εξωτερικών, με αντικείμενο τη διαμόρφωση πολιτικής για τη Νότια Ευρώπη και τον Καύκασο, ενώ προηγουμένως ήταν διευθυντής του Γραφείου Υποθέσεων Νοτίου Ευρώπης, με ευθύνη για την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Μάλτα και την Τουρκία.

Κατά τη διάρκεια της διπλωματικής του σταδιοδρομίας υπηρέτησε σε Σαγκάη, Τόκιο, Σόφια, Ρανγκούν, Ταϊπέι και Χονγκ Κονγκ, αποκτώντας εμπειρία σε διαφορετικές γεωπολιτικές περιοχές. Παράλληλα, ανέλαβε καθήκοντα στην Ουάσιγκτον, μεταξύ άλλων στο Γραφείο Κινεζικών Υποθέσεων και στο Γραφείο Κορεατικών Υποθέσεων, ενώ διετέλεσε και διευθυντής του γραφείου του υφυπουργού Εξωτερικών για τις Υποθέσεις Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού, Κερτ Κάμπελ.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης είναι απόφοιτος του πανεπιστημίου Johns Hopkins και έχει μεταπτυχιακό τίτλο από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ιαπωνίας. Μιλά κινεζικά, ιαπωνικά, βιρμανικά και βουλγαρικά, ένα γλωσσικό υπόβαθρο που συνδέεται με τη μακρά υπηρεσία του σε διπλωματικές αποστολές στην Ασία και την Ευρώπη. Βέβαια, ο Χακ δεν έχει τους διαύλους με το περιβάλλον Τραμπ που είχε η Γκιλφόϊλ.

Η απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ δεν φαίνεται να κλείνει την υπόθεση στην Ουάσινγκτον. Οι Δημοκρατικοί της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων ξεκαθάρισαν ότι η αποχώρησή της δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση να λογοδοτήσει για τις καταγγελίες. Σε δημόσια τοποθέτησή τους, κατηγόρησαν την απερχόμενη πρέσβειρα ότι χρησιμοποίησε τη θέση και τις πολιτικές διασυνδέσεις της για προσωπικό οικονομικό όφελος, ενώ ζήτησαν από το Κογκρέσο να διερευνήσει τόσο τη δική της συμπεριφορά όσο και τις ευθύνες της αμερικανικής κυβέρνησης

Από την εισαγγελία και το μόντελινγκ στο Fox News

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ γεννήθηκε στις 9 Μαρτίου 1969 στο Σαν Φρανσίσκο. Έχασε τη μητέρα της όταν ήταν μόλις δέκα ετών, μια απώλεια για την οποία έχει μιλήσει δημόσια, περιγράφοντας παράλληλα τα παιδικά της χρόνια ως μια περίοδο κατά την οποία ένιωθε ότι μεγάλωνε μέσα σε ένα περιβάλλον αγάπης και ασφάλειας.

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και στη συνέχεια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της εργάστηκε ως μοντέλο για να πληρώνει τα έξοδά της. «Ήξερα ότι ήθελα να πάω στη Νομική Σχολή και το μόντελινγκ κατέληξε να είναι ένας πολύ καλός τρόπος να το πληρώσω», είχε πει στο περιοδικό People το 2014, αναφερόμενη και στη συνεργασία της με τη Victoria’s Secret.

Το 1994 αποφοίτησε από τη Νομική και ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία ως εισαγγελέας. Εργάστηκε αρχικά στο Σαν Φρανσίσκο και στη συνέχεια στο Λος Άντζελες, με υποθέσεις ενηλίκων και ανηλίκων. Αργότερα επέστρεψε στο Σαν Φρανσίσκο, όπου ασχολήθηκε και με υποθέσεις κακοποίησης ζώων.

Η επαγγελματική της πορεία πήρε διαφορετική κατεύθυνση το 2004, όταν μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για να ασχοληθεί με τα μέσα ενημέρωσης. Έγινε νομική αναλύτρια και συνεργάστηκε με τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ το 2006 εντάχθηκε στο Fox News. Έγινε ευρύτερα γνωστή ως συμπαρουσιάστρια της εκπομπής The Five, αποκτώντας σταδιακά σημαντική παρουσία στον συντηρητικό τηλεοπτικό χώρο των ΗΠΑ.

Η αποχώρησή της από το Fox News, τον Ιούλιο του 2018, συνοδεύτηκε από δημοσιεύματα για καταγγελίες πρώην συνεργάτιδάς της περί σεξουαλικής παρενόχλησης και ανάρμοστης συμπεριφοράς στον χώρο εργασίας. Η Γκιλφόιλ αρνήθηκε τους ισχυρισμούς. Σύμφωνα με δημοσίευμα του The New Yorker, η υπόθεση συνδέθηκε με εξωδικαστικό συμβιβασμό, τον οποίο η ίδια αμφισβήτησε ως προς τις σχετικές καταγγελίες. Το 2023 επέστρεψε στην παρουσίαση εκπομπής, μέσω της πλατφόρμας Rumble.

Οι γάμοι, ο γιος και η σχέση με τους Τραμπ

Πριν γίνει ένα από τα αναγνωρίσιμα πρόσωπα του περιβάλλοντος Τραμπ, η Γκιλφόιλ είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας και λόγω της προσωπικής της ζωής. Το 2001 παντρεύτηκε τον Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος εξελέγη δήμαρχος του Σαν Φρανσίσκο το 2003 και σήμερα είναι κυβερνήτης της Καλιφόρνιας. Το ζευγάρι ανακοίνωσε τον χωρισμό του τον Ιανουάριο του 2005, ενώ η σχέση τους απασχόλησε εκτενώς τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.

Το 2006 παντρεύτηκε τον επιχειρηματία Έρικ Βίλενσι, με τον οποίο απέκτησε τον γιο της, Ρόναν Άντονι, την ίδια χρονιά. Ο γάμος τους έληξε το 2009. Η Γκιλφόιλ είχε γνωρίσει τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ σε φιλανθρωπική εκδήλωση στη Νέα Υόρκη το 2004 και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε ένθερμη υποστηρίκτριά του. Παρότι δεν ανέλαβε τελικά θέση στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, συμμετείχε ενεργά στις πολιτικές του εκστρατείες.

Μετά την αποχώρησή της από το Fox News, αφιερώθηκε ακόμη περισσότερο στην πολιτική δράση υπέρ των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων που στήριζε ο Τραμπ, ενώ το 2020 συμμετείχε στην προεκλογική του εκστρατεία. Το 2024 βρέθηκε ξανά στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας του, πραγματοποιώντας ομιλίες και συμμετέχοντας σε συγκεντρώσεις και δράσεις συγκέντρωσης χρημάτων.

Ο αρραβώνας με τον Ντόναλντ Τραμπ Jr

Το 2018 η Γκιλφόιλ ήρθε πολύ κοντά με τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, τον μεγαλύτερο γιο του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος εκείνη την περίοδο ήταν στα χωρίσματα με τη σύζυγό του, Βανέσα. Η σχέση τους έγινε γρήγορα δημόσια και το ζευγάρι άρχισε να εμφανίζεται μαζί σε πολιτικές εκδηλώσεις, οικογενειακές συγκεντρώσεις και στο Μαρ-α-Λάγκο, την κατοικία του Τραμπ στη Φλόριντα.

