Και τι σημαίνει “ορισμένης χρονικής διάρκειας”; Πόσο και γιατί; …Μήπως μάλιστα οδηγήσει σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο κατά την οποία οι συμμετέχοντες δεν θα μπορούν να περάσουν νομοθετήματα και το κοινοβούλιο να παραλύσει; Είναι κι αυτό πιθανό. Στην Ελλάδα είμαστε.  Άλλωστε ποιος θα ορίσει τον εθνικό σκοπό; Η ΝΔ του κατευνασμού και του ΟΠΕΚΕΠΕ; Ο Σαμαράς του μέιλ Χαρδούβελη; Ή ο Κυριάκος Μητσοτάκης που μπορεί να είναι πρώτο κόμμα με 25%;  Ή κάποιοι εξωκοινοβουλευτικοί παράγοντες; 

Γράφει ο Λ. Τζιόλας: «Σε μια τέτοια κυβερνητική λύση, όλα δείχνουν ότι ο Καραμανλής, ο Βενιζέλος, ο Σαμαράς, και με στάθμιση των συσχετισμών, ηγετικά στελέχη όλων των κομμάτων, καθώς και προσωπικότητες κύρους θα κληθούν να συμμετάσχουν». Δηλαδή, θα είναι μια δεξιά κυβέρνηση υπό τον μανδύα της “εθνικής ενότητας”. Η Δεξιά πανστρατιά θα προσπαθήσει να συγκροτήσει κυβέρνηση πάση θυσία. Το ΠΑΣΟΚ θα είναι το δεκανίκι, με κίνδυνο να σπάσει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Συνεπώς, το πολιτικό αίτημα της απαλλαγής, του δραστικού περιορισμού της διαφθοράς, της αλλαγής του επιτελικού κράτους του Pretador με ένα κράτος στρατηγείο που σχεδιάζει την πραγματική ανάπτυξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί από οιαδήποτε κυβέρνηση της δεξιάς, με τη ΝΔ στο ρετιρέ.

«Η άρνηση συμμετοχής του ΠΑΣΟΚ μπορεί να στρέψει την ηγεσία της ΝΔ στην αναζήτηση έσχατης λύσης, είτε με τη συμμετοχή συνολικά της “Ελληνικής Λύσης”, είτε με αυτονομήσεις βουλευτών της» γράφει. Προφανώς δεν θα έχουν κανένα ενδοιασμό. Άλλωστε έχει ξανασυμβεί αυτό με Βορίδη, Γεωργιάδη, Πλεύρη κ.ά..  

Και επισημαίνει: «Τα διλήμματα αυτά θα γίνουν ασφυκτικά, αν το ΠΑΣΟΚ καταταχθεί στην τρίτη θέση. Διαφορετικά θα είναι τα πράγματα αν καταταγεί στη δεύτερη θέση. Η πρώτη θέση για τις μετεκλογικές εξελίξεις, που εξετάζουμε εδώ, έχει τις δικές της προδιαγραφές και αποτελεί άλλο κεφάλαιο. Η κατάταξη του ΠΑΣΟΚ στη δεύτερη θέση το καθιστά αξιωματική αντιπολίτευση και κυρίαρχη δύναμη στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Γεγονός, στο οποίο πρέπει και οφείλει να ανταποκριθεί, επιτελώντας χωρίς φιλοεξουσιαστικές ροπές και τα δύο υψηλά καθήκοντα: αξιωματική αντιπολίτευση + ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς με κορμό το ΠΑΣΟΚ».

Το δίλημμα του ΠΑΣΟΚ απέναντι στη ΝΔ

Η μακροϊστορική αυτή προσέγγιση προσπερνά την πραγματικότητα και τις ανάγκες του λαού. Είναι αμφίβολη, είναι αμφίσημη και πετάει το μπαλάκι στο 2031… Οι ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας είναι άμεσες και υπαρξιακές. Η βούληση του εκλογικού σώματος όπως προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις είναι πρώτον, απαλλαγή από το καθεστώς Μητσοτάκη και τη συνένοχη ΝΔ που το στήριξε, ώστε να σταματήσει ο κατήφορος της χώρας. Δεύτερον, επιδιώκει μια προοδευτική κυβέρνηση  που θα ανατάξει τη χώρα. 

Εδώ, εάν το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να έχει ψυχή και είναι δεύτερο κόμμα και τα νούμερα βγαίνουν θα πρέπει να αποταθεί στην ΕΛΑΣ και σε άλλες προοδευτικές δυνάμεις για τη συγκρότηση προοδευτικής κυβέρνησης. Εάν είναι τρίτο και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη δεύτερο (ή και πρώτο χωρίς δυνατότητα αυτοδυναμίας) τότε το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να το αποδεχθεί και να συμπράξει. 

Επειδή όλα αυτά είναι πιθανά, καλό θα είναι το ΠΑΣΟΚ να κατεβάσει τους τόνους του έναντι της ΕΛ.Α.Σ. και αντιστρόφως και να επικεντρωθούν αμφότεροι στον κοινό εχθρό που είναι η ΝΔ και ο Μητσοτάκης. Διότι αν το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να παίζει το παιγνίδι του Μητσοτάκη κατά του Τσίπρα μπορεί το κόμμα να τιμωρηθεί και πάλι για τη συναναστροφή του με τη δεξιά. Στο πρόσφατο παρελθόν έγραψε και 4%, αν δεν κάνω λάθος. Εκτός κι αν ο κ. Ανδρουλάκης έχει τους λόγους του που αυτός ξέρει…

Πέρα από τα πολλαπλά αδιόρατα επίπεδα καλοπροαίρετης ειρωνείας το πολιτικό-φιλοσοφικό σχόλιο εδώ είναι σαφές: κάντε καλά τη βιοποριστική σας εργασία, με ευσυνειδησία και χαρά προκειμένου ο κόσμος μας να γίνει λιγότερο χαοτικός, η εντροπία τού συστήματος ΓΗ να ελαχιστοποιηθεί και η Τάξις να θριαμβεύσει έναντι τού Χάους… Βεβαίως, από φιλοσοφικής πλευράς κάτι τέτοιο είναι αυταπόδεικτα σωστό και σύμφωνο με τα μέχρι τώρα θερμοδυναμικά αξιώματα. Σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο είναι επίσης ορθολογικό να κάνεις τη δουλειά για την οποία πληρώνεσαι! Όμως από καθαρά πολιτικολογική άποψη κάθε εξελικτική απόπειρα, πέρα από την περιορισμένη ερασιτεχνική γεωπονική και τη συγκρατημένη φιλανθρωπία/ελεημοσύνη, θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσοίωνα απολυταρχικά, ολισθηρά μονοπάτια.

Βεβαίως, τόσο οι Γερμανοί όσοι και οι Γιαπωνέζοι μοιράζονται μια ανάλογη πολιτιστική ιδιαιτερότητα στο χώρο τής εργατικότητας: είναι συστηματικοί, τελειοθήρες και … «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες». Ελαχιστοποιούν τις ανοχές, εξαντλούν τις ανεκτικότητές τους έτσι ώστε το «μηχάνημα», η «κοινωνική μηχανή» να λειτουργεί ακριβώς όπως σχεδιάστηκε.

Σήμερα όμως με την παγκόσμια οικονομική Κρίση (που είναι πάντοτε ΚΑΙ Κρίση Αξιών – από τους πρώτους Περσικούς Πολέμους τής Αρχαιότητας έως και σήμερα), κάθε ανάγνωση μπορεί να έχει πολλές κβαντικές παραφυάδες, που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν – απαραίτητα και μονοδιάστατα – ως παραναγνώσεις.

Δείτε αυτή την ταινία με τα πολλά επίπεδα. Το προφανές δεν είναι ποτέ αυτό που δείχνει…

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr

Info:

https://www.athinorama.gr/cinema/movie/uperoxes_meres-10080806/

Ταινία: Perfect Days

2023

Έγχρ.

