«Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, σε ένα νέο κρεσέντο αλαζονείας, -από αυτά που πιάνουν συχνά τα στελέχη της κυβέρνησης-, χαρακτήρισε τα κόμματα πλην της Νέας Δημοκρατίας, ως ‘κόμματα των κακομοίρηδων’», ανέφερε η σχετική ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ που συνεχίζει:

«Για το κυβερνητικό στέλεχος είναι… ‘κακομοίρηδες’ οι Έλληνες πολίτες που κάνουν άλλη πολιτική επιλογή στην κάλπη. Προφανώς, ο κ. Θεοχάρης ξεχνά ότι στο όνομα και των… ‘κακομοίρηδων’ ασκεί τα καθήκοντά του και απολαμβάνει τα υπουργικά του προνόμια». Τέλος, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπογράμμισε πως τα στελέχη της ΝΔ «προσβάλλουν και διαιρούν συνειδητά την ελληνική κοινωνία».

Υπενθυμίζεται ότι σε τηλεοπτική αντιπαράθεση στο Action24 με το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Τόνια Αντωνίου, ο κ. Θεοχάρης επιχείρησε να υπερασπιστεί την κυβερνητική εικόνα για την οικονομία, φτάνοντας στο σημείο να χαρακτηρίσει “κακομοίρηδες” όσους, όπως υποστήριξε, εκπροσωπούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, την ώρα που η Νέα Δημοκρατία, κατά τον ίδιο, εκπροσωπεί τους “νοικοκύρηδες”.

Μάλιστα, όταν η κ. Αντωνίου τον ρώτησε αν αποκαλεί “κακομοίρη” τον άνθρωπο που δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα, ο υφυπουργός απάντησε πως «εσείς τον χαρακτηρίζετε», επιμένοντας στη συγκεκριμένη ρητορική. Στη συνέχεια, επιχείρησε να παρουσιάσει τη Νέα Δημοκρατία ως «λαϊκό κόμμα», υποστηρίζοντας ότι εκπροσωπεί «τους ανθρώπους οι οποίοι τα βγάζουν πέρα με δυσκολία».

Η Ελλ. Λύση και η ΕΛ.Α.Σ.

«Για τους “καβαλημένους” της Νέας Δημοκρατίας η πολιτική επιστήμη είναι ανίκανη να παρακολουθήσει τις δηλώσεις τους. Ειδική πλέον επιστήμη για αυτούς τους καβαλημένους είναι η επιστήμη της ψυχιατρικής. Αφού φτωχοποίησαν τον Ελληνα και τον κατήντησαν κακομοίρη, τώρα τον λοιδωρούν και από πάνω», αναφέρει σε δήλωσή του ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος.

«Για εμάς», τονίζει ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ, Κώστας Καρπουχτσής, «οι πραγματικοί νοικοκύρηδες είναι οι άνθρωποι που δουλεύουν, παράγουν και πληρώνουν. Αυτούς τους ανθρώπους η Νέα Δημοκρατία έχει ξεχάσει και πλέον θεωρεί κακομοίρηδες. Και αυτοί ζητούν αλλαγή».

«Ποιοι είναι τελικά οι ‘νοικοκύρηδες’ για τη ΝΔ; Οι ‘Φραπέδες’, οι ‘Ferrari’ και οι ‘Χασάπηδες’;», συνεχίζει ο κ. Καρπουχτσής. «Η Νέα Δημοκρατία έχει ξεχάσει ποιοι είναι οι πραγματικοί νοικοκύρηδες αυτής της χώρας».

«Και το 70% της κοινωνίας ζητά πολιτική αλλαγή. Δηλαδή όλοι αυτοί είναι οι κακομοίρηδες’;», ρωτά την κυβέρνηση.

Από την εισβολή του 1974 όλες οι κυβερνήσεις αναφέρονται σε αμυντική θωράκιση. Αυτή η ενίσχυση θεωρήθηκε από πολλούς στο παρελθόν ως επένδυση στο κενό, ως χαμένα λεφτά. Έφθασαν δε στο σημείο να αναπτύσσουν θεωρίες για «ανοχύρωτες πολιτείες». Τούτο βέβαια δεν ήταν πολιτική θέση, αλλά τουριστική θεώρηση του Κυπριακού προβλήματος. Ωστόσο,  αν αυτή η θεώρηση συνδυάζεται με την προσέγγιση της προσαρμογής στις τουρκικές αξιώσεις, τότε δεν είναι τουριστική. Δείχνει τάσεις αυτοχειρίας.

Η συνεχιζόμενη κατοχή εδαφών, οι απειλές που εκτοξεύει η Άγκυρα, η προώθηση πολιτικών γκριζαρίσματος περιοχών και προβολής επεκτατικών επιδιώξεων, επιβάλλει την υιοθέτηση μιας αποτρεπτικής στρατηγικής, που περιλαμβάνει και αναβαθμισμένες συνεργασίες. Σε ό,τι αφορά τις συνεργασίες θα πρέπει να αναφερθεί το εξής: Συχνά από Λευκωσία και Αθήνα διατυπώνεται η θέση πως αυτές οι συνεργασίες δεν στρέφονται εναντίον οποιουδήποτε. Τι αποσκοπεί αυτή η αναφορά; Αν λέγεται αυτό για να καθησυχάσει την κατοχική Τουρκία, τότε πρόκειται για λανθασμένη προσέγγιση.

Η Κύπρος κάνει τον αυτονόητο

Η αμυντική θωράκιση και οι συνεργασίες έχουν προδήλως σχέση και με τη συμπεριφορά της Τουρκίας. Τις επιδιώξεις της, την επιθετικότητα της, τη συνεχιζόμενη κατοχή εδαφών της Κύπρου. Γι’ αυτό και γίνονται κινήσεις, στο πεδίο των εξοπλισμών και των συνεργασιών.

Οι σχεδιασμοί αυτοί συνδέονται ευθέως με την αντιμετώπιση της τουρκικής επιθετικότητας. Και το γνωρίζει τούτο η Άγκυρα και γι’ αυτό το λόγο αντιδρά. Βέβαια, τόσο η Λευκωσία όσο και η Αθήνα, θα πρέπει να σχεδιάζουν έχοντας υπόψη και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν. Αυτό το κομμάτι συνδέεται με στρατηγικές αναβάθμισης του ρόλου μας. Ούτε η Ελλάδα, ούτε η Κύπρος,  έχουν την πολυτέλεια της στρατικοποίησης της έντασης. Την ίδια ώρα, όμως, δεν μπορούν να μη διασφαλίζουν την άμυνα τους έναντι της τουρκικής επιθετικότητας.

Είναι ξεκάθαρο ότι η Τουρκία βρίσκεται πάντα απέναντι στις όποιες ενέργειες της Λευκωσίας. Για να ακυρώνει σχεδιασμούς της, αλλά και να την πιέζει ώστε να υποταχθεί. Με συστηματικό τρόπο η Τουρκία επιχειρεί να εμποδίσει την Κυπριακή Δημοκρατία να αποκτήσει στρατηγικά ερείσματα στον τομέα της ασφάλειας, της άμυνας, της ενέργειας. Να αποκτήσει μέσω συνεργασιών πλεονεκτήματα. Όπως απέκτησε με την ένταξή της στην ΕΕ. Αυτή η προσπάθεια για την Τουρκία είναι γεωστρατηγικής σημασίας  καθώς θεωρεί πως εάν δεν επιβληθεί θα απωλέσει σημαντικά πλεονεκτήματα στο πεδίο της επιρροής και του ελέγχου στην ευρύτερη περιοχή.

Η Άγκυρα αισθάνεται ότι οι κινήσεις που γίνονται επηρεάζουν τις δικές της επιλογές και επιδιώξεις. Γι’ αυτό και τεντώνει το σχοινί, αντιδρά και φωνάζει.  Με την τακτική αυτή η κατοχική πλευρά θέλει να προκαλέσει φόβο και ανασφάλεια σε Αθήνα και Λευκωσία. Θέλει να ξυπνάει το φοβικό σύνδρομο που κυνηγά τους προσαρμοστικούς σε Ελλάδα και Κύπρο.

Είναι πρόδηλο ότι το στρατιωτικό δόγμα της κατοχικής δύναμης παραμένει το ίδιο από το 1974:  Επιθετική διάταξη δυνάμεων, που βρίσκονται σε ετοιμότητα από τον Έβρο μέχρι την Κύπρο με μόνιμο στόχο να ελέγξει την περιοχή. Και η απάντηση από ελληνικής πλευράς;  Η πλήρης ενεργοποίηση του αμυντικού δόγματος, που καλύπτει από τον Έβρο μέχρι την Κυπριακή Δημοκρατία.

Γύρω στις 14:00 εντοπίσθηκαν δυστυχώς νεκροί και οι τελευταίοι δύο αγνοούμενοι. Οι Αμερικανοί υπήκοοι, δύο ζευγάρια, είχαν μισθώσει διαμέρισμα στον πρώτο όροφο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι νεκροί τουρίστες είναι η Φλορίντα Χότζα, ο Φλορίν Χότζα, ο Ίαν Αλεξάντερ Κιρκπάτρικ και η Έρις Τσάνι -όλοι τους νέοι άνθρωποι. Συγγενής της Φλόριντα Χότζα δήλωσε ότι είχε έρθει στην Ελλάδα με τον σύζυγό της για το μήνα του μέλιτος.

«Το κτίριο που κατέρρευσε στην Πλάκα πριν από περίπου 13 ώρες πιστεύεται ότι φιλοξενούσε τα ξαδέλφια μου, τον Ίαν και τη Φλόριντα. Βρίσκονται στην Ελλάδα για το ταξίδι του μέλιτός τους», έγραψε σε ανάρτησή του στο Reddit συγγενικό τους πρόσωπο, αναζητώντας πληροφορίες, μετά και την είδηση ότι είχαν εντοπιστεί διαβατήρια με τα ονόματά τους στα συντρίμμια. Επειδή ο άλλος Αμερικανός υπήκοος έχει το ίδιο επώνυμο με την Φλορίντα, είναι πιθανόν αδελφός της, καθώς ως σύζυγος της Φλορίντα Χοτζα φέρεται ο Κιρκπάτρικ. Η Ερις Τσάνι πιθανόν να ήταν σύζυγος ή φίλη του Χότζα. Οι τρεις από τους τέσσερις νεκρους τουρίστες είναι αλβανικής καταγωγής και ζούσαν στις ΗΠΑ. Οι τέσσερίς τους είχαν νοικιάσει διαμέρισμα στον πρώτο όροφο του κτιρίου.

Η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη όλη τη νύχτα και σήμερα, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να απομακρύνουν σταδιακά τα υλικά του κτιρίου που κατέρρευσε. Στο σημείο επιχειρούσαν 30 πυροσβέστες με 6 οχήματα, μεταξύ των οποίων δύο ειδικά διασωστικά οχήματα της 1ης ΕΜΑΚ, καθώς και τρεις σκύλοι έρευνας και διάσωσης.

Οι διασώστες χρησιμοποίησαν και ειδικά γεώφωνα ανίχνευσης ήχου στα ερείπια, ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν ειδικές κάμερες για τον εντοπισμό ανθρώπων. Κατά διαστήματα διεκόπτετο η απομάκρυνση υλικών και κάθε θόρυβος στο σημείο, ώστε να διευκολύνεται η διαδικασία εντοπισμού πιθανών εγκλωβισμένων.

Υπενθυμίζεται ότι, κατά την άφιξή τους στο σημείο το πρωί της Παρασκευής, οι πυροσβεστικές δυνάμεις είχαν απεγκλωβίσει δύο γυναίκες από παρακείμενο κτίριο επί της οδού Λυσικράτους. Οι δύο γυναίκες παραλήφθηκαν από ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ και μεταφέρθηκαν για ιατρική φροντίδα. Χθες.  κατά τη διάρκεια των ερευνών, εντοπίστηκε νωρίς το απόγευμα μία γυναικεία τσάντα που φέρεται να ανήκε σε μία από τις τουρίστριες που διέμεναν στον πρώτο όροφο. Το ότι βρέθηκε τσάντα και διαβατήρια, αλλά και το γεγονός ότι το ένα ζευγάρι των Αμερικανών δεν παρουσιάστηκε στο αεροδρόμιο ενώ ειχε χθες εισιτήρια γι να επιστρέψει στις ΗΠΑ, ήταν δυσοίωνη ένδειξη.

