Ο Άιζενκοτ θα λάβει επίσημα την εντολή στις 8 Νοεμβρίου στις 5 μ.μ. και θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών. Ένα μπλοκ κατά του Νετανιάχου με επικεφαλής τον Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του στρατού, αρνήθηκε να ενώσει τις δυνάμεις του με αραβικά κόμματα που θα μπορούσαν να του εξασφαλίσουν πλειοψηφία. Ωστόσο, οι Άραβες ηγέτες, εξοργισμένοι από τις πολιτικές του Νετανιάχου και των ακροδεξιών συμμάχων του, παρόλα αυτά όρισαν τον Άιζενκοτ κατά τη διάρκεια μαραθωνίων συνομιλιών με τον Πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ.

Από τη στιγμή που θα λάβει την εντολή, ο Άιζενκοτ θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να σχηματίσει νέα κυβέρνηση. Σε περίπτωση που χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο Ισραηλινός πρόεδρος έχει τη δυνατότητα, βάσει της νομοθεσίας, να χορηγήσει παράταση έως και 14 ημερών.

Νωρίτερα, το κόμμα του Άιζενκοτ, κάλεσε τα μέλη του κόμματος Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου να συμμετάσχουν στην επόμενη κυβέρνηση. «Αν το Λικούντ και οι σύμμαχοί του ξαφνικά ενδιαφερθούν για “ενότητα” και για μια ευρεία κυβέρνηση συνασπισμού, είναι ευπρόσδεκτοι να ανακοινώσουν δημόσια τη διάλυση της συμμαχίας τους με τους εξτρεμιστές (…) και την προθυμία τους να συμμετάσχουν σε μια κυβέρνηση με επικεφαλής τον (…) Άιζενκοτ», έγραψε το κόμμα Γιασάρ στο X.

Επίθεση Νετανιάχου στα αραβικά κόμματα 

Το απόγευμα του Σαββάτου (7/11), ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε τα κόμματα του «εθνικού χώρου» και τις υπόλοιπες σιωνιστικές πολιτικές δυνάμεις να συμμετάσχουν σε ευρεία κυβέρνηση υπό την ηγεσία της παράταξής του. «Υπάρχει μια κυβέρνηση που μπορεί να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση: μια ευρεία εθνική κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Λικούντ, με εμένα επικεφαλής, στην οποία θα συμμετέχουν όλες οι δυνάμεις του εθνικού στρατοπέδου και όλα τα σιωνιστικά κόμματα που επιθυμούν να προσχωρήσουν» δήλωσε.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από τη στήριξη αραβικών κομμάτων, τα οποία ο ίδιος χαρακτηρίζει «υποστηρικτές της τρομοκρατίας», θα απειλούσε την ασφάλεια και την ενότητα της χώρας. «Όχι μόνο μια τέτοια κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να πολεμήσει τους εχθρούς μας, αλλά θα μας διέλυε εκ των έσω» δήλωσε ο Νετανιάχου, προσθέτοντας ότι «διακυβεύεται η ίδια μας η ύπαρξη».

Στις δηλώσεις του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνέδεσε τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις με τις απειλές που, όπως υποστήριξε, αντιμετωπίζει η χώρα από το Ιράν και τους συμμάχους του. «Το ριζοσπαστικό Ισλάμ είναι η πρόκληση που διαλύει σήμερα χώρες στην Ευρώπη. Είναι η πρόκληση που απειλεί και εμάς. Μας απειλεί απ’ έξω, μέσω του Ιράν και των συμμάχων του, και από μέσα, μέσω ισλαμιστικών κομμάτων που υποστηρίζουν την τρομοκρατία» ανέφερε.

Κατηγόρησε τα αραβικά κόμματα ότι επιδιώκουν να υπονομεύσουν τον εβραϊκό χαρακτήρα του κράτους και την ικανότητά του να υπερασπίζεται τον εαυτό του, ενώ υποστήριξε ότι μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αυτά δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις εξωτερικές απειλές. Παράλληλα, κατηγόρησε τους ηγέτες της αντιπολίτευσης ότι θέτουν το προσωπικό και κομματικό τους συμφέρον πάνω από το εθνικό, επιδιώκοντας να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας.

Σύμφωνα με λιβανικά δημοσιεύματα, στο πρόγραμμα εξετάστηκαν συναντήσεις του Μπιλάλ Ερντογάν με τον πρόεδρο Ζοζέφ Αούν, τον πρόεδρο της Βουλής Ναμπίχ Μπέρι, τον πρωθυπουργό Ναουάφ Σαλάμ και θρησκευτικούς παράγοντες. Αν και δεν έχουν επιβεβαιωθεί οριστικά όλες οι λεπτομέρειες, η Τρίπολη αναμένεται να αποτελέσει βασικό σταθμό.

Το άνοιγμα στον νότιο Λίβανο

Η τουρκική πλευρά είχε εξετάσει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το ενδεχόμενο μετάβασης του Μπιλάλ Ερντογάν και στον νότιο Λίβανο. Το πρόγραμμα θα είχε κυρίως κοινωνικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα, με επισκέψεις σε κοινότητες που επλήγησαν από τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις και αναφορές στη βοήθεια που προσέφερε η Τουρκία κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο. Μεταξύ των πρωτοβουλιών περιλαμβάνονται η φιλοξενία εκτοπισμένων οικογενειών και η παροχή προκατασκευασμένων κατοικιών.

Η ανοικοδόμηση του νότου αποτελεί κρίσιμο πεδίο ανταγωνισμού. Οι καταστροφές, οι ανάγκες στέγασης και η δυσκολία επιστροφής των εκτοπισμένων δημιουργούν περιθώρια παρέμβασης για ξένες δυνάμεις, την ώρα που οι κρατικοί θεσμοί του Λιβάνου αδυνατούν να καλύψουν το σύνολο των αναγκών. Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την κατάσταση, μετατρέποντας την ανθρωπιστική βοήθεια σε μακροχρόνιους δεσμούς με τις τοπικές κοινωνίες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στάση του Ναμπίχ Μπέρι, επικεφαλής του Αμάλ και προέδρου της Βουλής. Η υποψηφιότητα προσώπου που συνδεόταν με την Τουρκική Υπηρεσία Συνεργασίας και Συντονισμού (TIKA) για τη θέση του κυβερνήτη της Ναμπατίγια είχε προκαλέσει ενδιαφέρον, καθώς η συγκεκριμένη θέση παραδοσιακά εντάσσεται στην πολιτική μερίδιο του Αμάλ. Το πρόσωπο τελικά αποσύρθηκε, επειδή δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις διορισμού. Ωστόσο, η υπόθεση ερμηνεύθηκε ως ένδειξη ότι το κίνημα δεν απορρίπτει την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας.

Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, ο Μπέρι δεν έχει εκφράσει αντίθεση στην ανάδειξη της Τουρκίας σε παράγοντα με ενεργότερο ρόλο στον Λίβανο. Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα μπορεί να κινηθεί ανεξάρτητα από τις θέσεις του Αμάλ και της Χεζμπολάχ, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν την ανοικοδόμηση και τις μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας στον νότο.

Η Χεζμπολάχ και η αλλαγή των ισορροπιών

Η στάση της Χεζμπολάχ απέναντι στην Τουρκία παραμένει επιφυλακτική, εξαιτίας της αντίθεσης που χαρακτήριζε επί χρόνια τις πολιτικές τους στη Συρία. Η Τουρκία υποστήριζε τις δυνάμεις που πολεμούσαν το καθεστώς Άσαντ, ενώ η Χεζμπολάχ συμμετείχε στρατιωτικά στην υποστήριξή του. Η ανατροπή του Άσαντ, ωστόσο, άλλαξε ριζικά το περιφερειακό περιβάλλον και δημιούργησε νέες ανάγκες επικοινωνίας.

Πηγές από το εσωτερικό της Χεζμπολάχ φέρονται να υποστηρίζουν ότι το κίνημα δεν αντιμετωπίζει την Τουρκία ως αντίπαλο αντίστοιχο του Ισραήλ και θα προτιμούσε μια τουρκική παρουσία στον νότιο Λίβανο, από την επέκταση της ισραηλινής επιρροής. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι θα ήταν ευπρόσδεκτη η επίσκεψη του Μπιλάλ Ερντογάν και ότι στελέχη της οργάνωσης θα ήταν έτοιμα να τον υποδεχθούν, εφόσον πραγματοποιούσε τη μετάβαση.

Μια τέτοια υποδοχή θα είχε συμβολικό και πολιτικό βάρος, καθώς θα αποτελούσε ένδειξη πραγματιστικής προσέγγισης ανάμεσα σε δύο πλευρές που βρέθηκαν σε αντίπαλα στρατόπεδα στο Συριακό. Οι δίαυλοι επικοινωνίας τους παραμένουν σε μεγάλο βαθμό έμμεσοι, με το Ιράν να λειτουργεί ως ενδιάμεσος, ενώ υπάρχουν πληροφορίες για προσπάθειες ανάπτυξης απευθείας επαφών. Η διατήρηση αυτών των διαύλων θα μπορούσε να αποτρέψει τη δημιουργία ενός ακόμη εχθρικού μετώπου για τη Χεζμπολάχ, η οποία βρίσκεται υπό έντονη ισραηλινή και αμερικανική πίεση.

