Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η μόνη είδηση που «έβγαινε» από την ΕΔΕΚ ήταν διαγραφές. Οι διαγραφές ήταν συνεχείς και έμοιαζαν με εκκαθαρίσεις. Ό,τι κινείτο «ύποπτα» διαγραφόταν. Οι διαγραφές, οι εσωκομματικές κρίσεις, ήταν στην πρώτη γραμμή κι αυτό ήταν εκείνο που απασχολούσε την κοινή γνώμη, αλλά και το κόμμα.

Παράλληλα, όμως, η ΕΔΕΚ τα τελευταία χρόνια βίωνε και κρίση ταυτότητας. Ένα σοσιαλιστικό κόμμα, το οποίο κινείται στο χώρο της ευρύτερης αριστεράς, πρέπει να έχει κοινωνικοκεντρική πολιτική. Να λειτουργεί και να κινείται σε πεδία που αναδεικνύουν την ιδεολογική και πολιτική του ταυτότητα. Την ίδια ώρα, το γεγονός ότι στελέχη παρουσιάζονταν να εμπλέκονται και σε υποθέσεις διαφθοράς, τούτο ενίσχυσε, αύξησε, την απαξίωση.

Η σκιά του Λυσσαρίδη

Ο προεκλογικός σχεδιασμός, σε αυτές τις εκλογές, στηρίχθηκε πρωτίστως την αξιοποίηση της ιστορίας. Κατέφυγαν στον… κουμπαρά της ιστορίας και θέλησαν να αντλήσουν ό,τι ήταν δυνατό από αυτό. Έστω και «δανεικά». Όταν, όμως, στην ΕΔΕΚ επικαλούνται την ιστορία του κόμματος, τον ιδρυτή της, τον Βάσο Λυσσαρίδη, προφανώς τους διαφεύγει το προφανές. Άλλη η ΕΔΕΚ τότε, και διαφορετική σήμερα. Και δεν είναι μόνο οι συνθήκες και τα δεδομένα, που αλλάζουν. Αλλά και πολλά άλλα.

Προφανώς και στην πολιτική είναι θεμιτό να γίνεται επίκληση της ιστορίας, αλλά αυτό δεν μπορεί να λειτουργεί ως σωσίβιο. Είναι σαφές πως η ιστορία, τους μόνους που συγκινεί και ενδεχομένως κινητοποιεί είναι τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Οι νεότεροι για να στραφούν προς ένα κόμμα, μια πολιτική δύναμη, θέλουν να ακούσουν θέσεις, να διαπιστώσουν δράσεις, οι οποίες να προσφέρουν προοπτικές.

Η ΕΔΕΚ, έλεγε ο Βάσος Λυσσαρίδης*, ιδρύθηκε για δυο λόγους. Να προωθήσει το δημοκρατικό σοσιαλισμό και μια σωστή λύση στο Κυπριακό, «διότι έβλεπε ότι το εθνικό θέμα οδηγείτο σε εκτροπή. Δεν είναι μόνο ο σοσιαλισμός που μας οδήγησε στη δημιουργία του κόμματος. Είναι και το εθνικό θέμα».

Από το βράδυ της περασμένης Κυριακής, που οριστικοποιήθηκαν τα αποτελέσματα, ξεκίνησε μια συζήτηση. Ξεκίνησε μια συζήτηση με προδήλως απούσα την αυτοκριτική ενώ υπάρχουν και οι εξαφανισμένοι. «Ούτε φωνή ούτε ακρόαση». Ξεκίνησε μια συζήτηση χωρίς παραιτήσεις, που ενδεχομένως να διευκόλυναν την επόμενη ημέρα. Και όταν γίνεται λόγος για παραιτήσεις αυτό αφορά σύσσωμη την ηγεσία, κεντρικά και επαρχιακά.

Τι θα γίνει τώρα η ΕΔΕΚ;

Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Η ΕΔΕΚ δεν θα είναι για τα επόμενα πέντε χρόνια στη Βουλή και ευτυχώς για την ηγεσία της, τους νυν και τους τέως, ο Βάσος Λυσσαρίδης δεν βρίσκεται στη ζωή. Όπως ανακοινώθηκε από τον Πρόεδρο του κόμματος, συζήτηση θα ξεκινήσει από τις 7 Ιουνίου, ημέρα την οποία έχει συγκληθεί η Κεντρική Επιτροπή της ΕΔΕΚ.

Μια συζήτηση για να έχει σημασία, θα πρέπει να εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα. Της επανεκκίνησης, της επανίδρυσης. Ή οποιουδήποτε άλλου ενδεχόμενου.

