Τα δυο μεγαλύτερα κόμματα, έχουν κατά καιρούς συγκρουστεί, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις συνεργαστεί. Κυρίως σε σχέση με το Κυπριακό. Αλλά στην τελευταία προεδρική εκλογή, το 2023, υπήρξε μια συνεργασία πρωτόγνωρη, για κάποιους, όταν από τον κομματικό μηχανισμό του ΔΗΣΥ, “έστελναν” ψηφοφόρους στον υποψήφιο του ΑΚΕΛ, για να αντιμετωπισθεί ο “κοινός εχθρός”.

Και δεν ήταν μια συγκαλυμμένη πριμοδότηση, αλλά υπήρξαν και δημόσιες τοποθετήσεις υποστήριξης, από στελέχη του Δημοκρατικού Συναγερμού, ακόμη και από τους λεγόμενους σοφούς, τους “δημογέροντες” του κόμματος. Αυτό, βέβαια, μπορεί και να μην επαναληφθεί. Ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία ένα από τα δύο κόμματα βρεθεί εκτός δεύτερου γύρου στις προεδρικές του 2028. Κι αυτό γιατί τα δεδομένα δεν είναι τα ίδια, ενώ δεν αποκλείεται αυτή τη φορά να τους… πάρουν με τις πέτρες!

Τα κόμματα χρειάζονται… σαματά

Τα δυο κόμματα συνεργάσθηκαν στο παρελθόν κι ας μην το παραδέχονται. Εκτός από το 2023, ένα παράδειγμα, που συχνά-πυκνά μνημονεύεται, είναι το μέτωπο που διαμορφώθηκε το 1985 εναντίον του τότε Προέδρου, Σπύρου Κυπριανού, με φόντο το Κυπριακό. Τότε εκείνο το μέτωπο, η συνεργασία, στοίχισε στον έναν από τους “δυο εταίρους”, στο ΑΚΕΛ, τα ποσοστά του οποίου εκείνη τη χρονιά, σε βουλευτικές εκλογές, μειώθηκαν σημαντικά και το κόμμα περιορίσθηκε στην τρίτη θέση, πίσω από ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ.

Κάποτε ο ΔΗΣΥ στήριζε – μέχρι και πριν τις εκλογές – στο Κυπριακό, Πρόεδρο, ο οποίος εξελέγη από το ΑΚΕΛ (Γιώργο Βασιλείου) και το ΑΚΕΛ επένδυε στον Αναστασιάδη, μέχρι και το Κραν Μοντανά. Αλλά και ο Νίκος Αναστασιάδης, βρισκόμενος στην αντιπολίτευση, είχε στηρίξει, μέχρι ενός σημείου, τον Δημήτρη Χριστόφια. Τέτοιες αλληλοστηρίξεις ήταν συνηθισμένες.

Γενικά αυτές οι πολιτικές συμπεριφορές αφορούν τις κομματικές κι άλλες ελίτ. Δεν αφορούν τον πυρήνα των ψηφοφόρων. Κι αυτό γιατί οι πλείστοι, οι παλαιότεροι κατά κύριο λόγο, μεγάλωσαν και γαλουχήθηκαν πολιτικά έχοντας αντίπαλο δέος.

Είναι σαφές πως ο ΔΗΣΥ χρειαζόταν επειγόντως την αντιπαράθεση, για να αποσπαστεί η προσοχή από τα εσωκομματικά του. Και άρπαξε την ευκαιρία για καυγά. Την ίδια ώρα, στο ΑΚΕΛ, βγαίνοντας προς αναζήτηση υποψηφίου θέλησαν να στοχοποιήσουν τον ΔΗΣΥ. Και μπορεί η ηγεσία του ΑΚΕΛ να μη βρει υποψήφιο σε ψαροταβέρνα, όπως χαριτολογώντας και κυριολεκτώντας είπε ο Στέφανος, αλλά ούτε και στις Λαϊκές Οργανώσεις θα τον εντοπίσει, καθώς ψάχνει στο καλάθι της νεοφιλελεύθερης δεξιάς. Το γιατί οι επιλογές βρίσκονται σε αυτό το (ιδεολογικό και πολιτικό) καλάθι, είναι ένα θέμα που θα πρέπει κάποια στιγμή να απασχολήσει τη δημόσια σφαίρα.

Πόλωση ντεμέκ

Η πόλωση ως εργαλείο συσπείρωσης δυνάμεων φαντάζει στις μέρες μας ξεπερασμένο. Η πόλωση υπάρχει ως φαινόμενο όταν συγκρούονται δυο εντελώς χωριστοί κόσμοι. Με έντονα διαφορετικές απόψεις.

Υ.Γ. Στην εξίσωση της πόλωσης, θέλησε να μπει και το ΕΛΑΜ, με “επιθέσεις” κατά του ΑΚΕΛ για ένα θέμα από το παρελθόν, που αφορά χρηματοδότηση του κόμματος από την ΕΣΣΔ. Το ΕΛΑΜ εγείρει το ζήτημα τούτο, ζητώντας απαντήσεις (προηγήθηκαν άλλοι που ήγειραν το θέμα). Για το ίδιο θέμα, το ΕΛΑΜ δεν έχει δώσει απαντήσεις. Και ασφαλώς δεν αφορά στο ζήτημα σοβιετική χρηματοδότηση, αλλά χρυσαυγίτικη.

Η Ίδρυση του ONT και η Γέννηση της Αριοσοφίας

Το Τάγμα των Νέων Ναϊτών ιδρύθηκε στη Βιέννη το 1900 από τον Γεργκ Λαντς φον Λίμπενφελς (Jörg Lanz von Liebenfels), έναν Αυστριακό πρώην Κιστερκιανό μοναχό και αποκρυφιστή. Ο Λίμπενφελς υπήρξε κεντρικός πυλώνας της λεγόμενης “Αριοσοφίας” (Ariosophy), ενός εσωτεριστικού ρεύματος που πάντρευε τον αποκρυφισμό με τις εθνοφυλετικές θεωρίες (Völkisch). Το ONT διακήρυττε την απόλυτη ανωτερότητα της “Άριας φυλής”. Ο ιδρυτής του χώριζε την ανθρωπότητα σε δύο βασικές κατηγορίες:

• Αριο-Ήρωες (Ario-Heroiker): Οι “ανώτεροι Άριοι”, οι οποίοι έπρεπε να διατηρήσουν την καθαρότητά τους.

• Υπανθρώπους ή Ζωανθρώπους (Tiermenschen): Οι κατώτερες, κατά τον ίδιο, φυλετικές ομάδες.

Η συμμετοχή στο τάγμα ήταν εξαιρετικά περιορισμένη και ελιτίστικη. Δεκτοί γίνονταν αποκλειστικά άνδρες με αυστηρά “άρια” χαρακτηριστικά, όπως ξανθά μαλλιά και γαλάζια μάτια. Η εσωτερική δομή βασιζόταν σε αυστηρούς βαθμούς μύησης, αντιγράφοντας τα πρότυπα των μεσαιωνικών ιπποτικών ταγμάτων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ONT ήταν από τις πρώτες οργανώσεις στη σύγχρονη Ευρώπη που χρησιμοποίησε συστηματικά ως επίσημο σύμβολό του μια κίτρινη σημαία με έναν κόκκινο αγκυλωτό σταυρό (σβάστικα), πλαισιωμένο από τέσσερα κρίνα, ως έμβλημα φυλετικής ανωτερότητας.

Οι Αυθεντικοί Ναΐτες του Μεσαίωνα: Θρησκεία και Πρακτικισμός

Η κοσμοθεωρία των ιστορικών Ιπποτών του Ναού (1119-1312) βρισκόταν στον αντίποδα των θεωριών του Λίμπενφελς. Ήταν μια κοσμοθεωρία καθαρά θρησκευτική, μοναστική και φεουδαρχική, επικεντρωμένη στην προστασία της Χριστιανοσύνης και των προσκυνητών στους Αγίους Τόπους. Οι Ναΐτες έβλεπαν τους εαυτούς τους ως προστάτες των αδυνάμων (χηρών, ορφανών και πιστών) και η δράση τους καθοριζόταν από τη θρησκευτική πίστη, όχι από πολιτικά ή εθνικά ιδεώδη.

Αν και μεταγενέστεροι εσωτεριστές τους απέδωσαν μια “κρυφή ατζέντα” για την προάσπιση των ατομικών ελευθεριών ενάντια στην τυραννία των μοναρχών, η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο πρακτική. Οι Ναΐτες δημιούργησαν το πρώτο διεθνές τραπεζικό σύστημα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό:

• Συνεργάστηκαν στενά με Εβραίους εμπόρους και τραπεζίτες, οι οποίοι κυριαρχούσαν στα οικονομικά δίκτυα της εποχής.
• Στο Βασίλειο της Ιερουσαλήμ, τη Γαλλία και την Ισπανία, προσλάμβαναν ή συνεργάζονταν με Εβραίους για τη διαχείριση περιουσιών, τη συλλογή φόρων και τη μεταφορά κεφαλαίων, παραμερίζοντας τις θρησκευτικές διαφορές για χάρη της οικονομικής σταθερότητας.

Ακόμα και η ταυτότητά τους ήταν συνδεδεμένη με την εβραϊκή ιστορία, καθώς η έδρα τους βρισκόταν στο Όρος του Ναού, πάνω στα ερείπια του Ναού του Σολομώντα. Οι Ναΐτες έτρεφαν απόλυτο σεβασμό για τον Βασιλιά Σολομώντα, θεωρώντας τον ως το κορυφαίο σύμβολο σοφίας, δικαιοσύνης και στρατηγικής ευφυΐας, και έβλεπαν τους εαυτούς τους ως νόμιμους προστάτες αυτής της ιερής τοποθεσίας.

Η Ριζική Ιδεολογική Ανατροπή

Οι Νέοι Ναΐτες κράτησαν το όνομα και το κύρος, αλλά άλλαξαν πλήρως το περιεχόμενο. Οι δύο βασικές διαφορές τους εντοπίζονται στα εξής σημεία: 1. Από τη Θρησκεία στη Φυλή: Για τους μεσαιωνικούς Ναΐτες, σημασία είχε η πίστη. Αν ένας άνθρωπος βαφτιζόταν Χριστιανός, γινόταν δεκτός. Για τους Νέους Ναΐτες, σημασία είχε αποκλειστικά το αίμα και η καταγωγή. Η χριστιανική οικουμενικότητα αντικαταστάθηκε από έναν σκληρό βιολογικό ρατσισμό.

2. Η Παραποίηση της Βίβλου και του Σολομώντα: Ενώ οι αυθεντικοί Ιππότες αποδέχονταν την Παλαιά Διαθήκη ως την ιερή ιστορία που προανήγγειλε τον Χριστό, οι Νέοι Ναΐτες ξαναέγραψαν τη Βίβλο. Ισχυρίζονταν ότι ο Ναός του Σολομώντα δεν ήταν εβραϊκό οικοδόμημα, αλλά ένα αρχαίο Άρειο/Γερμανικό ιερό, το οποίο οι Εβραίοι είχαν “κλέψει” και παραποιήσει. Για το ONT, η αποστολή τους ήταν να “απελευθερώσουν” τη σοφία του Σολομώντα από τις εβραϊκές της ρίζες.

Συμπέρασμα

Το Τάγμα των Νέων Ναϊτών αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ιστορικής καπηλείας. Μετέτρεψαν έναν μεσαιωνικό θεσμό που βασιζόταν στη θρησκευτική πίστη και την οικονομική συνεργασία, σε μια κλειστή, αντισημιτική οργάνωση.

Οικοδομώντας μια παγκόσμια θεωρία συνωμοσίας, στην οποία οι Εβραίοι παρουσιάζονταν ως η πηγή της πολιτισμικής “παρακμής” της Γερμανίας, το ONT έθεσε τα θεμέλια για τις μετέπειτα θηριωδίες του ναζιστικού καθεστώτος, αποδεικνύοντας πώς η παραποίηση της ιστορίας μπορεί να μετατραπεί σε επικίνδυνο πολιτικό όπλο.

Λιγότερο συχνά επισημαίνονται οι προειδοποιήσεις των αρχαίων προγόνων μας για την τυφλή φιλοδοξία, την ιμπεριαλιστική βία και τη στρατηγική υπερεπέκταση. Έτσι, ένας πολιτισμός που στοχάστηκε βαθιά τους κινδύνους της εξουσίας μετατρέπεται σε προπαγανδιστικό εργαλείο ρητορικής αυτοεπιβεβαίωσής της.

Έχει χαθεί το μέτρο

Η Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ. ήταν ένα κέντρο πολιτιστικής και πολιτικής πρωτοπορίας. Ταυτόχρονα όμως ήταν μια ιμπεριαλιστική δύναμη που επέβαλλε τη θέλησή της σε άλλες ελληνικές πόλεις. Η ιστορία της Κλασικής Αθήνας δεν χωρά ούτε σε ένα εξιδανικευμένο δημοκρατικό πρότυπο ούτε σε μια απλουστευτική αφήγηση γεωπολιτικής ισχύος.

