«Βεβαίως, ακόμη και αν μια κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικές εφεδρείες, η έκταση του προβλήματος καθιστά αναγκαία μια ευρωπαϊκή παρέμβαση, στην οποία και επιμένω», προσθέτοντας ένα ακόμα “αφήγημα” πιο προκλητικό. «Σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέψει έκτακτες εθνικές παρεμβάσεις, χωρίς αυτές να προσμετρώνται στα όρια δαπανών, θα μπορούσαμε να εξετάσουμε και την προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα». 

Έλεος! Δεν λέει τέτοια πράματα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μέσω της Οδηγίας για τη Φορολόγηση της Ενέργειας καθορίζει το πλαίσιο για τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, θέτοντας τα ελάχιστα επιτρεπτά όρια φορολόγησης που πρέπει να εφαρμόζουν όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα λοιπόν με τους κανόνες της ΕΕ, τα κράτη-μέλη είναι ελεύθερα να επιβάλουν εθνικούς συντελεστές ΕΦΚ πάνω από τα ευρωπαϊκά ελάχιστα όρια, τα οποία διαμορφώνονται ως εξής:

• Αμόλυβδη βενζίνη: Ελάχιστος ΕΦΚ 0,359 € ανά λίτρο.
• Πετρέλαιο κίνησης (Diesel): Ελάχιστος ΕΦΚ 0,330 € ανά λίτρο.

Πρωτιά στην Ελλάδα!

Η Ελλάδα εφαρμόζει από τους υψηλότερους συντελεστές στην ΕΕ (περίπου 0,700 ευρώ/λίτρο στη βενζίνη), γεγονός που την κατατάσσει σταθερά στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στη λιανική τιμή. Τί σημαίνουν όλα αυτά, σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 2003/96 Οδηγία; Όχι, φυσικά, αυτό, που διαλαλεί το αντιλαϊκό μητσοτάκειο “αφήγημα”.

Πρώτον, έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο απαιτείται, σύμφωνα με το άρθρο 19 της παραπάνω Οδηγίας, μόνο όταν μία χώρα επιθυμεί να μειώσει τους παραπάνω φόρους κάτω από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά όρια, επιλογή μεταφυσική για το άλλο μητσοτάκειο “αφήγημα” της “χρηστής δημοσιονομικής πολιτικής” και της “συνετής” δημοσιονομικής διαχείρισης με φορομπηχτισμό, με πληθωρισμό και στάση πληρωμών των προμηθευτών! Παράδειγμα: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε προσωρινή μείωση των συντελεστών της Κροατίας, κάτω από τα ελάχιστα όρια, για να ανακουφιστεί η αγορά της από το ενεργειακό σοκ. Προσοχή: Μείωση συντελεστών κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια!

“Εναέριος” … ο περιβόητος “άνετος δημοσιονομικός χώρος”! Δεύτερον, αντιθέτως, αν μια χώρα, όπως του Μητσοτάκη, βρίσκεται ήδη πάνω από τα ελάχιστα όρια (σταθερά 0,700 ευρώ ανά λίτρο), μπορεί νομικά να μειώσει τον ΕΦΚ μέχρι το ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο χωρίς να χρειάζεται έγκριση, όταν μάλιστα υπάρχει ο περιβόητος (άλλος αδόκιμος οικονομικός όρος) δημοσιονομικός χώρος (που ξεπερνά σε ποσό τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους καυσίμων!), εκτός κι αν είναι … εναέριος και θα τον μαλώσουν οι δανειστές!

Σημειώνεται ότι, σε προηγούμενες πιέσεις ώστε να ανακουφιστούν οι καταναλωτές από τις υψηλές τιμές στην αντλία για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, είπε τα αληθή η λανθάνουσα κυβερνητική γλώττα, ότι δηλαδή ο δημοσιονομικός χώρος δεν επαρκεί, καθώς μια οριζόντια μείωση θα στερούσε κρίσιμα έσοδα από το κράτος, άρα ο περιβόητος “δημοσιονομικός χώρος” είναι εναέριος “φούσκα”, όπως με επίσημα στοιχεία έχει καταδείξει σε σχετικές αναλύσεις η ταπεινότητά μου.

Προβληματισμός στην Ευρώπη στην Ελλάδα προβλήματα

Πράγματι, υπάρχει προβληματισμός στην Ευρώπη γύρω από την ενέργεια, αλλά όχι αυτός που είναι “πρόθυμος να εξετάσει” ο κ. Μητσοτάκης (επιβολή ενός έκτακτου ευρωπαϊκού φόρου στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων και των ενεργειακών κολοσσών, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν μέτρα στήριξης των καταναλωτών, τα καύσιμα να μη φορολογούνται με βάση τον όγκο τους, αλλά με βάση το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, κλπ).

Λέγονται, λοιπόν, όλα αυτά από έναν πρωθυπουργό μονολογώντας και αυτοεπαινώντας τη στιγμή που από τη σύγκριση των τιμών και της φορολογίας των καυσίμων προκύπτει ότι η Ελλάς είναι μία από τις ακριβότερες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι το μέσο εισόδημα των Ελλήνων πολιτών υπολείπεται σημαντικά από εκείνο των κρατών της ΕΕ. Συγκεκριμένα, με βάση τα επίσημα στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Σεπτέμβριος 2026), η εικόνα της αγοράς έχει ως εξής:

• Αμόλυβδη: Λόγω των διεθνών γεωπολιτικών εντάσεων, οι τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ. Η μέση τιμή στην Ελλάδα αγγίζει τα 2,158 € ανά λίτρο, κατατάσσοντας τη χώρα στην 6η θέση της ακρίβειας στην ΕΕ. Η ελληνική τιμή είναι περίπου 9,5 λεπτά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,063 €). Πιο ακριβές είναι μόνο χώρες με πολύ υψηλότερους μισθούς (Δανία, Ολλανδία, Γερμανία, Φινλανδία, Γαλλία).
• Πετρέλαιο Κίνησης (Diesel): Η Ελλάδα βρίσκεται σε ελαφρώς καλύτερη μοίρα, καταλαμβάνοντας τη 12η θέση στην ΕΕ, καθώς επιβάλλει χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο diesel σε σχέση με τη βενζίνη.
• Διαμόρφωση τιμών: Το μεγαλύτερο μέρος αυτού που πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής στην αντλία δεν αφορά το ίδιο το καύσιμο (διύλιση, μεταφορά, κέρδος πρατηριούχου), αλλά φόρους και τέλη, τα οποία ξεπερνούν το 52%-54% της τελικής τιμής.

Για ένα λίτρο αμόλυβδης βενζίνης στην Ελλάδα (με τιμή 2,158 €) ο ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) είναι σταθερός στα 0,700 € (ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 46% χαμηλότερος, ενώ το ελάχιστο όριο της ΕΕ είναι μόλις 0,359 €), ο ΦΠΑ 24% (επιβάλλεται στην αξία του καυσίμου μαζί με τον ΕΦΚ, φόρος επί του φόρου, δηλαδή), προσθέτοντας περίπου 0,418 € και λοιπά τέλη περίπου 0,015 € (ανταποδοτικά τέλη, εισφορές κλπ.). Τέλος, η καθαρή αξία του προϊόντος είναι μόλις 1,025 € (πετρέλαιο, διύλιση, περιθώριο κέρδους).

Αναμφίβολα τα ανώτατα επίπεδα των επαναγορών δεν αποτελούν φραγές, αλλά απλώς κάποια όρια και σε δηλώσεις του μία ημέρα μετά τις τελευταίες ανακοινώσεις στο οικονομικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, ο Scott Bessent εξηγεί πως το υπουργείο Οικονομικών πρόκειται «να δημιουργήσει μία αγορά με τις εξαγορές ομολόγων». Όπως διευκρινίζει, το πρόγραμμα του υπουργείου αποτελεί μία προσπάθεια να κατασιγασθεί ο “πυρετός” που κυριαρχεί στην αγορά ομολόγων.

Οπωσδήποτε οι επαναγορές ομολόγων δεν αποτελούν κάτι καινοφανές. Το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί επαναγορές μετά το 2000 και τις επαναλαμβάνει το 2024, δηλώνοντας επίσημα πως προσπαθεί να βελτιώσει την ρευστότητα στους τίτλους μεγάλης διαρκείας που δεν έχουν μεγάλη εμπορευσιμότητα.

Επαναγορές για να κοπάσει η αναταραχή

Η ζωτική μεταβολή του Αυγούστου αφορά το γεγονός ότι ο υπουργός Οικονομικών δεν θέτει ζήτημα ρευστότητας αλλά θέμα επιτοκίων, με το τριακονταετές ομόλογο να φθάνει στο επίπεδο του 5,5% -το υψηλότερο από το 2007- και το δεκαετές να διασπά ανοδικά το επικίνδυνο ψυχολογικά φράγμα του 5%.

Κατά τον Scott Bessent, τα επίπεδα των επιτοκίων δεν ανταποκρίνονται στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη της χώρας, οπότε αποφασίζει να διευρύνει το πρόγραμμα των επαναγορών. Αναμφίβολα έχει το δικαίωμα  να το χαρακτηρίζει όπως ο ίδιος προκρίνει, κυρίως για επικοινωνιακούς λόγους, αλλά η επιπλοκή καθίσταται προφανής, από την στιγμή που το υπουργείο του εστιάζεται σχεδόν αποκλειστικά στο ζήτημα των επιτοκίων και κινείται πυροσβεστικά για να κατασιγάσει την αναταραχή της αγοράς.

Σε πρόσφατη εμφάνισή τους στο  οικονομικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, δύο ανώτατοι αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών, αποκαλύπτουν πως θα αξιοποιηθεί για τις επαναγορές ο Γενικός Λογαριασμός του υπουργείου στην Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED), ύψους περίπου $1 τρισεκατομμυρίου, που αντιπροσωπεύει το ισοζύγιο του υπουργείου. Η πληροφορία αποκαλύπτει πως δεν πρόκειται να συγκεντρωθούν χρήματα με νέες επιπλέον πωλήσεις εντόκων γραμματίων, ώστε να αποφευχθούν ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια.