*Το 2014 είχα πραγματοποιήσει μια σειρά από συναντήσεις με τον Γιατρό. Συνεντεύξεις για πολλά και διάφορα ζητήματα. Η δέσμευση που είχα αναλάβει ήταν να μη δημοσιοποιηθεί οτιδήποτε από τις συνομιλίες μας ενόσω ήταν εν ζωή.

Η πρωτοτυπία αυτού του κοσμικού Εβραίου, που έβλεπε τον εαυτό του ως «λαθροθήρα της γνώσης», έγκειται στην άρνηση του κατακερματισμού της γνώσης, υπέρ ενός διεπιστημονικού πολιτιστικού και επιστημονικού οράματος, προκειμένου να αντιμετωπίσει «την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας».

Αποκαλούνταν «παγκόσμιος στοχαστής» επειδή, μέσω της έννοιας της «σύνθετης σκέψης», στόχευε να «συνδέσει αυτό που, κατά τη συνήθη αντίληψή μας, δεν είναι συνδεδεμένο».

Ο Εντγκάρ Μορέν πίστευε ότι όσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι των κρίσεων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες λύσεων. Στην ερώτηση που του έκαναν συχνά αν ήταν αισιόδοξος ή απαισιόδοξος, απαντούσε: «Είμαι αισιό-απαισιόδοξος, ελπίζω σε ένα φόντο απελπισίας».

Γεννημένος μοναχοπαίδι στις 8 Ιουλίου 1921 στο Παρίσι, σε μια εβραϊκή οικογένεια με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, ο Έντγκαρ Ναχούμ εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1941 και στην Αντίσταση με το ψευδώνυμο Μορέν.

Άσκησε ισχυρή επίδραση με την έκδοση του «Autocritique» το 1959, η οποία αφηγείται την αποβολή του από το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCF), του οποίου ήταν ηγετική φυσιογνωμία, και τη δική του “τύφλωση” απέναντι στον Σταλινισμό. Εκείνη την εποχή, ήταν επίσης ένας από τους ιδρυτές της Επιτροπής Διανοουμένων Ενάντια στον Αλγερινό Πόλεμο.

Πρόδρομος της «κοινωνιολογίας του παρόντος», επικεντρώθηκε σε φαινόμενα που ελάχιστα μελετώνται από την κοινωνιολογία: κινηματογράφος, νέες τεχνολογίες, αθλητισμός, μεταμόρφωση της υπαίθρου…

Στον πέμπτο τόμο του πρωτοποριακού του έργου, «La Méthode» (Η Μέθοδος), έγραψε: «Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για την ανθρωπότητα, τόσο λιγότερο την καταλαβαίνουμε. Οι διαιρέσεις μεταξύ των επιστημονικών κλάδων την κατακερματίζουν, την αδειάζουν από ζωή, από ουσία, από πολυπλοκότητα, και ορισμένες επιστήμες που θεωρούνται ανθρώπινες αποστραγγίζουν ακόμη και την ίδια την έννοια της ανθρωπότητας».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ορολογία δεν είναι σαφής, δηλαδή αν πρόκειται για ανάκληση (που σημαίνει ρήξη) ή απλώς κλήση. Υπενθυμίζεται ότι το κλίμα είναι βαρύ και στις 7 Ιουνίου γίνονται στην Αρμενία κρίσιμες εκλογές, με τρία φιλορωσικά κόμματα να στοχεύουν στην αθροιστική πλειοψηφία και με απέναντί τους το κυβερνών κόμμα του Πασινιάν, που ακολουθεί πλέον ανοιχτά αντιρωσική πολιτική, όχι μόνον επειδή έδωσε βήμα στον Ζελένσκι (κατά τη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων στο Γερεβάν προ ημερών), αλλά και γιατί προ τριών ετών εντάχθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο που έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν -όλα τα μέλη της ΕΕ τυπικά αποδέχονται το ΔΠΔ,. Όμως η Αρμενία δεν είναι ακόμη μέλος και εντάχθηκε στην ουσία επειδή έχασε τον πόλεμο με το Αζερμπαϊτζάν και θεώρησε ότι η Ρωσία είχε υποχρέωση να υπερασπιστεί τα αρμενικά εδάφη. Το Δικαστήριο είχε ήδη εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν από τον Μάρτιο του 2023.