Το μέτρον—η αναλογία και η αναγνώριση των ορίων—βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνικής ηθικής και πολιτικής σκέψης, σύμφωνα με την οποία κάθε επίτευγμα γίνεται επικίνδυνο όταν η φιλοδοξία υπερβαίνει τα όριά της. Αντίστοιχα, η ὓβρις δεν σημαίνει απλώς αλαζονεία. Δηλώνει και την καταχρηστική άσκηση ισχύος, την παραβίαση ορίων και την αήθη προσβολή των άλλων. 

Όταν η σημερινή πολιτική ρητορική υμνεί το αρχαίο αθηναϊκό μεγαλείο, αποσιωπώντας αυτές τις αντιφάσεις, υποβιβάζει μια σύνθετη ιστορική εμπειρία σε ένα μονόπλευρο αφήγημα δυτικής κυριαρχίας. Η επιλεκτική ανάγνωση της ιστορίας φαίνεται καθαρά στον τρόπο με τον οποίο επικαλούμαστε σήμερα τον Επιτάφιο του Περικλή, το εμβληματικό κείμενο προβολής της αθηναϊκής Δημοκρατίας και ηγεμονίας. Εκφωνήθηκε τον πρώτο χειμώνα του Πελοποννησιακού Πολέμου (431/430 π.Χ.) και διασώθηκε από τον Θουκυδίδη.

Δεν ήταν, ωστόσο, μια ουδέτερη, αντικειμενική περιγραφή της αθηναϊκής κοινωνίας. Διά της ομιλίας του, ο Περικλής επεδίωκε να τιμήσει τους νεκρούς του πολέμου, να παρηγορήσει τους συγγενείς, να διασφαλίσει την πολιτικο-κοινωνική συνοχή και να δικαιολογήσει τις αιματηρές θυσίες που απαιτούσε ο χειρότερος εμφύλιος πόλεμος της Κλασικής Ελλάδος. 

Ο Θουκυδίδης εντάσσει αυτή την ομιλία σε ένα πλαίσιο που ξεγυμνώνει τις αντιφάσεις της αθηναϊκής ισχύος. Η αντίθεση γίνεται έντονη καθώς στο κείμενο ακολουθεί η περιγραφή τού λοιμού που έπληξε την Αθήνα ύστερα από λίγους μήνες, το 430 π.Χ. Τότε ο συνωστισμός των προσφύγων μέσα στα πολιορκούμενα τείχη της πόλης είχε ως συνέπεια μια θανατηφόρο επιδημία που αποδεκάτισε το ένα τρίτο των Αθηναίων, συμπεριλαμβανομένου και του Περικλή το 429 π.Χ.

Με αυτή την αφηγηματική εναλλαγή των γεγονότων, ο Θουκυδίδης αναδεικνύει ότι η πολιτική αυτοπεποίθηση και η ρητορική μεγαλαυχία δεν καταργούν τους υλικούς περιορισμούς ούτε προστατεύουν από αιφνίδιες ανατροπές της ιστορίας. Χρειάζεται επομένως να διακρίνουμε τα πολιτικά ιδεώδη από τα εξιδανικευμένα εθνικά αφηγήματα.

Σφαγή της Μήλου: το τυφλό σημείο του πολιτικού ρεαλισμού

Οι αντιφάσεις της αθηναϊκής δημοκρατίας γίνονται ακόμη πιο σκοτεινές στην περίπτωση της Μήλου. Το 416 π.Χ., η Αθήνα εξεστράτευσε εναντίον του νησιού επειδή οι φιλειρηνικοί του κάτοικοι ήθελαν να μείνουν ουδέτεροι στην εμφύλια διαμάχη Αθηνών-Σπάρτης. Ο περίφημος “Διάλογος των Μηλίων” στον Θουκυδίδη αποτελεί μια από τις πιο ανατριχιαστικές ανατομίες ανεξέλεγκτης βίας στην παγκόσμια ιστορία.

Οι Αθηναίοι απέρριψαν κυνικά κάθε επίκληση δικαιοσύνης και ηθικής από τους Μηλίους. Οι επιτιθέμενοι πολίτες της Αθηναϊκής δημοκρατίας συνόψισαν επιγραμματικά τις διαθέσεις τους κατά των αμυνομένων με τη γνωστή παροιμιώδη φράση: «οι ισχυροί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν όσα πρέπει». Κατά συνέπεια, οι ενήλικες άνδρες της Μήλου σφαγιάστηκαν ανηλεώς και τα γυναικόπαιδα πουλήθηκαν ως δούλοι.

Η Σφαγή της Μήλου αποκαλύπτει το μεγάλο παράδοξο μιας Αθήνας που υπερασπιζόταν την ελευθερία στο εσωτερικό της, ενώ την αρνιόταν διά της ωμής βίας σε όσους βρίσκονταν έξω από την επικράτειά της. Οι δημοκρατικοί θεσμοί της πολυθρύλητης αρχαίας Αθήνας δεν απέτρεψαν την ακραία της βαρβαρότητα, ούτε  διασφάλισαν τη σύνεση στην εξωτερική πολιτική. 

Ούτε ο Θουκυδίδης δικαιώνει τον κυνικό πολιτικό ρεαλισμό, καθώς στα μετέπειτα κεφάλαια του ιστορικού του αφηγήματος ξεδιπλώνει τη δραματική μοίρα των δραστών εκείνου του εγκλήματος. Συντρίβοντας ή και αφανίζοντας έναν ασθενέστερο αντίπαλο, ο ισχυρός μπορεί να επιβάλει την θέλησή του βραχυπρόθεσμα, χωρίς όμως οι βαρβαρότητές του να υπηρετούν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά του.

Η ὓβρις και τα όρια της ισχύος

Πράγματι, μόλις έναν χρόνο μετά την Σφαγή της Μήλου, η Αθηναϊκή δημοκρατία, παρασυρόμενη λαϊκιστικά από μεγαλομανία, παρότι ήταν πλέον αποστερημένη ηθικού ερείσματος, ξεκίνησε τη Σικελική Εκστρατεία (415–413 π.Χ.). Εκεί ο αθηναϊκός στρατός και στόλος αφανίσθηκαν. Η απώλεια 30.000 Αθηναίων στη Σικελία αποδυνάμωσε δραματικά την πόλη των Αθηνών, που αναγκάστηκε τελικά να συνθηκολογήσει με τη Σπάρτη (404 π.Χ.). Κατά συνέπεια έχασε την ηγεμονία της τότε και έκτοτε.  Δηλαδή, η οριστική κατάρρευση της αθηναϊκής ισχύος ήρθε μόλις τρεις δεκαετίες μετά την ολοκλήρωση του Παρθενώνος, ενός μνημείου που με την αρχιτεκτονική του εξέφραζε το ελληνικό ιδεώδες του μέτρου.

Θα ήταν, ωστόσο, μάλλον απλοϊκό να ερμηνεύσουμε τη συντριβή της δημοκρατικής Αθήνας ως νομοτελειακή θεία δίκη για την αυτοκρατορική της αλαζονεία. Στρατηγικά λάθη, η αντίσταση των αντιπάλων και πολιτικές αποφάσεις συνέβαλαν στην καταστροφή. Ούτε η νέμεσις—η πτώση που συχνά ακολουθεί την υπέρβαση των ορίων—πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτόματος ηθικός νόμος της ιστορίας. Η αλληλουχία όμως των γεγονότων φωτίζει έναν διαχρονικό κίνδυνο: Η επιτυχία μπορεί να τυφλώσει τους ηγέτες και να τους κάνει να υποτιμήσουν τα εμπόδια και τους κινδύνους, συγχέοντας την πρόσκαιρη υπεροχή με τον απόλυτο έλεγχο επί μελλοντικών εξελίξεων—το κλασικό σύνδρομο της ἂτης.

Εδώ βρίσκεται η σημασία της ὓβρεως σήμερα. Ως κλασική έννοια, μας προειδοποιεί ότι η κρίση αλλοιώνεται και η σωφροσύνη καταλύεται όταν η εξουσία σταματά να αναγνωρίζει τα όριά της. Η οικονομική κυριαρχία, η τεχνολογική πρωτοπορία και η στρατιωτική υπεροχή μπορούν να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση μιας μόνιμης εθνικής ή και φυλετικής ανωτερότητας, ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν συγκυριακά και εύθραυστα επιτεύγματα, που είναι ευάλωτα στις αλλαγές των συνθηκών.

Γιατί ο Θουκυδίδης αξίζει όσο και ο Πλάτων

Όταν οι σύγχρονοι πολιτικοί επικαλούνται την αρχαία Ελλάδα, προτιμούν συνήθως να αναφέρονται στα φιλοσοφικά ιδεώδη και τους θεσμούς της. Πράγματι, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης προσφέρουν ανεκτίμητα εργαλεία για να κατανοήσουμε τη δικαιοσύνη και το πολίτευμα. Όμως δεν αποτελούν ολόκληρη την εικόνα.

Ο Θουκυδίδης φωτίζει την άλλη, εξίσου αναγκαία πλευρά της ιστορίας: πώς ο φόβος και η φιλοδοξία θολώνουν το μυαλό και πώς ολόκληρες κοινωνίες αυτοπαγιδεύονται από τις ίδιες τις επιλογές τους. Ο Θουκυδίδης δεν γράφει ένα διδακτικό παραμύθι όπου οι Αθηναίοι πολίτες τιμωρούνται για τις αμαρτίες τους. Εξετάζει πώς αλληλεπιδρούν τα πολιτικά πάθη, τα συγκρουόμενα συμφέροντα και οι στρατηγικές επιλογές. Επί πλέον καταδεικνύει πώς η εικόνα που έχει μια κοινωνία για τον εαυτό της μπορεί να απέχει παρασάγγας από τις πραγματικές της δυνατότητες και συμπεριφορές. 

Παράλληλα, την ίδια εποχή, οι Μεγάλοι Τραγικοί υπενθύμιζαν ότι ούτε οι ευγενείς προθέσεις ούτε τα μεγάλα επιτεύγματα εγγυώνται ορθή κρίση. Οι ήρωές τους συχνά αυτοκαταστρέφονται επειδή αδυνατούν να αναγνωρίσουν τα όρια της δικής τους οπτικής. 

Η αξία της Πνύκας

Σε αυτό το πλαίσιο, η αρχαία Αθήνα δεν προσφέρει έτοιμες συνταγές για τη σύγχρονη εξωτερική πολιτική. Οι ιστορικές συνθήκες ήταν τότε διαφορετικές και κάθε άμεση αναλογία και αναγωγή στο σήμερα χρειάζεται προσοχή. Ωστόσο η εμπειρία της αναδεικνύει εντάσεις που εξακολουθούν να διαμορφώνουν την πολιτική, όπως φιλοδοξία και αυτοσυγκράτηση, ελευθερία και κυριαρχία, ασφάλεια και κατάχρηση εξουσίας. 

Μια πολυδιάστατη αποτίμηση της Κλασικής Αθήνας αναγνωρίζει όχι μόνο τα επιτεύγματα αλλά και τις αυτοκαταστροφικές τάσεις της δημοκρατίας της, όπως επίσης και τη βία της ιμπεριαλιστικής της πολιτικής. Πρακτικά, η διαχρονική αξία του ιστορικού της καταπιστεύματος δεν έγκειται στο να προσφέρει σε σύγχρονους ηγέτες ένα κολακευτικό πιστοποιητικό προγονικής ανωτερότητας, αλλά στο ότι τους καλεί να αναλογιστούν τα όρια της δύναμής τους αναστοχαζόμενοι τις αντιφάσεις της εξουσίας και της ανθρώπινης ύπαρξης.

Επομένως μια πολιτική ομιλία στην Πνύκα θα ήταν περισσότερο χρήσιμη εάν, μαζί με τα επιτεύγματα της αρχαίας Αθήνας, τολμούσε να αγγίξει και τις σκοτεινές πλευρές της Κλασικής Ελλάδος, μαζί με τα δύσκολα ερωτήματα της ελληνικής φιλοσοφίας και τα ακανθώδη ζητήματα της αρχαίας τραγωδίας, ώστε να βοηθήσει τις σύγχρονες κοινωνίες να αναγνωρίζουν τα σημάδια της ὓβρεως πριν να είναι αργά.

* Το παρόν αποτελεί ελεύθερη απόδοση στην Ελληνική του πρωτοτύπου στην Αγγλική, που δημοσιεύθηκε στο LSE International History τουLondon School of Economics (LSE) την 28/10/2026, με τίτλο “The Hubris of Power on the Pnyx: Why Modern Politics Misreads Classical Athens”.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το ίδιο έγγραφο επισημαίνει ότι το πρόβλημα επιτείνεται από ελλείμματα σε έμπειρο προσωπικό συγκεκριμένων ειδικοτήτων. Τα καταγράφει η ίδια η υπηρεσιακή αλληλογραφία. Και ποια λύση αναζητείται; Η αξιοποίηση προσωπικού που υπηρετεί μόνιμα σε υπηρεσίες εκτός συγκροτήματος, ώστε να ενισχύσει τα πλοία. Δηλαδή, όταν το προσωπικό δεν επαρκεί, ψάχνουμε από πού θα μετακινήσουμε ανθρώπους για να κλείσουμε τις τρύπες! Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι άλλο έγγραφο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού: Καταγράφει ότι από το 2024 έως και το 2028 συμπληρώνουν στο Πολεμικό Ναυτικό 35 χρόνια πραγματικής υπηρεσίας 1.332 στελέχη προερχόμενα από τον θεσμό των ΕΜΘ.