Το χρέος στα 41 τρισ.

Εάν το Υπουργείο Οικονομικών προχωρήσει σε επαναγορές, αξιοποιώντας ποσά από τον προϋπολογισμό του ομοσπονδιακού δημοσίου, θα προσπαθήσει να μειώσει τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων ομολόγων. Όταν η FED, εφαρμόζει πρόγραμμα της συγκεκριμένης μορφής, τότε πρόκειται για πολιτική Πιστωτικής Επέκτασης (QE), αλλά όταν αυτό αφορά ενέργεια του υπουργείου Οικονομικών, τότε πρόκειται για μία διαφορετική διευθέτηση και μάλλον ασυνήθιστη για τις αγορές.

Οπωσδήποτε η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν συνιστά μέτρο εκτάκτου ανάγκης, από την στιγμή που οι δημοπρασίες τίτλων του ομοσπονδιακού δημοσίου συνεχίζονται αδιάλειπτα και η αγορά τους δεν καταρρέει. Όμως αποτελεί ένα ισχυρό σήμα που δεν συγκλίνει προς την διάσωση των επενδυτών, διότι το ζήτημα δεν αφορά τα όσα ισχυρίζεται ο νέος επικεφαλής της FED Kevin Warsh.

Αντίθετα εστιάζεται στο ζήτημα του ποιος απορροφά τους εκδιδόμενους τίτλους, όταν το έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού υπερβαίνει το 6%, χωρίς η χώρα να αντιμετωπίζει εμπόλεμες συνθήκες ή σοβαρές υφεσιακές πιέσεις, ενώ τα φορολογικά έσοδα δεν καλύπτουν πλέον τις υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους που φθάνει τα $41 τρισεκατομμύρια. Από την άλλη πλευρά ο νέος κεντρικός τραπεζίτης εμπιστεύεται την πολιτική των υψηλών επιτοκίων, της ισχυροποίησης του δολαρίου και της καταπολέμησης του πληθωρισμού.

Επιτόκια και παρέμβαση

Η αγορά αντιλαμβάνεται πλέον πως όταν τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων ομολόγων τείνουν να εκτροχιασθούν, η κυβέρνηση παρεμβαίνει, αντί να επιτρέψει στην αγορά να αναζητήσει τις ισορροπίες. Πρόκειται ουσιαστικά για προσδιορισμό ορίων αντοχής, από την στιγμή που τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων τίτλων σηματοδοτούν και μία πολιτική οροφή.

Κάθε φορά που το επιτόκιο του δεκαετούς ή του τριακονταετούς κινείται σε επίπεδα που κατά το Υπουργείο Οικονομικών δηλώνουν συμπτώματα “πυρετού” της αγοράς, θα επιχειρείται παρέμβαση και όχι προσαρμογή. Η συγκεκριμένη επιλογή συνεπάγεται πως τα επιτόκια θα ορίζονται σε κυβερνητικό επίπεδο και μάλιστα σε περίοδο που ο πληθωρισμός κινείται εκτός του στόχου της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας.

Δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν τα πολύτιμα μέταλλα και παρά την πρόβλεψη της DEUTSCHE BANK τον Ιούλιο για περαιτέρω υποχώρηση των τιμών από τα τότε κατώτατα επίπεδα κατά επιπλέον 20%, οι τιμές επιστρέφουν στα επίπεδα του περασμένου Δεκεμβρίου. Δεν πρόκειται οπωσδήποτε για ένδειξη κατάρρευσης του συστήματος, αλλά για σήμα που δηλώνει πως οι διαχειριστές του επιλέγουν να χειραγωγούν τις τιμές των επιτοκίων, αντί να τις αποδέχονται όπως προκρίνει η αγορά.

Η Ελίφ Εράλπ, νομικός και στέλεχος του Die Linke, οδήγησε το κόμμα της στην πρώτη θέση στις εκλογές του Βερολίνου, με περίπου 24,5% των ψήφων, σύμφωνα με τα πρώτα exit polls. Το CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς ακολούθησε με περίπου 20%, ενώ η AfD (Εναλλακτική για την Γερμανία) κινήθηκε γύρω στο 16%.

Η πρωτιά του Die Linke φέρνει την Εράλπ στο επίκεντρο των συζητήσεων για την επόμενη κυβέρνηση του Βερολίνου. Επειδή το Βερολίνο είναι ταυτόχρονα πόλη και κρατίδιο, ο επικεφαλής της κυβέρνησης φέρει τον τίτλο του “Κυβερνώντος Δημάρχου”. Η εκλογική νίκη, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Εράλπ θα αναλάβει την ηγεσία του κρατιδίου. Θα πρέπει να σχηματιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων του Βερολίνου και στη συνέχεια η ίδια να εκλεγεί Κυβερνώσα Δήμαρχος.

Στην πρώτη της νικητήρια ομιλία, η Εράλπ έδωσε το στίγμα της πολιτικής της, δηλώνοντας: «Από σήμερα θα αλλάξουμε μαζί το Βερολίνο και θα το κάνουμε καλύτερο μέρος». Η ίδια υπογράμμισε ότι πολλοί ψηφοφόροι επέλεξαν το Die Linke με την προσδοκία ενός Βερολίνου στο οποίο η ζωή θα είναι πιο προσιτή και οι κάτοικοι θα μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια.

Στο επίκεντρο της προεκλογικής της εκστρατείας βρέθηκαν τα υψηλά ενοίκια και η στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζει η γερμανική πρωτεύουσα. Στη νικητήρια ομιλία της είπε: «Στην πόλη μας, η αγάπη και η δικαιοσύνη νίκησαν το μίσος». Και πρόσθεσε: «Αυτό το δείξαμε σήμερα όλοι μαζί και αυτό το μήνυμα εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο».

Τα ενοίκια στο επίκεντρο της εκλογικής μάχης

Η στεγαστική κρίση δεν ήταν απλώς ένα από τα θέματα της προεκλογικής εκστρατείας· αποτέλεσε τον πυρήνα της πολιτικής πρότασης της Εράλπ και του Die Linke. Το Βερολίνο αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη κατοικιών, ενώ περίπου το 85% των νοικοκυριών ζει σε νοικιασμένο σπίτι. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, τα ζητούμενα ενοίκια έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2014, ενώ η πόλη εκτιμά ότι θα χρειαστούν περίπου 211.000 επιπλέον κατοικίες έως το 2040.

Η εξέλιξη αυτή έχει μετατρέψει το κόστος στέγασης σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά ζητήματα της πόλης, ιδιαίτερα για τους νέους και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Το Βερολίνο, που κατά τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν γνωστό ως μία από τις σχετικά φθηνές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, έχει δει τις τιμές των ενοικίων να αυξάνονται απότομα, καθώς αυξήθηκε ο πληθυσμός και ενισχύθηκαν οι ιδιωτικές επενδύσεις στην αγορά ακινήτων. Το Le Monde αναφέρει ότι τα ενοίκια αυξήθηκαν από περίπου τέσσερα ευρώ το τετραγωνικό μέτρο στις αρχές της δεκαετίας του 2000 σε 15,78 ευρώ το 2025.

Η Εράλπ και το Die Linke τάσσονται υπέρ αυστηρότερων περιορισμών στα ενοίκια, της ενίσχυσης της κοινωνικής κατοικίας και της κρατικοποίησης κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το δημοψήφισμα του 2021, όταν το 58% των ψηφοφόρων του Βερολίνου τάχθηκε υπέρ της απαλλοτρίωσης κατοικιών μεγάλων εταιρειών που διαθέτουν περισσότερα από 3.000 διαμερίσματα. Η απόφαση, ωστόσο, δεν έχει εφαρμοστεί στην πράξη.

Το Die Linke προτείνει σήμερα την απαλλοτρίωση περίπου 220.000 κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλους ιδιοκτήτες. Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από επιχειρηματικούς και τραπεζικούς κύκλους, ενώ το κόστος της εκτιμάται από διαφορετικές πλευρές μεταξύ επτά και 36 δισ. ευρώ. Η ίδια η Εράλπ έχει κάνει το ζήτημα των ενοικίων προσωπικό πολιτικό σύμβολο, καθώς φορά κολιέ με τη γερμανική λέξη “Mietendeckel”, δηλαδή «ανώτατο όριο ενοικίου».

Από το πραξικόπημα στο Βερολίνο

Η προσωπική ιστορία της Εράλπ συνδέεται άμεσα με την πολιτική ιστορία της Τουρκίας. Γεννήθηκε το 1981 στο Μόναχο, έναν χρόνο μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980. Οι γονείς της, σοσιαλιστές και συνδικαλιστές, εγκατέλειψαν την Τουρκία και κατέφυγαν στη Γερμανία, εξαιτίας των πολιτικών διώξεων που ακολούθησαν το πραξικόπημα. Η μητέρα της ήταν οκτώ μηνών έγκυος όταν έφτασε στη Γερμανία.

Με τη βοήθεια της Διεθνούς Αμνηστίας, η οικογένεια υπέβαλε αίτηση ασύλου και λίγο αργότερα η Ελίφ Εράλπ γεννήθηκε στο Μόναχο. Η οικογένεια μετακόμισε στη συνέχεια στο Ντόρτμουντ, όπου ο πατέρας της εργαζόταν ως γιατρός. Όταν η Εράλπ ήταν οκτώ ετών, εγκαταστάθηκαν στο Αμβούργο.

Η Εράλπ σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Κατά τη διάρκεια της νομικής της άσκησης εργάστηκε στο γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στο Βερολίνο, στη γερμανική πρεσβεία στην Οτάβα και σε δικηγορική εταιρεία που ειδικευόταν στο μεταναστευτικό και προσφυγικό δίκαιο.

