Η καθυστέρηση, η οποία αποδίδεται σε τεχνικούς και γραφειοκρατικούς λόγους, δεν συνεπάγεται αλλαγή στην ευρύτερη πολιτική γραμμή της Άγκυρας. Τόσο τουρκικά, όσο και ελληνικά δημοσιεύματα, συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η αναβολή δεν συνιστά αποκλιμάκωση των πάγιων θέσεων της Τουρκίας, οι οποίες αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Για αυτό και Ελλάδα-Κυπριακή Δημοκρατία βλέπουν το νομοσχέδιο ως ευθεία πρόκληση κατά των κυριαρχικών του δικαιωμάτων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το σχέδιο παρουσιάστηκε στις 12 Μαΐου σε συνέντευξη Τύπου από το Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιου και Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας, τον βασικό φορέα που έχει αναλάβει την προετοιμασία των χαρτών και του νομικού πλαισίου που στηρίζουν τις τουρκικές θέσεις. Η παρουσία στελεχών του Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της Προεδρίας είχε ερμηνευθεί ως ένδειξη πολιτικής υποστήριξης από την εκτελεστική εξουσία.

Τί προβλέπει το νομοσχέδιο 

Η νομοθεσία των 14 άρθρων ενοποιεί το μέχρι σήμερα πλαίσιο «θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας» σε έναν ενιαίο νόμο, ο οποίος καλύπτει τα εσωτερικά ύδατα, τα χωρικά ύδατα, τη συνορεύουσα ζώνη, την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ). Το κείμενο αποφεύγει τη χρήση του όρου “Γαλάζια Πατρίδα”, ενσωματώνοντας αντί αυτού τις υφιστάμενες τουρκικές θέσεις σε ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο, το οποίο θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για μελλοντικές κυβερνήσεις και κρατικούς θεσμούς.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του σχεδίου, προβλέπεται η καταγραφή χωρικών υδάτων στα έξι ναυτικά μίλια στο Αιγαίο και στα 12 ναυτικά μίλια στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Παράλληλα, δίνεται στον πρόεδρο της Τουρκίας η δυνατότητα καθορισμού ειδικών καθεστώτων για συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές, καθώς και η απαίτηση έγκρισης από την Άγκυρα για οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε ζώνες που θεωρούνται υπό τουρκική δικαιοδοσία.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης τον χαρακτηρισμό του Βοσπόρου, των Δαρδανελίων και της Θάλασσας του Μαρμαρά ως «εσωτερικών υδάτων», διατηρώντας ταυτόχρονα την αναφορά στη Συνθήκη του Μοντρέ. Σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις των εμπνευστών του σχεδίου «πρόκειται για κωδικοποίηση υφιστάμενων νομικών θέσεων και όχι για δημιουργία νέων διεκδικήσεων».

Αθήνα και Λευκωσία παρακολουθούν

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών έχει προειδοποιήσει για πιθανή αύξηση της έντασης μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου, ενώ η τουρκική πλευρά παρακολουθεί στενά κάθε ελληνική πρωτοβουλία στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών. Οι ελληνικές θέσεις, όπως έχουν διατυπωθεί σε διεθνή φόρα, βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο η Τουρκία δεν έχει υπογράψει. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επίσης θέσει το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας ευρωπαϊκή αντίδραση σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου.

Περιφερειακές πηγές εκτιμούν ότι η μόνη περίπτωση επίσπευσης της διαδικασίας πριν τον Οκτώβριο θα ήταν μια συνειδητή πολιτική απόφαση κλιμάκωσης από την Άγκυρα, κάτι που προς το παρόν δεν φαίνεται να προκύπτει. Η καθυστέρηση αποδίδεται κυρίως σε διαδικαστικούς λόγους, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η τεχνική επεξεργασία του σχεδίου από αρμόδιους κρατικούς και στρατιωτικούς φορείς. Το επόμενο κοινοβουλευτικό “παράθυρο” αναμένεται μετά τη θερινή διακοπή, με πιθανότερο χρονικό σημείο συζήτησης τον Οκτώβριο.

Στις επαναληπτικές εκλογές τον Δεκέμβριο του 2025 ο Κούρτι απέκτησε άνετη πλειοψηφία αφού το κόμμα του έλαβε το 51,1% των ψήφων. Αυτή την φορά, ωστόσο, εμπόδιο στην διακυβέρνηση Κούρτι στάθηκε η εκλογή προέδρου Δημοκρατίας. Η αδυναμία επίτευξης συμβιβασμού, ως προς το πρόσωπο του υποψηφίου, οδήγησε στην αποχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης και από τις τρεις συνεδριάσεις για την εκλογή προέδρου. Έτσι, δεν υπήρξε η απαιτούμενη από το Σύνταγμα απαρτία και η βουλή διαλύθηκε.

Οι ΄΄παίκτες΄΄ στην αυριανή εκλογική αναμέτρηση είναι γνωστοί. Εκτός από την «Αυτοδιάθεση» του Κούρτι, που θεωρείται φαβορί για τη νίκη, την ψήφο του λαού διεκδικούν: η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK), που ιδρύθηκε από τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα, το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK), με επικεφαλής τον Χασίμ Θάτσι, ο οποίος δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK), με επικεφαλής τον πρώην διοικητή του UCK, Ραμούς Χαραντινάι.

Το νέο στοιχείο στις εκλογές αυτές είναι η συμμετοχή της τέως προέδρου Δημοκρατίας Βίοσα Οσμάνι η οποία τέθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου του κόμματος LDK.

Ο ‘Αλμπιν Κούρτι ευελπιστεί ότι οι πολίτες με την ψήφο τους στις αυριανές εκλογές θα δώσουν τέλος στην πολιτική αστάθεια ενισχύοντας το κόμμα του.

«Πιστεύω ότι οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει με το έργο της η «Αυτοδιάθεση», δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα. Κάθε φορά που προσπαθούσαν να μας σταματήσουν, αυτό το κύμα φουσκώνει», δήλωσε ο Κούρτι.

Η επιστροφή της Βιόσα Οσμάνι στην ενεργό κομματική πολιτική φαίνεται ωστόσο ότι κλόνισε την αυτοπεποίθηση του. Έτσι ερμηνεύεται από τους αναλυτές η διαφυγή στον λαϊκισμό με την παροχή, προεκλογικά, 100 ευρώ στους φοιτητές, τους εργαζόμενους, του συνταξιούχους αλλά και στους ανήλικους. Το Κόσοβο με 350 ευρώ κατώτατο μισθό (στοιχεία ΔΝΤ για το 2025) είναι μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης.

Οι συνεχείς ανατιμήσεις στα είδη διατροφής και η ύφεση που προκαλείται εξαιτίας της απουσίας άμεσων ξένων επενδύσεων όπως επίσης και η αδυναμία εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας, δημιουργούν μία ζοφερή κατάσταση στην κοινωνία. Αυτό το κλίμα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η αντιπολίτευση η οποία επίσης καταφεύγει στο λαϊκισμό υποσχόμενη «αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων έως και 50%».

Στο κοινοβούλιο του Κοσόβου οι εθνικές μειονότητες εκπροσωπούνται με 20 βουλευτές εκ των οποίων οι 10 ανήκουν στους Σέρβους. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το κόμμα «Σερβική Λίστα» που υποστηρίζεται από το Βελιγράδι θα καταλάβει τις περισσότερες έδρες που ανήκουν σ αυτήν την εθνική κοινότητα. Στις προηγούμενες εκλογές το κόμμα αυτό εκπροσωπήθηκε στη βουλή με εννέα βουλευτές, μία έδρα κατέλαβε βουλευτής που δεν επηρεάζεται από το Βελιγράδι.