Η Τρίπολη και το σουνιτικό πολιτικό κενό

Παράλληλα με το άνοιγμα στον νότο, η Τουρκία επενδύει στην Τρίπολη, αξιοποιώντας τους ιστορικούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς δεσμούς της πόλης με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η τουρκική δραστηριότητα περιλαμβάνει εκπαιδευτικά προγράμματα, υποτροφίες, ανθρωπιστική βοήθεια και πρωτοβουλίες αποκατάστασης οθωμανικών κτιρίων.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα για την επίσκεψη, εξετάζονται δημόσια εκδήλωση, περιήγηση στις ιστορικές συνοικίες και επαφές με θρησκευτικούς παράγοντες και αξιωματούχους που σχετίζονται με το λιμάνι, την ειδική οικονομική ζώνη και τη Διεθνή Έκθεση Ρασίντ Καραμί. Τον Μπιλάλ Ερντογάν αναμένεται να συνοδεύσουν Τούρκοι επιχειρηματίες, με στόχο τη διερεύνηση επενδυτικών και εμπορικών συνεργασιών.

Η τουρκική κινητικότητα συμπίπτει με το πολιτικό κενό που έχει δημιουργηθεί στη σουνιτική κοινότητα μετά την αποχώρηση του πρώην πρωθυπουργού Σαάντ Χαρίρι από την πολιτική ζωή. Η Σαουδική Αραβία, παραδοσιακός εξωτερικός υποστηρικτής της σουνιτικής πολιτικής σκηνής, δεν έχει αναδείξει μέχρι στιγμής προσωπικότητα με αντίστοιχη πολιτική επιρροή. Η απουσία ενιαίας ηγεσίας αφήνει περιθώρια σε άλλες περιφερειακές δυνάμεις να αναπτύξουν σχέσεις μέσω τοπικών θεσμών, θρησκευτικών δικτύων και οικονομικής βοήθειας.

Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτό το κενό, στηριζόμενη στις σχέσεις της με ισλαμιστικά κινήματα και στην αυξημένη επιρροή της στη μετα-Άσαντ Συρία, με τον Αχμέντ αλ Σαράα. Η Τρίπολη προσφέρει επίσης δυνατότητες ανάπτυξης εμπορικών και μεταφορικών συνδέσεων με τις συριακές αγορές.

Ελλάδα, Κύπρος και IMEC

Το τουρκικό άνοιγμα στον Λίβανο εξελίσσεται παράλληλα με την προσπάθεια της Βηρυτού να διευρύνει τις σχέσεις της με άλλες περιφερειακές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Κύπρος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία. Οι κινήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Άγκυρα, καθώς συνδέονται με δίκτυα οικονομικής και στρατηγικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρος έχουν διαφορετικές θέσεις και συμφέροντα.

Κομβικό σημείο αποτελεί η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Λιβάνου και Κύπρου, που υπογράφηκε στις 26 Νοεμβρίου 2025 και τέθηκε σε ισχύ στις 26 Φεβρουαρίου 2026. Η Τουρκία αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και ότι η ελληνοκυπριακή διοίκηση δεν μπορεί να συνάπτει συμφωνίες για ολόκληρο το νησί χωρίς να συνυπολογίζει την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Ο Λίβανος, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν στρέφεται κατά της Τουρκίας, ούτε αποσκοπεί στον αποκλεισμό της.

Η επίσκεψη του Ζοζέφ Αούν στην Αθήνα και η συζήτηση για την αναβάθμιση των ελληνολιβανικών σχέσεων σε στρατηγική εταιρική σχέση προσθέτουν μία ακόμη διάσταση. Η Ελλάδα έχει παράλληλα ενισχύσει την αμυντική συνεργασία της με το Ισραήλ, γεγονός που εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο και παρακολουθείται από την Άγκυρα.

Ο ανταγωνισμός αφορά και τις εμπορικές διαδρομές. Τον Οκτώβριο, τα λιμάνια της Βηρυτού και της Τρίπολης εντάχθηκαν στο IMEC Ports Club, πρωτοβουλία που συνδέεται με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC). Ο διάδρομος αποσκοπεί στην ενίσχυση των εμπορικών και εφοδιαστικών συνδέσεων μεταξύ Ινδίας, Δυτικής Ασίας και Ευρώπης. Η συμμετοχή στο Ports Club δεν συνεπάγεται αυτομάτως πλήρη ένταξη του Λιβάνου στον IMEC, δημιουργεί όμως δυνατότητες σύνδεσης των λιμανιών του με ένα ευρύτερο εμπορικό δίκτυο.

Για την Τουρκία, η εξέλιξη αυτή έχει σημασία, καθώς η ίδια προωθεί εναλλακτικές μεταφορικές συνδέσεις μέσω τουρκικού και συριακού εδάφους, επιδιώκοντας κεντρικό ρόλο στο εμπόριο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Επομένως, η παρουσία της στον Λίβανο δεν αφορά μόνο την πολιτική επιρροή, αλλά και τη θέση της χώρας στους μελλοντικούς εμπορικούς και ενεργειακούς συσχετισμούς της περιοχής.

Ο ρόλος της Βηρυτού και η επόμενη ημέρα της UNIFIL

Παρά τις διαφορετικές συνεργασίες της, η λιβανική ηγεσία διατηρεί ανοικτούς διαύλους με την Άγκυρα. Κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία τον Ιούλιο, ο Αούν συζήτησε με τον Ερντογάν την υποστήριξη του λιβανικού στρατού, την οικονομική ανάκαμψη και τη σταθερότητα στον νότο. Αντίστοιχα, ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ είχε συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο και στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο. Στις συνομιλίες περιλήφθηκαν η παροχή προκατασκευασμένων κατοικιών, η επιστροφή των εκτοπισμένων και η ανοικοδόμηση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το ζήτημα της UNIFIL. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει αποφασίσει τον τερματισμό των επιχειρήσεων της αποστολής στις 31 Δεκεμβρίου 2026, με τη διαδικασία αποχώρησης να συνεχίζεται το 2027. Η εξέλιξη ανοίγει τη συζήτηση για τις μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας στον νότιο Λίβανο.

Η Τουρκία έχει εκφράσει την προθυμία της να συμμετάσχει σε πρωτοβουλίες διατήρησης της σταθερότητας μετά την αποχώρηση των κυανόκρανων, ενώ έχει δεσμευθεί να συνεχίσει να υποστηρίζει τον λιβανικό στρατό. Υπάρχει, άλλωστε, στρατιωτική συμφωνία-πλαίσιο του 2010, η οποία προβλέπει συνεργασία σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η τεχνική βοήθεια, οι επιχορηγήσεις και οι ανταλλαγές μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων.

Παράλληλα, δημοσιεύματα της 1ης Οκτωβρίου έκαναν λόγο για μυστική συνάντηση στην Τουρκία μεταξύ εκπροσώπων της νέας συριακής κυβέρνησης και της Χεζμπολάχ, με τη μεσολάβηση των τουρκικών υπηρεσιών. Στόχος φέρεται να ήταν η αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Δαμασκού και Χεζμπολάχ μετά την ανατροπή του Άσαντ. Τόσο η τουρκική προεδρία, όσο και η συριακή κυβέρνηση διέψευσαν ότι πραγματοποιήθηκε η συνάντηση, ωστόσο το δημοσίευμα ανέδειξε τη συζήτηση για τον πιθανό διαμεσολαβητικό ρόλο της Άγκυρας.

Η Τουρκία επιχειρεί, συνεπώς, να διατηρεί ταυτόχρονα σχέσεις με τη νέα συριακή ηγεσία, τη λιβανική κυβέρνηση και πολιτικές δυνάμεις που συνδέονται με την Τεχεράνη, αξιοποιώντας τη δυνατότητα επικοινωνίας με διαφορετικά και συχνά αντίπαλα στρατόπεδα.

Η ενδεχόμενη επίσκεψη του Μπιλάλ Ερντογάν συμπυκνώνει αυτή την προσπάθεια. Η Τρίπολη προσφέρει στην Άγκυρα πρόσβαση στο σουνιτικό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, ενώ ο νότιος Λίβανος αποτελεί ένα πολύ πιο ευαίσθητο πεδίο, όπου απαιτείται συνεννόηση με το Αμάλ και τη Χεζμπολάχ. Ταυτόχρονα, οι σχέσεις με την προεδρία και την κυβέρνηση διευκολύνουν την τουρκική πρόσβαση στους κρατικούς θεσμούς, στον στρατό και στα έργα ανοικοδόμησης.

Εφόσον πραγματοποιηθεί η μετάβαση του γιου του Ερντογάν στον νότο και γίνει δεκτός από στελέχη της Χεζμπολάχ, θα πρόκειται για μια κίνηση με σαφή πολιτικό συμβολισμό: Η Άγκυρα θα επιχειρεί να αποκτήσει παρουσία ακόμη και σε ένα πεδίο όπου επί χρόνια κυριαρχούσε η ιρανική επιρροή, την ώρα που η Ελλάδα, η Κύπρος και άλλες δυνάμεις αναπτύσσουν τις δικές τους συνεργασίες με τη Βηρυτό.

Οι τοπικές αρχές της Κρακοβίας ανακοίνωσαν στην αρχή δύο νεκρούς και μετά από λίγο, ανέφερε έξι, επειδή υπέκυψαν εν τω μεταξύ άλλοι τέσσερις από τους περίπου 15 τραυματίες. Σκοτώθηκαν τέσσερις γυναίκες και δύο άνδρες. Σε ανταλλαγή πυρών ο 24χρονος δράστης τραυματίσθηκε και διακομίσθηκε ως κρατούμενος στο νοσοκομείο. Τραυματίσθηκαν και δύο αστυνομικοί. Είχε χρησιμοποιήσει όπλο στρατιωτικού τύπου με μακριά κάννη και φορούσε στρατιωτικού τύπου ρουχισμό.

Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες της Wirtualna Polska, ο δράστης ονομάζεται Michał O. και είναι τορναδόρος στο επάγγελμα. Δεν έχει σχέση με το στρατό παρότι φορούσε στρατιωτική στολή παραλλαγής και αλεξίσφαιρο γιλέκο κατά την επίθεση. Το δίκτυο Onet μετέδωσε ότι ο πατέρας του δράστη είχε στην κατοχή του μεγάλο αριθμό όπλων, γεγονός που ενδέχεται να ερμηνεύει το που βρήκε ο νεαρός το ημιαυτόματο AR-15 και το οπλοστάσιο που μετέφερε στο μαύρο αυτοκίνητό του, μάρκας Subaru.

