Αναφερόμενος στη δημόσια διοίκηση, είπε ότι η κυβέρνησή του αναμόρφωσε τον τρόπο λειτουργίας του κράτους, ενίσχυσε τον συντονισμό και τη λογοδοσία μεταξύ των υπουργείων και καθιέρωσε σαφείς στόχους και μηχανισμούς παρακολούθησης. Τόνισε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός υπήρξε καθοριστικός, με το gov.gr να λειτουργεί ως ενιαία πύλη εξυπηρέτησης των πολιτών, μειώνοντας τη γραφειοκρατία, εξοικονομώντας πόρους και περιορίζοντας εστίες διαφθοράς. Ανέφερε ότι η χώρα προχώρησε σε εκτεταμένη ψηφιοποίηση υπηρεσιών, όπως οι ψηφιακές ταυτότητες και οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, σημείωσε ότι προωθήθηκαν μεταρρυθμίσεις στο σύστημα αγροτικών επιδοτήσεων ώστε να διασφαλιστεί η ορθή κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων στους πραγματικούς δικαιούχους. Επισήμανε ακόμη ότι η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, μέσω της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης και ηλεκτρονικών πληρωμών, απέφερε σημαντικά έσοδα στο Δημόσιο, ενίσχυσε τα πρωτογενή πλεονάσματα και επέτρεψε την εφαρμογή πιο στοχευμένων κοινωνικών πολιτικών. Υποστήριξε ότι οι μεταρρυθμίσεις άλλαξαν τη σχέση κράτους και πολιτών, καλλιεργώντας μεγαλύτερο σεβασμό προς τον πολίτη και περιορίζοντας τα φαινόμενα γραφειοκρατίας.

Για το μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η άνοδος του λαϊκισμού στην Ευρώπη συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με την παράτυπη μετανάστευση και ότι η Ευρώπη δεν είχε αναγνωρίσει εγκαίρως την πραγματική έκταση του προβλήματος. Τόνισε ότι η Ελλάδα ακολούθησε από την αρχή μια αυστηρή αλλά δίκαιη πολιτική, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα του 2020 στα ελληνοτουρκικά σύνορα, όταν, όπως είπε, επιχειρήθηκε η εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών. Ανέφερε ότι η χώρα ενίσχυσε τη φύλαξη των συνόρων της, κατασκεύασε φράχτη στον Έβρο και βελτίωσε την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων, ενώ παράλληλα η ελληνική ακτοφυλακή διέσωσε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Υπογράμμισε ότι όσοι δεν δικαιούνται άσυλο έπρεπε να επιστρέφουν στις χώρες προέλευσής τους και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε πλέον μια προσέγγιση πιο κοντά στις ελληνικές θέσεις, δίνοντας έμφαση στις επιστροφές και στην προστασία των εξωτερικών συνόρων. Παράλληλα, τόνισε ότι η αυστηρή αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης πρέπει να συνοδεύεται από οργανωμένες πολιτικές νόμιμης μετανάστευσης, καθώς η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Αναφέρθηκε επίσης στις μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη και σημείωσε ότι η Ελλάδα συνεργάζεται με τις λιβυκές αρχές για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέφερε ότι η Ευρώπη αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια σταδιακή υποχώρηση της ανταγωνιστικότητάς της και ότι η υπερβολική ρύθμιση αποτέλεσε σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη και την καινοτομία. Υποστήριξε ότι πρέπει να ενισχυθεί η πραγματική λειτουργία της ενιαίας αγοράς, να αρθούν διοικητικά εμπόδια μεταξύ των κρατών-μελών και να δημιουργηθούν συνθήκες που θα διευκόλυναν τη δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επισήμανε την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για νεοφυείς επιχειρήσεις, τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής μεταποίησης απέναντι στον αθέμιτο διεθνή ανταγωνισμό. Δήλωσε ότι οι δύο βασικές προτεραιότητες της Ευρώπης είναι η ανταγωνιστικότητα και η άμυνα και υπογράμμισε την ανάγκη κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων και δημιουργίας μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής ένωσης κεφαλαιαγορών.

Αναφερόμενος στις διατλαντικές σχέσεις, τόνισε ότι η συνεργασία Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης αποτέλεσε θεμέλιο της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και συνέβαλε στη σταθερότητα και την ανάπτυξη και των δύο πλευρών. Δήλωσε ότι, παρά τις σημερινές εντάσεις, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας στο εμπόριο, στην τεχνολογία, στην άμυνα και στην αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων. Ανέφερε ότι οι αμερικανικές εταιρείες πρέπει να σέβονται τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες σε θέματα προστασίας των ανηλίκων και των προσωπικών δεδομένων. Στο πεδίο της άμυνας, σημείωσε ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά της, ενώ η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ. Τόνισε επίσης ότι η Δύση πρέπει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα τις οικονομικές πρακτικές της Κίνας, οι οποίες, όπως είπε, απειλούν τη βιομηχανική βάση πολλών χωρών. Κατέληξε λέγοντας ότι υποστηρίζει το ελεύθερο εμπόριο, αλλά μόνο υπό συνθήκες δίκαιου ανταγωνισμού και με σαφείς κανόνες για όλους.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτέλεσε σημείο καμπής για την Ευρώπη, καθώς επανέφερε τον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο και υπενθύμισε τη θεμελιώδη αρχή ότι τα διεθνή σύνορα δεν μπορούν να αλλάζουν με τη βία. Τόνισε ότι η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες στήριξαν δικαίως την Ουκρανία, προκειμένου να αποτραπεί η επικράτηση της λογικής του ισχυρού έναντι του αδύναμου. Υπογράμμισε ότι η δυνατότητα της Ουκρανίας να αμύνεται αποτελεσματικά, με τη βοήθεια στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης από τους συμμάχους της, έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς κάθε επίδοξο επιτιθέμενο και κατέστησε εμφανές το υψηλό κόστος που είχε ο πόλεμος για τη Ρωσία.

Παράλληλα, δήλωσε ότι οι εξελίξεις στην Ουκρανία υποχρέωσαν την Ευρώπη να αντιμετωπίσει πιο σοβαρά το ζήτημα της ασφάλειάς της, όχι μόνο σε σχέση με τη Ρωσία, αλλά και με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Επισήμανε ότι κρίσεις όπως ο πόλεμος και η ανθρωπιστική καταστροφή στο Σουδάν έχουν άμεσες συνέπειες για την Ευρώπη, κυρίως μέσω μεταναστευτικών ροών. Τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να αναπτύξει τις δικές της δυνατότητες άσκησης ισχύος, ώστε να μπορεί να προστατεύει τα συμφέροντά της και να παρεμβαίνει όταν απαιτείται. Ανέφερε ως παράδειγμα τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στις επιχειρήσεις προστασίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι έτοιμη να αναλάβει ενεργότερο ρόλο σε μελλοντικές αποστολές ασφάλειας και σταθερότητας. Υπογράμμισε ακόμη ότι η ασφάλεια αποτελεί κοινό ευρωπαϊκό αγαθό και ότι απαιτεί τόσο εθνικούς όσο και ευρωπαϊκούς πόρους για τη χρηματοδότηση κοινών αμυντικών έργων.

Αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι είναι διαχρονικά σύνθετες, αλλά υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιδίωξε μια λειτουργική και εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία. Τόνισε ότι οι δύο χώρες είναι καταδικασμένες από τη γεωγραφία να συνυπάρχουν, ωστόσο σημείωσε ότι η Τουρκία λειτούργησε τα τελευταία χρόνια ως αναθεωρητική δύναμη, ιδιαίτερα ως προς τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της. Υπογράμμισε ότι η ελληνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες και δεν μπορούν να τεθούν υπό αμφισβήτηση. Δήλωσε ότι η μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα με την Τουρκία αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ χαρακτήρισε κάθε άλλη τουρκική αξίωση αβάσιμη και μη αποδεκτή προς διαπραγμάτευση.