Το 2021 αγόρασαν από κοινού ακίνητο στην πολιτεία, ενώ η Γκιλφόιλ μιλούσε δημόσια για την αφοσίωσή της στον σύντροφό της και την επιθυμία της να αποτελέσουν μια ενωμένη οικογένεια. Ο αρραβώνας τους έγινε γνωστός το 2022, όταν η Γκιλφόιλ εμφανίστηκε με διαμαντένιο δαχτυλίδι και ακολούθησαν σχετικές αναφορές από το ζευγάρι. Για χρόνια, οι δυο τους αποτελούσαν ένα από τα πιο προβεβλημένα ζευγάρια του στενού περιβάλλοντος Τραμπ.

Ωστόσο, πριν από την ορκωμοσία του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025, δημοσιεύματα άρχισαν να κάνουν λόγο για κρίση στη σχέση τους και για την παρουσία μιας νέας γυναίκας στη ζωή του Τραμπ Τζούνιορ, της Μπετίνα Άντερσον. Η Γκιλφόιλ και ο Τραμπ Τζούνιορ είχαν σταματήσει να εμφανίζονται συχνά μαζί, ενώ οι φήμες περί χωρισμού εντάθηκαν.

Σύμφωνα με μια πηγή που γνωρίζει την οικογένεια: «Δεν υπάρχει πια Κίμπερλι και Ντον και – τουλάχιστον όχι ρομαντικά. Ο αρραβώνας τους δεν έχει ακυρωθεί επίσημα ακόμα. Περιμένουν μετά την ορκωμοσία για να το ανακοινώσουν». Η ίδια, πάντως, είχε εμφανιστεί μαζί με την οικογένεια Τραμπ τη βραδιά των εκλογών του Νοεμβρίου 2024.

Όταν αποκαλούσε τους Έλληνες «τζαμπατζήδες» 

Η σχέση της Γκιλφόιλ με την Ελλάδα δεν ξεκίνησε με τις θερμές δηλώσεις που έκανε μετά τον διορισμό της ως πρέσβειρας. Το 2015, την περίοδο που η χώρα βρισκόταν στο επίκεντρο της οικονομικής κρίσης και της διαπραγμάτευσης για το πρόγραμμα διάσωσης, η τότε παρουσιάστρια του Fox News είχε διατυπώσει ιδιαίτερα προσβλητικά σχόλια για τους Έλληνες.

Σχολιάζοντας το ελληνικό δημοψήφισμα και την απόρριψη της πρότασης των δανειστών, είχε χαρακτηρίσει τους Έλληνες «τζαμπατζήδες», υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να υποστούν συνέπειες για τη στάση τους. «Σε κανέναν δεν αρέσουν οι τζαμπατζήδες. Δεν έχει σημασία αν φτιάχνεις εξαιρετικό γιαούρτι. Δεν με νοιάζει», είχε πει χαρακτηριστικά στην εκπομπή της.

Σε άλλο σημείο, είχε επικρίνει τις συνταξιοδοτικές πρακτικές και τις κοινωνικές παροχές στην Ελλάδα, λέγοντας ότι οι Έλληνες συνταξιοδοτούνται πολύ νωρίς και ότι οι πολιτικοί υπόσχονται παροχές που δεν μπορούν να υποστηριχθούν οικονομικά. Είχε, μάλιστα, χρησιμοποιήσει μια ιδιαίτερα υποτιμητική παρομοίωση με σκύλο που λερώνει το χαλί, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες δεν τιμωρούνται για τη συμπεριφορά τους. Τα σχόλια αυτά είχαν προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς στρέφονταν εναντίον ενός λαού που εκείνη την περίοδο βίωνε βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση.

Η Γκιλφόϊλ στην πρεσβεία

Όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τον διορισμό της, την παρουσίασε ως το κατάλληλο πρόσωπο για την προώθηση των αμερικανικών συμφερόντων στην Ελλάδα, από την άμυνα μέχρι το εμπόριο και την οικονομική καινοτομία. Η επιλογή της ήταν μία έκπληξη. Η ίδια είχε ανταποδώσει τις φιλοφρονήσεις, δηλώνοντας ότι ανυπομονούσε να στηρίξει τους Έλληνες συμμάχους των ΗΠΑ και να συμβάλει σε μια νέα εποχή ειρήνης και ευημερίας.

Η υποψηφιότητά της εγκρίθηκε από τη Γερουσία και ανέλαβε καθήκοντα πρέσβειρας, με την παρουσία της στην Αθήνα να συνοδεύεται από έντονο ενδιαφέρον. Κατά τη θητεία της, η ενεργειακή συνεργασία βρέθηκε στο επίκεντρο των δημόσιων παρεμβάσεών της, με ιδιαίτερη έμφαση στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), στον Κάθετο Διάδρομο και στον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης μεταφοράς αμερικανικού φυσικού αερίου προς χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την Ουκρανία. Η Αλεξανδρούπολη και η Βόρεια Ελλάδα αναδείχθηκαν σε κομβικά σημεία αυτής της στρατηγικής.

Παράλληλα, η Γκιλφόιλ επιδίωξε να ενισχύσει την εικόνα της ως πρέσβειρας με ενεργή παρουσία στην ελληνική κοινωνική και δημόσια ζωή. Η δημόσια εικόνα της, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη διπλωματία. Οι εμφανίσεις της στη Μύκονο, η άφιξή της με φουσκωτό στο Nammos, οι διακοπές της στο Ιόνιο με πολυτελές καταμαράν, η παρουσία της στο Final Four της Euroleague και η συνάντησή της με την Τζένιφερ Λόπεζ στην επίδειξη μόδας της Σίλιας Κριθαριώτη στο Παρίσι τροφοδότησαν επανειλημμένα τα δημοσιεύματα για την κοσμική πλευρά της ζωής της στην Ελλάδα, η οποία σύντομα θα είναι παρελθόν…

Πολιτικές αντιδράσεις

“Η αποπομπή της πρέσβειρας των ΗΠΑ σε συνέχεια των δημοσιογραφικών αποκαλύψεων στον διεθνή Τύπο σε σχέση – μεταξύ άλλων – με τη μέχρι σήμερα θητεία της στη χώρα μας, δημιουργούν σοβαρά ζητήματα και μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα”, τονίζει ο υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, σε δήλωση του, θέτοντας το ερώτημα τι θέση τηρεί η κυβέρνηση απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις.

Αναφέρει ειδικότερα, ότι «λίγες μόνο ημέρες μετά το πρώτο δημοσίευμα της Wall Street Journal για φερόμενες απειλές ευθείας παρέμβασης στην πολιτική ζωή και τη δημοκρατική λειτουργία της Ελλάδας, νεότερες πληροφορίες απέδωσαν ευθέως στην πρέσβειρα των ΗΠΑ διαμεσολαβητικό ή προωθητικό ρόλο επιχειρηματικών συμφερόντων με προνομιακή πρόσβαση, ιδίως στον τομέα της ενέργειας». Επισημαίνει ότι «σε κάθε περίπτωση, με την απόφαση αποπομπής εμμέσως γίνονται αποδεκτά τα δημοσιεύματα, τα οποία κατ’ ουσίαν επιβεβαιώνουν ένα μοντέλο συναλλακτικής διπλωματίας, μακριά από την εξωτερική πολιτική αρχών που θα όφειλε να εφαρμόζει η χώρα μας».

Τονίζει ότι εκκρεμεί η αναλυτική ενημέρωση που έχει ζητήσει το ΠΑΣΟΚ, «με όρους πλήρους διαφάνειας, για το περιεχόμενο, τον σκοπό και το όφελος των ενεργειακών, αμυντικών και λοιπών συμφωνιών που συνάφθηκαν κατά τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο, ο οποίος τότε είχε εκφράσει την πλήρη στήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην ήδη αποπεμφθείσα πρέσβειρα».