Τα αίτια

Η έκρηξη σημειώθηκε λίγο μετά τις 7.30 το πρωί της Παρασκευής 25ης Σεπτεμβρίου 2026 προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε παρακείμενα κτίρια και σταθμευμένα οχήματα. Η διερεύνηση των αιτίων συνεχίζεται, αλλά οι πρώτες ενδείξεις ανέφεραν την διαρροή αερίου.

Σε ό,τι αφορά τα αίτια της έκρηξης, η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. κα Δημογλίδου επιβεβαίωσε ότι οι Αρχές είχαν λάβει αναφορές πολιτών για πιθανή οσμή αερίου πριν από το περιστατικό, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει προσδιοριστεί η προέλευση ή το είδος του αερίου.

Στο σημείο παραμένει κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού για τη διερεύνηση των αιτιών του συμβάντος. Το κτίριο επί της οδού Λυσικράτους διέθετε επίσης ισόγειο, ωστόσο ο ιδιοκτήτης του δεν βρισκόταν εντός αυτού. Όπως δήλωσε ο ιδιοκτήτης του ισογείου, έμαθε για την έκρηξη και την κατάρρευση του κτιρίου από τις ειδήσεις. Δυνάμεις της ΕΛΑΣ παραμένουν στο σημείο. Παρέμεναν και δύο ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, με την ελπίδα να βρισκόταν κάποιος ζωντανός και να έχρηζε άμεσης νοσηλείας, αλλά δυστυχώς κανείς δεν επέζησε.

Οι μεταμοντέρνες, υπερκαταναλωτικές δυτικές κοινωνίες έχουν μοναδικό θεό το Χρήμα. Οι λειτουργίες του χρήματος αποτελούν τον μοναδικό συνεκτικό ιστό τους. Το γεγονός αυτό καθίσταται εμφανές πρωτίστως στον ρόλο που καταλαμβάνουν τα οικονομικά και τα χρηματοοικονομικά ως βασική «επιστήμη» στον χώρο της γνώσης. Ο μοναδικός θεός των κοινωνιών στην εποχή μας είναι το Χρήμα· και στον θεό του Χρήματος προσφέρεται το Αίμα που ρέει γύρω μας.

Συγχρόνως, αν προσθέσουμε την κυριαρχική παρουσία των σύγχρονων ηλεκτρονικών μέσων παρακολούθησης, θα διαπιστώσουμε τη διάλυση της ιδιωτικής ζωής των ανθρώπων. Την ελευθερία της ιδιωτικής ζωής επικαλέστηκαν οι κρατούντες ως επιχείρημα για να αποσαθρώσουν τον δημόσιο χώρο. Η απώλεια του ιδιωτικού βίου είναι το αποτέλεσμα της διάλυσης του δημοσίου βίου. Όλο και πιο συχνά  εμφανίζονται στο πεδίο της διακυβέρνησης  «καταστάσεις εξαίρεσης» ή «έκτακτης ανάγκης» οι οποίες επιβάλλονται στις κοινωνίες με αυταρχικό τρόπο ως μορφές κυριαρχίας. άσκησης της εξουσίας.

Η κατάσταση εξαίρεσης ή έκτακτης ανάγκης έχει καταστεί ‒ή τείνει να καταστεί, για να το διατυπώσω λιγότερο απόλυτα‒ πρότυπο διακυβέρνησης. Ενώ αρχικά  γινόταν αντιληπτή ως κάτι το ασυνήθιστο, μια εξαίρεση, η οποία μπορούσε να ισχύσει μόνο για περιορισμένη χρονική περίοδο, μέσω του ιστορικού μετασχηματισμού της  έχει σήμερα κανονικοποιηθεί ως μορφή διακυβέρνησης. Μέσω αυτής της έννοιας μπορούν να καταδειχθούν οι συνέπειες του μετασχηματισμού αυτού για το κράτος και τις δημοκρατίες στις οποίες ζούμε. Κύριο χαρακτηριστικό των σύγχρονων «δημοκρατιών» αλλά και του πλέγματος των διεθνών σχέσεων είναι η παράδοξη σχέση μεταξύ νόμου και ανομίας. Η κατάσταση εξαίρεσης εγκαθιδρύει μια κρυφή, αλλά θεμελιώδη σχέση μεταξύ της ύπαρξης και της απουσίας νόμου.

Είναι ολοφάνερο ότι αντιμετωπίζουμε μια παγκόσμια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης με πρόσχημα τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας  και της προστασίας του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού υποδείγματος η οποία νομιμοποιεί ολοένα και περισσότερες αναστολές των νόμιμων και άλλων δικαιωμάτων. Το κράτος δικαίου δυνητικά αναστέλλεται. Όλο και περισσότερο «πολιτικοποιείται» η ζωή, η «γυμνή ζωή», η «ιερή ζωή», οδηγώντας σε καταστάσεις που λίγο απέχουν από τον ολοκληρωτισμό. Το πρώτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η απόφαση να δοθεί η πρωτοκαθεδρία στο ιδιωτικό επί του δημοσίου, ως αποτέλεσμα διεκδίκησης της απόλαυσης της γυμνής ζωής.

Όμως το πλέον συνταρακτικό, και υπό μια έννοια παράδοξο, είναι το ότι οι άνθρωποι της Δύσης «πείθονται» για την ανάγκη αυτών των μέτρων, οδηγούμενοι σε κατάσταση εθελοδουλίας. Ο ψυχισμός τους έχει εξαντληθεί. Μάλιστα, αποδέχονται με περίεργη παθητικότητα τις πρακτικές των πολιτικών τους ηγεσιών. Το ότι οι  κοινωνίες της Δύσης ζουν σε μια απολύτως παραιτημένη εποχή  πιστοποιείται από τη μη αποδοχή κανενός θετικού Απολύτου.

Μοναδικές υποψήφιες για το Απόλυτο είναι οι Αρνητικές πράξεις. Σήμερα η πάταξη της Παγκόσμιας Τρομοκρατίας με σειρά πολεμικών επεμβάσεων στις χώρες της Μέσης Ανατολής καθώς και τιμωρία της ολιγαρχικής Ρωσίας, χθες ο αγώνας κατά της «Αυτοκρατορίας του Κακού» και των ολοκληρωτικών καθεστώτων με αιχμή την παρωδία «των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Στον βωμό αυτών των Αρνητικών Πράξεων θυσιάζεται «ενσυνείδητα» ό,τι είχε κερδηθεί στο μέτωπο της Δημοκρατίας με την ανάπτυξη του βιομηχανικού καπιταλισμού, της αστικής τάξης και τη δυναμική έλευση στο προσκήνιο της Ιστορίας του συγκροτημένου εργατικού κινήματος.

Μια εποχή χωρίς πυξίδες

Πού οδεύει η ιστορική εποχή της μετανεωτερικότητας και της μαζικής δημοκρατίας, στον αστερισμό της οποίας βρισκόταν σε πλανητικό επίπεδο το μεγαλύτερο σχεδόν μέρος του  20ού αιώνα; Τι μας επιφυλάσσει το μέλλον δεν είναι εύκολο να ειπωθεί, παρότι το ερώτημα αυτό ταλανίζει το μυαλό των ανθρώπων κάθε κοινωνικής τάξης, έθνους, φύλου και ομάδας. Θεωρούμε, ωστόσο, πως κάποια απάντηση δίνουν οι ΗΠΑ· ή, ορθότερα, η πραγματικότητα των κοινωνικών διεργασιών στις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ δείχνουν τον δρόμο για τις μελλοντικές κοινωνικές εξελίξεις στις χώρες της Δύσης και, έστω με κάποια υβριδική μορφή, στις υπόλοιπες χώρες του πλανήτη. Μπροστά μας ξεδιπλώνονται τα πρώτα αλλά σαφή δείγματα του «νέου κόσμου». Μάλιστα, η εκλογή του Τραμπ δίνει, κατά την άποψή μου, ορισμένες περισσότερο συγκεκριμένες απαντήσεις στο ερώτημα που έχει τεθεί.

Δεν αποτελεί καμία μεγάλη ανακάλυψη ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τον προπομπό των εξελίξεων στον Δυτικό κόσμο, δεδομένης της ηγετικής θέσης που κατέχουν. Πολύ περισσότερο δε,  επειδή δεν ηγούνται  απλώς, αλλά και ηγεμονεύουν με την Γκραμσιανή έννοια του όρου. Με απλά λόγια, τα πολιτιστικά, καλλιτεχνικά και κοινωνικά ρεύματα φθάνουν πια στον υπόλοιπο κόσμο από τις ΗΠΑ. Εκεί γεννιούνται, αναπτύσσονται και στη συνέχεια εξαπλώνονται πρωταρχικά στην Ευρώπη και στη συνέχεια στον υπόλοιπο κόσμο.

Εντούτοις, οι εξελίξεις στην οικονομία και στην τεχνολογία με το τεράστιο βάρος τους αποτελούν ίσως  τους τους πλέον «αντικειμενικούς» οδηγούς των μελλοντικών εξελίξεων. Επιγραμματικά, υποστηρίζουμε ότι: Ο καπιταλισμός ως οικονομικό σύστημα συνεχίζει να εξαπλώνεται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη με ποικίλες μορφές, ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης των διαφόρων χωρών: χρηματοπιστωτικός στις χώρες της Δύσης, βιομηχανικός και νομισματικός στις χώρες της Ανατολικής Ασίας, υβριδικός στις υπόλοιπες χώρες. Χωρίς αντίπαλο!

Όμως η ατμομηχανή του εδράζεται στις ΗΠΑ, όπου με την εκλογή Τραμπ προσλαμβάνει τα χαρακτηριστικά ενός υπερ-καπιταλισμού, χωρίς κανόνες, χωρίς περιορισμούς, χωρίς κεντρική ρύθμιση της παραγωγής χρήματος, ‒με την αναγνώριση κεντρικού ρόλου στα κρυπτονομίσματα‒, με στοιχεία έντονου καουμπόικου εθνικισμού (υπερακόντιση της ιδιαιτερότητας του αμερικανικού έθνους) και παλαιού μερκαντιλισμού καθώς και με άμεση συνεργασία με τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο στόχος είναι να ελεγχθεί και να περιοριστεί οποιαδήποτε παρέμβαση ηθικής ή πολιτικής φύσης στις δραστηριότητές τους.  Αυτός ο υπερ-καπιταλισμός συντονίζεται με ισχυρές ακροδεξιές  θέσεις, στέλνοντας τα κεκτημένα της φιλελεύθερης δημοκρατίας  στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας.

Πρόκειται για μια πορεία μετάβασης προς τον καισαρισμό, που σημαίνει ότι η Ιστορία επιστρέφει, ‒με μια ριζική αλλά άμορφη αποσυμπύκνωση του Πολιτικού‒, στη βιολογική εξέλιξη, «ζωοποιείται», αφού μοιάζει να έχουν εξαφανισθεί τα πολιτικά προβλήματα και να προέχουν οι καθαρώς οικονομικοί, ήτοι ζωώδεις ανταγωνισμοί, η επικυριαρχία των οποίων  θα οδηγήσει πιθανότατα σε μια νέα έξαρση και πύκνωση του Πολιτικού. Προς το παρόν, τα δείγματα είναι κυρίως ρητορικά. Ζητούμενα είναι  η μορφή και το περιεχόμενο που θα προσλάβει αυτή η νέα έξαρση και πύκνωση του Πολιτικού. Προφανώς, θα είναι έμπλεη τεχνολογικού, εκχρηματισμένου και ακροδεξιού (βλέπε τον ρόλο του Μασκ και των κρυπτονομισμάτων) περιεχομένου και θα στερείται παντελώς άλλων χαρακτηριστικών.

Τα λαϊκά στρώματα στις ΗΠΑ έχουν απωλέσει την αίσθηση ότι αποτελούν δρώντα ιστορικά υποκείμενα,  ‒την οποία η πλειονότητα των Αμερικανών ψηφοφόρων των «Πολιτειών της σκουριάς» ( Rust Belt) θεωρούν ότι θα  αποκαταστήσει ο σχεδόν ογδοντάχρονος δισεκατομμυριούχος του Μανχάταν…-, η κατάργηση του δημόσιου χώρου και ο ευτελισμός του καθετί που αναφέρεται ως δημόσιο, συμπαρασύρουν τον μέχρι σήμερα  υφιστάμενο δικαιικό και πολιτικό πολιτισμό, ο οποίος παρά τις ελλείψεις και τα προβλήματά του αποτελούσε ένα ανάχωμα στη κατακλυσμιαία επίθεση του αδηφάγου κεφαλαίου, του οποίου απόλυτος υπηρέτης είναι ο  νυν πρόεδρος.