Διάρκεια Ταινίας: 123′

 3,5

Δραματική Ταινία 

Ιαπωνογερμανική

Η υπόθεση της ταινίας

Ο Χιραγιάμα εργάζεται ως καθαριστής δημόσιων τουαλετών στο Τόκιο. Οι μέρες του κυλούν πανομοιότυπα, δουλεύοντας, ακούγοντας μουσική, φωτογραφίζοντας τη φύση και διαβάζοντας. Μια ρουτίνα, την οποία θα χρωματίσουν ο καινούργιος βοηθός του και η επίσκεψη της νεαρής ανιψιάς του.

Σκηνοθεσία ταινίας:

Βιμ Βέντερς

Στην ταινία πρωταγωνιστούν:

Αρίσα Νακάνο

Κότζι Γιακούσο

Τόκιο Εμότο.

Η Ελληνική και Ορθόδοξη γεωπολιτική ξεκινά με τον Μέγα Αλέξανδρο, συνεχίζεται με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, την οποία δυτικοί ιστορικοί χαρακτηρίζουν “οικουμενικό ελληνικό κράτος”, κι έπειτα με το κακώς λεγόμενο Βυζάντιο. Λήγει το 1453 μερικώς, αφού μεταλαμπαδεύθηκε στην Ορθόδοξη Ρωσία, η οποία με όλα τα ιστορικά προβλήματα της δικής της δυτικοποίησης και του εθνικιστικού πανσλαβισμού της, προσπαθεί να ανταποκριθεί στη σημερινή παγκόσμια ιστορική πρόκληση. Ο Ελληνισμός επανέρχεται ιστορικά μετά πολλούς αιώνες δουλείας, αφού επιβίωσε χάρη στην Ορθόδοξη Εκκλησία και το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Μέχρι το 1821 ήταν σιωπηρή πολιτιστική και οικονομική δύναμη, ενώ μέσω του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των λοιπών ιστορικών Πατριαρχείων παρέμεινε παγκόσμιο μέγεθος. Το 1821 είναι η απόπειρα του Ελληνισμού να επανέλθει ενεργά στην ιστορική σκηνή, αλλά τον προλαβαίνει η Δύση καθυποτάσσοντάς τον σε φραγκική, αυτή τη φορά, δουλεία και σύγχρονο Μεσαίωνα, όπως είχε συμβεί με την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους το 1204. Σήμερα, ο Ελληνισμός γνωρίζει ιστορική κρίση και κατάρρευση στο ελληνικό κράτος αλλά και παγκόσμια άνθιση μέσω της πανταχού παρούσας ελληνικής Ομογένειας.

Τί είναι, όμως, η Ελλάδα; Η ταυτότητα της Ελλάδας και της Ελληνικότητας, είτε στην αρχαία είτε στην χριστιανική περίοδό της, είναι το Πρόσωπο. Πρόσωπο με μια λέξη σημαίνει Ανιδιοτέλεια. Σημαίνει μέριμνα, φροντίδα και ευθύνη για τα όντα, όλα τα πλάσματα, και τον κόσμο. Ο άνθρωπος είναι δημιουργημένος για το Κάλλος, την Καλοσύνη, την Ελευθερία, την Αγάπη, την Αλήθεια, τη Δικαιοσύνη. Είναι δημιουργημένος να γίνει κατά χάριν Θεός.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος ονόμαζε τον αληθινό άνθρωπο “ελεήμονα” και “καύση καρδιάς υπέρ πάσης της κτίσεως”. Αυτός είναι ο οικουμενικός Ελληνισμός που συγκινεί κάθε αισθαντικό άνθρωπο, Έλληνα ή Ευρωπαίο, Τούρκο ή Ασιάτη, μαύρο ή λευκό. Όταν ο Ηράκλειτος λέει “πόλεμος πατήρ πάντων” εννοεί τον εσωτερικό πόλεμο του ανθρώπου με σκοπό αυτός να καταστεί έλλογος: “Όχι εμένα, αλλά τον Κοινό Λόγο να ακούτε και να ομολογείτε ότι έν εστί το πάν”. Μετά την παρούσα κρίση, αυτός ο Ελληνισμός, του Λόγου και της Αληθείας, θα καταστεί πάλι παγκόσμιος.

Ουκρανικό και Κύπρος

Πολλοί αναλυτές παρομοίασαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Όμως η διαφορά είναι ασύλληπτη. Η Μικρασιατική Εκστρατεία, μολονότι με λάθος τρόπο, είναι το ανάλογο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Τουρκία είναι κατακτητής ενώ η Κύπρος είναι σαφώς ελληνικό νησί από αρχαιοτάτων χρόνων. Αντίστοιχα, η Ουκρανία και το Κίεβο είναι η ιστορική κοιτίδα των Ρώσων. Ομοίως, ούτε η Κίνα, ούτε η Ινδία, και πολύ περισσότερο, ούτε η Ρωσία πραγματοποίησαν ποτέ εισβολή στην Ευρώπη ή απείλησαν τη Δύση. Αντιθέτως, η παπική και γερμανική Δύση θεωρεί όλη τη γη ιδιοκτησία της, όπως περιγράφει ο Βρετανός ιστορικός Άρνολντ Τόυνμπη. Στο βιβλίο του Ο Πολιτισμός υπό Δοκιμασία (Civilization on Trial, London: Oxford University Press, 1946, σελ. 186), γράφει χαρακτηριστικά:

«Αυτή η ομόκεντρος επίθεσις της μοντέρνας Δύσης κατά του ισλαμικού κόσμου […] είναι μέρος ενός μεγαλύτερου και φιλοδοξότερου κινήματος δια του οποίου ο Δυτικός πολιτισμός δεν σκοπεύει τίποτε ολιγότερο από την ενσωμάτωση ολοκλήρου της ανθρωπότητας εις μιαν μοναδική μεγάλη παγκόσμια κοινωνία και τον έλεγχο παντός πράγματος επί της γης, στον αέρα και την θάλασσα μέσω της Δυτικής τεχνικής. Αυτό το οποίο η Δύση κάνει τώρα εις το Ισλάμ, το κάνει συγχρόνως και εις τους λοιπούς επιβιούντας πρωταρχικούς πολιτισμούς, τον Ορθόδοξο Χριστιανικό, τον Ινδικό, τον κόσμο της Άπω Ανατολής και εις τας επιβιούσας πρωτογόνους κοινωνίας, εις την Τροπική Αφρική […]».

Η Δύση ως παγίδα για τον Ελληνισμό

Κατανοούμε, έτσι, ότι ο όρος “Δύση” δεν σημαίνει τόπο αλλά τρόπο. Ακόμη και η ίδια η Δύση, ως κοινωνία ανθρώπων, απειλείται από τη Δύση ως νεοφεουδαρχική και μισάνθρωπη ιδεολογία. Η σύγχρονη παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή είναι φυσική συνέχεια των Σταυροφοριών και της Αποικιοκρατίας. Αλλά και το δίπολο κομμουνισμός – φιλελευθερισμός/καπιταλισμός είναι αμιγώς δυτικό ιδεολογικό προϊόν μετά τον Μεσαίωνα και τον Διαφωτισμό. Σήμερα οι Έλληνες έχουν πέσει στη Δυτική παγίδα αυτού του διπολισμού με το Δόγμα “ανήκομεν εις την Δύσιν”, κι έχουν αχρηστεύσει την παγκόσμια γεωπολιτική σημασία και ισχύ του Ελληνικού Τρόπου έναντι του Δυτικού.

Η Δύση πολιτιστικά κατέστη ελληνική μέσω της Ρώμης. Τα Γερμανικά φύλα με την κάθοδό τους δυτικοποίησαν την Ευρώπη, εγκατέστησαν Φράγκο Πάπα στη Ρώμη και ξεκίνησαν, μέσω των Σταυροφοριών και ό,τι επακολούθησε, τη δυτικοποίηση του πλανήτη. Παίρνοντας από την Ελλάδα την επιστήμη, τη φιλοσοφία και τη θεολογία, η Δύση δημιούργησε το δικό της επιστημονικό και τεχνολογικό θαύμα, αναπτύσσοντας το Δυτικό Τεχνικό Πνεύμα, προάγγελο του σύγχρονου μετα-ανθρωπισμού. Αλλά ο δυτικός πολιτισμός είναι μια αίρεση, μια γερμανική κακοποίηση του ανατολικού ελληνικού και χριστιανικού Πνεύματος, όπως δείχνει ο Καθηγητής Φιλοσοφίας Σπύρος Κυριαζόπουλος στο βιβλίο του “Η Καταγωγή του Τεχνικού Πνεύματος”.