Ανέφερε ότι διατηρεί λειτουργική και καλή σχέση με τον Πρόεδρο Ερντογάν και ότι τα τελευταία δύο έως τρία χρόνια καταγράφηκε αποκλιμάκωση των εντάσεων, παρά τις κατά καιρούς εξάρσεις στη ρητορική και τη δραστηριότητα της Τουρκίας. Ταυτόχρονα, τόνισε ότι η Ελλάδα ενίσχυσε συστηματικά τις Ένοπλες Δυνάμεις της, επένδυσε στην αποτρεπτική της ισχύ και επιδίωξε τη διατήρηση ποιοτικής στρατιωτικής υπεροχής. Υπογράμμισε επίσης τη σημασία των ισχυρών διεθνών συμμαχιών, τόσο μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και μέσω των στενών σχέσεων με το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου. Συνοψίζοντας τη στρατηγική του, δήλωσε ότι αυτή βασίστηκε σε μια ισχυρή οικονομία, ισχυρή άμυνα, ισχυρές συμμαχίες και παράλληλα σε διάθεση συνεργασίας με την Τουρκία, πάντοτε όμως με σαφείς κόκκινες γραμμές.

Για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών και ότι στηρίζονται σε δύο βασικούς πυλώνες: την ισχυρή ελληνοαμερικανική κοινότητα και τα κοινά στρατηγικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα απολαμβάνει διακομματική υποστήριξη στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι οι διμερείς σχέσεις υπερβαίνουν τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Ανέφερε ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, της ναυτιλίας, των επενδύσεων και των μεγάλων διασυνδετικών έργων, όπως ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης. Σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως πύλη εισόδου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η κυβέρνηση καθιέρωσε για πρώτη φορά την επιστολική ψήφο, δίνοντας τη δυνατότητα στους Έλληνες του εξωτερικού να συμμετέχουν ευκολότερα στις εκλογές. Υπογράμμισε τους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας ότι οι ιδρυτές των δύο χωρών αλληλοεπηρεάστηκαν ιδεολογικά, ενώ υπενθύμισε τη συνεργασία τους σε πολέμους και την αμερικανική συμβολή στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο.

Αναφερόμενος στην προσωπική του διαδρομή, δήλωσε ότι, παρότι προέρχεται από πολιτική οικογένεια, αρχικά επέλεξε να ακολουθήσει επαγγελματική πορεία στον ιδιωτικό τομέα και στον χώρο των επενδύσεων, αποστασιοποιημένος από την πολιτική. Ανέφερε ότι αργότερα συνειδητοποίησε πως η απλή διατύπωση απόψεων δεν αρκούσε για να αλλάξει η χώρα και αποφάσισε να εμπλακεί ενεργά στην πολιτική. Τόνισε ότι διεκδίκησε την ηγεσία του κόμματός του ως αουτσάιντερ, κατάφερε να εκλεγεί, ανανέωσε το κόμμα και διεύρυνε την εκλογική του βάση με κεντρικό στόχο τον εκσυγχρονισμό και τις μεταρρυθμίσεις.

Υπογράμμισε ότι θα επιδιώξει τρίτη κυβερνητική θητεία επειδή θεωρεί πως υπάρχει ακόμη σημαντικό έργο να ολοκληρωθεί και επειδή θα ήθελε να διασφαλίσει ότι οι αλλαγές που υλοποιήθηκαν θα είναι μη αναστρέψιμες. Αναγνώρισε ότι η χώρα συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως το υψηλό κόστος ζωής και την ανάγκη για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, αλλά εκτίμησε ότι έχουν γίνει οι σωστές επιλογές στα μεγάλα ζητήματα της οικονομίας, της άμυνας και της ψηφιοποίησης του κράτους. Κλείνοντας, τόνισε ότι η ηγεσία απαιτεί διάθεση για αλλαγές, ανάληψη ευθύνης και συνεχή λήψη αποφάσεων, υπογραμμίζοντας ότι το μεγαλύτερο λάθος για έναν ηγέτη δεν είναι να πάρει μια λανθασμένη απόφαση, αλλά να αποφεύγει να αποφασίζει.

Αν λάβουμε υπόψη δε τις διεθνείς αναφορές για την κατάσταση που βρίσκεται η χώρα σε επίπεδο ελέγχου, θεσμικής λογοδοσίας, ταχύτητας απονομής δικαιοσύνης, διαφάνειας στη δημόσια διοίκηση, πελατειακών δικτύων και σύγκρουσης συμφερόντων, δεν κάνει καμία εντύπωση η συχνότητα των περιστατικών.

Κάποιοι αντικειμενικοί δείκτες που δείχνουν την κατάσταση που βρίσκεται η Ελλάδα στα προαναφερόμενα πεδία, θα έπρεπε κάποια στιγμή να ανησυχήσουν τους ιθύνοντες αλλά και το σύνολο του πολιτικού συστήματος:

• Στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας η Ελλάδα παραμένει πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο των δυτικοευρωπαϊκών χωρών,
• Ο Δείκτης Κράτους Δικαίου του World Justice Project καταγράφει τεράστιες αδυναμίες και καθυστερήσεις σε τομείς όπως ο έλεγχος της κυβερνητικής εξουσίας, η διαφάνεια και η διαφθορά.
• Οι ετήσιες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου συνεχίζουν να εξετάζουν ζητήματα που αφορούν τη δικαιοσύνη, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ελευθερία των ΜΜΕ και τους μηχανισμούς ελέγχου.

Συνεπώς όταν συσσωρεύονται υποθέσεις όπως, οι παρακολουθήσεις, ο ΟΠΕΚΕΠΕ,  οι πολεοδομίες, η συγκάλυψη της τραγωδίας των Τεμπών, οι απευθείας αναθέσεις, τα ζητήματα διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση και τοπική αυτοδιοίκηση, τα κυκλώματα σε εφορίες ή άλλες μεγάλες υποθέσεις, (ελληνοποιήσεις, ταξιδιωτικά έγγραφα) οι πολίτες δεν βλέπουν πλέον κάποια  μεμονωμένα περιστατικά, αλλά στην καλύτερη περίπτωση βαθύτερες θεσμικές αδυναμίες.

Το ερώτημα όμως που ανακύπτει είναι, αν πρόκειται μόνο για θεσμικές αδυναμίες ή αν η πλήρης απουσία διαφάνειας, λογοδοσίας και ελέγχου από την πλευρά της Πολιτείας, είναι μία στρατηγική επιλογή για να υπάρχει πεδίο ελεύθερο σε όσους συνδέονται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με το σημερινό καθεστώς και εκμεταλλεύονται την κυριαρχούσα ασυδοσία για ίδιον όφελος.

Πρόβλημα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς

Αυτό προφανώς είναι ζήτημα της δικαιοσύνης αλλά και των πολιτών οι οποίοι καλούνται να κρίνουν αν αυτά τα επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα μπορούν να αποτελέσουν μια αποδεκτή πραγματικότητα για την κοινωνία που μεγαλώνουν τα παιδιά τους. Ειδικά για το ζήτημα των ΟΤΑ, ένας θεσμός που θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να συμβάλει στον έλεγχο και τη λογοδοσία, είναι αυτός του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, ο οποίος ακόμα, παρά την προ εικοσαετίας περίπου θεσμοθέτησή του, παλινωδεί ανάμεσα στις συνεχείς τροποποιήσεις του πλαισίου, αλλά και των δυσκολιών στην επιλογή, λόγω της έλλειψης αντικειμενικών και μετρήσιμων κριτηρίων, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν καταλυτικά για την αναζήτηση των αναγκαίων πλειοψηφιών με αξιοκρατικά κριτήρια.