Το 2010 μετακόμισε στο Βερολίνο και άρχισε να εργάζεται ως σύμβουλος σε θέματα νομικής πολιτικής στην κοινοβουλευτική ομάδα του Die Linke στη Bundestag. Το 2017 έγινε μέλος του Die Linke, ενώ από το 2021 είναι μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων του Βερολίνου. Το 2025 εξελέγη αναπληρώτρια συμπρόεδρος της οργάνωσης του Die Linke στο Βερολίνο. Η Εράλπ είναι παντρεμένη και μητέρα δύο παιδιών. Ζει σε νοικιασμένο διαμέρισμα στο Κρόιτσμπεργκ. Μιλά γερμανικά και τουρκικά, καθώς και αγγλικά και ισπανικά.

Ο πατέρας της και μεγάλο μέρος των συγγενών της ζουν στην Τουρκία και η Εράλπ επισκέπτεται τη χώρα κάθε χρόνο. «Αγαπώ πολύ την Τουρκία. Μετά το Βερολίνο, είναι η δεύτερη πατρίδα μου», έχει δηλώσει. Ως φοιτήτρια έκανε πρακτική άσκηση στην Κωνσταντινούπολη, ενώ, όπως λέει, αυτό που της λείπει περισσότερο από την Τουρκία είναι το φαγητό. «Μαγειρεύω πράσα, φασολάκια και φακές. Τα φαγητά των Αδάνων τα μαγειρεύει πολύ ωραία η μητέρα μου», λέει.

Η Εράλπ δηλώνει επίσης λάτρης της τουρκικής ποπ μουσικής, ιδιαίτερα εκείνης της δεκαετίας του ’90. «Αγαπώ τον Tarkan από τα νεανικά μου χρόνια. Ακούω επίσης πολύ τη Sertab Erener», λέει. Παρακολουθεί και τουρκικές τηλεοπτικές σειρές. Όπως αναφέρει, έχει δει τις σειρές “Hatırla Sevgili”, “Öyle Bir Geçer Zaman ki” και, πιο πρόσφατα, το “Bahar”. «Όταν ζεις μακριά από την Τουρκία, σου λείπουν οι άνθρωποι, οι συζητήσεις, τα φαγητά και οι παραδόσεις», δηλώνει.

“Η Μαμντάνι του Βερολίνου”

Η διεθνής κάλυψη της Εράλπ υπήρξε ιδιαίτερα έντονη ήδη πριν από την ψηφοφορία. Οι Irish Times την παρουσίασαν ως την “Μαμντάνι του Βερολίνου”, παραλληλίζοντάς την με τον Ζοχράν Μαμντάνι της Νέας Υόρκης, λόγω της αριστερής, αντικαπιταλιστικής πολιτικής της και της εκστρατείας της με επίκεντρο τα υψηλά ενοίκια. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η Εράλπ θα μπορούσε να γίνει η πρώτη δήμαρχος του Βερολίνου τουρκικής καταγωγής.

Η ίδια έχει αναφέρει ότι είχε ανταλλάξει ιδέες με τον Μαμντάνι, ενώ σύμβουλος της δικής του προεκλογικής εκστρατείας είχε επισκεφθεί το Βερολίνο για να συμβάλει στην εκστρατεία της και του κόμματός της. Το γεγονός ότι η Εράλπ προέρχεται από οικογένεια Τούρκων αριστερών που εγκατέλειψαν τη χώρα μετά το πραξικόπημα του 1980 αποτελεί επίσης κεντρικό στοιχείο της διεθνούς παρουσίασής της.

Η AfD πρώτη δύναμη στο Μεκλεμβούργο

Την ίδια ώρα που το Die Linke πανηγύριζε την πρωτιά του στο Βερολίνο, στην άλλη άκρη της Γερμανίας, στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η AfD αναδεικνυόταν πρώτη δύναμη. Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, η AfD συγκέντρωσε περίπου 37%, έναντι 35,5% του SPD, ενώ η CDU περιορίστηκε περίπου στο 5,5%.

Η AfD καταγράφει έτσι δεύτερη πρωτιά σε κρατίδιο της ανατολικής Γερμανίας, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, μετά τη νίκη της στη Σαξονία-Άνχαλτ. Η πρωτιά της, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα σχηματίσει κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν τη συνεργασία μαζί της, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητές της να μετατρέψει την εκλογική πρωτιά σε κυβερνητική πλειοψηφία.

Μερτς: “Είναι καταστροφή”

Το βαρύτερο αποτέλεσμα των εκλογών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ήρθε για την CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Το κόμμα περιορίστηκε περίπου στο 5,5%, καταγράφοντας το χειρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας του σε εκλογές κρατιδίου από το 1949. Ούτε στο Βερολίνο κατάφερε η CDU να καταλάβει την πρώτη θέση, καθώς βρέθηκε πίσω από το Die Linke της Εράλπ. Έτσι, το CDU υπέστη σημαντικές απώλειες και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις που διεξήχθησαν την ίδια ημέρα.

Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι δεν πρόκειται να προσπαθήσει να ωραιοποιήσει το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. «Είναι καταστροφή», δήλωσε, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της ήττας της CDU.

Ο Μερτς, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί και ότι η κυβέρνησή του θα συνεχίσει το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων. «Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν. Δεν υπάρχει επιστροφή», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι για την εφαρμογή τους απαιτούνται αποφασιστικότητα και υπομονή.

Το αποτέλεσμα προστίθεται στην πρόσφατη ήττα της CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ και ενισχύει τη συζήτηση στο εσωτερικό του κόμματος για την πολιτική στρατηγική απέναντι στην άνοδο της AfD. Ο Μερτς έχει δηλώσει ότι θα παραμείνει στην καγκελαρία και θα συνεχίσει την πολιτική του, παρά τις εσωκομματικές πιέσεις.

Για την Εράλπ, πάντως, η εκλογική βραδιά σηματοδοτεί μια διαφορετική εξέλιξη: Aπό κόρη Τούρκων πολιτικών προσφύγων που έφτασαν στη Γερμανία μετά το πραξικόπημα του 1980, εξελίχθηκε σε επικεφαλής ψηφοδελτίου που φέρνει το Die Linke στην πρώτη θέση της πρωτεύουσας με τα ενοίκια και το δικαίωμα στη στέγη να αποτελούν την καρδιά της πολιτικής της πρότασης.

Έτσι, μετά την ανώμαλη προσγείωση, προσπάθησε να απεμπλακεί, αλλά οι Ιρανοί είχαν κλείσει τα στενά του Ορμούζ και έθεταν όρους. Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αρκετές από τις ιρανικές απαιτήσεις και έκλεισε την αρχική συμφωνία, αλλά στην πραγματικότητα δεν μπορούσε να τηρήσει τα συμφωνηθέντα, επειδή εάν τα τηρούσε θα ήταν ομολογία ήττας. Αυτό δεν μπορούσε να το αντέξει πολιτικά, όταν το αμερικανικό κατεστημένο κι όχι μόνο είναι σκληρά εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος. Έτσι, άρχισαν οι παραβιάσεις, οι οποίες οδήγησαν σ’ αυτό που ζούμε από τότε: Ούτε ειρήνη, ούτε πόλεμος!

Κάθε τόσο έχουμε ιρανικά πυρά εναντίον δεξαμενόπλοιων, τα οποία επιχειρούν να περάσουν το Ορμούζ χωρίς συνεννόηση με την Τεχεράνη. Σ’ αυτά τα πυρά, οι Αμερικανοί απαντούν με στοχευμένους βομβαρδισμούς για αντίποινα. Κι αυτή η κατάσταση αναμένεται να διατηρηθεί, μέχρι και τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το Νοέμβριο. Μετά από αυτές, όλα δείχνουν πως ο Τραμπ θα επιχειρήσει να κλείσει το ανοικτό αυτό μέτωπο.

Το δίλημμα του Τραμπ

Από τη στιγμή που η Ουάσιγκτον έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο μίας χερσαίας επίθεσης με σκοπό την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, δεν έχει εύκολη λύση. Ή θα επιλέξει να κλείσει μία συμφωνία, η οποία θα είναι εκ των πραγμάτων πλησιέστερα στις θέσεις της Τεχεράνης, ή θα κλιμακώσει τους μαζικούς βομβαρδισμούς, με την προσδοκία ότι θα γονατίσει τους Ιρανούς. Αυτή η προσδοκία, ωστόσο, δεν είναι βάσιμη. Όπως απέδειξαν τα γεγονότα, η Τεχεράνη το εννοεί όταν λέει “ή ειρήνη για όλους, ή ειρήνη για κανέναν”.

Με αυτή τη θέση εννοεί πρώτα από όλους τους Άραβες γείτονές της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα διστάσει να τους πλήξει ακόμα και σε κρίσιμες υποδομές (πετρελαιοπηγές, σταθμούς φόρτωσης, ακόμα και μονάδες αφαλάτωσης). Ουσιαστικά δηλαδή να διαλύσει τις υποδομές τους, σε βαθμό που να θέσει ζήτημα επιβίωσης. Σ’ ένα δεύτερο επίπεδο, η Τεχεράνη εννοεί τη ροή πετρελαίου, φυσικού αερίου, διυλισμένων προϊόντων και λιπασμάτων προς τις διεθνείς αγορές.

Το πρόβλημα για το διεθνές θαλάσσιο εμπόριο καθίσταται ακόμα οξύτερο μετά την προέλαση των Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι σήμερα ελέγχουν το δεύτερο κρίσιμο στενό, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει τον Ινδικό με την Ερυθρά Θάλασσα, το Σουέζ και τη Μεσόγειο. Κι όχι μόνο αυτό: Οι Χούθι έθεσαν με drones εκτός λειτουργίας και τον αγωγό που μεταφέρει το πετρέλαιο από το εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά, ακριβώς για να αποφύγει το Ορμούζ.

Η Τεχεράνη μπορεί πλέον να ελέγχει τη ροή όχι μόνο του 20% περίπου της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, αλλά –λόγω των στενών δεσμών της με τους σιίτες Χούθι– και τη ροή του διεθνούς εμπορίου από την Ασία προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Το γεγονός αυτό της δίνει ένα ισχυρό πλεονέκτημα στη σύγκρουσή της με την Ουάσιγκτον. Επιπροσθέτως, ο πόλεμος άλλαξε την αντίληψη για τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ειδικότερα για την ικανότητα των ΗΠΑ να προστατεύουν τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου.

