Στις 4 Αυγούστου εργαζόμενοι είχαν εντοπίσει drone με εκρηκτικά και έναν πυροκροτητή στο αεροδρόμιο που που αποτελεί κόμβο του ΝΑΤΟ, αλλά και βάση για αρκετά ουκρανικά μεταγωγικά αεροσκάφη Antonov An-124.

Τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για το σαμποτάζ στη Λειψία – το drone, τα εξαρτήματα και τα εκρηκτικά – «μας είναι γνωστά από άλλες υβριδικές επιθέσεις που διεξήγαγε η Ρωσία και από τον πόλεμό της εναντίον της Ουκρανίας», δήλωσε χθες ο γερμανός υπουργός Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, σε ανακοινώσεις που έκανε μαζί με τον επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας, Γιόχαν Βάντεφουλ.

Ο μηχανισμός υποδηλώνει «υψηλό βαθμό τεχνικής εξειδίκευσης» και σχολαστικό σχεδιασμό, αν και η εκτέλεση του σχεδίου φαίνεται να έχει ανατεθεί σε πράκτορες «χαμηλού επιπέδου».

Ο Ντόμπριντ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι τα στοιχεία των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν «εμπλοκή ατόμων που ενέργησαν για λογαριασμό ρωσικών κρατικών φορέων», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιων συγκεκριμένα.

Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «με την απόπειρα επίθεσης στη Λειψία, η ρωσική ηγεσία αποφάσισε εσκεμμένα να προκαλέσει εκ νέου σημαντική ζημιά στις ήδη σοβαρά επιβαρυμένες διμερείς μας σχέσεις», ενώ ανακοίνωσε ότι το ρωσικό προξενείο στη Βόννη θα κλείσει από τις 18 Σεπτεμβρίου. Το πολιτιστικό κέντρο «Ρωσικό Σπίτι» στο Βερολίνο θα κλείσει επίσης, αν και αυτό ενδέχεται να απαιτήσει κάποιο χρόνο.

Η Γερμανία προτείνει, παράλληλα, την προσθήκη περισσότερων προσώπων από τη Ρωσία στις λίστες κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ διαμηνύει πως θα αυστηροποιήσει τους ελέγχους εισόδου για άτομα από τη Ρωσία και θα αυξήσει «την πίεση στον σκιώδη στόλο».

Σημειώνεται πως ο ρώσος πρέσβης εκλήθη για εξηγήσεις στο υπουργείο Εξωτερικών στο Βερολίνο, με τον Βάντεφουλ να δηλώνει αργότερα στην τηλεόραση ARD ότι «η Γερμανία μπορεί ανά πάσα στιγμή να επιδείξει εντονότερη αντίδραση, (αλλά) αυτό δεν είναι απαραίτητο τη δεδομένη στιγμή».

Τι απαντά η Μόσχα

πό την πλευρά της, η Μαρία Ζαχάροβα διευκρίνισε πως θα υπάρξει «ανάλογη απάντηση» στα σχεδιαζόμενα λουκέτα. Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί ρωσικής εμπλοκής στην απόπειρα επίθεσης με drone, χαρακτηρίζοντάς τους «αυθαίρετο και κατασκευασμένο πρόσχημα» του Βερολίνου για την κλιμάκωση της έντασης, υποστηρίζοντας ότι «όπως συνήθως, δεν έχει παρουσιαστεί κανένα πειστικό ή σοβαρό στοιχείο».

Ο ρώσος πρόεδρος απέρριψε επίσης τις κατηγορίες του Βερολίνου, ισχυριζόμενος αντίθετα ότι η γερμανική ηγεσία προσπάθησε να χρησιμοποιήσει το περιστατικό για να αποσπάσει την προσοχή από τις δικές της αποτυχίες και τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων.

«Αλλά πού είναι οι αποδείξεις; Λοιπόν, οι αποδείξεις είναι κατασκευασμένες», δήλωσε ο Πούτιν σε δημοσιογράφους τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης στο Κιργιστάν, όπου συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης. Δεν εμβάθυνε στο γιατί θεωρεί ότι οι αποδείξεις είναι κατασκευασμένες, ούτε παρουσίασε στοιχεία.

Η Milliyet αναφέρει ότι η διακοίνωση αφορά, μεταξύ άλλων, τις διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ελληνικών πρωτοβουλιών, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν μέσω μονομερών ενεργειών τετελεσμένα που επηρεάζουν τουρκικά δικαιώματα και συμφέροντα.

Σύμφωνα πάντα με τη Milliyet, η τουρκική διακοίνωση επαναλαμβάνει την τουρκική θέση ότι στο Αιγαίο υπάρχουν γεωγραφικοί σχηματισμοί των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών, κάτι που αμφισβητεί η Ελλάδα.

Ακόμη η τουρκική εφημερίδα υποστηρίζει ότι η Άγκυρα επανέλαβε τη θέση πως τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μπορούν να καθοριστούν μόνο μέσω συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, «όλες τις σχετικές προϋποθέσεις».

Από την πλευρά της η ελληνική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι οι ελληνικές πρωτοβουλίες για τα θαλάσσια πάρκα και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό υλοποιούνται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Σημειώνεται ότι σε πρόσφατη τοποθέτησή του, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τις αντίστοιχες τουρκικές ενέργειες για θαλάσσια πάρκα, όταν αυτές εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αντίθετες με το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί «χωρίς εκπτώσεις στα εθνικά δίκαια».

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επίσης υπογραμμίσει ότι μονομερείς ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να επηρεάσουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Ο Καλίν στην Αθήνα

Μυστική επίσκεψη στην Αθήνα, κάτω από τα ραντάρ και χωρίς καμία δημοσιότητα πραγματοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα ο αρχηγός της ΜΙΤ της Τουρκίας, στενός συνεργάτης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και κύριος σύμβουλός του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, Ιμπραήμ Καλίν.

Ο άνθρωπος «ειδικών αποστολών» του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φέρεται να είχε επαφές όχι μόνο με τον Έλληνα ομόλογό του, διοικητή της ΕΥΠ Θεμιστοκλή Δεμίρη αλλά και με άλλους παράγοντες στην Αθήνα, κάτω από άκρα μυστικότητα, σύμφωνα με τον Βασίλη Λαμπρόπουλο και τα «Νέα». Αυτό που εξετάζεται είναι αν ο Ιμπραήμ Καλίν μετέφερε απλά «μηνύματα» του προέδρου της Τουρκίας προς την ελληνική πλευρά, με φόντο την κρίση που έχει ξεσπάσει για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο, την αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ, «Ασπίδα του Αχιλλέα», αλλά και τη «Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας της Μέκκας», που υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στην Κωνσταντινούπολη.

Από αυτά που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής φαίνεται πως ο Ιμπραήμ Καλίν και οι συνεργάτες του συζήτησαν το ζήτημα των 300 περίπου Τούρκων «μαφιόζων», από 15 περίπου εγκληματικές οργανώσεις, που υπολογίζεται ότι βρίσκονται τα τελευταία 4 χρόνια στη χώρα μας. Ταυτόχρονα συζητήθηκε και η δράση 5-7 Τούρκων διακινητών μεταναστών από τα τουρκικά παράλια, η οποία όμως φαίνεται έχει συγκρατηθεί τους τελευταίους μήνες.

Αναφέρθηκαν ακόμα σε ζητήματα που δεν απασχολούν βεβαίως μόνο τις μυστικές υπηρεσίες Ελλάδας και Τουρκίας αλλά και τις αστυνομικές Αρχές και υπάρχει συγκροτημένος δίαυλος επαφών και ανταλλαγής επισκέψεων αξιωματικών από τις δύο χώρες.

Ακόμη στη συνάντηση συζητήθηκαν θέματα δράσης δικτύων τρομοκρατίας αλλά και κατασκοπείας ύστερα από τη νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Τότε ήταν, στην Ελλάδα του “ελεύθερου πνεύματος” του Γιώργου Θεοτοκά που ο Οδυσσέας Ελύτης των επικείμενων “Προσανατολισμών” και ο Νίκος Γκάτσος της προφητικής “Αμοργού” θα ιδρύσουν το πρώτο, νυχτερινό “φιλολογικό καφενείο” της γενιάς “των αληθινών ανανεωτικών δρόμων” στην ελληνική ποίηση του Μεσοπολέμου. Στο θρυλικό “ΗΡΑΙΟΝ, το “ζωντανό στέκι” στη διασταύρωση Πατησίων και Αγίου Μελετίου της γραφικής προπολεμικής Κυψέλης. Εκεί, οι δύο “ονειροπαρμένοι” φίλοι, βαθιά πεπεισμένοι πως “από τίποτα μεγάλο δεν λείπει η Χίμαιρα”, πλαισιώθηκαν πολύ γρήγορα από τον πληθωρικό Αντρέα Καραντώνη και τον τόσο γρήγορα αδικοχαμένο στον πόλεμο Γιώργο Σαραντάρη, μαζί με την “θρυλική” παρέα τους.

“ΗΡΑΙΟΝ” και Φωκίωνος Νέγρη

Και όταν κατά τις δύο μετά τα μεσάνυχτα έκλεινε το “ΗΡΑΙΟΝ”, τότε εκείνο το επαναστατημένο και διψασμένο για “νέους δρόμους” στην ποίηση “μπουλούκι” ανηφόριζε στην “παρθένα τότε ακόμα λεωφόρο Φωκίωνος Νέγρη κι άρχιζε τις ατέλειωτες συζητήσεις κάτω από τους ευκαλύπτους (υπάρχουν ακόμα) συχνά ως τις τρεις και τις τέσσερεις το πρωί.