Η έλλειψη αξιοκρατίας και ισονομίας άλλωστε είναι αυτή που έχει οδηγήσει σε αποδοχή των παθογενειών και σε έναν εθισμό στα σκάνδαλα και τη διαφθορά ως τρόπο λειτουργίας στην Ελλάδα, κάτι που η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Laura Kövesi, πρόσφατα απέρριψε σαν λογική, ότι “έτσι γίνονται τα πράγματα” και επισήμανε ότι το βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε για όλα αυτά είναι «τι συνέβη πραγματικά και ποιος ευθύνεται». Να αναζητήσουμε δηλαδή τις ευθύνες σε πρόσωπα και να τις καταλογίσουμε ανάλογα κι όχι να αρχειοθετούμε μη βολικές υποθέσεις.

Συμπερασματικά, η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς κάτι που αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για κάθε δημοκρατία και οι κυβερνώντες δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα για να μπει ένα τέλος σε όλη αυτή τη δυσώδη κατάσταση, αφού όπως είπε κι ένας κορυφαίος υπουργός “έχουμε την πλειοψηφία, άρα κρίνουμε ότι δεν υπάρχει ευθύνη”. Η δικαιοσύνη όμως δεν είναι θέμα πλειοψηφιών, είναι ζήτημα νομικού συστήματος και πολιτισμού που στηρίζεται απολύτως στις αρχές της Ισότητας και της Νομιμότητας.

Αυτές είναι οι αρχές που θα πρέπει ο πολιτικός κόσμος να έχει υπόψη του κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος, αλλά και όταν λειτουργεί στα πλαίσια της νομοθετικής του εξουσίας, σαν “προανακριτικός θεσμός”.

Την Τρίτη, ομοσπονδιακό δικαστήριο αποφάνθηκε εναντίον της χρήσης της μεθόδου. Η πολιτεία Αλαμπάμα προσέφυγε στο ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο για να επιτύχει την ακύρωση της συγκεκριμένης απόφασης.

Αλλά το αίτημα αναστολής ή ακύρωσης» της απόφασης «απορρίπτεται», ανέφερε το Ανώτατο Δικαστήριο σε –ανυπόγραφη– απόφασή του χθες βράδυ. Το σκεπτικό δεν εξηγήθηκε, ως είθισται σε κατεπείγουσες αποφάσεις του κορυφαίου θεσμού της αμερικανικής δικαιοσύνης.

Η εκτέλεση με εισπνοή αζώτου είναι μέθοδος που έχει καταγγελθεί από ειδικούς του ΟΗΕ, καθώς τη θεωρούν εξαιρετικά σκληρή κι απάνθρωπη.

Την περασμένη χρονιά, η μέθοδος αυτή χρησιμοποιήθηκε σε 5 από τις συνολικά 47 εκτελέσεις που έγιναν στις ΗΠΑ.

Η Αλαμπάμα προχώρησε σε πέντε εκτελέσεις το 2025, όπως και η Νότια Καρολίνα και το Τέξας. Η Φλόριντα ήταν η πολιτεία που κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό εκτελέσεων (19).

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται γενικά για τις εκτελέσεις στη χώρα είναι ή έγχυση ενέσιμων θανατηφόρων διαλυμάτων. Με αυτήν έγινε η πλειονότητα των θανατώσεων πέρυσι (39).

Η ποινή του θανάτου έχει καταργηθεί σε 23 από τις 50 αμερικανικές πολιτείες. Σε άλλες τρεις, εφαρμόζεται μορατόριουμ στην επιβολή της, με αποφάσεις των κυβερνητών τους.

Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τάσσεται αναφανδόν υπέρ της επιβολής της εσχάτης των ποινών, καλεί να εφαρμόζεται ευρύτερα για τα «πιο βαριά εγκλήματα».

Από την πλευρά της Αθήνας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε την πρωτοβουλία με το μήνυμα ότι η ενέργεια δεν πρέπει να εργαλειοποιείται και ότι μονομερείς ενέργειες ή απειλές που υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα «δεν έχουν θέση στο κοινό μας μέλλον».

Στην υπουργική συνάντηση συμμετείχαν ο κ. Παπασταύρου, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός, ο πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες Δρ. Γιεχίελ Λάιτερ και ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ Μοσέ Νταγιάν.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, επαναβεβαιώθηκε η σημασία της πρωτοβουλίας 3+1 για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν την εξέλιξη του σχήματος σε καταλύτη για τη νέα γενιά στρατηγικών ενεργειακών υποδομών στην περιοχή, με την κυβερνοασφάλεια και τα έργα διασύνδεσης να αναδεικνύονται σε νέες προτεραιότητες των εργασιών του.

Ακολούθως, στο Πανεπιστήμιο Rice, υπεγράφη η διακήρυξη για την ίδρυση του EMEC, το οποίο, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θα αποτελέσει σταθερό σημείο έρευνας και ανάπτυξης της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τις συνέργειες μεταξύ των κρατών και την επιχειρηματικότητα.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τη στιγμή «ιστορική», λέγοντας ότι «η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να εμβαθύνουμε τη στρατηγική μας συνεργασία και να ενισχύσουμε τη διασυνδεσιμότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της ίδρυσης του East Med Energy Center».

Όπως σημείωσε, το EMEC θα προσφέρει ένα μόνιμο πλαίσιο για την προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας, φέρνοντας κοντά την επιστημονική γνώση, την ακαδημαϊκή αριστεία, τον ιδιωτικό τομέα, την τεχνολογική καινοτομία και την ενεργειακή τεχνογνωσία.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, μέσω του σχήματος συνεργασίας 3+1 έχει αποδειχθεί ότι αξιόπιστοι εταίροι με κοινό στρατηγικό όραμα μπορούν να επιτύχουν απτά αποτελέσματα, να προωθήσουν κοινά συμφέροντα και να συμβάλουν σε ένα πιο ασφαλές, ευημερούν και οικονομικά προσιτό ενεργειακό μέλλον.

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στον συμβολισμό του EMEC, σημειώνοντας ότι αντικατοπτρίζει τους διαχρονικούς δεσμούς του Ελληνισμού, τον άρρηκτο δεσμό Ελλάδας και Κύπρου, τη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στρατηγική σημασία της ελληνοϊσραηλινής συνεργασίας.

Νωρίτερα, ο κ. Παπασταύρου είχε διμερή συνάντηση εργασίας με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στον Κάθετο Διάδρομο, το ενδιαφέρον της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας να συμμετάσχουν σε διευρυμένο σχήμα του έργου, η πρόοδος για την ερευνητική γεώτρηση που προγραμματίζεται στο Βορειοδυτικό Ιόνιο τον Φεβρουάριο του 2027 από την Exxon, καθώς και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Chevron για την Ελλάδα στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Στο σημείο έχουν σπεύσει δύο πλωτά σκάφη του Λιμενικού Σώματος για την παροχή συνδρομής και την εκτίμηση της κατάστασης.

Ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους είπε επίσης ότι πιστεύει πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, επικύρωσε αυτήν την «πολύ γερή συμφωνία-πλαίσιο» –μίλησε για «μνημόνιο κατανόησης» (memorandum of understanding, MoU)– με τις ΗΠΑ.

Δεν έδωσε ωστόσο καμιά λεπτομέρεια για το περιεχόμενο του υποτιθέμενου συμβιβαστικού κειμένου, εάν δηλαδή συνεπάγεται το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ με την υπογραφή, ή εάν η Τεχεράνη δεσμεύεται γραπτώς πως δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου.

Τι μεταδίδει το Axios

Ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios από διπλωματικές και αμερικανικές πηγές, το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς επιβολή διοδίων, σταδιακή άρση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης και παράταση της εκεχειρίας για διάστημα 60 ημερών, κατά το οποίο θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μετά από μήνες εντάσεων και στρατιωτικών συγκρούσεων που απείλησαν να οδηγήσουν την περιοχή σε γενικευμένη ανάφλεξη, αν και η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για το deal με την Ουάσιγκτον.