Το ίδιο υπηρεσιακό κείμενο επισημαίνει ότι πρόκειται για έμπειρα και ικανά στελέχη, τα οποία με την πάροδο των ετών απέκτησαν πολύτιμη τεχνογνωσία και αντίστοιχη εκπαίδευση. Και τι διαπιστώνεται; Ότι η αποχώρησή τους θα στερήσει από το Πολεμικό Ναυτικό πολύτιμη εμπειρία και γνώση, η οποία δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα… Γι’ αυτό και προτείνεται η παράταση της παραμονής τους στην ενεργό υπηρεσία.

Εδώ πλέον γεννάται ένα αμείλικτο ερώτημα: Αν αυτοί οι άνθρωποι είναι τόσο απαραίτητοι, γιατί τους αντιμετωπίζουμε ως προσωπικό που πρέπει να φύγει; Δεν μπορεί από τη μία να αναγνωρίζεται υπηρεσιακά ότι η εμπειρία τους είναι πολύτιμη και δύσκολα αναπληρώσιμη και από την άλλη να αφήνουμε ή να δημιουργούμε θεσμικό πλαίσιο το οποίο  τους οδηγεί στην έξοδο. Δεν γίνεται να απαξιώνουμε το προσωπικό όταν διεκδικεί και να ανακαλύπτουμε ξαφνικά την αξία του όταν διαπιστώνουμε ότι δεν είναι εύκολο να αντικατασταθεί. 

Τι δείχνουν τα έγγραφα για τα στρατιωτικά εργοστάσια

Σε ό,τι αφορά τα στρατιωτικά εργοστάσια και εκεί η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική. Γίνεται ευθέως λόγος για σταδιακή μείωση του στρατιωτικού και πολιτικού τεχνικού προσωπικού, η οποία αναμένεται να κορυφωθεί το επόμενο έτος λόγω αποστρατειών και συνταξιοδοτήσεων. Ειδική αναφορά γίνεται για διάφορα εργοστάσια, ενώ καταγράφεται και έλλειψη επιστημονικού προσωπικού σε άλλο εργοστάσιο.

Το ίδιο έγγραφο παραδέχεται κάτι εξαιρετικά σημαντικό: Οι εκπαιδεύσεις δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως την πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση του προσωπικού που αποχωρεί. Γιατί είναι δεδομένο ότι η τεχνογνωσία δεκαετιών δεν δημιουργείται με μια διαταγή και δεν αντικαθίσταται με ένα σεμινάριο. Και ποιες λύσεις προτείνονται;

1. Παραμονή στελεχών πέραν της 35ετίας.
2. Παράταση της θητείας ΟΒΑ.
3. Πρόσληψη ΕΠ.ΟΠ. με κίνητρο ακόμη και δεκαετή παραμονή στις φρουρές όπου εδρεύουν τα Στρατιωτικά Εργοστάσια.

Με απλά λόγια: Ψάχνουμε πλέον τρόπους να κρατήσουμε προσωπικό! Και αυτό, από μόνο του, λέει πολλά…. 

Όμως, η “Ατζέντα 2030” δεν μπορεί να χτιστεί με άδειες θέσεις! Μπορούμε να αγοράσουμε σύγχρονα οπλικά συστήματα. Μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε διαδικασίες. Μπορούμε να αλλάξουμε δομές, διοικήσεις και οργανογράμματα. Μπορούμε να παρουσιάσουμε φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα. Αλλά υπάρχει κάτι, που καμία παρουσίαση και κανένα σύνθημα δεν μπορεί να αντικαταστήσει: Τον άνθρωπο, το έμπειρο στέλεχος, τον τεχνικό, τον μηχανικό, τον υπαξιωματικό, τον ΕΜΘ, τον ΕΠΟΠ, τον αξιωματικό που έχει αποκτήσει δεκαετίες επιχειρησιακής και τεχνικής εμπειρίας… Χωρίς αυτούς, ακόμη και το ακριβότερο οπλικό σύστημα είναι απλώς μέταλλο… 

Και τώρα έρχεται ο λογαριασμός… 

Εδώ και χρόνια, οι γνωρίζοντες προειδοποιούν ότι η συνεχής απαξίωση της σταδιοδρομίας, η αβεβαιότητα, η έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων και η αδυναμία διατήρησης έμπειρου προσωπικού δημιουργούν ένα πρόβλημα που κάποια στιγμή θα βρεθεί μπροστά μας. Τώρα βρίσκεται μπροστά μας. Και τα συγκεκριμένα έγγραφα δεν επιτρέπουν πλέον σε κανέναν να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε.

Όταν το ίδιο το Πολεμικό Ναυτικό συνδέει τα επίπεδα στελέχωσης με την επιχειρησιακή ετοιμότητα των πλοίων, το ζήτημα δεν είναι αντιπολιτευτικό. Είναι επιχειρησιακό! Όταν καταγράφεται ότι εκατοντάδες έμπειρα στελέχη ΕΜΘ οδηγούνται σταδιακά προς αποχώρηση και ταυτόχρονα εξετάζεται τρόπος να παραμείνουν, το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι μπροστά μας! Όταν τα Στρατιωτικά Εργοστάσια προειδοποιούν ότι η απώλεια πολυετούς εμπειρίας και εξειδίκευσης δεν μπορεί να αντισταθμιστεί πλήρως μέσω εκπαιδεύσεων, τότε έχουμε ξεπεράσει το στάδιο των προειδοποιήσεων.

Όμως, οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι Excel! Οι αριθμοί μπορεί να μειώνονται εύκολα πάνω σε έναν πίνακα. Οι οργανικές θέσεις μπορεί να διαγράφονται με μία γραμμή. Οι δομές μπορεί να συγχωνεύονται. Η εμπειρία όμως δεν συγχωνεύεται και η τεχνογνωσία δεν αγοράζεται από το ράφι. Και το έμπειρο προσωπικό που χάνεται δεν αντικαθίσταται από τη μία ημέρα στην άλλη!

Γι’ αυτό χρειάζεται άμεσα αλλαγή πορείας: Χρειάζεται πραγματική πολιτική συγκράτησης προσωπικού. Χρειάζονται οικονομικά και βαθμολογικά κίνητρα. Χρειάζεται αποκατάσταση της προοπτικής σταδιοδρομίας. Χρειάζεται σοβαρός σχεδιασμός προσλήψεων και αναπλήρωσης των αποχωρήσεων. Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται να αντιμετωπιστεί επιτέλους το προσωπικό ως πολλαπλασιαστής ισχύος και όχι ως δημοσιονομικό βάρος.

Η μεγαλύτερη απειλή για την “Ατζέντα 2030”

Αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι κινδύνου που προκύπτει από  τα έγγραφα και όχι μόνον. Και δεν μπορεί πλέον κανείς να κάνει ότι δεν το ακούει. Τα έγγραφα μιλούν: Τα κενά μεγαλώνουν, η τεχνογνωσία χάνεται και τα Επιτελεία ζητούν να κρατήσουν το προσωπικό. Και το ερώτημα προκύπτει αβίαστα: Αυτή είναι η “Ατζέντα 2030”;

Γιατί Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς επαρκές, έμπειρο προσωπικό το οποίο αντιμετωπίζεται αξιοπρεπώς  δεν είναι μεταρρύθμιση. Είναι αποδυνάμωση. Και όταν τα ίδια τα υπηρεσιακά έγγραφα προειδοποιούν για τις συνέπειες, η (όποια)πολιτική ηγεσία έχει πλέον μία υποχρέωση: Να ακούσει και να δράσει πριν είναι αργά… 

Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε ευνοϊκότερη θέση για την ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής, ενώ η διεκδίκηση της Γερουσίας παραμένει περισσότερο αμφίρροπη. Εκεί, οι Ρεπουμπλικάνοι διαθέτουν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, γεγονός που σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί χρειάζονται να κερδίσουν άλλες τέσσερις έδρες για να φθάσουν τις 51. Το κόστος ζωής και ο πόλεμος με το Ιράν βρίσκονται μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν την εκλογική αναμέτρηση.

Τα εκλογικά τμήματα ανοίγουν μεταξύ 06:00 και 07:00 το πρωί, τοπική ώρα, ανάλογα με την πολιτεία, ενώ το κλείσιμο των καλπών ακολουθεί τις διαφορετικές ζώνες ώρας. Η κύρια ροή αποτελεσμάτων αναμένεται στη διάρκεια της αποψινής νύχτας προς την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου.

Τα πρώτα εκλογικά τμήματα στην Ιντιάνα και στο Κεντάκι κλείνουν στη 01:00 ώρα Ελλάδας και ακολουθούν στις 02:00 η Τζόρτζια και στις 02:30 η Βόρεια Καρολίνα και το Οχάιο. Στις 03:00 ώρα Ελλάδας κλείνουν οι κάλπες στην Πενσιλβάνια, στο Μέιν και στο μεγαλύτερο μέρος του Μίσιγκαν. Την ίδια ώρα ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στο μεγαλύτερο μέρος του Τέξας και, κατά κανόνα, στο Κάνσας, όπου προβλέπονται τοπικές εξαιρέσεις στο ωράριο.

Στις περιοχές του Μίσιγκαν και του Τέξας που ανήκουν στην αμέσως δυτικότερη ζώνη ώρας, οι κάλπες κλείνουν στις 04:00 ώρα Ελλάδας. Τότε ολοκληρώνεται επίσης η ψηφοφορία στην Αϊόβα, στο Ουισκόνσιν, στην Αριζόνα και στη Νέα Υόρκη, ενώ στις 05:00 ώρα Ελλάδας ακολουθεί η Νεβάδα. Στην Καλιφόρνια, η ψηφοφορία θα διαρκέσει από τις 07:00 έως τις 20:00 τοπική ώρα, δηλαδή από τις 17:00 της Τρίτης έως τις 06:00 της Τετάρτης, ώρα Ελλάδας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα στοιχεία της πρόωρης και της επιστολικής ψηφοφορίας. Σύμφωνα με το Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, περισσότεροι από 52 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου. Ο αριθμός αφορά την καταγραφή εκείνης της ημέρας και δεν αποτελεί τελικό απολογισμό της πρόωρης συμμετοχής.

Ορισμένες ενδείξεις συμμετοχής ενισχύουν τις προσδοκίες των Δημοκρατικών. Ανάλυση του Associated Press καταγράφει περισσότερους εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς από Ρεπουμπλικάνους μεταξύ όσων ψήφισαν πρόωρα στις πολιτείες που δημοσιοποιούν στοιχεία κομματικής εγγραφής.

Παράλληλα, στην Τζόρτζια, οι μητροπολιτικές περιοχές που κλίνουν προς τους Δημοκρατικούς εμφανίζουν αυξημένη πρόωρη συμμετοχή σε σύγκριση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, ενώ πολλές αγροτικές περιοχές που στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς καταγράφουν υποχώρηση. Τα στοιχεία αφορούν το προφίλ και τη γεωγραφία της συμμετοχής, χωρίς να αποκαλύπτουν την επιλογή των ψηφοφόρων.

Στο Τέξας, σύμφωνα με τη Houston Chronicle, περίπου 7,7 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν στην πρόωρη ψηφοφορία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% των εγγεγραμμένων. Η πρόωρη συμμετοχή, πάντως, δεν προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Η κρίσιμη μάχη

Στη μάχη για τη Γερουσία, η δημοσκοπική έρευνα των New York Times και του Siena Research Institute, που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή, καταγράφει προβάδισμα Δημοκρατικών υποψηφίων σε αρκετές κρίσιμες πολιτείες. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο συγκεντρώνει 50%, έναντι 43% του Κεν Πάξτον. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον προηγείται της Σούζαν Κόλινς με 51% έναντι 45%, ενώ στο Οχάιο ο Σέροντ Μπράουν εξασφαλίζει 49% έναντι 44% του Τζον Χάστεντ. Στο Κάνσας, ο Άνταμ Χάμιλτον προηγείται του Ρότζερ Μάρσαλ με 49% έναντι 44%. Μικρότερες διαφορές καταγράφονται στην Αϊόβα, με 48% για τον Τζος Τούρεκ και 47% για την Άσλεϊ Χίνσον, και στην Αλάσκα, με 48% για τη Μέρι Πελτόλα και 46% για τον Νταν Σάλιβαν. Οι μετρήσεις αποτελούν αποτύπωση της πρόθεσης ψήφου και όχι πρόβλεψη αποτελέσματος, με περιθώρια σφάλματος που διαφέρουν ανά πολιτεία.