Και συνεχίζει ο Ελύτης στ΄ “Ανοιχτά Χαρτιά”: «η Jene Parque, τα τραγούδια του Madloror, η Έρημη Χώρα, ηχούσανε μαζί με τα υπόγεια νερά του υδραγωγείου ενώ οι αστυφύλακες της 4ης Αυγούστου μας παρακολουθούσανε με βλοσυρό και καχύποπτο μάτι». Οι τάλαινες αστυφύλακες πως να κατανοήσουν κάποιους “σαλούς” που ξημερώματα στην έρημη Φωκίωνος Νέγρη ισχυρίζονταν “πόσο εύλογο είναι το ακατανόητο” και πως “τα άλματα της ψυχής δεν μετρούνται.”

Τι απέμεινε όμως σήμερα, ενενήντα χρόνια μετά από όλα αυτά τα “παράξενα και ατόφια” υπερβατικά οράματα μερικών ανήσυχων πνευμάτων που έμελλε ν΄ αφήσουν ανεξίτηλο αποτύπωμα στα μεταπολεμικά πολιτιστικά – και όχι μόνο – δρώμενα της Ελλάδας; Ο υπερρεαλισμός, ως γνωστόν, έχει προ πολλού ξεθυμάνει αφήνοντας όμως ένα πολύ σπουδαίο και ξεχωριστό έργο στον σύγχρονο πολιτισμό αλλά και στον Ελληνισμό.

Το “ΗΡΑΙΟΝ” πάλι εξαφανίστηκε μέσα στην μεταπολεμική οικιστική κοσμογονία και η γραφική συμβολή Αγίου Μελετίου και Πατησίων, μια μικρογραφία πλέον όλου του αθηναϊκού κέντρου, έχει μεταμορφωθεί σε χώρο, απροσδιόριστα πολύχρωμο, μονότονα πολύβουο, ασύμβατα πολυεθνικό.

Αποχαιρέτα την Κυψέλη που έχασες…

Μια καταθλιπτική “χοάνη” χωρίς ίχνος ελληνικότητας στις γειτονιές όπου κάποτε την αναζητούσαν οι “αλήτες” με τα λευκά πουκάμισα. Με τους εναπομείναντες Κυψελιώτες της καταφρονημένης πλέον παράδοσης και της περιφρονημένης ταυτότητας να λιγοστεύουν χρόνο με τον χρόνο, σχεδόν μια εξαίρεση πλέον, να βολοδέρνουν αμήχανα, γυρτοί, αποπροσανατολισμένοι και παρατημένοι απ΄ όλους μέσα στην σύγχρονη απουσία νοήματος όπου ο χρόνος νεκρώνει.

Όσο για τους λογής-λογής ποιητές της, ξημερώματα και πάλι, κάτω από τους ευκαλύπτους της Φωκίωνος Νέγρη, μαζί με κάποιους παρατημένους αστέγους, ακόμα ακούν σαν ηχώ από τα περασμένα εκείνα τα “ακατανόητα” και όμως αληθινά “άλματα ψυχής” :

«Όλα τα κυπαρίσσια δείχνουνε μεσάνυχτα
όλα τα δάχτυλα σιωπή.
Έξω απ΄ τ΄ ανοιχτό παράθυρο του ονείρου
σιγά-σιγά ξετυλίγεται η εξομολόγηση». (Οδυσσέας Ελύτης)

Ένα επίδομα, μια φορολογική μείωση ή μια αύξηση εισοδήματος μεταφράζονται εύκολα σε άμεσο προσωπικό όφελος και γι’ αυτό διαθέτουν ισχυρό επικοινωνιακό πλεονέκτημα. Πολύ δυσκολότερα επικοινωνούνται με εξαγγελίες η διοικητική μεταρρύθμιση, η παραγωγική ανασυγκρότηση, η δημογραφική στρατηγική, η αναβάθμιση της παιδείας ή η μακροχρόνια ενεργειακή ασφάλεια, παρότι μπορεί να είναι πολύ σημαντικότερες για τη μελλοντική πορεία της χώρας.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν οι εξαγγελίες είναι επαρκώς τεκμηριωμένες. Είναι και το τι επιλέγεται να εξαγγελθεί, τι παραμένει εκτός της πολιτικής σκηνής και αν το σύνολο των μέτρων συγκροτεί πραγματικό σχέδιο ή απλώς μια σειρά άμεσων απαντήσεων στις ανησυχίες της καθημερινότητας. Αν θέλουμε να αποφύγουμε μια ακόμη εκ των υστέρων αντιπαράθεση, στην οποία κάθε πλευρά θα επιλέξει τα επιχειρήματα που εξυπηρετούν τη δική της θέση, υπάρχει ένας διαφορετικός δρόμος: να καθορίσουμε πριν ακούσουμε το πλήρες περιεχόμενο των εξαγγελιών τα κριτήρια με τα οποία θα τις αξιολογήσουμε.

Ένα ex ante πρωτόκολλο

Αυτή είναι η λογική ενός ex ante Πρωτοκόλλου Αξιολόγησης Πολιτικών Εξαγγελιών, κοινού για κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι η μέθοδος διαμορφώνεται πριν από την πλήρη γνώση των μέτρων. Μετά τις εξαγγελίες δεν αλλάζουν τα κριτήρια ώστε να ταιριάξουν στην πολιτική μας προτίμηση· συμπληρώνονται τα δεδομένα και εφαρμόζεται ο ίδιος κανόνας.

Η αξιολόγηση δεν μπορεί να περιορίζεται στη δημοσιονομική κοστολόγηση. Χρειάζεται να εξετάζεται αν το πρόβλημα που επικαλείται ένα μέτρο έχει προσδιοριστεί με ακρίβεια, αν υπάρχει πειστικός μηχανισμός που συνδέει την παρέμβαση με το αναμενόμενο αποτέλεσμα, αν το κόστος και η χρηματοδότησή της είναι γνωστά, αν μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί, ποιες είναι οι διανεμητικές συνέπειες, ποιες άλλες χρήσεις των ίδιων πόρων αποκλείονται και, κυρίως, σε ποιο ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο εντάσσεται και με ποιον τρόπο θα γνωρίζουμε αργότερα αν πέτυχε.

Παράλληλα χρειάζεται μια δεύτερη, χωριστή αξιολόγηση: της πληρότητας του ίδιου του πολιτικού σχεδίου. Ένας φορέας μπορεί να παρουσιάσει πέντε εξαιρετικά τεκμηριωμένα οικονομικά μέτρα και παρ’ όλα αυτά να μην έχει παρουσιάσει επαρκές σχέδιο διακυβέρνησης. Ένας άλλος μπορεί να αναφερθεί σε πολλά πεδία, αλλά τόσο γενικά ώστε η μεγαλύτερη έκταση να μην αντιστοιχεί σε μεγαλύτερο πραγματικό βάθος. Για τον λόγο αυτό η ποιότητα και η τεκμηρίωση των συγκεκριμένων μέτρων πρέπει να εξετάζονται χωριστά από το εύρος και το βάθος της πολιτικής κάλυψης.

Το εύρος μπορεί να αποτυπωθεί πάνω σε έναν κοινό χάρτη βασικών δημόσιων πολιτικών: οικονομία και παραγωγικό μοντέλο, εισόδημα και εργασία, υγεία, παιδεία, κοινωνική προστασία, στέγαση, δημογραφικό, ενέργεια, περιβάλλον, περιφερειακή ανάπτυξη, δημόσια διοίκηση και θεσμοί, εξωτερική πολιτική και άμυνα. Η διαφορετική γλώσσα που χρησιμοποιούν τα κόμματα δεν πρέπει να εμποδίζει τη σύγκριση.

Μια “νέα κοινωνική συμφωνία”, ένα “σχέδιο ανασυγκρότησης” ή ένα “σχέδιο στήριξης των πολιτών, με προτεραιότητα σε όσους αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες” πρέπει να μπορούν να αναχθούν στις ίδιες βασικές κατηγορίες δημόσιας πολιτικής. Το βάθος, αντίστοιχα, θα δείχνει αν σε κάθε πεδίο έχουμε απλώς μια γενική αναφορά, έναν συγκεκριμένο στόχο, σαφή εργαλεία πολιτικής ή μια ολοκληρωμένη αλυσίδα που συνδέει στόχο, μέτρο, πόρους, εφαρμογή και μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Η απουσία ενός πεδίου δεν συνιστά αυτομάτως αρνητική κρίση, διότι μια ομιλία στη ΔΕΘ δεν είναι αναγκαστικά πλήρες κυβερνητικό πρόγραμμα. Όσο περισσότερο όμως ο ίδιος ο εξαγγέλλων παρουσιάζει τις προτάσεις του ως “συνολικό σχέδιο”, “εθνική στρατηγική” ή πρόταση διακυβέρνησης, τόσο ισχυρότερη γίνεται και η απαίτηση πληρότητας.

Τα επιμέρους κριτήρια θα χρειαστούν αναπόφευκτα στάθμιση. Καμία στάθμιση δεν είναι απολύτως απαλλαγμένη από επιλογές. Η προστασία από την αυθαιρεσία βρίσκεται στην εκ των προτέρων δημοσίευση και αιτιολόγηση των συντελεστών, στην ιδιαίτερη βαρύτητα κριτηρίων των οποίων η αποτυχία δεν μπορεί εύκολα να αντισταθμιστεί από άλλα και στον έλεγχο ευαισθησίας του τελικού αποτελέσματος. Αν μια πρόταση αλλάζει δραματικά κατάταξη με μικρές μεταβολές των βαρών, αυτό πρέπει να είναι γνωστό στον αναγνώστη και όχι να αποκρύπτεται πίσω από έναν φαινομενικά ακριβή αριθμό.