Ο νεαρός δεν φέρεται μέχρι στιγμής να ανήκει σε κάποιο κόμμα. Παράλληλα, δεν γνωρίζουμε αν έχει ιστορικό ψυχασθένειας. Ο ίδιος δεν είναι σε θέση να μιλησει -είναι στο χειρουργείο. Δίνει μάχη για τη ζωή του όπως και οι 12 τραυματίες, από τους οποίους οι περισσότεροι είναι σε κρίσιμη κατάσταση. Οι αστυνομικές αρχές ασφαλώς έχουν αντλήσει από το περιβάλλον περισσότερες πληροφορίες από αυτές που βλέπουν το φως τις δημοσιότητας. Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο δράστης ανήκει στην Ακροδεξιά:

Σύμφωνα με την πολωνική ιστοσελίδα Onet, η οποία επικαλείται αστυνομικές πηγές, ο δράστης της επίθεσης ήταν Πολωνός υπήκοος. «Ο άνδρας δεν είχε μαζί του έγγραφα ταυτοποίησης. Η αστυνομία κατάφερε να εξακριβώσει τα στοιχεία του κατόπιν ερευνών.

Σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ η ελληνικη πρεσβεία στην Βαρσοβία ανέφερε πως «απ΄όσα γνωρίζει δεν υπάρχουν Έλληνες μεταξύ των τραυματιών».

BREAKING: Suspected terror attack in the old town of Krakow, Poland. Several people killed after a man opened fire from a car https://t.co/C8OlfGgxWL

— Visegrád 24 (@visegrad24) November 7, 2026

BREAKING: Several killed and many wounded in suspected terror attacking at the main square in Krakow, Poland. A man in a black car drove across the square in black car, shooting from a rifle. https://t.co/c6uUoqR3Ar

— Visegrád 24 (@visegrad24) November 7, 2026

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσε ότι «ενημερώνεται από τον υπουργό Εσωτερικών για την κατάσταση στην Κρακοβία, μετά το τραγικό περιστατικό με τους πυροβολισμούς».

«Η αστυνομία διερευνά το παρελθόν του δράστη, καθώς και όλες τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτυλίχθηκε η επίθεση», πρόσθεσε ο Τουσκ.

Σε νεότερες δηλώσεις του, ο Ντόναλντ Τουσκ εξήρε τους «ηρωικούς αστυνομικούς που έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή τους» για να σταματήσουν τον σημερινό δράστη. Ο Τουσκ απευθύνθηκε επίσης στους πολιτικούς όλων των κομμάτων και ζήτησε «να μην εκμεταλλευθούν κομματικά την τραγωδία, η οποία θα διερευνηθεί πλήρως».

Ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε από πλευράς του ότι είναι «βαθιά συγκλονισμένος από τις πληροφορίες για τα τραγικά γεγονότα» στην Κρακοβία και ότι οι σκέψεις του βρίσκονται κοντά στα θύματα, τους τραυματίες και τις οικογένειές τους. «Παραμένω σε επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές και αναμένω την πλήρη διαλεύκανση των συνθηκών υπό τις οποίες εκτυλίχθηκαν αυτά τα τραγικά γεγονότα», ανέφερε ο Ναβρότσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο γενικός γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και πρώην δήμαρχος Πύλου-Νέστορος, Δημήτρης Καφαντάρης, ανέβηκε στο βήμα, άρπαξε το μικρόφωνο και απευθύνθηκε σε έντονο ύφος προς τον δήμαρχο Αθηναίων. «Φύγε από εδώ ρε, φύγε από εδώ. Δεν ντρέπεσαι λιγάκι; Έλα τώρα, νοθεία στην Αυτοδιοίκηση», φώναξε ο κ. Καφαντάρης.

Το περιστατικό προκάλεσε αναστάτωση στην αίθουσα, με φωνές, αποδοκιμασίες και αντεγκλήσεις μεταξύ των παρευρισκομένων. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με ανάταση χειρός, παρά το αίτημα του Χάρη Δούκα για ονομαστική ψηφοφορία. «Ο ένας τους βγάζει 14, ο άλλος 15», φώναξε ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, με τον γενικό γραμματέα της ΚΕΔΕ και πρώην δήμαρχο Πύλου – Νέστορος, Δημήτρη Καφαντάρη, να απαντά: «Ε, δεν πειράζει. Ένας πάνω, ένας κάτω».

Σε ανάρτησή του στο Χ νωρίς το απόγευμα ο Χάρης Δούκας σημείωσε πως «τα περιθώρια ανοχής εξαντλήθηκαν. Δεν χωρούν άλλες δικαιολογίες», ενώ παρέθεσε το ψήφισμα που κατέθεσε.

Αναλυτικά η ανάρτησή του: «Η εμφάνιση του πρωθυπουργού στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, επιβεβαίωσε τους φόβους μας: Η κυβέρνηση θέλει την Αυτοδιοίκηση αδύναμη και χειραγωγημένη, σε πλήρη απόκλιση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τα περιθώρια ανοχής εξαντλήθηκαν. Δεν χωρούν άλλες δικαιολογίες».

Το επεισόδιο

Ο Δημήτρης Καφαντάρης ζητούσε επανειλημμένα από τους καταμετρητές να του μεταφέρουν τους αριθμούς των ψήφων, ενώ ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, καλούσε τους συνέδρους να παραμείνουν στις θέσεις τους. «Πόσο είναι, Νίκο; Οκτώ; Δεν ακούω!», ακούγεται να λέει ο κ. Καφαντάρης. Λίγο αργότερα ακολουθούν οι φράσεις:

– «Πέμπτη σειρά… Έκτη σειρά… Δεν ακούω, συγγνώμη!»

– «Ρε Νίκο, σε ρωτάω μια ώρα!»

Η ένταση συνεχίζεται, με τον γενικό γραμματέα να παρεμβαίνει: «Παιδιά, οι ειρωνείες αλλού!». Την ίδια στιγμή, ο Λάζαρος Κυρίζογλου ακούγεται να λέει: «Μην μετακινείται κανείς!» Η καταμέτρηση συνεχίζεται με ερωτήσεις για τις σειρές, τους όρθιους συνέδρους και τις διαφορετικές πλευρές της αίθουσας, ενώ σε άλλο σημείο ο κ. Καφαντάρης ακούγεται να αναφωνεί:

– «Το έχουμε ξεφτιλίσει!»

Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και η στιγμή κατά την οποία ακούγεται από την αίθουσα η φράση: – «117 ρε Μήτσο!» Ωστόσο, ο αριθμός που τελικά ανακοινώθηκε για την πρόταση της παράταξης του Χάρη Δούκα ήταν 111 ψήφοι. Η απόκλιση ανάμεσα στον αριθμό που ακούστηκε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και στο τελικό αποτέλεσμα αποτελεί ένα ακόμη σημείο για το οποίο ζητούνται διευκρινίσεις από την πλευρά του δημάρχου Αθηναίων.

Κύκλοι της παράταξης Δούκα υποστηρίζουν ότι η διαδικασία θα έπρεπε να είχε διασφαλίσει πλήρη δυνατότητα ελέγχου και αδιαμφισβήτητη καταγραφή της ψήφου κάθε συνέδρου, επιμένοντας ότι η επιλογή της ονομαστικής ψηφοφορίας θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τις αμφισβητήσεις.​‌‍

«Τι σπρώχνεις, παιδική χαρά το κάναμε»

Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια του συνεδρίου σημειώθηκε ακόμη ένα επεισόδιο, με πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον αντιδήμαρχο Ηρακλείου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, Νίκο Γιαλιτάκη. Ο κ. Γιαλιτάκης παρενέβη ζητώντας επίσης να πραγματοποιηθεί ονομαστική ψηφοφορία, λέγοντας: «Προτείνω ονομαστική ψηφοφορία, αυτό που συμβαίνει δεν γίνεται».

Η παρέμβασή του προκάλεσε και πάλι την αντίδραση του γενικού γραμματέα της ΚΕΔΕ, Δημήτρη Καφαντάρη, ο οποίος του είπε σε έντονο ύφος: «Άσε το μικρόφωνο, ρε Νίκο, τι κάνεις τώρα;». «Τι σπρώχνεις; Κάνω αυτό που αισθάνομαι», απάντησε ο Νίκος Γιαλιτάκης.

Μάλιστα, προς το τέλος του βίντεο ακούγεται να λέγεται σε έντονο ύφος: «Τι πράγμα είναι αυτό ρε π…, δεν μπορούμε να μετρηθούμε 150 άτομα; Παιδική χαρά το κάναμε».

Η Τουρκία χρησιμοποιεί μια πολύ συγκεκριμένη στρατηγική για να εμφανιστεί ως “παράκτιο κράτος” στη συγκεκριμένη περιοχή. Εξαφανίζοντας την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, η Τουρκία σχεδίασε γραμμές στον χάρτη που ενώνονται απευθείας με τη Λιβύη. Έτσι, υποστηρίζει ψευδώς ότι η δική της ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα εκτείνεται νότια της Κρήτης και συναντά τη Λιβύη, καθιστώντας την υποτίθεται “παράκτιο κράτος” στο σημείο από όπου περνά το καλώδιο, με βάση το παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Στη συγκεκριμένη φάση δεν πρόκειται να βρεθεί καμία επίσημη γαλλική διάψευση, καθώς η Παρισινή διπλωματία επιλέγει τη σιωπή και το παρασκήνιο για να μη δυναμιτίσει τις επαφές της με την Άγκυρα. Είναι “δώρο άδωρο” να περιμένει κανείς οποιαδήποτε ανακοίνωση, αφού το νομικό και διπλωματικό τετελεσμένο θα έχει ήδη καταγραφεί. Αυτό είναι και το πιο ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης.