Τον Φεβρουάριο, το αρμενικό κοινοβούλιο ψήφισε νομοσχέδιο για την έναρξη της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν τόνισε τότε ότι η Αρμενία έχει ασφαλώς το δικαίωμα να επιλέγει τους δικούς της εταίρους, αλλά ότι είναι αδύνατο μία χώρα να βρίσκεται ταυτόχρονα σε τελωνειακή ένωση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Κάλεσε το Γερεβάν να αποφασίσει για αυτό το ζήτημα το συντομότερο δυνατόν με δημοψήφισμα τονίζοντας τα οικονομικά οφέλη που είχε από τη Ρωσία όλα αυτά τα χρόνια της συνύπαρξής τους.

Την προηγούμενη ημέρα, μετά τη σύνοδο κορυφής της Ευρασιατικής στο Καζακστάν, οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, του Καζακστάν και της Κιργιζίας κάλεσαν επισης την Αρμενία να διεξάγει δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ στο εγγύς μέλλον. Ο Πασινιάν δεν συμμετείχε επικαλούμενος “την προεκλογική περίοδο” στη χώρα του.

Ο Πούτιν προειδοποίησε σε συνέντευξη Τύπου μετά την σύνοδο ότι με την ένταξη στην ΕΕ, η Αρμενία θα έχανε την πρόσβαση σε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών και θα αντιμετώπιζε αυστηρότερες απαιτήσεις για τις εταιρείες μεταφοράς προϊόντων, οι μετανάστες της (που είναι το 20% των αποδήμων Αρμενίων) θα έπρεπε να λάβουν άδειες για να εργάζονται στη Ρωσία, θα υπήρχαν πλέον δασμοί στα τελωνεία και οι τιμές των καυσίμων θα αυξάνονταν, κοστίζοντάς της το 14% του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, ο Πούτιν σημείωσε ότι οιεσδήποτε οικονομικές αποφάσεις λάβει το Γερεβάν για να προσεγγίσει την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα βλάψουν τους ανθρωπιστικούς δεσμούς με τη Μόσχα.

Γι’ αυτό και η ιδέα μιας συνεργασίας του κόμματος ΕΛΑΣ με τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν παρουσιάζεται ως πολιτική επιλογή, αλλά ως δήθεν μονόδρομος. Εξάλλου πρέπει κάποιο κόμμα να ξεπλύνει τη ΝΔ. Έτσι αναζητείται συνέταιρος της συνεχιζόμενος παρακμής για να συγκυβερνήσει με το κόμμα της ΝΔ και να δημιουργηθεί ένα Μαύρο Μέτωπο. Οι ίδιοι κύκλοι που για χρόνια επένδυσαν στην απορρύθμιση των θεσμών, στην ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πλούτου, στη διάχυση του φόβου και στην ηθική κόπωση της κοινωνίας, εμφανίζονται σήμερα ως εγγυητές της “ομαλότητας”.

Ποιας ομαλότητας όμως;

Της ομαλότητας των απευθείας αναθέσεων; Της ομαλότητας των υποκλοπών; Της ομαλότητας των δικογραφιών που ταξιδεύουν ανάμεσα στην ελληνική και την ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη; Της ομαλότητας ενός κράτους που λειτουργεί ως λάφυρο; Η Ελλάδα των τελευταίων ετών οικοδομήθηκε πάνω σε μια ιδιότυπη σύμπραξη πολιτικής και επικοινωνιακής εξουσίας. Τα μέσα ενημέρωσης δεν λειτούργησαν ως ελεγκτές της κυβέρνησης, αλλά ως πολλαπλασιαστές της κυβερνητικής αφήγησης. Η εξουσία δεν αρκέστηκε στη διαχείριση του κράτους αλλά επιχείρησε επίσης να ελέγξει τη γλώσσα, την πληροφορία, την αλήθεια την ίδια.

Έτσι, η κοινωνία εκπαιδεύτηκε να φοβάται περισσότερο την αλλαγή παρά τη διαφθορά. Να θεωρεί φυσιολογικό ότι τα χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα καταλήγουν ξανά στους ίδιους επιχειρηματικούς ομίλους. Να αποδέχεται ότι το δημόσιο συμφέρον θα υποχωρεί διαρκώς μπροστά στην ιδιωτική κερδοφορία. Το Ταμείο Ανάκαμψης, αντί να αποτελέσει ευκαιρία ανασυγκρότησης της κοινωνίας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέο εργαλείο άνισης αναδιανομής. Οι μικρές επιχειρήσεις παραμένουν αποκλεισμένες, η εργασία αποδυναμώνεται, η περιφέρεια ερημώνει, και η νέα γενιά εγκαταλείπει τη χώρα ή τέλος πάντων συμβιβάζεται με μια ζωή χαμηλών προσδοκιών.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, το κρίσιμο ερώτημα επιστρέφει επίμονα: Θα συνεργαστεί το κόμμα ΕΛΑΣ με τη ΝΔ; Και ακόμη περισσότερο: Θα θελήσει ο Αλέξης Τσίπρας να συγκυβερνήσει με μια κυβέρνηση που συνοδεύεται από σκιές θεσμικής εκτροπής και δικαστικών ερευνών;