Η «Σερβική Λίστα» στο παρελθόν διαδραμάτιζε καταλυτικό ρόλο στη βουλή εξασφαλίζοντας πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Από την άνοδο στην εξουσία του ‘Αλμπιν Κούρτι, το 2021, αποκλείστηκε από την διακυβέρνηση της χώρας ενώ, η επιβολή της εξουσίας – ακόμη και με την χρήση βίας – του κεντρικού κράτους του Κοσόβου στις περιοχές όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι Σέρβοι, μείωσε ακόμη περισσότερο την πολιτική επιρροή των «Σερβικής Λίστας» και κατά συνέπεια του Βελιγραδίου.

Αυτή η κατάσταση οδήγησε σε τέλμα τον διάλογο Βελιγραδίου- Πρίστινας για την ομαλοποίηση των σχέσεων, που διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Βρυξέλες ενόψει των αυριανών εκλογών κάλεσαν όλους τους πολιτικούς παράγοντες να επιδείξουν υπευθυνότητα για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα και να συνεχιστεί ο διάλογος με το Βελιγράδι.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως δήλωσε στον ευχαριστήριο λόγο της η Ιουλία Τσέτη: «Η ηγεσία καλείται να συνδυάζει όραμα, ανθεκτικότητα, κοινωνική ευθύνη και ουσιαστική επένδυση στον άνθρωπο. Πιστεύω βαθιά πως η σύγχρονη επιχειρηματικότητα οφείλει να υπηρετεί έναν ευρύτερο σκοπό. Να δημιουργεί ανάπτυξη με κοινωνικό αποτύπωμα, να ενισχύει τη γνώση, να επενδύει στην καινοτομία και να δημιουργεί συνθήκες προοπτικής για τη νέα γενιά στη χώρα μας. Σε μια εποχή που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα, έχουμε ευθύνη να διαμορφώσουμε ένα νέο παραγωγικό και κοινωνικό πρότυπο με περισσότερη συμπερίληψη, περισσότερες ευκαιρίες και περισσότερη εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των ανθρώπων μας. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της ηγεσίας σήμερα».

Η Ιουλία Τσέτη αφιέρωσε το τιμητικό αυτό βραβείο στη μητέρα της, Σόνια Παπανικολάου Τσέτη, φαρμακοποιό, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή. «Με το άοκνο παράδειγμά της μας δίδαξε από νωρίς πως η επιστήμη, η συνέπεια, η εργατικότητα και η σιωπηλή κοινωνική προσφορά μπορούν να αφήσουν ουσιαστικό αποτύπωμα στις ζωές των ανθρώπων», ανέφερε με συγκίνηση.

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, τόνισε μεταξύ άλλων, πώς «Όταν μια κοινωνία τιμά αυτούς που δημιουργούν και προσφέρουν, κάτι αλλάζει βαθύτερα μέσα της. Γίνεται πιο αισιόδοξη, πιο τολμηρή, προετοιμάζεται καλύτερα για το αύριο» ενώ χαρακτήρισε την αναγνώριση «ύψιστη πράξη κοινωνικής προσφοράς».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, υπογράμμισε τη δυναμική που επιδεικνύει η ελληνική επιχειρηματικότητα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, θέτοντας ως προτεραιότητα τη διαμόρφωση ενός νέου «εθνικού συμβολαίου παραγωγής», βασισμένου στην καινοτομία, την τεχνολογία, τις δεξιότητες και την εξωστρέφεια. Όπως τόνισε, η επόμενη πρόκληση είναι η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.

UNI_PHARMA #InterMed www.uni-pharma.gr www.intermed.com.gr

Αυτή η ελίτ, αποτελούμενη από “gentlemen capitalists” – τραπεζίτες, εμπόρους και γαιοκτήμονες με κοινή, αριστοκρατική, κοινωνική προέλευση και εκπαίδευση, στα πανεπιστήμια ηγεσίας (π.χ. Eton και Oxford), – μετέτρεψε το  τεράστιο αποικιακό κεφάλαιο σε δημόσιο χρέος, (εκτεταμένη αγορά κρατικών ομολόγων) μετατρέποντας την οικονομική της ισχύ και σε πολιτική ισχύ, επιδιώκοντας και επιτυγχάνοντας την διαμόρφωση και εργαλειοποίηση της εξωτερικής πολιτικής της Βρετανίας για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της. (Cain & Hopkins, 1987, σ. 1-26).

Η θεωρία αυτή πρωτοεμφανίστηκε σε άρθρα στην Economic History Review (1986-1987) και αναπτύχθηκε πλήρως στο δίτομο έργο British Imperialism (Cain & Hopkins, 1993). Το συγκεκριμένο έργο υποστηρίζει ότι η βρετανική αυτοκρατορία δεν ήταν καρπός “μόνον” της βιομηχανικής επανάστασης, αλλά, κυρίως, της οργανωμένης και μεθοδικής  δράσης αυτής της “χρηματοπιστωτικής ελίτ”, η οποία χρησιμοποιούσε αποτελεσματικά “lobbies” για να επηρεάζει κρατικές αποφάσεις. (Cain & Hopkins, 1993, σ. 450-455).

Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά lobbies αυτού του συστήματος ήταν το “lobby του οπίου” και το “lobby της East India Company (EIC)”. Αυτά τα lobbies όχι μόνο συνέβαλαν στην οικονομική κυριαρχία της Βρετανίας, αλλά και διαμόρφωσαν την εξωτερική της πολιτική, όπως φαίνεται στους Πολέμους του Οπίου (1839-1842 και 1856-1860). Στο πλαίσιο αυτό, το αποικιακό κεφάλαιο μετεξελίχθηκε σε διαμορφωτή της οικονομικής αλλά και της εξωτερικής  πολιτικής επηρεάζοντας τις αποφάσεις του Στέμματος και της Τράπεζας της Αγγλίας. Ας εξετάσουμε τη συγκρότηση αυτών των lobbies, την αλληλεξάρτησή τους και τη σχέση τους με το Στέμμα και την Τράπεζα της Αγγλίας.

Ανιχνεύοντας την  Συγκρότηση των Δύο Lobbies

Ο Palmerston (1784-1865) ηγήθηκε του κόμματος του πολέμου “pro-war camp” στον Πρώτο Πόλεμο του Οπίου (1839-1842), πιέζοντας για στρατιωτική δράση, μετά τις  κατασχέσεις οπίου από τις κινέζικες αρχές στα 1838. Όπως από πολλές πλευρές τεκμηριώνεται, συναντήθηκε με την ηγετική μορφή του Lobby του οπίου, William Jardine, και αποδέχτηκε τις εισηγήσεις  για στρατιωτική παρέμβαση (αποκλεισμό  λιμανιών, απαίτηση αποζημιώσεων). Το γνωστό ως  “Jardine Paper”, υπόμνημα  του William Jardine, επηρέασε τις κυβερνητικές εντολές (Wikipedia “First Opium War”, 2025; Grace Fox, British Admirals and Chinese Pirates, 1940).

Το Lobby συγκροτήθηκε στην περίοδο 1820-1830, όταν το όπιο έγινε η κύρια εξαγωγή της Βρετανίας προς την Κίνα, αντισταθμίζοντας το εμπορικό έλλειμμα από εισαγωγές τσαγιού, μεταξιού, πορσελάνης. Οι Βρετανοί έμποροι οργανώθηκαν σε ενώσεις όπως η Canton Chamber of Commerce, πιέζοντας το Κοινοβούλιο για προστασία των συμφερόντων τους, ιδιαίτερα μετά τις κινεζικές κατασχέσεις οπίου το 1839, που οδήγησαν στον Πρώτο Πόλεμο του Οπίου (Cain & Hopkins, British Imperialism, 1993, σ. 302-305).