Η σιωπή σημαίνει ανοχή

Όταν η Τουρκία βγαίνει δημόσια μέσω διαρροών στην “Καθημερινή” και λέει “έχουμε σχεδόν συμφωνήσει στη διατύπωση και θα το εκλάβουμε ως αίτημα άδειας”, η έλλειψη άμεσης και ηχηρής γαλλικής απάντησης, αφήνει χώρο στην Άγκυρα να δημιουργεί όχι απλά εντυπώσεις, αλλά de facto κυριαρχία.

Όταν η γραπτή αλληλογραφία μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας μπει στο αρχείο, καμία εκ των υστέρων ελληνική ανακοίνωση ή NAVTEX δεν μπορεί να σβήσει το γεγονός ότι η Άγκυρα θα κατέχει ένα έγγραφο, που όχι απλά θα το ερμηνεύει ως “αίτημα αδειοδότησης”, αλλά θα είναι κατ’ ουσίαν.

Διότι παρήγαγε αποτέλεσμα επί του πεδίου, που δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς, αφού πολύ απλά υπήρξε και αποδεικνύεται μέσω της γραπτής αλληλογραφίας. Αυτός ήταν και ο λόγος που η Τουρκία επέμενε σ’ αυτήν την έγγραφη “ενημέρωση”. Στο Διεθνές Δίκαιο, οι πρακτικές των κρατών (state practice) και η αλληλογραφία δημιουργούν προηγούμενα, και η Άγκυρα το γνωρίζει καλά.

Η Αθήνα συναινεί απροκάλυπτα στην Τουρκία!

Το γεγονός ότι η Αθήνα αρκείται στο να εκτιμά ότι “η κινητικότητα θα εκφραστεί σε διπλωματικό επίπεδο” δείχνει μια τάση υποβάθμισης του κινδύνου, την ώρα που το νομικό και πολιτικό παιχνίδι στήνεται στην πλάτη μας με τη συναίνεση μας. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα γίνει σαμποτάζ στο πεδίο, αλλά το ότι η Γαλλία, προκειμένου να προστατεύσει ένα σκάφος της και τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα που διακυβεύονται, μπαίνει σε μια γραπτή διπλωματική αλληλογραφία την οποία η Τουρκία θα κρατάει αύριο ως “πιστοποιητικό” ότι της ανήκει η περιοχή.

Αυτή είναι η ουσία του σεναρίου που στήθηκε και έγινε πράξη. Η Τουρκία κερδίζει σε διπλωματικό επίπεδο (diplomatic leverage) χωρίς να χρειαστεί να ρίξει ούτε μια τουφεκιά, απλώς και μόνο εκμεταλλευόμενη την ανάγκη των τρίτων χωρών για “ασφάλεια” του έργου και τη συναίνεση της Αθήνας.

Το παιχνίδι παίζεται πλέον με όρους νομικών εντυπώσεων και προηγουμένων, όπου η θεωρία της “Γαλάζιας Πατρίδας” επιχειρείται να νομιμοποιηθεί από την “πίσω πόρτα”, όταν θα ψηφιστεί και επίσημα από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Και έπεται συνέχεια!

Τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα όταν ψηφιστεί η “Γαλάζια Πατρίδα”. Με την επίσημη θεσμοθέτησή της, οι τουρκικές διεκδικήσεις θα μετατοπιστούν πλέον δυναμικά προς τα δυτικά, αγγίζοντας τον 25ο μεσημβρινό και διχοτομώντας το Αιγαίο στη μέση. Με το επικίνδυνο προηγούμενο της “ενημέρωσης” που επιχειρείται να καθιερωθεί, η Ελλάδα θα βρεθεί εγκλωβισμένη σε μια μόνιμη τροχιά υποχωρήσεων, όπου θα υποχρεούται πλέον να ενημερώνει και να ζητά την έγκριση της Άγκυρας για τα πάντα.

Ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε την παρρησία να πει τα πράγματα με το όνομά τους κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ομιλίας του για την επέτειο του “ΟΧΙ”, προειδοποιώντας με νόημα: “…  Γι’ αυτό και οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση αδείας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση, είτε ανακοίνωση ή όπως αλλιώς. Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο χωρίς την άδεια της Τουρκίας, ακόμα και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια.”

Ατυχώς όμως “φωνή βοώντος εν τη ερήμω”, γιατί πλέον “ο κύβος ερίφθη”!

Η ελληνική ελίτ του Κολωνακίου συζητεί με την τουρκική μόνο τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος, στην χάραξη των θαλασσίων ζωνών (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και γειτνιάζουσα ζώνη) αφού φοβείται να κηρύξει χωρικά ύδατα στα 12 μίλια και να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη ενώ ενθαρρύνεται προς τούτο ακόμη κι απ’ την τελευταία έκθεση της Κομισιόν της ΕΕ για… την τουρκική προσχώρηση ως διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα της «ηνωμένης Ευρώπης» (ΕΕ).

Αλλά κι αν η ΕΕ δέχονταν τις τουρκικές απαιτήσεις ποιος θα ήταν πρόθυμα να πιστεύει ότι η Τουρκία έπαυσε να υποβλέπει την ελληνική κυριαρχία αφού διεκδικεί τις ανώνυμες βραχονησίδες, ακόμη και μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα των έξι μιλίων όπου η υφαλοκρηπίδα είναι αυτοδικαίως ελληνική.

Συνεπώς, το χάσμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι τεράστιο και διευρύνεται με τον κατασκευασμένο ισχυρισμό ότι υπάρχει «Τουρκική μειονότητα» στην Δυτική Θράκη, που την εκτρέφει το πλεονάζον «πρακτορείον» της Κομοτηνής και το οποίον πρέπει άμεσα να κλείσει, αφού τα τουρκικά προξενεία στην Ελλάδα είναι 5 και τα ελληνικά μόνον τρία (εθιμικώς εφαρμόζεται η συμμετρία).

Οι Τουρκικές προκλήσεις και παρανομίες δεν περιο-ρίζονται στο Τουρκολιβυκό μνημόνιο που καταπατεί το Καρπάθιο πέλαγος και το Λιβυκό, νοτίως της Κρήτης, υπό των Βερβέρων της Σαχάρας και των αθαλάσσωτων νομάδων της Ασιατικής στέπας, που κουβαλήθηκαν στην Μεσόγειο περί το 1000 μ.Χ.

Μετά την τελευταία αποτυχία των ελληνοτουρκικών συνομιλιών στην Άγκυρα, ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε για πρώτη φορά ότι «γκρίζες ζώνες στο Αιγαίον δεν υπάρχουν, παρά μόνο η γαλάζια θάλασσα της Ελλάδος». Ούτε οι Τούρκοι «ναύαρχοι» μήτε οι απόφοιτοι του Χάρβαρντ γνωρίζουν ότι ούτε ο ουρανός μήτε οι ωκεανοί είναι γαλάζιοι αλλά το φως του ηλίου που διαχέεται στη ατμόσφαιρα. Και μεταφορικά, όσοι λογίζονται ελεύθερα «εν τω φωτί Σου είδομεν φώς» ως υμνεί ο εκκλησιαστής…

Το πλοίο “Velos Sapphire” της εταιρείας Velos Tankers, συμφερόντων του Έλληνα εφοπλιστή Πασχάλη Διαμαντίδη, φέρεται να επλήγη προ διημέρου από δύο ιρανικά βλήματα καθώς έπλεε υπό την προστασία (θεωρητικά) πλοίων του αμερικανικού στόλου. Ο άτυχος 25χρονος σκοτώθηκε μάλλον ακαριαία -στην αρχή τον θεωρούσαν αγνοούμενο αλλά βρέθηκε νεκρός μέσα στο πλοίο.  Όλο το πλήρωμα (22 άνδρες) είναι από τις Φιλιππίνες.

Την ίδια μέρα το Ιράν ανακοίνωσε επίσημα ότι σειρά άλλων δεξαμενόπλοιων υπέστησαν ζημιές στην περιοχή, είτε από ναυτικές νάρκες που έχουν ποντιστεί στα στενά, είτε «από εχθροπραξίες». Οι Ιρανοί συνήθως αναφέρονται σε νάρκες ως αιτία. Το πλοίο κατευθύνονταν προς το Μπαχρέιν και ήταν κενό φορτίου -θα φόρτωνε στον Περσικό.

«Η εταιρεία ανακοινώνει με βαθιά θλίψη τον θάνατο ενός από τους ναυτικούς της, ο οποίος εντοπίστηκε θανάσιμα τραυματισμένος επί του πλοίου, αφού αρχικά είχε δηλωθεί ως αγνοούμενος μετά την έκρηξη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση, σύμφωνα με το Reuters.

Άλλο ένα πετρελαιοφόρο επληγη χθες, πιθανόν προσκρούοντας σε νάρκη. Τα στοιχεία του δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά. Στην ανακοίνωση που μεταδόθηκε από ιρανικά μέσα, το Ναυτικό ανέφερε ότι το πετρελαιοφόρο έπλεε ανατολικά των Στενών του Ορμούζ, σε περιοχή που είχε χαρακτηριστεί «απαγορευμένη» και «μη ασφαλής».

Κατά την ίδια ανακοίνωση, «το πλοίο δεν έλαβε υπόψη επανειλημμένες προειδοποιήσεις και είχε απενεργοποιήσει τα συστήματα πλοήγησής του. Στη συνέχεια, φέρεται να χτύπησε ναυτική νάρκη, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει φωτιά και να ακινητοποιηθεί».