Εκεχειρία 60 ημερών και διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά

Το προσχέδιο της συμφωνίας που ανακοίνωσε ο Τραμπ προβλέπει την επέκταση της υφιστάμενης εκεχειρίας για δύο ακόμη μήνες, συμπεριλαμβανομένου του μετώπου του Λιβάνου. Στο διάστημα αυτό, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια δεύτερη, πιο λεπτομερή και δεσμευτική συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Παρότι το μνημόνιο περιλαμβάνει γενικές κατευθύνσεις για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Ισλαμική Δημοκρατία, οι ουσιαστικές αποφάσεις για το πυρηνικό ζήτημα μετατίθενται σε επόμενο στάδιο.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η μείωση του βαθμού εμπλουτισμού του ουρανίου εντός του Ιράν υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ, ώστε να εξαλειφθούν οι ανησυχίες περί στρατιωτικής χρήσης του υλικού.

Βασική απαίτηση της Ουάσιγκτον παραμένει η δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συμφωνίας αφορά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Το κείμενο προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας χωρίς περιορισμούς ή πρόσθετες χρεώσεις, ενώ εντός 30 ημερών η κίνηση των πλοίων θα πρέπει να έχει επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα.

Σε αντάλλαγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν τον αποκλεισμό που είχε επιβληθεί στην περιοχή, ανοίγοντας τον δρόμο για την ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών και τη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία, καθώς η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε διεθνές επίπεδο.

Άρση κυρώσεων με αντάλλαγμα τη συμμόρφωση της Τεχεράνης

Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει μηχανισμό σταδιακής χαλάρωσης των αμερικανικών κυρώσεων εις βάρος του Ιράν. Αρχικά, η Τεχεράνη θα λάβει προσωρινές εξαιρέσεις που θα της επιτρέψουν να επανεκκινήσει τις εξαγωγές πετρελαίου για διάστημα 60 ημερών, εξασφαλίζοντας πολύτιμα έσοδα για την οικονομία της. Η περαιτέρω άρση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας και από τη στάση που θα τηρήσει το Ιράν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.

Όπως αναφέρουν οι διαμεσολαβητές, δεν υπάρχει προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα πλήρους άρσης των κυρώσεων, καθώς κάθε βήμα θα συνδέεται με την πρόοδο που θα καταγράφεται στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

Το ακανθώδες ζήτημα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων

Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, παραμένει ασαφές τι ακριβώς προβλέπεται για τα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονται δεσμευμένα στο εξωτερικό.

Η Τεχεράνη έχει ζητήσει να αποκτήσει άμεση πρόσβαση σε μέρος αυτών των χρημάτων με την υπογραφή της αρχικής συμφωνίας, ενώ η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι η αποδέσμευση θα πρέπει να γίνεται σταδιακά και μόνο μετά από επαλήθευση της συμμόρφωσης του Ιράν.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται ειδικός μηχανισμός μέσω του Κατάρ ο οποίος θα επιτρέπει στην ιρανική κυβέρνηση να χρησιμοποιεί μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων αποκλειστικά για ανθρωπιστικές αγορές και εισαγωγές βασικών αγαθών.

Παρασκήνιο διαπραγματεύσεων

Η προκαταρκτική συμφωνία φέρεται να επιτεύχθηκε έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις στην Τεχεράνη, με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών υπήρξαν συνεχείς επαφές μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και απεσταλμένων του Λευκού Οίκου.

Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία που εκφράζουν οι μεσολαβητές, η συμφωνία δεν έχει ακόμη λάβει όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις από την ιρανική ηγεσία. Παράλληλα, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν ξεκαθάρισε ότι η χώρα δεν έχει λάβει οριστική απόφαση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντίδραση του Ισραήλ. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση Τραμπ περί οριστικοποίησης της συμφωνίας και τις τελευταίες ημέρες αναζητούσε πληροφορίες μέσω επαφών με κύκλους της αμερικανικής κυβέρνησης.

Εφόσον το τελικό κείμενο εγκριθεί και από τις δύο πλευρές, η συμφωνία αναμένεται να λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ», σηματοδοτώντας πιθανώς την έναρξη μιας νέας φάσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Τεχεράνης, έπειτα από δεκαετίες έντασης και αμοιβαίας δυσπιστίας.

«Απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου»;

Την ίδια ώρα το γραφείο του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου παράλληλα ανέφερε μέσω X ότι ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ του «υποσχέθηκε» ότι η τελική συμφωνία θα συμπεριλαμβάνει –μεταξύ άλλων– την «απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου» από το Ιράν, παρότι η Τεχεράνη έχει πει επανειλημμένα πως δεν θα δεχτεί τίποτα τέτοιο.

«Με βάση το γεγονός ότι οι συνομιλίες με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν εξετάστηκαν και εγκρίθηκαν από τα υψηλότερα επίπεδα της ιρανικής ηγεσίας (…) ακύρωσα τα πλήγματα και τους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν απόψε», ανέφερε νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social. «Η στιγμή και ο τόπος της υπογραφής θα ανακοινωθούν σύντομα», πρόσθεσε.

Προτού κάνει ακόμη μια θεαματική μεταβολή, ο αμερικανός πρόεδρος επέσειε την απειλή πως «θα πλήξουμε πολύ σκληρά» το Ιράν το βράδυ της Πέμπτης προς Παρασκευή κι ότι ο στρατός του θα «έπαιρνε το νησί Χαργκ», όπου βρίσκεται ο κυριότερος ιρανικός πετρελαιοεξαγωγικός τερματικός σταθμός.

Ο κυριότερος διαπραγματευτής της Τεχεράνης, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επέκρινε τις «λαθεμένες στρατηγικές και τις παρορμητικές αποφάσεις» προειδοποιώντας πως οι ΗΠΑ θα παγιδευτούν σε «ατελείωτο τέλμα».

Ήδη την Τρίτη ο Ντόναλντ Τραμπ μίλαγε για άμεσα επικείμενη συμφωνία με το Ιράν –για 38η φορά από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με καταμέτρηση του CNN– προτού ανακρούσει πρύμνα κατηγορώντας την Τεχεράνη πως «περνάει για κορόιδα» τον ίδιο και την κυβέρνησή του.

Οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωναν πτώση τις πρώτες πρωινές ώρες, μετά τις δηλώσεις του ρεπουμπλικάνου. Αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, υποχωρούσε κατά 1,57%, στα 88,96 δολάρια στην Ασία, ενώ χθες έκλεισε κάτω από 90, ενώ η αντίστοιχη αμερικανική ποικιλία WTI στα 87,71.

Η κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή, που τέθηκε σε εφαρμογή την 8η Απριλίου, γενικά άντεχε ως το περασμένο σαββατοκύριακο, αλλά αυτή η εβδομάδα σημαδεύτηκε από ευρείες εχθροπραξίες, τρεις μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.

Είναι «δύσκολο να παραμείνουμε αισιόδοξοι», συνόψισε χθες η κυβέρνηση του Πακιστάν, χώρας που μεσολαβεί. Στο πεδίο, ο αμερικανικός στρατός «κατέρριψε» δυο ιρανικά drones τη νύχτα, είπε αμερικανός αξιωματούχος στο Ρόιτερς. Μια ημέρα νωρίτερα, έβαλε στο στόχαστρο «στρατιωτικές εγκαταστάσεις επιτήρησης, συστήματα επικοινωνιών και εγκαταστάσεις αντιαεροπορικής άμυνας» σε «όλο» το Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση του. Τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν, σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης στο Ιράν, που έκαναν λόγο για εκρήξεις στη νήσο Κεσμ, στη Μινάμπ, στη Σιρίκ και στο λιμάνι της Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και σε τοποθεσίες πιο κοντά στην πρωτεύουσα.