Το πρόβλημα της Δύσης είναι η προ 11 αιώνων αποκοπή της από την Ορθόδοξη Ανατολή, τη Συνοδικότητα και τη Δημοκρατία, και η υποταγή της στον Γερμανισμό. Ο Στήβεν Ράνσιμαν σημειώνει ότι «στο Βυζάντιο έχουμε ανώτερη Δημοκρατία απ᾽ ό,τι στην αρχαία Αθήνα». Η αιρετική θεολογία του Παπισμού διέστρεψε την εικόνα του ανθρώπου και του Θεού ως Πρόσωπα.

Ο Ντοστογιέφσκι στους Αδερφούς Καραμαζώφ δείχνει όλη τη σχέση της Δύσης με την Ανατολή, όταν ο Πάπας Ιεροεξεταστής λέει στον Χριστό: «Εσύ υπερτίμησες τον άνθρωπο. Ήθελες με την ελευθερία, με την αγάπη Σου, να προκαλέσεις την ελεύθερη απάντηση της καρδιάς του ανθρώπου. Ήθελες μόνο οι ακτίνες του προσώπου Σου να προκαλέσουν ελεύθερα την αγαπητική απάντησή του, αλλά δεν τον κατάλαβες. Γι᾽ αυτό θα καταδικαστείς αύριο».

Επομένως, δεν είναι μόνον ο Διαφωτισμός και η Αναγέννηση που αρνήθηκαν τον Χριστό. Πριν απ᾽ αυτούς τον εκδίωξε ο Πάπας ιεροεξεταστής, σύμβολο προδρομικό της σύγχρονης δυτικής γεωπολιτικής της παγκοσμιοποίησης, της βίας και της κατάργησης της Δημοκρατίας στο Δυτικό παγκόσμιο μοντέλο του τεχνοανθρώπου – μεταανθρώπου.

Τί είναι σήμερα επείγον για τον Ελληνισμό; Ο σύγχρονος Ελληνισμός, ελλαδικός και ομογενειακός, οφείλει να διαδραματίσει τον δικό του ιστορικό ρόλο μέσω ενός Υπερκομματικού Παγκόσμιου Ελληνικού Συμβουλίου (ΥΠΕΣ), το οποίο δεν θα τελεί υπό κομματική καθοδήγηση. Για να πετύχει το ΥΠΕΣ να ενώσει τον Ελληνισμό, και να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το μέλλον του, θα πρέπει να ακολουθήσει τον ιστορικό ελληνικό κοινοτισμό, την αποκέντρωση, και τη συνοδικότητα. Κυρίως, θα πρέπει να υιοθετήσει στη λειτουργία του την φιλία, την λογική, την ανιδιοτέλεια, και όχι τον αρχηγισμό και τις ψηφοφορίες.

Οι Έλληνες, όταν αρχίσουν να ψηφίζουν διαλύονται. Στην επιστήμη, ή τη φιλοσοφία, δεν ψηφίζουμε για να βρούμε την Αλήθεια, αλλά συζητάμε και διαλεγόμαστε. Στη διοίκηση θα πρέπει να μετέχουν όλα τα μέλη μέσω ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων, ενώ τα διοικητικά όργανα να ορίζονται εκ περιτροπής, και αφού επιτροπή αξιολογητών προτείνει ό,τι πιο ανιδιοτελές διαθέτει ο Ελληνισμός σε όλο το κοινωνικό φάσμα του και κατά τόπους. Η ψηφοφορία ας είναι λύση ανάγκης όταν αποτυγχάνει ο διάλογος και η συναίνεση: όσο πιο σοφοί, πιο ανιδιοτελείς και πιο φίλοι είναι οι άνθρωποι, τόσο λιγότερο χρειάζονται τις ψηφοφορίες.

Δημοκρατία δεν σημαίνει ψηφοφορία και εκλογές, αλλά γνώση και ανιδιοτέλεια. Οι άνθρωποι χρειάζονται τη γνώση, την αρετή, την ανιδιοτέλεια και τη φιλία. Αυτό το γνώριζε ο Αριστοτέλης, γι᾽ αυτό και έλεγε ότι “εάν έχουμε φιλία δεν έχουμε ανάγκη τους νόμους”.

Δεν χρειαζόταν να αναζητά στρατηγικές συγκλίσεις στην περιοχή. Έπρεπε να συνομιλεί με όλους, να μη “στρατοπεδεύει” με κανένα, να μην προκαλεί και, κυρίως, να μην αντιμετωπίζει τη γεωπολιτική με τους όρους της παλιάς εποχής. Και τώρα; Τώρα η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Μέκκα συμφωνία αμοιβαίας άμυνας. Με ρήτρα ότι επίθεση εναντίον του ενός θεωρείται επίθεση εναντίον όλων! Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, μάλιστα, την παρομοίασε “τεχνικά” με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Και η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ!

Τελικά οι “αμυντικοί άξονες” τελείωσαν; Ή μήπως τελείωσαν μόνο για εμάς; Και οι συμμαχίες απέναντι σε κοινούς κινδύνους “δεν έχουν πια νόημα”; Τότε γιατί δημιουργούνται τώρα; Μήπως τώρα έχουν περισσότερο νόημα από ποτέ; Μήπως οι περισπούδαστοι “αναλυτές” μας δεν προσπαθούσαν να μας φέρουν στο “νέο κόσμο” που αναδεικνύεται γύρω μας, αλλά έμεναν προσκολλημένοι στις ψευδαισθήσεις τους για κάτι που δεν υπάρχει πια;

Μην κοιτάτε τις υπογραφές. Κοιτάξτε τα συμφέροντα. Ας μην κάνουμε, όμως, το αντίθετο λάθος. Δεν χρειάζεται ούτε πανικός ούτε υπερβολή. Μια αμυντική συμφωνία δεν γίνεται ισχυρή, επειδή υπογράφεται πανηγυρικά. Μια αμυντική συμφωνία είναι τόσο ισχυρή όσο αντέχει στην πραγματικότητα. Που σημαίνει δύο πράγματα: Όσο είναι βιώσιμη και όσο είναι ανθεκτική. Βιώσιμη συμμαχία σημαίνει κατά πραγματικού κοινού εχθρού. Και ανθεκτική συμμαχία σημαίνει ότι είναι ισχυρότερη από τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς ανάμεσα στις χώρες που την υπογράφουν.

Όπως θα δούμε αμέσως, το νέο Σύμφωνο Τουρκίας-Πακιστάν-Σαουδαραβίας, δεν είναι ούτε βιώσιμο ούτε ανθεκτικό. Τρεις χώρες. Τρεις διαφορετικοί φόβοι. Τρεις διαφορετικοί προσανατολισμοί. Το Πακιστάν έχει έναν βασικό στρατηγικό αντίπαλο, την Ινδία. Η Σαουδική Αραβία έχει άλλον, το Ιράν. Και μαζί με το Ιράν φοβάται τις περιφερειακές δυνάμεις που συνδέονται με την ιρανική επιρροή (Χούτι, Χεζμπολάχ κλπ.) Και φοβάται ακόμη κάτι βαθύτερο, τα σουνιτικά δίκτυα που αμφισβητούν τα ίδια τα καθεστώτα του Κόλπου.