Στο Μίσιγκαν, η τελική ευθεία σημαδεύτηκε από την απόφαση της Δημοκρατικής βουλευτού Χέιλι Στίβενς να στηρίξει τον Ρεπουμπλικάνο Μάικ Ρότζερς απέναντι στον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ, από τον οποίο είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές εκλογές. Όπως μετέδωσε το Reuters, η κίνηση προκάλεσε ρήγμα στους Δημοκρατικούς σε μια αναμέτρηση που θεωρείται κρίσιμη για τη διεκδίκηση του ελέγχου της Γερουσίας.

Σε συνέντευξη που δημοσιοποιήθηκε χθες, Δευτέρα, στο podcast «Pod Force One» της Μιράντα Ντιβάιν, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν διατεθειμένος να απονείμει προληπτικά χάρη σε συνεργάτες και συμμάχους του, εφόσον χρειαζόταν να τους προστατεύσει από ενδεχόμενες διώξεις. «Θα το έκανα αν χρειαζόταν. Βεβαίως», ανέφερε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση ενόψει πιθανής ανάκτησης του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς.

Ο έλεγχος της Βουλής θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να καθορίζουν την ατζέντα των επιτροπών και να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης. Ο έλεγχος και της Γερουσίας θα τους έδινε επιπλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν την έγκριση προεδρικών διορισμών. Ο Τραμπ θα διατηρούσε πάντως το δικαίωμα άσκησης βέτο και τις εκτελεστικές αρμοδιότητες της προεδρίας.

Η εικόνα που θα διαμορφωθεί στη διάρκεια της νύχτας θα παραμείνει προκαταρκτική. Η καταμέτρηση, οι έλεγχοι και η επίσημη πιστοποίηση αποτελούν διαφορετικά στάδια, ενώ σε οριακές αναμετρήσεις η ανάδειξη νικητή ενδέχεται να απαιτήσει περισσότερο χρόνο.

Οι δείκτες του μπλε θριάμβου

Πέντε βασικοί δείκτες συνοψίζουν την εντυπωσιακή σύγκλιση των εκτιμήσεων που διαμορφώνεται την παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών για το «μπλε τσουνάμι». 95% και 80% – Σύμφωνα με τον αναλυτή εκλογικών προβλέψεων Νέιτ Σίλβερ, οι πιθανότητες να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία είναι 95% και 80% αντίστοιχα. Το μοντέλο προβλέπει μια νίκη με μέσο όρο 25 έδρες στη Βουλή.

Επίσης ο Σίλβερ αναφέρει στο Axios ότι οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν πλέον να αντέξουν και ένα σχετικά μικρό δημοσκοπικό σφάλμα και παρ’ όλα αυτά να κερδίσουν τη Γερουσία. Πρόκειται για ένα αξιοσημείωτο περιθώριο ασφαλείας, δεδομένης της τάσης των Ρεπουμπλικανών να καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από εκείνες που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στην εποχή Τραμπ.

7 στις 7 – Οι Δημοκρατικοί προηγούνται σε όλες τις πολιτείες όπου οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία θεωρούνται αμφίρροπες. Στις σχετικές μετρήσεις περιλαμβάνονται οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των New York Times και του Siena College. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως προηγούνται κατά 11 μονάδες στο Μίσιγκαν και κατά επτά στο Τέξας. Το τελευταίο αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά προπύργια των Ρεπουμπλικάνων. Ο Τραμπ είχε κερδίσει τις έξι από αυτές τις επτά πολιτείες το 2024. Ωστόσο, σε πέντε από τις αποκαλούμενες αμφίρροπες πολιτείες το προβάδισμα των Δημοκρατικών παραμένει εντός περιθωρίου στατιστικού σφάλματος – στο Μέιν (+6), στο Κάνσας (+5), στο Οχάιο (+5), στην Αλάσκα (+2) και στην Αϊόβα (+1).

240: Τόσες έδρες θα μπορούσαν να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, σύμφωνα με το ανώτατο όριο της πρόβλεψης του Cook Political Report. Εάν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη μεγαλύτερη πλειοψηφία τους από το πρώτο έτος της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα. Για να φτάσουν σε αυτόν τον αριθμό, οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να κερδίσουν και τις 18 αναμετρήσεις στις οποίες δεν διακρίνεται φαβορί. Το Cook τούς δίνει ήδη προβάδισμα σε 222 εκλογικές περιφέρειες, τέσσερις περισσότερες από όσες απαιτούνται για την πλειοψηφία.

73% – Αυτή είναι η πιθανότητα να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, σύμφωνα με την Kalshi, κορυφαία πλατφόρμα συναλλαγών πρόβλεψης. Αφού έδωσαν σωστά τον Τραμπ ως φαβορί το 2024, οι αγορές προβλέψεων έχουν εξελιχθεί σε βαρόμετρο των πολιτικών προσδοκιών, το οποίο παρακολουθείται στενά. Μόνο στην αγορά της Kalshi για τον έλεγχο του Κογκρέσου έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές αξίας σχεδόν 100 εκατ. δολαρίων.

+14 – Αυτό είναι το προβάδισμα των Δημοκρατικών στην ερώτηση για την κομματική προτίμηση στις εκλογές του Κογκρέσου, χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένους υποψηφίους, στην τελευταία δημοσκόπηση της AtlasIntel. Η εταιρεία αναδείχθηκε στην υψηλότερα αξιολογημένη εταιρεία δημοσκοπήσεων στις ΗΠΑ μετά την εντυπωσιακή ακρίβεια των προβλέψεών της το 2024.

Οι επιφυλάξεις

Παρότι οι δείκτες δείχνουν μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών, ακόμη και οι δημοσκόποι (οι οποίοι προβλέπουν αυτό το σενάριο) εμφανίζουν επιφυλακτικοί, εκφράζοντας την ανησυχία τους μήπως οι μέθοδοί τους εξακολουθούν να μην καταγράφουν επαρκώς του ψηφοφόρους του Τραμπ, όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Ο επικεφαλής δημοσκοπήσεων των New York Times, Νέιτ Κον, προειδοποίησε ότι οι λευκοί Δημοκρατικοί είχαν περίπου 30% μεγαλύτερη πιθανότητα από τους λευκούς Ρεπουμπλικανούς να απαντήσουν στις τελευταίες έρευνες των Times/Siena. Η διαφορά αυτή είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από εκείνη του 2020, όταν οι δημοσκοπήσεις υπερεκτίμησαν τη στήριξη προς τους Δημοκρατικούς.

Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασαν οι δημοσκόποι της Washington Post, αφού κατέγραψαν προβάδισμα εννέα μονάδων του Δημοκρατικού Άνταμ Χάμιλτον έναντι του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ στο Κάνσας. Εκεί, οι εγγεγραμμένοι Δημοκρατικοί είχαν υπερδιπλάσια πιθανότητα συμμετοχής στην έρευνα σε σύγκριση με τους Ρεπουμπλικανούς.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, έχουν κατηγορήσει τους δημοσκόπους ότι κατασκευάζουν σκόπιμα την εικόνα ενός κύματος υπέρ των Δημοκρατικών, προκειμένου να αποθαρρύνουν την προσέλευση των Ρεπουμπλικανών στις κάλπες.

«Προσπαθούν να δημιουργήσουν αυτή την εντύπωση ενός μπλε κύματος και χρησιμοποιούν τα δημοσκοπικά ποσοστά για να το πετύχουν», δήλωσε τη Δευτέρα ο Τζόνσον, υποστηρίζοντας ότι οι συντηρητικοί αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις τηλεφωνικές κλήσεις για δημοσκοπήσεις, επειδή πιστεύουν πως «πρόκειται για επιχείρηση ψυχολογικού πολέμου».

Όπως περιέγραψε στον ΣΚΑΪ ιδιοκτήτης κρεοπωλείου, «με το που ήρθαν οι υπάλληλοι στις 4 τα ξημερώματα, είδαν ότι κάτι δεν πάει καλά με τα ψυγεία. Στην αρχή νομίζαμε ότι έχει κάποια βλάβη». Σύμφωνα με τον κ. Μπούμπα «είχαν σετάρει τα ψυγεία στους 150 βαθμούς Κελσίου, εμείς δεν μπορούσαμε χειροκίνητα να παρέμβουμε καθώς δεν μπορούσαμε να μπούμε στο σύστημα. Ο ψυκτικός που ήρθε αναρωτήθηκε αν προκλήθηκε από πτώση τάσης αλλά εμείς έχουμε γεννήτρια. Αφού δοκίμασε όλους τους τρόπους, μετά από μια ώρα μας είπε “είστε χακαρισμένοι” και κατάφερε να πάρει τον επανέλεγχο μετά από 2 ώρες».

Κατά τον επιχειρηματία παρόμοιο περιστατικό σημειώθηκε «και σε άλλες δύο επιχειρήσεις στην περιοχή όπως μας είπε ο ψυκτικός» προσθέτοντας ότι τόσο η δίκη του επιχείρηση όσο και οι άλλες δύο συνεργάζονταν «για διασφάλιση» με μια τρίτη εταιρεία ψυκτικών. «Τα παλαιά μοτέρ δεν έχουν πρόβλημα, τα καινούργια έχουν πρόβλημα που έχουν ασύρματο δίκτυο. Εμείς απενεργοποιήσαμε το wi-fi και θα σκεφτεί ο τεχνικός τι λύση μπορεί να βρεθεί μόνιμη» κατέληξε ο κ. Μπούμπας. Αξίζει να σημειωθεί πως ήδη από τις 14 Οκτωβρίου η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας απηύθυνε συστάσεις προς φορείς κρίσιμων υποδομών να αποσυνδέσουν άμεσα από το δημόσιο διαδίκτυο κάθε σύστημα ελέγχου εξοπλισμού.

Τα περιστατικά στην Ευρώπη

Απότομη άνοδος της θερμοκρασίας σε ψυγεία και καταψύκτες αρκετών σουηδικών σουπερμάρκετ σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, με τουλάχιστον μία επιχείρηση να αποδίδει το περιστατικό σε κυβερνοεπίθεση. Οι αλυσίδες σουπερμάρκετ ICA και Coop επιβεβαίωσαν ότι καταστήματά τους επηρεάστηκαν από το συμβάν, το οποίο προκάλεσε προβλήματα στα συστήματα ψύξης και κατάψυξης.

Ένα κατάστημα στη Σουηδία ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η θερμοκρασία στα ψυγεία και τους καταψύκτες του είχε ρυθμιστεί στους 50 βαθμούς Κελσίου – το ίδιο συνέβη και σε παρόμοια κυβερνοεπίθεση στη Γαλλία. «Γνωρίζουμε ότι ένας περιορισμένος αριθμός καταστημάτων επηρεάστηκε από ένα περιστατικό κατά τη διάρκεια της νύχτας, το οποίο είχε αντίκτυπο στα συστήματα ψύξης και κατάψυξης», δήλωσε εκπρόσωπος της ιδιωτικής εταιρείας ICA σε γραπτή απάντηση. Από την πλευρά της, η αλυσίδα λιανικής Coop δήλωσε στην εφημερίδα Aftonbladet ότι έξι καταστήματά της επηρεάστηκαν από παρόμοια περιστατικά.

Οι πρωτοφανείς κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης των ευρωπαϊκών σουπερμάρκετ παραμένουν ανεξιχνίαστες. Καμία γνωστή ομάδα χάκερ δεν έχει αναλάβει επίσημα την ευθύνη, ενώ οι έρευνες από τις εθνικές εισαγγελίες και τις αρχές ασφαλείας της ΕΕ βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Στο επίκεντρο οι κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης

Το περιστατικό στη Σουηδία σημειώνεται λίγες εβδομάδες μετά από ανάλογη επίθεση στη Γαλλία. Τον περασμένο μήνα, η γαλλική αστυνομία ανακοίνωσε ότι χάκερ απέκτησαν τον έλεγχο των μονάδων ψύξης σε εκατοντάδες σουπερμάρκετ σε μια ευρείας κλίμακας κυβερνοεπίθεση. Η επίθεση προκάλεσε απώλειες τροφίμων, αλλά και πυρκαγιές, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που συνδέονται με τα διασυνδεδεμένα συστήματα ελέγχου και διαχείρισης εγκαταστάσεων.

Τα περιστατικά στη Σουηδία επαναφέρουν στο προσκήνιο την ευπάθεια των ψηφιακά ελεγχόμενων υποδομών, καθώς μια κυβερνοεπίθεση δεν περιορίζεται πλέον στην κλοπή δεδομένων ή τις δυσλειτουργίες ηλεκτρονικών υπηρεσιών, αλλά μπορεί να προκαλέσει άμεσες επιπτώσεις σε φυσικές εγκαταστάσεις και στην ασφάλεια των προϊόντων.

Βέλγιο: Κυβερνοεπίθεση σε δεκάδες σούπερ μάρκετ

Περίπου 40 καταστήματα Delhaize, 15 Carrefour, 15 Intermarché και πέντε Sparεπηρεάστηκαν από κυβερνοεπίθεση που στόχευσε τις εγκαταστάσεις ψύξης και κατάψυξης. Οι χάκερ ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία απόψυξης, προκαλώντας απότομη άνοδο της θερμοκρασίας και την καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων.