Ο ιρανικός στρατός ανταπέδωσε εκτοξεύοντας κάπου είκοσι πυραύλους εναντίον αμερικανικής βάσης στην Αζράκ, στην Ιορδανία –όλοι αναχαιτίστηκαν κατά την Αμάν– και βάζοντας ξανά στο στόχαστρο μοναρχίες του Κόλπου. Στο Μπαχρέιν, παιδί τραυματίστηκε. Στο Κουβέιτ, έγινε λόγος για «τραυματισμούς», χωρίς να γίνει σαφής ο αριθμός και η σοβαρότητά τους.

Το Ορμούζ κλειστό

Το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα, παραμένει το επίκεντρο της έντασης. Οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν πως το κλείνουν εντελώς «μέχρι νεοτέρας διαταγής», ενώ μέχρι χθες επιτρεπόταν ο διάπλους περίπου είκοσι πλοίων ημερησίως.

Η Τεχεράνη έκλεισε de facto το στενό από το ξέσπασμα του πολέμου. Οι ΗΠΑ επέβαλαν σε αντίποινα αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Η ένοπλη σύρραξη αναζωπυρώθηκε την Κυριακή, όταν το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον του Ισραήλ, για πρώτη φορά αφότου ανακοινώθηκε η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, σε αντίποινα για ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Βηρυτό.

Η Τεχεράνη, προστάτιδα δύναμη της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, επιμένει ότι ο Λίβανος, όπου ενεπλάκησαν σε νέο πόλεμο τη 2η Μαρτίου οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις με το σιιτικό κίνημα, πρέπει να συμπεριληφθεί στην όποια συμφωνία με τις ΗΠΑ προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η Ουάσιγκτον θέλει το ζήτημα αυτό να διαχωριστεί.

Το Ισραήλ ανταπέδωσε εξαπολύοντας αεροπορικές επιδρομές, προτού τα δυο κράτη, ορκισμένοι εχθροί, ανακοινώνουν την αναστολή των εχθροπραξιών, όπως απαίτησε ο Ντόναλντ Τραμπ. Το Ισραήλ, που σφυροκοπεί τον Λίβανο, λέει ότι έχει σκοπό να «εξαλείψει» τη Χεζμπολάχ. Πάνω από 3.700 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στους βομβαρδισμούς και στις επιχειρήσεις στη λιβανική επικράτεια, κατά επίσημα δεδομένα, ιδίως στο νότιο τμήμα της, μέρος του οποίου πλέον κατέχει ο ισραηλινός στρατός.

Ιδιαίτερη θέση στο νέο πλαίσιο κατέχει η συζήτηση για τη δημιουργία των λεγόμενων «return hubs», κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες εκτός Ε.Ε. για πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί τελεσίδικα. Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, η Ελλάδα συμμετέχει μαζί με τη Γερμανία, τη Δανία, την Αυστρία και την Ολλανδία σε κοινή πρωτοβουλία για την προώθηση του σχεδίου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τρίτες χώρες για την υπογραφή των πρώτων σχετικών συμφωνιών.

Η ενσωμάτωση του Συμφώνου στα υπόλοιπα κράτη-μέλη

Σύμφωνα με έκθεση προόδου που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές Μαΐου, τα κράτη-μέλη έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εφαρμογή του Συμφώνου, με τους βασικούς πυλώνες του νέου συστήματος να έχουν πλέον τεθεί σε τροχιά λειτουργίας. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να ολοκληρωθούν όλα τα απαραίτητα στοιχεία πριν από την πλήρη επιχειρησιακή εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Το Σύμφωνο, το οποίο υιοθετήθηκε τον Μάιο του 2024, περιλαμβάνει δέκα αλληλένδετες νομοθετικές πράξεις και εισάγει ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα με ισχυρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων, νέες διαδικασίες ασύλου και μηχανισμούς που επιδιώκουν να εξισορροπήσουν την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών με την ανάληψη ευθύνης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.

Η έκθεση καταγράφει πρόοδο σε όλα τα βασικά πεδία εφαρμογής. Τα περισσότερα κράτη-μέλη βρίσκονται εντός χρονοδιαγράμματος για την προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας τους, τη δημιουργία υποχρεωτικών διαδικασιών ελέγχου και ταυτοποίησης στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και τη θέσπιση ανεξάρτητων μηχανισμών παρακολούθησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Παράλληλα, έχουν ενισχύσει τις δυνατότητές τους για τη διαχείριση μεταφορών αιτούντων άσυλο προς το κράτος-μέλος που είναι αρμόδιο για την εξέταση της αίτησής τους και για την υλοποίηση των υποχρεώσεων αλληλεγγύης που προβλέπει το νέο σύστημα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή χαρακτηρίζει ως καθοριστικό βήμα την απόφαση του Συμβουλίου για τη δημιουργία της πρώτης ετήσιας «δεξαμενής αλληλεγγύης» (Annual Solidarity Pool), η οποία αποτελεί βασικό εργαλείο του νέου μηχανισμού κατανομής ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών.

Παρά τη συνολική πρόοδο, η Κομισιόν επισημαίνει ότι παραμένουν σημαντικές εκκρεμότητες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ολοκλήρωση και δοκιμή του νέου συστήματος Eurodac, της κεντρικής ευρωπαϊκής βιομετρικής βάσης δεδομένων που θα στηρίζει το Σύμφωνο, στη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών για τις διαδικασίες ελέγχου και συνόρων, στην εφαρμογή μέτρων για την αποτροπή δευτερογενών μετακινήσεων και διαφυγών αιτούντων άσυλο, καθώς και στην πλήρη ενεργοποίηση των νέων κανόνων ευθύνης και μεταφορών.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ακόμη ότι η αποτελεσματική λειτουργία του μηχανισμού αλληλεγγύης αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία του νέου συστήματος και τονίζει ότι όλα τα κράτη-μέλη οφείλουν να συμβάλουν σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό για τη Διαχείριση του Ασύλου και της Μετανάστευσης.

Στο πλαίσιο της υποστήριξης της μετάβασης στο νέο καθεστώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη-μέλη και τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η Υπηρεσία Ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUAA), η eu-LISA, η Frontex, η Europol και ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (FRA). Παράλληλα, έχει διαθέσει χρηματοδότηση ύψους 3 δισ. ευρώ για την εφαρμογή του Συμφώνου και τη στήριξη της προσωρινής προστασίας των εκτοπισμένων από την Ουκρανία.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η έναρξη εφαρμογής του Συμφώνου στις 12 Ιουνίου δεν σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αλλά την έναρξη μιας νέας φάσης κατά την οποία τα κράτη-μέλη, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι οργανισμοί της Ένωσης θα συνεχίσουν να εργάζονται για την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και μετανάστευσης. Στο πλαίσιο αυτό, τον Οκτώβριο του 2026 η Επιτροπή θα εγκαινιάσει τον δεύτερο ετήσιο κύκλο αξιολόγησης της μεταναστευτικής πολιτικής, με τη δημοσίευση νέας ετήσιας έκθεσης για την κατάσταση του ασύλου και της μετανάστευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όμως, για το πως λειτουργεί ο οίκος μας, η χώρα, η ήπειρος που τον φιλοξενεί, δεν θα έπρεπε να έχει λόγο, μέχρι τουλάχιστον να αφομοιωθεί πλήρως, συνεπώς, να πάψει να υφίσταται ως παρείσακτη πολιτικοπολιτισμική μειονότητα. Όπως ξέρουμε κάτι τέτοιο δεν έγινε. Και είναι ίσως πλέον αργά για να γίνει. Τα επεισόδια στο Μπέλφαστ, θρυαλλίδα των οποίων υπήρξε η απόπειρα αποκεφαλισμού (!) ενός ανύποπτου περαστικού από έναν Σουδανό αιτούντα άσυλο, μοιάζουν ως εικόνα από ένα εφιαλτικό-δυστοπικό, όχι τόσο μακρινό μέλλον.