Ποιος θα αξιολογεί;

Θα ήταν αντιφατικό ένα πρωτόκολλο που επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση του πολίτη να απαιτεί από τον ίδιο να γίνει ταυτόχρονα οικονομολόγος, νομικός, αναλυτής δημόσιας πολιτικής και ειδικός δεδομένων. Ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει τα ερωτήματα με τα οποία κρίνονται οι εξαγγελίες, αλλά η τεχνική εφαρμογή τους χρειάζεται μια μικρή διεπιστημονική ομάδα.

Η χρονική συμπίεση δεν επιτρέπει τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού οργανισμού. Επιτρέπει όμως να συγκροτηθεί ένας προσωρινός και σαφώς οριοθετημένος μηχανισμός αξιολόγησης. Η ερευνητική πρωτοβουλία “Αληθής Αντιπροσώπευση” προτείνεται να αναλάβει τον ρόλο της Πύλης 0: να προκαλέσει τη διαδικασία, να δημοσιοποιήσει το πρωτόκολλο, να οργανώσει την πρόσκληση συμμετοχής και να προσφέρει την αναγκαία τεκμηριωτική και γραμματειακή υποστήριξη. Δεν πρέπει όμως να βαθμολογήσει η ίδια κυβέρνηση και αντιπολίτευση.

Η διάκριση είναι θεμελιώδης: εκείνος που παίρνει την πρωτοβουλία δεν πρέπει να κατέχει και το αποτέλεσμα. Η ανεξαρτησία της ομάδας δεν εξασφαλίζεται με μια δήλωση ουδετερότητας, αλλά μπορεί να ενισχυθεί μέσα από τη διαδικασία: δημοσιευμένη μεθοδολογία πριν από τις εξαγγελίες, σαφή κριτήρια επιλογής αξιολογητών, δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, περισσότερος από ένας αξιολογητής για τα σημαντικά μέτρα, καταγραφή ουσιωδών αποκλίσεων, δημόσιες πηγές και δυνατότητα τρίτων να αναπαράγουν ή να αμφισβητήσουν τεκμηριωμένα το αποτέλεσμα.

Για να περάσει η πρόταση αμέσως από τη θεωρία στην πράξη, δημιουργείται στην Πύλη της “Αληθούς Αντιπροσώπευσης” ειδικός χώρος για το Πρωτόκολλο ΔΕΘ 2026. Εκεί θα δημοσιευθούν η πλήρης μεθοδολογία, οι κανόνες λειτουργίας, η κατάσταση εξέλιξης του εγχειρήματος και η πρόσκληση συμμετοχής προς επιστήμονες, ειδικούς και εθελοντές τεκμηρίωσης. Η δημοσίευση του παρόντος άρθρου λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως έναρξη της δημόσιας πρόσκλησης.

Πρωτόκολλο ΔΕΘ 2026 – Μεθοδολογία και συμμετοχή:
https://alithis-antiprosopefsi.vercel.app/deth-2026.html

Η πρόσκληση δεν αφορά κομματική ένταξη ούτε προϋποθέτει αποδοχή της θεωρητικής προσέγγισης της “Αληθούς Αντιπροσώπευσης”. Αφορά συμμετοχή σε μια συγκεκριμένη διαδικασία δημόσιου ελέγχου, με κοινούς και προκαθορισμένους κανόνες για όλους.

Από τις εξαγγελίες στη Λευκή Βίβλο

Μετά τις ομιλίες, οι σημαντικές εξαγγελίες θα καταγράφονται σε τυποποιημένη μορφή: τι ακριβώς ανακοινώθηκε, ποιο πρόβλημα δηλώνεται ότι αντιμετωπίζει, ποιους αφορά, πόσο κοστίζει, από πού χρηματοδοτείται, σε ποια στρατηγική εντάσσεται, ποιος είναι ο μηχανισμός εφαρμογής και με ποιον δείκτη θα μπορούσε αργότερα να ελεγχθεί. Όπου δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία, αυτό θα αναφέρεται ρητά αντί να συμπληρώνεται με εικασίες.

Παράλληλα θα κατασκευαστεί ο κοινός χάρτης εύρους και βάθους των εξαγγελιών. Έτσι θα μπορεί να φανεί όχι μόνο ποιος πρότεινε καλύτερα τεκμηριωμένα μέτρα, αλλά και πού συγκεντρώνεται η πολιτική του προσοχή, ποια μεγάλα πεδία μένουν περιθωριακά και αν το σύνολο συγκροτεί πράγματι στρατηγική ή απλώς συσσώρευση επιμέρους παρεμβάσεων.

Το κύριο δημόσιο παραδοτέο δεν πρέπει να είναι μια τεχνική έκθεση γραμμένη μόνο για ειδικούς. Η τεκμηρίωση, οι πηγές, οι βαθμολογήσεις και οι έλεγχοι ευαισθησίας πρέπει να παραμένουν διαθέσιμοι, αλλά το αποτέλεσμα χρειάζεται να πάρει τη μορφή μιας σύντομης και συμπαγούς “Λευκής Βίβλου των Εξαγγελιών”: τι ανακοινώθηκε, πόσο τεκμηριώνεται, ποιο σχέδιο υπηρετεί, πόσο πλήρες είναι το συνολικό πακέτο και ποια κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Δίπλα της μπορεί να υπάρχει μια ακόμη απλούστερη “Κάρτα του Πολίτη”, με τα βασικά ερωτήματα που αξίζει να συνοδεύουν κάθε πολιτική εξαγγελία.

Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθεί μια νέα αυθεντία που θα λέει στον πολίτη ποιες εξαγγελίες πρέπει να εμπιστευθεί. Είναι να γίνει διαθέσιμη η σύνθετη τεχνική γνώση σε μορφή που του επιτρέπει να σχηματίσει ο ίδιος κρίση. Γιατί η δημοκρατική σχέση αντιστρέφεται όταν εκείνος που κατέχει προσωρινά την εντολή εμφανίζεται ως δωρητής και ο πραγματικός εντολέας ως αποδέκτης της εύνοιάς του. Η έξοδος από αυτή τη σχέση δεν αρχίζει με μία ακόμη πολιτική υπόσχεση. Αρχίζει όταν ο πολίτης αποκτά τα μέσα να ρωτήσει, να συγκρίνει, να ελέγξει και τελικά να κρίνει.

Μέσα στις λίγες ημέρες που απομένουν δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένας νέος θεσμός. Είναι όμως δυνατόν να ξεκινήσει ένα δημόσιο πείραμα: να συμφωνήσουμε, πριν μας παρουσιαστούν τα μέτρα, όχι τι πρέπει να πιστέψουμε γι’ αυτά, αλλά με ποιον κοινό τρόπο δικαιούμαστε να τα κρίνουμε.

Η συνάντηση διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα και σε αυτήν συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MİT) Ιμπραήμ Καλίν. Ο Ερντογάν και ο Πούτιν είχαν συναντηθεί τελευταία φορά στις 12 Δεκεμβρίου 2025, στην πρωτεύουσα του Τουρκμενιστάν, Ασγκαμπάτ, στο περιθώριο του Διεθνούς Φόρουμ για την Ειρήνη και την Ασφάλεια.

Πριν από τη συνάντηση, οι δύο ηγέτες έκαναν σύντομες δηλώσεις στους δημοσιογράφους. Ο Πούτιν δήλωσε ότι η οικονομική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας συνεχίζεται σε υψηλό επίπεδο, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία έναν από τους προνομιακούς εταίρους της Ρωσίας, τόσο στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής όσο και στον οικονομικό τομέα.

Ο Ρώσος ηγέτης υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες συνεχίζουν να υλοποιούν μεγάλης κλίμακας κοινά έργα, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον πυρηνικό σταθμό του Άκουγιου. Όπως σημείωσε, η πρώτη μονάδα του σταθμού θα τεθεί σε λειτουργία εντός του τρέχοντος έτους, όπως προβλέπεται από τον σχεδιασμό.

Ερντογάν: Περιμένουμε να ολοκληρωθεί το Άκουγιου για να κάνουμε τα εγκαίνια

Ο Ερντογάν από την πλευρά του δήλωσε ότι θεωρεί σημαντική την ευκαιρία να συναντηθεί με τον Πούτιν, τονίζοντας ότι οι σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας βρίσκονται σήμερα «σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στο παρελθόν». Αναφέρθηκε επίσης στη μεγάλη παρουσία των Ρώσων τουριστών στην τουρκική τουριστική αγορά, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή τουριστών για την Αττάλεια.

Ωστόσο, το σημαντικότερο μήνυμα του Ερντογάν αφορούσε τους πυρηνικούς σταθμούς. Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι ο πυρηνικός σταθμός του Άκουγιου έχει εισέλθει στη «φάση ολοκλήρωσης» και προανήγγειλε ότι μετά την έναρξη λειτουργίας του θα τεθούν στην ημερήσια διάταξη νέα πυρηνικά έργα.

«Πλέον περιμένουμε να ολοκληρωθεί ο σταθμός του Άκουγιου και να κάνουμε τα εγκαίνιά του. Διότι, μαζί με τα εγκαίνια του πυρηνικού σταθμού του Άκουγιου, θα κάνουμε από κοινού και τα βήματα για την έναρξη νέων πυρηνικών σταθμών. Βρισκόμαστε σε διαδικασία προετοιμασίας γι’ αυτά. Παράλληλα με όλα αυτά, έχουμε ισχυρή συνεργασία στη γεωργία και την ενέργεια», δήλωσε ο Ερντογάν.