Συγχρόνως, και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο, όλα τα παραπάνω συνεισφέρουν τα μέγιστα, στη μετάλλαξη του λαού σε κατακερματισμένη κοινή γνώμη, στη μετάβαση από την εξέγερση των μαζών στον ατομικό ναρκισσισμό, στη λατρεία του εφήμερου, στον ολοκληρωτισμό μιας ελευθερίας χωρίς ισότητα και χωρίς αδελφοσύνη· τελικά, στη δημιουργία ενός κατακερματισμένου ατόμου!!! Το  άμεσο μέλλον  εγγράφεται εμφανώς  σε αυτό το πλαίσιο. Είναι η εποχή που «οι πάνω» ή η ολιγαρχία του πλούτου (τα «μαύρα μυρμήγκια» του Χ. Θορώ^[1], επιχειρούν (απλά;) να επιβληθούν πλήρως, με τρόπο αναίσχυντο και απροκάλυπτο, στο πλήθος «των κάτω» (τα «κόκκινα μυρμήγκια»).

Χαρτογραφώντας το επόμενο βήμα

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται το βιβλίο του Κώστα Μελά «Μετά τη «μετα-εποχή» τι;».  Ο Κώστας Μελάς, στο αναφερόμενο βιβλίο, θέτει το ακόλουθο ερώτημα: αφού η μετανεωτερικότητα, η παγκοσμιοποίηση, η μαζικοδημοκρατία και ο νεοφιλελευθερισμός έχουν φτάσει στα όριά τους, τι έρχεται; Ποιο είναι το επόμενο στάδιο της Ιστορίας;

Ο συγγραφέας γνωρίζει ότι όχι μόνο η ιστορία είναι ανοικτή, αλλά και ότι τα πραγματικά αποτελέσματα της ιστορικής δράσης των ανθρώπων δεν είναι περίπου ποτέ αυτά που τα δρώντα υποκείμενα είχαν ως στόχο. Στην περίφημη επιστολή του προς τον Γιόζεφ Μπλοχ (21 Σεπτεμβρίου 1890): Ο Ένγκελς αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η ιστορία δημιουργείται με τέτοιο τρόπο ώστε «αυτό που προκύπτει είναι κάτι που κανείς δεν είχε θελήσει» (unintended consequences / μη ηθελημένες συνέπειες). Οι επιμέρους συνειδητές προθέσεις και θελήσεις των ανθρώπων συγκρούονται μεταξύ τους σαν ένα σύνολο δυνάμεων (συνισταμένη), παράγοντας τελικά ένα ιστορικό αποτέλεσμα που μοιάζει με τυφλό, ασυνείδητο φυσικό προτσές.

Συνεπώς κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το που θα οδηγήσουν οι ετερογενείς σκοποί της ιστορίας.  Ως εκ τούτου uα πρέπει να ειπωθεί εμφατικά ότι  η μελλοντική ιστορία μπορεί να γνωσθεί μόνον ως μορφή και δυνατότητα και όχι ως περιεχόμενο και συμβάν.

Μια περιγραφή της σημερινής κατάστασης, η οποία θα ήθελε να προσανατολισθεί προς το μέλλον και συνάμα να υποκαταστήσει την αχάριστη προσπάθεια της πρόβλεψης συμβάντων, οφείλει να εξάρει εκείνες τις απόψεις των καίριων ιστορικών παραγόντων, στις οποίες αποδίδει δυναμική ικανή να διαμορφώσει γεγονότα. Σε συμφωνία με τα παραπάνω ο συγγραφέας καταγράφει με ακρίβεια τις εξελίξεις που ήδη βλέπουμε να ξετυλίγονται:

• Την επιστροφή του γεωπολιτικού ανταγωνισμού (ΗΠΑ – Κίνα – Ρωσία).
• Την κυριαρχία της Τεχνητής Νοημοσύνης και των τεχνολογικών κολοσσών.
• Την αυταρχική στροφή των δημοκρατιών.
• Τον κατακερματισμό του ατόμου, την απώλεια συλλογικής ταυτότητας και τη νοσταλγία του πολιτικού-Οδηγητή.
• Την ιδιωτικοποίηση των πάντων – ακόμη και του χρήματος (κρυπτονομίσματα).

Θεωρεί ότι η δημοκρατία έχει περάσει από 3 φάσεις και τώρα βρισκόμαστε στην εποχή της κατάρρευσης του Σοσιαλισμού και του Φιλελευθερισμού και στην ανάδειξη της Φιλελεύθερης Δημοκρατίας του Κέντρου, ως κυρίαρχης τάσης. Αυτό είναι σημαντικό στο βαθμό που ο συγγραφέας, εκτός από τη σημασία του Οικονομικού, θεωρεί ως εξίσου σημαντικό, το πρωτείο του Πολιτικού.

Το βιβλίο δεν είναι μια αφηρημένη θεωρία. Είναι ένας χάρτης του παρόντος, που μας βοηθά να δούμε τις δυνάμεις που διαμορφώνουν τον κόσμο. Ο συγγραφέας είναι ασυμβίβαστος στην κριτική του: Αποκαλύπτει τη ρητορική του «μικρότερου κακού» ως δικαιολογία για την παθητικότητα. Δείχνει πώς η «φιλελεύθερη δημοκρατία» έχει εκφυλιστεί σε «μαζικοδημοκρατική μεταδημοκρατία». Αποδομεί τον μύθο ότι το διαδίκτυο και τα social media διευρύνουν τη δημοκρατία-αντιθέτως, λειτουργούν ως μηχανισμοί ελέγχου. Περιγράφει πώς η τεχνοεπιστήμη και οι αλγόριθμοι υποτάσσονται στα συμφέροντα των ολιγαρχών. Αυτή η κριτική είναι απαραίτητη για να ξεφύγουμε από την αφέλεια και να δούμε την πραγματικότητα κατάματα.

Τρεις πιθανές διέξοδοι

Που βρίσκεται όμως σήμερα το παγκόσμιο σύστημα και με ποιους φορείς, στρατηγική και θεσμούς θα πάμε στο μέλλον; Σήμερα, το παγκόσμιο σύστημα έχει περάσει στον κρατικό καπιταλισμό της πλατφόρμας. Ο καπιταλισμός ξεκίνησε τον 19^ο αιώνα ως ανταγωνιστικός, μετατράπηκε σε μονοπωλιακό/χρηματοπιστωτικό, σε ψηφιακό, σε καπιταλισμό της πλατφόρμας και τώρα σε κρατικό καπιταλισμό της πλατφόρμας. Τα στοιχεία του συστήματος που ο Κώστας Μελάς περιγράφει, ανιχνεύονται στα δύο τελευταία στάδια του συστήματος.

Ωστόσο, η εξέλιξη δεν τελειώνει εδώ. Όπως δείχνουν οι τάσεις τα τελευταία χρόνια, μπαίνει στην εξίσωση ένας αποφασιστικός παράγοντας-το διάστημα. Το σύστημα βαδίζει προς τον διαστημικό καπιταλισμό της πλατφόρμας και στον διαστημικό κρατικό καπιταλισμό της πλατφόρμας. Με τα δεδομένα αυτά, αναμένονται μεγάλες αλλαγές, στο βαθμό που οι συνθήκες στο διάστημα είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές που επικρατούν στη Γη.

Σε πολιτικό/κοινωνικό επίπεδο, υπάρχουν τρεις διέξοδοι:

• Η αντιδημοκρατική ρήξη: η τεχνο-ολιγαρχική στρατηγική του «Σκοτεινού Διαφωτισμού»^[2].
• Η πολυπολική ψηφιακή τάξη: κατακερματισμός σε εθνικά και περιφερειακά οικοσυστήματα.
• Η δημοκρατική/κοινωνική διέξοδος: οι πλατφόρμες ως κοινωφελείς υποδομές υπό δημόσιο ή συνεταιριστικό έλεγχο.

Αυτές οι πολιτικές εκβάσεις δεν θα εξελιχθούν στο κενό. Υπάρχουν όρια, από την οικολογική καταστροφή, μέχρι το συστημικό χάος και τον πόλεμο. Μετά τη “μετα-εποχή” δεν έρχεται μία εξέλιξη. Έρχονται τρεις δρόμοι. Και η επιλογή του δρόμου – θετικού ή αρνητικού – είναι στα χέρια μας. Όχι της Ιστορίας, αλλά των πολιτικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών συγκρούσεων της επόμενης δεκαετίας.

^{ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ}

^{[1] Ο Αμερικανός φιλόσοφος και συγγραφέας Χένρυ Ντέιβιντ Θορώ περιγράφει στο διάσημο έργο του  «Walden, ή Η ζωή στο δάσος» (1854)  (στο κεφάλαιο “Brute Neighbors”) μια επική, σιωπηλή μάχη ανάμεσα σε κόκκινα και μεγάλα μαύρα μυρμήγκια. Η Πολιτική Αλληγορία: Παρομοίασε τα κόκκινα μυρμήγκια με “Ρεπουμπλικάνους” (Red Republicans) και τα πολύ μεγαλύτερα μαύρα μυρμήγκια με “Δεσπότες/Ιμπεριαλιστές” (Black Imperialists), υποδεικνύοντας  τα πάθη της πολιτικής και τις ανθρώπινες συγκρούσεις της εποχής τους.}

^{[2] Κ. Μελάς, Οι θεωρητικές βάσεις του Σκοτεινού Διαφωτισμού και η φιλοσοφική εκδοχή του Νικ Λαντ, Περιοδικό Φρέαρ, 09.2026,} 

Η 51η Σύνοδος Κορυφής των G7 (15-17 Ιουνίου 2026) στο Εβιάν της Γαλλίας, είχε στόχο να αποκαταστήσει την ενότητα της Δύσης που είχε διαταραχθεί λόγω μονομερούς πολιτικής του Trump στην Μέση Ανατολή και λόγω εμμονικής ρωσοφοβίας των Ευρωπαίων ηγετών. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Ζελένσκι, που ήταν επίσημα προσκεκλημένος στην σύνοδο, συμμετείχε και στο δείπνο εργασίας με τους 32 ηγέτες κρατών/μελών του ΝΑΤΟ.

Κι εκεί ο Αμερικανός Πρόεδρος Trump έκανε σαφή στροφή υπέρ της Ουκρανίας, παρόλη την προσπάθειά του να επιδείξει ισχύ. Oι G7 επέδειξαν ενότητα με την απόφαση να αυξήσουν την στήριξή τους προς την Ουκρανία, χωρίς να σκεφθούν τα πιθανά ρωσικά αντίποινα κατά των χωρών που παρέχουν χρήματα, τεχνολογία, προσωπικό, και πληροφορίες στόχευσης στους Ουκρανούς.

Ουκρανία: Κλιμάκωση και αιμορραγία

Επίσης στην 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7-9 Ιουλίου 2026) οι Ευρωπαίοι και ο Καναδάς δεσμεύθηκαν να δώσουν στην Ουκρανία 70 δισ. ευρώ το 2026, και ανάλογο ποσό το 2027. Ο Πρόεδρος Trump έδωσε άδεια (license) για να κατασκευάζει η Ουκρανία τους πυραύλους Patriot. Όμως παρόλη την άδεια που δόθηκε στην Ουκρανία, η άμεση κατασκευή των αναχαιτιστικών πυραύλων θα ήταν αδύνατη στο έδαφός της, και η Γερμανία θα αναλάμβανε την αρχική παραγωγή Patriot, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.

Την επόμενη της συνόδου, ο ΥΠΕΞ της Ρωσίας Λαβρόφ δήλωσε ότι η Ρωσία δεν πιστεύει πλέον την Δύση όσον αφορά διαπραγματεύσεις για ειρήνη, και ότι τα περιθώρια καλής πίστης έχουν εξαντληθεί πλήρως. Κι έμοιαζε πλέον απίθανο να συμφωνήσουν οι ΗΠΑ με την Ρωσία σε μια νέα αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας, όπως έλπιζε ο Πούτιν. Οι ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαίωσαν την αύξηση των αμυντικών τους δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, και την ενίσχυση της αμυντικής τους βιομηχανίας. Τον Ιούλιο 2026, όλα έδειχναν ότι η Ευρώπη ετοιμαζόταν για πόλεμο με την Ρωσία.