Αρκεί να επισημάνουμε ότι η βρετανική εταιρεία “Jardine” (από το όνομα του ιδρυτού της William Jardine) παραμένει οικονομικός κολοσσός στον Χογκ και την Ασιατική Οικονομία (βλ, Οικονομικος Ταχυδρόμος 8/2/2022). Από την άλλη πλευρά, το lobby της East India Company (EIC) ήταν η ίδια η EIC, ένα ημι-κρατικό μονοπώλιο που λειτουργούσε και ως  λόμπι για τα συμφέροντα των μετόχων και διευθυντών της.

 Η EIC, ιδρυθείσα το 1600, είχε 24 διευθυντές (Court of Directors) εκλεγμένους από μετόχους, πολλοί από τους οποίους ήταν αριστοκράτες και έμποροι του City. Το lobby αυτό πίεζε για επέκταση της βρετανικής παρουσίας στην Ινδία και την Κίνα, ελέγχοντας το 80% του οπίου στην Ινδία μέχρι το 1833, όταν έχασε το μονοπώλιό της.

Οι διευθυντές της E.Ι.C. όπως ο Sir James Weir Hogg (1839-1858) και ο Henry James Prescott (1849-1851), ήταν συχνά μέλη του Βρετανικού Κοινοβουλίου αλλά και του Συμβουλίου του Στέμματος (Privy Counci), χρησιμοποιώντας τις πολιτικές σχέσεις για να προωθούν εμπορικά συμφέροντα (Cain & Hopkins, British Imperialism, 1993, σ. 320-325). Η συγκρότηση του lobby βασιζόταν σε δίκτυα αριστοκρατίας, με στόχο την προστασία των αποικιακών κερδών μέσω κυβερνητικής υποστήριξης.

Αλληλεξάρτηση των Lobbies

Από τον κρατικό αποικιακό καπιταλισμό στην ιδιωτικοποιημένη αποικιοκρατία υπό την  κληρονομική οικογενειοκρατούμενη Ελίτ. Η θεσμική και λειτουργική μετάβαση από την East India Company στη Jardine Matheson: Η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών (East India Company, EIC), ιδρυθείσα το 1600, υπήρξε η πιο ανεπτυγμένη μορφή αυτού που ο Βρετανός ιστορικός Philip J. Stern έχει ορίσει ως corporate sovereignty, δηλαδή, μια αυτόνομη εμπορική εταιρεία που ασκούσε κρατικής μορφής κυριαρχικές λειτουργίες, κατ’ εξουσιοδότηση του κράτους (The Company-State, Oxford University Press, 2011///Τhe Corporations that Made the British Empire)). Η EIC συνδύαζε εμπορικό μονοπώλιο, στρατιωτική ισχύ, εδαφική διοίκηση και φορολογική εξουσία, συγκροτώντας ένα υβριδικό μόρφωμα που δεν ανήκε πλήρως ούτε στο κράτος ούτε στην αγορά.

Κατά τον 18ο αιώνα, αυτό το μοντέλο αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικό για την αρχική φάση της βρετανικής αποικιοκρατικής επέκτασης, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούσε σοβαρά πολιτικά και διοικητικά προβλήματα. Όπως αναλύει ο C.A. Bayly στο “Imperial Meridian” (The British Empire and the World 1780-1830/Longman, 1989), η συσσώρευση εξουσίας στην EIC παρήγαγε υψηλό διοικητικό κόστος, κρίσεις νομιμοποίησης και αυξανόμενη πολιτική δυσπιστία στο εσωτερικό της Βρετανίας. Η εταιρεία μετατράπηκε σταδιακά από εργαλείο επέκτασης σε θεσμικό βάρος. Στην διεθνή κριτική της  Βρετανικής πολιτικής γενικά και της κυβέρνησης  Palmestron έχει λάβει μέρος και ο Μαρξ με εκτεταμένη δημοσιογραφία στην Αμερικανική “New York Daily Tribune”.

 Η Μετάλλαξη της μορφής και των εργαλείων της Βρετανικής αποικιοκρατίας πρόεκυπτε αναγκαία. Η κρίσιμη καμπή για την EIC, βραχίωνα της  Βρετανικής αποικιοκρατίας, ήρθε με τη νομοθετική κατάργηση του εμπορικού μονοπωλίου της στην Ινδία με το διάταγμα “Charter Act” του 1813, ενώ  με το Charter Act του 1833 κατήργησε και το μονοπώλιο της ΕΙC στο εμπόριο με την Κίνα.

Βελτίωση μέσων & μεθόδων, όχι αλλαγή σκοπών  

Όπως επισημαίνει ο H.V. Bowen στο “The Business of Empire” (Cambridge University Press, 2006), η Mεγάλη Βρετανία με τα διατάγματα αυτά και την κατάργηση του μονοπωλίου της EIC, δεν εγκατέλειψε την αποικιοκρατική αυτοκρατορική της στρατηγική, απλώς αναδιοργάνωνε τον τρόπο άσκησής της, μετατοπίζοντας το βάρος από την κρατικόμορφη διοίκηση στην κρατικά προστατευόμενη ιδιωτική πρωτοβουλία, στην αγορά.

Ακριβώς σε αυτή τη συγκυρία εμφανίζεται η Jardine Matheson (1832). Η ίδρυσή της δεν αποτελεί ούτε ιστορική σύμπτωση ούτε ιστορική τομή στην αποικιοκρατία αλλά, όπως δείχνει ο John Darwin στο “The Empire Project” αποτελεί μέρος  μιας ευρύτερης μετάβασης προς έναν αποκρατικοποιημένο, ανεπίσημο, ιμπεριαλισμό. 

Στο νέο αυτό μοντέλο, το κράτος δεν κυβερνά άμεσα τα αποικιακά εδάφη, αλλά διασφαλίζει τον έλεγχο και την εκμετάλλευσή τους μέσω ναυτικής ισχύος, διπλωματικού εξαναγκασμού, και ελεύθερης λειτουργίας ιδιωτικών εμπορικών δικτύων.

Η “Jardine Matheson” δεν διέθετε καμία θεσμική κρατική αρμοδιότητα. Ωστόσο, όπως τεκμηριώνει ο Jonathan Spence στο “The Search for Modern China” (W.W. Norton, 1990), λειτούργησε ως βασικός φορέας βρετανικής οικονομικής διείσδυσης στην Κίνα, ιδίως μέσω του εμπορίου οπίου. Η εταιρεία άσκησε έντονη πολιτική πίεση προς το Λονδίνο υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης, γεγονός που οδήγησε στους Πολέμους του Οπίου και στη θεσμική κατοχύρωση των λεγόμενων “συνθηκών του ελεύθερου εμπορίου”.

Η οργανική σχέση “EIC” και “Jardine Matheson” δεν υπήρξε θεσμική αλλά προσωπική και δικτυακή. Ο William Jardine, συνιδρυτής της εταιρείας, είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως ιατρός-χειρουργός της EIC, ενώ, όπως αναλύει ο Alain Le Pichon στο “China Trade and Empire” (Oxford University Press, 2006), μεγάλος αριθμός πρώην υπαλλήλων, πρακτόρων και πλοιάρχων της EIC απορροφήθηκε από τις νέες ιδιωτικές εμπορικές εταιρείες της Ανατολικής Ασίας. Το ανθρώπινο και οργανωτικό κεφάλαιο της αυτοκρατορίας δεν αποστρατεύτηκε, δεν ιδιώτευσε, δεν τέθηκε σε αχρηστία, τέθηκε υπό νέα σημαία εργοδότη, ιδιωτικοποιήθηκε.

Ο έλεγχος του δημοσίου χρέους 

Η μετάβαση από την East India Company στη Jardine Matheson και  μερικές ακόμα ιδιωτικές εταιρίες  αποκαλύπτει, όχι μια παρακμή της βρετανικής  αποικιακής ισχύος αλλά έναν δομικό μετασχηματισμό της. Όπως συνοψίζει ο Cain και Hopkins στο “British Imperialism, 1688–2000″ (Longman, 2001), το βρετανικό κράτος περιόρισε την άμεση διοικητική του εμπλοκή, διατηρώντας όμως τον έλεγχο των διεθνών δικτύων και συνθηκών συσσώρευσης κερδών και κεφαλαίων.