Η συζήτηση για την εξάρτηση από τη Ρωσία

Η Άγκυρα επιδιώκει να αυξήσει την πυρηνική της ισχύ, μετά το Άκουγιου, με την κατασκευή νέων σταθμών στη Σινώπη και τη Θράκη. Ωστόσο, η διεύρυνση του ρόλου της Μόσχας στον συγκεκριμένο τομέα επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την εξάρτηση της Τουρκίας από τη Ρωσία. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο σχέδιο του υπουργείου Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, εκτός από το Άκουγιου, σχεδιάζεται η κατασκευή δύο ακόμη μεγάλων πυρηνικών σταθμών, στη Σινώπη και τη Θράκη.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται και οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR). Η Τουρκία έχει θέσει ως στόχο να αυξήσει έως το 2053 την εγκατεστημένη πυρηνική ισχύ της στα 20 γιγαβάτ, ενώ επιδιώκει το μερίδιο της πυρηνικής ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να ανέλθει περίπου στο 30%.

Σε προηγούμενες δηλώσεις της, η Άγκυρα είχε υπογραμμίσει ότι δεν επιθυμεί να εξαρτά τα νέα πυρηνικά έργα από μία μόνο χώρα. Το υπουργείο Ενέργειας είχε ανακοινώσει ότι, εκτός από τη Ρωσία, διεξάγονται συνομιλίες με την Κίνα, τη Νότια Κορέα, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και τη Γαλλία. Το υπουργείο επιδιώκει, ειδικά στα νέα έργα, υψηλότερο ποσοστό εγχώριας συμμετοχής και μεταφορά τεχνολογίας.

Τι βρίσκεται στην ατζέντα Άγκυρας-Μόσχας;

Μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών δεν έχει υπάρξει ακόμη αναλυτική ενημέρωση. Ωστόσο, εκτιμάται ότι στην ατζέντα βρέθηκαν η τελευταία κατάσταση στον πόλεμο στην Ουκρανία, οι επιθέσεις εναντίον πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις που έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, λίγο πριν από τη συνάντηση των δύο προέδρων, ανακοίνωσε ότι η Τουρκία έχει καταρτίσει νέο σχέδιο για τη διασφάλιση της ασφάλειας της μεταφοράς σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας και ότι βρίσκεται σε επαφή τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία. Ωστόσο, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι δεν βλέπει θετικά μια νέα πρωτοβουλία για το άνοιγμα του δρόμου στο εμπόριο σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα.

«Δεν υπάρχει έδαφος για διαπραγματεύσεις με το Κίεβο»

Πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ δήλωσε ότι η ατζέντα της συνάντησης Ερντογάν-Πούτιν θα είναι ευρεία, αλλά ένα από τα βασικά θέματα θα είναι η υφιστάμενη κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Ουσακόφ ανέφερε ότι το ζήτημα της Ουκρανίας θα εξεταστεί επίσης σε γενικό πλαίσιο και ότι οι δύο ηγέτες θα συζητήσουν, μεταξύ άλλων, τρόπους περαιτέρω ανάπτυξης της εμπορικής και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε από την πλευρά του ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις Ρωσίας-Ουκρανίας βρίσκονται προς το παρόν σε αναστολή και ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποια νέα πρόταση για την προώθηση της διαδικασίας. Σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στην Τουρκία, ο Πεσκόφ απάντησε ότι η Μόσχα δεν είναι κλειστή σε αυτόν τον δίαυλο, αλλά οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο δεν έχουν διαμορφωθεί προς το παρόν.

«Όταν ακούσαμε την είδηση ότι ένα πολεμικό πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ θα “δέσει” στην Πατάγια, αυτό μας έδωσε ελπίδα», δήλωσε η Λίζα Χάμιλτον (Lisa Hamilton), πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Νυχτερινής Ζωής της Πατάγια (Pattaya Nightlife Business Association), ένα πρόσωπο με λόγο ιδιαίτερης βαρύτητας στην τοπική κοινωνία. «Ζω στην Πατάγια για περισσότερα από 20 χρόνια και δεν έχω ξαναδεί χρονιά τόσο “πεσμένη” [οικονομικά] όσο αυτή», πρόσθεσε.

Η αισιοδοξία βασίζεται στο ότι κάθε στρατιωτικός των ΗΠΑ θα μπορούσε να ξοδέψει 1.000 έως 3.000 μπατ (σ.σ. τοπικό νόμισμα, THB) την ημέρα (30 έως 91 δολάρια), ανάλογα με το πόσο καιρό θα παραμείνει στη στεριά και εάν θα διανυκτερεύσει, δήλωσε ο δήμαρχος της Πατάγια, Poramase Ngampiches.

Για να γίνει αντιληπτή η σημασία ενός τέτοιου ποσού θα πρέπει να πούμε ότι το νόμιμο ημερομίσθιο στην Ταϊλάνδη κυμαίνεται, ανάλογα με την επαρχία, από 337 (10,16 δολάρια) έως 400 THB (12 δολάρια). Δηλαδή ένας Αμερικανός μπορεί να ξοδέψει από 3 έως και 9 φορές περισσότερα από το μεροκάματο ενός Ταϊλανδού! «Θα πρέπει να βοηθήσει στην τόνωση της οικονομίας της Πατάγια βραχυπρόθεσμα», δήλωσε ο δήμαρχος.

Ωστόσο, ο συνολικός εμπορικός αντίκτυπος για την Πατάγια, η οποία διαθέτει πάνω από 300.000 δωμάτια, θα εξαρτηθεί εν μέρει από το πού θα επιλέξει να περάσει τον χρόνο του το προσωπικό, καθώς κάποιοι θα μπορούσαν να ταξιδέψουν στην πρωτεύουσα Μπανγκόκ, δήλωσε ο Thanet Supornsahasrungsi, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Τουρισμού Chonburi.

Πατάγια: Οι προτεραιότητες της Αστυνομίας

Η τοπική Αστυνομία, ωστόσο, έχει άλλο πονοκέφαλο: Την αντιμετώπιση της εκτεταμένης δράσης των πορτοφολάδων και την πορνεία. Ήδη, έχουν ξεκινήσει ενισχυμένες περιπολίες γύρω από την Walking Street, την περίφημη παραλιακή περιοχή στη Πατάγια, πόλο έλξης για ξένους και Ταϊλανδούς για ψυχαγωγία και με “κόκκινα φανάρια” και τις τελευταίες μέρες έχουν προσαχθεί 40 με 50 άτομα ύποπτα για πορνεία.

«Κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε, αλλά είναι δύσκολο», δήλωσε τη Δευτέρα (31/8) ο αρχηγός της αστυνομίας της Πατάγια, Anek Srathongyoo, εξηγώντας ότι οι εργαζόμενες στο σεξ θα μπορούσαν ενδεχομένως να προσελκύουν πελάτες σε δημόσιους χώρους, χωρίς να το γνωρίζουν οι αρχές.

Σήμερα, αν και η πορνεία στην Ταϊλάνδη είναι παράνομη, εκτιμάται ότι 27.000 πόρνες εργάζονται στην Πατάγια, οι περισσότερες στην Walking Street, στα πολλά “σπίτια” που υπάρχουν εκεί ή στον δρόμο. Πολλές από τις πόρνες εργάζονται ως bargirls στα μπαρ και τα κλαμπ κατά μήκος του δρόμου.

Το “Αβραάμ Λίνκολν”

Εκτός, όμως, από το οικονομικό σκέλος υπάρχουν και άλλες πλευρές αυτής της μεγάλης “απόβασης” των περίπου 5.000 ναυτών Αμερικανών ναυτών στην Πατάγια, που πριν από μια δεκαετία περιγραφόταν από το FBI ως «ένας από τους κορυφαίους προορισμούς σεξουαλικού τουρισμού στον κόσμο».

«[Υπάρχει] κίνδυνος για την υγεία και την ασφάλεια, καθώς η εισροή μεγάλου αριθμού πελατών μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και την εξάπλωση σεξουαλικά μεταδιδόμενων ασθενειών», δήλωσε ο Pipatpong Fakfare, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών και Διοίκησης Τουρισμού του Πανεπιστημίου της Μπανγκόκ. Ο ίδιος επεσήμανε ότι οι υπάρχουσες αναφορές για φαινόμενα άγχους και απόπειρες αυτοκτονίας μεταξύ του προσωπικού στο αεροπλανοφόρο προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο ανησυχίας.

Το αεροπλανοφόρο 

Σε αυτό το σημείο να πούμε ότι το κατασκευής 1988 αεροπλανοφόρο “Αβραάμ Λίνκολν” (Abraham Lincoln) αναχώρησε από τη βάση του στο Σαν Ντιέγκο των ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2025 και συνέχισε τις θαλάσσιες επιχειρήσεις του για περισσότερες από 260 μέρες, καταγράφοντας ένα σύγχρονο ρεκόρ για συνεχόμενες ημέρες στη θάλασσα, σύμφωνα με Δημοκρατικούς βουλευτές. Σε αυτό το διάστημα πήρε μέρος για περισσότερες από 40 μέρες σε πολεμικές επιχειρήσεις στον Περσικό κόλπο και σταμάτησε σε λιμάνι μόνο δύο φορές:Mία φορά στο νησί Γκουάμ στον Ειρηνικό ωκεανό τον Δεκέμβριο και στο Ομάν τον Ιούλιο.