Το ναυάγιο του στρατιωτικού εξαναγκασμού

Το δίδυμο Ισραήλ-ΗΠΑ ξεκίνησαν τους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, θεωρώντας ότι λόγω της συντριπτικής αεροπορικής υπεροχής τους και της αδύναμης ιρανικής αεράμυνας θα επέβαλαν όρους στην Τεχεράνη, ακόμα κι αν δεν επετύγχαναν την αλλαγή καθεστώτος. Πρόκειται για τη λογική του στρατιωτικού εξαναγκασμού. Οι μεγάλες καταστροφές που προκάλεσαν στο Ιράν, ωστόσο, δεν στάθηκαν ικανές να γονατίσουν το ισλαμικό καθεστώς.

Στον πόλεμο το ουσιώδες δεν είναι το μέγεθος των καταστροφών που προκαλούνται στον αντίπαλο. Το ουσιώδες είναι εάν η στρατιωτική δράση παράγει το επιδιωκόμενο πολιτικό αποτέλεσμα. Και σ’ αυτό το επίπεδο το δίδυμο Ισραήλ-ΗΠΑ απέτυχε. Το ισλαμικό καθεστώς, όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά –όπως προανέφερα– προκάλεσε μεγάλο κόστος στους αντιπάλους του. Η περίπτωση του Ιράν επιβεβαίωσε ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί μπορούν να επιφέρουν καταστροφές στον αντίπαλο, αλλά δεν τον οδηγούν υποχρεωτικά σε πολιτική υποταγή.

Το Ιράν είναι μεγάλη χώρα, με πληθυσμό πάνω από 90 εκατομμύρια, με στρατηγικό βάθος και με κρατικές δομές που έχουν προσαρμοστεί επί δεκαετίες για να αντιμετωπίσουν τη διαρκή εξωτερική πίεση (κυρώσεις κλπ). Η επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ όχι μόνο δεν επέφερε αλλαγή καθεστώτος, αλλά έφερε και το αντίθετο αποτέλεσμα. Η ιρανική κοινωνία, παρά τις έντονες εσωτερικές αντιθέσεις της, θεώρησε ότι δέχεται επίθεση ως έθνος, με αποτέλεσμα να συσπειρωθεί γύρω από το κράτος. Οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές δυσαρέσκειες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά προσωρινά υποχώρησαν.

Η στροφή του Τραμπ από την κλιμάκωση προς την κατάσταση “ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη” εξηγείται από τη συνειδητοποίηση του κόστους και των κινδύνων. Η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ δεν ακύρωσε τη δυνατότητα του Ιράν να ανταποδίδει σκληρά πλήγματα, μεταφέροντας τον πόλεμο και στο γήπεδο των αντιπάλων του. Ούτε ακύρωσε τον ιρανικό έλεγχο επί του Ορμούζ, ο οποίος ωθεί τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προς τα πάνω. Ένας μακροχρόνιος πόλεμος και μάλιστα χωρίς διέξοδο θα εξέθετε τον Τραμπ στον κίνδυνο να βρεθεί εγκλωβισμένος σε ακριβώς εκείνο το είδος εμπλοκής στη Μέση Ανατολή, από το οποίο είχε επανειλημμένως υποσχεθεί ότι θα κρατούσε τις ΗΠΑ μακριά.

Ο πόλεμος του Κόλπου και οι Μοναρχίες

Επί δεκαετίες, η περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή βασιζόταν σε μια απλή συναλλαγή: Οι Αμερικανοί παρείχαν στρατιωτική προστασία στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου κι αυτές με τη σειρά τους προσέφεραν στρατιωτικές βάσεις, αγόραζαν αμερικανικά οπλικά συστήματα και επένδυαν τα πετροδολάρια κυρίως στις ΗΠΑ. Ο πόλεμος διέψευσε τη μέχρι τώρα πεποίθηση ότι οι αμερικανικές βάσεις προστατεύουν τις αραβικές μοναρχίες. Αντιθέτως, μετέτρεψε τις βάσεις και τα αραβικά κράτη που τις φιλοξενούν σε στόχους του Ιράν.

Η ανώμαλη προσγείωση της Σαουδικής Αραβίας, των Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ ανέδειξε για τις αραβικές μοναρχίες ως πρώτη προτεραιότητα την κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό του πολέμου. Έχουν συνείδηση πως δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν στρατιωτικά το Ιράν. Επίσης, οι τεράστιες επενδύσεις τους σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αερομεταφορές, τουρισμό, logistics και νέα αστικά κέντρα προϋποθέτουν σταθερότητα. Ο πόλεμος υπονομεύει καίρια το αναπτυξιακό τους μοντέλο.

Η τωρινή κατάσταση “ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος” προφανώς δεν δημιουργεί μία νέα γεωπολιτική ισορροπία. Ο Τραμπ προσπάθησε να παρουσιάσει την αρχική εκεχειρία ως αποτέλεσμα της πίεσης που άσκησε. Η Τεχεράνη, αντιθέτως, υποστηρίζει δικαιολογημένα ότι η εκεχειρία κατέστη δυνατή επειδή απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει τους βομβαρδισμούς και να ανταποδώσει τα πλήγματα. Αυτή η σύγκρουση αφηγήσεων δεν είναι επικοινωνιακή λεπτομέρεια. Κρύβει το στρατηγικό πρόβλημα.

Οι ΗΠΑ θέλουν ασφαλή ναυσιπλοΐα, η οποία υπήρχε πριν τη δική τους επίθεση στο Ιράν. Η Τεχεράνη, όμως, απαιτεί διόδια και για να καλύψει τις μεγάλες καταστροφές που έχει υποστεί από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς. Ούτε, βεβαίως, οι Ιρανοί συζητούν να περιορίσουν το πυραυλικό τους οπλοστάσιο. Στηριζόμενοι και στην πείρα τους τα τελευταία χρόνια, απαιτούν αξιόπιστες εγγυήσεις ότι δεν θα δεχθούν νέο κύμα βομβαρδισμών, όταν οι Αμερικανοί θα έχουν αποκαταστήσει επαρκή αποθέματα και πυραύλων αεράμυνας και επιθετικών πυραύλων.

Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ έχουν ηττηθεί εάν συγκρίνουμε τα αποτελέσματα του πολέμου με τους στόχους που οι ίδιες είχαν θέσει ότι τον ξεκινούσαν. Από την άλλη πλευρά, όμως, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να το ομολογήσει, παρότι για την προφανή ήττα της μιλούν και Αμερικανοί. Πολύ περισσότερο εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Τραμπ έχει μεταθέσει για μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου την όποια απόφασή του για τον πόλεμο στον Κόλπο.

Το CDU είναι στο 4,7%. Η εικόνα προκύπτει με καταμετρημένα 1.746 από τα 1.974 εκλογικά τμήματα, δηλαδή περίπου το 88,5% του συνόλου. Το CDU δίνει πλέον μάχη για να ξεπεράσει το κρίσιμο όριο εισόδου στο κρατιδιακό Κοινοβούλιο. Απομένουν ακόμη 228 εκλογικά τμήματα προς καταμέτρηση.

Εάν το CDU παραμείνει τελικά κάτω από το 5%, δεν θα εκπροσωπηθεί στη Βουλή του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας. Η εξέλιξη θα είχε ιδιαίτερη σημασία και για την ομοσπονδιακή CDU, καθώς θα επρόκειτο για τη χειρότερη επίδοση του κόμματος σε κρατιδιακή εκλογή μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το κόμμα της επίσης αριστερής Ζάρα Βάγκενκνεχτ είναι στο 4,8% και αν επαληθευτούν τα exit polls δεν μπαίνει στη Βουλή. Ούτε το FDP (Φιλελεύθεροι) φαίνεται σύμφωνα με τα exit polls να μπαίνει φέτος στη Βουλή. Τα κόμματα αυτά στις προηγούμενες εκλογές, το 2021, είχαν λάβει:

• SPD (Σοσιαλδημοκράτες) 39,6%
• AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) 16,7%
• CDU (Χριστιανοδημοκράτες) 13,3%
• Die Linke (Αριστερά) 9,9% (η Βάγκενκνεχτ δεν είχε σχηματίσει ακόμα το δικό της κόμμα).
• Grüne (Πράσινοι) 6,3%
• FDP (Φιλελεύθεροι) 5,8%

Αντίδραση της Μόσχας

Απόλυτη ικανοποίηση στη Ρωσία για τη νίκη της AfD στις εκλογές της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και την συντριβή της CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Ο ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ξένες επενδύσεις και την οικονομική συνεργασία με τη Ρωσία, Κίριλ Ντμίτριεφ, να χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα «εντυπωσιακή νίκη» της AfD και να κάνει λόγο για «ιστορική ταπείνωση» της CDU του Φρίντριχ Μερτς.

Σε ανάρτησή του, ο Ντμίτριεφ μίλησε για «ακόμη μία εντυπωσιακή νίκη της AfD, της φωνής του γερμανικού λαού», αναφερόμενος στην επίδοση του κόμματος στο κρατίδιο. «Η Γερμανία ξύπνησε», υποστήριξε ο Ρώσος αξιωματούχος, συνδέοντας παράλληλα την εκλογική άνοδο της AfD με τη θέση της υπέρ της ενεργειακής συνεργασίας με τη Ρωσία. Όπως ανέφερε, η επαναφορά της ενεργειακής συνεργασίας με τη Μόσχα θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να «αναζωογονήσει τη γερμανική βιομηχανία και οικονομία».