Τουρκία–Πακιστάν–Σαουδική Αραβία: Συμμαχία χωρίς κοινό εχθρό

Η Τουρκία έχει μια εντελώς διαφορετική γεωπολιτική ατζέντα, πέρα για πέρα “αναθεωρητική”: Προς Συρία, Ιράκ, Καύκασο, Λιβύη, Αφρική και βεβαίως, Ελλάδα, Κύπρο, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Ακόμα περισσότερο: Έχει ανοιχτό στρατηγικό ανταγωνισμό με το Ισραήλ. Που είναι προνομιακός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Και με την Ελλάδα, ασφαλώς. Που είναι επίσης μέλος του ΝΑΤΟ και κράτος-μέλος της ΕΕ, όπως και η Κύπρος…

Το Πακιστάν κοιτάζει προς την Ινδία. Η Σαουδική Αραβία κοιτάζει προς το Ιράν. Η Τουρκία κοιτάζει πολύ περισσότερα… Ποιος, λοιπόν, είναι ο “κοινός εχθρός”; Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο ερώτημα για τη “βιωσιμότητα” του νέου σχήματος. Και εν προκειμένω “κοινός εχθρός” δεν φαίνεται να υπάρχει. Το σχήμα εκτός από μη βιώσιμο είναι και μη ανθεκτικό, γιατί τα ισλαμιστική δίκτυα για της Σαουδαραβία είναι υπαρξιακός κίνδυνος. Η Τουρκία και το Πακιστάν τα στηρίζουν με κάθε τρόπο και τα χρησιμοποιούν ως μέσο προβολής ισχύος και εργαλείο εκβίασης… Το νέο σχήμα δεν είναι βιώσιμο προς τα έξω ούτε ανθεκτικό προς τα μέσα.

Το έχουμε ξαναδεί! Και η Ιστορία μάς έχει προειδοποιήσει! Το Σύμφωνο της Βαγδάτης συγκροτήθηκε κατά της Σοβιετικής Ένωσης το 1955 – Τουρκία, Ιράκ, Ιράν, Πακιστάν και Βρετανία με αμερικανική υποστήριξη δημιούργησαν ένα φιλόδοξο αμυντικό σχήμα απέναντι στη σοβιετική απειλή. Κι όμως κατέρρευσε. Το Ιράκ αποχώρησε μετά την επανάσταση του 1958. Το σχήμα μετατράπηκε σε CENTO. Και όταν το Πακιστάν βρέθηκε σε πόλεμο με την Ινδία, οι σύμμαχοί του δεν θεώρησαν ότι ήταν δικός τους πόλεμος. Το 1979, μετά την Ιρανική Επανάσταση το CENTO τελείωσε οριστικά.

Το μάθημα είναι απλό: Δεν αρκεί να έχεις κοινό εχθρό στα χαρτιά. Πρέπει να τον θεωρείς κοινό εχθρό όταν αρχίσουν να πέφτουν οι βόμβες. Και αυτό είναι το πραγματικό τεστ της νέας συμφωνίας. Αλλά το νέο σχήμα έχει και κάτι άλλο: Τέμνεται με γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς πολύ πέραν της ευρύτερης περιοχής. Το Πακιστάν είναι προνομιακός στρατηγικός εταίρος της Κίνας. Η Ουάσιγκτων από την άλλη πλευρά θέλει να περιορίσει την κινεζική ισχύ. Και η Ινδία έχει αντιπαλότητα και με το Πακιστάν και με την Κίνα, συνεργάζεται με τη Ρωσία και επιδιώκει να διευρύνει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ…

Άρα, η νέα συμφωνία δεν αφορά μόνο τρεις χώρες. Ακουμπά την ευρύτερη αντιπαράθεση Κίνας-Ινδίας-ΗΠΑ. Και στη Μέση Ανατολή υπάρχει μια δεύτερη ευρύτερη αντίφαση. Η Ουάσιγκτον θέλει να επεκτείνει τις Συμφωνίες του Αβραάμ και κυρίως να φέρει τη Σαουδική Αραβία σε στρατηγική εξομάλυνση με το Ισραήλ. Τώρα η Σαουδική Αραβία συνδέεται αμυντικά με την Τουρκία, η οποία βρίσκεται σε έντονο ανταγωνισμό με το Ισραήλ. Η στρατηγική σύγκλιση Τουρκίας-Πακιστάν ενισχύει την επέκταση της κινεζικής επιρροής στον Ευραασιατισμό και δεν είναι ευχάριστη για την Ουάσιγκτων.

Η στρατηγική σύγκλιση Τουρκίας-Σαουραβίας απομακρύνει την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ, πράγμα πολύ δυσάρεστο για την Ουάσιγκτων – και για το Ισραήλ. Και η σύγκλιση Τουρκίας-Πακιστάν- Σαουδαραβίας ενισχύει τα ισλαμιστικά δίκτυα που έχουν διεισδύσει στην Ευρώπη και την αποσταθεροποιούν συνεχώς. Πράγμα που είναι δυσάρεστο και απειλητικό για την ΕΕ… Και δημιουργείται ένα κενό. Εδώ βρίσκεται η μεγάλη γεωπολιτική συνέπεια. Το νέο σχήμα, αν και μη βιώσιμο μεσο-μακροχρόνια, δημιουργεί κενό ασφαλείας από τώρα!

Τα κενά ασφαλείας δεν μένουν “κενά”. Τα καλύπτουν άλλοι. Ποιοί “άλλοι”; Οι πρωτίστως θιγόμενοι. Ινδία, Ισραήλ, Εμιράτα, Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία και Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτοί αναπόφευκτα θα αντιδράσουν, δημιουργώντας ένα πλέγμα ισορροπίας και εξισορρόπησης, γιατί η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι τουρκική υπόθεση, ούτε ισλαμική υπόθεση. Είναι στρατηγικός χώρος της Ευρώπης και ολόκληρης της Δύσης. Θαλάσσιες οδοί, ενέργεια, εμπόριο, σύνδεση Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, ασφάλεια της νότιας πτέρυγας της Ευρώπης.

Συμμαχίες τώρα, πριν είναι αργά

Γι’ αυτό η Ελλάδα πρέπει να πει στους συμμάχους της κάτι πολύ απλό: Μην υποτιμάτε τη νέα πραγματικότητα. Και μετά να κάνει κάτι ακόμη απλούστερο: Να κινηθεί με τα χέρια λυμένα. Να εμβαθύνει τη σχέση με την Ινδία, να ενισχύσει τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, να προχωρήσει μαζί με τα Εμιράτα, να ενισχύσει-επαναφέρει τον άξονα με την Αίγυπτο, να αξιοποιήσει τη Γαλλία, να συντονιστεί στενότερα με την Αμερική και να κάνει την Κύπρο αναπόσπαστο μέρος αυτής της αρχιτεκτονικής.

Όχι για να “περικυκλώσει” την Τουρκία, αλλά για να μην μπορεί κανείς να περικυκλώσει την Ελλάδα. Για να το κάνει όμως αυτό, η Ελλάδα πρέπει πρώτα να λύσει τα δικά της χέρια. Η “Διακήρυξη των Αθηνών” περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας με την Τουρκία δεν είναι διεθνής συνθήκη και δεν δημιουργεί νομικές υποχρεώσεις. Είναι, όμως, πολιτική δέσμευση. Είναι απλό και απαραίτητο πλέον να απεμπλακούμε από αυτήν, γιατί δεν μπορούμε να αυτοπεριοριζόμαστε στρατηγικά για να μη “χαλάσει η φιλία”, όταν η άλλη πλευρά διατηρεί το casus belli, δημιουργεί νέα τετελεσμένα σε βάρος μας και τώρα πια χτίζει ελεύθερα νέες αμυντικές σχέσεις. Η Ελλάδα χρειάζεται πλέον στρατηγική ελευθερία. Δηλαδή λυμένα χέρια χωρίς ψευδαισθήσεις πλέον…

Τώρα οι δύο μύθοι καταρρέουν. Μας έλεγαν: «Οι άξονες τελείωσαν», αλλά δεν τελείωσαν! Τους φτιάχνουν τώρα άλλοι σε βάρος μας… Μας έλεγαν: «Οι συμμαχίες απέναντι σε κοινούς εχθρούς δεν έχουν πλέον νόημα»! Έχουν και όσο πιο επικίνδυνος γίνεται ο κόσμος, τόσο περισσότερο έχουν. Η Ευρώπη ξαναμιλά για άμυνα και για “στρατηγική αυτονόμηση” από τις ΗΠΑ. Στην Ασία δημιουργούνται ποικίλοι άξονες που αλληλοτέμνονται. Στη Μέση Ανατολή αναδεικνύονται νέες αντιπαλότητες και ξαναφτιάχνονται συμμαχίες. Και εμείς ακόμη συζητάμε, αν επιτρέπεται να χρησιμοποιούμε τη λέξη “άξονας”. Κι αν επιτρέπεται να ψάχνουμε “συμμάχους κατά κοινού εχθρού”…