Υπεύθυνος καταστήματος Proxy Delhaize στο Όβερσε, αντιλήφθηκε το πρόβλημα περίπου στις 3 τα ξημερώματα της Κυριακής προς Δευτέρα, όταν ενεργοποιήθηκαν οι συναγερμοί των ψυκτικών εγκαταστάσεων. Όταν έφτασε στο κατάστημα, περίπου 20 λεπτά αργότερα, διαπίστωσε ότι όλα τα ψυγεία βρίσκονταν σε λειτουργία απόψυξης και διοχέτευαν θερμό αέρα. Αναγκάστηκε να απομακρύνει άμεσα τα προϊόντα.

«Διαπίστωσα ότι όλα τα ψυγεία μου βρίσκονταν σε λειτουργία απόψυξης και διοχέτευαν ζεστό αέρα. Δυστυχώς, αναγκάστηκα να αρχίσω να αδειάζω το κατάστημα. Όλα τα εμπορεύματα πρέπει να πεταχτούν. Είναι πραγματικά λυπηρό», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι χάκερ είχαν τροποποιήσει εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις των ψυκτικών εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα να διοχετεύεται αέρας θερμοκρασίας περίπου 40 βαθμών Κελσίου ακόμη και στους θαλάμους βαθιάς κατάψυξης.

«Δεν θα μπορούσε να υπάρξει κάτι χειρότερο στο επάγγελμά μας. Πρέπει να πετάξουμε όλα τα εμπορεύματα», σημείωσε ο καταστηματάρχης.

Ποιες αλυσίδες επηρεάστηκαν

Το πρόβλημα δεν περιορίστηκε στο συγκεκριμένο κατάστημα. Περίπου στις 4 τα ξημερώματα, η Delhaize έστειλε γραπτό μήνυμα στους υπεύθυνους των καταστημάτων της, προειδοποιώντας για αιφνίδια αύξηση της θερμοκρασίας στις ψυκτικές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την εταιρεία, περίπου 40 καταστήματα Delhaize επηρεάστηκαν από το περιστατικό. Σε ορισμένα καταστήματα, η θερμοκρασία στα ψυγεία και κυρίως στους καταψύκτες έφτασε περίπου τους 15 βαθμούς Κελσίου.

Τα προβλήματα αφορούσαν κυρίως καταστήματα Shop & Go δίπλα σε πρατήρια καυσίμων Q8, καταστήματα Proxy Delhaize, αλλά και ορισμένα σουπερμάρκετ και εμπορικά καταστήματα κατά μήκος αυτοκινητοδρόμων. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφηκαν σε 15 καταστήματα Carrefour και περίπου 15 καταστήματα Intermarché, καθώς και σε πέντε μικρότερα καταστήματα Spar, σύμφωνα με τον όμιλο Colruyt. Στο στόχαστρο φέρεται να βρέθηκαν επίσης η σοκολατοποιία Galler στη Λιέγη και η αλυσίδα κρεοπωλείων De Laet en Van Haver, με έδρα την Αμβέρσα.

Πώς έγινε η επίθεση

Οι πρώτες επιθέσεις εκτιμάται ότι ξεκίνησαν τα μεσάνυχτα της Κυριακής προς Δευτέρα. Σύμφωνα με τον διευθυντή της εταιρείας Sabcobel, Stephan Moelans, που ειδικεύεται στις ψυκτικές εγκαταστάσεις, οι δράστες χρησιμοποίησαν την ίδια μέθοδο με εκείνη της κυβερνοεπίθεσης που έπληξε εκατοντάδες καταστήματα στη Γαλλία.

Συγκεκριμένα, ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία απόψυξης, η οποία κανονικά χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση του πάγου από τις εγκαταστάσεις. Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε αφύσικη άνοδο της θερμοκρασίας στα ψυγεία και τους καταψύκτες. «Αρχίσαμε από τη 1 τα ξημερώματα να κινητοποιούμε τεχνικούς για να θέσουμε την κατάσταση υπό έλεγχο», ανέφερε ο Moelans. Όπως εξήγησε, οι τεχνικοί εργάστηκαν όλη τη νύχτα και το πρωί, αποσυνδέοντας από το δίκτυο τις εγκαταστάσεις που είχαν επηρεαστεί.

Οι οικονομικές απώλειες ενδέχεται να είναι σημαντικές. Στη Γαλλία, όπου εκατοντάδες καταστήματα επλήγησαν στις αρχές Οκτωβρίου, το συνολικό κόστος των ζημιών εκτιμήθηκε σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Εσθονια: Κυβερνοεπίθεση σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ

Στο στόχαστρο κυβερνοεπίθεσης βρέθηκε αλυσίδα σουπερμάρκετ στην Εσθονία. Συγκεκριμένα, οι δράστες απέκτησαν πρόσβαση σε υπολογιστή που ελέγχει παλαιότερου τύπου σύστημα ψύξης της Danfoss και αύξησαν τη θερμοκρασία καταψύκτη στους 50 βαθμούς Κελσίου.

Την επίθεση επιβεβαίωσε ο Jann Mutso, διευθύνων σύμβουλος της Kitman Coldtech, εταιρεία που κατασκευάζει την τεχνολογία η οποία επηρεάστηκε. Όπως δήλωσε στο ERR, ένας από τους πελάτες της εταιρείας δέχθηκε επίθεση, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν πληγεί και άλλοι. Ο ίδιος περιέγραψε το κατάστημα που αποτέλεσε στόχο ως μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ, χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητά του.

«Ένας από τους πελάτες μας δέχθηκε επίθεση. Έχουν συμβεί και άλλα περιστατικά. Δεν γνωρίζω ακόμη ακριβώς την έκτασή τους, αλλά έχουν δεχθεί επιθέσεις και άλλοι πελάτες στην Εσθονία, όχι μόνο δικοί μας. Συνέβη σήμερα το πρωί», ανέφερε. Ο επικεφαλής της Kitman Coldtech εξήγησε ότι είναι πλέον συνηθισμένο τα συστήματα ψύξης μεγάλων καταστημάτων τροφίμων να λειτουργούν ψηφιακά και να είναι συνδεδεμένα σε δίκτυα. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση οι δράστες φαίνεται ότι εκμεταλλεύτηκαν συγκεκριμένα κενά ασφαλείας.

Αποφεύχθηκαν οι εκτεταμένες ζημιές

Στην περίπτωση της συγκεκριμένης επίθεσης, η αντίδραση ήταν άμεση. Σύμφωνα με τον Mutso, το περιστατικό αντιμετωπίστηκε μέσα σε δέκα λεπτά από την αναφορά του, με αποτέλεσμα να μην προκληθούν ζημιές μεγάλης έκτασης. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η παραβίαση ψηφιακών συστημάτων που ελέγχουν ψυκτικές εγκαταστάσεις μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην ασφάλεια των τροφίμων και να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές απώλειες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στην ιστοσελίδα της Kitman Coldtech, μεταξύ των πελατών της συγκαταλέγονται τέσσερις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ της Εσθονίας: Selver, Rimi, Coop και Lidl. Ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί ποια αλυσίδα αποτέλεσε τον στόχο της συγκεκριμένης επίθεσης.

Με πληροφορίες από Reuters / dnews.gr

Μοχλοί προς αυτή την κατεύθυνση είναι τα χρηματιστήρια και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Πρόκειται για αυτό που ονομάζεται “συμπερίληψη της διαφθοράς”. Το παραβατικό κανονικοποιείται και από ανωμαλία μετατρέπεται σε προϋπόθεση της ομαλής λειτουργίας του νεοκαπιταλιστικού μηχανισμού. Η διαφθορά τείνει να αυτοαναπαράγεται μαζί με ένα σύστημα κανόνων και αξιών. Αυτή είναι η σκοτεινή όψη του συστήματος, που παρότι διαφέρει από το νόμιμο ομόλογό του, απέχει πολύ από το να συνιστά ανομία.

Στις αναπτυγμένες χώρες, η ραγδαία αποβιομηχάνιση και η μεταφορά πλήθους παραγωγικών δραστηριοτήτων στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, επέτρεψε στην εικονική οικονομία των πληροφοριοποιημένων συναλλαγών να καταλάβει το προσκήνιο. Ο καπιταλισμός των χρηματιστηρίων και των υπηρεσιών είναι πλέον εγγενώς συνδεδεμένος με το οργανωμένο έγκλημα και κυρίως:

• Με τα συστήματα αναθέσεων και προμηθειών στις δημόσιες εργολαβίες και στα εξοπλιστικά προγράμματα. Κατ’ επέκταση έχουμε τις δωροληψίες και το ξέπλυμα χρήματος με βασικά πλυντήρια, ύστερα από τους υπεράκτιους μεσολαβητικούς σταθμούς, τους μεγάλους νόμιμους τραπεζικούς οργανισμούς, το real estate, την αγορά Τέχνης κτλ.
• Με το πάσης φύσεως λαθρεμπόριο όπλων, καυσίμων και ναρκωτικών.
• Με τις χρηματιστηριακές απάτες και τις λογιστικές μηχανορραφίες των πολυεθνικών εταιρειών, ενίοτε δε, και των ίδιων των κυβερνήσεων.

Το οργανωμένο ή το οικονομικό έγκλημα μολοταύτα δεν αποποινικοποιείται επισήμως, επειδή, παραμένοντας ακριβώς στη σφαίρα της τυπικής παρανομίας, διασφαλίζει αποτελεσματικότερα την αναδιανομή του κοινωνικού εισοδήματος υπέρ των οικονομικά ισχυρών. Αλλά και των πολιτικών ηγεσιών του μαζικοδημοκρατικού νεοφιλελευθερισμού (πολιτικό χρήμα), δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ευρύτατες και χρήσιμες πολιτικές ομηρίες.

Συστημική διαφθορά και οργανωμένο έγκλημα

Η διεθνής αγορά της νεοκαπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης προσπορίζεται τεράστια κέρδη, όσο ένα θεόρατο τμήμα των συναλλακτικών της δοσοληψιών παραμένει τύποις εκτός νόμου. Οι κατά καιρούς “καθαρτήριες διώξεις”, τύπου “καθαρά χέρια” υποκινούνται κατά κανόνα από αντίπαλες πολιτικοοικονομικές σπείρες. Αυτό το γεγονός προσφέρει, επιπροσθέτως, τη δυνατότητα εξαιρετικά πειστικών αλληλοεκβιασμών στις ποικίλες επιχειρηματικές συσσωματώσεις, καθώς και στο υπηρετικό πολιτικό προσωπικό των πολυεθνικών.

Το κράτος δικαίου, στις συνθήκες της ύστερης μαζικοδημοκρατικής κοινωνίας της αγοράς, ενσαρκώνει μια αντίφαση: Από τη μία προχωρεί σε μια ακατάσχετη νομοπαραγωγή των Κοινοβουλίων με στόχο την πάταξη της διαφθοράς. Από την άλλη, η ίδια η πολυνομία, ουσιαστικά, θωρακίζει τη διαφθορά. Ταυτόχρονα, όμως, το κράτος απελευθερώνει νομοθετικά όλες εκείνες τις οικονομικές λειτουργίες που επιτρέπουν την εμφάνιση της διαφθοράς και επιβιώνουν από αυτήν. Στην καλοπροαίρετη εκδοχή αυτού του σχήματος θα λέγαμε ότι το κράτος “κυνηγάει την ουρά του”.

Η πολιτική των κυβερνήσεων στις δυτικές ή δυτικότροπες δημοκρατίες σήμερα, στην ουσία συρρικνώθηκε στη διαχείριση, ιδιωτικώς, δημόσιων οικονομικών υποθέσεων, ανεξάρτητα εν πολλοίς από κομματικές καίτοι περισσότερο ιδεολογικές εντάξεις, και συστρατεύσεις. Αυτό γίνεται με ιθύνοντες νόες πολυποίκιλα εξωπολιτικά μορφώματα και εκτελεστικά όργανα τους κοινοβουλευτικούς ή τοπικούς ή διοικητικούς υπαλλήλους ή υποτακτικούς τους, με την ενεργοποίηση δαιδαλωδών μηχανισμών.

Σε αυτούς τους μηχανισμούς συμπεριλαμβάνονται σύμβουλοι, εμπειρογνώμονες, ημιαυτόνομες διοικητικές αρχές ημιαυτόνομων διοικητικών αρχών, δημόσιοι και ιδιωτικοί επενδυτικοί οργανισμοί, τράπεζες πλυντηρίου μαύρου επενδυτικού κεφαλαίου και περιφερειακοί άρχοντες. Στους προαναφερθέντες συμπεριλαμβάνονται κομματάρχες, εκδότες, επικοινωνιολόγοι, thinκ tanks, δημοσιογράφοι, αστυνομικές αρχές, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ερευνητικά ινστιτούτα και νονοί του υποκόσμου, που εργάζονται ταυτόχρονα ως εισπράκτορες της πολιτικής νομενκλατούρας κλπ.