Η αποικιοκρατία δεν καταργήθηκε· μετασχηματίστηκε σε ιδιωτικοποιημένο σύστημα οικονομικής κυριαρχίας, με πολύ χαμηλότερο διοικητικό και πολιτικό κόστος αλλά με  μεγαλύτερη ευελιξία. 

Tο πέρασμα από τον κρατικό αποικιακό καπιταλισμό της EIC, στον ιδιωτικοποιημένο αποικιακό καπιταλισμό υπό κρατική προστασία οδήγησε στη  μετατροπή της αποικιακής κερδοφορίας (μέσω κρατικών ομολόγων και χρηματοπιστωτικών μηχανισμών, σε έλεγχο του δημόσιου χρέους. Τα κέρδη της αποικιοκρατίας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό στον ίδιο κοινωνικό–κληρονομικό κύκλο της Βρετανικής Ελίτ. Αυτόν τον κύκλο, η ιστοριογραφία ονομάζει gentlemanly capitalism..Αυτός ο κύκλος διατήρησε την ισχύ του όχι, με τη μορφή συνωμοτικής συνέχειας, αλλά  με τη μορφή δομικής, θεσμικής και οικογενειακής αναπαραγωγής της κατοχής  ισχύος.

Η Σχέση με το Στέμμα και την Τράπεζα της Αγγλίας

Η σχέση των lobbies με το Στέμμα και την Τράπεζα της Αγγλίας ήταν θεσμική και αλληλοεξαρτώμενη, καθώς το αποικιακό κεφάλαιο χρηματοδοτούσε το δημόσιο χρέος και επηρέαζε πολιτικές αποφάσεις. Το Στέμμα, μέσω του Συμβουλίου του Στέμματος (Privy Council), και η Τράπεζα της Αγγλίας (Bank of England) ήταν “κεντρικά όργανα στα χέρια” του gentlemanly capitalism, όπου διευθυντές της EIC και έμποροι οπίου είχαν άμεση πρόσβαση.

Για παράδειγμα, το 1839, το lobby του οπίου, πίεσε το Στέμμα για στρατιωτική επέμβαση, με διευθυντές EIC, όπως ο James Weir Hogg, να είναι μέλη του Privy Council και να επηρεάζουν την έκδοση εκτελεστικών διαταγμάτων του Συμβουλίου του Στέμματος (Orders in Council).  Διαταγματάτων που εκδίδονταν από το Privy Council στο όνομα του μονάρχη, με νομική ισχύ, χωρίς να απαιτείται πάντα έγκριση Κοινοβουλίου. (Orders in Council για πολεμικές πιστώσεις (Cain & Hopkins, British Imperialism, 1993, σ. 320-325).

Η Τράπεζα της Αγγλίας, ιδρυθείσα το 1694, χρηματοδοτούσε το Δημόσιο χρέος από αποικιακά κέρδη, με διευθυντές όπως ο Bonamy Dobrée να είναι και μέλη της EIC (Broz & Grossman, Explorations in Economic History, 2004, σ. 55-60). Με αυτόν τον τρόπο, τα Κέρδη της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, τα κέρδη από το εμπόριο του οπίου, του δουλεμπορίου κλπ κλπ, γίνονται  καταθέσεις στην Τράπεζα της Αγγλίας. Το Στέμμα, μέσω του Privy Council, εξέδιδε διατάγματα για εμπορική προστασία, ενώ το lobby του οπίου πίεζε για κρατικά δάνεια από την Τράπεζα για πολεμικές δαπάνες (Ingham, Capitalism Divided?, 1984, σ. 130-135). 

Με αυτόν τον τρόπο η χρηματοδότηση του κράτους από την Τράπεζα της Αγγλίας απέβαινε  χρυσοφόρος για το Lobby του οπίου και την εταιρεία των ανατολικών Ινδιών (Ε.Ι.C). Αυτή η σχέση επέτρεψε στα lobbies να διαμορφώνουν και την εξωτερική πολιτική, όπως στους Πολέμους του Οπίου, όπου το κεφάλαιο από όπιο κάλυπτε το 20% του βρετανικού εμπορικού ισοζυγίου (Dumett, Gentlemanly Capitalism and British Imperialism, 1999, σ. 50-55).

Συμπερασματικά για τα Lobbies

Το κεφάλαιο των lobbies του “καπιταλισμού των  ευγενών- gentlemanly capitalism” αξιοποίησε τα αποικιακά κέρδη, τα κέρδη από το εμπόριο του οπίου, για να καταστεί “ιδιοκτήτης” του δημοσίου χρέους, αποκτώντας έτσι πολιτική ισχύ και δυνατότητα διαμόρφωσης της εξωτερικής πολιτικής της Βρετανίας. 

Τα lobbies του οπίου και της  Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών EIC, αλληλοεξαρτώμενα, χρησιμοποιούσαν δίκτυα της Βρετανικής Ελίτ για να επηρεάζουν το Στέμμα και την Τράπεζα της Αγγλίας, όπως αποδεικνύεται από την υποστήριξη των Πολέμων του Οπίου. Αυτή η δομή όχι μόνο ενίσχυσε την αυτοκρατορία, αλλά και δημιούργησε ένα μοντέλο οικονομικής κυριαρχίας που διαμόρφωσε τον 19ο αιώνα. (Cain & Hopkins, British Imperialism, 1993, σ. 450-455), και το ηθικό υπόβαθρο των διεθνών σχέσεων αυτού του αιώνα.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν, στο πλαίσιο οργανωμένης αστυνομικής επιχείρησης, έξι μέλη της οργάνωσης, μεταξύ των οποίων και οι αρχηγοί της, ενώ στη δικογραφία που σχηματίστηκε περιλαμβάνονται ακόμη 30 ταυτοποιημένα άτομα, ανάμεσά τους δημόσιοι υπάλληλοι και ιδιώτες μηχανικοί, αρχιτέκτονες και επιχειρηματίες.

Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, δωροληψία και δωροδοκία υπαλλήλου, εμπορία επιρροής και παράβαση καθήκοντος.

Όπως ανακοινώθηκε από την ΕΛΑΣ, η έρευνα ξεκίνησε κατόπιν αξιοποίησης καταγγελιών σχετικά με επίμεμπτες ενέργειες υπαλλήλων σε υπηρεσίες πολεοδομικού αντικειμένου της Αττικής και εξελίχθηκε με τη χρήση ειδικών ανακριτικών ενεργειών, καθώς και με τη συνδυαστική αξιολόγηση τηλεφωνικών επικοινωνιών, φυσικών παρακολουθήσεων, καταθέσεων, ψηφιακών δεδομένων και λοιπού προανακριτικού υλικού.

Από την έρευνα της αστυνομίας προέκυψε ότι τα μέλη της οργάνωσης, τουλάχιστον από τον Οκτώβριο του 2025, είχαν συγκροτήσει δομημένο δίκτυο με διακριτούς ρόλους, ιεραρχία και καταμερισμό ενεργειών. Εκμεταλλευόμενα τη θέση ή την ιδιότητά τους, παρενέβαιναν σε υποθέσεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος, απαιτώντας ή λαμβάνοντας χρηματικά ποσά για:

– Την παράτυπη ή κατά προτεραιότητα έκδοση οικοδομικών αδειών.

– Την τακτοποίηση ή νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών.

– Τη μείωση επιβληθέντων προστίμων.

– Την έκδοση θετικών γνωμοδοτήσεων.

– Τη διευκόλυνση ή επίσπευση εκκρεμών φακέλων.

– Τη γενικότερη διαχείριση υποθέσεων που παρουσίαζαν πολεοδομικές εκκρεμότητες ή παρατυπίες.