Στο μεταξύ, υπήρξαν ρεπορτάζ και καταγγελίες από γονείς μελών του πληρώματος και βουλευτές των Δημοκρατικών για εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας, ακόμα και αποπειρών αυτοκτονίας, αλλά και για τις συνθήκες διαβίωσης. Ο βουλευτής Μάικ Λέβιν, Δημοκρατικός από την Καλιφόρνια, δημοσίευσε, στις 10 Αυγούστου, στον λογαριασμό του στο X, αναφερόμενος σε μαρτυρίες συγγενών, ότι στο πλοίο υπήρχαν «μουχλιασμένα ντους, σπασμένες τουαλέτες, [δεν γινόταν] πλύσιμο ρούχων για εβδομάδες, [υπήρχαν] μεγάλα διαστήματα χωρίς ζεστό νερό, ένα γεύμα που περιοριζόταν σε μισό φλιτζάνι ρύζι και δύο τορτίγιες. Χωρίς σαπούνι, αποσμητικό ή οδοντόκρεμα».

Από την πλευρά της κυβέρνησης διαψεύστηκαν οι καταγγελίες ενώ στις 18 Αυγούστου το Forbes ανέφερε ότι όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους, ο πρόεδρος Τραμπ περιέγραψε την φερόμενη κρίση ψυχικής υγείας στο συγκεκριμένο αεροπλανοφόρο ως «ψεύτικη αναφορά του CNN» και ότι το πλοίο ήταν «όμορφα συντηρημένο και όμορφα φροντισμένο».

Το Ιράν έκανε γνωστό ότι διεξήγαγε «αποφασιστική επιχείρηση σε αντίποινα», βάζοντας στο στόχαστρο «βάσεις και συμφέροντα» των ΗΠΑ στην περιοχή με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν κατόπιν ότι επιτέθηκαν εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, στο Ιράκ και στο Μπαχρέιν. Αν η Τεχεράνη «ανταποδώσει αυτή την εντελώς δικαιολογημένη επίθεση, θα χτυπηθεί ξανά, πολύ πιο σκληρά και πιο δυνατά», απείλησε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.

Οι ιορδανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν δέκα βαλλιστικούς πυραύλους οι οποίοι εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, προσθέτοντας πως άλλοι τρεις κατέπεσαν σε απομακρυσμένες, ακατοίκητες περιοχές, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Το Κουβέιτ ανακοίνωσε επίσης ότι έγινε στόχος επίθεσης με πυραύλους και drones, ενώ ήχησαν σειρήνες συναγερμού στο Μπαχρέιν νωρίς το πρωί, διαπίστωσαν ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου.

Εκπρόσωπος της κεντρικής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, ο Εμπραχίμ Ζολφαγαρί, υποσχέθηκε «μεγαλύτερα και πιο καταστροφικά αντίποινα» σε περίπτωση συνέχισης των αμερικανικών επιθέσεων, προειδοποιώντας «κάθε χώρα που συνεργάζεται με τον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό».

Γαμήλια γιορτή

Σύμφωνα με την ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, τέσσερις άνθρωποι, ανάμεσά τους παιδί, σκοτώθηκαν και άλλοι πενήντα και πλέον τραυματίστηκαν εξαιτίας αμερικανικού πυραυλικού πλήγματος στο νότιο Ιράν. Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί άρχισαν μερικές ώρες αφού ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν πρότεινε επιστροφή στη διπλωματία — ενώ οι διαπραγματεύσεις έχουν περιέλθει σε απόλυτο αδιέξοδο εδώ και καιρό.

Διαβεβαίωσε ότι αν οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν με το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου αλλά έγινε κομμάτια μερικές εβδομάδες αργότερα, «η Ισλαμική Δημοκρατία θα λάβε αμέσως μέτρα αμοιβαιότητας».

Η κρατική τηλεόραση έκανε λόγο χθες για πολλές εκρήξεις στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς και στο νησί Κεσμ, στον Κόλπο, όπου βρίσκεται καίριας σημασίας τερματικός πετρελαϊκός εξαγωγικός σταθμός του Ιράν.Κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν επίσης ότι στοχοποιήθηκε αεροδρόμιο στο νότιο Ιράν, στην επαρχία Κερμάν.

Οι χθεσινοί αμερικανικοί βομβαρδισμοί διεξήχθησαν αφού δυο πολύ μεγάλα πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από «βλήματα άγνωστης προέλευσης» καθώς διέσχιζαν το στενό αυτό μεγάλης στρατηγικής σημασίας, σύμφωνα με την ελληνική εταιρεία διαχείρισης θαλάσσιων κινδύνων MARISKS.

Οι τιμές των υδρογονανθράκων έκαναν άλμα μετά τις νέες εχθροπραξίες. Το βαρέλι της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI ξεπέρασε το συμβολικό όριο των 90 δολαρίων για πρώτη φορά από τα τέλη Ιουλίου. Στην Ευρώπη, η τιμή του αερίου έφτασε σε υψηλό τριετίας.

Στο μεταξύ οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν εξαπολύσει επίσης βομβαρδισμούς την Κυριακή, για πρώτη φορά έπειτα από έναν μήνα συγκριτικής ηρεμίας, εναντίον στρατιωτικών στόχων σε ιρανικό νησί. Το Ιράν ανταπέδωσε με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Το Ιράν θέλει να προχωρήσει στην επιβολή τελών για παρεχόμενες υπηρεσίες στα πλοία που διασχίζουν το στενό του Ορμούζ — όπου η ναυσιπλοΐα ήταν ελεύθερη προτού ξεσπάσει ο πόλεμος. Η κυβέρνηση Τραμπ από την πλευρά της υπόσχεται εκστρατεία για προκληθεί οικονομική «ασφυξία» στο Ιράν, μέσω κυρώσεων η μορφή που θα πάρουν οι οποίες μένει να διευκρινιστεί.

Οι ιρανικές αρχές κάλεσαν χθες να μειωθεί η κατανάλωση καυσίμων, ιδίως βενζίνης, στη χώρα, καθώς η Τεχεράνη είναι αντιμέτωπη με δυσκολίες ως προς τις εισαγωγές, εξαιτίας του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών στον Κόλπο που επιβάλλεται από το αμερικανικό ΠΝ. Χιλιάδες χιλιόμετρα από εκεί, το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln κατέπλευσε σήμερα το πρωί στην Ταϊλάνδη, έπειτα από εννιά και πλέον μήνες στη θάλασσα, διαπίστωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου.

Αφού αρχικά είχε αναπτυχθεί στη Νότια Σινική Θάλασσα, κατόπιν διατάχτηκε να πλεύσει στη Μέση Ανατολή, στην αρχή του πολέμου, στα τέλη Φεβρουαρίου. Η σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών ζωής των μελών του πληρώματός του προκάλεσε έντονες αντεγκλήσεις τελευταία στις ΗΠΑ.

• Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης και Πατριωτική Εισφορά για Δίκαιη ανάπτυξη και δίκαιη κατανομή του πλούτου.
• Πλήρως κοστολογημένα μέτρα 7,39 δισεκατομμύρια στη τετραετία με εξασφαλισμένους πόρους, χωρίς να περιλαμβάνεται η Πατριωτική Εισφορά που θα αυξήσει περαιτέρω τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο
• Καμία υπόσχεση χωρίς κοστολόγηση – Καμία δαπάνη χωρίς αποτέλεσμα
• Δημοσιονομική αξιοπιστία, αλλά και σταθερή προστασία στους πιο αδύναμους
• Καμία μόνιμη παροχή χωρίς μόνιμη πηγή χρηματοδότησης και καμία μόνιμη δαπάνη με έκτακτο έσοδο

Πιο αναλυτικά και σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, σημαντικοί πυλώνες του Σχεδίου για τη χρηματοδότηση του παραγωγικού μετασχηματισμού και της Δίκαιης ανάπτυξης που προτείνει, θα είναι το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης που θα αντικαταστήσει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υπογραμμίζουν ότι η δικαιότερη κατανομή των βαρών θα προκύψει από τον εξορθολογισμό των φορολογικών βαρών προς τους μισθωτούς και τους ελεύθερους επαγγελματίες και την θέσπιση Πατριωτικής Εισφοράς. Το Σχέδιο προβλέπει:

• Για την τετραετία 2027 έως 2030, μικτό κόστος μέτρων 7,39 δισεκατομμύρια.
• Μόνιμα νέα έσοδα 1,92 δισεκατομμύρια.
• Καθαρή δαπάνη 5,47.
• Και διαθέσιμος χώρος 5,60.
• Το σχέδιο κλείνει. Και αφήνει και αποθεματικό.

Σε αυτά δεν περιλαμβάνεται η Πατριωτική Εισφορά που θα είναι υποχρεωτική και θα αυξήσει περαιτέρω τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.

Οι συνεργάτες του υπογράμμιζαν ότι δεν υπάρχει υπόσχεση χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ότι αυτό φανερώνει το γεγονός ότι ακόμη και η Πατριωτική Εισφορά που είναι σημαντικό μέρος του σχεδιασμού και αναμένεται να αυξήσει κατά πολύ τον ετήσιο δημοσιονομικό χώρο, δεν υπολογίζεται στο διαθέσιμο χώρο που θα κατανέμει τις παρεμβάσεις και τις μεταρρυθμίσεις που θα εξαγγείλει.