Όπως το αναφέρει ο Παπαμιχαήλ στο “Ανυπόφορο Βουητό του Κενού” (εκδ. Αγγελάκης, 2016, σ.σ. 354-355): «Οι φονταμενταλιστικοί κύκλοι των μειονοτικών ομάδων του μουσουλμανικού κόσμου που ζει στις δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες δεν κινούνται τρομοκρατικά μόνο για λόγους εκδίκησης, ή ως παραδείγματα αυτοθυσίας. Αποσκοπούν πολύ περισσότερο στην εκβιαστική δημιουργία ενός ευνοϊκού για τις ισλαμικές κουλτούρες πολεμικού κλίματος μεταξύ αντίθετων πολιτισμικών παραδειγμάτων. Οι ισλαμιστές στηρίζονται στις καταστάσεις της κοινωνιοοικονομικής περιθωριοποίησης της νεολαίας που κατάγεται από οικογένειες μεταναστών μουσουλμανικής κουλτούρας και που κατοικούν συνήθως στα λίγο ή πολύ υποβαθμισμένα προάστια των δυτικοευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων.

»Ο πολιτικοθρησκευτικός ισλαμικός ριζοσπαστισμός επιχειρεί σε αυτές τις συνθήκες μια μειονοτική κοινωνική επιρροή. Να ανάψει δηλαδή την σπίθα που θα δημιουργούσε τις κοινωνικές πυρκαγιές που θα μπορούσαν να κατακαύσουν το δυτικό πολιτισμό και τις αξίες του. Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν μια πατριωτικού τύπου πολιτισμική αντίδραση στα έγκατα των δυτικών κοινωνιών και της πρώην χριστιανικής – άθεης πλέον κουλτούρας τους στον ισλαμικό νόμο της σαρίας. Μια αντίδραση που θα μπορούσε να αποτρέψει κάθε ειρηνική διαπραγμάτευση του ευρύτερου μουσουλμανικού κόσμου με τον εχθρό – και συνεπώς, θα καταστούσε ανέφικτη κάθε αφομοιωτική πολιτική και πολιτισμική δυναμική της ευρωπαϊκής κουλτούρας.

»Οι ακραίοι ισλαμιστές επιχειρούν συνεπώς, να δημιουργήσουν με την καθημερινή δράση τους κάποια αγεφύρωτα χάσματα, κάποιες εστίες ρήξης που δεν θα επιδέχονται πλέον διαπολιτισμικούς διαλόγους και εξισορροπιστικούς εξωραϊσμούς. Επιδιώκουν μια σύγκρουση πολιτισμών κάνοντας έκκληση στις θρησκευτικές συλλογικές ταυτότητες που ο κάθε μουσουλμάνος οφείλει να επιβεβαιώνει σε όλες τις συνθήκες, έτσι ώστε η μουσουλμανική κουλτούρα εκείνων που επιδιώκουν να ζήσουν προς το παρόν ειρηνικά, έστω στο περιθώριο των δυτικοευρωπαϊκών πολυπολιτισμικών κοινωνιών να τους εξαναγκάσει εκ των πραγμάτων να ριζοσπαστικοποιηθούν».

Γιατί εργαλειοποιείται το Ισλάμ

Συνοπτικά, θα λέγαμε ότι οι μουσουλμανικές μειονότητες εντός ευρωπαϊκού εδάφους (όπως όλες οι μειονότητες) χρησιμοποιούνται και αξιοποιούνται ακριβώς για τη διάλυση των δυτικών κοινωνιών, συνεισφέροντας στην παρακμή και στην αυτοκαταστροφή της Δύσης. Με άλλα λόγια, το Ισλάμ εργαλειοποιείται με σκοπό την μειονοτοποίηση, τον κατακερματισμό και τη διάλυση των μέχρι πρότινος συνεκτικών, χριστιανικών εθνικών κρατών και των λαών τους. Οι αντιφάσεις και τα προσχήματα σε αυτήν την συνθήκη θα απαιτούσαν ένα ξεχωριστό άρθρο.

Ενδεικτικά, να σημειώσουμε την πιο έκδηλη αντίφαση: Η εισαγωγή της φιλο-ισλαμικής κουλτούρας στον γενικά άθεο δυτικό κόσμο, αποτελεί την ιδεολογική χρήση μιας συμπαγούς και συνεκτικής θρησκευτικοπολιτικής παράδοσης, όπως η ισλαμική, για την ίδια την συμβολική και πρακτική υπονόμευση της συνεκτικότητας (επί παραδείγματι: ανεκτικότητα ως προς την μαντήλα στο δυτικό έδαφος – κατάργηση της μαντήλας στις ισλαμικές χώρες).

Ο πόλεμος λοιπόν αρχίζει χωρίς να σαλπίζουν τρομπέτες και χωρίς να ηχούν τύμπανα πολέμου. Χωρίς μεγάλες δηλώσεις. Απλώς από κάποιο δρόμο, κάποιο γήπεδο, κάποια γειτονιά στην Ευρώπη που βγάζει τον εαυτό της από τον κοινό νόμο, που στήνει παγίδες στην αστυνομία ή στους πυροσβέστες. Οι αντιπαραθέσεις και οι συγκρούσεις του επίπεδου που ο Χομπς όριζε σαν μια προπολιτική φυσική κατάσταση “πολέμου όλων εναντίον όλων”, λαμβάνουν χώρα εκ του συστάδην, σε επίπεδο γειτονιάς, με τρόπο μάλιστα άγριο, που δεν έχει καμία σχέση πλέον με το συμβολικό παιχνίδι του παραδοσιακού πετροπόλεμου μεταξύ των παιδιών του ενός χωριού με το διπλανό του.

Και τελικά, αυτό που φαίνεται να απομένει ως ορθολογική επιλογή μετά τις διαδοχικές απομυθοποιήσεις και αποπολιτικοποιήσεις του συλλογικού δεσμού και της ιστορικής μνήμης των λαών, είναι η άγρια επιβολή του δικαίου του ισχυροτέρου. Με άλλα λόγια, ο κοινωνικός δαρβινισμός στην πιο ακραία και σκληρή εκδοχή του. Η δημόσια ζωή μαφιοποιείται και επικρατούν οι διάφορες συμμορίες ως άτυπα (μη πολιτικά) μικροκράτη.

Τα πολιτικά σύνορα και οι επικράτειες που καταργήθηκαν, πολλαπλασιάζονται σε επίπεδο γκέτο, μειονότητας, εν τέλει ατόμων, δημιουργώντας μια κοινωνία-ζούγκλα, όπου οι δυνάμεις καταστολής δεν έχουν πλέον κάποιο συγκεκριμένο πεδίο δράσης. Υπάρχουν και χειρότερα, η αστυνομία δύο ταχυτήτων, όπως στην Βρετανία, όπως ένας 19χρονος που μαχαιρώθηκε από έναν Ινδό, συνελήφθη αιμόφυρτος, επειδή καταγγέλθηκε για… ρατσιστική επίθεση!

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα τα πρόσφατα επεισόδια στο Παρίσι, με αφορμή μάλιστα πανηγυρισμούς για νίκη ποδοσφαιρικές ομάδες, υπό τις ιαχές «ο Αλλάχ είναι μεγάλος» και «ο Μπιν Λάντεν δεν έχει πεθάνει»!