Ο αρμόδιος τομεάρχης του ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι «εύλογο είναι πλέον το ερώτημα, τι θέση τηρεί η ελληνική κυβέρνηση απέναντι στις ως άνω εξελίξεις». Ρωτά συγκεκριμένα: «κάλεσε ποτέ ως σήμερα το υπουργείο Εξωτερικών σε παροχή εξηγήσεων την πρέσβειρα των ΗΠΑ για τα παραπάνω περιστατικά; Σκοπεύει η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός να αναλάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή παράσταση προς τις ΗΠΑ, ή θα αρκείται να παρακολουθεί τη χώρα να προσφέρεται ως ‘θέατρο’ για οικονομικές και επιχειρηματικές μάχες συμφερόντων;».

Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ: «Ο Ντόναλντ Τραμπ αποπέμπει την Αμερικανίδα πρέσβη Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ενώ η Νέα Δημοκρατία και η κυβέρνησή της οφείλουν ακόμη εξηγήσεις για τη στάση τους απέναντι στις σοβαρές καταγγελίες περί παρεμβάσεών της. Η υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των συμφερόντων του ελληνικού λαού αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της ελληνικής κυβέρνησης, όχι αντικείμενο πολιτικών ή διπλωματικών σκοπιμοτήτων.

Οι καταγγελίες για παρεμβάσεις στα εσωτερικά της χώρας και πιέσεις υπέρ συγκεκριμένων αμερικανικών ενεργειακών και επιχειρηματικών συμφερόντων, σε διασύνδεση με ισχυρά εγχώρια οικονομικά συμφέροντα, εγείρουν μείζονα ζητήματα. Ποιοι επιχειρηματικοί όμιλοι ωφελήθηκαν ή επιχείρησαν να ωφεληθούν; Ποιος ήταν ο ρόλος της κυβέρνησης και πώς διασφαλίστηκε το δημόσιο συμφέρον;

Απέναντι σε αυτές τις καταγγελίες, η Νέα Δημοκρατία και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξαν τη σιωπή και την υποβάθμιση του ζητήματος. Χρειάστηκε να ζητήσει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ την απομάκρυνση της πρέσβη του για να υπάρξει εξέλιξη. Όχι εξαιτίας κάποιας πρωτοβουλίας της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία απέφυγε ακόμη και να απαιτήσει δημόσια εξηγήσεις.

Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με όρους δημοσίων σχέσεων ούτε μπορεί να υποτάσσεται σε ξένα και εγχώρια επιχειρηματικά συμφέροντα. Οι στρατηγικές συμμαχίες απαιτούν ισοτιμία και αμοιβαίο σεβασμό. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υπερασπίζεται μια ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με εθνική αξιοπρέπεια, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας».

«Η αποπομπή της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Ελλάδα, Γκιλφόιλ, από την κυβέρνηση Τραμπ για τους δικούς της λόγους, εκθέτει ανεπανόρθωτα πρώτα από όλα την κυβέρνηση της ΝΔ, η οποία έπλεκε το εγκώμιό της πριν ακόμα αναλάβει καθήκοντα και πολύ περισσότερο μετά, αποκρύπτοντας τον ρόλο και τις παρεμβάσεις της. Εκθέτει όμως και όλα τα υπόλοιπα κόμματα του ευρωατλαντισμού, στελέχη των οποίων έσπευσαν να καταθέσουν τα διαπιστευτήρια τους και να ‘ξεπλύνουν’ την επικίνδυνη πολιτική της κυβέρνησης των ΗΠΑ» αναφέρει, σε σχόλιό του, το ΚΚΕ.

Ελληνική Λύση 

«Ευχόμαστε η αναμενόμενη παραίτηση της κ. Γκιλφόιλ να μην έχει ως επακόλουθο την “επιτυχία” του ομολόγου της στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ και τη δημιουργία ανταγωνιστικού αγωγού Ιράκ, Συρίας, Τουρκίας που θα προωθεί τα συμφέροντα της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδας», υποστηρίζει σε δήλωσή του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος.

Παράλληλα, ο κ. Βελόπουλος σημειώνει: «Είχαμε προειδοποιήσει ότι ‘όταν μαλώνουν τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια’ και στο τέλος θα την πληρώσει η Ελλάδα. ΥΓ: Όλοι αυτοί που έτρεχαν να φωτογραφηθούν μαζί της, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, πολιτευτές κομματιδίων, τηλεπερσόνες κλπ, σήμερα έχουν εξαφανιστεί επιβεβαιώνοντας έτσι τον καιροσκοπισμό και τη δειλία τους». Να σημειωθεί πως ο Βελόπουλος είχε προβεί σε έναν χαρακτηρισμό κατά της πρώην πρέσβειρας από το Βήμα της Βουλής που είχε προκαλέσει αντιδράσεις:

Αιχμές εναντίον της κυβέρνησης αφήνει με ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, κρίνοντας ότι δεν δόθηκαν πειστικές απαντήσεις αναφορικά με την παραίτηση-αποπομπή της Γκίλφοϊλ. «Το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος ζήτησε από την Κίμπερλι Γκιλφόιλ να παραιτηθεί, αποτελεί πολύ σοβαρή εξέλιξη, σε μια αλυσίδα γεγονότων και καταγγελιών το τελευταίο διάστημα. Οι καταγγελίες για τις οποίες της ζητήθηκε να παραιτηθεί είναι πολύ σοβαρές, αφορούν την αμερικανική έννομη τάξη και πρέπει να διερευνηθούν από την αμερικανική δικαιοσύνη», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Και συνεχίζει: «Πάντως, μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση δεν έχει δώσει πειστική απάντηση σχετικά με το τι φέρεται να είπε η κυρία Γκιλφόιλ, και εάν υπήρξε ελληνική αντίδραση. Και ανεξάρτητα από τις όποιες εξελίξεις στις ΗΠΑ αυτό θα πρέπει να διαλευκανθεί. Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη της υπόθεσης Γκιλφόιλ αποδεικνύει γιατί η χώρα θα πρέπει μεν να διατηρεί τις στρατηγικές τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές, όχι με όρους δεδομένου συμμάχου αλλά στη βάση του αμοιβαίου οφέλους, κάτι που δεν είδαμε π.χ. κατά την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο».

Η ανακοίνωση της Νίκης: «Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ αποχωρεί από την Αθήνα αφήνοντας πίσω της βαριές σκιές πάνω από Μαξίμου και Υπουργείο Εξωτερικών. Η ΝΙΚΗ απαιτεί να δοθούν άμεσα πειστικές απαντήσεις για το αν Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης γνωρίζουν τι κρύβεται πίσω από την κυνική δήλωσή της περί ανατροπής της ελληνικής κυβέρνησης και ποια επιχειρηματικά συμφέροντα είχαν πρόσβαση σε διπλωματικές επαφές».

Η δυσαρέσκεια Τραμπ και τα δημοσιεύματα

Ανοικτό το ενδεχόμενο αποπομπής της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ άφησε προηγουμένως με δηλώσεις του Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Το εξετάζουμε. Δεν είμαστε ικανοποιημένοι», δήλωσε όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο στον Λευκό Οίκο για το εάν εξετάζει την απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της. Ο Τραμπ τελικώς αποφάσισε σύντομα για την τύχη της πρώην μνηστής του πρωτότοκου γιου του, Ντον Τζούνιορ…

Τις τελευταίες ημέρες, η Wall Street Journal δημοσίευσε άρθρα που φέρνουν σε δύσκολη θέση την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρώην παρουσιάστρια του Fox News η οποία εξελίχθηκε σε φυσιογνωμία του τραμπικού κινήματος MAGA («Make America Great Again). Στο μικροσκόπιο του επιτελείου Τραμπ έχουν μπει οι αναφορές σύμφωνα με τις οποίες η Γκιλφόιλ – η οποία υπήρξε επί τέσσερα χρόνια αρραβωνιαστικιά του πρωτότοκου γιου του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ – αποδέχτηκε πολυτελή δώρα υπό την ιδιότητά της ως πρέσβειρα και ζήτησε χρήματα με αντάλλαγμα την παροχή πρόσβασης σε στελέχη της κυβέρνησης, προτού επικυρωθεί ο διορισμός της. Το CNN μετέδωσε την Κυριακή ότι ο πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να την απομακρύνει από τη θέση της, με άτομο του περιβάλλοντός του να δηλώνει ότι αναμενόταν να λάβει απόφαση σύντομα.