Πολιτικό χρήμα

Έχει, λοιπόν, συγκροτηθεί μια πανίσχυρη διεθνώς δικτυωμένη κάστα επαγγελματιών πολιτικών, κομματικά διορισμένων ή αφειδώς χρηματοδοτούμενων. Αυτή η κάστα αλώνει τα Κοινοβούλια και προάγει νομιμοφανώς ή ιεροκρυφίως ιδιοτελείς επιδιώξεις πλουτισμού και κοινωνικής ανέλιξης. Αυτό το κάνει δια του νόμιμου παραγωγικού πληθωρισμού της λομπίστικης συναλλαγής και των υπόγειων διευθετήσεων και μεσολαβήσεων μεταξύ ιδιωτών και κρατικού ιστού.

Πολιτικοί παρέχουν, ταυτόχρονα, εξειδικευμένες υπηρεσίες στους αυθεντικούς παραθεσμικούς εργοδότες τους, δηλαδή στους επιχειρηματίες, κατασκευαστές, προμηθευτές, εκδότες ΜΜΕ, αλλά και στο –εθνικά ή υπερεθνικά– οργανωμένο έγκλημα. Το τελευταίο ελέγχει πλέον τεράστιο ποσοστό των κινήσεων της ελεύθερης αγοράς. Έχουμε την παντοκρατορία των offshore εταιρειών στους ελεγχόμενους από μαφιόζικα συμπλέγματα φορολογικούς παραδείσους.

Παράλληλα, οι κοινοβουλευτικές δημοκρατίες διαβρώνονται θεσμικά από επιχειρηματικά συγκροτήματα και ποικιλώνυμες σπείρες πολιτικού υποκόσμου. Αυτές τις υποθάλπουν, συντηρούν και επιβάλλουν όλα τα καθεστωτικά κόμματα εξουσίας και οι παραφυάδες τους. Το γεγονός ότι τα κόμματα ψηφίζονται από την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος, δεν μεταβάλλει τη φύση τους.

Πολιτική-επιχειρηματική ανομία

Η ψήφος δεν προσδίδει ούτε αφαιρεί ηθικές αρετές, πέραν του γεγονότος ότι στις συγκυριακές μας περιστάσεις η σημασία της εκπίπτει στο επίπεδο μιας τελετουργικής συνεισφοράς στην προγραμματισμένη εναλλαγή και ελεγχόμενη κινητικότητα του επαγγελματικού πολιτικού προσωπικού. Ακούγεται ακραίο αλλά είναι ακριβές: Οι κυβερνήσεις, στις δυτικές δημοκρατίες τείνουν να λειτουργούν σαν ιδιωτικοοικονομικές επιχειρήσεις με συνεταίρους μονοπωλιακά και ολιγοπωλιακά συγκροτήματα. Νομοθετούν ενάντια σε οποιονδήποτε ορθολογισμό της αγοράς, ή οποιονδήποτε υγιή ανταγωνισμό.

Ο νεοφιλελευθερισμός της μαζικοδημοκρατικής εποχής είναι το καθεστώς της πολιτικής-επιχειρηματικής ανομίας ανοιγμένο σε πλανητικά μεγέθη. Ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός της παγκοσμιοποίησης και το νομικό της εποικοδόμημα είναι δύο πόλοι μιας πρώτης διαλυτικής αντίθεσης, στα σπλάχνα του ύστερου καπιταλισμού. Ο ηττημένος, εν προκειμένω, είναι απαράγραπτα ο νόμος. Ακόμη και όταν πρόκειται για φιλελεύθερης έμπνευσης νόμο…

Οι συνέπειες είναι οδυνηρές για τους πάσης φύσεως εργαζόμενους. Η ανισοκατανομή του πλούτου έχει ξεπεράσει ακόμη και την αντίστοιχη του 19ου αιώνα. Οι κατακτήσεις των εργαζομένων αναιρούνται κάθε μέρα. Οι ιδιωτικές δυνάμεις της οικονομίας θέλουν ανοικτούς δρόμους για να κατακτήσουν μεγάλες περιουσίες. Καμία νομοθεσία δεν πρέπει να τους στέκεται εμπόδιο!

Η αμερικανική πολιτική ιστορία καταγράφει ελάχιστες εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα. Το 1998, επί προεδρίας του Δημοκρατικού Μπιλ Κλίντον, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, επωφελούμενοι από την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2002, οι Ρεπουμπλικάνοι αύξησαν επίσης την κοινοβουλευτική τους δύναμη στην ίδια αίθουσα, χάρη στην ισχυρή λαϊκή υποστήριξη προς τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον νεότερο και τον «Πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» που ακολούθησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Οι απώλειες του κόμματος που βρίσκεται στην εξουσία στις ενδιάμεσες εκλογές αποδίδονται συνήθως στη δυσαρέσκεια των πολιτών για τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου, στη μειωμένη συμμετοχή των ψηφοφόρων που στηρίζουν το κυβερνών κόμμα και στην αυξημένη κινητοποίηση των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης.

Στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ, οι λόγοι ανησυχίας είναι αρκετοί. Οι επανειλημμένες εκκλήσεις του προς τη βάση των υποστηρικτών του να προσέλθει στις κάλπες, αποτυπώνουν την ανησυχία του ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικάνοι ενδέχεται να χάσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων στις 3 Νοεμβρίου, όταν θα αναμετρηθούν οι υποψήφιοι για το σύνολο των 435 εδρών.

Η σημερινή πλειοψηφία των Ρεπουμπλικάνων είναι εξαιρετικά οριακή, καθώς διαθέτουν 218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών, ενώ υπάρχει ένας ανεξάρτητος βουλευτής και δύο κενές έδρες. Δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Οκτωβρίου, καταγράφει ότι το 47% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προτίθεται να ψηφίσει τους Δημοκρατικούς, έναντι 35% που δηλώνει ότι θα επιλέξει τους Ρεπουμπλικάνους.

Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ παρουσιάζουν παραδοσιακά σημαντικές δυσκολίες ως προς την ακρίβειά τους, καθώς η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται σε 435 ξεχωριστές περιφέρειες του Κογκρέσου, καθεμία από τις οποίες έχει διαφορετικές πολιτικές ισορροπίες και εκλογικές συνθήκες. Παρά τις δυσκολίες αυτές, αναλυτές θεωρούν πιθανή μια σημαντική μεταβολή στη σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Στις 23 Οκτωβρίου, το Cook Political Report προέβλεψε καθαρά κέρδη για τους Δημοκρατικούς από 12 έως 22 έδρες, αριθμός που θα αρκούσε για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία. Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, οι Δημοκρατικοί θεωρούνταν ότι είχαν προβάδισμα σε 220 περιφέρειες, οι Ρεπουμπλικάνοι σε 198, ενώ 17 παρέμεναν αμφίρροπες, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί με σαφήνεια ο νικητής.

Η μάχη για τη Γερουσία

Πιο δύσκολη είναι η προσπάθεια των Δημοκρατικών να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Από τις συνολικά 100 έδρες της, οι 35 είναι υπό διεκδίκηση, εκ των οποίων οι 33 στο πλαίσιο των τακτικών εκλογών και δύο σε ειδικές εκλογικές αναμετρήσεις στο Οχάιο και τη Φλόριντα. Οι συγκεκριμένες έδρες ανήκαν προηγουμένως στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αντίστοιχα.

Για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία των 51 εδρών, οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να διατηρήσουν και τις 47 έδρες που διαθέτουν σήμερα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των δύο ανεξάρτητων γερουσιαστών, του Μπέρνι Σάντερς από το Βερμόντ και του Άνγκους Κινγκ από το Μέιν, οι οποίοι συνεργάζονται με την κοινοβουλευτική ομάδα των Δημοκρατικών. Παράλληλα, θα πρέπει να κερδίσουν καθαρά τέσσερις επιπλέον έδρες.

Οι εκτιμήσεις διαφέρουν ως προς τις πολιτείες όπου η εκλογική μάχη είναι περισσότερο αμφίρροπη, αλλά και ως προς τον αριθμό των αναμετρήσεων στις οποίες το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό. Το Cook Political Report εντοπίζει επτά πολιτείες όπου η αναμέτρηση θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστική: Αλάσκα, Αϊόβα, Κάνσας, Μέιν, Μίσιγκαν, Οχάιο και Τέξας.

Οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν σήμερα έξι από τις επτά συγκεκριμένες έδρες, ενώ οι Δημοκρατικοί μόνο εκείνη του Μίσιγκαν. Ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να κερδίσουν έως και τρεις έδρες, οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, ακόμη και σε περίπτωση ισοπαλίας 50-50, οι Ρεπουμπλικανοί θα έχουν το πλεονέκτημα της αποφασιστικής ψήφου του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.

Για να μπορέσουν οι Δημοκρατικοί να ασκήσουν ουσιαστική πίεση στην πολιτική και νομοθετική ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ κατά τα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης προεδρικής θητείας του, θα πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Εάν εξασφαλίσουν μόνο τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα έχουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης και να ξεκινήσουν έρευνες. Δεν θα διαθέτουν, ωστόσο, τον πλήρη έλεγχο της νομοθετικής ατζέντας ούτε τη δυνατότητα να εμποδίσουν προεδρικούς διορισμούς που απαιτούν την έγκριση της Γερουσίας.

Στο πλαίσιο αυτό, οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να παρουσιάσουν τους Ρεπουμπλικανούς και τον Τραμπ ως πολιτικά αποκομμένους από την καθημερινότητα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι απλοί Αμερικανοί.

Οι ανεκπλήρωτες υποσχέσεις του Τραμπ

Ένας δεύτερος παράγοντας που περιπλέκει τις εκλογικές προοπτικές των Ρεπουμπλικάνων είναι ο απολογισμός της πρώτης διετίας του Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο. Η νίκη του στις εκλογές του 2024 οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην επιτυχία του να προσελκύσει την αποκαλούμενη «μέση Αμερική», ένα σχετικά ευρύ τμήμα ανεξάρτητων και αναποφάσιστων ψηφοφόρων. Σε αυτή την κατηγορία απευθύνθηκε με βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις τη μείωση του κόστους ζωής και τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης.

Αν και έχει σημειώσει πρόοδο στο ζήτημα της μετανάστευσης, το οποίο συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη στους κόλπους των Ρεπουμπλικάνων, έχουν ήδη διατυπωθεί επικρίσεις ακόμη και από το εσωτερικό του κόμματος. Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής από τη Φλόριντα, Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ, επέκρινε τις απελάσεις, προειδοποιώντας ότι πολλοί Λατίνοι ψηφοφόροι, οι οποίοι συνέβαλαν στη νίκη του Τραμπ το 2024, αισθάνονται πλέον προδομένοι.

Αντίστοιχα, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ρότζερ Μάρσαλ από το Κάνσας, παρότι υποστηρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, άσκησε κριτική στις επιχειρήσεις των ομοσπονδιακών αρχών στην πολιτεία του. Όπως ανέφερε, οι επιχειρήσεις αυτές αιφνιδίασαν τις τοπικές αστυνομικές υπηρεσίες και προκάλεσαν αναστάτωση στην οικονομική δραστηριότητα. Ενδεικτικά, εργαζόμενοι απέφυγαν να προσέλθουν στις εργασίες τους, με αποτέλεσμα ορισμένες μονάδες επεξεργασίας κρέατος να αναστείλουν τη λειτουργία τους.

Ιδιαίτερα επιβαρυντική για τις εκλογικές προοπτικές των Ρεπουμπλικάνων ήταν η επιβολή υψηλών, τιμωρητικών δασμών στις εισαγωγές από τις περισσότερες χώρες. Ο Μάικ Ρότζερς, υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, ζήτησε μάλιστα τον τερματισμό του εμπορικού πολέμου με τον Καναδά, με τον οποίο η πολιτεία διατηρεί εκτεταμένες εμπορικές σχέσεις, ιδιαίτερα στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Το πολιτικό κόστος του πολέμου με το Ιράν

Σημαντικές αντιδράσεις προκαλεί και ο πόλεμος με το Ιράν. Υποψήφιοι των Ρεπουμπλικάνων στην Αϊόβα και το Μίσιγκαν, μεταξύ άλλων, έχουν ζητήσει τον ταχύ τερματισμό της σύγκρουσης. Η απόφαση του Τραμπ να εξαπολύσει πόλεμο κατά του Ιράν, σε συνεργασία με το Ισραήλ, είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων, μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, το οποίο εγκλώβισε τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο.

Οι Ρεπουμπλικάνοι γνωρίζουν ότι ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ εκλογικό τίμημα για αυτή την εξέλιξη, ακόμη και αν ορισμένοι υποψήφιοι δεν έχουν υποστηρίξει τις συγκεκριμένες πολιτικές, είτε στο σύνολό τους είτε εν μέρει. Για τον λόγο αυτό, κάποιοι επιχειρούν να κρατήσουν αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο, προσέχοντας, ωστόσο, να μην ασκήσουν ευθεία κριτική στον Τραμπ.