Ευρώπη: Γενικευμένη κοινωνική έκρηξη

Ποιος θα ανάψει λοιπόν πρώτος το φυτίλι της γενικευμένης κοινωνικής έκρηξης; Εκ των προτέρων κανένας βέβαια δεν ξέρει. Με τα εθνικά κράτη να μοιάζουν αποδυναμωμένα λόγω της παγκοσμιοποίησης, η απρόβλεπτη αναρχοειδής βία εντός των δυτικών κοινωνιών από τα τέλη του 20ου αιώνα, δύσκολα μπορεί να ταξινομηθεί στην κατηγορία του εμφυλίου πολέμου μεταξύ δύο αντίπαλων κοινωνικών και πολιτικών μπλοκ που διεκδικούν την εξουσία. Μάλλον τώρα είναι κάτι πολύ χειρότερο.

Τα σύνορα, διάτρητα ήδη σε πολιτικό επίπεδο, μετατοπίστηκαν στο εσωτερικό των δυτικών μεγαλουπόλεων. Τείνουν θα λέγαμε σε μια κατ’ οίκον σύγκρουση ατομικών συμφερόντων, ομάδων, συμμοριών και πολιτισμικών προτύπων (σε αυτό το σημείο είναι που αξιοποιείται άλλωστε κοινωνιοπολιτικά και ιδεολογικά και η woke κουλτούρα). Βέβαια, σε τέτοιες συγκρούσεις δεν υπάρχει πλέον σαφές μέτωπο. Ο κίνδυνος βρίσκεται παντού. Συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας γενικευμένης παραβατικής βίας που καταρχάς ταξινομείται στις κατηγορίες και υποκατηγορίες της εγκληματικότητας. Τα άτομα εθίζονται στον φόβο ζώντας υπό το καθεστώς μιας διάχυτης απειλής από τα πάντα και τους πάντες.

Αυτού του τύπου ο ακήρυχτος πόλεμος δεν ακολουθεί την πολιτική ως άλλο μέσο για να θυμηθούμε την περιβόητη φράση του Κλαούζεβιτς («Ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα»). Γίνεται αυτοσκοπός. Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, το πολιτισμικά ουδέτερο ολοκληρωτικό κράτος, μόνιμος επιτηρητής και αυταρχικός τιμωρός, καλείται να ειρηνεύσει τα πράγματα, όπως μπορεί. Ποια πράγματα; Αυτά που θεωρεί “εσωτερικά” σε επίπεδο οικουμένης. Αντίθετα και παράλληλα, το εθνικό κράτος, το κράτος ως ιστορική πολιτική έκφραση ενός έθνους, ενός λαού ιστορικά εγκατεστημένου σε κάποιο έδαφος που σηματοδοτεί ως δική του πατρίδα, χάνει θα λέγαμε αυτό το ιστορικά συγκεκριμένο έδαφος κάτω από τα πόδια του.

Όπως το επισημαίνει ο διάσημος ιστορικός Emanuel Todd στο τελευταίο βιβλίο του “Η ήττα της Δύσης” «τα πρώην εθνικά κράτη και οι κοινωνικές ελίτ που τα ελέγχουν πολιτικά, απεχθάνονται τον παραδοσιακό ιστορικό λαό τόσο πολύ, που δηλώνουν πλέον απροκάλυπτα την προτίμησή τους για την ΜΑΕΜ (Μαύρη Ασιατική Εθνοτική Μειονότητα – BAME: Black Asian Minority Ethnic)».

Προς μία Ευρώπη Mad Max;

Αφού οι ιστορικοί λαοί δεν διαλύονται ως συλλογικές συνειδήσεις τόσο εύκολα, για να μεταβληθούν σε ένα εξατομικευμένο, νομαδικό πλήθος (όπως προέβλεπε ο Νέγκρι στο βιβλίο του “Αυτοκρατορία”), τότε, γι’ αυτές τις κοινωνικές και οικονομικές ελίτ, είναι ίσως προτιμότερο οι λαοί της Ευρώπης να συρρικνωθούν ποσοτικά τόσο, όσο χρειάζεται για να πάψουν να είναι πλειοψηφικοί στα εδάφη που ζούσαν ιστορικά, δηλαδή να γίνουν μειοψηφία στον τόπο τους.

Σε αυτές τις συνθήκες δημογραφικής συρρίκνωσης και πολιτικοπολιτισμικής μετάβασης, φτάνουμε σε μια Ευρώπη Mad Max: Γεμάτη επεισόδια καθημερινών μειονοτικών συγκρούσεων, βανδαλισμών και βίας. Τα είδαμε στο Μπέλφαστ, στο Παρίσι, λίγο πριν στην Μεγάλη Βρετανία, στο Μαγδεμβούργο, στην Κολωνία και σε τόσα άλλα μέρη…

Ακόμα και στα δικά μας το αντιμετωπίσαμε, ενώ μέχρι σήμερα οι περισσότεροι ισχυρίζονταν πως δεν έχουμε αντικειμενικά κανένα λόγο να θεωρήσουμε ότι παρόμοια φαινόμενα θα εμφανιστούν σε λίγο και στην χώρα μας: Σουδανός πάλι που μπούκαρε με μαχαίρι σε κλινική, αφού προηγουμένως αποπειράθηκε να βιάσει μια εργαζόμενη σε κατάστημα, αφέθηκε κανονικότατα ελεύθερος!

Και επειδή η κρατική αερολογία αρέσκεται σε φράσεις τύπου “ατομική ευθύνη”, για το συγκεκριμένο περιστατικό επί παραδείγματποιος ακριβώς θα αναλάβει την ευθύνη και θα πληρώσει το τίμημα της ηθικής αυτουργίας; Γιατί τον φυσικό αυτουργό τον γνωρίζουμε. Οι ηθικοί αυτουργοί που τον άφησαν να κυκλοφορεί ελεύθερο, όπου είναι θέμα χρόνου να επαναλάβει τις εγκληματικές του πράξεις, πως ακριβώς θα πληρώσουν;

Δεν θα πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες της χώρας και κυρίως η δικαιοσύνη το όνομα, το επίθετο και τη διοικητική ιδιότητα των εμπλεκόμενων στην εγκληματική παράλειψη προστασίας της κοινωνίας από τέτοιους φυσικούς αυτουργούς, που παραμένουν ελεύθεροι και κυκλοφορούν ανάμεσά μας, παρότι έχουν απασχολήσει τις αρχές για παρόμοια εγκλήματα στο παρελθόν;

Η ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ δεν ήταν αυτονόητη. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι σοβιετικές πιέσεις για τα Στενά, ώθησαν την Άγκυρα προς τη Δύση. Η αμερικανική πολιτική του Δόγματος Τρούμαν παρείχε την πρώτη ομπρέλα ασφαλείας, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Τουρκία, όμως η Άγκυρα αναζητούσε τις ισχυρότερες εγγυήσεις που προσέφερε το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Παρά τις επιφυλάξεις που είχαν ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη, η γεωγραφική θέση της Τουρκίας αποδείχθηκε καθοριστική. Η χώρα ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων, βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Καυκάσου και διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Συμμαχίας. Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν υπήρξε ποτέ ανέφελη. Η κρίση των πυραύλων της Κούβας, η απομάκρυνση των αμερικανικών πυραύλων Jupiter από το τουρκικό έδαφος και κυρίως το Κυπριακό, δημιούργησαν βαθιά τραύματα στην τουρκική πολιτική ελίτ.

Το Κυπριακό και οι πρώτες ρωγμές

Η Κύπρος αποτέλεσε ίσως το σημαντικότερο σημείο καμπής στις σχέσεις Τουρκίας-ΝΑΤΟ. Το 1964, όταν η Άγκυρα εξέταζε στρατιωτική επέμβαση στο νησί, ο Αμερικανός πρόεδρος Λίντον Τζόνσον προειδοποίησε τον τότε πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού ότι οι εγγυήσεις του ΝΑΤΟ ενδέχεται να μην ισχύσουν, εάν μια τουρκική ενέργεια προκαλούσε σοβιετική αντίδραση.