«Γιατί η πολιτική διαφορά της ΕΛΑΣ», έλεγαν οι συνεργάτες του οικονομικού επιτελείου, «δεν είναι ότι υποσχόμαστε περισσότερα. Είναι ότι ξέρουμε τι υποσχόμαστε και από πού πληρώνεται». Πρόσθεταν ότι «θα ακούσετε μόνιμα μέτρα μόνο εκεί όπου υπάρχουν μόνιμα έσοδα. Επενδύσεις μέσω του Εθνικού Ταμείου. Θεσμικές αλλαγές με συγκεκριμένους υπευθύνους και δημόσια αξιολόγηση. Καμία υπόσχεση χωρίς κοστολόγηση. Καμία δαπάνη χωρίς αποτέλεσμα».

Η ίδια φιλοσοφία ισχύει και σε ότι αφορά τα κεφάλαια του Ταμείου Σύγκλισης. Υπολογίζονται χωρίς να συμπεριληφθούν τα νέα αλλά ακόμη μη προσδιορισμένα ευρωπαϊκά κονδύλια. Το νέο ΕΣΠΑ ή το πρόγραμμα safe. Ο κανόνας του Σχεδίου είναι απλός:

• Καμία μόνιμη παροχή χωρίς μόνιμη πηγή χρηματοδότησης και καμία μόνιμη δαπάνη με έκτακτο έσοδο.
• Κάθε μέτρο εφαρμόζεται σε φάσεις, ελέγχεται πριν επεκταθεί και επανεκτιμάται κάθε χρόνο.
• Δημοσιονομική αξιοπιστία δεν σημαίνει κοινωνική ακινησία.

Αντίθετα είναι είναι προοδευτική υποχρέωση, γιατί μόνο ένα αξιόπιστο κράτος μπορεί να προστατεύει σταθερά τους πιο αδύναμους. «Λέμε από πριν τι χωράει, πότε χωράει και ποιος το πληρώνει», σημείωναν.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον σε θεσμοθετημένη αμυντική σχέση με την Τουρκία, η οποία διατηρεί από το 1995 την απειλή χρήσης βίας. Οι τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένουν επίσης σε πλήρη αντίθεση με τις ελληνικές θέσεις. Η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας βρέθηκε δικαιολογημένα στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης. Ο Χακάν Φιντάν την χαρακτήρισε σε τεχνικό επίπεδο αντίστοιχη με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Η ομοιότητα εξαντλείται κυρίως στην αρχή της αμοιβαίας συνδρομής και δεν σημαίνει ότι οι δύο ρυθμίσεις έχουν το ίδιο θεσμικό ή επιχειρησιακό περιεχόμενο. Άλλωστε, ούτε το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ επιβάλλει σε κάθε σύμμαχο μια προκαθορισμένη μορφή στρατιωτικής απάντησης. Η ουσιώδης διαφορά βρίσκεται κυρίως στο θεσμικό και επιχειρησιακό βάθος που υποστηρίζει κάθε συμφωνία.

Πίσω από το ΝΑΤΟ βρίσκονται δεκαετίες κοινής στρατιωτικής σχεδίασης, μόνιμες διοικητικές δομές και καθιερωμένες διαδικασίες. Η συμφωνία της Μέκκας δεν διαθέτει τέτοια χαρακτηριστικά. Ο Φιντάν, άλλωστε, έχει διευκρινίσει ότι σε περίπτωση επίθεσης οι τρεις εταίροι θα καθορίζουν μέσω διαβουλεύσεων τον βαθμό και τη μορφή της συνδρομής. Αυτό, ακριβώς, περιορίζει την ιδέα μιας αυτόματης στρατιωτικής εμπλοκής, χωρίς να αναιρεί τη σημασία της νέας θεσμικής δέσμευσης.

Η συμφωνία προχωρά πάντως πέρα από μια γενική πολιτική διακήρυξη. Προβλέπονται μηχανισμοί πολιτικού και στρατιωτικού συντονισμού, κοινές ασκήσεις και συνεργασία στην αεράμυνα, στα μη επανδρωμένα συστήματα, στον ηλεκτρονικό πόλεμο και στην αμυντική βιομηχανία. Στο πλαίσιο αυτό μπορούν σταδιακά να συνδυαστούν σαουδαραβικοί οικονομικοί πόροι, σημαντικές πακιστανικές στρατιωτικές δυνατότητες και η αναπτυσσόμενη τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Οι συνέπειες δεν πρόκειται να εμφανιστούν άμεσα στο Αιγαίο. Αν όμως η συνεργασία αποκτήσει διάρκεια, χρηματοδότηση και οδηγήσει σε συγκεκριμένα κοινά προγράμματα αμυντικής βιομηχανίας, πρέπει να συνυπολογίζεται στον ελληνικό σχεδιασμό. Το κρίσιμο δεν είναι αν η συμφωνία στρέφεται σήμερα κατά της Ελλάδας, αλλά αν σε βάθος χρόνου διευρύνει τις στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες της Τουρκίας.

Η σχέση με το Ριάντ έχει ακόμα αξία

Θα ήταν λανθασμένο να ερμηνευθεί η Μέκκα ως σαουδαραβική μεταστροφή εναντίον της Ελλάδας. Η Αθήνα έχει επενδύσει συστηματικά στη σχέση με το Ριάντ και η συνεργασία που έχει οικοδομηθεί δεν ακυρώνεται από τη νέα σαουδαραβο-τουρκική προσέγγιση. Στην πρώτη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, τον Ιανουάριο του 2025, εγκρίθηκαν 46 κοινές πρωτοβουλίες και συγκροτήθηκαν επτά επιτροπές συνεργασίας. Ήταν η πρώτη φορά που η Ελλάδα δημιουργούσε τέτοιο θεσμικό μηχανισμό με χώρα της Μέσης Ανατολής, αποτυπώνοντας την πρόθεση να αποκτήσει η σχέση μεγαλύτερο εύρος και διάρκεια.

Υπάρχει παράλληλα ουσιαστική στρατιωτική διάσταση. Η ελληνική πυροβολαρχία Patriot βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία από το 2021 και αποτελεί απτό στοιχείο της αμυντικής σχέσης. Στο 2026 απέκτησε και επιχειρησιακή εμπειρία. Στις 19 Μαρτίου η ελληνική δύναμη αναχαίτισε δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς σαουδαραβικά διυλιστήρια. Σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιευμένα στοιχεία, είχε ήδη συμμετάσχει επιτυχώς στην αναχαίτιση τεσσάρων βαλλιστικών πυραύλων και τριών μη επανδρωμένων αεροχημάτων, ενώ στις 27 Αυγούστου καταγράφηκε εμπλοκή εναντίον εχθρικών drones. Η επιχειρησιακή εμπειρία αυτή έχει σαφή αξία και πρέπει να συνυπολογίζεται στην αξιολόγηση της αποστολής.

Υπάρχει επίσης πολιτικό προηγούμενο. Τον Ιούλιο του 2020, η Σαουδική Αραβία συντάχθηκε με την Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Κύπρο και το Μπαχρέιν σε κοινή παρέμβαση προς τον ΟΗΕ κατά της καταχώρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η στάση εκείνη δεν ακυρώνεται επειδή το Ριάντ αποφάσισε έξι χρόνια αργότερα να θεσμοθετήσει αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα. Αυτό που πράγματι έχει αλλάξει είναι η παλιά απόσταση ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία και Τουρκία.

Η αλλαγή έχει μεγαλύτερη σημασία από τη διμερή προσέγγιση. Στο περιφερειακό περιβάλλον που διαμορφώνεται, η στενή σχέση ενός κράτους με την Ελλάδα δεν αποκλείει μια εξίσου σημαντική συνεργασία του με την Τουρκία. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να εμβαθύνει τη σχέση με την Αθήνα και ταυτόχρονα να οικοδομεί αμυντικούς δεσμούς με την Άγκυρα. Αντίστοιχα, η Αίγυπτος μπορεί να διατηρεί στενή στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα και παράλληλα να αποκαθιστά τις σχέσεις με την Τουρκία.

Για την ελληνική στρατηγική, η εξέλιξη αυτή μετατοπίζει το πραγματικό ερώτημα. Δεν έχει ιδιαίτερη αξία να επιχειρεί η Αθήνα να κατατάσσει τα περιφερειακά κράτη σε φίλους και αντιπάλους, ή να αναζητεί αποκλειστικές ευθυγραμμίσεις. Περισσότερο έχει σημασία να διαμορφώνει σχέσεις τέτοιου βάθους, ώστε η διατήρηση ισχυρών δεσμών με την Ελλάδα να αποτελεί σταθερό συμφέρον για τους εταίρους της, ακόμη και όταν αυτοί αναπτύσσουν παράλληλα συνεργασία με την Τουρκία.

Σε ελληνοτουρκική κρίση

Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η συμφωνία σε μια μελλοντική ελληνοτουρκική στρατιωτική κρίση; Η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλεστεί τη Συμφωνία της Μέκκας και να ζητήσει βοήθεια από τους εταίρους της. Δεν υπάρχει σήμερα ένδειξη ότι το Ριάντ θα έστελνε στρατιωτικές δυνάμεις εναντίον της Ελλάδας. Η συμφωνία αφήνει περιθώριο πολιτικής απόφασης, ενώ σε μια σύγκρουση έχει μεγάλη σημασία ποιος ξεκίνησε τη χρήση βίας και πώς έχει διαμορφωθεί η διεθνής αντίληψη για την κρίση.

Ακόμη όμως και χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή, η συνδρομή προς την Τουρκία μπορεί να λάβει άλλες μορφές: Πολιτική στήριξη, πληροφορίες, υλικοτεχνικές διευκολύνσεις, πρόσβαση σε στρατιωτικό υλικό ή οικονομική βοήθεια μπορούν επίσης να επηρεάσουν μια αντιπαράθεση. Το ζητούμενο δεν είναι να θεωρήσουμε δεδομένο ότι η Σαουδική Αραβία θα κινηθεί προς κάποια από αυτές τις κατευθύνσεις, αλλά να πάψουμε να θεωρούμε δεδομένο ότι δεν θα βρεθεί ποτέ μπροστά σε τέτοιο δίλημμα.