Δεν αρκεί να έχεις δίκιο. Πρέπει να έχεις συμμάχους. Δεν αρκεί να έχεις το διεθνές δίκαιο με το μέρος σου. Πρέπει να έχεις ισχύ για να το υπερασπιστείς. Δεν αρκεί να θέλεις ειρήνη. Πρέπει να έχεις Αποτροπή. Και δεν αρκεί να περιμένεις να σε προστατεύσουν. Πρέπει να κάνεις τη δική σου ασφάλεια συμφέρον των άλλων. Και να το προβάλλεις σε εταίρους και συμμάχους. Αυτό πρέπει να κάνει τώρα η Ελλάδα. Να μιλήσει, να προειδοποιήσει, να προσεγγίσει, να συμμαχήσει, να οικοδομήσει, να μετατρέψει την απειλή σε ευκαιρία.

Και πάνω απ’ όλα νaα λύσει τα χέρια της. Γιατί σε έναν κόσμο όπου όλοι οικοδομούν συμμαχίες, η χώρα που αυτοπεριορίζεται στο όνομα μιας “φιλίας” με εκείνον που άμεσα την απειλεί, δεν ασκεί “φιλειρηνική πολιτική”, ασκεί πολιτική αυτο-αφοπλισμού. Και αυτό δεν είναι “Ειρήνη”, είναι επιλογή αδυναμίας, που φέρνει ακριβώς αυτά που απεύχεται: Τα χειρότερα…

ΥΓ. Κι όλα αυτά απαιτούν μάλλον αλλά “μυαλά” για την χώρα, κι άλλο “πρόσωπο” προς τα έξω. Πέρα και έξω απ’ όλα όσα μάς έχει συνηθίσει ένα γερασμένο “πολιτικό σύστημα” που δεν τολμά να στοχαστεί έξω από τα “κουτάκια του”. Ούτε να βγει από το “καβούκι” του.

Η πυρκαγιά που ξέσπασε ανάμεσα στη Σιβήρη και την Κασσάνδρα Χαλκιδικής εκδηλώθηκε σε χαμηλή βλάστηση.

Η ριζική και συστηματική κριτική του μεταμοντερνισμού μας οδηγεί στην εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντική επεξεργασία μιας συστηματικής θεωρίας του μοντερνισμού, με βάση την ιστορία και τη θεωρία της μοντέρνας τέχνης, ιστορικής και νεότερης. Η αντιπαράθεση με το μεταμοντερνισμό 0150 στη συνέχεια του άρθρου κριτική του Χάμπερμας– έθεσε τις βάσεις για μια ανασυγκρότηση-αναδόμηση του μοντέρνου μοντέλου: Συστηματική πλέον θεωρητικοποίηση του μοντερνισμού αυτόνομα, και συγχρόνως εμβάθυνση σχετικά με τις βάσεις του, μορφολογικές και αισθητικές, τη γένεση και την εξέλιξή του.

Έτσι, ουσιαστικά δημιουργήθηκε μια νέα θεωρητικοποίηση: Ο αισθητικός μοντερνισμός, θεωρητικοποιημένος σε συνδυασμό με τον κοινωνικό και ιδεολογικό, αλλά και το κοινωνικό κίνημα γενικότερα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της γενικότερης, συστηματικότερης και αναβαθμισμένης θεωρητικοποίησης του μοντέρνου, κεντρική θέση έχει ο Σκλάβος, ο Τζιακομέττι και ο Στέρης, αλλά και οι άλλοι μεγάλοι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας που μελέτησα στη συνέχεια: Στάμος, Κουνέλης, Σαραφιανός, Κοντός, Τούγιας, Μοντιλιάνι, Μάρντεν, κ.α. Επίσης, τα μεγάλα ρεύματα της πρωτοπορίας: Cobra, αμερικάνικος αφηρημένος εξπρεσιονισμός, Μινιμαλισμός, Arte Pauvera, κ.α. με έμφαση πάντοτε στην ρωσική πρωτοπορία*.

Γενικότερα δε, μοντερνισμός, πρωτοπορία και Κριτική Θεωρία πηγαίνουν μαζί, είναι αλληλένδετες δυναμικές καταστάσεις, και με τη μια ή την άλλη μορφή συνιστούν μια από τις βάσεις της Νέας Κριτικής Θεωρίας και Πράξης. Μια άλλη είναι το ίδιο το ριζοσπαστικό κοινωνικό κίνημα και γενικότερα το κίνημα της αμφισβήτησης, καθώς και η ίδια η κριτική πράξη, η πράξη διαρκούς αντίστασης-απελευθέρωσης τουλάχιστον από τις διάφορες ψευδείς αντιλήψεις –les faux semblants όπως έλεγε ο Σατλέ– μέσα στις δεδομένες πάντοτε ιστορικές συνθήκες: κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, καλλιτεχνικές, αισθητικές, πολιτισμικές. Έτσι αναδύεται η ιστορική σημασία της απελευθερωτικής πράξης στη συνέχεια του νεοανθρωπιστικού μαρξισμού, με προεξάρχοντα τον Μαρκούζε. Η πράξη κατά την 11η θέση για τον Φόιερμπαχ, όμως, πριν και πάνω από όλα.

Οι τυμβωρύχοι του μεταμοντερνισμού

Στην εποχή του τέλους των μεγάλων αφηγήσεων, όπως διακήρυτταν με περιττό θράσος οι τυμβωρύχοι του κινήματος μεταμοντέρνοι, συγκροτήθηκε μια νέα, αλλά παρόλα αυτά συνεκτική, ορθολογική και δυναμική Κριτική Θεωρία και Πράξη και μάλιστα σε διαρκή διαδικασία διεύρυνσης, επέκτασης, όπως ήθελε ο Γκολντμάν. Συστηματοποιεί συνεχώς τις διάφορες κριτικές εννοιολογήσεις μας, όπως επέμενε εμφατικά ο Σατλέ, με επίκεντρο την αναζήτηση, με όρους ιδεολογικής ηγεμονίας, όπως ήθελε ο Γκράμσι, απελευθερωτικής, πάντα κατά τον Μαρκούζε, στην εποχή της ολικά πραγμοποιημένης και πραγμοποιητικής παγκοσμιοποίησης. Η Νέα Κριτική Θεωρία και Πράξη εν τω γίγνεσθαί της προς τη συνειδητοποίηση της ανάγκης της απελευθέρωσης της ύψιστης κοινωνικής, διαφωτιστικής και ανθρωπιστικής δραστηριότητας (activité), όπως θα έλεγε και ο Χάμπερμας. Όχι μόνο επικοινωνιακής αλλά ολικής πράξης.

Υπ’ αυτή την έννοια ήταν αναγκαία η κριτική  του μεταμοντερνισμού, σύμφωνα με το μοντέλο της κριτικής του Μαρξ στη Γερμανική Ιδεολογία. Αλλά όχι μόνο κριτική για την κριτική, ή κριτική-κριτική, όπως έλεγε και ο ίδιος ο Μαρξ. Κριτική ολική, κάθετη, μετωπική, και συγχρόνως ριζοσπαστική, δηλαδή να φτάνει στις ρίζες του όλου προβλήματος: ο μεταμοντερνισμός ως αποτέλεσμα της κρίσης γενικότερα και ειδικότερα της κρίσης του κινήματος, σε μια περίοδο ριζικής αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου, του συστήματος κ.τ.λ.