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι υπαρξιακό για ολόκληρη την αντιπολιτευτική παράταξη. Διότι κάθε σύμπραξη με την εξουσία που κατηγορήθηκε για απαξίωση των θεσμών κινδυνεύει να εκληφθεί ως ιστορική αμνησία. Και η αμνησία στην πολιτική δεν συγχωρείται εύκολα.

Οι υποστηρικτές μιας τέτοιας συνεργασίας θα μιλήσουν για “ρεαλισμό”. Όμως ο ρεαλισμός χωρίς ηθικό πυρήνα μετατρέπεται σε απόλυτο κυνισμό. Και ο κυνισμός είναι η τελευταία ιδεολογία των παρακμασμένων συστημάτων. Αν πράγματι δεν υπάρξει αυτοδυναμία, η χώρα θα βρεθεί μπροστά σε ένα σταυροδρόμι. Από τη μία, η αναπαραγωγή ενός συστήματος εξουσίας που έχει ήδη εξαντλήσει τα κοινωνικά του αποθέματα. Και βέβαια από την άλλη, η δύσκολη αλλά αναγκαία αναζήτηση μιας νέας πολιτικής και κοινωνικής ισορροπίας.

Συγκυβέρνηση θα πει αργός θάνατος

Η Ιστορία έχει δείξει ότι οι μεγάλες κρίσεις δεν γεννούν μόνο αυταρχισμό, αλλά γεννούν και ευκαιρίες αναγέννησης. Το ζήτημα όμως είναι αν υπάρχουν ακόμη πολιτικές δυνάμεις πρόθυμες να συγκρουστούν με τα κέντρα ισχύος ή αν όλες έχουν αποδεχθεί τον ρόλο του διαχειριστή. Οι ολιγάρχες δεν ενδιαφέρονται για ιδεολογίες. Ενδιαφέρονται για τη συνέχεια του μοντέλου που τους ευνοεί. Για ένα κράτος ελεγχόμενο, για μια κοινωνία κουρασμένη, για μια δημοκρατία χωρίς πραγματική συμμετοχή. Γι’ αυτό και επενδύουν στη σύγχυση. Θέλουν οι διαφορές να μοιάζουν ασήμαντες, ώστε τίποτε ουσιαστικό να μην αλλάξει.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει συγκυβέρνηση. Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει αντιπολίτευση με ιστορική συνείδηση. Αν θα υπάρξει πολιτική δύναμη που θα αρνηθεί να νομιμοποιήσει την παρακμή στο όνομα της “σταθερότητας”. Διότι υπάρχουν στιγμές όπου η σταθερότητα δεν είναι αρετή. Είναι απλώς η παράταση της σήψης.

Μετά τον θάνατο του 67χρονου, η δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος του 38χρονου αναβαθμίστηκε και αφορά πλέον στο αδίκημα της ανθρωποκτονίας. Ο συλληφθείς αναμένεται να οδηγηθεί στον αρμόδιο εισαγγελέα.

Είναι η δεύτερη φορά που οι ΗΠΑ ασκούν κριτική σε απόφαση ελληνικών δικαστικών αρχών για το ίδιο θέμα. Προ ολίγων ημερών με σχετική του δήλωση στην ΕΡΤ, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επεσήμανε πως «οι ΗΠΑ βρίσκονται στο πλευρό των οικογενειών και των φίλων των θυμάτων της 17 Νοέμβρη».

Η αμερικανική πλευρά υπενθυμίζει ότι σε διάστημα 27 ετών η οργάνωση δολοφόνησε τέσσερις Αμερικανούς δημόσιους υπαλλήλους: τον Ρίτσαρντ Γουέλτς, τον λοχαγό Τζορτζ Τσάντες, τον λοχαγό Γουίλιαμ Νόρντιν και τον λοχία Ρόναλντ Στιούαρτ.