Οι δικηγόροι της Γκιλφόιλ διέψευσαν τους ισχυρισμούς περί απαίτησης χρημάτων και χαρακτήρισαν παραπλανητικά τα δημοσιεύματα σχετικά με τα ταξίδια της, προσθέτοντας ότι η ίδια συμμορφώθηκε με τις ομοσπονδιακές απαιτήσεις που αφορούν τη λήψη δώρων και τις σχετικές υποχρεώσεις καταγραφής τους. Το Γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή (OIG) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διενεργεί έρευνα για την Γκίλφοιλ εν μέσω καταγγελιών για ανάρμοστη συμπεριφορά, όπως δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN πηγή που γνωρίζει την υπόθεση.

Το γραφείο Τύπου του OIG δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό. Το γραφείο συνήθως δεν σχολιάζει έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη. «Στο πλαίσιο της πολιτικής του, το OIG δεν επιβεβαιώνει, δεν διαψεύδει και δεν σχολιάζει ζητήματα που αφορούν έρευνες», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στο CNN εκπρόσωπος του OIG του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Οι αναφορές σχετικά με την Γκίλφοιλ έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης, ιδίως επειδή ήρθαν στο φως τη στιγμή που ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επισκεπτόταν την Αθήνα για να εκφωνήσει μια σημαντική ομιλία σχετικά με τη δυτική δημοκρατία, από τον χώρο της Ακρόπολης.

Τι δήλωνε ο Τραμπ για την Γκιλφόϊλ

Η αλλαγή του κλίματος ήταν εμφανής από την Παρασκευή (9/10) όταν ο πρόεδρος δεν την υπερασπίστηκε όταν ρωτήθηκε από το CNNi σχετικά με τις καταγγελίες την Παρασκευή. «Μόλις το έμαθα. Κρίμα. Δηλαδή, δεν ξέρω», δήλωσε ο Τραμπ. «Μόλις άκουσα κάποια πράγματα γι’ αυτό. Δεν γνωρίζω πολλά, αλλά εκείνη ήταν πάντα πολύ ευγενική», τόνισε.

Ο Έρικ Ντίτερς, πρώην δωρητής του Τραμπ, δήλωσε ότι η Γκίλφοϊλ του ζήτησε μέσω γραπτού μηνύματος να της μεταφέρει 100.000 δολάρια για την εξόφληση μιας κάρτας American Express, λίγες ημέρες πριν από την επικύρωση του διορισμού της από τη Γερουσία. Τελικά, ο Ντίτερς δεν μετέφερε τα χρήματα στην Γκίλφοϊλ, αναφέροντας ότι δεν διέθετε τη σχετική ρευστότητα εκείνη τη στιγμή. Η αποκάλυψη ​​για τα μηνύματα δημοσιεύτηκε αρχικά από τη Wall Street Journal.

Οι δικηγόροι της πρέσβειρας δήλωσαν στο CNN ότι ο Ντέτερς όφειλε χρήματα στην Γκίλφοϊλ για ομιλίες και συμβουλευτικές υπηρεσίες, χαρακτηρίζοντας ψευδείς τους ισχυρισμούς του. «Όταν η κ. Γκίλφοϊλ ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει τον ιδιωτικό τομέα για να αναλάβει δημόσιο αξίωμα, έπραξε όπως κάθε επαγγελματίας: προσπάθησε να διευθετήσει τις εκκρεμείς απαιτήσεις της. Το να ζητάς από έναν πελάτη να πληρώσει για εργασία που έχει ήδη ολοκληρωθεί δεν συνιστά διαφθορά. Είναι το αντίθετο της διαφθοράς», ανέφεραν οι δικηγόροι της.

Η ίδια η πρέσβειρα διέψευσε επίσης, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα σε αξιωματούχους της κυβέρνησης, ότι εκείνη έστειλε τα μηνύματα, σύμφωνα με το πρόσωπο που είναι ενήμερο για την υπόθεση. Η Γκίλφοϊλ διατήρησε στενές σχέσεις με την οικογένεια Τραμπ παρά τον χωρισμό της από τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ. Το περιβάλλον του προέδρου και του γιου του δήλωσαν στο CNNi ότι θεωρούν το περιστατικό ντροπιαστικό, αν και δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν συνέπειες για την Γκίλφοιλ. Ο Τραμπ έχει καταστήσει επανειλημμένα σαφές ότι δεν βλέπει με καλό μάτι το να αποκομίζουν κέρδη οι σύμμαχοί του από τη σχέση τους μαζί του.

Από την πλευρά του ο Ντίτερς δήλωσε τη Δευτέρα (12/10) στο CNNi ότι δεν είχε επικοινωνία με το γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή, αλλά ανέφερε ότι απευθύνθηκε στη διευθύντρια του επιτελείου του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, για να την ενημερώσει ότι σκοπεύει να μηνύσει την Γκίλφοιλ για δυσφήμιση, αφού οι δικηγόροι της αμφισβήτησαν τη γνησιότητα μηνυμάτων που φέρεται να του είχε στείλει εκείνη. Όπως είπε, δεν έλαβε απάντηση.

«Η κατάσταση δεν γίνεται καλύτερη», δήλωσε ο Ντίτερς στο CNNi, αναφερόμενος στην κυβέρνηση Τραμπ. «Θα ασκήσω αγωγή εναντίον της ίδιας και των δικηγόρων της για δυσφήμιση, επειδή ισχυρίστηκαν ότι τα γραπτά μηνύματά της ήταν πλαστά. Τότε θα βρεθούν αντιμέτωποι με δικαστική διαμάχη, ενώ η ίδια θα έχει να αντιμετωπίσει τον έλεγχο επιτροπών και την προσοχή των μέσων ενημέρωσης».

Η ερώτηση στον Ρούμπιο για την Γκιλφόϊλ

Πάντως, το ζήτημα Κίμπερλι επισκίασε και την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, όπου δέχθηκε δύο ερωτήσεις από αμερικανικά ΜΜΕ για το δημοσίευμα της Wall Street Journal (σχετικά με την Ρουμανία) και τις πιέσεις του Κογκρέσου σε ό,τι αφορά στην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ εμφανίστηκε ενοχλημένος και στήριξε τη Γκιλφόιλ, δηλώνοντας ότι η πρέσβης «κάνει εξαιρετική δουλειά», ενώ επικαλέστηκε ότι «δεν θα τα πούμε αυτά σε μία συνέντευξη Τύπου σε μία ξένη χώρα».

Ερωτηθείς σχετικά με το πρόσφατο δημοσίευμα της Wall Street Journal για τις φερόμενες δηλώσεις της πρέσβειρας των ΗΠΑ περί εμπλοκής της Ουάσιγκτον στην επικείμενη, τότε, κατάρρευση της κυβέρνησης της Ρουμανίας και ότι αυτό μπορεί να συμβεί και στην Ελλάδα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ διέκοψε τον Αμερικανό δημοσιογράφο αναφέροντας εμφανώς εκνευρισμένος: «Ποιος το είπε αυτό; Δεν αληθεύει η βάση της ερώτησής σας. Δεν θα απαντήσω σε μια ερώτηση που εσείς υιοθετείτε ως σωστή και δεν είναι σωστή».