Στο πλαίσιο της «ειδικής επιχείρησης 40 ημερών» του Ζελένσκι από τις 25 Ιουνίου 2026 έως τις 4 Αυγούστου 2026, η Ουκρανία πραγματοποίησε περισσότερα από 100 πλήγματα βαθιά μέσα στην ρωσική επικράτεια, σε ρωσικές εγκαταστάσεις συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και ενεργειακών υποδομών. Σε απάντηση η Ρωσία εξαπέλυσε πλήγματα κατά ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Επιπλέον, η απάντηση στα τρομοκρατικά χτυπήματα της Ουκρανίας, με πλήγματα εναντίον Ρώσων αμάχων, ήταν ο ναυτικός και εμπορικός αποκλεισμός της Μαύρης Θάλασσας από την Ρωσία τον Αύγουστο 2026. Με την Ρωσία να ελέγχει στρατιωτικά την ακτογραμμή της Αζοφικής και να έχει αποκλείσει τα ουκρανικά λιμάνια στην Μαύρη θάλασσα, η Ουκρανία ήταν πλέον σχεδόν περίκλειστη, δηλαδή χωρίς σημαντική διέξοδο στην θάλασσα. Συνέπεια του αποκλεισμού ήταν η κατάρρευση των εξαγωγών σιτηρών της Ουκρανίας κατά τις πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου 2026 κατά 75%.

Στις 28 Αυγούστου 2026 ο διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Ουκρανίας, Κύριλλος Μπουντάνοφ, αποκάλυψε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας χρειάζονταν 30.000 άνδρες κάθε μήνα για να αναπληρώσουν τις απώλειές τους. Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters στις 24 Αυγούστου 2026, δήλωσε ότι η Ουκρανία «χάνει σταδιακά, αργά» τον πόλεμο, ενώ αναφέρθηκε στην εσωτερική διαφθορά και στην απαραίτητη διεξαγωγή εκλογών την οποία αποφεύγει ο Ζελέκσκι από τον Μαΐο 2024 που έληξε η πενταετής θητεία του.

Και στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 ξέσπασε ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στους δύο μηχανισμούς ασφαλείας, την SBU (Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας) και την GUR (Διεύθυνση Πληροφοριών του Υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας). Επομένως, το καλοκαίρι του 2026 η Ουκρανία αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα.

Η Ευρώπη… τρίζει

Αίσθηση προκάλεσε η διπλωματική κρίση καθώς και η μεγάλη δημοσιότητα που δόθηκε σε ένα Drone άγνωστης προέλευσης, που βρέθηκε στο αεροδρόμιο της Λειψίας στην Γερμανία (4–5 Αυγούστου 2026). Και ο Merz κορύφωσε την πολεμοχαρή ρητορική του εναντίον της Ρωσίας εξ αιτίας του Drone άγνωστης προέλευσης, το οποίο απέδωσε αυτόματα στην Ρωσία χωρίς αποδείξεις. Κι αυτό το επιχείρησε, καθόλου τυχαία, εποχή έντονης εσωκομματικής αμφισβήτησής του, εποχή που η δημοτικότητά του βρισκόταν στο 14% ενώ η αντίστοιχη του AfD στο 30%.

Και παρόλο που ο Merz, πρώην τραπεζικό στέλεχος της BlackRock, καθώς και ενεργό μέλος της Τριμερούς Επιτροπής (Trilateral Commission) που εξυπηρετεί τα συμφέροντα μιας παγκόσμιας ελίτ αντί για το δημόσιο συμφέρον, κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό αποδοχής από κάθε άλλον Γερμανό ηγέτη στη ιστορία της χώρας του, και παρόλο που οδήγησε την χώρα του στα πρόθυρα της καταστροφής, δήλωσε ότι αρνείται να παραιτηθεί.

Κι ενώ επί της καγκελαρίας του επιχειρήσεις έκλειναν, Γερμανοί έχαναν τις δουλειές τους και το βιοτικό επίπεδο έπεφτε διαρκώς, ο Merz προσπαθούσε τυφλά να αντισταθεί σε μια «επιθετική Ρωσία», χωρίς να παρουσιάζει αποδείξεις. Αν κάτι μάλιστα, πριν από την αντιρωσική του φρενίτιδα, η Ρωσία έδινε αέριο στην Γερμανία φθηνότερο από το αμερικανικό που αντικατέστησε το ρωσικό. Είχαν σκοτωθεί 20 εκατ. Ρώσοι για να απαλλαγεί η Γερμανία από τους Ναζί. Η Ρωσία βοηθούσε την Γερμανία την εποχή covid, όπως και σε κατάσβεση πυρκαγιών και θεομηνιών. Και διερωτάτο κανείς, ποιες ήταν οι ενδείξεις και τα επιχειρήματα του Merz ότι οι Ρώσοι ήταν εχθροί της Γερμανίας.

Και πράγματι, οι κρατιδιακές εκλογές της Γερμανίας τον Σεπτέμβριο 2026 ανάδειξαν κατάρρευση του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος CDU του καγκελάριου Merz, και ισχυρή άνοδο του AfD και του Die Linke. Αναλυτικότερα, το AfD έλαβε 44,5% στην Σαξονία-Άνχαλτ, και 38% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία επιτυγχάνοντας εντυπωσιακή άνοδο. Το κόμμα Die Linke  έλαβε 25,7% στο Βερολίνο επιτυγχάνοντας την πρώτη νίκη της Αριστεράς στην πρωτεύουσα. Το κόμμα του Merz υπέστη σαρωτική ήττα στην Σαξονία και κινδυνεύει να μείνει εκτός τοπικής βουλής στο Μεκλεμβούργο (όριο 5%). Κατά συνέπεια, οι Γερμανοί ψηφοφόροι έδειξαν την βαθιά δυσαρέσκειά τους στην πολιτική του κυβερνώντος κόμματος του Merz.

Αντίθετα, την ίδια εποχή οι Ρώσοι ψηφοφόροι έδειξαν την ισχυρή υποστήριξή τους στην πολιτική Πούτιν. Συγκεκριμένα, στις Βουλευτικές Εκλογές του Σεπτεμβρίου 2026, όταν οι ψηφοφόροι εξέλεξαν τα μέλη της κάτω βουλής του ρωσικού κοινοβουλίου (Κρατικής Δούμα) για 5ετή θητεία, το κόμμα του Πούτιν «Ενωμένη Ρωσία» κατέγραψε σαρωτική νίκη. Εξασφάλισε 57,83% των ψήφων, δηλαδή 355 από τις 450 έδρες, με σημαντική άνοδο από τις προηγούμενες εκλογές του 2021 που είχε λάβει το 49,8%.

Σχετικά με την ευθύνη της ΕΕ, οι Βρυξέλλες ακολουθώντας την πολιτική των ΗΠΑ του Biden παρουσίασαν τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας ως πάλη μεταξύ Δυτικής δημοκρατικής διακυβέρνησης και Ανατολικής αυταρχικής απολυταρχικής επιθετικότητας, αποκρύπτοντας το ιστορικό της σύγκρουσης. Η αφήγηση των Βρυξελλών ήταν τόσο επιθετική και άκαμπτη που η αντιστροφή της θα αμφισβητούσε τις ηθικές αξίες της ηγεσίας της, μιας ηγεσίας η οποία δεν μπορεί να παραδεχθεί σφάλματα. Μάλιστα, για να στηρίξουν την ακαμψία τους οι Βρυξέλλες υιοθέτησαν την αντιρωσική στάση των χωρών της Βαλτικής περί κινδύνου επίθεσης της Ρωσίας εναντίον της Ευρώπης.

Βρυξέλλες και πολιτικοί ηγέτες Γαλλίας και Γερμανίας, παγιδευμένοι σε δεσμεύσεις εξοπλισμού της Ουκρανίας και αποκλεισμού της ΕΕ από την φθηνή ρωσική ενέργεια, φοβόντουσαν την κατάρρευση της εξουσίας τους. Γνώριζαν ότι η Ουκρανία δεν θα μπορούσε να κερδίσει τον πόλεμο και ότι η φιλοπολεμική τους πολιτική δεν είχε αντίκρισμα, όμως δεν είχαν την ευελιξία να το αποδεχθούν στους ευρωπαίους πολίτες, έχοντας παγιδευτεί σε αδιέξοδο λόγω ματαιοδοξίας και πολιτικού καιροσκοπισμού. Και με την φιλοπολεμική τους αδιαλλαξία ΕΕ και ΝΑΤΟ απειλούνται με διάλυση.

Η ώρα της κρίσης για Ευρώπη και Ουκρανία

Χαρακτηριστικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την von der Leyen πρότεινε την ενεργοποίηση του άρθρου 122 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, προκειμένου (1) να υποχρεώσει το Βέλγιο να παγώσει μόνιμα/επ’αόριστον ως εγγύηση τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία κατατεθειμένα στην βελγική ιδιωτική εταιρεία Euroclear, και (2) να υποχρεώσει όλες τις χώρες της Ευρώπης να εγγυηθούν για το εν λόγω δάνειο. Δηλαδή η von der Leyen ζητούσε αποφάσεις πλειοψηφίας, με κατάργηση του βέτο, παραβιάζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών/μελών της ΕΕ που δεν επιθυμούσαν να εγγυηθούν για την χρήση των ρωσικών κονδυλίων για δάνειο στην Ουκρανία.

Καταλήγοντας, στην ιστορία θα καταγραφεί το επίπεδο ευθύνης (1) του ΝΑΤΟ για την επέκταση ανατολικά και μάλιστα σε γειτονικές χώρες της Ρωσίας, (2) της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία, (3) της Ουκρανίας για το μποϊκοτάζ των συμφωνιών του Μινσκ 2014 και 2015, (4) της Γερμανίας και της Γαλλίας που υποτίθεται ότι εγγυήθηκαν την αποστρατιωτικοποίηση και αυτονομία του Ντονμπάς και αντ΄αυτού προσπάθησαν να μετατρέψουν την Ουκρανία σε βάση για Δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις, και (5) του βαθέως κράτους των Βρυξελλών που ενορχήστρωσε την αντιρωσική πολεμοχαρή στρατηγική της Ευρώπης.

Και είναι απορίας άξιο γιατί η Δύση θεωρούσε ότι η επέκταση της «αμυντικής» συμμαχίας του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία θα ενίσχυε την ασφάλεια των κρατών/μελών του ΝΑΤΟ. Και είναι ηλίου φαεινότερο ότι η Ουκρανία, θα έπρεπε να ακολουθήσει το παράδειγμα της Αυστρίας μεταπολεμικά. Η Αυστρία ήταν υπό την κατοχή ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, Βρετανίας και Γαλλίας επί μία δεκαετία μετά τον Β΄ ΠΠ. Το 1955 η Αυστρία απαλλάχθηκε από την τετραμερή κατοχή, έγινε πάλι κυρίαρχο κράτος εγκαθιδρύοντας την «Δεύτερη Δημοκρατία», με τον όρο ότι θα παρέμενε ουδέτερη και ποτέ δεν θα εντάσσετο στο NATΟ. Επί 71 έτη (1955-2026), η Αυστρία ακολούθησε πορεία σταθερότητας και ευημερίας τηρώντας τον όρο ουδετερότητας/μη-ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Η μάχη με τις φλόγες που βγαίνουν από τα εσωτερικά καταστρώματα του φορτηγού πλοίου «BLUE CARRIER 2» από τις δυνάμεις της Πυροσβεστικής συνεχίζεται, με τις Αρχές να προσπαθούν παράλληλα να σταθεροποιήσουν την πλεύση του.