Γι’ αυτό η ελληνική διπλωματία δεν έχει συμφέρον να ζητήσει από το Ριάντ δημόσια τοποθέτηση εναντίον της Τουρκίας. Μεγαλύτερη αξία έχει η δημιουργία τέτοιου βάθους στις διμερείς σχέσεις ώστε, εάν κάποτε διαμορφωθεί μια δύσκολη κρίση, το σαουδαραβικό συμφέρον να βρίσκεται περισσότερο στην αποκλιμάκωση της κρίσης και στη συγκράτηση της Άγκυρας. Οι καλύτεροι δίαυλοι του Ριάντ προς την τουρκική ηγεσία μπορούν μάλιστα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να λειτουργήσουν ως πρόσθετος μηχανισμός επιρροής υπέρ της αποκλιμάκωσης.

Η περίπτωση της Αιγύπτου δείχνει ακόμη καθαρότερα ότι η μεταβολή αυτή δεν αφορά μόνο τη Σαουδική Αραβία. Το Κάιρο, ένας από τους σημαντικότερους εταίρους της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, εξετάζει την πιθανότητα να συμμετάσχει στη Συμφωνία της Μέκκας. Ακόμη και αν τελικά δεν προσχωρήσει, η εξέταση αυτής της δυνατότητας δείχνει ότι ακόμη και ένας από τους στενότερους περιφερειακούς εταίρους της Ελλάδας δεν θεωρεί ασύμβατη τη συνεργασία με την Αθήνα με μια ευρύτερη θεσμική προσέγγιση προς την Τουρκία. Δεν πρόκειται επομένως μόνο για σαουδαραβική επιλογή.

Αποτυπώνεται μια ευρύτερη τάση κατά την οποία τα κράτη επιδιώκουν να διατηρούν περισσότερες από μία στρατηγικές επιλογές ταυτόχρονα. Γι’ αυτόν το λόγο, η Αθήνα έχει ακόμη μεγαλύτερο συμφέρον να διατηρεί στενή συνεννόηση με το Κάιρο. Το ζητούμενο δεν είναι να απαιτήσει από την Αίγυπτο να επιλέξει ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, αλλά να διασφαλίσει ότι οι σχέσεις της με την Άγκυρα δεν θα θίγουν τα ελληνικά συμφέροντα.

Οι Patriot και οι νέες δικλείδες ασφαλείας

Η τύχη της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot επανεξετάζεται. Το υπουργείο Άμυνας εξετάζει είτε μια σύντομη παράταση με νέα αξιολόγηση μέσα στο φθινόπωρο είτε επιστροφή της πυροβολαρχίας. Είναι όμως λάθος να αποδοθεί η συζήτηση στη Συμφωνία της Μέκκας. Η επανεκτίμηση της αποστολής είχε αρχίσει νωρίτερα και συνδέεται με τις ελληνικές απαιτήσεις αεράμυνας. Υπάρχουν παράλληλα οικονομικές και τεχνικές εκκρεμότητες, όπως οφειλές της σαουδαραβικής πλευράς, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.

Η αρχική συμφωνία προέβλεπε σαουδαραβική κάλυψη του κόστους της αποστολής, αλλά τα οικονομικά στοιχεία δεν έχουν δημοσιοποιηθεί από το Υπουργείο Άμυνας. Παράλληλα, έχουν δημοσιευθεί πληροφορίες για συζητήσεις σχετικά με σαουδαραβική χρηματοδότηση της αναβάθμισης των ελληνικών Patriot, ύψους περίπου 350 εκατ. δολαρίων, χωρίς να είναι σαφής η έκβαση. Η απόφαση για την πυροβολαρχία δεν προσφέρεται για συμβολισμούς. Αν η ελληνική αεράμυνα απαιτεί την επιστροφή της, η αποστολή πρέπει να τερματιστεί. Αν, αντιθέτως, η παραμονή της προσφέρει μεγαλύτερο στρατιωτικό, επιχειρησιακό και διπλωματικό όφελος, η ανάκλησή της για να σταλεί μήνυμα δυσαρέσκειας προς το Ριάντ δύσκολα δικαιολογείται με όρους εθνικού συμφέροντος.

Η νέα κατάσταση δικαιολογεί αυξημένη προσοχή σε επίπεδο στρατιωτικής διασύνδεσης και προστασίας ευαίσθητης επιχειρησιακής γνώσης. Δεν υπάρχει στοιχείο ότι το Ριάντ μεταφέρει ελληνικά δεδομένα στην Άγκυρα. Όταν όμως ένας εταίρος αποκτά θεσμοθετημένη αμυντική σχέση με την Τουρκία, η Ελλάδα είναι εύλογο να επανεξετάζει τις δικλείδες προστασίας της επιχειρησιακής συνεργασίας. Η γεωοικονομική διάσταση μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την στρατιωτική. Η Ελλάδα έχει λόγο να επενδύει στον IMEC, καθώς ο διάδρομος μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως ευρωπαϊκής πύλης για εμπορικές, ενεργειακές και ψηφιακές ροές από την Ινδία και τον Κόλπο.

Αθήνα και Ριάντ επανέλαβαν τον Μάιο 2026 ότι αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στο έργο. Η Σαουδική Αραβία, ωστόσο, δεν έχει λόγο να περιορίσει τις επιλογές της σε μία μόνο διαδρομή προς την Ευρώπη. Τον Ιούνιο υπέγραψε με την Τουρκία μνημόνια συνεργασίας για σιδηροδρόμους και logistics, με σχεδιασμό που προβλέπει σύνδεση της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία μέσω Ιορδανίας και Συρίας και στη συνέχεια με την ευρωπαϊκή αγορά.

Ο σχεδιασμός απέχει από την υλοποίηση καθώς υπάρχουν μεγάλα κενά υποδομών, ζητήματα χρηματοδότησης και σοβαρές πολιτικές και τεχνικές δυσκολίες. Δεν αποτελεί σήμερα έτοιμο ανταγωνιστή του IMEC. Η σημασία του βρίσκεται κυρίως στο ότι δείχνει πως το Ριάντ δεν αντιμετωπίζει τις διαφορετικές διαδρομές προς την Ευρώπη ως αμοιβαία αποκλειόμενες. Για μια χώρα που επιδιώκει ανθεκτικότερες αλυσίδες μεταφορών και περισσότερες επιλογές πρόσβασης στις αγορές, η ύπαρξη πολλαπλών οδών αποτελεί πλεονέκτημα.

Σχέση χωρίς τις παλιές βεβαιότητες

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα πρέπει να βλέπει τον ανταγωνισμό των διαδρόμων προς την Ευρώπη. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο IMEC θα επικρατήσει απέναντι σε έναν τουρκικό διάδρομο, αλλά κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να καταστήσει οικονομικά ελκυστικό και στρατηγικά χρήσιμο να διέρχεται από το έδαφος της σημαντικό μέρος των εμπορικών, ενεργειακών και ψηφιακών ροών. Η γεωγραφία προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα, αλλά δεν το κατοχυρώνει.

Η αξία της ελληνικής συμμετοχής θα εξαρτηθεί από λιμένες, ενεργειακές διασυνδέσεις, ψηφιακά καλώδια, logistics, ναυτιλιακές υπηρεσίες και επενδύσεις που θα κάνουν τη διαδρομή λειτουργική και ανταγωνιστική. Κυρίως χρειάζεται να δημιουργηθούν σαουδαραβικά και ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, τα οποία θα συνδέονται με τη λειτουργία της ελληνικής οδού. Οι οικονομικοί διάδρομοι αποκτούν γεωπολιτική σημασία όταν αρχίζουν να μεταφέρουν κεφάλαια, εμπορεύματα, ενέργεια και δεδομένα. Όσο μεγαλύτερο μέρος αυτών των συμφερόντων συνδέεται με την Ελλάδα, τόσο δυσκολότερο γίνεται για έναν εταίρο να την παρακάμψει. Εκεί βρίσκεται το ελληνικό στοίχημα στον IMEC.

Η Συμφωνία της Μέκκας δεν δίνει στην Ελλάδα λόγο να απομακρυνθεί από τη Σαουδική Αραβία. Η αυξανόμενη τουρκική παρουσία στο Ριάντ καθιστά ακόμη σημαντικότερο να ενισχυθεί η διμερής σχέση, αλλά το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς περισσότερες επαφές, συμφωνίες και κοινές δηλώσεις. Η Σαουδική Αραβία βλέπει την Τουρκία σαν μεγάλη περιφερειακή δύναμη, μέλος του ΝΑΤΟ, με ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, σημαντική αμυντική βιομηχανία και γεωγραφική πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα, στον Καύκασο, τη Συρία και την Ευρώπη. Η σαουδαραβική ηγεσία έχει λόγους να επιδιώκει στενότερη σχέση με την Άγκυρα και οι ελληνοτουρκικές διαφορές δεν πρόκειται να καθορίζουν τη συμπεριφορά του Ριάντ.