Όταν, δε, ο δημοσιογράφος του ανέφερε πως το δημοσίευμα για το οποίο μιλάει είναι της Wall Street Journal, που ανήκει στις “ναυαρχίδες” των αμερικανικών ΜΜΕ, ο Μάρκο Ρούμπιο απάντησε πως «όπως θα έχετε δει, πολλές φορές media των ΗΠΑ δημοσιεύουν fake news κατά του Προέδρου μας, Ντόναλντ Τραμπ».

Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026, στις εγκαταστάσεις του UNIC Athens στο Ελληνικό, από τον Δήμαρχο Ελληνικού – Αργυρούπολης, κ. Γιάννη Κωνσταντάτο, και τον Ανώτατο Εκτελεστικό Διευθυντή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, κ. Αντώνη Πολεμίτη.

Με κοινό όραμα την ανάδειξη του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης σε πρότυπο Δήμο Εκπαίδευσης, Καινοτομίας, Υγείας και Βιωσιμότητας, τα συμβαλλόμενα μέρη θέτουν τις βάσεις για μία σταθερή συνεργασία που συνδέει την ακαδημαϊκή γνώση και την επιστημονική έρευνα με τις ανάγκες και τις προοπτικές της τοπικής κοινωνίας. Το Μνημόνιο προβλέπει ένα ευρύ πεδίο κοινών δράσεων, από τη δημιουργία εκπαιδευτικών ευκαιριών και την προαγωγή της δημόσιας υγείας έως την κοινωνική προσφορά, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.

Ξεχωριστή θέση στη συνεργασία κατέχει η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, με την πρόβλεψη κοινών πρωτοβουλιών για την ανάπλαση, τη συνεχή συντήρηση και τη φροντίδα του «Γραμμικού Πάρκου Ρόζας Ιμβριώτη» και της «Πλατείας Μετρό Ελληνικού». Στο πλαίσιο αυτό, το UNIC Athens θα υποστηρίξει τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις ως χορηγός και υποστηρικτής, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και στη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων.

Με αφορμή την υπογραφή του Μνημονίου, ο Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, κ. Γιάννης Κωνσταντάτος, καλωσόρισε τους φοιτητές και το προσωπικό του Πανεπιστημίου, αναφερόμενος στη σημασία της δημιουργίας του παραρτήματος του Πανεπιστημίου Λευκωσίας με έδρα το Ελληνικό, θυμίζοντας την ιστορική φράση του Εμίλ Ζολά: «Όπου ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή». Όπως τόνισε «Έχω τη μεγάλη χαρά και τιμή να καλωσορίσω στην πόλη μας το UNIC Athens, την ακαδημαϊκή και ερευνητική βάση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Ελλάδα, το πρώτο μη κρατικό Πανεπιστήμιο στο Ελληνικό, με προγράμματα Ιατρικής, Φαρμακευτικής, Νομικής, Ψυχολογίας, Πληροφορικής, Επιστήμης Δεδομένων, Διοίκησης Επιχειρήσεων, Λογιστικής και Διοίκησης Μάρκετινγκ, έναν σύγχρονο εκπαιδευτικό οργανισμό υψηλών προδιαγραφών, το οποίο αποτελεί για τον Δήμο μας ένα πραγματικό στολίδι, έναν ζωντανό πυρήνα έρευνας, εκπαίδευσης και καινοτομίας. Ευχαριστώ θερμά τον κ. Πολεμίτη και όλο το Διοικητικό Συμβούλιο και το προσωπικό του UNIC Athens, για την εμπιστοσύνη και την εξαιρετική συνεργασία μέχρι σήμερα για την υλοποίηση ενός τόσο σημαντικού έργου. Ευχαριστώ επίσης από καρδιάς τους φοιτητές του Πανεπιστημίου που παρευρέθηκαν στην τελετή και τους καλωσορίζω με μεγάλη χαρά στην πόλη μας. Εύχομαι καλή σταδιοδρομία και να ακολουθήσετε τα όνειρά σας, με όραμα, πίστη και προσήλωση στους στόχους σας». Η νέα γενιά, όπως ανέφερε, καλείται να οδηγήσει την Ελλάδα ακόμη ψηλότερα.

Από την πλευρά του, ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, κ. Αντώνης Πολεμίτης, δήλωσε: «Η αποστολή ενός σύγχρονου Πανεπιστημίου δεν περιορίζεται στην εκπαίδευση και την παραγωγή νέας γνώσης. Περιλαμβάνει και την ευθύνη να αξιοποιεί τις δυνατότητές του προς όφελος της κοινωνίας, να δημιουργεί ευκαιρίες και να συμβάλλει στην ανάπτυξη του τόπου στον οποίο δραστηριοποιείται. Η συνεργασία μας με τον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Μέσα από κοινές πρωτοβουλίες στην εκπαίδευση, την έρευνα, την υγεία και την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, επιδιώκουμε να φέρουμε την πανεπιστημιακή κοινότητα πιο κοντά στους πολίτες και να δημιουργήσουμε οφέλη με διάρκεια. Φιλοδοξία μας είναι το UNIC Athens να αποτελέσει ενεργό εταίρο στην αναπτυξιακή πορεία της περιοχής, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του μέλλοντός της».

Ο Πρόεδρος του UNIC Athens, Καθ. Παναγιώτης Σκανδαλάκης, δήλωσε: «Το UNIC Athens είναι μέρος της τοπικής κοινότητας. Θέλουμε οι νέοι της περιοχής να βλέπουν στο Πανεπιστήμιό μας έναν χώρο ανοιχτό στη γνώση και στις προσδοκίες τους, ενώ επιθυμούμε οι φοιτητές μας να γνωρίσουν τον τόπο που τους υποδέχεται, να συμμετέχουν στη ζωή του και να προσφέρουν. Η συνεργασία με τον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης δίνει συγκεκριμένο πλαίσιο σε αυτή τη σχέση. Προχωρούμε με σαφείς προτεραιότητες και προσήλωση στην υλοποίηση όσων συμφωνήσαμε, με κοινή φιλοδοξία να αφήσουμε ένα ουσιαστικό αποτύπωμα για τη νέα γενιά».

Οι βασικοί άξονες της συνεργασίας

Το Μνημόνιο προβλέπει την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών στους ακόλουθους τομείς:

• Εκπαίδευση, υποτροφίες και διά βίου μάθηση: Δημιουργία προγράμματος υποτροφιών για δημότες, εκπαιδευτικές επισκέψεις και δράσεις επαγγελματικού προσανατολισμού για μαθητές, καθώς και διερεύνηση συνεργασιών για την ανάπτυξη προγραμμάτων διά βίου μάθησης, επαγγελματικής κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.
• Έρευνα, καινοτομία και δημόσια υγεία: Ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών στους τομείς της βιωσιμότητας, των έξυπνων πόλεων, του ψηφιακού μετασχηματισμού και της προληπτικής ιατρικής, με στόχο την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης προς όφελος των πολιτών, καθώς και διερεύνηση της συμμετοχής σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά και αναπτυξιακά προγράμματα.
• Κοινωνική προσφορά, πολιτισμός και περιβάλλον: Συνδιοργάνωση κοινωνικών, πολιτιστικών, περιβαλλοντικών και εθελοντικών δράσεων, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, της συμμετοχής των πολιτών και της βιώσιμης ανάπτυξης της τοπικής κοινωνίας.
• Αναβάθμιση δημόσιων χώρων και υποστήριξη τοπικών δράσεων: Συνεργασία για την ανάπλαση, τη συνεχή συντήρηση και τη φροντίδα του «Γραμμικού Πάρκου Ρόζας Ιμβριώτη» και της «Πλατείας Μετρό Ελληνικού», με το UNIC Athens ως χορηγό και υποστηρικτή, καθώς και υποστήριξη επιλεγμένων κοινωνικών, κοινωφελών και αθλητικών πρωτοβουλιών του Δήμου.
• Κοινή αξιοποίηση εγκαταστάσεων και συμμετοχή φοιτητών: Δυνατότητα χρήσης επιλεγμένων πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων από τον Δήμο και πρόσβασης των φοιτητών σε δημοτικές αθλητικές υποδομές, καθώς και διερεύνηση ευκαιριών πρακτικής άσκησης και ενεργού συμμετοχής τους σε δράσεις και έργα του Δήμου.
• Ανάπτυξη της παρουσίας του UNIC Athens στην περιοχή: Υποστήριξη της υφιστάμενης και μελλοντικής ανάπτυξης του UNIC Athens στην ευρύτερη περιοχή του Ελληνικού, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της εκπαιδευτικής, ερευνητικής και καινοτομικής δραστηριότητας και την ανάδειξη της περιοχής σε διεθνή κόμβο εκπαίδευσης, καινοτομίας και γνώσης.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας έχει διάρκεια τριών (3) ετών από την ημερομηνία υπογραφής του, θεσπίζοντας ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας που φιλοδοξεί να δημιουργήσει διαρκή οφέλη για την τοπική και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

^{Περισσότερες Πληροφορίες}

^{Σχετικά με το UNIC Athens}

^{Το UNIC Athens προσφέρει προγράμματα σπουδών στους τομείς της Ιατρικής, της Νομικής, της Φαρμακευτικής, της Ψυχολογίας, της Διοίκησης Επιχειρήσεων, της Λογιστικής, της Διοίκησης Μάρκετινγκ, της Πληροφορικής και της Επιστήμης Δεδομένων. Λειτουργεί από το φθινόπωρο του 2025 σε ένα ειδικά σχεδιασμένο κτίριο 12.500 τ.μ., το οποίο διαθέτει πιστοποίηση LEED Gold και σύγχρονες υποδομές για τη διδασκαλία και την έρευνα με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των επιστημών ζωής και υγείας, καθώς και στην ανάπτυξη κλινικών δεξιοτήτων. Το UNIC Athens είναι το μοναδικό πανεπιστήμιο που θα λειτουργήσει εντός του The Ellinikon, του μεγαλύτερου έργου αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη. Η πανεπιστημιούπολη θα επεκταθεί σε επιπρόσθετα 150.000 τ.μ. κτιριακών υποδομών για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς, καθώς και για φοιτητικές εστίες. Οι υποδομές αυτές θα ενσωματώνουν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, ρομποτικής και ευεξίας. Η πρώτη φάση ανάπτυξης της πανεπιστημιούπολης εντός του The Ellinikon αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028.}

^{Ιστότοπος: https://www.unic.ac.cy/el/athens/}

Το έργο αποκατάστασης υλοποιήθηκε από την οργάνωση Emfasis Non Profit, με τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος Reale και της Υδρογείου Ασφαλιστικής. Η πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινωνία, καθώς αποκαθιστά έναν χώρο που αποτελεί σημείο αναφοράς για τους κατοίκους της περιοχής. Η ριζική ανακαίνιση περιλάμβανε εκτεταμένες εργασίες επιδιόρθωσης των φθορών και αναβάθμιση των υποδομών του κτιρίου, παραδίδοντας στους κατοίκους κάθε ηλικίας ένα πλήρως λειτουργικό σημείο συνάντησης, πολιτιστικών δραστηριοτήτων και κοινωνικής ζωής για τα επόμενα χρόνια.

Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν σε θερμό κλίμα, παρουσία εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εθελοντών και κατοίκων του χωριού. Τον χώρο εγκαινίασαν ο Δήμαρχος Τρικκαίων, κ. Νίκος Σακκάς, η Γενική Διευθύντρια του Ιδρύματος Reale, κα Virginia Antonini, η Chief Communications Officer της Υδρογείου Ασφαλιστικής, κα Μαίρη Βογιατζή, ο συνιδρυτής της Emfasis Non Profit, κ. Απόστολος Βαφέας, και ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Γλίνους, κ. Κώστας Πέτρου.

Στον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Τρικκαίων, κ. Νίκος Σακκάς, υπογράμμισε ότι η συνεργασία αποτελεί αναγκαία συνθήκη για να προχωρήσει μπροστά η κοινωνία, ευχαριστώντας τους φορείς υλοποίησης και υποστήριξης: «Η προσφορά σας πιάνει ήδη τόπο. Το είδα στον ενθουσιασμό του προέδρου. Το βλέπω στην τοπική κοινωνία που το συζητά. Τα παιδιά, το μέλλον μας, έχουν πλέον μια ακόμη διέξοδο». Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Γλίνους, κ. Κώστας Πέτρου, επεσήμανε πως οι σύγχρονες εγκαταστάσεις θα δώσουν ένα ισχυρό κίνητρο στους κατοίκους να συναντιούνται και να παραμείνουν στο χωριό τους, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής.

Η κα Virginia Antonini, Γενική Διευθύντρια του Reale Foundation, ανέφερε σχετικά: «Το Ίδρυμα Reale πιστεύει ακράδαντα ότι είναι σημαντικό να στηρίζει τις κοινότητες στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Εκφράζουμε τη βαθιά μας ικανοποίηση και χαρά για τη συμβολή μας στην αποκατάσταση του κοινοτικού χώρου του χωριού».

Η κα Μαίρη Βογιατζή, Chief Communications Officer της Υδρογείου Ασφαλιστικής, τόνισε: «Στην Υδρόγειο Ασφαλιστική και τον Όμιλο Reale θέλουμε να είμαστε δίπλα στις κοινότητες και στους ανθρώπους, εκεί που βρίσκονται και δημιουργούν. Όχι μόνο μέσα από το ασφαλιστικό μας έργο, αλλά κυρίως μέσα από πρωτοβουλίες που αφήνουν ουσιαστικό αποτύπωμα. Και το σημερινό έργο αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα».

Ο συνιδρυτής της Emfasis Non Profit, κ. Απόστολος Βαφέας, δήλωσε: «Είμαστε ιδιαίτερα συγκινημένοι και χαρούμενοι γιατί σήμερα, μετά από σκληρή προσπάθεια, υπομονή και επιμονή, και με την αγκαλιά του Reale Foundation και της Υδρογείου Ασφαλιστικής, εγκαινιάζουμε αυτόν τον χώρο και τον παραδίδουμε στο χωριό. Ευχόμαστε να γίνει τόπος συνάντησης ζωντανών ανθρώπων που κοιτούν μπροστά το μέλλον και αφήνουν πίσω τους τις καταστροφές».

Αμέσως μετά την τελετή των εγκαινίων, ο χώρος παραδόθηκε στους κατοίκους και γέμισε με παιδικές φωνές, καθώς τα παιδιά της κοινότητας τον αξιοποίησαν δημιουργικά μέσα από ζωγραφιές και χειροτεχνίες, δίνοντας το πιο αισιόδοξο μήνυμα για την επόμενη μέρα.

Η Υδρόγειος Ασφαλιστική και το Ίδρυμα Reale δεσμεύονται να συνεχίσουν την υλοποίηση αντίστοιχων έργων υποστήριξης, παραμένοντας σταθερά στο πλευρό των τοπικών κοινωνιών και συμβάλλοντας έμπρακτα στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων.