Στο φορτηγό-οχηματαγωγό BLUE CARRIER 2 ξέσπασε φωτιά στο γκαράζ του, ενώ έπλεε στη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Μυκόνου. Το πλοίο εκκενώθηκε και οι 29 επιβαίνοντες, εκ των οποίων 28 μέλη πληρώματος και ένας οδηγός φορτηγού, επιβιβάστηκαν στις σωστικές λέμβους του πλοίου, στη συνέχεια παραλήφθηκαν από παραπλέοντα πλοία, προκειμένου να μεταφερθούν με ασφάλεια στην Τήνο και είναι όλοι καλά στην υγεία τους

Το καράβι μετέφερε 166 φορτηγά και 29 ΙΧ από τον Πειραιά στην Σύρο και εν συνεχεία θα κατέπλεε στην Κω και στη Ρόδο, μεταφέροντας εμπορεύματα για την τροφοδοσία των νησιών. Η φωτιά ξέσπασε μετά τον απόπλου από τη Σύρο.

Το πλοίο έχει καταστραφεί ολοσχερώς. Το Λιμενικό Σώμα και η Πυροσβεστική τονίζουν ότι πρωταρχική επιδίωξή τους είναι να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο η φωτιά και γι’ αυτό οι ρίψεις νερού συνεχίζονται. Επίσης φροντίζουν το πλοίο να παραμείνει σε ασφαλή απόσταση από τις ακτές, για να μην προσαράξει.

Στην επιχείρηση συμμετέχουν πλωτά του Λιμενικού, πυροσβεστικά σκάφη, ρυμουλκά και άλλα παραπλέοντα μέσα, ενώ στη θαλάσσια περιοχή που βρίσκεται το «BLUE CARRIER 2» έφτασε και το ναυαγοσωστικό – ρυμουλκό «AIGAION PELAGOS», μήκους 70 μέτρων, το οποίο έχει τη δυνατότητα ρίψης περίπου 2.500 κυβικών μέτρων νερού την ώρα. Στην περιοχή αναμένεται επίσης να φθάσει εξειδικευμένη ομάδα ναυαγιαίρεσης, η οποία θα παραμείνει στο πεδίο με σκοπό να επιβιβαστεί στο BLUE CARRIER 2.

Αυτή είναι η “γεωπολιτική της αυλής του νηπιαγωγείου”. Δηλαδή ενός κόσμου όπου τα παιδιά χωρίζονται σε παρέες, οι φίλοι οφείλουν να συμφωνούν σε όλα και οι αντίπαλοι να βρίσκονται πάντοτε σε αντίθετες πλευρές. Όμως, ο πραγματικός κόσμος δεν λειτουργεί έτσι. Και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σύνθετης πραγματικότητας είναι η σχέση Ιράν και Τουρκίας, ιδιαίτερα ως προς το ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικών όπλων.

Η αμοιβαία νομιμοποίηση της πυρηνικοποίησης

Οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας δεν αποτελούν απλώς κατασκευή των αντιπάλων της. Τον Σεπτέμβριο του 2019 ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε δημοσίως ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί ένα διεθνές σύστημα στο οποίο ορισμένα κράτη διαθέτουν πυρηνικούς πυραύλους, ενώ απαγορεύουν στην Τουρκία να αποκτήσει αντίστοιχες δυνατότητες. Η δήλωση αυτή δεν ισοδυναμούσε βέβαια με εξαγγελία ενός τουρκικού πυρηνικού οπλικού προγράμματος. Αποκάλυπτε, όμως, έναν βαθύτερο τρόπο σκέψης. Δηλαδή, την αντίληψη ότι η κατοχή πυρηνικών όπλων αποτελεί συστατικό της θέσης και της λειτουργίας μιας μεγάλης δύναμης.

Για να μετατραπεί, ωστόσο, αυτή η φιλοδοξία σε πολιτική επιλογή, η Άγκυρα θα χρειαζόταν ένα ισχυρό ερέθισμα. Θα έπρεπε να αποδείξει τόσο στο εσωτερικό της όσο και στη διεθνή κοινότητα ότι το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας έχει μεταβληθεί τόσο δραματικά, ώστε η πυρηνικοποίησή της να αποτελεί αναγκαστική απάντηση και όχι απλώς έκφραση αναθεωρητισμού. Και η πλέον κατάλληλη χώρα για να προσφέρει στην Τουρκία αυτήν τη δικαιολογία είναι το Ιράν.

Συγκεκριμένα, η απόκτηση πυρηνικού όπλου, ή έστω “πυρηνικής ικανότητας” (nuclear capability) από την Τεχεράνη θα μπορούσε να παρουσιαστεί από την Άγκυρα ως ανατροπή της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος και ως άμεση απειλή για την τουρκική ασφάλεια. Θα αποδυνάμωνε ταυτόχρονα το νομικό εμπόδια της συνθήκης για τη μη διάδοση, δημιουργώντας ένα νέο προηγούμενο στην ευρύτερη περιοχή. Έτσι, η Τουρκία θα μπορούσε τότε να υποστηρίξει ότι δεν επιλέγει ελεύθερα την πυρηνικοποίησή της αλλά “εξαναγκάζεται” σε αυτήν από τη δραματική αλλαγή του στρατηγικού περιβάλλοντος.

Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, άλλωστε, εξακολουθεί να αποτελεί πηγή σοβαρής διεθνούς αβεβαιότητας. Οι δυσκολίες επαλήθευσης και η περιορισμένη πρόσβαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας σε κρίσιμες εγκαταστάσεις εντείνουν αυτήν την αβεβαιότητα, ανεξαρτήτως των τελικών προθέσεων της Τεχεράνης.

Φυσικά, “πυρηνικοποίηση” δεν σημαίνει ένα και μοναδικό πράγμα. Άλλο είναι η δημιουργία μιας προηγμένης πυρηνικής τεχνολογικής υποδομής, άλλο η απόκτηση λανθάνουσας ικανότητας ταχείας κατασκευής όπλου και άλλο η συγκρότηση επιχειρησιακού πυρηνικού οπλοστασίου με φορείς εκτόξευσης, δόγμα χρήσης και αξιόπιστους μηχανισμούς διοίκησης και ελέγχου. Η μετάβαση της Τουρκίας από το ένα στάδιο στο άλλο δεν θα ήταν ούτε εύκολη ούτε αυτόματη. Θα είχε τεράστιες συνέπειες για τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το διεθνές “καθεστώς μη διάδοσης”. Ένα πυρηνικό Ιράν, όμως, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης, μεταβάλλοντας ριζικά την τουρκική εξίσωση κόστους και οφέλους.

Συνεργασία χωρίς συνεργασία

Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται ένας παράδοξος μηχανισμός. Το Ιράν και η Τουρκία μπορεί να έχουν ένα αντικειμενικά κοινό στρατηγικό συμφέρον, δηλαδή τη διάρρηξη του υφιστάμενου πυρηνικού καθεστώτος της περιοχής, ώστε να καταστεί περισσότερο αποδεκτή η εμφάνιση νέων πυρηνικών δυνάμεων.

Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει να συνεργαστούν ούτε ότι υπάρχει κάποια μυστική συνεννόηση. Αντιθέτως, πρόκειται για κάτι πολύ πιο σύνθετο. Για μία αντικειμενική στρατηγική συνέργεια, η οποία μπορεί να λειτουργήσει χωρίς πρόθεση, συμφωνία ή επικοινωνία. Θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε “συνεργασία χωρίς συνεργασία”.

Ακόμη περισσότερο να λειτουργήσει αυτή η συνέργεια, οι δύο χώρες δεν πρέπει να εμφανίζονται ως φίλοι. Αντιθέτως, είναι χρησιμότερο να είναι πραγματικοί ανταγωνιστές ή ακόμη και εχθροί ή τουλάχιστον να προβάλλονται ως τέτοιοι. Μόνον τότε μπορεί η καθεμιά να επικαλεστεί την άλλη ως απειλή που την αναγκάζει να αναζητήσει πυρηνική αποτροπή. Η εχθρότητα, επομένως, δεν καταργεί τη συνέργεια. Αντιθέτως, αποτελεί  προϋπόθεσή της.

Με άλλα λόγια η Τουρκία χρειάζεται ένα απειλητικό Ιράν για να νομιμοποιήσει μια ενδεχόμενη πυρηνική επιλογή, ενώ το Ιράν, από την πλευρά του, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια πυρηνική ή εμφανώς πυρηνικά φιλόδοξη Τουρκία ως πρόσθετο επιχείρημα για τη δική του στρατηγική. Η σχέση, βέβαια, δεν είναι απολύτως συμμετρική. Για την Τεχεράνη, οι κύριες πηγές πυρηνικής πίεσης παραμένουν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τουρκία θα αποτελούσε έναν επιπρόσθετο και όχι τον πρωταρχικό λόγο. Ωστόσο, η ασυμμετρία αυτή δεν ακυρώνει τον μηχανισμό της αμοιβαίας νομιμοποίησης.

Έτσι, δύο ανταγωνιστικά κράτη μπορεί να προσφέρουν το ένα στο άλλο ακριβώς εκείνο που χρειάζονται. Δηλαδή τον ανταγωνισμό μεταξύ τους! Όχι τεχνολογία, σχάσιμο υλικό ή άμεση βοήθεια, αλλά την απειλή, τη δικαιολογία και το πολιτικό άλλοθι που καθιστούν εφικτή μια επιλογή η οποία προηγουμένως ήταν δύσκολο να νομιμοποιηθεί.

Ιράν και Τουρκία: Ούτε φίλοι ούτε απόλυτοι εχθροί

Οι σχέσεις Τουρκίας και Ιράν είναι, έτσι κι αλλιώς, διαχρονικά μεικτές. Οι δύο χώρες ανταγωνίζονται για επιρροή στη Συρία, στο Ιράκ, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία. Εκφράζουν διαφορετικές γεωπολιτικές ταυτότητες και επιδιώκουν διαφορετικές περιφερειακές αρχιτεκτονικές. Ταυτόχρονα, όμως, διατηρούν οικονομικές σχέσεις, ενεργειακές διασυνδέσεις, διπλωματικούς διαύλους και μηχανισμούς ελεγχόμενης διαχείρισης των μεταξύ τους εντάσεων.

Η μεταξύ τους σχέση έχει εύστοχα περιγραφεί ως “διαχειριζόμενος ανταγωνισμός”, δηλαδή μια αντιπαλότητα που δεν καταργεί τη συνεργασία και μια συνεργασία που δεν εξαφανίζει την αντιπαλότητα. Στον πραγματικό κόσμο, άλλωστε, τα κράτη δεν έχουν μία ενιαία σχέση. Μπορούν να συνεργάζονται στο εμπόριο, να ανταγωνίζονται για περιφερειακή επιρροή, να συγκρούονται μέσω τρίτων δρώντων και ταυτόχρονα να εξυπηρετούν άθελά τους το ένα τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς σκοπούς του άλλου. Κάθε πεδίο διαθέτει τη δική του λογική, χωρίς να είναι πλήρως αποκομμένο από τα υπόλοιπα.

Η κατανόηση αυτής της πραγματικότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα. Η Αθήνα δεν πρέπει να θεωρεί ότι επειδή το Ιράν ανταγωνίζεται την Τουρκία αποτελεί αυτομάτως στρατηγικό αντίβαρο προς αυτήν. Σε ορισμένα πεδία, η σύγκρουση Άγκυρας και Τεχεράνης μπορεί πράγματι να περιορίζει την τουρκική ισχύ. Σε άλλα πεδία, όμως, μπορεί να την ενισχύει, προσφέροντας στην Τουρκία την απειλή που χρειάζεται για να προωθήσει εξοπλιστικές, γεωπολιτικές ή ακόμη και πυρηνικές φιλοδοξίες.

Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της “γεωπολιτικής της αυλής του νηπιαγωγείου”, η οποία αντιλαμβάνεται τις αντιθέσεις ως μόνιμες και απόλυτες, συγχέει την πρόσκαιρη σύγκλιση με τη συμμαχία και θεωρεί ότι ο εχθρός του αντιπάλου μας είναι αναγκαστικά φίλος μας. Όμως, σε ένα ρευστό πολυπολικό σύστημα, οι ταυτότητες και οι σχέσεις δεν είναι στατικές. Οι αντίπαλοι μπορεί να συνεργάζονται και οι συνεργάτες να υπονομεύουν ο ένας τον άλλο. Ακόμη περισσότερο, οι πραγματικοί εχθροί μπορεί, ακριβώς μέσω της εχθρότητάς τους, να δημιουργούν αμοιβαία στρατηγικά οφέλη.