Η διατύπωση της ιρανικής πλευράς αποδίδει το περιστατικό σε παραβίαση των κανόνων ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστά το όνομα και η σημαία του πετρελαιοφόρου. Επίσης, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πλήρωμα, ούτε για το αν υπάρχουν νεκροί ή τραυματίες.

Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία ειδήσεων αλλά τις ανακοινώσεις των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν τις τελευταίες μέρες επλήγη το δεξαμενόπλοιο Vieira (Σημαία Βανουάτου, αλλά κινεζικών συμφερόντων). Ο καπετάνιος ανέφερε έκρηξη στην ίσαλο γραμμή στην αριστερή πλευρά. Το πλήρωμα είναι ασφαλές και το πλοίο συνέχισε την πορεία του, σύμφωνα με την πλοιοκτήτρια . Επισης επλήγη το τάνκερ “Largo Atom”.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επίσημα ότι τουλάχιστον δύο ακόμα πετρελαιοφόρα (και συνολικά έως επτά σκάφη τις τελευταίες ημέρες, ανάμεσά τους ένα ρυμουλκό και το δεξαμενόπλοιο Riti) χτυπήθηκαν από θαλάσσιες νάρκες και έπιασαν φωτιά στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν υποστηρίζει ότι τα πλοία αυτά είχαν κλείσει τα συστήματα εντοπισμού τους (AIS) και κινούνταν σε «μη εξουσιοδοτημένες» θαλάσσιες ζώνες.

Το πλοίο Riti (υπό σημαία Παναμά, αλλά συμφερόντων Δανού πλοιοκτήτη) υπέστη μεγάλες ζημίες και το Πολεμικό Ναυτικό του Ομάν χρειάστηκε να πραγματοποιήσει επιχείρηση διάσωσης για να απομακρύνει τα 25 μέλη του πληρώματός του.

Συνολικά από το Φεβρουάριο έχουν χάσει τη ζωή τους 25 άνδρες, οι περισσότεροι προερχόμενοι από τις Φιλιππινες, την Ινδία και την Ταϊλάνδη σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό ΙΜΟ.

Για γενιές Ελλήνων, ιδιαίτερα κατά τα δύσκολα χρόνια του Μεσοπολέμου και της μεταπολεμικής περιόδου, το όνομά του έγινε συνώνυμο της υπεράνθρωπης δύναμης, της ανδρείας και της ελληνικής ψυχής που μεγαλουργεί στα ξένα.

Ο Χρήστος Θεοφίλου γεννήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 1897 στο χωριό Κουτσοπόδι του Άργους. Προερχόταν από μια φτωχή και πολύτεκνη αγροτική οικογένεια, όντας ο μικρότερος από τα συνολικά 13 αδέλφια του. Οι συνθήκες διαβίωσης στην ελληνική επαρχία εκείνης της εποχής ήταν εξαιρετικά δύσκολες, γεγονός που ώθησε το νεαρό Χρήστο, σε ηλικία μόλις 14 ετών, να πάρει την μεγάλη απόφαση και να μεταναστεύσει μόνος του στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον.

Φτάνοντας στην Αμερική, όπως και χιλιάδες άλλοι μετανάστες, ήρθε αντιμέτωπος με την σκληρή πραγματικότητα της επιβίωσης. Εγκαταστάθηκε αρχικά στην περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, όπου αναγκάστηκε να κάνει οποιαδήποτε δουλειά μπορούσε να του εξασφαλίσει ένα κομμάτι ψωμί. Εργάστηκε ως αχθοφόρος, καμαρότος σε πλοία, ελαιοχρωματιστής και σοβατζής. Λόγω της εντυπωσιακής σωματικής του διάπλασης δούλεψε επίσης ως μοντέλο για ζωγράφους, γλύπτες και φωτογράφους της εποχής.

Παράλληλα με τις καθημερινές χειρωνακτικές εργασίες, ο Θεοφίλου άρχισε να ασχολείται συστηματικά με την ερασιτεχνική ελεύθερη πάλη. Η φυσική του δύναμη, σε συνδυασμό με το πεισματάρικο πνεύμα του, τον έκαναν να ξεχωρίσει γρήγορα. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια από την πρώτη του επαφή με το άθλημα, είχε ήδη κερδίσει την φήμη ενός από τους πλέον υποσχόμενους και ικανούς ερασιτέχνες παλαιστές σε ολόκληρη την περιφέρεια του Σαν Φρανσίσκο.

Ο Λόντος καθιερώνεται στην επαγγελματική πάλη

Η ανάγκη για μεγαλύτερα έσοδα αλλά και η έλξη του προς το θέαμα τον οδήγησαν να μεταπηδήσει στην επαγγελματική πάλη (το λεγόμενο “κατς”). Πριν μπει ολοκληρωτικά στα ρινγκ, εργάστηκε για ένα διάστημα σε τσίρκο, όπου εκτελούσε νούμερα ως ακροβάτης και παλαιστής. Στις πρώτες του επαγγελματικές εμφανίσεις χρησιμοποιούσε το όνομα “The Wrestling Plasterer” Christopher Theophelus (Ο Παλαιστής Σοβατζής), τιμώντας με αυτόν τον τρόπο το προηγούμενο επάγγελμά του.

Σύντομα όμως κατάλαβε ότι χρειαζόταν ένα πιο εύηχο και εύκολο όνομα για το αμερικανικό κοινό. Έτσι, υιοθέτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Τζιμ Λόντος (Jim Londos), το οποίο έμελλε να γράψει ιστορία. Το όνομα “Τζιμ Λόντος” επιλέχθηκε από τον ίδιο τον Χρήστο Θεοφίλου σε συνεργασία με τον αμερικανό αθλητικογράφο Ρόσκο Φόσετ (Roscoe Fawcett). Η αλλαγή του ονόματος έγινε για τους εξής λόγους:

• Ευκολία στην προφορά: Το ελληνικό του όνομα (Χρήστος Θεοφίλου / Christopher Theophelus) ήταν πολύ δύσκολο για το αμερικανικό κοινό και τους εκφωνητές των αγώνων.
• Η έμπνευση από τον… Τζακ Λόντον: Το επώνυμο “Λόντος” (Londos) επιλέχθηκε ως φόρος τιμής στον διάσημο Αμερικανό συγγραφέα και δημοσιογράφο Τζακ Λόντον (Jack London), τον οποίο ο νεαρός παλαιστής θαύμαζε βαθύτατα. Επιπλέον, ο Τζακ Λόντον καταγόταν από το Όκλαντ της Καλιφόρνιας, μια περιοχή πολύ κοντά στο Σαν Φρανσίσκο, όπου ο Έλληνας αθλητής ξεκίνησε την καριέρα του.

Μια δεύτερη εκδοχή αναφέρει ότι το “Λόντος” συνδέθηκε επίσης με μια σημαντική νίκη που πέτυχε στην αρένα “London” της πόλης Πόρτλαντ στο Όρεγκον. Το μικρό όνομα “Τζιμ” (Jim) κρατήθηκε από ένα προηγούμενο ψευδώνυμο (Jim Wilson), που είχε χρησιμοποιήσει για ένα σύντομο διάστημα προκειμένου να αγωνιστεί στο Όρεγκον, αλλά και για να κρύψει αρχικά τις επαγγελματικές του δραστηριότητες από την οικογένειά του στην Ελλάδα.

Αν και ο Λόντος δεν είχε το τυπικό ύψος των άλλων αθλητών της κατηγορίας των βαρέων βαρών, το σώμα του ήταν ένα πραγματικό φρούριο ρώμης. Τα σωματομετρικά του μεγέθη κατά την περίοδο της απόλυτης ακμής του προκαλούσαν δέος:

* Ύψος: 1,68 μ.
* Βάρος: 88 κιλά
* Περιφέρεια στήθους: 1,15 – 1,20 μ.
* Περιφέρεια λαιμού: 0,47 μ.
* Περιφέρεια βραχιόνων (δικέφαλοι): 0,41 – 0,43 μ.

Ο Λόντος αναπλήρωνε το μειονέκτημα του ύψους του με την εκρηκτικότητα, την ασύλληπτη αντοχή του και την επιστημονική του κατάρτιση στις λαβές. Έγινε παγκοσμίως διάσημος για το θρυλικό “αεροπλανικό κόλπο” (airplane spin). Κατά τη διάρκεια αυτής της θεαματικής τεχνικής, σήκωνε τον αντίπαλό του πάνω στους ώμους του, τον περιέστρεφε με μεγάλη ταχύτητα στον αέρα για να του προκαλέσει ζάλη και στη συνέχεια τον κάρφωνε με δύναμη στο καναβάτσο, εξασφαλίζοντας τη νίκη. Το κόλπο αυτό ξεσήκωνε τους φιλάθλους και τον μετέτρεψε γρήγορα στο απόλυτο ίνδαλμα της κερκίδας.

Πορεία προς την Κορυφή και Παγκόσμιοι Τίτλοι

Από το 1916 κιόλας, ο Λόντος άρχισε να συλλέγει σημαντικές νίκες απέναντι σε κορυφαίους παλαιστές της εποχής. Νίκησε τον Ρωσοαμερικανό Εϋτζάζ (πρωταθλητή Δυτικών Πολιτειών), τον Πίτερσον (πρωταθλητή ακτών Ειρηνικού) και τον Νορβηγό Μπένσον. Το 1921, κέρδισε τον επίσης Ελληνοαμερικανό Βασίλειο Δημητρέλλη (William Demetral) και ανακηρύχθηκε πρωταθλητής των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η διαδρομή του προς τον παγκόσμιο τίτλο δεν ήταν εύκολη, καθώς είχε να αντιμετωπίσει σπουδαίους αθλητές, όπως ο διαβόητος “Στραγγαλιστής” Εντ Λιούις (Ed “Strangler” Lewis) και ο “Στέκερ” Μπράουνιγκ. Μετά από επικές αναμετρήσεις και μερικές ισοπαλίες, η μεγάλη καταξίωση ήρθε στις 6 Ιουνίου 1930. Σε έναν ιστορικό αγώνα στη Νέα Υόρκη, ο Λόντος αντιμετώπισε τον τότε παγκόσμιο πρωταθλητή Ντικ Σίκατ (Dick Shikat), τον οποίο και υποχρέωσε σε ήττα, κατακτώντας τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή Βαρέων Βαρών της National Wrestling Association.