Έτσι, μέσα από αυτή τη συστηματική κριτική προσέγγιση του συστήματος και συγχρόνως του εποικοδομήματος, στόχος είναι να φθάσουμε στη σύλληψη της νέας μοντερνιτέ, όπως την έχουμε αποκαλέσει. Εξάλλου, είναι απόλυτα αναγκαίο να μην υποχωρήσει το μοντέρνο πρόταγμα, όπως είχε επισημάνει ο Χάμπερμας. Επίκεντρο της όλης αυτής κριτικής είναι πάντοτε η θεωρία του νεαρού Μαρξ για την αλλοτρίωση, ανασυγκροτημένη και προσαρμοσμένη στις σύγχρονες συνθήκες στην περίοδο της κρίσης του ύστερου καπιταλισμού προς την παγκοσμιοποιητική μετεξέλιξή του.

Μετά, με την παγκοσμιοποίηση, τα πράγματα άλλαξαν ραγδαία προς πιο αρνητικές καταστάσεις, ιδεολογικές και κοινωνικές. Ο μεταμοντερνισμός μεν ξεχάστηκε από το σύστημα, αλλά οι νέες ιδεολογικές μορφές του ήταν πολύ πιο ακραίες, μέσω της ανάδυσης, διάδοσης και επιβολής χωρίς σοβαρές αντιστάσεις του νεοφιλελευθερισμού. Αυτός, από την εμφάνισή του ήταν ένας καλυμμένος ταξη-φιλελευθερισμός, με ό,τι αυτό σήμαινε για τη μετέπειτα ιδεολογική και όχι μόνο μετεξέλιξη του συστήματος προς πιο ολοκληρωτικές και αυταρχικές μορφές. Για την ακρίβεια, με ορατό πλέον τον κίνδυνο του νεοφασισμού σε μεγάλες χώρες, καθόσον έχουν ατονήσει οι κοινωνικές αντιστάσεις και όχι μόνον.

* H χώρα μας παρά τις περιπέτειες που πέρασε στα νεότερα χρόνια, στην εποχή της σιμήτιας τεχνητής ευφορίας ευτύχησε να αποκτήσει ένα σημαντικό τμήμα της ιστορικής συλλογής Κωστάκη έργων καλλιτεχνών της ρώσικης πρωτοπορίας. Όμως, μην γνωρίζοντας οι κρατούντες, ή μη θέλοντας να κατανοήσουν για κάποιους ευνόητους ίσως λόγους, τη σημασία αυτής της συλλογής διεθνώς, μέχρι τώρα την έχουν θαμμένη. Μια πρόσφατη δυστυχώς μικροέκθεση στο 2ο υπόγειο της Εθνικής Πινακοθήκης κάποιων ιστορικών, κατά τα άλλα, έργων της ρώσικης πρωτοπορίας, δεν αλλάζει την κατάσταση, ενώ η υποτιθέμενη δημιουργία ενός νέου κτιριακού χώρου στη Θεσσαλονίκη, μάλλον με τουριστική μπίζνα μοιάζει. Είναι βέβαιο ότι θα χαθεί έτσι η εσωτερικότητα (intimité), το όλο μοναδικό πνεύμα των ιστορικών έργων της ρώσικης πρωτοπορίας.

Η πόλη Γκρουνταρχβέρι της Ισλανδίας ανταποκρίνεται σε μεγάλο βαθμό στην εικόνα που έχει κανείς για το «πουθενά». Ωστόσο, ακόμη και εκεί, η διαμονή σε ένα τοπικό στούντιο μόλις 14 τετραγωνικών μέτρων κόστισε περίπου 700 ευρώ, καθώς η χερσόνησος Κιάλαρνες όπου βρίσκεται το κατάλυμα, ήταν ένα από τα λίγα σημεία της Ευρώπης από όπου ήταν ορατή η ολική έκλειψη Ηλίου.

Η ολική έκλειψη της 12ης Αυγούστου πέρασε από την Ισλανδία και τη βόρεια Ισπανία, προσφέροντας σε εκατομμύρια ανθρώπους τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων δεκαετιών.

Στο Ρέικιαβικ, τα δωμάτια των ξενοδοχείων κόστιζαν κατά μέσο όρο πάνω από 1.000 δολάρια τη νύχτα της έκλειψης, σημειώνοντας αύξηση άνω του 140% σε σύγκριση με την ίδια ημερομηνία το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Lighthouse.

Στη βόρεια Ισπανία, οι τιμές στην Κορούνια υπερδιπλασιάστηκαν. Στο Μπιλμπάο και στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα αυξήθηκαν κατά 59% και 31%, αντίστοιχα. Στη Μαγιόρκα, όπου η έκλειψη ήταν ορατή χαμηλά στον ορίζοντα κατά τη δύση του Ηλίου, οι τιμές αυξήθηκαν κατά περίπου 20%.

Πανικός και πληρότητα παντού για την έκλειψη ηλίου

Τα στοιχεία του Hotels.com έδειξαν ότι οι αναζητήσεις για καταλύματα αυξήθηκαν κατά 245% σε ετήσια βάση στους προορισμούς που βρίσκονταν στη ζώνη της ολικότητας.

Η μεγαλύτερη αύξηση της ζήτησης καταγράφηκε στη Βαλένθια, τη Μαγιόρκα και το Ρέικιαβικ, όπου οι μέσες ημερήσιες τιμές διαμορφώθηκαν περίπου στα 285, 405 και 610 δολάρια, αντίστοιχα.

Η ζήτηση αυξήθηκε σημαντικά και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι τιμές σε πλατφόρμες τύπου Airbnb αυξήθηκαν κατά 53,7% σε ετήσια βάση για ακίνητα στην Ισλανδία, στις περιοχές που βρίσκονταν στη ζώνη της έκλειψης, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων AirDNA.

Στην Ισπανία, όπου υπάρχει πολύ μεγαλύτερη προσφορά καταλυμάτων, οι τιμές εντός της ζώνης ολικότητας αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 15,8%.

Αεροπορικές εταιρείες και κρουαζιέρες επωφελήθηκαν

Οι αεροπορικές εταιρείες κινήθηκαν γρήγορα για να καλύψουν την αυξημένη ζήτηση. Η Icelandair πρόσθεσε πτήσεις, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και λειτούργησε με «πλήρη δυναμικότητα αιχμής», σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο Μπόγκι Νιλς Μπόγκασον.

Η ανταγωνίστρια Delta πρόσθεσε επίσης πτήσεις από τη Νέα Υόρκη προς το Ρέικιαβικ. Ο Μπόγκασον είχε αναφέρει ότι η εταιρεία έδωσε προτεραιότητα στις συνδέσεις με τη Βόρεια Αμερική, όπου το ενδιαφέρον για την έκλειψη ήταν ιδιαίτερα έντονο.

Η τουριστική έξαρση δεν περιορίστηκε στη στεριά.  Εταιρείες κρουαζιέρας, είχαν διαφημίσει .. sold out κρουαζιέρες για την παρατήρηση της έκλειψης στα ανοικτά των ακτών της Ισπανίας και της Ισλανδίας.

Οι προγραμματισμένες αεροπορικές θέσεις για την εβδομάδα της έκλειψης αυξήθηκαν κατά 7,9% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ οι κρατήσεις ξενοδοχείων για τον Αύγουστο του 2026 αυξήθηκαν κατά 17,8% σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025.

Η Ισπανία μετρά τα κέρδη

Η ισπανική κυβέρνηση, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ επικεφαλής ειδικής επιτροπής για τις Τρεις Εκλείψεις, είχε ήδη υπολογίσει τον οικονομικό αντίκτυπο του φαινομένου.

Μελέτη που παρουσιάστηκε από το υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Επιχειρήσεων εκτίμησε ότι η έκλειψη θα προσέφερε καθαρή οικονομική συνεισφορά 347,6 εκατ. ευρώ στην ισπανική οικονομία.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η έκλειψη αναμενόταν να προσελκύσει 446.700 τουρίστες κατά την εβδομάδα αναφοράς, από τις 10 έως τις 16 Αυγούστου, σε 36 επαρχίες που βρίσκονταν στη ζώνη της ολικότητας και στις γειτονικές περιοχές ενδιαφέροντος.