Στην ίδια ανακοίνωση γίνεται αναφορά και σε άλλα θύματα της 17 Νοέμβρη, μεταξύ των οποίων ένας Βρετανός στρατιωτικός ακόλουθος, υπάλληλος της τουρκικής πρεσβείας και 16 Έλληνες, ανάμεσά τους και ο γαμπρός του σημερινού πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στέκεται ιδιαίτερα στην καταδίκη του Γιωτόπουλου, επισημαίνοντας ότι του είχαν επιβληθεί 17 φορές ισόβια και επιπλέον 25 χρόνια κάθειρξης για την ενορχήστρωση δολοφονιών της οργάνωσης. Η Ουάσιγκτον υπογραμμίζει ακόμη ότι ο Γιωτόπουλος δεν ανέλαβε ποτέ την ευθύνη και δεν εξέφρασε μεταμέλεια για τις πράξεις για τις οποίες καταδικάστηκε.

Στην ανακοίνωση γίνεται ειδική θετική αναφορά και στην παρέμβαση του αναπληρωτή εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος στις 25 Μαΐου άσκησε έφεση με στόχο την ακύρωση της υπό όρους αποφυλάκισης. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, η έφεση στηρίχθηκε στο επιχείρημα ότι ο Γιωτόπουλος δεν είχε εκτίσει την ελάχιστη απαιτούμενη ποινή.

«Η τρομοκρατία δεν πρέπει ποτέ να είναι ανεκτή ούτε να δικαιολογείται. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να στέκονται στο πλευρό των θυμάτων της τρομοκρατίας και να συνεργάζονται με τους συμμάχους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όσοι διαπράττουν τέτοιες ειδεχθείς πράξεις θα αντιμετωπίζουν τις πλήρεις συνέπειες του νόμου. Υποστηρίζουμε σθεναρά αυτές τις προσπάθειες και καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να κάνει ό,τι μπορεί για να επιστρέψει ο Γιωτόπουλος στη φυλακή», αναφέρει χαρακτηριστικά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο παραβάτης μπορεί να πληρώσει το μισό ποσό, δηλαδή 50 ευρώ, μόνον εφόσον μέσα σε διάστημα δέκα ημερών από τη βεβαίωση της παράβασης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών τουλάχιστον τριάντα ημερών. Μέχρι τώρα πλήρωνε 36 ευρώ (τα μισά) αν εξοφλούσε το πρόστιμο μέσα σε δέκα μέρες.

Η σχετική υπουργική απόφαση που ενεργοποιεί τον νόμο 5290/2026, που ψηφίστηκε πριν από λίγους μήνες, δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης 28 Μαΐου και έχει ισχύ από σήμερα 30 Μαΐου 2026.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της SOUTHCOM που κοινοποίησε βίντεο το οποίο φέρεται να καταγράφει το πλήγμα στο συγκεκριμένο ταχύπλοο, το σκάφος «συμμετείχε σε επιχειρήσεις διακίνησης ναρκωτικών» και «τρεις ναρκοτρομοκράτες σκοτώθηκαν».

Υπενθυμίζεται ότι από τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι ΗΠΑ έχουν εξαπολύσει δεκάδες επιθέσεις εναντίον σκαφών που φέρονται να διακινούσαν ναρκωτικά, με απολογισμό σχεδόν 200 νεκρούς σε Καραϊβική και Ειρηνικό, χωρίς η Ουάσινγκτον να έχει παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία πως τα σκάφη που επλήγησαν εμπλέκονταν σε παράνομες δραστηριότητες.

-Ποια είναι η σχέση της Σχολής σας με τη ναυτιλία;

Η Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΣΝΜΜ- ΕΜΠ) είναι ενταγμένη στην ναυτιλιακή αλυσίδα και στο οικοσύστημά της. Από πρακτικής απόψεως η Σχολή συμβάλει καθοριστικά στην εκπαίδευση και κατάρτιση σε υψηλό επίπεδο τεχνικών επιστημόνων που μπορούν να σχεδιάζουν, να μελετούν και να επιβλέπουν την κατασκευή πλοίων και να συμμετέχουν στην διαχείριση και τεχνική διοίκηση των πλοίων και στόλων.

Επιπροσθέτως, η Σχολή προετοιμάζει επιστήμονες ερευνητές για να προάγουν τις γνώσεις και το επίπεδο της τεχνολογίας μας για το πλοίο και τις θαλάσσιες κατασκευές, μέσω εκπόνησης βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας σε όλους τους σύγχρονους τομείς της ναυτικής και θαλάσσιας τεχνολογίας.