Δέκα χρόνια αργότερα, η τουρκική εισβολή στην Κύπρο και το αμερικανικό εμπάργκο όπλων που ακολούθησε, ενίσχυσαν την αντίληψη στην Άγκυρα ότι η Συμμαχία απαιτούσε τουρκική συμβολή στην κοινή άμυνα, χωρίς να αναγνωρίζει τις τουρκικές αντιλήψεις περί ζωτικών εθνικών συμφερόντων – κουβέντα φυσικά από την Άγκυρα ότι η τουρκική εισβολή κατοχή αποτελεί ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Για την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία (μη μέλος), η τουρκική παρουσία στο ΝΑΤΟ δημιούργησε ένα μόνιμο στρατηγικό παράδοξο: Ένας σύμμαχος της Συμμαχίας, παραμένει ταυτόχρονα η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά τους. Η ένταση στο Αιγαίο, οι διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες και το άλυτο Κυπριακό, εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ισορροπίες εντός της Συμμαχίας, με τις τουρκικές διεκδικήσεις να παραβιάζουν κατάφορα το διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.

Ερντογανική Τουρκία και ΝΑΤΟ

Στην πραγματικότητα, λίγες χώρες στο ΝΑΤΟ αμφισβητούν σήμερα τη στρατηγική αξία της Τουρκίας. Διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, φιλοξενεί κρίσιμες νατοϊκές εγκαταστάσεις και ελέγχει την πρόσβαση από τη Μεσόγειο στη Μαύρη Θάλασσα, μέσω της Συνθήκης του Μοντρέ.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει ακόμη περισσότερο τη σημασία της. Η Άγκυρα έχει προμηθεύσει το Κίεβο με drones, διατηρώντας παράλληλα ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα. Ταυτόχρονα, η τουρκική αμυντική βιομηχανία εξελίσσεται σε βασικό προμηθευτή ευρωπαϊκών χωρών, με συμφωνίες που εκτείνονται από μη επανδρωμένα, μέχρι εκπαιδευτικά αεροσκάφη. Καθώς δε αυξάνονται οι φόβοι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να περιορίσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην Ευρώπη, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Τουρκία θα είναι απαραίτητη για οποιαδήποτε μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Η στρατηγική σημασία, όμως, δεν εξαλείφει την έλλειψη εμπιστοσύνης. Η αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και προκάλεσε σοβαρή κρίση στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον. Παράλληλα, η Άγκυρα χρησιμοποίησε επανειλημμένα το δικαίωμα βέτο στο ΝΑΤΟ, καθυστερώντας μεταξύ άλλων την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν επίσης να ανησυχούν για τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στο εσωτερικό της χώρας και για την ολοένα πιο ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική του προέδρου Ερντογάν. Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία θεωρεί ότι οι σύμμαχοί της δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις δικές της απειλές ασφαλείας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις κουρδικές οργανώσεις στη Συρία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Ελλάδα και Κύπρος

Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί μια σύνθετη εξέλιξη. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η άποψη ότι μια Τουρκία πιο στενά συνδεδεμένη με τη Δύση και λιγότερο εξαρτημένη από τη Ρωσία, μπορεί να συμβάλει στην σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Από την άλλη, η αυξανόμενη στρατηγική της αξία ενδέχεται να δυσκολεύει τους συμμάχους να ασκήσουν πίεση στην Άγκυρα, σε ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο ή το Κυπριακό.

Η Ελλάδα έχει τα τελευταία χρόνια ενισχύσει τη δική της γεωπολιτική θέση μέσω αμυντικών συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τη Γαλλία, μεταξύ άλλων, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στους ενεργειακούς και περιφερειακούς σχεδιασμούς της ΕΕ.

Όπως δείχνουν οι εμπρηστικές δηλώσεις Ερντογάν και άλλων Τούρκων αξιωματούχων, όλα αυτά έχουν μπει “στο μάτι” της Άγκυρας. Βέβαια, για τους Δυτικούς υποστηρικτές της, η Τουρκία κατέχει μια μοναδική θέση στο ευρωατλαντικό σύστημα ασφαλείας, την οποία καμία άλλη χώρα της περιοχής δεν μπορεί εύκολα να υποκαταστήσει.

Η πραγματικότητα

Το βασικό δίδαγμα από την ιστορία των σχέσεων Τουρκίας και ΝΑΤΟ είναι ότι η στρατηγική αναγκαιότητα συνήθως υπερισχύει των πολιτικών διαφορών. Όποτε οι απειλές αυξάνονται – είτε πρόκειται για τη Ρωσία, είτε για τη Μέση Ανατολή, είτε για την αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις – οι σύμμαχοι επαν-ανακαλύπτουν τη σημασία της Τουρκίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι διαφωνίες για την Κύπρο, το Αιγαίο, τη Ρωσία ή τη δημοκρατική πορεία της χώρας. Σημαίνει όμως ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο των στρατηγικών υπολογισμών της Συμμαχίας, τουλάχιστον της συντριπτικής πλειονότητας των κρατών-μελών της.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η πρόκληση θα είναι να διαχειριστούν μια πραγματικότητα στην οποία η Τουρκία παραμένει ταυτόχρονα απαραίτητος (έστω και δύσκολος) σύμμαχος της Δύσης και ο σημαντικότερος περιφερειακός ανταγωνιστής τους. Αυτό το παράδοξο δεν είναι νέο. Ωστόσο, σε μια εποχή αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, γίνεται πιο επίκαιρο από ποτέ.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μου πήρε καιρό για να καταλάβω πως όταν ο Μητσοτάκης ο Β’ μιλούσε για επιτελικό κράτος, εννοούσε ότι τα μπικικίνια που… γεννάει η εξουσία θα μαζεύονται… επιτελικά!

Σιγά που το Μητσοτακιστάν θα άφηνε κάθε ψιλοαξιωματούχο να… αρμέγει για δικό του όφελος τους πολίτες;

Οι άλλοι είναι ερασιτέχνες, απλές οδοντόκρεμες που έλεγε μια παλιά διαφήμιση! Και στα εφτά χρόνια που είναι στην εξουσία, ο Κυριάκος το απέδειξε και με το παραπάνω!

Γιατί τα λέω αυτά; Μα γιατί το σκάνδαλο με τις πολεοδομίες συμπαρασύρει στον γκρεμό γενικούς γραμματείς, τον Διδασκάλου και τον Θύμιο τον Μπακογιάννη (ο Λογοθέτης ακόμα δεν… έχει πηδήξει), ενώ το Μαξίμου δηλώνει έκπληκτο!

Ε λοιπόν, αν το πιστέψω θα χάσω πάσα ιδέα για το Μητσοτακιστάν! Καλά ρε σεις, έχετε ντοκτορά ντ’ ετά σε ό,τι αφορά στα μπικικίνια κι αφήσατε τα… λιμά να κάνουν παιχνίδι, παραβιάζοντας το… επιτελικό κράτος!

Μπορεί να είναι μητσοτακοπαράγοντες, αλλά όχι και να λειτουργεί δίκτυο που εκτείνεται από υπουργεία υπηρεσίες και δήμους μέχρι επαγγελματικούς φορείς και πολιτικά γραφεία, χωρίς την… ευλογία του Μαξίμου!

Κι όταν λέμε ευλογία, εννοούμε ΕΥΛΟΓΙΑ, ρωτήστε κάποιον που έχει… ξηλωθεί για να σας εξηγήσει τι είναι η ευλογία στην αργκό του Μητσοτακιστάν!

Και χωρίς… ευλογία τα μικρολαμόγια δεν τολμούν να κάνουν παιχνίδι για πάρτι τους! Ο Κυριάκος είναι πολύ αυστηρός! Ή έχουμε ή δεν έχουμε… επιτελικό κράτος!