Κεντρικό ρόλο στην οργάνωση είχαν δύο άτομα, τα οποία φέρονται να καθόριζαν τη στρατηγική, να αξιοποιούσαν το δίκτυο επαφών τους και να προσδιόριζαν, κατά περίπτωση, το ύψος των χρηματικών απαιτήσεων. Τα υπόλοιπα μέλη αναλάμβαναν ειδικότερους ρόλους, ανάλογα με την αρμοδιότητα, τη θέση ή τη δυνατότητα επιρροής τους σε υπηρεσιακές διαδικασίες.

Αναλυτικά, σύμφωνα με την έρευνα, τα μέλη της οργάνωσης είχαν διακριτούς και αλληλοσυμπληρούμενους ρόλους, ως εξής:

– Τα δύο αρχηγικά μέλη φέρονται να καθόριζαν τη στρατηγική της οργάνωσης, να διαχειρίζονταν το δίκτυο επαφών και να συντόνιζαν την προώθηση και διεκπεραίωση υποθέσεων πολεοδομικού ενδιαφέροντος, καθορίζοντας, κατά περίπτωση, και το ύψος των χρηματικών απαιτήσεων.

– Μέλος με εξειδικευμένη γνώση του πολεοδομικού πλαισίου παρείχε κατευθύνσεις και οδηγίες για τον χειρισμό υποθέσεων, προτείνοντας τρόπους διεκπεραίωσης ή τροποποίησης φακέλων, ώστε να εμφανίζονται ως συμβατοί με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

– Μέλος αρμόδιο για ζητήματα έκδοσης αδειών φέρεται να αναλάμβανε την προώθηση και διεκπεραίωση υποθέσεων που αφορούσαν οικοδομικές άδειες και συναφείς διοικητικές πράξεις, έναντι χρηματικού ανταλλάγματος.

– Μέλος αρμόδιο για υποθέσεις αυθαίρετων κατασκευών φέρεται να παρενέβαινε σε διαδικασίες ελέγχου, τακτοποίησης ή νομιμοποίησης αυθαιρέτων, παρέχοντας ευνοϊκή μεταχείριση έναντι αμοιβής.

– Μέλος με θέση ευθύνης σε υπηρεσιακό επίπεδο φέρεται να αναλάμβανε τη διαχείριση υποθέσεων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του, διευκολύνοντας την έκδοση σχετικών διοικητικών πράξεων έναντι οικονομικού ανταλλάγματος.

– Ιδιώτης μηχανικός, μέλος της οργάνωσης, λειτουργούσε ως σύνδεσμος μεταξύ ενδιαφερομένων και των λοιπών μελών, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση υποθέσεων, τη μεταφορά αιτημάτων και, κατά περίπτωση, τη διακίνηση χρηματικών ποσών, ενώ φέρεται να συνέβαλλε και στη διαμόρφωση ευνοϊκών γνωμοδοτήσεων στο πλαίσιο συλλογικών διαδικασιών.

Χαρακτηριστικό της δράσης τους, όπως επισημαίνεται από την ΕΛΑΣ, ήταν η λήψη μέτρων αντιπαρακολούθησης. Ειδικότερα, απέφευγαν την ευθεία αναφορά σε χρηματικά ποσά κατά τις τηλεφωνικές επικοινωνίες, χρησιμοποιούσαν διαδικτυακές εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, ενώ για τα χρήματα χρησιμοποιούσαν κωδικές λέξεις, όπως «καφές», «εργαλεία», «σχέδια» και «χαρτιά».

Παράλληλα, για τον καθορισμό των παράνομων αμοιβών και την παραλαβή χρημάτων, προτιμούσαν διά ζώσης συναντήσεις σε χώρους που θεωρούσαν ασφαλείς, όπως καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, χώρους στάθμευσης και οχήματα.

Μέχρι στιγμής έχουν διακριβωθεί τουλάχιστον 29 περιπτώσεις δωροληψίας και παράβασης καθήκοντος, με τα χρηματικά ποσά που απαιτούνταν να κυμαίνονται από 1.000 έως 30.000 ευρώ ανά περίπτωση.

Η αστυνομική επιχείρηση πραγματοποιήθηκε χθες το μεσημέρι, Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο αυτόφωρης πράξης δωροληψίας. Κατά τη διάρκεια αυτής, ένα από τα μέλη της οργάνωσης εντοπίστηκε να παραδίδει σε αρχηγικό μέλος φάκελο που περιείχε το χρηματικό ποσό των 3.000 ευρώ. Ακολούθησε η άμεση επέμβαση των αστυνομικών, η σύλληψη των εμπλεκομένων και η διενέργεια ερευνών.

Από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε οικίες, γραφεία και στην κατοχή των κατηγορουμένων, συνολικά, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 334.895 ευρώ, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, εξωτερικός σκληρός δίσκος, ατζέντες, χειρόγραφες σημειώσεις και σύμβαση μίσθωσης θυρίδας θησαυροφυλακίου.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή, η οποία άσκησε σε βάρος τους ποινική δίωξη και τους παρέπεμψε στον ανακριτή, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για την πλήρη αποτύπωση της έκτασης της εγκληματικής δραστηριότητας, τον εντοπισμό τυχόν επιπλέον εμπλεκομένων και τη διακρίβωση του συνολικού παράνομου οικονομικού οφέλους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Μπορεί να διαχειριστεί αυτά τα θέματα μια κυβέρνηση που επί των ημερών της άφησε να εξελίσσεται το αφήγημα της “γαλάζιας πατρίδας”, να μην ποντίζεται το καλώδιο, να είναι ανεξέλεγκτη η ακρίβεια, η αδυναμία να εξασφαλιστεί καλή αγοραστική δύναμη; Απέτυχε», ανέφερε.

Τόνισε πως στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η πολιτική αλλαγή με ασφάλεια, σιγουριά και προοπτική. “Μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να το εγγυηθεί με το σχέδιο του» σημείωσε ο Κ. Τσουκαλάς.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε πλήρως ρεαλιστική τη στρατηγική του Κινήματος, επιχειρηματολογώντας για τις αδυναμίες του δόγματος αυτοδυναμίας της Νέας Δημοκρατίας, της ΕΛΑΣ και της Ελπίδας.

«Εμείς λέμε να είμαστε πρώτοι, να είμαστε πρωταγωνιστές για να εγγυηθούμε την προοδευτική αλλαγή. Είναι προϋπόθεση να είναι πρώτο κόμμα το ΠΑΣΟΚ για την πολιτική αλλαγή» υπογράμμισε ο Κ. Τσουκαλάς .

Για τις δημοσκοπήσεις τόνισε ότι δείχνουν τη φωτογραφία της στιγμής και δεν αποπροσανατολίζουν το ΠΑΣΟΚ.

«Έχουμε κόμματα που ιδρύθηκαν 10 μέρες πριν, έχουν διαφημιστεί επί 9 μήνες, μετρούσαμε δυνητική επιρροή αυτών των κομμάτων επί 9 μήνες. Το κόμμα του κ. Σαμαρά σταμάτησε να μετριέται ως δυνητική επιρροή, ως τώρα μετριόταν και αυτό.

Αν δούμε τις δημοσκοπήσεις της εβδομάδας, κι όχι μόνο τα ποσοστά που και εκεί υπάρχουν αποκλίσεις, αλλά αν εστιάσουμε στα ποιοτικά στοιχεία -από που παίρνει κάθε κόμμα τι-, θα δούμε και εκεί πολύ μεγάλες αποκλίσεις», επισήμανε ο κ. Τσουκαλάς.