-Παράγεται ναυτική τεχνολογία από την Σχολή σας;

Ένα πανεπιστήμιο έχει κατά βάση τρεις πυλώνες. Ας αρχίσουμε, χωρίς σειρά σπουδαιότητας, με την εκπαίδευση νέων επιστημόνων, που ως επαγγελματίες θα εξυπηρετήσουν άμεσα τις ανάγκες της κοινωνίας στον τομέα της ειδικότητάς τους. Μετά αναφερόμαστε στην εκπαίδευση νέων ερευνητών, των διδακτόρων, που αυτοδύναμα θα μπορούν να ανταποκριθούν στο απαιτητική διεθνή ερευνητική δραστηριότητα. Τρίτος, αλλά σημαντικότατος μιας κι είναι θεμελιακός, ο πυλώνας που αφορά την παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης, νέων μεθόδων και νέων τεχνολογιών μέσω βασικής και εφαρμοσμένης τεχνολογικής έρευνας.

Τα μέλη ΔΕΠ (Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό) και οι ερευνητικές ομάδες της ΣΝΜΜ-ΕΜΠ αναπτύσσουν έντονη δράση στον ερευνητικό τομέα, εξασφαλίζοντας μεγάλο αριθμό χρηματοδοτούμενων ερευνητικών έργων, κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και (σε μικρότερο βαθμό) από εθνικούς πόρους και από τη βιομηχανία (προγράμματα παροχής υπηρεσιών). Ενδεικτικά σας λέω ότι τα τελευταία πέντε χρόνια η μέση ετήσια χρηματοδότηση από ερευνητικά προγράμματα με επιστημονικά υπεύθυνο μέλος ΔΕΠ της Σχολής ανέρχεται σε σημαντικά επίπεδα, στοιχείο που δηλώνει την μεγάλη σημασία για την εθνική οικονομία και την ανάπτυξη των αποτελεμάτων της έρευνας στον τομέα της Ναυτικής και Θαλάσσιας Τεχνολογίας,

Στόχος της Σχολής είναι να διατηρηθούν και να επεκταθούν οι σχέσεις συνεργασίας έχει με τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς φορείς έρευνας στις περιοχές της Ναυπηγικής, Ναυτικής Μηχανολογίας και των Θαλάσσιων Μεταφορών, προκειμένου να εξακολουθήσει να προσελκύει προγράμματα χρηματοδοτούμενης έρευνας, τα οποία αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης των ερευνητικών δραστηριοτήτων της.

Παράλληλα η Σχολή στοχεύει στη διεύρυνση της συνεργασίας της με φορείς της βιομηχανίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό, στοχεύοντας στην ενδυνάμωση της εφαρμοσμένης έρευνας και στην αύξηση της δραστηριότητάς της όσον αφορά στην παροχή υπηρεσιών και στην υποστήριξη της ελληνικής ναυτιλίας.

Τα τελευταία χρόνια μεγάλο μέρος της ερευνητικής δραστηριότητας των μελών της Σχολής στρέφεται σε θέματα βελτιστοποίησης της σχεδίασης και λειτουργίας πλοίων με στόχο την δραστική μείωση της κατανάλωσης καυσίμων, καθώς και σε θέματα «απανθρακοποίησης» της ναυτιλίας. Τα θέματα αυτά είναι συνυφασμένα με τον στρατηγικό στόχο του IMO για τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ναυτιλίας σε παγκόσμιο επίπεδο και του δραστικού περιορισμού των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα πλοία. Δεδομένης της πολυπλοκότητας του προβλήματος, η σημασία του συγκεκριμένου πεδίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης αναμένεται να συνεχίσει αυξανόμενη στα επόμενα χρόνια.

Βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση και διεύρυνση της ερευνητικής δραστηριότητας είναι ο εκσυγχρονισμός της ερευνητικής υποδομής των εργαστηρίων της Σχολής και την τρέχουσα περίοδο υλοποιούνται σημαντικά προγράμματα, με χρηματοδότηση απο το έργο «Πανεπιστήμια Αριστείας» του Ταμείου Ανάκαμψης και με χορηγίες μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών.

Σχετικά με την διάχυση αποτελεσμάτων στην επιστημονική τεχνολογική κοινότητα η ΣΝΜΜ- ΕΜΠ διοργανώνει σε τακτική βάση διεθνή επιστημονικά συνέδρια, όπως το πρόσφατο συνέδριο IMAM 2025 (20th International Congress of the International Maritime Association of the Mediterranean) που συνδιοργάνωσε σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Τεχνολογίας (ΕΛΙΝΤ) στον Πλατανιά Χανίων Κρήτης, την περίοδο 28 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου – (IMAM 2025) με διακριτικό τίτλο «50 Χρόνια Καινοτομίας και Συνεργασίας στη Ναυτική Τεχνολογία της Μεσογείου».