Πρωτιά της Αριστεράς και άνοδος του AfD

Στο Βερολίνο, που είναι δήμος και κρατίδιο με 2,5 εκατ. ψηφοφόρους, το αριστερό κόμμα Die Linke βγήκε πρώτο, ενώ οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) είχαν και εκεί ιδιαίτερα σημαντικές απώλειες. Η απερχόμενη κυβέρνηση συνασπισμού CDU-SPD χάνει την πλειοψηφία της. Και εκεί είχε άνοδο το AfD (από 9,1% που είχε στις προηγούμενες εκλογές, έφτασε στο 16) όπως πρόσφατα και στην Σαξονία- Ανχαλτ.

• Die Linke: 24,5%
• CDU: 20,0%
• AfD: 16,0%
• Πράσινοι (Grüne): 15,0%
• SPD: 12,0%

Στις προηγούμενες εκλογές του 2023 (οι εκλογές του 2021 είχαν ακυρωθεί) τα αποτελέσματα είχαν ως εξής:

• CDU (Χριστιανοδημοκράτες) 28,2%
• SPD (Σοσιαλδημοκράτες) 18,4%
• Grüne (Πράσινοι) 18,4%
• Die Linke (Αριστερά) 12,2%
• AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) 9,1%
• FDP (Φιλελεύθεροι) 4,6% (έμειναν εκτός).

Μερτς: Καταστροφή… 

Σε μια προσπάθεια να απαντήσει στην εκλογική πίεση που δέχθηκε το κόμμα του μετά τα αποτελέσματα σε Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε αποφασιστικός, παραδεχόμενος ωστόσο ότι η επίδοση του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) στο Μεκλεμβούργο αποτελεί σοβαρό πλήγμα.

«Το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δεν μπορεί να ωραιοποιηθεί. Είναι μια καταστροφή» δήλωσε ο Μερτς σε ανακοίνωσή του, σχολιάζοντας την εκλογική επίδοση του κόμματός του. «Το CDU έδωσε τη μάχη, αλλά τελικά συνετρίβη από την πόλωση μεταξύ του SPD και του AfD» εκτίμησε.

Ο Μερτς υποστήριξε ότι οι αλλαγές που χρειάζεται η χώρα αποτελούν και απάντηση στην ενίσχυση της AfD, κάνοντας αναφορά στο ακροδεξιό κόμμα, χωρίς να το κατονομάσει άμεσα. «Αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι μια θεραπεία ενάντια στο αυταρχικό δηλητήριο» δήλωσε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος. «Αναλαμβάνουμε αυτή την ευθύνη. Εγώ αναλαμβάνω αυτή την ευθύνη, γιατί θέλω να οδηγήσω τη χώρα μας μπροστά. Είμαι έτοιμος να το κάνω ως αρχηγός του κόμματος και ως καγκελάριος» κατέληξε, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί.

«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα κράτος που έχει γίνει υπερβολικά περίπλοκο. Η οικονομία μας βρίσκεται στο επίκεντρο ενός βαθύτατου μετασχηματισμού. Την ίδια στιγμή, ο τόνος στις μεταξύ μας σχέσεις και συνολικά στην κοινωνία μας έχει γίνει πιο σκληρός και λιγότερο συμφιλιωτικός. Τέλος, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς της χώρας μας υποχωρεί και υπονομεύεται ενεργά από ριζοσπαστικά κόμματα, τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς» σχολίασε ο Μερτς.

Σύμφωνα με την Deutsche Welle, ο Γερμανός καγκελάριος συνέδεσε το αποτέλεσμα της κάλπης με τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, αλλά και με τις αυξανόμενες κοινωνικές και πολιτικές διαιρέσεις, υπογραμμίζοντας ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι «μια επιστροφή στις παλιές καλές εποχές».

Αντιδράσεις: Άνοιγμα AfD σε Μερτς

Το ηγετικό στέλεχος του κόμματος “Εναλλακτική για τη Γερμανία” (AfD), Τίνο Κρουπάλα, που διεκδίκησε την εξουσία στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δήλωσε στον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό ARD: «Έχουμε σαφώς την εξουσία να κυβερνήσουμε εδώ… Οι ψηφοφόροι μας έδωσαν σαφώς την εξουσία».

Ο Κρουπάλα ανέφερε ότι η AfD θα προτείνει συνομιλίες σε όλα τα κόμματα. Ωστόσο, τα άλλα μεγάλα κόμματα της Γερμανίας διατηρούν το λεγόμενο «τείχος προστασίας» κατά της συνεργασίας με την AfD, με αποτέλεσμα το κόμμα να μην έχει προφανή εταίρο για συνασπισμό, παρά την προβλεπόμενη πρώτη θέση που κατέλαβε. Επομένως, το αποτέλεσμα αυτό δεν σημαίνει από μόνο του ότι η AfD θα συμμετάσχει στην κυβέρνηση. Για τη συγκρότηση μιας περιφερειακής κυβέρνησης απαιτείται επαρκής υποστήριξη στο περιφερειακό κοινοβούλιο.

Η συν-πρόεδρος του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), Άλις Βάιντελ, κάλεσε την κεντροδεξιά Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) να άρει το «τείχος προστασίας» που έχει υψώσει ενάντια στη συνεργασία με το κόμμα της. Η Βάιντελ δήλωσε στον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό ZDF ότι το CDU είναι αδύναμο, εν μέρει επειδή αρνείται να συνεργαστεί με την AfD.

«Οι ψηφοφόροι ψηφίζουν σταθερά την κεντροδεξιά», είπε, υποστηρίζοντας ότι το CDU θα μπορούσε να είχε σχηματίσει κυβερνήσεις με την AfD τόσο σε επίπεδο ομόσπονδων κρατιδίων όσο και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η Βάιντελ ανέφερε ότι οι ψηφοφόροι επιθυμούν μια αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης και ότι ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θα πρέπει να αντλήσει τα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα των εκλογών. «Στόχος μας είναι, φυσικά, να διεξαγάγουμε μακροπρόθεσμα συνομιλίες για συνασπισμό με το CDU, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα συμβιβαστούμε ως προς τις θέσεις μας», δήλωσε.

Πανηγυρίζει το Die Linke

Τα μέλη του Αριστερού Κόμματος ξέσπασαν σε επευφημίες και πυροδότησαν κανόνια με κομφετί μετά την ανακοίνωση των εκτιμήσεων για τα εκλογικά αποτελέσματα που έδειξαν το κόμμα να βρίσκεται στην πρώτη θέση στις περιφερειακές εκλογές του Βερολίνου. Η επικεφαλής υποψήφια του κόμματος, Ελίφ Εράλπ, δήλωσε: «Από σήμερα και στο εξής, θα αλλάξουμε το Βερολίνο μαζί».

Ευχαρίστησε το κόμμα της για την υποστήριξη και τους ψηφοφόρους για τις ψήφους τους, λέγοντας ότι έδειξαν ότι «ελπίζουν σε ένα καλύτερο, πιο προσιτό Βερολίνο». «Στην πόλη μας, η αγάπη και η δικαιοσύνη θριάμβευσαν πάνω στο μίσος», συνέχισε η Εράλπ. «Όλοι μαζί το αποδείξαμε σήμερα, και αυτό το μήνυμα διαδίδεται σε όλο τον κόσμο». Η Ελίφ Εράλπ πρόσθεσε ότι η κύρια προτεραιότητά της θα είναι η προσιτή στέγαση για τους κατοίκους της πόλης.

SPD-Σοσιαλδημοκράτες

Η πρωθυπουργός του κρατιδίου του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, Μανούελα Σβέσιγκ, χαιρέτισε την επίδοση του κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) ως ανάκαμψη, παρά το γεγονός ότι οι προβλέψεις το τοποθετούν ελαφρώς πίσω από την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD).

«Τι επιστροφή!» είπε η Σβέσιγκ στους υποστηρικτές της στην πρωτεύουσα του κρατιδίου, το Σβέριν, επισημαίνοντας ότι πριν από ένα χρόνο το SPD συγκέντρωνε μόλις 19% στις δημοσκοπήσεις στο κρατίδιο. Οι πρώτες προβλέψεις της Κυριακής τοποθετούν το κόμμα σε ποσοστό άνω του 35%.

Η Σβέσιγκ δήλωσε ότι πάντα πίστευε ότι το SPD θα μπορούσε να επιτύχει μια τέτοια ανάκαμψη και να προσφέρει στους ψηφοφόρους μια εναλλακτική λύση έναντι της AfD. Ανέφερε ότι το κόμμα πέτυχε χάρη στο περιεχόμενο των θέσεών του, στους ισχυρούς υποψηφίους και στη σαφήνεια, παρά τις σημαντικές αντιξοότητες που προέρχονταν από την εθνική πολιτική σκηνή, καθώς το κόμμα της αποτελεί μέρος του κεντρώου κυβερνητικού συνασπισμού του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. «Αυτή ήταν μια ομαδική προσπάθεια», πρόσθεσε η Σβέσιγκ.

Αν και το SPD προβλέπεται να καταλάβει τη δεύτερη θέση, θα μπορούσε ακόμα να έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση, καθώς τα άλλα μεγάλα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με την ακροδεξιά AfD. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στη Schwesig να παραμείνει πρωθυπουργός του κρατιδίου.

Η Ουκρανία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά το νέο βαλλιστικό πύραυλο “Pelican” (FP-7) στη διάρκεια μίας μεγάλης κλίμακας νυχτερινής επίθεσης στην περιοχή της Μόσχας, ανακοίνωσε ο Ουκρανός πρόεδρος την Κυριακή (20.09.2026). Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις της Ουκρανίας έπληξαν μία «σημαντική εγκατάσταση της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας», καθώς και εγκατάσταση logistics στην περιοχή της Μόσχας.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η χώρα του χρησιμοποίησε συνολικά 10 διαφορετικούς τύπους όπλων, στην πλειονότητά τους εγχώριας ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων και ο βαλλιστικός πύραυλος “Pelican”. Η κοινή επιχείρηση των ουκρανικών δυνάμεων άμυνας και πληροφοριών έβαλε στο στόχαστρο κρίσιμες εγκαταστάσεις πετρελαίου και εφοδιαστικής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένου του διυλιστηρίου πετρελαίου της Gazprom Neft στη Μόσχα στην περιοχή Καπότνια.