^{Σχετικά με την Υδρόγειο Ασφαλιστική
Με πάνω από 50 χρόνια συνεχούς παρουσίας στην ελληνική αγορά και με παραγωγή που το 2025 ανήλθε στα €106,4 εκατ., η Υδρόγειος Ασφαλιστική συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών γενικών ασφαλειών στην Ελλάδα. Από το 2024 αποτελεί μέλος του Ομίλου Reale.
Η Υδρόγειος Ασφαλιστική διαθέτει ένα σύνολο προϊόντων για την ασφάλιση του αυτοκινήτου, της κατοικίας, της επιχείρησης, της αστικής ευθύνης, της υγείας, του προσωπικού ατυχήματος, κ.α. Προσφέρει τις υπηρεσίες της σε πάνω από 400.000 ασφαλισμένους, συνεργάζεται με πάνω από 2.000 ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές και διαθέτει υποκαταστήματα και γραφεία στις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εταιρεία: www.ydrogios.gr
Σχετικά με τον Όμιλο Reale
Ο Όμιλος Reale είναι ένας διεθνής όμιλος που δραστηριοποιείται στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Χιλή και την Ελλάδα μέσω της μητρικής του εταιρείας, Società Reale Mutua di Assicurazioni—της μεγαλύτερης ιταλικής εταιρείας αμοιβαίας ασφάλισης—και των θυγατρικών του. Παρέχει λύσεις και προστασία σε περισσότερους από 4,8 εκατομμύρια πελάτες στους τομείς της ασφάλισης, της τραπεζικής, των ακινήτων και των υπηρεσιών. Με περισσότερους από 4.400 εργαζομένους σε Ιταλία, Ισπανία, Χιλή και Ελλάδα, ο Όμιλος Reale διαθέτει μία από τις υψηλότερες χρηματοοικονομικές θέσεις στην αγορά, όπως αποδεικνύεται από τον δείκτη φερεγγυότητας Solvency II 337,8% (τέλος 2025), που υπολογίζεται με το Μερικό Εσωτερικό Υπόδειγμα του Ομίλου.}

Μετά την επιβολή της χούντας των Συνταγματαρχών τον Απρίλιο του 1967, το δικτατορικό καθεστώς (και ιδιαίτερα ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού Κωνσταντίνος Ασλανίδης) στοχοποίησε τον Μπούκοβι λόγω της ουγγρικής (κομμουνιστικής) καταγωγής του. Εξαναγκασμένος σε παραίτηση και διωγμένος, ο Μπούκοβι φεύγει κρυφά νύχτα από το ξενοδοχείο “Καστρί” που διέμενε προς το Ελληνικό (αεροδρόμιο), και εκεί πλήθος κόσμου και αγανακτισμένοι Πειραιώτες μαζεύονται για να τον αποχαιρετήσουν μέσα σε βαρύ κλίμα συγκίνησης, λύπης και οργής.

Ο Διονύσης Χαριτόπουλος, με τη χαρακτηριστική, λιτή, βιωματική και δωρική γραφή του, δεν γράφει απλώς μια αθλητική ιστορία. Καταγράφει την ατμόσφαιρα του Πειραιά της δεκαετίας του ’60 και αποτυπώνει τη συλλογική μνήμη, το λαϊκό συναίσθημα και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων της συνοικίας. Ποιοι ήσαν αυτοί οι άνθρωποι και από που ήρθαν για να αποχαιρετήσουν τον “Πατέρα Μπούκοβι”.

Ήταν ο “Στρατός των Ατάκτων” του Πειραιά. Επρόκειτο για ανθρώπους που δεν υπήρχαν σε κανένα δημόσιο έγγραφο με το πλήρες ονοματεπώνυμό τους, παρά μόνο με τα μικρά τους ονόματα και τα παρατσούκλια που τους έδωσε ο δρόμος. Ήταν η κερκίδα του Ολυμπιακού, που γι’ αυτούς το Στάδιο Καραϊσκάκη δεν ήταν απλώς ψυχαγωγία, αλλά ο μοναδικός χώρος ελευθερίας, αξιοπρέπειας και ταυτότητας απέναντι στη φτώχεια και τον αυταρχισμό της εξουσίας που σήμερα έδιωχνε τον Πατέρα τους, τον Προπονητή τους!

«Ήτανε όλοι εκεί. Οι αγαπημένοι από τα παλιά. Από την Αγία Σοφία και τα Μανιάτικα, τον Άγιο Δημήτρη, τα Ταμπούρια και την Υπαπαντή.
Αδειάσανε τα καφενεία και τα σφαιριστήρια…». «Απ’ των “Κυνηγών” το Στέκι (Αιτωλικού) ήρθε ο Τσοτσός που ταξιδεύει, ο Μαγουλάς, ο Μηνάς κι ο γαμπρός του ο Σπίγγος, ο Ψεύτης, ο Στελάκης, ο Μηνάς ο νταβατζής, οι Γεωργακαράκοι, ο Θοδωρής το Φάντασμα…» και από τα καφενεία του Τσέχα, του Μπαθρέλου, του Τσαπατσάρη,…

Ήρθανε οι παλιοί, οι “σειρές” από την 7, την 8 και τη 9… και ήσαν οι δύο χασάπηδες (που κάνανε φαντάροι στην Κορέα), ο Βαρίτης, οι Μελάδες, ο Πέτρος ο Κεφάλας, ο Μιχάλης (που τον κλάψανε όλα τα Μανιάτικα), οι δυο αδερφοί, οι Τσιριγώτες (που ‘χανε το μεγάλο μίσος με τους Κοκκινιώτες), Ο Τάκης ο Στραβός, ο Στέλιος ο Μπάσταρδος, ο Νίκος ο Τρελός, ο Γιώργης ο Κουφός, ο Γιάννης ο Πεθαμένος, ο Τάσος ο Μπόμπος, ο Μήτσος ο Φονιάς (που δεν είχε πειράξει ούτε μυρμήγκι στη ζωή του αλλά τον βγάλανε έτσι γιατί έκανε αγριεμένη φασαρία στην εξέδρα), ο Αντώνης ο Σουγιάς, ο Λευτέρης ο Κινέζος (με τα σχιστά μάτια), ο Μανώλης ο Κατσαρίδας, Τα “δεκαράκια” (τα πιτσιρίκια που τρέχανε ξωπίσω)».

“Πινακοθήκη” δεν παίζουμε!

Όλα αυτά τα ονόματα μαζί συνθέτουν τον “στρατό των ατάκτων” του Πειραιά. Η παράθεσή τους από τον Χαριτόπουλο λειτουργεί σαν ένας λαϊκός μνημονιακός κανόνας: Μνημονεύει έναν προς έναν τους ανθρώπους της βιοπάλης που δεν πέρασαν στα βιβλία της επίσημης Ιστορίας, αλλά εκείνη τη νύχτα του Δεκεμβρίου του 1967 στάθηκαν μαζί, παραμερίζοντας τις διαφορές τους, για να αποχαιρετήσουν τον Μπούκοβι.

Με λιτή, δωρική, κοφτή και βιωματική γραφή, ο Χαριτόπουλος αποφεύγει τον μελοδραματισμό. Μετατρέπει μια ποδοσφαιρική ιστορία σε ένα μνημόσυνο της λαϊκής τάξης του Πειραιά, αναδεικνύοντας το φιλότιμο, τη σιωπηλή αλληλεγγύη και την ανυπότακτη φύση των “ατάκτων” της πόλης που έγραψαν στα παλιά τους παπούτσια τότε την αυταρχικότητα της χούντας. Στο καλό Διονύση, σου Χρωστάμε!