Τα μέλη ΔΕΠ της Σχολής διατηρούν μακροχρόνιες σχέσεις συνεργασίας με το σημαντικότερους ευρωπαϊκούς φορείς έρευνας στις περιοχές της Ναυπηγικής, Ναυτικής Μηχανολογίας και των Θαλάσσιων Μεταφορών. Στόχος της Σχολής είναι να διατηρηθούν και να επεκταθούν οι σχέσεις αυτές προκειμένου να εξακολουθήσει να προσελκύει προγράμματα χρηματοδοτούμενης έρευνας, που αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης των ερευνητικών δραστηριοτήτων της. Παράλληλα η Σχολή στοχεύει στη διεύρυνση της συνεργασίας της με φορείς της βιομηχανίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό, στοχεύοντας στην ενδυνάμωση της εφαρμοσμένης έρευνας και στην αύξηση της δραστηριότητάς της όσον αφορά στην παροχή υπηρεσιών και στην υποστήριξη της ελληνικής ναυτιλίας.

-Υπάρχει αλληλεπίδραση της Σχολής με τη ναυτική βιομηχανία;

Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι η παραγωγή ειδικής τεχνογνωσίας είναι συνήθως προνόμιο της ζωντανής οικονομικής/εμπορικής και τεχνολογικής δραστηριότητας. Και στη ναυτιλιακή βιομηχανία συμβαίνει το ίδιο. Ειδικότερα, η λειτουργία της ναυτιλίας συντίθεται από την αλληλεπίδραση μιας πλειάδας φορέων, που συχνά έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα ή στοχεύσεις.

Αναγκαστικά λοιπόν, ο συμβιβασμός και η σύνθεση, θα αναδείξουν κάθε φορά σημεία ισορροπίας που θα πρέπει να ικανοποιηθούν από την τεχνογνωσία κάθε φορέα. Συνήθως, η υπάρχουσα τεχνογνωσία δεν επαρκεί: απαιτείται προσαρμογή, αναγνώριση αντιθέσεων και παραγωγή νέας τεχνογνωσίας μέσω καινοτομίας. Με αυτή τη συλλογιστική, είναι η βιομηχανία που συνήθως θέτει τα προβλήματα που επείγουν να επιλυθούν και οι ακαδημαϊκές (μεταξύ άλλων) μονάδες έρευνας καλούνται να συμβάλλουν στις απαντήσεις.

Από την άλλη, μια ζωντανή και ενεργή ακαδημαϊκή ερευνητική ομάδα ή εργαστήριο ή σχολή μπορεί να προτείνει λύσεις και εργαλεία που μπορεί να μελετηθούν, να σχεδιασθούν και να υλοποιηθούν. Κι εδώ όχι μόνο αποκαθίσταται η αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στη Σχολή μας και στη ναυτιλιακή βιομηχανία, αλλά και ωφελούνται οι φοιτητές μας: λαμβάνουν την απαιτούμενη υπάρχουσα γνώση και γίνονται κοινωνοί των νέων εξελίξεων και απαιτήσεων, καθώς αυτές σταδιακά ενσωματώνονται στα μαθήματα και στα σεμινάρια, ενώ οι ίδιοι μπορούν να πάρουν μέρος στην παραγωγή νέας γνώσης (πχ, διπλωματικές εργασίες).

-Ποιες είναι οι τάσεις στην κατασκευή πλοίων και πόσο αλλάζει η τεχνητή νοημοσύνη την ναυτική τεχνολογία;

Η ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξωτερικές προκλήσεις για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα διεθνώς. Ιδιαίτερα η ραγδαία αναπτυσσόμενη χρήση της παραγωγικής ΤΝ (GenAI), αναδιαμορφώνει ήδη ριζικά τον τρόπο παραγωγής γνώσης, την επιστημονική έρευνα, τις βιομηχανικές διαδικασίες, αλλά και τις ίδιες τις δεξιότητες που απαιτεί η αγορά εργασίας.