Η συγκεκριμένη εγκατάσταση παρέχει το 40% των καυσίμων για τη ρωσική πρωτεύουσα και την ευρύτερη περιοχή. «Η μεγαλύτερη επίθεση εχθρικών drones αποκρούστηκε», δήλωσε ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιάνιν, σύμφωνα με το Reuters. Όπως ανέφερε, από το Σάββατο (19/09) είχαν καταρριφθεί περισσότερα από 1.600 drones «σε όλα τα μέτωπα», εκ των οποίων 450 κατευθύνονταν προς τη ρωσική πρωτεύουσα.

Ο δήμαρχος της ρωσικής πρωτεύουσας συνέδεσε τη μαζική επιδρομή με την τελευταία ημέρα των βουλευτικών εκλογών στη Ρωσία. «Η πρωτοφανής επίθεση σχεδιάστηκε ξεκάθαρα με στόχο να διαταράξει τις εκλογές. Ο αντίπαλος απέτυχε», ανέφερε. Παρά τη μαζική κινητοποίηση της ρωσικής αεράμυνας, ορισμένα drones κατάφεραν να φθάσουν στην πρωτεύουσα. Σύμφωνα με τον Σομπιάνιν, αρκετά έφθασαν στις εγκαταστάσεις του διυλιστηρίου της Μόσχας, ενώ ένα έπληξε κτίριο κατοικιών.

Μπαράζ πληγμάτων

Αυτόπτες μάρτυρες του Reuters άκουσαν εκρήξεις στη Μόσχα και είδαν πυκνό καπνό να υψώνεται από τις εγκαταστάσεις του μεγάλου διυλιστηρίου. Οι ρωσικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι σημειώθηκαν ζημιές, χωρίς αρχικά να διευκρινίσουν την έκτασή τους. Το BBC, επικαλούμενο Ουκρανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους, αναφέρει ότι ζημιές υπέστησαν τρεις βασικές μονάδες της εγκατάστασης. Κατά το Κίεβο, το συγκεκριμένο διυλιστήριο καλύπτει περισσότερο από το ένα τρίτο των αναγκών της περιφέρειας της Μόσχας σε καύσιμα, ενώ μέρος της βενζίνης, του ντίζελ και των αεροπορικών καυσίμων που παράγει χρησιμοποιείται από τον ρωσικό στρατό.

Ο νεότερος απολογισμός που μεταδίδει το Reuters κάνει λόγο για τρεις νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας, καθώς ένας από τους τραυματίες υπέκυψε αργότερα στο νοσοκομείο. Στο Σοφίνο, μία 44χρονη γυναίκα σκοτώθηκε όταν drone έπληξε τριώροφο κτίριο κατοικιών. Στην περιοχή Ορέχοβο-Ζούεβο, ένας ηλικιωμένος άνδρας έχασε τη ζωή του έπειτα από πλήγμα σε ιδιωτική κατοικία. Σύμφωνα με το Reuters, 400 άνθρωποι (ανάμεσά τους 70 παιδιά) απομακρύνθηκαν από πολυκατοικία 21 ορόφων στην περιοχή Ραμένσκογε. Καθώς οι επιθέσεις γίνονται και κατά μη στρατιωτικών στόχων, θεωρούνται τρομοκρατικές.

Η επίθεση επηρέασε και τις αεροπορικές μετακινήσεις στη Μόσχα. Στο Σερεμέτιεβο τέθηκαν σε ισχύ προσωρινοί περιορισμοί κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ στο Βνούκοβο ανεστάλησαν όλες οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις. Η μεγάλης κλίμακας ουκρανική επιχείρηση καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία Μόσχα και Κίεβο έχουν εντείνει τα αμοιβαία πλήγματα σε ενεργειακές, μεταφορικές και εφοδιαστικές υποδομές. Το Reuters σημειώνει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν επηρεάσει σημαντικό μέρος της παραγωγικής δυναμικότητας της χώρας, προκαλώντας ελλείψεις καυσίμων και αυξημένες τιμές σε ορισμένες περιοχές.

«Το ερώτημά μου είναι αν και πότε θα ανατινάξω ολόκληρη τη χώρα! Καλό θα ήταν να συμπεριφερθούν σωστά», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, την στιγμή που η Τεχεράνη φοβάται αμερικανική επίθεση. Συγκεκριμένα, το Ιράν ενημερώθηκε ότι οι ΗΠΑ με τη στήριξη κάποιων περιφερειακών χωρών ετοιμάζονται να επαναλάβουν τις επιχειρήσεις τους εναντίον του Ιράν, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η κεντρική διοίκηση του ιρανικού στρατού, όπως μετέδωσαν κρατικά ΜΜΕ.

Ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ θα απαντηθεί με συνεχή πλήγματα εναντίον αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων στην περιοχή και τόνισε ότι όποια χώρα της περιφέρειας υποστηρίξει την αμερικανική επίθεση θα θεωρηθεί ότι συμμετέχει στη σύγκρουση.

Σύμφωνα δε με τον Τραμπ, οι επιλογές που εξετάζει αυτή την περίοδο είναι να εξαλείψει τη χώρα, να την αφήσει «να σαπίσει» οικονομικά ή να διαπραγματευθεί μια συμφωνία, προσθέτοντας ότι «πολύ μεγάλα πράγματα θα συμβούν στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον». Όταν ρωτήθηκε για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ που θα ξεκινά αύριο Δευτέρα στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι είναι πρόθυμος για μια διπλωματική προσέγγιση για την επίλυση της σύγκρουσης, λέγοντας ότι «θα ήταν μάλλον ανοικτός» στο ενδεχόμενο συνάντησης με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Έκρηξη στο Ιράκ

Μια έκρηξη ακούστηκε σήμερα κοντά στο αεροδρόμιο της Αρμπίλ στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου σταθμεύουν δυνάμεις του διεθνή αντιζιχαντιστικού συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, δήλωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου. Δυνάμεις ασφαλείας τόνισαν, σύμφωνα με το Reuters, ότι συστήματα αεροπορικής άμυνας κατέρριψαν ένα drone κοντά στο αεροδρόμιο.

Από την αρχή του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με μια ισραηλινοαμερικανική επίθεση εναντίον του Ιράν, το οποίο απάντησε πλήττοντας χώρες συμμάχους των ΗΠΑ, το Κουρδιστάν γίνεται συχνά στόχος επιθέσεων. Επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που οι κουρδικές αρχές αποδίδουν στο Ιράν, έχουν αναχαιτισθεί επανειλημμένα πάνω από την Αρμπίλ, την πρωτεύουσα του Ιρακινού Κουρδιστάν, ενώ άλλες έχουν πλήξει αντιπολιτευόμενους Κούρδους του Ιράν.

Τα αμερικανικά συμφέροντα γίνονται επίσης τακτικά στόχοι φιλοϊρανικών ένοπλων ιρακινών οργανώσεων. Πάντως, να σημειωθεί ότι μία σειρά εκρήξεων και επιθέσεων στην περιοχή παραμένουν “ορφανές” από την έναρξη του πολέμου μέχρι σήμερα, καθώς ούτε η Τεχεράνη, ούτε σύμμαχοι της έχουν αναλάβει την ευθύνη, ενώ για ορισμένες έχει υποστηριχθεί πως πρόκειται για «προβοκάτσια».

Συνάντηση Ράτκλιμ-Σίσι

Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ συναντήθηκε σήμερα με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι στη διάρκεια επίσκεψης που πραγματοποίησε στο Κάιρο, την ώρα που οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι ανησυχούν για ενδεχόμενη «ραγδαία κλιμάκωση» του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με την αιγυπτιακή προεδρία, η συνάντηση, στην οποία παρέστη και ο επικεφαλής της υπηρεσίας Πληροφοριών της Αιγύπτου Χάσαν Ράσαντ, επικεντρώθηκε στους πολέμους μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, στη Λωρίδα της Γάζας και το Σουδάν, αλλά και στις επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου και τις απειλές για τη ναυσιπλοΐα.

Ο Σίσι υπογράμμισε «την ύψιστη σημασία της επίλυσης των περιφερειακών κρίσεων μέσω πολιτικών και διπλωματικών μέσων», ανέφερε η προεδρία σε ανακοίνωσή της. Από την πλευρά του ο Ράτκλιφ «χαιρέτισε τον καθοριστικό ρόλο της Αιγύπτου» προκειμένου «να επιλυθούν ειρηνικά» οι περιφερειακές συρράξεις.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε χθες Σάββατο τους Αμερικανούς πολίτες να μην ταξιδεύουν στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση των σιιτών ανταρτών Χούθι της Υεμένης εναντίον της σαουδαραβικής πρωτεύουσας Ριάντ. «Αυτή η στρατιωτική σύγκρουση μπορεί να κλιμακωθεί ραγδαία. Οι Αμερικανοί εκτός Μέσης Ανατολής θα πρέπει να επανεξετάσουν σοβαρά τα ταξίδια προς και δια μέσου της περιοχής», προειδοποίησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ με ανάρτησή του στο Χ αργά χθες το βράδυ.

Αίγυπτος και Ιράν

Οι εχθροπραξίες μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας–που στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης–και των Χούθι που έχουν καταλάβει μεγάλα τμήματα της Υεμένης έχει προκαλέσει προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές και τις εξαγωγές του Ριάντ, κορυφαίου προμηθευτή αργού πετρελαίου παγκοσμίως.

Το Κάιρο είναι σύμμαχος κλειδί των ΗΠΑ στην περιοχή και ένας από τους κύριους αποδέκτες της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας. Τακτικά εμφανίζεται ως δύναμη σταθεροποίησης, διατηρώντας ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών. Την προηγούμενη εβδομάδα ο Σίσι συναντήθηκε με τον πρίγκιπα διάδοχο και ντε φάκτο ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Οι δύο άνδρες ζήτησαν να διασφαλιστεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, αφού οι Χούθι έχουν ενισχύσει την παρουσία τους εκεί έπειτα από μια επίθεση- αστραπή χάρη στην οποία κατέλαβαν περιοχές της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα.