Σχολιάζοντας την επανεμφάνιση των δύο πρώην Πρωθυπουργών, των κ.κ. Τσίπρα και Σαμαρά, τόνισε: «Στο θέμα της δεξιάς πολυκατοικίας η υποχωρητικότητα της Νέας Δημοκρατίας απέναντι στην Τουρκία αφήνει ένα χώρο στον κ. Σαμαρά. Στον χώρο της κεντροαριστεράς, λέει ο κ. Τσίπρας κάτι πιο προοδευτικό από το ΠΑΣΟΚ; Λέει κάτι πιο ρεαλιστικό; Πιο αριστερό; Πιο πατριωτικό; Δεν έχω ακούσει κάτι. Να δούμε λοιπόν το πρόγραμμά του. Το ακροατήριο του, σε επίπεδο δεξαμενών, φαίνεται πεπερασμένο. Όταν θα κάτσει η σκόνη, θα φανεί ποιος έχει σχέδιο, ποιος είναι έτοιμος να συγκρουστεί με καρτέλ και την εγχώρια ολιγαρχία αν χρειαστεί. Ρόλος του ΠΑΣΟΚ είναι να είναι ο προοδευτικός πρωταγωνιστής” .

Τέλος, ο κ. Τσουκαλάς ήταν σαφής σχετικά με τις τελευταίες δηλώσεις του Χ. Δούκα: «Χθες υπήρξε ομόφωνη απόφαση του Πολιτικού Συμβουλίου, η οποία επιβεβαίωσε την αυτόνομη εκλογική πορεία, τον στόχο της πρώτης θέσης και της πολιτικής αλλαγής που έχει ως προϋπόθεση να είναι πρώτο το ΠΑΣΟΚ, την αμφίπλευρη διεύρυνση και τον μονομέτωπο αγώνα απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Και εφόσον αυτή είναι η απόφαση όλων καλό είναι να μην υπάρχουν θολά μηνύματα από κανέναν», κατέληξε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η επίθεση σημειώθηκε την τελευταία ημέρα του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, της σημαντικότερης οικονομικής διοργάνωσης της Ρωσίας, η οποία φιλοξένησε χιλιάδες συμμετέχοντες από περισσότερες από 130 χώρες.

Ο κυβερνήτης της περιφέρειας Λένινγκραντ, Αλεξάντρ Ντροζντένκο, ανακοίνωσε ότι οι αντιαεροπορικές δυνάμεις κατέρριψαν περισσότερα από 140 drones, ενώ ξέσπασε πυρκαγιά σε στρατιωτική εγκατάσταση, χωρίς να αποκαλύψει την ακριβή τοποθεσία. Παράλληλα, κάτοικοι της περιοχής απομακρύνθηκαν προληπτικά, ενώ καταγράφηκαν περιορισμένες ζημιές σε κτίρια.

Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, ο κυβερνήτης της Αγίας Πετρούπολης, Αλεξάντρ Μπέγκλοφ, κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους, καθώς οι αρχές βρίσκονταν σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού.

Τι υποστηρίζει ο Ζελένσκι

Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι τα ουκρανικά drones διένυσαν περίπου 1.000 χιλιόμετρα για να πλήξουν «οπλοστάσια του εχθρικού ναυτικού και βάση στην Κροστάνδη», το βασικό ορμητήριο του ρωσικού Στόλου της Βαλτικής.

Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε την επιχείρηση «δίκαιη απάντηση» στις ρωσικές επιθέσεις εναντίον της χώρας του, προσθέτοντας ότι επλήγη επίσης αποθήκη πετρελαίου στην περιφέρεια Κρασνοντάρ, περίπου 500 χιλιόμετρα μακριά.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας ανακοίνωσαν ότι στη διάρκεια της νύχτας έπληξαν μία αποθήκη κι έναν τερματικό σταθμό πετρελαίου στην περιφέρεια του Λένινγκραντ.

Η νέα κλιμάκωση έρχεται μόλις μία ημέρα μετά την αντιπαράθεση Ζελένσκι και Βλαντίμιρ Πούτιν για το ενδεχόμενο απευθείας διαπραγματεύσεων. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε ζητήσει κατάπαυση του πυρός και συνάντηση κορυφής με τον Ρώσο ομόλογό του, υποστηρίζοντας ότι «ήρθε η ώρα να τελειώσει ο πόλεμος».

“Συγγνώμη” από Κίεβο

Με μία ανάρτηση στα social media, το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας τοποθετήθηκε για το συμβάν με το θαλάσσιο μη επανδρωμένο ουκρανικό σκάφος που βρέθηκε στη Λευκάδα, εκφράζοντας τη λύπη του. «Ήταν αποτέλεσμα των συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί εξαιτίας της συνεχιζόμενης ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας», ανέφερε, μεταξύ άλλων στην ανάρτησή του, ο εκπρόσωπος του ουκρανικού ΥΠΕΞ, Heorhii Tykhyi, εκφράζοντας τη λύπη του για το συμβάν με το drone στη Λευκάδα.

Πιο συγκεκριμένα ο Tykhyi τόνισε στο μήνυμά του: «Με αφορμή το περιστατικό που αφορά το θαλάσσιο μη επανδρωμένο σκάφος (sea drone) το οποίο εντοπίστηκε κοντά στο ελληνικό νησί της Λευκάδας, η ουκρανική πλευρά εκφράζει την ευγνωμοσύνη της προς την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό για τη σταθερή υποστήριξη που παρέχουν στη χώρα μας από τις πρώτες κιόλας ημέρες της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής. Η Ουκρανία αποδίδει ιδιαίτερη αξία στις φιλικές σχέσεις που διατηρεί με την Ελλάδα.

Καθώς οι σύγχρονες προκλήσεις για τη διεθνή και περιφερειακή ασφάλεια, και ιδιαίτερα για τη θαλάσσια ασφάλεια, καθώς και οι δραστηριότητες του ρωσικού “σκιώδους στόλου” αποτελούν κοινή ανησυχία τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ουκρανία, η Ουκρανία υπογραμμίζει την προσήλωσή της στους κανόνες του διεθνούς δικαίου και στις αρχές της ασφάλειας της πολιτικής ναυσιπλοΐας, επισημαίνοντας το ενδιαφέρον της να αποτραπούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, η ουκρανική πλευρά εκφράζει τη λύπη της για το περιστατικό, τονίζοντας ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα των συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί εξαιτίας της συνεχιζόμενης ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας.

Η ουκρανική πλευρά είναι πεπεισμένη ότι το συγκεκριμένο περιστατικό, όπως και αντίστοιχα συμβάντα σε άλλες περιοχές, καταδεικνύει ότι η συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα εναντίον της Ουκρανίας συνιστά απειλή όχι μόνο για τη χώρα μας, αλλά και για γειτονικά φιλικά κράτη, την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα συνολικά. Η Ουκρανία παραμένει προσηλωμένη, από κοινού με την Ελλάδα, στην περαιτέρω εμβάθυνση των φιλικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας και στην ανάπτυξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος».

Τι συνέβη στην Ρουμανία 

Ένα θαλάσσιο μη επανδρωμένο σκάφος (drone) της Ουκρανίας εξερράγη χτες στο λιμάνι της Κωνστάντζας στη Ρουμανία, αφού βγήκε εκτός πορείας και ελέγχου. Η δικαιολογία του Κιέβου είναι ότι αυτό συνέβη λόγω παρεμβολών του ρωσικού ηλεκτρονικού συστήματος κατά τη διάρκεια αποστολών στην επιχειρησιακή ζώνη της Μαύρης Θάλασσας.

Το Πολεμικό Ναυτικό της Ουκρανίας παρείχε τις απαραίτητες πληροφορίες στις ναυτικές δυνάμεις της Ρουμανίας προκειμένου να αποφευχθούν απώλειες αμάχων. «Κατά τη διάρκεια αποστολών στην επιχειρησιακή ζώνη της Μαύρης Θάλασσας, ένα από τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφάνειας (θαλάσσιο drone) του Πολεμικού μας Ναυτικού, έχασε τον έλεγχο υπό την επίδραση εχθρικών μέσων ηλεκτρονικού πολέμου και κατέληξε κοντά στις ακτές της Ρουμανίας. Παρείχαμε τις απαραίτητες πληροφορίες στο Πολεμικό Ναυτικό της Ρουμανίας προκειμένου να αποφευχθούν απώλειες στον άμαχο πληθυσμό», αναφέρει σε ανακοίνωσή του.