Η ελληνική στρατηγική χρειάζεται επομένως να μετακινηθεί από την αναζήτηση αποκλειστικότητας προς την παραγωγή στρατηγικής χρησιμότητας. Το ζητούμενο δεν είναι να παραμείνει η Ελλάδα παρούσα στη Σαουδική Αραβία, αλλά να αποκτήσει τέτοια οικονομική, μεταφορική, ενεργειακή, αμυντική και πολιτική αξία, ώστε η διατήρηση μιας ισχυρής σχέσης με την Αθήνα να αποτελεί αυτοτελές σαουδαραβικό συμφέρον. Αυτό έχει άμεση πρακτική σημασία. Η Ελλάδα χρειάζεται συστηματικό πολιτικό διάλογο με το Ριάντ και το Κάιρο, καθώς και ταχύτερη μετατροπή του IMEC από σχεδιασμό σε πραγματικές υποδομές και οικονομικές ροές. Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου χρειάζεται να ενισχυθούν οι σχέσεις που αυξάνουν το κόστος της παράκαμψης της Ελλάδας.

Η αξία μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης δεν κρίνεται τελικά από το πόσο συχνά δύο κράτη δηλώνουν ότι βρίσκονται κοντά. Κρίνεται και από το πόσα πραγματικά συμφέροντα έχει το καθένα επενδύσει στη διατήρηση αυτής της σχέσης. Για αρκετά χρόνια η αντιπαλότητα Ριάντ-Άγκυρας πρόσφερε στην Ελλάδα πλεονέκτημα που προέκυπτε από επιλογές άλλων κρατών. Η νέα περιφερειακή πραγματικότητα δείχνει ότι αυτή η συνθήκη δεν θεωρείται δεδομένη. Αυτή η περίοδος τελείωσε. Εφεξής, το πλεονέκτημα θα πρέπει να το δημιουργούμε εμείς.

Ο Ελευθέριος Βεργετζής είναι αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, ερευνητής αμυντικών και στρατηγικών σπουδών, καθώς και υποψήφιος διδάκτωρ στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Οι απόψεις που διατυπώνονται στο άρθρο είναι προσωπικές και δεν απηχούν θέσεις των Ενόπλων Δυνάμεων ή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Ο Νίκος Τσιούτσιας επανέλαβε αυτό που έχει πει ο πρώην πρωθυπουργός σε συνεντεύξεις και ομιλίες του ότι η ΝΔ έχει απομακρυνθεί από τον αξιακό κορμό της δεξιάς παράταξης και ότι είναι ένα μεταλλαγμένο κόμμα που παραπέμπει στο «παλιό σημιτικό ΠΑΣΟΚ, με στοιχεία και από τον ΛΑΟΣ». 

Ο πρώτος που ένιωσε ότι θίγεται και απάντησε ήταν ο Άδωνις Γεωργιάδης (ίσως γιατί νιώθει ότι χάνει το κοινό του και απομακρύνονται οι φιλοδοξίες του), ο οποίος επιτέθηκε τόσο στον Τσιούτσια, όσο και στον άνθρωπο που τον πήρε στη ΝΔ. Η απάντηση, δίχως φυσικά να τον κατονομάσει ήλθε από τον ίδιο τον Σαμαρά, ο οποίος τοποθετήθηκε για την επιλογή που δίνει ο ΕΟΠΥΥ στις δηλώσεις φύλου “Άρρεν”, “Θήλυ”, “Άλλο”, “Ακαθόριστο”.

Σημείωσε με βάση αυτό: «Το μόνο “Ακαθόριστο” εδώ είναι το μέγεθος της μετάλλαξης της ιδεολογίας του κυβερνώντος κόμματος. Αντιθέτως, ένα είναι σίγουρο: αυτή η πολιτική δεν έχει σχέση όχι μόνο με τη Νέα Δημοκρατία, αλλά και με τη συντριπτική πλειονότητα του ελληνικού λαού. Με τις αρχές, τις αξίες και την αξιοπρέπειά του».

Το θέμα που ανέδειξε η ΕΣΤΙΑ εκθέτει τον Γεωργιάδη που είναι ο πολιτικός προϊστάμενος του ΕΟΠΥΥ. Άλλωστε ο Άδωνις είχε υπερψηφίσει τον γάμο των ομόφυλων και είχε δώσει και μάχες για να πείσει τους συναδέλφους του. Ο Σαμαράς έδωσε τέλος και στις αιτιάσεις που πήγαν να αναπτυχθούν ότι δεν τον εξέφραζε στην συγκεκριμένη συνέντευξη ο εκπρόσωπός του.  Εάν όμως στην συγκεκριμένη περίπτωση και απέναντι στον Άδωνi ταιριάζει η φράση του Νίκου Αλέφαντου “καλώς τα παιδιά 3-0”, μπορεί κανείς να φανταστεί τι θα γίνει όσο ο Σαμαράς θα ξετυλίγει τον σχεδιασμό του πριν αλλά και μετά την ίδρυση του κόμματος του.

Οι ευεργετηθέντες 

Δηλώσεις έκαναν και άλλα στελέχη. Κατ’ αρχήν ο έτερος ευεργετηθείς από τον Αντώνη Σαμαρά, Σταύρος Παπασταύρου. Θέση όμως πήρε και η Σοφία Βούλτεψη, την οποία είχε κάνει ο Σαμαράς κυβερνητική εκπρόσωπο. Από τον χορό δεν έλειψαν οι προερχόμενοι από το Σημιτικό ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Φλωρίδης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος μάλιστα δεν περιορίστηκε στα του αντικειμένου του. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επιφυλάχθηκε να μιλήσει και να απαντήσει και στην κριτική, όταν Σαμαράς κάνει το κόμμα.

Επίθεση με αναφορές στην Πολιτική Άνοιξη εξαπέλυσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Έδειξε ότι ο πόλεμος του Μαξίμου θα είναι σκληρός και σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, η Oμάδα Aλήθειας μαζεύει υλικό από το παρελθόν του Σαμαρά και ετοιμάζει τα τρολ του διαδικτύου.

Την ομπρέλα έβαλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας βέβαια για λογαριασμό του Κυριάκου Μητσοτάκη. Είπε σε συνέντευξή του: «Η Νέα Δημοκρατία ήταν και παραμένει πλατιά όπως την οραματίστηκε ο ιδρυτής της, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Και όπως το είχε κάνει με τον Ευάγγελο Αβέρωφ που ήρθε από το κόμμα των Φιλελευθέρων, τον Κωνσταντίνο Τσάτσο και αργότερα με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Θανάση Κανελλόπουλο. Έτσι προχωρούμε πάντα και έτσι έχει προχωρήσει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης». 

Στην διένεξη παρενέβη ο Κυριάκος Βελόπουλος, κατά του Σαμαρά βέβαια, αφού κι εκείνος φοβάται μήπως χάσει ψηφοφόρους. Το Μαξίμου επιστράτευσε μέχρι και τον Γιώργο Καρατζαφέρη. Το έχει ξανακάνει. Στην επόμενη φάση αναμένεται να εμφανιστεί ξανά και ο Πάνος Καμμένος.

Υπό απειλή το Μαξίμου

Ο γάμος των ομοφυλόφιλων και η woke ατζέντα πλήττει τη ΝΔ στο μαλακό υπογάστριο. Ο Σαμαράς και οι συνεργάτες του έθεσαν το ζήτημα της μετάλλαξης της ΝΔ και ότι πλέον δεν εκφράζει την Δεξιά παράταξη. Ο Τσιούτσιας σημείωσε ότι ο Σαμαράς δεν έχει απομακρυνθεί από την παράταξη. Ο έτερος συνεργάτης του Σαμαρά, Θανάσης Σκορδάς σε δικές του δηλώσεις, άφησε ανοικτό και το ενδεχόμενο συνεργασίας για σχηματισμό κυβέρνησης. Το έχει πει και ο Σαμαράς – ότι είναι ο μόνος που ηγήθηκε τρικομματικής – αλλά για να είναι μέσα και η ΝΔ, εννοείται ότι θα πρέπει να αποχωρήσει ο Μητσοτάκης.

Συνοπτικά λοιπόν: Η ΝΔ δεν είναι πλέον δεξιό κόμμα, οι δεξιοί ψηφοφόροι όμως έχουν επιλογή να ψηφίσουν το κόμμα Σαμαρά, μένοντας πιστοί στην παράταξη. Επιπλέον εάν ενισχύσουν το νέο κόμμα, έχουν πιθανότητες να διατηρήσουν την εξουσία (κάτι που παίζει ρόλο στους δεξιούς) και μάλιστα σαν μπόνους να έχουν και την απαλλαγή από τον Μητσοτάκη. Ένας αριθμός στελεχών, υπουργών και βουλευτών της ΝΔ δεν έχουν λόγο να αντιδράσουν σε μία τέτοια εξέλιξη. Ο Κυριάκος δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής ανάμεσά τους. 

Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί χτύπησε πανικός το Μέγαρο Μαξίμου. Οι αποστασιοποιημένοι Δεξιοί ψηφοφόροι – περίπου 1.000.000 από τις εκλογές του 2023, μέχρι τις ευρωεκλογές του 2024 – μπορεί να επιστρέψουν στη ΝΔ (από κομματικό εθισμό), ή να απέχουν. Αλλά δεν θα ψηφίσουν κεντροαριστερά κόμματα.

Το κόμμα Σαμαρά τους δίνει πολιτική διέξοδο, δίχως να πάνε κόντρα στην κομματική τους συνείδηση. Εάν μάλιστα πλησιάσει το ποσοστό που αυτή την στιγμή του δίνουν σαν δυνητική δεξαμενή οι δημοσκοπήσεις (12%-15%) τότε εξανεμίζονται οι όποιες ελπίδες έχει ακόμη ο Κυριάκος να ελέγξει τις εξελίξεις μετά τις εκλογές, ή και να κρατήσει το κόμμα. Και τότε όλα είναι πιθανά, όπως έχει πει ο συστημικός Ανδρέας Δρυμιώτης…