Το ζήτημα της πολιτικής στρατηγικής

Η πολιτική ρητορική του Τραμπ έχει την τάση να υποβαθμίζει τις δυσκολίες και να περιορίζει, σε επίπεδο δημόσιου λόγου, τη σημασία των συνεπειών των αποφάσεών του. Ωστόσο, οι απλοί Αμερικανοί βιώνουν καθημερινά τον αντίκτυπο των πολιτικών του, γεγονός που ενδέχεται πλέον να καθιστά προβληματική αυτή τη στρατηγική.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας υπέρ των Ρεπουμπλικάνων υποψηφίων, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων, μετά την απόφασή του να προχωρήσει σε πόλεμο κατά του Ιράν, αποτελεί ένα μικρό τίμημα προκειμένου να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, η τιμή της βενζίνης έχει αυξηθεί κατά 42%, ενώ εκείνη του ντίζελ κατά περισσότερο από 70%. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Αμερικανού προέδρου, ωστόσο, η κοινή γνώμη δεν φαίνεται να πείθεται από το επιχείρημά του.

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν πετύχει συντριπτική στρατιωτική νίκη επί του Ιράν. Ωστόσο, το ιρανικό καθεστώς δεν έχει καταρρεύσει, το Ορμούζ εξακολουθεί να παραμένει υπό καθεστώς ομηρίας και η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να επιδιώκει διαπραγματεύσεις με την ιρανική ηγεσία, είτε απευθείας είτε μέσω διαμεσολαβητών, με στόχο την επίτευξη ειρηνικής διευθέτησης.

Οι Δημοκρατικοί αξιοποιούν αυτές τις αντιφάσεις, επιχειρώντας να παρουσιάσουν τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους ως πολιτικούς που ενδιαφέρονται πρωτίστως για τα δικά τους πολιτικά συμφέροντα και απομακρύνονται ολοένα περισσότερο από τις ανησυχίες και τις καθημερινές δυσκολίες των απλών Αμερικανών. Το εκλογικό αποτέλεσμα θα δείξει σύντομα ποια από τις δύο πολιτικές στρατηγικές θα αποδώσει καρπούς…

Παράλληλα απορρίπτει τις πληροφορίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και το οπτικοακουστικό υλικό που παρουσιάζει καπνούς και φλόγες για να πιστοποιήσει ζημίες και καταστροφές. Διαχωρίζει δε τα επιβεβαιωμένα πλήγματα από τους ισχυρισμούς και αρνείται να προσθέσει την ονομαστική παραγωγική δυναμικότητα κάθε πληγείσας εγκατάστασης, από την στιγμή που τίθεται εκτός λειτουργίας, με συνέπεια να προβάλλει μία ανησυχητική εικόνα.

Το ένα τέταρτο της σαουδαραβικής παραγωγής εξαφανίζεται, εάν υπολογισθεί πως τον Φεβρουάριο, πριν από τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο, φθάνει τα 10,88 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα. Τον Αύγουστο η μείωση της παραγωγής ανέρχεται στα 4,64 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα και τον Σεπτέμβριο εξακολουθεί να υπολείπεται κατά 2,51 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα, με την κάμψη να φθάνει το 23%.

Από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο η Σαουδική Αραβία παράγει ανά ημέρα 800 εκατομμύρια βαρέλια λιγότερα σε σχέση με την παραγωγικότητά της τον Φεβρουάριο, μέγεθος που ισοδυναμεί με περίπου οκτώ ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης αργού πετρελαίου, που απλώς δεν αντλείται.

Οι λογιστικές εγγραφές του ομίλου Aramco πιστοποιούν την ύπαρξη μίας παρόμοιας εικόνας και σύμφωνα με τις συγκεκριμμένες, η παραγωγή από τα 10,56 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα του πρώτου τριμήνου, υποχωρεί στα 7,57 εκατομμύρια στο επόμενο τρίμηνο, μειωμένη κατά 28%, ενώ η παραγωγή φυσικού αερίου και μεθανίου κάμπτεται επίσης κατά 6%.

Οι εξαγωγές ακολουθούν την συρρίκνωση της παραγωγής και από τα 7,27 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα του Φεβρουαρίου, υποχωρούν στα 3,70 εκατομμύρια τον Αύγουστο, μειωμένες κατά 49% και παρά την ανάκαμψή τους στα 5,62 εκατομμύρια τον Σεπτέμβριο, εξακολουθούν να υπολείπονται κατά 23% σε σχέση με τα προ του πολέμου επίπεδα.

Η υστέρηση της παραγωγής

Το βασικό αίτιο για την υστέρηση της παραγωγής πηγάζει από το γεγονός ότι οι ζημίες δεν εστιάζονται σε ένα σημείο, αλλά διαχέονται από τις πετρελαιοπηγές και την άντληση έως τις αντλίες καυσίμων. Στην προμετωπίδα και πρώτο κρίκο, το συγκρότημα Abqaiq, που διαχειρίζεται τον μεγαλύτερο όγκο του σαουδαραβικού αργού πετρελαίου πρίν από την φόρτωση ή την διύλισή του, πλήττεται τον Ιούλιο.

Τον Μάρτιο περίπου δύο έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα παύουν να αντλούνται από τα υπεράκτια κοιτάσματα Safaniya, Marjan, Zuluf και Abu Safa, ενώ τον Απρίλιο τα κοιτάσματα Khurais και Manifa εμφανίζουν το καθένα μείωση άντλησης κατά 300.000 βαρέλια ανά ημέρα. Στον δεύτερο κρίκο πέντε από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας υφίστανται ζημίες ή τίθενται εκτός λειτουργίας, με το μεγαλύτερο Ras Tanura, παραγωγικής δυναμικότητας 550.000 βαρελιών ανά ημέρα, να παραδίδεται στις φλόγες τον Μάρτιο, με τα πλήγματα να επαναλαμβάνονται στις 27 Οκτωβρίου χωρίς να ανακοινώνονται συνέπειες.

Το Satorp στο Jubail σημειώνει απώλεια τριών μονάδων τον Απρίλιο και επανέρχεται στο 50% της παραγωγικής του δυναμικότητας, για να ανακάμψει στο 70% τον Οκτώβριο. Το Samref στο Yanbu πλήττεται τον Μάρτιο και το διυλιστήριο του Ριάντ αναφλέγεται στις 3 Οκτωβρίου. Οι εγκαταστάσεις του Jazan – σχεδιασμένες με δυναμικότητα 400.000 βαρελιών ανά ημέρα, παράγουν 250.000 βαρέλια ανά ημέρα πετρέλαιο κίνησης με εξαιρετικά χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο – πλήττεται στις 27 Ιουλίου και τίθεται εκτός λειτουργίας, όταν καταστρέφονται οι μονάδες παροχής ενέργειας και οι δεξαμενές του.

Οι επιθέσεις πάντως της Ansar Allah (Χούθι) τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο εμποδίζουν κάθε απόπειρα να τεθεί εκ νέου σε πλήρη λειτουργία. Δορυφορικές λήψεις εικόνων πιστοποιούν επίσης καταστροφές δεξαμενών στο Petro Rabigh, ενώ και οι εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Juaymah που τροφοδοτεί τις εξαγωγές υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG) της Σαουδικής Αραβίας παραδίδονται στις φλόγες.

Ο τρίτος κρίκος που αφορά το σύστημα αποθήκευσης και μεταφοράς καυσίμων πλήττεται επίσης σοβαρά και δορυφορικές λήψεις εικόνων στις 13 Σεπτεμβρίου πιστοποιούν την καταστροφή έξι δεξαμενών και σημαντικές ζημίες σε ακόμα οκτώ. Μία μονάδα αποθήκευσης στην περιοχή του αεροδρομίου του Ριάντ παραδίδεται στις φλόγες στις 19 Σεπτεμβρίου, ενώ και οι συστοιχίες δεξαμενών του Jazan, δέχονται συνεχώς πλήγματα.

Μπαράζ επιθέσεων στην Σαουδική Αραβία 

Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, η μοναδική διέξοδος της Σαουδικής Αραβίας για να μεταφέρει αργό πετρέλαιο στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ, δέχεται επίσης αλλεπάλληλα πλήγματα. Τον Απρίλιο σημειώνεται απώλεια δυναμικότητας μεταφοράς 700.000 βαρελιών ανά ημέρα και οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις καταστρέφουν τρείς σταθμούς πίεσης, διακόπτοντας την λειτουργία του αγωγούς έως τις 22 Σεπτεμβρίου, οπότε και επανέρχεται με χαμηλό, όμως ρυθμό μεταφοράς.

Στις 4 και 5 Οκτωβρίου ακόμα ένας σταθμός πίεσης στην περιοχή Khurais υφίσταται σοβαρές ζημίες, με το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας να ανακοινώνει πως ο αγωγός μεταφέρει πλέον 5,8 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα, έναντι των εκτιμώμενων 7 εκατομμυρίων, αν και με εξαίρεση τον όμιλο ARAMCO, ουδείς γνωρίζει την τρέχουσα μεταφορική του δυναμικότητα.

Το σημαντικότερο δεδομένο στην έρευνα του Karl Miller αφορά το γεγονός ότι οι αναφορές για τις επισκευές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και επιπλέον το πρόβλημα αφορά ένα ολόκληρο σύστημα και τα συστήματα κατά κανόνα βάλλονται στο πλέον ευαίσθητο σημείο τους. Το εμφανέστερο παράδειγμα αφορά το Jazan, όπου οι επισκευές στις μονάδες αργού πετρελαίου δεν αρκούν, όταν οι εγκαταστάσεις παροχής ισχύος και αεριοποίησης που κινούν το διυλιστήριο, παραμένουν ανενεργές λόγω ζημιών.

Η επισκευή της μονάδας ισχύος δεν επαρκεί, εάν δεν υπάρχουν δεξαμενές για την αποθήκευση των προϊόντων διύλισης. Δεν αρκεί κατά συνέπεια να δηλώνεται για ένα διυλιστήριο πως “επανέρχεται σε λειτουργία”, όταν ουσιαστικά δεν έχει την δυνατότητα πραγματικής παραγωγής και η ίδια λογική διατρέχει ολόκληρο το σύστημα.

Ένα κοίτασμα με ανέπαφες όλες τις εγκαταστάσεις άντλησης δεν ενεργοποιείται, εάν οι μονάδες επεξεργασίας ή οι σταθμοί άντλησης καταστρέφονται και κάθε φορά που ο όμιλος Aramco ανακοινώνει την αποκατάσταση ενός κρίκου στην αλυσίδα παραγωγής και επεξεργασίας, πλήττεται κάποιος άλλος, δεδομένο που παρά τις θετικές δηλώσεις ανακλάται στους αριθμούς που προκύπτουν από την παραγωγή.

Υστέρηση στις ποσότητες καυσίμων

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο στην έρευνα του Karl Miller πηγάζει από τα δεδομένα για τα προϊόντα διύλισης, από την στιγμή που τον περασμένο Ιούλιο, τον τελευταίο μήνα για τον οποίο ανακοινώνονται πλήρη μεγέθη, η παραγωγική δυναμικότητα στα συγκεκριμένα υποχωρεί στα 534.000 βαρέλια ανά ημέρα, μειωμένη κατά 18% έναντι του Φεβρουαρίου. Η παραγωγή πετρελαίου κίνησης μειώνεται κατά 21% και οι εξαγωγές του κατά 47%, από 848.000 στα 446.000 βαρέλια ανά ημέρα, ενώ και οι εξαγωγές βενζίνης μειώνονται κατά 40%.

Οι Σαουδάραβες καλύπτουν προς το παρόν τα κενά αξιοποιώντας τα αποθέματά τους, με συνέπεια στο πετρέλαιο κίνησης να μειωθούν από τα 25,6 εκατομμύρια βαρέλια του Φεβρουαρίου στα 16,6 εκατομμύρια τον Ιούλιο, σημειώνοντας κάμψη κατά 35%, υποχώρηση της ιδίας τάξης μεγέθους που ισχύει και για την βενζίνη. Ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, υπερδιπλασιάζει τις εισαγωγές του σε καύσιμα, από την στιγμή που υπερδιπλασιάζει την κατανάλωσή τους στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με το Φεβρουάριο.

Ένας από τους ενόχους των υπερκαταναλώσεων αποδεικνύεται ο κλιματισμός, αλλά η ευρύτερη εικόνα δεν συνάδει με μία χώρα που έχει την δυνατότητα να θυσιάζει καύσιμα λόγω πλεονασμάτων. Τα χαμηλά αποθέματα πάντως συνεπάγονται και συρρίκνωση των ικανοτήτων αντίδρασης στα επόμενα πλήγματα, που αναμφίβολα θα πραγματοποιηθούν.

Η έρευνα του Miller αποκαλύπτει κάτι ιδιαίτερα απειλητικό που παραμένει στο περιθώριο χωρίς κανένας, τουλάχιστον δημόσια, να εμφανίζεται ανήσυχος. Εάν οι εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας ελαχιστοποιηθούν, το παραγόμενο αργό πετρέλαιο αναγκαστικά θα διοχετευθεί στα διυλιστήριά της, θα τροφοδοτήσει τις μονάδες παραγωγής ενέργειας και ένα μέρος θα καταλήξει στις δεξαμενές αποθήκευσης.