NEW: Explosion reported near Romania’s Constanța Port.

Area cordoned off.

A naval drone reportedly found nearby this morning. pic.twitter.com/sode6zhUpg

— Clash Report (@clashreport) June 5, 2026

Το περιστατικό συνέβη κοντά στο ρουμανικό λιμάνι της Κωνστάντζας, όπου το ναυτικό drone εξερράγη κοντά σε μια προβλήτα, αφού έφτασε στην περιοχή. Σύμφωνα με αναφορές, το μη επανδρωμένο σκάφος εξερράγη μετά από σύγκρουση με μια μπάρα ασφαλείας κοντά στην αποβάθρα. Άλλες μαρτυρίες υποδηλώνουν ότι δεν εξερράγη κατά την πρόσκρουση, αλλά αυτοανατινάχθηκε μέσω ενός χρονοδιακόπτη που ανακάλυψε μια ρουμανική ομάδα εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Ουκρανίας, Heorhii Tykhyi, δήλωσε ότι το Κίεβο είχε ενημερώσει εγκαίρως τη Ρουμανία, αφού το ναυτικό drone έχασε τον έλεγχο λόγω ρωσικής παρεμβολής. «Σχετικά με το περιστατικό στο λιμάνι της Κωνστάντζας στη Ρουμανία: το Πολεμικό Ναυτικό της Ουκρανίας ενημέρωσε εγκαίρως τη ρουμανική πλευρά για ένα ναυτικό drone που είχε χάσει τον έλεγχο λόγω ρωσικής παρεμβολής», δήλωσε ο Tykhyi. Σύμφωνα μάλιστα με τον ίδιο, οι ουκρανικές και ρουμανικές αρχές παρέμειναν σε στενή επαφή, εξασφάλισαν την περιοχή και απέτρεψαν τον τραυματισμό αμάχων.

Momentul exploziei dronei navale din portul civil Constanța, surprins de reporterul TVR Ana-Maria Stancu în timp ce relata.#AnaMariaStancu #TVR #Constanta #PortulConstanta #Explozie #DronaNavala #Drone #BreakingNews #Romania #MareaNeagra #Actualitate #Stiri pic.twitter.com/BYeG894dIR

— defapt.ro (@defapt) June 5, 2026

Ο Τίκι πρόσθεσε ότι το περιστατικό κατέδειξε πώς ο πλήρης πόλεμος της Ρωσίας δημιουργεί κινδύνους πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας. «Αυτό το περιστατικό δείχνει για άλλη μια φορά ότι η συνεχιζόμενη πλήρης επιθετικότητα της Ρωσίας αποτελεί απειλή όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για ολόκληρη την περιοχή. Ο αποτελεσματικός συντονισμός είναι καθοριστικός για τον μετριασμό των συνεπειών της στις γειτονικές χώρες… Οι αρμόδιες αρχές των δύο κρατών βρίσκονται σε στενή επαφή από τότε, ανέλαβαν τον έλεγχο της κατάστασης και εξασφάλισαν την ασφάλεια της περιοχής. Αυτός ο αποτελεσματικός συντονισμός επέτρεψε τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για την αποτροπή ζημιών στους πολίτες», ανέφερε.

Το Υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας δήλωσε ότι το θαλάσσιο drone ήταν τύπου που χρησιμοποιείται στον πόλεμο στην Ουκρανία. «Το ναυτικό drone αυτοανατινάχθηκε γύρω στις 10:30 π.μ., χωρίς να προκαλέσει θύματα», ανέφερε το Υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας. Μέχρι εκείνη την ώρα, η περιοχή είχε ήδη ασφαλιστεί και απομονωθεί από την Ακτοφυλακή της Ρουμανίας και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ρουμάνοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το αντικείμενο βρισκόταν υπό εξέταση και διαδικασία εξουδετέρωσης όταν σημειώθηκε η έκρηξη. «Το ναυτικό drone ανήκει στον τύπο των μη επανδρωμένων συστημάτων που χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στην Ουκρανία», ανέφερε το ρουμανικό Υπουργείο Άμυνας. Το υπουργείο τόνισε επίσης ότι το αντικείμενο δεν ήταν σε υπηρεσία στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ρουμανίας και δεν συμμετείχε στις πρόσφατες ασκήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Μαύρη Θάλασσα.

Νωρίτερα, είχαν κυκλοφορήσει αναφορές ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου με βάση το Καλίνινγκραντ για να παρεμβαίνει στις διαδρομές των ουκρανικών drones που χτυπούν στόχους εντός της Ρωσίας, προκαλώντας την απώλεια της ακρίβειας πλοήγησης των ουκρανικών drones και την παρέκκλισή τους προς τις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία.

Προφανώς, οι Ρώσοι πραγματοποιούν ηλεκτρονικές παρεμβολές, αλλά αυτό έχει καταντήσει η τρέχουσα δικαιολογία του Κιέβου όταν για κάποιον λόγο τα δικά της θαλάσσια και εναέρια drones παραβιάζουν τον εναέριο χώρο και τα χωρικά ύδατα φιλικών χωρών. Στην Ελλάδα είχαμε το περιστατικό με το ουκρανικό θαλάσσιο drone στη Λευκάδα, το οποίο, βεβαίως, δεν βρέθηκε εκεί λόγω ρωσικών παρεμβολών, για το οποίο το Κίεβο μετά από αρκετές μέρες ζήτησε “συγγνώμη”…

Τα σχόλια του Χέγκσεθ αντανακλούν την κριτική που γίνεται συχνά από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την Ευρώπη, μία περιοχή για την οποία, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι στερείται αποτελεσματικής άμυνας, είναι ανίκανη ν’ αντιμετωπίσει τη μετανάστευση, ασκώντας περιττή γραφειοκρατία και «λογοκρισία» κατά της ακροδεξιάς, ενώ οι εθνικιστές φωνές παραμένουν εκτός της εξουσίας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μέσα σε αυτό το θέατρο, εμφανίζεται εκ νέου η πολιτική παρουσία του Αλέξη Τσίπρα. Και εδώ η Ιστορία, αυτή η σαρκαστική γερόντισσα που γελάει με τις βεβαιότητες των ανθρώπων, επιφυλάσσει μία από τις πιο απολαυστικές ειρωνείες της. Διότι είτε ως υπαρκτή πολιτική δύναμη, είτε ως φάντασμα που εξακολουθεί να στοιχειώνει το πολιτικό φαντασιακό, λειτούργησε ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες συσπείρωσης της Νέας Δημοκρατίας. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ακόμη και αν δεν υπήρχε, το σύστημα θα έπρεπε να τον εφεύρει.

Γιατί κάθε εξουσία έχει ανάγκη τον αντίπαλό της, όχι απαραίτητα για να τον νικήσει, αλλά για να δικαιολογεί τη δική της ύπαρξη. Χρειάζεται το φόβητρο, τον καθρέφτη, τον “άλλο” που επιτρέπει στο κατεστημένο να εμφανίζεται ως η λογική και ασφαλής επιλογή. Έτσι, η πολιτική αντιπαράθεση παύει να είναι σύγκρουση προγραμμάτων και μετατρέπεται σε διαχείριση φόβων. Η πολιτική, άλλωστε, ζει περισσότερο από τους φόβους, παρά από τις ιδέες.

Η περίπτωση Σαμαρά

Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να κινείται σαν ομπρέλα παραδομένη στον άνεμο, μία προς τα δεξιά, μία προς τα αριστερά, μία προς την αντιπολίτευση, μία προς τη συναίνεση. Ένας οργανισμός που αναζητά τον εαυτό του μέσα σε έναν λαβύρινθο καθρεφτών και κινδυνεύει να χαθεί πριν τον βρει. Κι ενώ τα κόμματα αναζητούν ταυτότητες, η κοινωνία αναζητά νόημα. Γιατί το βαθύτερο πρόβλημα δεν βρίσκεται στα πρόσωπα.