Για τη ΣΝΜΜ- ΕΜΠ η πρόκληση έγκειται αφενός στην ανάγκη ταχείας προσαρμογής των εκπαιδευτικών και ερευνητικών της προγραμμάτων ώστε να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του κλάδου, και αφετέρου στον ρόλο της ως σημαντικού φορέα που διαμορφώνει το μέλλον της TN στον τομέα μας, στην Ελλάδα και διεθνώς. Παράλληλα, η αλματώδης πρόοδος της TN εγείρει σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας, ιδιωτικότητας, αλγοριθμικής προκατάληψης και κοινωνικών ανισοτήτων.

Κυρίαρχη τάση ,τόσο στη μελέτη και σχεδίαση, όσο και στην ανέγερση, αλλά με έντονο αντίκτυπο στη λειτουργία του πλοίου κατά τη διάρκεια της ζωής του, αποτελεί η ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος κι αυτό απαιτεί διαδικασίες βελτιστοποίησης μέσα από μια πλειάδα δυνατών επιλογών. Η σχολή στην παρούσα φάση ανταποκρίνεται με την ανάπτυξη Ψηφιακών Διδύμων (Digital Twin) και προχωρημένων υπολογιστικών εργαλείων που εντάσσονται στα πλαίσια της ΤΝ. Με τα εργαλεία αυτά αναπτύσσονται Συστήματα Υποβοήθησης Λήψης Αποφάσεων (DSS) που συμβάλλουν στην βέλτιστη λειτουργία πλοίων, απαντώντας στις απαιτήσεις ελαχιστοποίησης κατανάλωσης ενέργειας και εκπομπών/ρύπων και στην ανάπτυξη αυτόνομων πλοίων.

-Είναι ανταγωνιστικό το πτυχίο και πως μετράται αυτό, σε σύγκριση με άλλες αντίστοιχες Σχολές της Ευρώπης και γενικότερα του εξωτερικού;

Στην ΣΝΜΜ- ΕΜΠ λειτουργούν σε συνεχή βάση Επιτροπή Προγράμματος Προπτυχιακών και Μεταπτυχιακών Σπουδών και Επιτροπή Αξιολόγησης. Και τα δύο όργανα λαμβάνουν υπόψη τις στόχους και τις κατευθύνσεις του στρατηγικού σχεδιασμού του ιδρύματος και της Σχολής και εκπονούν σε ετήσια βάση σχετικές Εκθέσεις Αξιολόγησης και Αναπτυξιακά Προγράμματα.

Σε περιοδική βάση (4-5 ετών) η Σχολή αξιολογείται από ομάδα εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, που περιλαμβάνει ακαδημαϊκό προσωπικό από πανεπιστήμια του εξωτερικού, διεθνείς φορείς όπως οι μεγάλοι νηογνώμονες και εκπροσώπους της ναυτιλιακής και ναυπηγικής βιομηχανίας. Η τελευταία εξωτερική αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε το 2001 με πολύ καλά αποτελέσματα, και την τρέχουσα περίοδο η Σχολή προετοιμάζεται για την επόμενη αξιολόγηση από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).

H Σχολή στην European Association of Universities in Marine Technology – WEGEMT έχει ως στόχο την ενημέρωση και επέκταση των δεξιοτήτων, των γνώσεων και των ικανοτήτων των εν ενεργεία μηχανικών και των μεταπτυχιακών φοιτητών που εργάζονται σε προηγμένο επίπεδο στη θαλάσσια τεχνολογία και συναφείς επιστήμες.

Επίσης, η συνεργασία με τον ερευνητικό οργανισμό SINTEF έχει ως σκοπό την ανάπτυξη και λειτουργία διεθνούς δικτύου συνεργασίας στη Ναυτική Τεχνολογία. Στους άμεσους προσεχείς στόχους της Σχολής είναι η ανάπτυξη αντιστοίχως δεσμών με οργανισμούς της Ασίας και της Μέσης Ανατολής αξιοποιώντας και αποτελέσματα συνδέσμων που προκύπτουν από τη διεθνοποίηση του Διιδρυματικών Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΜΠΣ) στην Ναυτική και Θαλάσσια Τεχνολογία που συντονίζει η Σχολή.

Αύριο στο πλαίσιο του αφιερώματος του SLpress.gr: «Τεχνολογίες αιχμής στη ναυτιλία και ο ρόλος των Πανεπιστημιακών Σχολών Ναυπηγών» δημοσιεύεται η συνέντευξη του κ. Γρηγόρη Γρηγορόπουλου, Καθηγητή ΕΜΠ -διευθυντή του Εργαστηρίου Ναυτικής & Θαλάσσιας Υδροδυναμικής.

email Συντάκτη: filisk24@gmail.com