Το αποκορύφωμα της καριέρας του σημειώθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1938, όταν αναγνωρίστηκε ως ο αδιαφιλονίκητος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Βαρέων Βαρών (World Heavyweight Championship), παραλαμβάνοντας την περίφημη χρυσή και αδαμαντοποίκιλτη ζώνη, ένα κειμήλιο ανεκτίμητης αξίας που τον συνόδευε σε όλες τις επίσημες φωτογραφίσεις του. Ο Λόντος επέδειξε μοναδική σταθερότητα και κυριάρχησε στα ρινγκ, διατηρώντας τον παγκόσμιο τίτλο του για οκτώ ολόκληρα χρόνια, μέχρι και το 1946, τη χρονιά που αποφάσισε να αποσυρθεί οριστικά από την ενεργό δράση (από τον αγώνα του Λόντου με τον Κόλα Κβαριάνι στο Παναθηναϊκός Στάδιο):

Οι Αγώνες στην Ελλάδα και η Πολιτιστική Επιρροή

Παρά την τεράστια επιτυχία του στην Αμερική, ο Τζιμ Λόντος δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες του. Η επιστροφή του στην Ελλάδα για επίσημους αγώνες προκάλεσε πρωτοφανή φρενίτιδα στον ελληνικό λαό.

Στις 2 Δεκεμβρίου 1928 νίκησε στο Παναθηναϊκό Στάδιο τον Πολωνοαμερικανό Καρλ Ζμπίσκο. Ο αγώνας έγινε με επίσημους προσκεκλημένους υπουργούς και πρέσβεις. Παρά τη δυνατή βροχή, το Στάδιο γέμισε ασφυκτικά, ενώ διαιτητής ήταν ο παλιός Ολυμπιονίκης Δημήτρης Τόφαλος.

Τον Οκτώβριο του 1933 νίκησε στο Παναθηναϊκό Στάδιο τον Γεωργιανό γίγαντα Κόλα Κβαριάνι, προπολεμικό πρωταθλητή Ευρώπης στην ελληνορωμαϊκή πάλη, που είχε τρομακτική σωματική διάπλαση (ζύγιζε περίπου 127 κιλά). Ο αγώνας διοργανώθηκε από τον Πανιώνιο για τη συγκέντρωση χρημάτων για το Στάδιο της Νέας Σμύρνης. Ο Λόντος πέτυχε μια συγκλονιστική νίκη, η οποία ενέπνευσε τον Μάρκο Βαμβακάρη να γράψει το τραγούδι “Λόντος και Κοριάνι” και τον Παναγιώτη Τούντα το “Στον λεβέντη μας Τζιμ Λόντο”, που τραγούδησε η Ρόζα Εσκενάζυ (ακούγεται στο κάτωθι βίντεο).

Ο αντίκτυπος των επιτυχιών του στην ελληνική κοινωνία ήταν τόσο βαθύς, ώστε το όνομά του πέρασε στην καθομιλουμένη γλώσσα. Κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, η λέξη “Τσιμπλόντος” (παραφθορά του Τζιμ Λόντος) χρησιμοποιούνταν ως αυτόματος χαρακτηρισμός για οποιονδήποτε άνθρωπο διέθετε εξαιρετική σωματική δύναμη ή κατάφερνε να επιβληθεί σε μια δύσκολη κατάσταση.

Το φιλανθρωπικό έργο του και το τέλος

Μετά την απόσυρσή του από τα ρινγκ το 1946, ο Λόντος τιμήθηκε με τον τίτλο του Ισόβιου Παγκόσμιου Πρωταθλητή. Ωστόσο, η δράση του δεν σταμάτησε εκεί. Αφιέρωσε το υπόλοιπο της ζωής του σε έναν εξαιρετικά ευγενή σκοπό: Την φιλανθρωπία. Εργάστηκε ακούραστα για τη συγκέντρωση πόρων και την οικονομική ενίσχυση ορφανοτροφείων, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην περίθαλψη των ορφανών παιδιών από την Ελλάδα, θυμάτων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου.

Αυτή η ανιδιοτελής προσφορά του αναγνωρίστηκε σε ανώτατο κρατικό επίπεδο. Παρασημοφορήθηκε και τιμήθηκε για το έργο του τόσο από τον Βασιλιά της Ελλάδας Παύλο, όσο και από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρίτσαρντ Νίξον.

Ο Τζιμ Λόντος έφυγε από τη ζωή στις 19 Αυγούστου 1975, σε ηλικία 78 ετών, προδομένος από την καρδιά του (έμφραγμα του μυοκαρδίου) στο Εσκοντίντο της Καλιφόρνιας. Τάφηκε στο Oak Hill Memorial Park της Καλιφόρνιας. Μετά θάνατον, η κληρονομιά του αναγνωρίστηκε με την είσοδό του στα πιο λαμπερά πάνθεον του αθλητισμού, όπως τα: Hall of Fame του WWE, Hall of Fame της Επαγγελματικής Πάλης, Hall of Fame της επαγγελματικής πάλης George Tragos/Lou Thesz.

Παρέμεινε για πάντα στη μνήμη του ελληνισμού ως “του Άργους το καμάρι” (όπως τον αποκάλεσε και ο Μάρκος Βαμβακάρης στο τραγούδι του), ένας άνθρωπος που ξεκίνησε από το μηδέν για να κατακτήσει τον κόσμο, χωρίς να χάσει ποτέ την ψυχή του.

Ένας δικηγόρος φέρεται να εξασφάλιζε με πιθανόν πλαστές εξουσιοδοτήσεις την άδεια λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων από τους δήμους, την Πυροσβεστική και τις υγειονομικές υπηρεσίες, ενώ δύο λογιστές κατηγορούνται ότι διεκπεραίωναν τα καθαρά οικονομικά “μαγειρέματα”. Στους απελπισμένους ασθενείς ή σε άλλους με σοβαρά οικονομικά προβλήματα υπόσχονταν 200 έως 700 ευρώ το μήνα.

Με τις διαρκείς αλλαγές σε ΑΦΜ και ιδιοκτησίες, το κύκλωμα συσσώρευσε εκατομμύρια επειδή “γλίτωνε” εισφορές σε ασφαλιστικά ταμεία και καταβολή φόρων. Η ζημία του δημοσίου εκτιμάται στα 203 εκατ. ευρώ (140 εκατομμύρια ευρώ σε ΦΠΑ και φόρους και άλλα 63 σε εκατ. σε ασφαλιστικές εισφορές).

Ο συνολικός τζίρος τους εκτιμάται στα 730 εκατ. το χρόνο. Έχουν συλληφθεί 18 άτομα μέχρι στιγμής, με τον “εγκέφαλο” να είναι ένας 50χρονος γνωστός επιχειρηματίας της νύχτας που ελέγχει μεγάλα νυχτερινά κέντρα (κλαμπ, μπουζούκια) και beach bar σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική και κοσμοπολίτικα νησιά. Το όνομά του φέρεται να έχει συνδεθεί στο παρελθόν και με άλλες υποθέσεις της νύχτας.

Πως λειτουργούσε το κύκλωμα

Ανάμεσα στους 18 συλληφθέντες βρίσκονται επιχειρηματίες, η σύζυγος ενός επιχειρηματία, αλλά και ένας γνωστός ηθοποιός-μοντέλο, που έχει παραδεχθεί την εμπλοκή του, ως αχυράνθρωπος. Αμείβονταν με 200-700 ευρώ το μήνα. Ο ηθοποιός-μοντέλο είχε απασχολήσει την επικαιρότητα και με δημόσιες εκμυστηρεύσεις του για τον εθισμό του σε ναρκωτικές ουσίες.

Τα μέλη του κυκλώματος ξόδευαν τα χρήματα που κέρδιζαν μη αποδίδοντας ΦΠΑ και εισφορές στον ΕΦΚΑ σε εξωτικά ταξίδια, φροντίζοντας μάλιστα, να ανεβάζουν φωτογραφίες στα social media, κοσμήματα και ακριβά ρολόγια. Ορισμένα από αυτά εντοπίστηκαν στις έρευνες που έγιναν στα σπίτια συλληφθέντων και κατασχέθηκαν από την ΑΑΔΕ.

Κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού που είχε στηθεί τα τελευταία τρία χρόνια, είχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος, οι οποίοι φέρονται να οργάνωναν τη σύσταση των εταιρειών και τη διαχείριση της «βιτρίνας» των αχυρανθρώπων. Πάνω από 4.200 ΑΦΜ εμπλέκονται στην υπόθεση, ενώ τουλάχιστον 1.300 είναι οι «αχυράνθρωποι». Έως τώρα έχουν γίνει 18 συλλήψεις. Οι συλληφθέντες αναμένεται να οδηγηθούν εντός της ημέρας στον εισαγγελέα για την άσκηση των ποινικών διώξεων σε βάρος τους.