Στο μεταξύ σύμφωνα με τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, η Ουάσινγκτον απέρριψε την προηγούμενη εβδομάδα αίτημα της Σαουδικής Αραβίας να πλήξει τους Χούθι. Ωστόσο η αμερικανική κυβέρνηση ενέκρινε την πώληση 48 μαχητικών αεροσκαφών F-35 στο Ριάντ προκειμένου να το βοηθήσει να αντιμετωπίσει «τρέχουσες και μελλοντικές απειλές». Στο μεταξύ ο Ντόναλντ Τραμπ, που σχεδιαζόταν να περάσει όλο το Σαββατοκύριακο στην προεδρική, εξοχική κατοικία Καμπ Ντέιβιντ στο Μέριλαντ, επέστρεψε στην Ουάσινγκτον χθες το βράδυ. Ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε εξηγήσεις για την αλλαγή αυτή.

Οι όροι του Ιράν

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε σήμερα ότι η Τεχεράνη διαβίβασε στις ΗΠΑ τους όρους της για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού για το παγκόσμιο εμπόριο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου.

«Μέχρι να ικανοποιηθούν αυτές οι προϋποθέσεις, να αναγνωριστούν τα νόμιμα δικαιώματα του ιρανικού έθνους και να τηρηθούν οι αμερικανικές δεσμεύσεις, δεν θα υπάρξει περιθώριο για επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση των διαπραγματεύσεων ή για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ», προειδοποίησε ο Γκαλιμπάφ, που είναι και πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου.

Η κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ, από το οποίο πριν τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών υδρογονανθράκων, έχει σχεδόν διακοπεί μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν – λόγω του αποκλεισμού που έχει επιβάλει η Τεχεράνη. Την ίδια ώρα οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

«Τα μηνύματά μας και οι όροι μας διαβιβάσθηκαν ξεκάθαρα στην άλλη πλευρά μέσω διαπραγματευτών», εξήγησε ο Γκαλιμπάφ αναφερόμενος στις ΗΠΑ. Χθες Σάββατο ο στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, είχε επισημάνει ότι οι όροι του Ιράν διαβιβάσθηκαν στις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ, που μεσολαβεί για την επίλυση της κρίσης.

«Οι όροι μας είναι ο τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, η αποδέσμευση των παγωμένων πόρων μας και η άρση του ναυτικού αποκλεισμού» που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ, σημείωσε ο Ρεζαΐ σε συνέντευξή του στο al Jazeera. Οι όροι αυτοί περιλαμβάνονταν στο πρωτόκολλο του Ιουνίου, στο οποίο είχαν καταλήξει Ιράν και ΗΠΑ με σκοπό να οδηγηθούν σταδιακά σε μια μόνιμη συμφωνία. Ο Ρεζαΐ ζήτησε επίσης οι ΗΠΑ να τηρήσουν όλους αυτούς τους όρους προτού ακολουθήσουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Σε αυτές θα μπορούσε να συζητηθεί και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Σημειώνεται πως το Σάββατο το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ο πακιστανός υπουργός Εσωτερικών Μοχσίν Νακβί θα μεταβεί στην Τεχεράνη σήμερα για συνομιλίες, καθώς και το Πακιστάν διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή.

Στις λίστες περιλαμβάνονται και προσωπικά δεδομένα υπαλλήλων του υπουργείου Εξωτερικών και Άμυνας, καθώς και της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας! Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης που εξέδωσαν ανακοινώσεις.

Το ΠΑΣΟΚ για την διαρροή των δεδομένων

Το ΠΑΣΟΚ σε ανακοίνωσή του καλεί την κυβέρνηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες να τοποθετηθούν άμεσα τόσο για την ίδια τη υπόθεση, όσο και για τις ενέργειες που έχουν, υπογραμμίζοντας το «κενό ασφαλείας στα προσωπικά δεδομένα αξιωματούχων, όπως του Πρωθυπουργού, υπουργών και στρατιωτικών». Ειδικότερα το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι «σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα διακινούνται μέσω πλατφορμών με συνδρομή και ήδη η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα χτυπά καμπανάκι για την εθνική ασφάλεια».

Προσθέτει ότι «είναι πρόσφατη η περίπτωση του γενικού γραμματέα εθνικής ασφάλειας, κ. Ντόκου, που μοιράστηκε κρίσιμες πληροφορίες για την απόρρητη δράση του διοικητή της ΕΥΠ με Ρώσους φαρσέρ, οι οποίοι υποστήριξαν τότε ότι τον προσέγγισαν μέσω του email του».

Το ΠΑΣΟΚ σημειώνει ότι «η κυβέρνηση και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να τοποθετηθούν άμεσα και δημόσια. Ποια πρωτόκολλα ασφαλείας ακολουθούνται; Τελεί σε γνώση τους η διαρροή των προσωπικών δεδομένων του Πρωθυπουργού και μελών της κυβέρνησης σε τέτοιες πλατφόρμες; Ποιες κινήσεις έχουν γίνει;».

ΣΥΡΙΖΑ

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για το δημοσίευμα του “Βήματος”: “Η αποκάλυψη, από το «Βήμα της Κυριακής», ότι ο αριθμός του προσωπικού κινητού τηλεφώνου του πρωθυπουργού, αλλά και ευαίσθητα δεδομένα κορυφαίων υπουργών, επιχειρηματιών και στελεχών του στρατού, είναι διαθέσιμα έναντι συνδρομής σε σκοτεινές «πλατφόρμες», είναι σφόδρα ανησυχητική.

Τα ερωτήματα είναι εύλογα: Η κυβέρνηση και οι υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με την ασφάλεια των κρατικών λειτουργών γνωρίζουν γι’ αυτές τις διαρροές και ποια μέτρα λαμβάνουν; Υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας και πώς παραβιάστηκαν; Πόση ασφάλεια μπορεί να νιώθει ο μέσος πολίτης, όταν ευαίσθητες πληροφορίες κυβερνητικών στελεχών γίνονται… φέιγ βολάν στο διαδίκτυο; Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι τέτοια ερωτήματα περιττεύουν στη χώρα του Predator και των υποκλοπών από «ιδιώτες», αλλά τα θέματα εθνικής ασφάλειας απαιτούν έγκυρες, τεκμηριωμένες απαντήσεις και στοιχειώδη υπευθυνότητα. Αναμένουμε.

ΕΛΑΣ

“Το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα του «Βήματος» της 20ης Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το οποίο προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας του Πρωθυπουργού, υπουργών, κρατικών αξιωματούχων, στρατιωτικών και στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας εμφανίζονται διαθέσιμα μέσω πλατφορμών εμπορίας δεδομένων, αναδεικνύει ένα σοβαρό ζήτημα που υπερβαίνει την προστασία της ιδιωτικότητας και αγγίζει ευθέως την κυβερνοασφάλεια και δυνητικά, την εθνική ασφάλεια”, σχολιάζει η ΕΛΑΣ, το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα.

“Η δυνατότητα μαζικής συγκέντρωσης και συσχέτισης αριθμών τηλεφώνου, διευθύνσεων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άλλων δεδομένων προσώπων που κατέχουν κρίσιμες δημόσιες θέσεις μπορεί να αξιοποιηθεί για στοχευμένες ηλεκτρονικές απάτες, πλαστοπροσωπία και εξαπάτηση με τη χρήση προσωπικών πληροφοριών καθώς και άλλες μορφές κυβερνοεπίθεσης”, τονίζεται στην σχετική ανακοίνωση του τομέα Ψηφιακής Πολιτικής του κόμματος.

Το δημοσίευμα αναδεικνύει παράλληλα “το ευρύτερο πρόβλημα της μαζικής συλλογής και εμπορίας προσωπικών δεδομένων πολιτών από μεταπράτες δεδομένων (data brokers), μέσω πλατφορμών που σε πολλές περιπτώσεις εδρεύουν εκτός ΕΕ”, σημειώνει.

Η ΕΛΑΣ, τονίζει ότι “η κυβέρνηση και οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις:

Ποια εικόνα διαθέτουν σήμερα για τη συλλογή, την προέλευση, τη διακίνηση και την εμπορική διάθεση προσωπικών δεδομένων Ελλήνων πολιτών και πώς ελέγχεται στην πράξη η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας; Υπάρχει συστηματικός μηχανισμός εντοπισμού της έκθεσης δεδομένων προσώπων που κατέχουν κρίσιμες δημόσιες θέσεις; Τι ακολουθεί όταν εντοπίζεται τέτοια έκθεση;

Υπάρχουν ειδικά πρωτόκολλα προστασίας για κυβερνητικά στελέχη, στρατιωτικούς, στελέχη υπηρεσιών ασφαλείας και άλλα πρόσωπα των οποίων η ψηφιακή έκθεση μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για κρίσιμες λειτουργίες του κράτους; Υπάρχει συγκεκριμένος μηχανισμός συντονισμού μεταξύ της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας και ποιες ενέργειες έγιναν μετά τη γνωστοποίηση του συγκεκριμένου ζητήματος;

Η διαπίστωση ότι τα δεδομένα «βρίσκονται εύκολα στο Διαδίκτυο» δεν μπορεί να είναι το τέλος της συζήτησης. Πρέπει να είναι η αφετηρία της. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ψηφιακή ανθεκτικότητα του κράτους απαιτούν πρόληψη, συστηματικό εντοπισμό της έκθεσης και άμεση αντιμετώπισή της”.

«Αν δει κανείς τι συμβαίνει τώρα στην Ουκρανία, υπάρχει μια τεράστια κρίση όσον αφορά τα σιτηρά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο διάδρομος των σιτηρών «έχει ουσιαστικά καταρρεύσει». Ο Γεραπετρίτης δεν διευκρίνισε, ωστόσο, σε ποια συμφωνία για τη θαλάσσια διακίνηση των σιτηρών αναφερόταν.