Η Ελλάδα χρειάζεται, επομένως, μια γεωπολιτική σκέψη ικανή να αντιλαμβάνεται ταυτόχρονα τη σύγκρουση, τη συνέργεια, την αλληλεξάρτηση και την αυτονομία των επιμέρους πεδίων. Διαφορετικά, θα συνεχίσει να αναζητά σταθερούς φίλους και σταθερούς εχθρούς σε έναν κόσμο που παράγει διαρκώς υβριδικές σχέσεις. Και θα κινδυνεύει να αιφνιδιάζεται κάθε φορά που θα ανακαλύπτει ότι, έξω από την αυλή του νηπιαγωγείου, η εχθρότητα δεν είναι πάντοτε το αντίθετο της συνεργασίας. Μερικές φορές είναι η πιο αποτελεσματική μορφή της.

Η ικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την οικονομική της δυστοκία, να αναπληρώσει τα κενά ασφαλείας που δημιουργούνται από την σταδιακή αποχώρηση των Αμερικανών και να συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία, πρόκειται να δοκιμασθεί αποφασιστικά. Οι δημοτικές εκλογές του Μαΐου του 2026 στην Βρετανία αποδεικνύονται μία από τις χειρότερες δοκιμασίες για το εργατικό κόμμα, αλλά και για το συντηρητικό, με το REFORM UK του Nigel Farage να σημειώνει νέα εκλογικά οφέλη που πιστοποιούν πως το προβάδισμά του στις περισσότερες εθνικού επιπέδου αναμετρήσεις για την κάλυψη εδρών του 2025, δεν αποτελούν τυχαία συμβάντα.

Στις δημοτικές εκλογές κερδίζει 400 θέσεις δημοτικών συμβούλων στην Αγγλία, Ουαλία και Σκωτία, εξέλιξη που προκαλεί καταπληξία στο εργατικό κόμμα, που σημειώνει απώλειες 260 θέσεων. Τα νέα δεδομένα αποτελούν σχεδόν πλήρη αντιστροφή της νικηφόρας πορείας του στις εθνικές εκλογές του Ιουλίου του 2024 και σηματοδοτούν παγίωση της θέσης του REFORM UK, ανακλώντας ταυτόχρονα την απογοήτευση του εκλογικού σώματος με τα παραδοσιακά κόμματα, κυρίως σε θέματα σχετικά με την μετανάστευση και το κόστος διαβίωσης.

Το βασικό ερώτημα που προβάλλει αφορά το γεγονός ότι κατά πόσον τα ήδη ευνοϊκά αποτελέσματα θα προσελκύσουν και νέους ψηφοφόρους. Πάντως ένα ισχυρό REFORM UK θα επισφραγίσει τον κατακερματισμό της βρετανικής πολιτικής κονίστρας, προσφέροντας στον Nigel Farage την απαιτούμενη ορμή, ώστε στις επόμενες εθνικές εκλογές να εκπαραθυρώσει τους εργατικούς και τους συντηρητικούς από το κεντρώο χώρο.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer αποδεικνύεται ανίκανος να επιβιώσει μετά το πρώτο εξάμηνο, από την στιγμή που η οποιαδήποτε δημοφιλία του εξαϋλώνεται και θεωρείται περισσότερο από βέβαιο ότι η πρόκληση κατά της ηγεσίας του αναμένεται να προέλθει κυρίως από την αριστερή πλευρά των εργατικών, με συνέπεια να ανακοινώσει την παραίτησή του.

Η πρωθυπουργία Burnham 

Ο διάδοχός του θα αποδειχθεί περισσότερο ανίσχυρος, κλίνοντας προς τα αριστερά, αλλά όπως και αν εξελιχθούν οι καταστάσεις η αδύναμη εντολή μετά την κατά άλλα “συντριπτική” εκλογική νίκη, που επιτυγχάνεται με μόλις το 33% των ψήφων, δεν προσφέρει καμία ασφάλεια στο εργατικό κόμμα. Η συντηρητική παράταξη από την άλλη πλευρά υφίσταται ήδη το φαινόμενο της ενδόρρηξης, με αλλαγές τριών πρωθυπουργών κατά το 2022, με το δικομματικό σύστημα που καθορίζει επί έναν αιώνα την βρετανική πολιτική να αποσυντίθεται. 

Η άνοδος του Andy Burnham στον πρωθυπουργικό θώκο, με τον κύριο αντίπαλό του, τον βουλευτή των εργατικών Darren Jones να υποχωρεί διστακτικός για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία σε πείσμα του γεγονότος ότι του ασκούνται ισχυρές πιέσεις. Προς το παρόν οι κύριοι τομείς των διαφορών του Burnham από τον Starmer, εστιάζονται στην μετατόπιση της ισχύος σε τοπικό επίπεδο, από την στιγμή που εμφανίζεται πεπεισμένος ότι οι τοπικές αρχές διακυβέρνησης διαθέτουν μεγαλύτερες δυνατότητες και αποδεικνύονται περισσότερο υπεύθυνες στην αντιμετώπιση των κατά τόπους προβλημάτων.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της εκλογικής μεταρρύθμισης και η πεποίθηση ότι επιβάλλεται να δοθεί μεγάλη προσοχή στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας, ίσως με μεγαλύτερες φιλοδοξίες σε σχέση με τις εκτιμώμενες από τους επενδυτές και τους πολιτικούς αναλυτές, κυρίως σε θέματα κοινωνικής πολιτικής.

Γαλλία

Η Γαλλία κινείται ήδη ακυβέρνητη και έως τον Οκτώβριο του 2025 ανακυκλώνει τρείς πρωθυπουργούς σε ένα δωδεκάμηνο, με κανέναν να έχει την δυνατότητα να επιτύχει την υπερψήφιση του προϋπολογισμού του κράτους. Πρόκειται για το δεύτερο συνεχόμενο έτος χωρίς καταληκτική συμφωνία για τον προϋπολογισμό, γεγονός άνευ προηγουμένου για την Πέμπτη Δημοκρατία και τον πρόεδρο Emmanuel Macron να προσπαθεί παραπαίοντας να ολοκληρώσει το τρέχον δωδεκάμηνο χωρίς άλλα προβλήματα το 2026. Όμως εάν η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Sebastien Lecornu καταρρεύσει εντός του τρέχοντος έτους, οι πιέσεις προς τον Γάλλο πρόεδρο για την διάλυση του κοινοβουλίου και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών θα καταστούν αφόρητες.

Η παράταξη RASSEMBLEMENT NATIONAL-RN της Marine Le Pen αναμφίβολα θα αυξήσει τις έδρες της, επιδεινώνοντας το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο ή ίσως να αποκτήσει και την πλειοψηφία. Εάν η παράταξή της διασφαλίσει 250 έδρες, τότε ο μόλις 30 ετών Jordan Bardella, θα ανελιχθεί στον πρώτο πρωθυπουργό της λαϊκής δεξιάς στην σύγχρονη ιστορία της χώρας, υποχρεώνοντας σε μία ασταθή συγκατοίκηση τον ήδη σοβαρά τραυματισμένο  πολιτικά Emmanuel Macron και προκαλώντας ένα σοβαρό σχίσμα στην γαλλική πολιτική σκηνή. 

Ακόμα πάντως και αν αποφευχθούν οι συγκεκριμένες εξελίξεις η Γαλλία θα παραμείνει παράλυτη, ανίκανη να υπερψηφίζει προϋπολογισμούς, να προωθεί μεταρρυθμίσεις ή να ηγείται στην Ευρώπη. Στην ήδη συγκεχυμένη εικόνα προστίθενται τα μεγάλα οικονομικά της προβλήματα με το έλλειμμα να υπερβαίνει το 6,5%, υπερδιπλάσιο του ορίου του 3% που θέτει η Ευρωζώνη  και το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου να κινείται προς το απαγορευτικό επίπεδο του 5% για ανακύκλωση του δανεισμού. Σε αδρές γραμμές η Γαλλία θυμίζει την Ελλάδα του 2009 και μάλλον σε χειρότερη κατάσταση, με το οικονομικό της μέγεθος  να απειλεί ευθέως την Ευρωζώνη.

Γερμανία

Η Γερμανία έχει τον Σεπτέμβριο πέντε εκλογικές αναμετρήσεις σε ισάριθμα ομόσπονδα κρατίδια, αν και δύο κρίνονται αποφασιστικής σημασίας, της Σαξωνίας και του Μεκλενβούργου-Δυτικής Πομερανίας.   Καταλαμβάνοντας την δεύτερη θέση στις ομοσπονδιακές εκλογές του τελευταίου Φεβρουαρίου, η παράταξη της λαϊκής δεξιάς AfD, ηγείται πλέον στις ομοσπονδιακές δημοσκοπήσεις και καρπώνεται την πλειοψηφία στα ανατολικά ομόσπονδα κρατίδια. Πρόκειται για ένα σπάνιο επίτευγμα σε μία χώρα, όπου οι συνασπισμοί αποτελούν τον κανόνα για την διακυβέρνησή της, αλλά δεν διαφαίνονται πλέον πιθανοί.

Η ισχυροποιημένη AfD σε συνδυασμό με την εξασθένιση των Σοσιαλδημοκρατών του SPD, εντείνει τις πιέσεις στους συντηρητικούς Χριστιανοδημοκράτες του CDU να εγκαταλείψουν την τακτική του αποκλεισμού της λαϊκής δεξιάς από οποιαδήποτε κυβέρνηση συνασπισμού μετά τον ΙΙ Παγκόσμιο Πόλεμο, ειδικά στην ανατολική πλευρά της χώρας.

Μία κίνηση της συγκεκριμένης μορφής ίσως αποδειχθεί τοξική σε ομοσπονδιακό εθνικό επίπεδο και θανατηφόρα για τους ομοσπονδιακούς εταίρους του CDU στις κυβερνήσεις συνασπισμού. Η συμμαχία του Καγκελλαρίου Friedrich Merz με το SPD ήδη πλήττεται και θραύεται από τις διαμάχες για τις συντάξεις, τις μεταρρυθμίσεις στο πεδίο των κοινωνικών επιδοτήσεων και τις δαπάνες, οπότε η εγκατάλειψη αποκλεισμού της λαϊκής δεξιάς, σε συνδυασμό με νέες εκλογικές απώλειες για το SPD, απειλεί να διαλύσει τον κυβερνητικό συνασπισμό.

Η πρόσφατη συντριπτική νίκη του AfD μάλιστα στην Σαξωνία με 43,8% και στο Μεκλενβούργο-Δυτική Πομερανία με 38,2%, επιταχύνει τις εξελίξεις με νέα ώθηση των κινήσεων για την απομάκρυνση του Friedrich Merz από την καγκελλαρία.  Όμως και τα αποτελέσματα του Βερολίνου όπου η αριστερά εκπαραθυρώνει τους Σοσιαλδημοκράτες του SPD,  με το AfD να σημειώνει επίσης μεγάλη άνοδο, αλλά και τα επόμενα εκλογικά αποτελέσματα δεν πρόκειται να ευνοήσουν την κυβερνητική συμμαχία. 

Πολυετείς ζυμώσεις 

Καμία από τις συγκεκριμένες εξελίξεις δεν προκύπτει εν μία νυκτί, από την στιγμή που ο πολιτικός κεντρώος χώρος παραπαίει επί μία δεκαετία, με την κρίση του 2015, το Brexit, την κατάληψη της ηγεσίας του εργατικού κόμματος, την ενδόρρηξη των γαλλικών παραδοσιακών παρατάξεων και την σταθερή άνοδο της AfD να σηματοδοτεί μία μη αντιστρεπτή τάση. Όμως τα τραύματα οξύνονται σε επικίνδυνο βαθμό και στις τρείς χώρες ταυτόχρονα, με τις βρετανικές εκλογές του 2024 να εμφανίζουν το χαμηλότερο ποσοστό ψήφο για το άθροισμα εργατικών και συντηρητικών από το 1910. 

Η νίκη του Emmanuel Macron το 2017 στην Γαλλία συγκαλύπτει και δεν αντιστρέφει την κατάρρευση των σοσιαλιστών και των κεντρώων Ρεπουμπλικάνων, ενώ και το κίνημά του εισέρχεται σε φαινόμενο ενδόρρηξης, με το κοινοβούλιό του να παραλύει λόγω της κυριαρχίας της λαϊκής δεξιάς και της λαϊκής Αριστεράς. Οι γερμανικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2025 αποδεικνύουν πως CDU και SPD καταγράφουν την χειρότερη επίδοσή τους αθροιστικά, από την εποχή της γερμανικής ενοποίησης.