Ειδικότερα, όπως ανακοινώθηκε επίσημα από την ΑΑΔΕ, ένα εκτεταμένο κύκλωμα αχυρανθρώπων και εταιρειών «φαντάσματα», που τα τελευταία τρία χρόνια χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ για να συσσωρεύσει χρέη άνω των 203 εκατ. ευρώ, εντόπισε η ΑΑΔΕ, μέσω της ομάδας ΔΕΟΣ. Οι οφειλές αφορούν 68 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος προς την ΑΑΔΕ και 135 εκατ. ευρώ σε ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 60 ελεγκτές της ΑΑΔΕ και 7 εισαγγελικοί λειτουργοί, αφορά πάνω από 700 σημεία επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Θεσσαλονίκη, την Χαλκιδική και υπόλοιπες περιοχές της χώρας, στα οποία τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιήθηκαν στο χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης πάνω από 2.000 επιχειρήσεις με 1.300 «αχυρανθρώπους» και 700 υποκρυπτόμενα πρόσωπα. Συνολικά, στην εν λόγω υπόθεση εμπλέκονται πάνω από 4.200 ΑΦΜ.

Έπειτα από πολύμηνη έρευνα, οι ελεγκτές ταυτοποίησαν τους επιχειρηματίες που στην πραγματικότητα ασκούσαν τη δραστηριότητα, κρυμμένοι πίσω από πρόσωπα που εμφανίζονταν τυπικά ως διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι των επιχειρήσεων.

Ο συνήγορος πέντε εκ των κατηγορουμένων, Αντώνης Κουδρόγλου τόνισε πως: «Από την ενημέρωση που έχουμε μέχρι σήμερα, έχει σχηματιστεί μία μεγάλη δικογραφία μετά από πολύμηνη δουλειά των ανθρώπων της ΑΑΔΕ, με πολύ μεγάλο εύρος πολλούς κατηγορούμενους και αναμένουμε να λάβουμε γνώση αυτής τη δικογραφίας. Η απορία η μεγάλη έχει να κάνει με το ύψος της ζημίας όπως φαίνεται στο δελτίο τύπου όπως επίσης και με ένα μέρος της μεθοδολογίας».

Στρατολόγηση ασθενών έξω από νοσοκομεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το κύκλωμα αναζητούσε άτομα που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως έξω από το Θεαγένειο Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη και το Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» στην Αθήνα. Το κύκλωμα τους προσέγγιζε και τους έπειθε, έναντι μικρής αμοιβής, να εμφανιστούν ως διαχειριστές εταιρειών. Τα πρόσωπα αυτά δεν είχαν καμία πραγματική εμπλοκή στη λειτουργία των επιχειρήσεων, οι οποίες λειτουργούσαν με μοναδικό σκοπό να δημιουργούν οφειλές που δεν θα αποπληρώνονταν ποτέ.

Οι 4.200 ΑΦΜ δραστηριοποιήθηκαν σε περισσότερες από 700 διευθύνσεις. Κοινό χαρακτηριστικό τους ήταν ότι διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι ήταν σε όλες τις περιπτώσεις φυσικά πρόσωπα-αχυράνθρωποι. Η διασταύρωση των στοιχείων αυτών αποτέλεσε το κλειδί για την αποκάλυψη του κυκλώματος.

Κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού είχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος, οι οποίοι φέρονται να οργάνωναν τη σύσταση των εταιρειών και τη διαχείριση της «βιτρίνας» των αχυρανθρώπων. Ο δικηγόρος φέρεται να χρησιμοποιούσε πλαστές εξουσιοδοτήσεις για πράξεις κακουργηματικής φύσης, ώστε οι επιχειρήσεις να λαμβάνουν άδειες από Δήμο, Πυροσβεστική, υγειονομικό.

Ενδεικτικό του τρόπου ζωής των εμπλεκομένων είναι τα πολυτελή ταξίδια που πραγματοποίησαν ορισμένοι από αυτούς σε εξωτικούς προορισμούς, αναρτώντας τις σχετικές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.  Σε πολυτελείς βίλλες του ενός επιχειρηματία εντοπίστηκαν όπλα, γεμιστήρες, ακριβά ρολόγια και χρηματικά ποσά. Μεταξύ των 18 συλληφθέντων περιλαμβάνονται η σύζυγος του ενός επιχειρηματία και γνωστός ηθοποιός-μοντέλο, ο οποίος ομολόγησε ότι τον χρησιμοποιούσαν ως αχυράνθρωπο, με αμοιβή 200 έως 700 ευρώ το μήνα.

Θυμίζουμε πως το “κύκλωμα του ΕΦΚΑ” με πρωταγωνιστές τον δημοσιογράφο και πρόεδρο του ΛΑΟΣ, Φίλιππο Καμπούρη και την σύζυγο του, στρατολογούσε “αχυρανθρώπους” προκειμένου να “φεσώνουν” τον ΕΦΚΑ, με οφειλές. Ένας εξ‘ αυτών, γνωστός από τις trash εκπομπές του Καμπούρη έχει προφυλακιστεί, μαζί με το ζεύγος. Θυμίζουμε πως μεταξύ άλλων κυκλωμάτων που έχουν εξαρθρωθεί είναι αυτό της “Pizza Fan”, του “Χωριάτικου”, του μπάσκετ και της ΜΚΟ “Παιδική Χαρά”.

Το ζητούμενο δεν είναι να ενοχοποιηθεί ο γονέας. Οι περισσότεροι γονείς έχουν χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή την οθόνη για να γίνει ένα γεύμα πιο εύκολο. Είναι όμως σημαντικό να γνωρίζουμε πώς αυτή η συνήθεια μπορεί να επηρεάσει τη διατροφική συμπεριφορά του παιδιού, ιδιαίτερα όταν γίνεται συστηματικά. Γιατί το φαγητό μπροστά στην οθόνη είναι συχνή συνήθεια στα παιδιά; Η οθόνη αποτελεί έντονο ερέθισμα για ένα παιδί. Έχει εικόνα, ήχο, κίνηση, χρώματα, γρήγορες εναλλαγές και περιεχόμενο που τραβά εύκολα την προσοχή.

Έτσι, το παιδί μπορεί να κάθεται πιο ήρεμο, να αντιδρά λιγότερο στο φαγητό ή να δέχεται πιο εύκολα να φάει. Αυτό κάνει την οθόνη να φαίνεται σαν μια πρακτική λύση στην καθημερινότητα της οικογένειας. Η συνήθεια αυτή μπορεί να ξεκινήσει περιστασιακά, αλλά σταδιακά να συνδεθεί με το γεύμα. Το παιδί μπορεί να αρχίσει να ζητά οθόνη κάθε φορά που τρώει ή να δυσκολεύεται να φάει χωρίς αυτή. Με αυτόν τον τρόπο, το γεύμα παύει να είναι μόνο μια διαδικασία θρέψης και επαφής με το φαγητό και γίνεται ταυτόχρονα χρόνος παρακολούθησης.

Τι συμβαίνει όταν τρώει μπροστά στην οθόνη

Το φαγητό δεν είναι μόνο μια μηχανική διαδικασία. Το παιδί χρειάζεται να βλέπει, να μυρίζει, να δοκιμάζει και να παρατηρεί το φαγητό του. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μαθαίνει σταδιακά τις γεύσεις, τις υφές, την ποσότητα που χρειάζεται και τα σήματα του σώματός του. Όταν η προσοχή είναι στραμμένη στην οθόνη, το παιδί μπορεί να τρώει πιο μηχανικά. Μπορεί να ανοίγει το στόμα, να μασά και να καταπίνει χωρίς να έχει πλήρη επίγνωση του γεύματος.

Τι δείχνουν οι μελέτες για το distracted eating;

Η βιβλιογραφία για το “distracted eating” δείχνει ότι η προσοχή και η μνήμη του γεύματος επηρεάζουν την πρόσληψη τροφής. Όταν το άτομο τρώει με την προσοχή αλλού, μπορεί να καταγράψει λιγότερο καθαρά την εμπειρία του γεύματος και αυτό να επηρεάσει την πρόσληψη τροφής, ιδιαίτερα αργότερα μέσα στην ημέρα. Στα παιδιά αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία εκμάθησης της διατροφικής τους συμπεριφοράς.

Πείνα & κορεσμός. Γιατί το παιδί δυσκολεύεται να ακούσει το σώμα του;

Η πείνα και ο κορεσμός είναι εσωτερικά σήματα του σώματος. Το παιδί χρειάζεται χρόνο και επαναλαμβανόμενες εμπειρίες για να μάθει να τα αναγνωρίζει. Μέσα από τα γεύματα μαθαίνει πότε πεινάει, πόσο πεινάει, πότε αρχίζει να χορταίνει, πότε δεν θέλει άλλο φαγητό.

Η σημασία του responsive feeding

Αυτή η ικανότητα δεν αναπτύσσεται με πίεση, αλλά με ένα σταθερό και ήρεμο περιβάλλον γεύματος. Η προσέγγιση της “responsive feeding” βασίζεται στην ανταπόκριση του γονέα στα σήματα πείνας και κορεσμού του παιδιού. Ο γονέας προσφέρει το φαγητό, τη δομή και τη ρουτίνα, ενώ το παιδί μαθαίνει να ανταποκρίνεται στα σήματα του σώματός του. Όταν υπάρχει οθόνη, αυτή η διαδικασία μπορεί να δυσκολέψει.

Το παιδί μπορεί να συνεχίζει να τρώει επειδή είναι απορροφημένο από αυτό που βλέπει και όχι επειδή εξακολουθεί να πεινάει. Μπορεί επίσης να μην αντιληφθεί έγκαιρα ότι έχει αρχίσει να χορταίνει. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η οθόνη δεν αποσπά μόνο το παιδί. Όταν και ο ενήλικας χρησιμοποιεί κινητό ή άλλη συσκευή στο τραπέζι, μπορεί να μειώνεται η αλληλεπίδραση με το παιδί και η παρατήρηση των σημάτων του. Το γεύμα είναι μια διαδικασία επικοινωνίας και όχι μόνο κατανάλωσης τροφής.