Η Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, με τη μεσολάβηση της Τουρκίας και των Ηνωμένων Εθνών, τερματίστηκε όταν η Ρωσία αποχώρησε από αυτήν τον Ιούλιο του 2023. Στη συνέχεια, η Ουκρανία δημιούργησε τη δική της διαδρομή εξαγωγών κατά μήκος των δυτικών ακτών της Μαύρης Θάλασσας, η οποία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, παρά τις επανειλημμένες επιθέσεις σε πλοία και λιμενικές υποδομές.

Ο Γεραπετρίτης προειδοποίησε επίσης ότι η διατάραξη των εξαγωγών σιτηρών θα μπορούσε να οδηγήσει σε «αύξηση των τιμών όλων των βασικών τροφίμων». Οι δηλώσεις του έγιναν μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση της τελευταίας πρωτοβουλίας της Τουρκίας για τη Μαύρη Θάλασσα. Η Άγκυρα έχει διαβιβάσει στη Ρωσία και την Ουκρανία σχέδιο μνημονίου με στόχο τον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον πολιτικών πλοίων, έπειτα από μήνες συνομιλιών με τις δύο πλευρές.

Η τουρκική πρόταση για τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα δεν αποτελεί απλή επαναφορά της συμφωνίας για τα σιτηρά του 2022.
Τούρκος διπλωμάτης δήλωσε ότι ο μηχανισμός αντλεί στοιχεία από εκείνη την πρωτοβουλία, ωστόσο το μνημόνιο δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα. Παραμένουν άλυτα ζητήματα που αφορούν την επαλήθευση, τις επιθεωρήσεις, καθώς και το καθεστώς των πλοίων που θεωρείται ότι μεταφέρουν στρατιωτικό υλικό ή φορτία διπλής χρήσης.

Η Άγκυρα προωθεί συμφωνία στη ναυσιπλοΐα

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε θέσει το ζήτημα της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο, πριν ακόμη εμφανιστεί το γραπτό σχέδιο. Μετά τις συνομιλίες του Ιουλίου με τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα, ο Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία είχε συζητήσει και με τις δύο κυβερνήσεις το θέμα της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα και υποστήριξε ότι οι θαλάσσιοι και ενεργειακοί στόχοι θα μπορούσαν να παραμείνουν εκτός των εχθροπραξιών ακόμη και χωρίς μια συνολική κατάπαυση του πυρός.

Ως παράδειγμα ανέφερε την προηγούμενη συμφωνία για τα σιτηρά, η οποία είχε επιτρέψει τη συνέχιση του εμπορίου μέσω μιας περιορισμένης συμφωνίας, παρά τη συνέχιση του πολέμου. Τον Αύγουστο, ο Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία είχε προτείνει μορατόριουμ στις επιθέσεις στη θάλασσα. Μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου, ανέφερε ότι η Άγκυρα είχε λάβει απαντήσεις από τις δύο πλευρές και επεξεργαζόταν τις θέσεις τους.

Το γραπτό μνημόνιο που δημοσιοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου επισημοποίησε αυτή τη διαδικασία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων κλιμακώνονταν. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ήδη χαρακτηρίσει την πολιτική ναυσιπλοΐα ως προτεραιότητα, μετά την επίθεση τον Ιούνιο σε πλοίο μεταφοράς ξηρού φορτίου τουρκικής ιδιοκτησίας, στα ανοικτά του ουκρανικού λιμανιού Τσορνομόρσκ.

Αυξάνεται το κόστος της ασφάλισης

Οι κίνδυνοι έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών. Η Επιτροπή Πολεμικών Κινδύνων του Λονδίνου διεύρυνε τη ζώνη υψηλού κινδύνου στη Μαύρη Θάλασσα, πέρα από τα ρωσικά και ουκρανικά παράκτια ύδατα, μετά τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, λιμανιών και ενεργειακών υποδομών.

Η αναθεωρημένη ζώνη καλύπτει πλέον μεγαλύτερο τμήμα της λεκάνης της Μαύρης Θάλασσας, εξαιρώντας ωστόσο τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Γεωργίας. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έχουν αυξηθεί σημαντικά, ανεβάζοντας το κόστος των μεταφορών σε μια θάλασσα-κλειδί για τις εξαγωγές σιτηρών και τη μεταφορά πετρελαίου.

Το εξαγωγικό δίκτυο της Ουκρανίας έχει επίσης αντιμετωπίσει επανειλημμένες διαταραχές. Οι επιθέσεις στις λιμενικές υποδομές, αλλά και τα προβλήματα συμφόρησης στις εναλλακτικές διαδρομές, έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις στις μετακινήσεις των πλοίων και έχουν περιπλέξει τις εξαγωγές σιτηρών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ο Γεραπετρίτης δεν αναφέρθηκε στην τουρκική πρόταση για το μνημόνιο κατά την ομιλία του στο Τορόντο, ενώ η Αθήνα δεν έχει εκφράσει δημοσίως τη στήριξή της στην πρωτοβουλία. Η προειδοποίησή του διατυπώθηκε την ώρα που η Άγκυρα επιχειρούσε να μετατρέψει μήνες συνομιλιών με τη Ρωσία και την Ουκρανία σε ένα γραπτό πλαίσιο για την προστασία της πολιτικής ναυσιπλοΐας.

Το κρίσιμο ζήτημα για τα σιτηρά

Ερώτημα παραμένει ο τρόπος με τον οποίο θα ελέγχονται τα πλοία. Μια ενδεχόμενη συμφωνία θα πρέπει να προβλέπει έναν σαφή μηχανισμό ώστε να διακρίνονται τα εμπορικά πλοία από εκείνα που ενδέχεται να μεταφέρουν στρατιωτικό υλικό, ενώ παράλληλα να διασφαλίζεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα που ζητά η Ουκρανία.

Ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστεί αυτός ο μηχανισμός θα επηρεάσει την ασφάλεια των πλοίων, το κόστος των ασφαλίσεων και τη δυνατότητα συνέχισης των εξαγωγών σιτηρών, ανάλογα και με την πορεία του πολέμου.

Το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό που ακόμα και το Ελεγκτικό Συνέδριο με πρόσφατο (Απρίλιος 2026) πόρισμα το επισημαίνει: Στο Κτηματολόγιο έχουν δηλωθεί 3,45 εκατομμύρια δικαιώματα άγνωστης ιδιοκτησίας, αριθμός που αναιρεί τη πλήρη απεικόνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της χώρας και επιτρέπει στους οικοπεδοφάγους να καταπατούν ακίνητα χωρίς αντίσταση.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποιεί για ουσιώδη κίνδυνο καταπάτησης και υφαρπαγής ακίνητης περιουσίας με τη μέθοδο κτήσης της κυριότητας δια χρησικτησίας, που υπονομεύει την ασφάλεια των συναλλαγών και μπορεί να προκαλέσει έκρηξη δικαστικών διενέξεων για τα επόμενα χρόνια. Αυτό είναι ένα μήνυμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. προς τη Πολιτεία για να λάβει προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα για την επίλυση του σοβαρού αυτού προβλήματος χωρίς όμως καμιά ανταπόκριση από τη κυβέρνηση μέχρι τώρα, παρά τις σωρείες των καταγγελιών και δημοσιευμάτων για δυσλειτουργίες στο Κτηματολόγιο.

Από το Υποθηκοφυλακείο στο Κτηματολόγιο

Πριν την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου, η απεικόνιση της ακίνητης περιουσίας, η διασφάλιση της και η ασφάλεια των συναλλαγών βασίζονταν στο σύστημα των Υποθηκοφυλακείων με αναφορά στις μερίδες των φυσικών και νομικών προσώπων και όχι στο ίδιο το ακίνητο. Η ασφάλεια και η προστασία της ακίνητης ιδιοκτησίας γίνονταν με εγγραφή στο βιβλίο μετεγγραφών του οικείου για το ακίνητο Υποθηκοφυλακείου των μεταβιβαστικών ή αναγνωριστικών της κυριότητας δημοσίων εγγράφων και δικαστικών αποφάσεων.

Η έρευνα των τίτλων ιδιοκτησίας απαιτούσε επίμονη έρευνα από δικηγόρο στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου μέχρι να προσδιοριστεί ο πρωτότυπος τρόπος κτήσεως της κυριότητας επί του ακινήτου, που λόγω της δυσκολίας του αποκαλείτο “probatio diabolica”.

Πλέον, με την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και τη κατάργηση των Υποθηκοφυλακείων με συγχώνευση στα κτηματολογικά γραφεία, χωρίς τα αρχεία των Υποθηκοφυλακείων να έχουν ψηφιοποιηθεί ώστε να είναι προσβάσιμα για έρευνα, η κυριότητα ενός ακινήτου βρίσκεται βάσει του ΚΑΕΚ (Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου) ή στο όνομα του φερόμενου ιδιοκτήτη χωρίς αναφορά στο πρωτότυπο τρόπο κτήσεως της κυριότητας σε αυτό. Έτσι ο οικοπεδοφάγος, εφόσον πρόλαβε και πήρε ΚΑΕΚ στο όνομά του γίνεται με την άδεια της Πολιτείας κύριος του ακινήτου και άσε τον πραγματικό ιδιοκτήτη να τρέχει στα δικαστήρια.

Οι καταπατήσεις  γίνονται σε δημόσια και ιδιωτικά ακίνητα, με τη διαφορά ότι, κανείς δεν μπορεί να γίνει κύριος δημοσίου ακινήτου με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία. Είναι όμως γεγονός ότι το Δημόσιο δεν έχει καταγράψει το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του στην οποία καθημερινά προστίθενται και άλλα ακίνητα. Το Δημόσιο από τα καταπατημένα ακίνητά του έχει προσδιορίσει ποια μπορεί να εξαγοραστούν με συγκεκριμένο τίμημα που καταβάλλεται σε μηνιαίες δόσεις. Από τα 90.000 καταπατημένα ακίνητα, έχουν υποβληθεί μόνο 12.000 αιτήσεις εξαγοράς. Κατόπιν  τούτου το Δημόσιο παράτεινε για ένα χρόνο τη προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων εξαγοράς.