Οι πολιτικές δυνάμεις που ωθούν προς τον κατακερματισμό αποδεικνύονται οι ίδιες, ήτοι οργή για τις ανεξέλεγκτες ροές μεταναστών, αποτελμάτωση και επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, αποβιομηχάνιση και ένα διευρυνόμενο συνεχώς χάσμα μεταξύ της εισοδηματικά ανώτερης αστικής τάξης έναντι όλων των υπολοίπων, όπου προστίθεται και η ενεργειακή κρίση. Ειδικά οι νεαροί ψηφοφόροι απογοητεύονται με το κατεστημένο και εμφανίζονται δεκτικοί στις εναλλακτικές λύσεις που προωθούν η λαϊκή δεξιά και η λαϊκή αριστερά.

Ο παράγοντας Trump

Επιπλέον η πίεση από τον ευρωσκεπτικιστικό Λευκό Οίκο διευρύνει τις ήδη σοβαρές ρωγμές, με την κυβέρνηση του Donald Trump να επιθυμεί μία περισσότερο κατακερματισμένη και αποκεντρωμένη Ευρώπη, με συνέπεια να υποστηρίζει και επίσημα την λαϊκή δεξιά, που θα προσφέρει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.

Είτε και αν οι ΗΠΑ προκαλούν την κυριαρχία της Ευρώπης με το ζήτημα της Γροιλανδίας (που λήγει υπέρ των Αμερικανών), ή με τις απειλές κυρώσεων εναντίον των Ευρωπαίων αξιωματούχων που ελέγχουν τις ρυθμιστικές αρχές που επιβλέπουν την καινοτόμο αμερικανική τεχνολογία και την διακηρυγμένη ανάμειξη του Λευκού Οίκου στις εκλογές στις χώρες της Ευρώπης, παραμένει αμφίβολο το εάν θα επιτύχουν τον σκοπό τους ή θα προκαλέσουν μεγάλες αντιδράσεις.

Όμως η πρόθεση, ειδικά όταν οι ΗΠΑ αποσύρουν δυνάμεις από την ανατολική Ευρώπη και αρνούνται να συμμετάσχουν στις δαπάνες για την Ουκρανία, αλλά και για το ΝΑΤΟ, αντιστοιχίζονται με ένα στοίχημα εναντίον του κεντρώου πολιτικού χώρου στην Ευρώπη και ειδικά στην ΕΕ.

Το τελικό αποτέλεσμα εστιάζεται στο γεγονός ότι υπάρχουν προς το παρόν τρείς κυβερνήσεις στις ανάλογες μεγάλες χώρες της Ευρώπης, χωρίς δυνατότητες διακυβέρνησης. Ο Andy Burnham, αντιμετωπίζει την πρόκληση να εστιασθεί στην αποσαφήνιση και στην ερμηνεία των στόχων του για την χώρα και να διασφαλίσει ότι όλες οι εκλογικές περιφέρειες θα παραμείνουν συντονισμένες στην πορεία του.

Ο Emmanuel Macron θα προσπαθήσει με βάση τις πολιτικές του εμπειρίες να παρατείνει για ένα οκτάμηνο την παραμονή του στην εξουσία, παρά τις αποτελματωμένες συνθήκες και οι εταίροι του Friedrich Merz μάλλον δεν έχουν κάποιον άλλον για να στραφούν. Όμως η επιβίωση δεν αποτελεί διακυβέρνηση και ακόμα και αν διατηρήσουν κακήν κακώς την εξουσία, παραμένουν εξαιρετικά ανίσχυροι για οτιδήποτε άλλο εκτός από την διαχείριση της πτώσης τους.

Οδυνηρές συνέπειες για την Ευρώπη

Οι επιπλοκές σοβούν στο εσωτερικό των τριών μεγάλων της Ευρώπης, από την στιγμή που η αποφασιστική δράση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της παραγωγικότητας, καθίσταται αδύνατη όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν. Οι συγκεκριμένες δεν πρόκειται να οδηγήσουν την ανάπτυξη της Ευρώπης, αλλά θα την καθηλώσουν, από την στιγμή μάλιστα που Βρετανία και Γαλλία αντιμετωπίζουν συνεχώς διογκούμενο χρέος, χωρίς προοπτική να εφαρμόσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για να το αντιμετωπίσουν.

Η εγκατάλειψη του κεντρώου πολιτικού χώρου στην Βρετανία και η πιθανότητα νέων εκλογών στην Γαλλία, τρομοκρατούν τις αγορές ομολόγων και κάθε αποτυχία του συγκεκριμένου χώρου να εισφέρει κάποιες λύσεις, ενισχύει την πεποίθηση πως μόνον παρατάξεις εκτός του τραυματισμένου συστήματος έχουν την δυνατότητα να το αποκαταστήσουν.  Η συγκεκριμένη πεποίθηση εδραιώνει την ανοδική τάση κυρίως της λαϊκής δεξιάς και όχι σε βραχυχρόνιο ορίζοντα, αλλά οι τρείς μεγάλες χώρες της Ευρώπης αποτελούν τον πυρήνα της και όσον θα αδυνατίζει ο κεντρώος πολιτικός χώρος, θα αδυνατίζει ολόκληρη η ήπειρος.

Η αδυναμία ευθυγράμμισης της γαλλικής και της γερμανικής πρωτεύουσας, διαχέει την σύγχυση στις Βρυξέλλες, υπονομεύοντας την ικανότητα της Ευρώπης να προχωρεί σε συναινέσεις, προκαλεί περιπλοκές στην εμπορική πολιτική και δυσχεραίνει τις διαβουλεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της.  Οι ευρωπαϊκές προσπάθειες για τον συντονισμό σε θέματα άμυνας, εμπορίου, ρυθμιστικών αρχών ή στην χρηματοοικονομική πολιτική δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουν μόνον την εσωτερική παράλυση, αλλά και την ενεργή εχθρότητα των ΗΠΑ.

Η δυνατότητα της Ευρώπης να αναπληρώσει το κενό που δημιουργεί η αμερικανική αποχώρηση εξαρτάται κυρίως από την ύπαρξη μίας στιβαρής εξουσίας στις τρείς μεγάλες της χώρες, δεδομένο που αποκλείεται για το 2026. Η Ουκρανία θα παραμείνει εκτεθειμένη, παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου, από την στιγμή που η υποστήριξή της απαιτεί πολιτική βούληση και δαπάνες, που οι ανίσχυρες κυβερνήσεις θα αγωνισθούν απεγνωσμένα να διασφαλίσουν, αντιμετωπίζοντας όμως τις σφοδρές αντιδράσεις κυρίως της λαϊκής δεξιάς.

Προς το παρόν η βοήθεια για το 2026 διαφαίνεται εξασφαλισμένη, αλλά η πολιτική αποσταθεροποίηση στις τρείς μεγάλες χώρες της Ευρώπης, προοιωνίζει σκοτεινές εξελίξεις για το Κίεβο, που δεν διαθέτει τις απαιτούμενες αντοχές για να ανταπεξέλθει. Το κενό ηγεσίας στην ομάδα των G-7 ή G-Zero, όπως χαρακτηρίζεται το 2013 από τον γνωστό οργανισμό ανάλυσης και διαχείρισης απειλών και κινδύνων EURASIA GROUP  για την αδυναμία διαμόρφωσης στιβαρών κοινών αποφάσεων, στον πυρήνα της διεθνούς πολιτικής,  διευρύνεται.

Μάλιστα ο Λευκός Οίκος επιταχύνει την διεύρυνση του κενού αντί να αντιστέκεται, με τον Donald Trump να δηλώνει δημόσια την αντίθεσή του με τους τρείς μεγάλους της Ευρώπης σε βαθμό δραστικά μεγαλύτερο σε σχέση με την Ρωσσία, με συνέπεια να ενθαρρύνει την Μόσχα. 

Η αδύναμη πλέον ομάδα των τριών μεγάλων δεν διαθέτει πλέον την πολυτέλεια να βασίζεται στις ΗΠΑ για την διάσωση της Ουκρανίας και παραμένει εκτεθειμένη στις υβριδικές απειλές της Ρωσίας.  Εάν επιπλέον ο Donald Trump εμπλακεί ανοικτά στις εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη και σε θέματα εδαφικής ακεραιότητας, η διατλαντική σχέση εισέρχεται σε αχαρτογράφητα πεδία, με συνέπεια το ήδη καταταλαιπωρημένο μεταπολεμικό πλαίσιο της συμμαχίας, να κινδυνεύει να διαρραγεί. 

Το πρόβλημα είναι ότι η στρατιωτική μάζα κοστίζει. Ένας μεγάλος επαγγελματικός στρατός μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα, αλλά απαιτεί υψηλές δαπάνες για μισθούς, εκπαίδευση, εξοπλισμό και διαρκή ετοιμότητα. Σε περίοδο ειρήνης, μεγάλο μέρος αυτής της δυναμικότητας παραμένει ανενεργό. Οι εφεδρείες αποτελούν, θεωρητικά, την απάντηση σε αυτό το δίλημμα: ανταλλάσσουν χρόνο με μάζα. Διατηρούν χαμηλότερο επίπεδο μόνιμης ετοιμότητας, με πολύ μικρότερο κόστος, αλλά μπορούν να κινητοποιηθούν όταν υπάρξει ανάγκη.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι απλώς πόσους εφέδρους διαθέτει μια χώρα. Είναι για ποιον ακριβώς σκοπό τους διατηρεί. Χωρίς σαφή στρατηγική αποστολή, μια εφεδρική δύναμη δύσκολα μπορεί να εκπαιδευτεί, να εξοπλιστεί και να κινητοποιηθεί με τρόπο συνεκτικό.

Οι λειτουργίες της εφεδρείας

Υπάρχουν τρεις βασικές λειτουργίες που μπορεί να επιτελέσει μια εφεδρεία: να ενισχύει τον επαγγελματικό στρατό με μεμονωμένα στελέχη και ειδικές γνώσεις, να δημιουργεί ένα δεύτερο κλιμάκιο μάχιμων μονάδων και να αναλαμβάνει την άμυνα και την ασφάλεια της ίδιας της χώρας.

Η πρώτη είναι η ενίσχυση του επαγγελματικού στρατού. Οι έφεδροι μπορούν να καλύπτουν κενές θέσεις, να προσφέρουν εξειδικευμένες γνώσεις και να μεταφέρουν εμπειρία από τον ιδιωτικό τομέα στις ένοπλες δυνάμεις. Γιατροί, μηχανικοί, ειδικοί πληροφορικής και κυβερνοασφάλειας ή στελέχη με τεχνική εμπειρία μπορούν να προσφέρουν δυνατότητες που θα ήταν εξαιρετικά ακριβό να διατηρούνται σε μόνιμη βάση. Το μοντέλο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις, όπου η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού μπορεί να είναι σημαντικότερη από την αριθμητική μάζα.

Το μειονέκτημα είναι ότι μια τέτοια εφεδρεία δημιουργεί κυρίως ένα ισχυρό πρώτο κλιμάκιο. Μπορεί να αυξήσει γρήγορα τη δύναμη που βρίσκεται ήδη σε επιχειρησιακή ετοιμότητα, δεν δημιουργεί όμως από μόνη της στρατηγικό βάθος. Σε έναν παρατεταμένο πόλεμο, ο πρώτος επαγγελματικός στρατός θα χρειαστεί ενισχύσεις, αντικαταστάσεις και νέες μονάδες.

Εδώ εμφανίζεται η δεύτερη λειτουργία: η ενίσχυση με συγκροτημένες μονάδες. Οι έφεδροι δεν καλούνται πλέον ένας-ένας για να συμπληρώσουν τον επαγγελματικό στρατό, αλλά κινητοποιούνται ως οργανωμένοι σχηματισμοί, οι οποίοι μπορούν να αναλάβουν επιχειρήσεις ως δεύτερο κλιμάκιο. Ο επαγγελματικός στρατός ουσιαστικά αγοράζει χρόνο, ενώ η εφεδρεία χρησιμοποιεί αυτόν τον χρόνο για να κινητοποιηθεί, να εκπαιδευτεί και να αναπτυχθεί.