Οι πρόσθετες τουριστικές δαπάνες υπολογίζονταν σε 342,19 εκατ. ευρώ. Η μελέτη υπογράμμιζε ότι οι περιοχές που επηρεάζονταν από την έκλειψη διέθεταν επαρκή δυναμικότητα για να καλύψουν την επιπλέον ζήτηση, με περισσότερες από ένα εκατομμύριο διαθέσιμες θέσεις διαμονής σε ξενοδοχεία, διαμερίσματα, κάμπινγκ, αγροτουριστικά καταλύματα και τουριστικές μισθώσεις.

Μέρος αυτής της ζήτησης κατευθύνθηκε σε περιοχές της Ισπανίας που σπάνια βρίσκονται στο επίκεντρο του τουρισμού, μεταξύ άλλων στο αραιοκατοικημένο εσωτερικό της χώρας, το οποίο είναι γνωστό ως «άδεια Ισπανία» (Empty Spain).

Έτσι, η έκλειψη συνέβαλε στην κατεύθυνση ταξιδιωτών μακριά από τους παραδοσιακά δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς των νότιων ακτών. Η έκλειψη προσέφερε επίσης μια προσωρινή ανάσα στις ισπανικές ακτές, οι οποίες είχαν πληγεί από μερικές από τις χειρότερες πυρκαγιές των τελευταίων 30 ετών. Σε τμήματα της Αραγονίας εξακολουθούσαν να ισχύουν έκτακτοι περιορισμοί στην κυκλοφορία οχημάτων, ενώ ορισμένα φυσικά πάρκα στη Βαλένθια παρέμεναν κλειστά.

Τα σύννεφα παρέμειναν ο μεγάλος άγνωστος

Η παρακολούθηση της έκλειψης δεν ήταν, ωστόσο, χωρίς ρίσκο.
Οι τουρίστες, ιδιαίτερα όσοι επέλεξαν την Ισλανδία, αντιμετώπισαν τον κίνδυνο της νεφοκάλυψης, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει δραματικά την ορατότητα του φαινομένου.

Στην περίπτωση πυκνών νεφών, τα αποτελέσματα μιας έκλειψης περιορίζονται ουσιαστικά στο γενικό σκοτάδι που επικρατεί στην ατμόσφαιρα.
Υπεύθυνοι τουρισμού είχαν δηλώσει πριν από την έκλειψη ότι η πρόγνωση για το Ρέικιαβικ ήταν ιδανική, με μόνο ελαφριά νεφοκάλυψη. Οι περισσότεροι πελάτες του Κόνολι παρακολούθησαν την έκλειψη από τη χερσόνησο Ρέικιανες, αφού προηγουμένως εξερεύνησαν την ηφαιστειακή περιοχή.
Ακόμη και στο χειρότερο σενάριο, εάν τα σύννεφα έκρυβαν την έκλειψη, «θα είχαν άλλες δραστηριότητες, οπότε το ταξίδι και πάλι θα άξιζε», σύμφωνα με τους ίδιους.

Τελικά, εκατομμύρια άνθρωποι σε Ισπανία και άλλες περιοχές της Ευρώπης κατάφεραν να παρακολουθήσουν το σπάνιο φαινόμενο, με τις εικόνες από την ολική έκλειψη να κάνουν τον γύρο του κόσμου.

Ο επόμενος προορισμός: Λούξορ

Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες κοιτάζουν ήδη προς την επόμενη μεγάλη ευκαιρία.
Οι κρατήσεις αυξάνονται γρήγορα, ιδιαίτερα στην αιγυπτιακή πόλη Λούξορ, για την επόμενη μεγάλη ηλιακή έκλειψη. Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από την Ισπανία θα πραγματοποιηθεί στις 2 Αυγούστου 2027, με τη ζώνη ολικότητας να περνά και από τη βόρεια Αφρική και την Αίγυπτο.

Η έκλειψη του 2027 αναμένεται ήδη να αποτελέσει νέο μεγάλο στοίχημα για τον αστροτουρισμό, καθώς οι ταξιδιώτες που έζησαν το φαινόμενο της 12ης Αυγούστου στρέφουν πλέον το βλέμμα τους στην επόμενη ευκαιρία.
Για τους λάτρεις των εκλείψεων, το ταξίδι συνεχίζεται…

«Mε χαρά υποδέχομαι τις σημερινές αποφάσεις για τις οποίες επένδυσα πολύ προσωπικό αγώνα. Ας είναι αυτές οι αποφάσεις ένα μήνυμα που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη και στο ιδανικό μιας παιδείας υψηλού επιπέδου για τα Ελληνόπουλα».

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτι χαρακτήρισε “απαράδεκτη” την επίσκεψη του Ρώσου ηγέτη στο νησί Ιτουρούπ και δήλωσε ότι αυτό το έδαφος «είναι εγγενώς ιαπωνικό». Οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας επισκιάζονται από την απουσία συνθήκης ειρήνης λόγω διαφωνιών για την κυριαρχία στις Κουρίλες Νήσους. Τα νότια νησιά περιἠλθαν στην τότε ΕΣΣΔ ως αποτέλεσμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και η Μόσχα δηλώνει οτι η κυριαρχία της εκεί δεν είναι προς διαπραγμάτευση, παρότι η Ιαπωνία επιμένει να αποκαλεί τα νησιά «βόρεια εδάφη». Νωρίτερα, ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να αναζητήσει λύσεις για να υπάρξει συνθήκη ειρήνης με την Ιαπωνία, αλλά ήταν σαφής οτι αυτά τα εδάφη κατοχυρώθηκαν στη Ρωσία με την ήττα της Ιαπωνίας στον  Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Αυτού του είδους η διπλωματική δραστηριότητα της Ιαπωνίας για τις Κουρίλες νήσους δεν οδηγεί πουθενά και τα νησιά θα παραμείνουν ρωσικά», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Αλεξάντερ Γκρούσκο στο περιθώριο του φόρουμ για την Αρκτική.

Τον Ιανουάριο του 2024 ο Πούτιν είχε δηλώσει ότι σκοπεύει να επισκεφθεί τις Κουρίλες Νήσους και η η ιαπωνική κυβέρνηση τότε αντέδρασε λέγοντας ότι «αυτό θα επηρέαζε αρνητικά τις διμερείς σχέσεις». Ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας δήλωσε:

«Η Ρωσία ήταν έτοιμη να αναζητήσει λύση για τη σύναψη συνθήκης ειρήνης με την Ιαπωνία, αλλά υπενθυμίζω ότι η ΕΣΣΔ στα μέσα της δεκαετίας του 1950 υπέγραψε μια δήλωση με την Ιαπωνία, η οποία άνοιξε τον δρόμο για μια συνθήκη ειρήνης. Η Ιαπωνία την συνυπέγραψε, αλλά στη συνέχεια την εγκατέλειψε.»

Όταν το 2022 η Ιαπωνία εντάχθηκε στις αντιρωσικές κυρώσεις,  το ρωσικό ΥΠΕΞ ανακοίνωσε ότι «ως απάντηση στα εχθρικά βήματα, αρνούμαστε να διαπραγματευθούμε με την Ιαπωνία συνθήκη ειρήνης, σταματούν τα ταξίδια χωρίς βίζα των Ιαπώνων πολιτών στις νότιες Κουρίλες Νήσους και η Ρωσία αποσύρεται από τον διάλογο για την καθιέρωση κοινών οικονομικών δραστηριοτήτων στις νότιες Κουρίλες. Το Τόκιο λαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στην υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας της Ρωσίας συμμετέχοντας στις προσπάθειες της Δύσης να συνδράμει την  Ουκρανία». Η Ρωσία έχει ενοχληθεί και από το γεγονός ότι συμμετέχει ιαπωνική εταιρεία στην παραγωγή drones στην Ουκρανία.