Σε πολλούς οπαδούς του Ολυμπιακού έχω αναφέρει αυτό το βιβλίο, μνημείο στην Ιστορία του Ολυμπιακού. Μα κανείς δεν το γνώριζε! Τι να γνωρίζουν οι Γαύροι, είναι σαν να ζητάς από της μυλωνούς τον κώλο Ορθογραφία!

Η παρατήρηση αυτή δεν αφορά μόνο τις μεγάλες δυνάμεις. Αφορά και το εσωτερικό των πολιτικών συστημάτων. Είτε πρόκειται για αριστερές, είτε για δεξιές εκδοχές εξουσίας, το κοινό χαρακτηριστικό παραμένει η προσπάθεια κατάκτησης και διατήρησης της πολιτικής ισχύος. Οι ιδεολογικές διαφορές είναι υπαρκτές, όμως συχνά υποχωρούν μπροστά στην ανάγκη ελέγχου των μηχανισμών λήψης αποφάσεων στην πολιτική.

Γι’ αυτό και η επίμονη αναφορά στη λαϊκή κυριαρχία προκαλεί συχνά γέλωτα. Σε όλα τα υπάρχοντα πολιτεύματα οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε προδιαμορφωμένες κομματικές επιλογές, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα συμμετοχής στη διαμόρφωση των αποφάσεων. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας πολιτικής πραγματικότητας που απέχει σημαντικά από αυτή της λαϊκής κυριαρχίας.

Πολιτική αγορά

Η λαϊκή κυριαρχία δεν πρέπει να συγχέεται με την εθνική κυριαρχία. Η δεύτερη αφορά πρωτίστως τη θέση και την αυτονομία του κράτους στο διεθνές περιβάλλον, ενώ η πρώτη αφορά το ποιος ασκεί πραγματικά την εξουσία στο εσωτερικό του πολιτεύματος. Η πολιτική αγορά λειτουργεί κατά τρόπο ανάλογο με την οικονομική αγορά και υπόκειται σε παρόμοιες δυναμικές συγκέντρωσης ισχύος. Θα μπορούσε μάλιστα να υποστηριχθεί ότι η σύγχρονη πολιτική λειτουργεί ως μια ιδιαίτερη αγορά εξουσίας, μέσα στην οποία τα κόμματα προσφέρουν πολιτικά “προϊόντα” και οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσά τους.

Η πολιτική αγορά, όπως και η οικονομική, δεν παύει να υφίσταται ακόμη και όταν η ελευθερία της περιορίζεται από ανισότητες ισχύος, πρόσβασης και επιρροής. Η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται συχνά σε ανταγωνισμό πολιτικής εμπορικότητας. Όπως στην οικονομία, έτσι και στην πολιτική, εκείνος που διαθέτει μεγαλύτερους πόρους, ισχυρότερη παρουσία και αποτελεσματικότερους μηχανισμούς προώθησης αποκτά σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς μπορεί να επηρεάζει τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση πολιτικών επιλογών.

Έτσι δημιουργείται μια πολιτική υπεραξία, αντίστοιχη με εκείνη που συναντάμε στην οικονομική αγορά, η οποία απορρέει από την άνιση κατανομή πόρων, επιρροής και πρόσβασης στην εξουσία. Τα πολιτικά προϊόντα δεν προσφέρονται ποτέ σε συνθήκες πραγματικής ισότητας, αλλά ενσωματώνουν σχέσεις εξάρτησης που επηρεάζουν καθοριστικά τη διαμόρφωση της πολιτικής βούλησης.

Στο πλαίσιο αυτό, το χρήμα αποκτά καθοριστικό ρόλο. Δεν επηρεάζει μόνο την οικονομία αλλά και τη διαμόρφωση της πολιτικής ισχύος. Η πολιτική εξάρτηση, οι σχέσεις επιρροής και η διαπλοκή συμφερόντων δεν αποτελούν παρεκκλίσεις του συστήματος αλλά δομικά χαρακτηριστικά του.

Συμμετοχική δημοκρατία

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στο επίπεδο των διεθνών συμμαχιών. Κάθε χώρα διαπραγματεύεται με βάση τις δικές της προτεραιότητες. Η αρχή αυτή δεν είναι κατ’ ανάγκη κατακριτέα. Αντιθέτως, σε ζητήματα εθνικής σημασίας είναι λογικό το συμφέρον της χώρας να αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο οι πολιτικές ηγεσίες έχουν την ικανότητα να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τα συμφέροντα των πολιτών τους και όχι απλώς τα συμφέροντα των εκάστοτε ελίτ.

Εδώ ακριβώς ανακύπτει και το ζήτημα του πολιτισμού. Πολιτισμός δεν είναι μόνο η τέχνη, τα γράμματα ή η τεχνολογία. Είναι και η ποιότητα των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων και κοινωνιών. Όταν κυριαρχεί αποκλειστικά η λογική της ισχύος και του συμφέροντος, το αποτέλεσμα δεν είναι η πρόοδος αλλά η υποχώρηση της ανθρώπινης διάστασης της πολιτικής. Η βαρβαρότητα δεν εμφανίζεται μόνο στους πολέμους. Εμφανίζεται και στην καθημερινή υποβάθμιση της δημοκρατικής συμμετοχής και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Δεν είναι λοιπόν παράδοξο που πολλοί πολίτες αισθάνονται σύγχυση και απογοήτευση. Βλέπουν να τους αποδίδονται ευθύνες για τις πολιτικές επιλογές τους, ενώ οι ίδιες οι επιλογές προσφέρονται μέσα σε ένα περιορισμένο πλαίσιο, ελεγχόμενο σε μεγάλο βαθμό από κομματικούς μηχανισμούς, οικονομικά συμφέροντα και επικοινωνιακές στρατηγικές.

Αν υπάρχει διέξοδος από αυτή την κατάσταση, αυτή δεν μπορεί να προέλθει απλώς από την εναλλαγή προσώπων ή κομμάτων στην εξουσία. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν μπορούν να δημιουργηθούν θεσμοί πραγματικής συμμετοχής των πολιτών, που να περιορίζουν την κυριαρχία των ολιγαρχικών μηχανισμών και να επαναφέρουν τη δημοκρατία στο πραγματικό της περιεχόμενο.

Με βάση τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα, οι εκλογές από μόνες τους δεν αρκούν. Απαιτείται και μια πραγματικά ελεύθερη πολιτική αγορά, στην οποία οι πολίτες δεν θα είναι απλώς καταναλωτές πολιτικών προϊόντων αλλά συνδιαμορφωτές των ίδιων των πολιτικών επιλογών. Η προσέγγιση αυτή αναπτύσσεται αναλυτικότερα στο έργο “Δούρειος Ίππος της Δημοκρατίας” (εκδόσεις Άμμων), το οποίο τιμήθηκε με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

Υπό αυτή την έννοια, η συζήτηση δεν αφορά μόνο μια επίσκεψη ξένου αξιωματούχου ούτε μόνο τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Αφορά το ίδιο το μέλλον της δημοκρατίας. Και εκεί είναι που κάθε νέα πολιτική πρωτοβουλία, κάθε προσπάθεια ανανέωσης και συμμετοχής των πολιτών, θα κριθεί τελικά: στο κατά πόσο μπορεί να μετατρέψει τον πολίτη από απλό καταναλωτή πολιτικών προϊόντων σε πραγματικό συμμέτοχο της εξουσίας.

Παρακαλώ επιβεβαιώστε τη συμμετοχή σας μέσω της παρακάτω φόρμας, για την καλύτερη οργάνωση της εκδήλωσης.