Αυτή η δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας. Η εμπειρία των δύο παγκοσμίων πολέμων έδειξε ότι η ταχεία αύξηση ενός στρατού δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των εθελοντών. Χρειάζονται αξιωματικοί, υπαξιωματικοί, εξοπλισμός, εγκαταστάσεις και οργανωμένες δομές διοίκησης. Η πραγματική αξία μιας εφεδρείας, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στους ανθρώπους που διαθέτει σήμερα, αλλά στην ικανότητά της να αποτελέσει τον μηχανισμό μαζικής κινητοποίησης αύριο.

Η τρίτη λειτουργία είναι η άμυνα της επικράτειας. Η παραδοσιακή αντίληψη ότι ένας πόλεμος διεξάγεται μακριά από την πατρίδα έχει αποδυναμωθεί. Οι επιθέσεις με drones, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές και οι επιχειρήσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών μπορούν να μεταφέρουν τμήματα της σύγκρουσης βαθιά στο εσωτερικό μιας χώρας.

Αυτό δημιουργεί ανάγκη για δυνάμεις που μπορούν να προστατεύουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές, μεταφορικούς κόμβους και άλλες κρίσιμες υπηρεσίες, αλλά και να υποστηρίζουν τις πολιτικές αρχές σε περιόδους μεγάλης κρίσης. Οι εφεδρείες είναι κατάλληλες γι’ αυτόν τον ρόλο επειδή μπορούν να διαθέτουν τοπική γνώση και να κινητοποιούνται σε μεγαλύτερη κλίμακα χωρίς το κόστος διατήρησης ενός αντίστοιχου μόνιμου στρατού.

Η εμπειρία των ΗΠΑ και άλλων

Η εμπειρία των ΗΠΑ είναι χαρακτηριστική. Ο αμερικανικός στρατός διαχωρίζει σε σημαντικό βαθμό τις λειτουργίες μεταξύ ενεργού στρατού, Army Reserve και National Guard. Η Reserve παρέχει κυρίως εξειδικευμένες δυνατότητες, ενώ η National Guard μπορεί να αναπτύσσει σχηματισμούς στο εξωτερικό αλλά ταυτόχρονα έχει ισχυρό ρόλο στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και κρίσεων στο εσωτερικό. Έτσι, η εφεδρεία δεν αποτελεί μία ενιαία κατηγορία, αλλά ένα σύνολο διαφορετικών μηχανισμών κινητοποίησης.

Αντίστοιχα, χώρες που αντιμετωπίζουν πιο άμεσα την πιθανότητα πολέμου στην επικράτειά τους έχουν επιλέξει πολύ μεγαλύτερες εφεδρικές δυνάμεις. Η Φινλανδία, η Νορβηγία και το Ισραήλ βασίζονται σε συστήματα στα οποία μεγάλα τμήματα του πληθυσμού έχουν αποκτήσει στρατιωτική εκπαίδευση και μπορούν να επανέλθουν σε υπηρεσία. Το μοντέλο αυτό επιτρέπει τη διατήρηση σημαντικής στρατιωτικής μάζας χωρίς το οικονομικό βάρος ενός αντίστοιχου μόνιμου στρατού.

Η βασική στρατηγική επιλογή, επομένως, δεν είναι αν μια χώρα «χρειάζεται εφεδρείες». Είναι τι θέλει να κάνει με αυτές. Μια δύναμη που αποτελείται κυρίως από ατομικούς αυξητές μπορεί να ενισχύσει γρήγορα έναν επαγγελματικό στρατό, αλλά δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη μακροχρόνια διεξαγωγή ενός πολέμου. Μια οργανωμένη εφεδρεία μάχιμων σχηματισμών προσφέρει στρατηγικό βάθος, αλλά απαιτεί περισσότερο χρόνο και σοβαρή επένδυση σε δομές κινητοποίησης. Μια δύναμη εδαφικής άμυνας μπορεί να προστατεύσει την επικράτεια, αλλά δεν είναι κατ’ ανάγκην κατάλληλη για εκστρατευτικές επιχειρήσεις.

Διαφορετικές αποστολές, διαφορετικές εφεδρείες

Αυτό είναι και το βασικό πρόβλημα που αναδεικνύεται: οι διαφορετικές αποστολές απαιτούν διαφορετικές εφεδρείες. Δεν μπορούν εύκολα να συνδυαστούν σε μία ενιαία δύναμη χωρίς σαφείς ρόλους, διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης, νομικά πλαίσια κινητοποίησης και συγκεκριμένους χρόνους ετοιμότητας.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τις ευρωπαϊκές χώρες, καθώς επανέρχεται η πιθανότητα ενός πολέμου υψηλής έντασης και μεγάλης διάρκειας. Η μεταπολεμική αντίληψη των μικρών, πλήρως επαγγελματικών στρατών σχεδιάστηκε σε μεγάλο βαθμό για περιορισμένες και εκστρατευτικές επιχειρήσεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, όμως, υπενθυμίζει ότι η αποτροπή δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογική υπεροχή ή την ποιότητα των πρώτων μονάδων. Εξαρτάται και από το αν υπάρχει δυνατότητα αναπλήρωσης ανθρώπων και μονάδων σε βάθος χρόνου.

Η εφεδρεία, με αυτή την έννοια, δεν είναι απλώς ένας φθηνότερος στρατός. Είναι μηχανισμός στρατηγικού βάθους. Επιτρέπει στα κράτη να διατηρούν σε περίοδο ειρήνης μικρότερες και οικονομικά διαχειρίσιμες ένοπλες δυνάμεις, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα να αυξήσουν γρήγορα τη στρατιωτική τους ισχύ όταν το απαιτήσουν οι συνθήκες.

Το κρίσιμο, όμως, είναι να έχει αποφασιστεί εκ των προτέρων τι ακριβώς πρέπει να παράγει αυτή η κινητοποίηση. Χωρίς σαφή αποστολή, οι εφεδρείες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μια δύναμη που είναι ταυτόχρονα ανεπαρκώς εκπαιδευμένη για τον πόλεμο μεγάλης έντασης, πολύ αργή για άμεση αντίδραση και υπερβολικά ακριβή για τις περιορισμένες αποστολές ειρηνικής περιόδου.

Η πραγματική αξία μιας εφεδρείας, συνεπώς, δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς. Μετριέται από το πόσο γρήγορα μπορεί να μετατρέψει μια κοινωνία σε στρατιωτική ισχύ, όταν αυτό καταστεί αναγκαίο. Και αυτή η δυνατότητα είναι ίσως ένα από τα πιο παραμελημένα στοιχεία της σύγχρονης στρατηγικής.

Μετά τις αντίστοιχες παρεμβάσεις στις φοιτητικές εστίες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η νέα δράση στο ΕΜΠ αποτελεί την τρίτη κατά σειρά πρωτοβουλία που υλοποιεί η HELLENiQ ENERGY από τις αρχές του έτους, στο πλαίσιο της στρατηγικής Εταιρικής Υπευθυνότητάς της.

Η δωρεά προς το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αφορά στη διαμόρφωση, ανακαίνιση και λειτουργική επίπλωση κοινόχρηστων χώρων, σε τρία κτίρια των Νέων Φοιτητικών Εστιών, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις υποδείξεις του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ).

Οι χώροι λειτουργούν ως σημεία μελέτης, συνεργασίας και συνάντησης, για τους διαμένοντες στις Εστίες, ενώ διαθέτουν 24ωρη υπηρεσία φύλαξης.

Με την ολοκλήρωση της παρέμβασης, οι φοιτητές – και ιδιαίτερα όσοι σπουδάζουν μακριά από το οικογενειακό τους περιβάλλον – θα έχουν στη διάθεσή τους ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και φιλόξενο περιβάλλον, που θα ενισχύει την καθημερινότητά τους και θα διευκολύνει τη μελέτη και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η τελετή υπογραφής του πρωτοκόλλου για την παράδοση της δωρεάς, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, παρουσία του Διευθύνοντος Συμβούλου της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέα Σιάμισιη, του Πρύτανη του ΕΜΠ, Καθηγητή Ιωάννη Χατζηγεωργίου, της Προέδρου του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, Άννας Ροκοφύλλου, καθώς και του Αντιπρύτανη Διοικητικών Υποθέσεων & Φοιτητικής Μέριμνας, Καθηγητή Παναγιώτη Ψαρράκου. Επιπλέον στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι Καθηγητές, Εμμανουήλ Βαρβαρίγος , Αντιπρύτανης Έρευνας, Καινοτομίας & Εξωστρέφειας του ΕΜΠ και Αθανάσιος Ζήσης, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Διά Βίου Μάθησης.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, απονεμήθηκε στον κ. Σιάμισιη ο «Προμηθέας Πυρφόρος», το έμβλημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ως ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς της HELLENiQ ENERGY.

Σε δήλωσή του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέας Σιάμισιης, ανέφερε:

«Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνεχίζουμε να βρισκόμαστε έμπρακτα στο πλευρό της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φοιτητών. Στόχος μας είναι να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός ποιοτικού περιβάλλοντος διαβίωσης και μελέτης, που θα υποστηρίζει την καθημερινότητα και την εξέλιξή τους.

Η δράση αυτή αποτελεί, παράλληλα, μια μικρή ανταπόδοση προς το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το οποίο επί δεκαετίες εκπαιδεύει καταρτισμένους επιστήμονες και στελέχη, πολλά από τα οποία συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ενεργειακού κλάδου.

Για τη HELLENiQ ENERGY, η στήριξη της προσπάθειας των νέων ανθρώπων να κατακτήσουν τη γνώση αποτελεί σταθερή στρατηγική επιλογή. Την κατεύθυνση αυτή ακολουθούμε, τόσο μέσα από τις πρωτοβουλίες που υλοποιούμε σε συνεργασία με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ όσο και μέσα από τα διαχρονικά μας προγράμματα υποτροφιών και επιβράβευσης της ακαδημαϊκής αριστείας».

Ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, υπογράμμισε:

«Το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο τα αμφιθέατρα, οι αίθουσες και τα εργαστήριά του. Είναι και οι χώροι στους οποίους ζουν, μελετούν και συναναστρέφονται οι φοιτητές του. Η ακαδημαϊκή πορεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευημερία και την ποιότητα ζωής τους. Γι’ αυτό η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που προσφέρει ασφάλεια, άνεση και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης αποτελεί ουσιαστικό μέρος της ευθύνης μας απέναντι στη φοιτητική κοινότητα. Ευχαριστούμε θερμά τη HELLENiQ ENERGY για την ευγενική της δωρεά προς όφελος των φοιτητών μας, καθώς και το ΙΝΕΔΙΒΙΜ για τις συνεχείς του δράσεις και πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην αναβάθμιση του φοιτητικού περιβάλλοντος διαβίωσης και ευρύτερα της φοιτητικής ζωής».

Από την πλευρά της, η Πρόεδρος του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, Άννα Ροκοφύλλου, τόνισε:

«Η υποστήριξη των φοιτητών και η συνεχής βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους στις φοιτητικές εστίες αποτελεί σταθερή προτεραιότητα για το Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. Η ευγενική χορηγία της HELLENiQ ENERGY συνιστά μία ουσιαστική και έμπρακτη συμβολή στην προσπάθεια αυτή, καθώς ενισχύει σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα των κοινόχρηστων χώρων των Φοιτητικών Εστιών του Πολυτεχνείου. Τέτοιες πρωτοβουλίες αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας και της κοινωνικής προσφοράς και αποδεικνύουν ότι, μέσα από συνέργειες με κοινωνικό πρόσημο, μπορούμε να δημιουργούμε καλύτερες συνθήκες για τους φοιτητές μας. Ευχαριστούμε θερμά τη HELLENiQ ENERGY για τη σημαντική αυτή στήριξη.»

Επισημαίνεται ότι, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στη μακροχρόνια στρατηγική της HELLENiQ ENERGY για την στήριξη της νέας γενιάς και της δημόσιας εκπαίδευσης. Κατά την τελευταία δεκαετία, έχει επενδύσει €15 εκατ. σε σχετικές δράσεις, από τις οποίες έχουν ωφεληθεί περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για την ίδια την χώρα και το μέλλον της.

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY}

^{Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.}

^{Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.}

^{Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.}

^{Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.}

^{Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs). www.helleniqenergy.com}