Τον περασμένο Ιούλιο τα εγχώρια διυλιστήρια και οι καυστήρες απορροφούν 3,04 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα, αλλά εάν οι δεξαμενές πληρωθούν τότε αναδύεται το επίπεδο μέγιστης παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας. Εάν ταυτόχρονα ανασταλεί η λειτουργία των διυλιστηρίων Ras Tanura και Samref, τότε θα διακοπούν οι αντλήσεις στα περισσότερα κοιτάσματα της χώρας και αναμφίβολα πρόκειται για τον τελικό στόχο της Ansar Allah που πλήττει τον αγωγό και τους τερματικούς σταθμούς στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο, για να τον επιτύχει.

Ο πλανήτης πληρώνει… 

Ο υπόλοιπος κόσμος απλώς βιώνει τις συνέπειες, με τις εξαγωγές πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης από την Σαουδική Αραβία να μειώνονται κατά 400.000 βαρέλια ανά ημέρα, σε περίοδο που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε καθεστώς δραστικά περιορισμένης ναυσιπλοΐας και τα ρωσικά διυλιστήρια υφίστανται πλήγματα από τις ουκρανικές επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).

Μάλιστα η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) πως οι ελλείψεις στην προσφορά από την πλευρά της διύλισης θα συνεχισθούν και κατά το 2027, με το αργό πετρέλαιο τύπου Brent να κινείται σε επίπεδα ανώτερα των $110 ανά βαρέλι στα τρίμηνα συμβόλαια και να προβλέπονται και τιμές της τάξης των $120. Η Ευρώπη που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές της σε πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, ήδη αντιμετωπίζει μεγάλες αναταραχές κυρίως λόγω του κόστους διαβίωσης και έρχεται μία χειμερινή περίοδος που πρόκειται να επιδεινώσει ακόμα περισσότερο την δεινή κατάστασή της.

Στην έρευνά του, ο Miller δεν επιρρίπτει όλες τις ευθύνες στους Χούθι, από την στιγμή που η μείωση της προσφοράς προκαλείται και από την ναυτιλία, τις συνθήκες ασφαλείας και τις εμπορικές αποφάσεις. Όμως οι οποιεσδήποτε αρνητικές παράμετροι δεν ενδιαφέρουν έναν αγρότη στην Γαλλία, κάποιον μεταφορέα στην Ιταλία ή έναν κτηνοτρόφο στην Ελλάδα ως προς το ότι τα βαρέλια των καυσίμων δεν φθάνουν στην αγορά λόγω των πυραύλων, των κλειστών θαλασσίων διόδων ή των ανενεργών διυλιστηρίων, από την στιγμή που ούτως ή άλλως εξαφανίζονται.

Κατά συνέπεια όταν ο όμιλος Aramco, διαβεβαιώνει τις αγορές πως “το ενεργειακό σύστημα της χώρας παραμένει άθικτο”, κάποιος οφείλει να μελετήσει τα μεγέθη της παραγωγής, των εξαγωγών και των αποθεμάτων. Τα συγκεκριμένα προδίδουν μείωση της παραγωγής κατά 25% σε σχέση με τον περασμένο Φεβρουάριο, υποχώρηση των εξαγωγών πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης κατά 50% και ανάλωση των αποθεμάτων. Συνεπακόλουθα η οποιαδήποτε επίθεση των Αμερικανών ή των Ισραηλινών θα καταλήξει τελικά σε βάρος του σαουδαραβικού συστήματος που δεν διαθέτει πλέον τα απαιτούμενα πλεονάσματα για να απορροφήσει τις αρνητικές συνέπειες.

Έκρηξη των ναύλων

Στο σαουδαραβικό πρόβλημα προστίθεται και η εκρηκτική άνοδος των ναύλων από τα $3 ανά βαρέλι του Φεβρουαρίου, στα $20 τον Οκτώβριο, από την στιγμή που κατά την Goldman Sachs η ασφυξία στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί μία κρίση στην ναυλαγορά, που δεν πρόκειται να λήξει σύντομα.

Η τράπεζα εκτιμά πως οι ναύλοι αναμένεται να παραμείνουν αυξημένοι σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα από την στιγμή που δεν διαφαίνεται η λήξη στην ευρύτερη κρίση της Μέσης Ανατολής. Όπως υποστηρίζουν οι αναλυτές της η μεγάλη άνοδο του κόστους μεταφοράς θέτει έναν κίνδυνο αύξησης του επιπέδου βάσης των τιμών του αργού πετρελαίου της τάξης των $90 ανά βαρέλι, στα τέλη του έτους.

Το μέσο κόστος του ναύλου ανά βαρέλι αναρριχάται στα $20 ανά βαρέλι, αλλά όπως τονίζουν οι αναλυτές για την Μέση Ανατολή εκτινάσσεται στα $35 και μεταφέρεται στα προϊόντα διΰλισης. Η αύξηση στο μέσο κόστος ανά βαρέλι συμπεριλαμβάνει ένα επιπλέον ασφάλιστρο κινδύνου για τα Στενά του Ορμούζ της τάξης των $7 ανά βαρέλι, $4 ανά βαρέλι λόγω αυξημένου κόστους καυσίμων και $4 ανά βαρέλι για τις μεταγγίσεις από πλοίο σε πλοίο στον κόλπο του Ομάν. Οι μεταφορές όμως δεσμεύουν πολλά δεξαμενόπλοια στον κόλπο, με συνέπεια να μειώνεται η διαθεσιμότητα πλοίων για άλλες εμπορικές θαλάσσιες μεταφορές.

Οι ναύλοι στα υπερ-δεξαμενόπλοια από τον Περσικό Κόλπο προς την Ανατολική Ασία υπερβαίνουν τα $1,4 εκατομμύρια ανά ημέρα, κόστος που κρίνεται εξωπραγματικό, αν και πηγάζει από την αλλαγή των θαλασσίων διαδρομών και την δέσμευση περισσοτέρων πλοίων σε αναποτελεσματικούς και χρονοβόρους πλόες.

Οι αναποτελεσματικές φορτώσεις στην Μέση Ανατολή και η εξαιρετικά περιορισμένη διαθεσιμότητα υπερ-δεξαμενοπλοίων προκαλούν φαινόμενα κυμάτων που εκτείνονται και προς την αγορά μικρότερων σκαφών, όπως των τύπων Aframax και Suezmax, των οποίων η ζήτηση και οι ναύλοι τους αυξάνονται αλματωδώς.

Αναπόφευκτα το κόστος της κρίσης μεταφέρεται στους καταναλωτές, με πρώτη άμεση συνέπεια την έκρηξη της αγανάκτησης και της οργής των κοινωνιών στην Ευρώπη που οπωσδήποτε δεν ενδιαφέρονται για την ανάλυση των οδυνηρών επιβαρύνσεων, αλλά για το γεγονός και μόνον ότι τις υφίστανται, αν και ορισμένοι αντιλαμβάνονται ότι οι πολιτικές ηγεσίες υποφέρουν από το φαινόμενο της αδυναμίας διαχείρισης κρίσεων.

Ιδιαίτερα θετικό είναι το γεγονός ότι οι προπαρασκευαστικές ενέργειες για την ενσωμάτωση έχουν ήδη αποφέρει νέα παραγγελία ύψους περίπου €5 εκατ. για λύσεις της MERIO που προορίζονται για εφαρμογές μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων. Η παραγγελία αυτή αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των προβλεπόμενων εσόδων της MERIO για το 2026, παρέχοντας από την πρώτη κιόλας ημέρα μια πρώιμη και απτή ένδειξη των δυνητικών συνεργειών που μπορούν να προκύψουν και από μία ακόμη εξαγορά. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με εκείνη που ακολούθησε η THEON κατά την εξαγορά της KAPPA, όπου το εκτεταμένο δίκτυο Business Development της THEON συνέβαλε, εντός πέντε μηνών από την ολοκλήρωση της εξαγοράς, στην εξασφάλιση νέων παραγγελιών σχεδόν ισόποσων με τα έσοδα της προηγούμενης χρήσης της  KAPPA.

Τα πρώτα αυτά αποτελέσματα αναδεικνύουν το ευρύτερο μοντέλο εξαγορών της THEON, το οποίο συνδυάζει εξειδικευμένες τεχνολογίες και επιχειρηματικές κινήσεις με τη διεθνή πρόσβαση του Ομίλου σε πελάτες και εμπορικές  δυνατότητες, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας. Η THEON θα προχωρήσει πλέον στην πλήρη ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων Business Development, παραγωγής και λειτουργίας της MERIO στον Όμιλο, αξιοποιώντας το έργο που έχει ήδη πραγματοποιηθεί και διευρύνοντας τη συνεργασία στο αναπτυσσόμενο ευρωπαϊκό δίκτυο της THEON.

Ο Philippe Mennicken, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος και Chief Business Development Director της THEON, δήλωσε: «Οι ομάδες της THEON και της MERIO συνεργάζονται στενά και με επιχειρηματικό πνεύμα για τον εντοπισμό συνεργειών στους τομείς του Business Development και της Έρευνας & Ανάπτυξης (R&D), και αυτή η πρώτη παραγγελία αποτελεί μια ενθαρρυντική αρχική εξέλιξη. Οι διεθνείς ομάδες Business Development της THEON θα εντάξουν τη MERIO σε επιχειρηματικές ευκαιρίες και συζητήσεις με πελάτες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός του ενεργού εμπορικού της βεληνεκούς, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει σχετικές συζητήσεις σε διαφορετικές αγορές. Μαζί με τη Safran, εταίρο μας στην κοινοπραξία για τα συστήματα gimbal, με την οποία προετοιμάζουμε την τελική δομή της κοινοπραξίας, διαβλέπουμε σημαντικές δυνατότητες για την επιτάχυνση της εμπορικής ανάπτυξης της MERIO και την περαιτέρω διεύρυνση των δραστηριοτήτων της.»

Ο Κρίστιαν Χατζημηνάς, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της THEON, δήλωσε: «Η στρατηγική εξαγορών και συγχωνεύσεων (M&A) της THEON δεν αφορά απλώς την προσθήκη τεχνολογιών στον Όμιλο. Αφορά τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας συνδυάζοντας εταιρείες με επιχειρηματικό πνεύμα και τεχνολογικό προσανατολισμό με τις εδραιωμένες διεθνείς σχέσεις της THEON με τους πελάτες της, τις δυνατότητες Business Development και το βιομηχανικό της αποτύπωμα. Η πρώτη αυτή παραγγελία για τη MERIO, η οποία εξασφαλίστηκε από την πρώτη κιόλας ημέρα με την υποστήριξη της THEON, αποτελεί ένα πρώιμο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η στρατηγική αυτή μεταφράζεται σε απτά εμπορικά αποτελέσματα. Όπως έχουμε επανειλημμένα επισημάνει, η THEON σκοπεύει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην περαιτέρω ενοποίηση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Με τις βιομηχανικές και τεχνολογικές μας δραστηριότητες να εκτείνονται κυρίως στην Ελλάδα, τη Γερμανία και τη Γαλλία, φέρνουμε ολοένα και πιο κοντά τις ομάδες μας, ώστε να αξιοποιούμε τις επιχειρηματικές ευκαιρίες ως ενιαίος Όμιλος. Υπό την προϋπόθεση της ολοκλήρωσης της εξαγοράς της HGH, αναμένουμε ότι η πλατφόρμα αυτή θα διευρυνθεί περαιτέρω, ενισχύοντας τη δυνατότητά μας να προσφέρουμε ολοένα και πιο ολοκληρωμένες ηλεκτρο-οπτικές λύσεις σε πελάτες διεθνώς.»

Ενημέρωση για την πορεία των εργασιών Γ’ Τριμήνου 202

Η THEON θα δημοσιεύσει την Ενημέρωση για την πορεία των εργασιών του Γ’ Τριμήνου 2026 στις 9 Νοεμβρίου 2026, μετά το κλείσιμο των αγορών.

^{O όμιλος THEON GROUP αναπτύσσει και παράγει πρωτοποριακά συστήματα νυχτερινής όρασης και θερμικής απεικόνισης για εφαρμογές άμυνας και ασφάλειας με παγκόσμιο αποτύπωμα. Ο όμιλος ξεκίνησε τις δραστηριότητές του το 1997 από την Ελλάδα, και σήμερα έχει ηγετικό ρόλο στον κλάδο χάρη στη διεθνή του παρουσία, μέσω θυγατρικών και εγκαταστάσεων παραγωγής στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Γερμανία, τις χώρες της Βαλτικής, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις χώρες του Κόλπου, την Ελβετία, τη Δανία, το Βέλγιο, τη Σιγκαπούρη και τη Ν. Κορέα. Το THEON GROUP έχει διαθέσει περισσότερα από 300.000 συστήματα στις Ένοπλες και Ειδικές Δυνάμεις σε 73 χώρες σε όλο τον κόσμο, 26 εκ των οποίων είναι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Η THEON INTERNATIONAL PLC είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο EURONEXT του Άμστερνταμ (AMS: THEON), από το Φεβρουάριο του 2024.}