Δεν βρίσκεται στους αρχηγούς, στους υπουργούς ή στους επίδοξους διαδόχους, αλλά βρίσκεται στο γεγονός ότι ολόκληρο το πολιτικό οικοδόμημα αρχίζει να θυμίζει πυροτεχνήματα λίγο πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη. Δηλαδή λάμψεις χωρίς διάρκεια, θόρυβος χωρίς ουσία, υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα.

Κάθε εκλογή παρουσιάζεται ως ιστορική, κάθε πολιτική μάχη ως υπαρξιακή και κάθε νέος αρχηγός ως μεσσίας ή καταστροφέας. Και στο τέλος, η κοινωνία επιστρέφει στην ίδια πραγματικότητα, απλώς με διαφορετικές αφίσες στους τοίχους. Οι πολιτικοί στρατηλάτες των τηλεοπτικών παραθύρων, οι αρχιτέκτονες της επικοινωνίας, οι επαγγελματίες της εικόνας και οι οικονομικοί ολιγάρχες, που επιθυμούν τη διαιώνιση των ίδιων ισορροπιών, επιδιώκουν μια σταθερά που είναι να μακιγιάρουν τα ίδια πρόσωπα χωρίς να αλλάζει το σύστημα. Αυτή είναι η μεγάλη τέχνη κάθε κατεστημένου, να μεταμφιέζει τη συνέχεια σε αλλαγή, να βαφτίζει τη συντήρηση μεταρρύθμιση, να παρουσιάζει το χθες ως αύριο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για ένα πιθανό κόμμα του Αντώνη Σαμαρά αποκτά ενδιαφέρον, όχι επειδή προαναγγέλλει κάποια εθνική λύτρωση. Οι κοινωνίες σπάνια σώζονται από πρόσωπα. Αποκτά ενδιαφέρον επειδή θα μπορούσε να διαταράξει τις βεβαιότητες του υπάρχοντος πολιτικού χάρτη. Η πραγματική απειλή για κάθε σύστημα δεν είναι ο ισχυρός αντίπαλος. Είναι ο απρόβλεπτος παράγοντας. Εκείνος που χαλάει τα σχέδια, ανατρέπει τις ισορροπίες και αναγκάζει τους μηχανισμούς να ξαναγράψουν τα σενάριά τους.

Και εδώ γεννιέται το πιο επικίνδυνο ερώτημα. Μήπως ζούμε το τέλος των κομμάτων όπως τα γνωρίσαμε; Και κυρίως το τέλος των κομματικών μηχανισμών, που για δεκαετίες διεκδικούσαν το μονοπώλιο της λαϊκής έκφρασης. Διότι τι είναι σήμερα τα περισσότερα κόμματα; Εργαστήρια ιδεών ή συμβολαιογραφικά γραφεία εξουσίας; Θεσμοί δημοκρατικής συμμετοχής ή μηχανισμοί διαχείρισης πολιτικών πελατειών;

Κόμματα εκτός εποχής, τόπου, χρόνου

Σε πολλές περιπτώσεις τα κόμματα θυμίζουν περισσότερο συμβολαιογραφικά γραφεία, παρά κινήματα πολιτών. Συντάσσουν συμβόλαια ελπίδας πριν από τις εκλογές και πρωτόκολλα συμβιβασμού μετά από αυτές. Επικυρώνουν συμφωνίες, ανακυκλώνουν στελέχη, διαχειρίζονται ισορροπίες και μεταβιβάζουν εξουσίες. Η διαφορά είναι ότι ο συμβολαιογράφος υποχρεούται να λέει την αλήθεια για το περιεχόμενο του εγγράφου. Η πολιτική όχι πάντοτε. Έτσι γεννιέται η μεγάλη παραμυθολογία των μαζών. Κάθε κόμμα κατασκευάζει τον δικό του μύθο, το μύθο της προόδου, της σταθερότητας, της επανάστασης, της σωτηρίας.

Και όταν ένας μύθος φθείρεται, αντικαθίσταται από έναν νέο. Όχι για να αλλάξει η πραγματικότητα, αλλά για να συνεχιστεί η διαχείρισή της. Η πολιτική μετατρέπεται έτσι σε βιομηχανία αφηγημάτων. Και εδώ βρίσκεται ίσως το ουσιαστικότερο ζήτημα της εποχής μας. Μήπως δεν αρκεί να αλλάξουν τα κόμματα; Μήπως πρέπει να αλλάξει η φορά του ίδιου του πολιτικού ρεύματος; Επί δεκαετίες η ροή ήταν μονόδρομος. Τα κόμματα μιλούσαν και οι πολίτες άκουγαν, τα κόμματα αποφάσιζαν και οι πολίτες επικύρωναν, τα κόμματα όριζαν την ατζέντα και η κοινωνία ακολουθούσε.

Τι θα συνέβαινε όμως αν η φορά αντιστρεφόταν; Αν οι πολίτες έπαυαν να είναι πελάτες κομματικών οργανισμών και γίνονταν οι ίδιοι διαμορφωτές της δημόσιας ζωής; Αν απαιτούσαν λογοδοσία αντί για συνθήματα; Διαφάνεια αντί για επικοινωνιακά τεχνάσματα; Συμμετοχή αντί για ανάθεση;

Τότε ίσως θα αποκαλυπτόταν η μεγαλύτερη αδυναμία του σημερινού συστήματος. Ότι έχει μάθει να λειτουργεί με παθητικούς ψηφοφόρους και δυσκολεύεται να συνυπάρξει με ενεργούς πολίτες. Όμως καμία κοινωνία δεν σώζεται όταν αναθέτει διαρκώς τη σωτηρία της σε άλλους. Γιατί όταν οι κοινωνίες αρχίζουν να αμφισβητούν όχι μόνο τους διαχειριστές αλλά και τον τρόπο διαχείρισης, τότε οι σκηνοθεσίες καταρρέουν, οι μύθοι ξεθωριάζουν και τα συμβόλαια της εξουσίας χάνουν την ισχύ τους μέσα στη συνείδηση των ανθρώπων.

Και τότε η Ιστορία, αδιάφορη για κομματικά γραφεία, δημοσκοπήσεις και επικοινωνιακά τεχνάσματα, ανοίγει μια νέα σελίδα. Μια σελίδα που δεν τη γράφουν οι μηχανισμοί, αλλά οι πολίτες που αποφασίζουν να πάψουν να είναι θεατές και να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές του μέλλοντός τους. Και μέσα σε αυτό το τοπίο της γενικευμένης ομοιομορφίας, ο Αντώνης Σαμαράς ενδέχεται να αναδειχθεί σε πόλο διαφορετικότητας.

Όχι κατ’ ανάγκη ως φορέας μιας νέας πολιτικής εποχής, αλλά ως εκείνη η απρόβλεπτη μεταβλητή, που διαταράσσει τις βολικές ισορροπίες, αμφισβητεί τα προσχεδιασμένα σενάρια και υπενθυμίζει ότι η πολιτική δεν είναι μόνο διαχείριση συσχετισμών, αλλά και σύγκρουση ιδεών, επιλογών και ιστορικών κατευθύνσεων. Σε μια περίοδο όπου πολλοί μοιάζουν ίδιοι, η διαφορετικότητα από μόνη της αποκτά πολιτική αξία.

Σύμφωνα με δυτικές σφυγμομετρήσεις το κόμμα του Πασινιάν στις εκλογές θα λάβει μάλλον το 37%, αλλά τα κόμματα της φιλορωσικής αντιπολίτευσης αθροίζουν μεγαλύτερο ποσοστό -από 40έως 49%.