Μέτωπο και ειρήνη

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Άμυνας «απελευθερώθηκε το χωριό Πετρόφκα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονιέτσκ» και «ο ουκρανικός στρατός προσπαθεί να μεταφέρει μονάδες στο μέτωπο λόγω πολλών απωλειών». Επίσης αναφέρει ότι «καταρρίφθηκαν 1.150 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τρεις HIMARS πολλαπλής εκτόξευσης που παράγονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Οσον αφορά την φερόμενη πρόταση ειρήνευσης που εκπόνησαν Ουκρανοί και Αμερικανοί, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ, ερωτώμενος σχετικά απάντησε ότι «η ρωσική πλευρά δεν γνωρίζει τις προτάσεις του Βλαντιμίρ Ζελένσκι για τον τερματισμό της ουκρανικής σύγκρουσης, οι Αμερικανοί δεν μετέφεραν τίποτα στη Μόσχα μέσω διπλωματικών διαύλων».

Ένας ακόμη Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τις πληροφορίες για απειλές κατά της ζωής του Τραμπ ως «προερχόμενες από το Ισραήλ, όχι από τις ΗΠΑ» και αξιολογημένες με «χαμηλό βαθμό βεβαιότητας». Οι αμφιβολίες που υπήρχαν σε τμήματα του αμερικανικού μηχανισμού πληροφοριών σχετικά με το κατά πόσο υπήρχε άμεση απειλή κατά του προέδρου προσθέτουν μια νέα διάσταση στην απόφαση του Λευκού Οίκου να αποκρύψει την πραγματική τοποθεσία του Τραμπ κατά την αναχώρησή του από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 8 Ιουλίου.

Όπως είχε αποκαλύψει η Washington Post, ο Τραμπ επιβιβάστηκε μπροστά στις κάμερες στο παλαιότερο Air Force One. Στη συνέχεια, όμως, απομακρύνθηκε κρυφά μέσω οχήματος τροφοδοσίας του αεροδρομίου και μεταφέρθηκε σε ένα C-32A της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, με το οποίο πέταξε μαζί με λίγους στενούς συνεργάτες του προς τη Βρετανία.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε ευθέως σε ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο των πληροφοριών που είχαν λάβει οι ΗΠΑ ούτε για τον τρόπο με τον οποίο αυτές είχαν αξιολογηθεί από τις αμερικανικές υπηρεσίες. «Όπως έχει δηλώσει ο πρόεδρος, έχει αντιμετωπίσει πολυάριθμες απειλές κατά της ζωής του, συμπεριλαμβανομένων απειλών από το Ιράν, και λαμβάνεται κάθε μέτρο για να διασφαλιστεί η ασφάλειά του», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος. «Βασική αποστολή της Secret Service είναι η προστασία του προέδρου και αυτό πέτυχε».

Παρά τις επιφυλάξεις για την αξιοπιστία των πληροφοριών, ο Λευκός Οίκος και η Secret Service φαίνεται ότι αποφάσισαν πως δεν υπήρχε περιθώριο να αναλάβουν οποιοδήποτε ρίσκο. Οι απειλές του Ιράν για τη δολοφονία του Τραμπ και άλλων υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων αποτελούν σοβαρό ζήτημα ασφαλείας για την Ουάσινγκτον από το 2020, όταν οι ΗΠΑ σκότωσαν τον Κασέμ Σουλεϊμανί, επικεφαλής της επίλεκτης Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης.

Οι ανησυχίες εντάθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεϊ τον Φεβρουάριο, μαζί με δεκάδες ακόμη κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους, κατά την έναρξη του πολέμου. Ο Τραμπ έχει γίνει στόχος τριών γνωστών σχεδίων δολοφονίας από την προεκλογική εκστρατεία του 2024, χωρίς ωστόσο να έχει προκύψει γνωστή σύνδεση μεταξύ των δραστών ή υπόπτων αυτών των υποθέσεων και του Ιράν.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η περίπλοκη επιχείρηση της Secret Service στην Άγκυρα οργανώθηκε με γνώμονα τη μέγιστη δυνατή προφύλαξη, παρά τα ερωτήματα γύρω από τις ισραηλινές πληροφορίες. «Η Secret Service είχε τρεις περιπτώσεις κατά τις οποίες φτάσαμε πολύ κοντά με αυτόν τον πρόεδρο, οπότε δεν παίρνει κανένα ρίσκο», ανέφερε. «Έκαναν αυτό που έπρεπε να κάνουν». Η Wall Street Journal είχε αναφέρει πρώτη τον περασμένο μήνα ότι το Ισραήλ είχε μοιραστεί με την αμερικανική κυβέρνηση πληροφορίες για την ιρανική απειλή.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που αποκαλύπτει η Washington Post είναι ότι το C-32A που μετέφερε μυστικά τον Τραμπ από την Άγκυρα στην αεροπορική βάση Mildenhall στη Βρετανία συνοδευόταν από μαχητικά F-16, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλο υλικό που εξέτασε η εφημερίδα.

Ο ίδιος ο Τραμπ, στις πρώτες δημόσιες δηλώσεις του για τη μυστική επιχείρηση, ανέφερε ότι η απόφαση να ταξιδέψει με διαφορετικό αεροσκάφος ελήφθη από τη Secret Service. «Εξαρτάται πραγματικά από τη Secret Service. Εγώ απλώς ακολουθώ αυτό που θέλουν να κάνουν», είπε στους δημοσιογράφους. «Ήθελαν να πάω με διαφορετική πτήση, διαφορετικό αεροπλάνο, με την ίδια ασφάλεια… Κάνω ό,τι μου λένε».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις ορισμένων Αμερικανών αξιωματούχων ότι η προειδοποίηση του Ισραήλ ενδεχομένως δεν είχε αποκλειστικό στόχο την ενημέρωση της Ουάσινγκτον για έναν κίνδυνο. Νυν και πρώην Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσαν στην Washington Post ότι ορισμένα στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών εξέλαβαν την ισραηλινή προειδοποίηση ως προσπάθεια που αποσκοπούσε περισσότερο στο να επηρεάσει τις αποφάσεις του Τραμπ και την αμερικανική πολιτική στην περιοχή.

Το Ισραήλ θεωρεί το Ιράν μακράν τη σοβαρότερη άμεση απειλή για την ασφάλειά του. Παράλληλα, όμως, αντιμετωπίζει την Τουρκία ως απειλή μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και φέρεται να ανησυχεί για τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας, η οποία ενισχύεται από την προσωπική σχέση του Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Πρώην Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη προειδοποίηση εντασσόταν σε ένα ευρύτερο μοτίβο ισραηλινών πληροφοριών που, κατά την εκτίμηση ορισμένων Αμερικανών αξιωματούχων, έχουν στόχο τόσο να επηρεάσουν τις προεδρικές αποφάσεις όσο και να ενημερώσουν γι’ αυτές.

Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει τα ερωτήματα για το πόσο άμεση θεωρούνταν η απειλή αφορά τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με πρώην Αμερικανό αξιωματούχο, ο Ρούμπιο είχε ενημερωθεί τόσο για τις ισραηλινές πληροφορίες περί απειλής όσο και για το σχέδιο παραπλάνησης της Secret Service. Παρ’ όλα αυτά, επέλεξε να επιβιβαστεί στο παλαιότερο Air Force One, το οποίο, εάν το ιρανικό σχέδιο ήταν πραγματικό, θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο.

Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος που γνώριζε τις συζητήσεις για την ασφάλεια εξέφρασε επίσης αμφιβολίες για τη σοβαρότητα της απειλής, επισημαίνοντας ότι δεκάδες χιλιάδες μέλη των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας είχαν κινητοποιηθεί για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ.

Οι Δημοκρατικοί ζητούν πλέον από την κυβέρνηση περισσότερες διευκρινίσεις για την πρωτοφανή επιχείρηση παραπλάνησης. «Με ενδιαφέρει πολύ να μάθω σε ποιον βαθμό οι πληροφορίες που παρείχε το Ισραήλ ήταν όχι μόνο αξιόπιστες αλλά και ανεξάρτητα επαληθεύσιμες», δήλωσε στην Washington Post ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν. «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι το Ιράν θα ήθελε να δει τον πρόεδρο νεκρό, αλλά όλο αυτό μοιάζει κάπως εξωπραγματικό».