Πώς επηρεάζεται η ποσότητα φαγητού που καταναλώνει;

Η σχέση ανάμεσα στην οθόνη και στην ποσότητα φαγητού δεν είναι πάντα απλή. Δεν μπορούμε να πούμε ότι κάθε παιδί που τρώει μπροστά στην οθόνη θα φάει οπωσδήποτε περισσότερο. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ποσότητα φαγητού; Η ποσότητα που καταναλώνει ένα παιδί επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: την ηλικία, το επίπεδο πείνας, το είδος του γεύματος, το περιεχόμενο που παρακολουθεί, την ύπαρξη διαφημίσεων τροφίμων, τη διάρκεια του γεύματος, τη συχνότητα της συνήθειας, την ιδιοσυγκρασία του παιδιού.

Τρώει το παιδί περισσότερο όταν βλέπει οθόνη;

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι η οθόνη μπορεί να αυξήσει την πρόσληψη τροφής, κυρίως επειδή αποσπά την προσοχή από το γεύμα ή επειδή το παιδί εκτίθεται σε διατροφικά ερεθίσματα. Υπάρχουν όμως και δεδομένα που δείχνουν ότι σε εργαστηριακές συνθήκες η τηλεόραση ως περισπασμός δεν αλλάζει πάντα σημαντικά την άμεση ενεργειακή πρόσληψη στα παιδιά και στους εφήβους. Αυτό δείχνει ότι το θέμα χρειάζεται ισορροπία.

Η οθόνη δεν οδηγεί πάντα σε μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού, αλλά μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το παιδί τρώει. Το παιδί μπορεί να τρώει πιο γρήγορα, πιο μηχανικά ή για περισσότερη ώρα, χωρίς να παρατηρεί επαρκώς την πείνα και τον κορεσμό του. Γι’ αυτό δεν έχει σημασία μόνο αν το παιδί τελείωσε το πιάτο του. Έχει σημασία και αν ήταν σε επαφή με το γεύμα του.

Ο ρόλος των διαφημίσεων και του περιεχομένου

Η οθόνη δεν λειτουργεί μόνο ως περισπασμός. Λειτουργεί και ως πηγή διατροφικών ερεθισμάτων. Τα παιδιά εκτίθενται συχνά σε διαφημίσεις τροφίμων, προϊόντα, παιδικούς χαρακτήρες, influencers, παιχνίδια ή βίντεο που περιλαμβάνουν snacks, γλυκά, ροφήματα ή τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας. Πώς επηρεάζει το food marketing τις διατροφικές επιλογές των παιδιών; Σήμερα η διαφήμιση δεν εμφανίζεται πάντα με τον κλασικό τρόπο.

Μπορεί να μοιάζει με παιχνίδι, challenge, παιδικό βίντεο ή περιεχόμενο ψυχαγωγίας. Αυτό κάνει πιο δύσκολο για τα παιδιά να καταλάβουν πότε κάτι είναι απλώς διασκέδαση και πότε είναι προώθηση προϊόντος. Η έκθεση σε διαφημίσεις τροφίμων έχει συσχετιστεί με αυξημένη άμεση κατανάλωση τροφής στα παιδιά. Επίσης, το food marketing μπορεί να επηρεάσει τις προτιμήσεις, τις επιλογές και τα αιτήματα των παιδιών προς τους γονείς.

Τι συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organization – WHO) έχει εκδώσει οδηγία για την προστασία των παιδιών από την επιβλαβή επίδραση του marketing τροφίμων. Ο WHO τονίζει ότι το marketing τροφίμων μπορεί να επηρεάσει τις προτιμήσεις, τα αιτήματα αγοράς και την κατανάλωση των παιδιών και συστήνει ολοκληρωμένες πολιτικές που περιορίζουν την έκθεση των παιδιών σε προώθηση τροφίμων που συμβάλλουν σε μη υγιεινές διατροφικές συνήθειες. Έτσι, όταν το παιδί τρώει μπροστά στην οθόνη, δεν αποσπάται μόνο από το γεύμα. Μπορεί ταυτόχρονα να δέχεται ερεθίσματα που επηρεάζουν το τι θα ζητήσει να φάει αργότερα.

Οθόνη και ποιότητα διατροφής

Εκτός από την ποσότητα, σημαντική είναι και η ποιότητα της διατροφής. Η συχνή κατανάλωση φαγητού μπροστά στην τηλεόραση ή σε άλλη οθόνη έχει συσχετιστεί με χαμηλότερη ποιότητα διατροφής στα παιδιά. Σε αρκετές μελέτες, η χρήση οθόνης κατά το φαγητό συνδέθηκε με μεγαλύτερη κατανάλωση τροφίμων υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, γλυκών, snacks και ζαχαρούχων ροφημάτων, καθώς και με χαμηλότερη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα μεμονωμένο γεύμα μπροστά στην οθόνη θα επηρεάσει αρνητικά τη διατροφή του παιδιού. Όταν όμως η συνήθεια επαναλαμβάνεται καθημερινά, μπορεί να επηρεάσει σταδιακά τις επιλογές και τη σχέση του παιδιού με το φαγητό.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί ενοχή. Η αλλαγή μπορεί να γίνει σταδιακά και με τρόπο που να ταιριάζει στην κάθε οικογένεια. Αν το παιδί έχει συνηθίσει να τρώει μπροστά στην οθόνη, η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει αντίδραση. Είναι προτιμότερο να γίνουν μικρές και σταθερές αλλαγές.

Το οικογενειακό πλάνο χρήσης οθονών (Family Media Plan)

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics – AAP) προτείνει στις οικογένειες να δημιουργούν ένα εξατομικευμένο Family Media Plan, δηλαδή ένα οικογενειακό πλάνο χρήσης οθονών. Στο πλάνο αυτό δίνεται έμφαση στην ισορροπία ανάμεσα στη χρήση οθόνης και σε βασικές καθημερινές συνήθειες, όπως ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα, η επικοινωνία και τα οικογενειακά γεύματα. Η AAP προτείνει επίσης να υπάρχουν χρόνοι και χώροι χωρίς οθόνες, με τα γεύματα να αποτελούν ένα από τα βασικά σημεία από τα οποία μπορεί να ξεκινήσει η οικογένεια.

Γιατί είναι σημαντικό το οικογενειακό γεύμα;

Η σημασία του οικογενειακού γεύματος δεν αφορά μόνο το τι υπάρχει στο πιάτο αλλά και το περιβάλλον στο οποίο τρώει το παιδί. Σε μετα ανάλυση για τα χαρακτηριστικά των υγιεινών οικογενειακών γευμάτων παράγοντες όπως το κλείσιμο της τηλεόρασης, η θετική ατμόσφαιρα στο τραπέζι, το γονεϊκό πρότυπο και η συμμετοχή των παιδιών στην προετοιμασία του φαγητού συσχετίστηκαν με καλύτερους δείκτες διατροφικής υγειάς στα παιδιά.

Πρακτικές οδηγίες

Ξεκινήστε με ένα γεύμα την ημέρα χωρίς οθόνη. Επιλέξτε το πιο εύκολο γεύμα της ημέρας και όχι απαραίτητα αυτό που έχει τη μεγαλύτερη δυσκολία. Απομακρύνετε την οθόνη πριν καθίσει το παιδί στο τραπέζι. Δημιουργήστε μια μικρή ρουτίνα πριν το φαγητό, όπως πλύσιμο χεριών, στρώσιμο τραπεζιού ή επιλογή πιάτου. Προσπαθήστε το γεύμα να έχει ήρεμη ατμόσφαιρα. Μιλήστε για το φαγητό χωρίς πίεση. Για παράδειγμα ρωτήστε το παιδί για τη γεύση, το χρώμα ή την υφή των τροφίμων. Αποφύγετε να χρησιμοποιείτε την οθόνη ως επιβράβευση, όπως “φάε άλλη μία μπουκιά και μετά θα δεις tablet”. Δώστε στο παιδί τη δυνατότητα να σταματήσει όταν νιώθει ότι έχει χορτάσει. Περιορίστε, όσο είναι εφικτό, και τη χρήση κινητού από τους ενήλικες στο τραπέζι.

Σταδιακή μείωση της οθόνης

Σε αρκετές οικογένειες η οθόνη έχει γίνει απαραίτητη για να φάει το παιδί. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται σταδιακή προσέγγιση. Πώς να μειώσετε σταδιακά την οθόνη στο γεύμα; Μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί αρχικά η διάρκεια χρήσης της οθόνης, να κλείνει η οθόνη στα τελευταία λεπτά του γεύματος, να υπάρχουν μικρά γεύματα χωρίς οθόνη μέσα στην ημέρα, να δοθεί χρόνος στο παιδί να συνηθίσει τη νέα ρουτίνα, να μη συνδεθεί η αλλαγή με τιμωρία ή ένταση.

Πότε χρειάζεται καθοδήγηση από ειδικό;

Επίσης είναι χρήσιμο ο γονέας να αναρωτηθεί τι ανάγκη κάλυπτε η οθόνη στο γεύμα. Αν βοηθούσε το παιδί να κάθεται περισσότερο, ίσως χρειάζεται μικρότερη διάρκεια γεύματος. Αν βοηθούσε να μειωθεί η ένταση, ίσως χρειάζεται πιο ήρεμη ρουτίνα. Αν βοηθούσε το παιδί να φάει περισσότερο, ίσως χρειάζεται αξιολόγηση της συνολικής διατροφικής του συμπεριφοράς. Σε περιπτώσεις έντονης επιλεκτικότητας, άρνησης τροφής, άγχους γύρω από το φαγητό ή δυσκολίας ανάπτυξης, είναι σημαντικό να ζητείται καθοδήγηση από παιδίατρο και διαιτολόγο διατροφολόγο.

Διαβάστε στην συνέχεια στο medNutrition
Η Στέλλα Μορφογιάννη είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition