Πολιτικά, όμως, η κίνηση αυτή δείχνει ότι στην Ευρώπη υπάρχουν δύο αντίθετες οπτικές: Η μία βλέπει την Τουρκία ως αναγκαίο στρατηγικό εταίρο, ενώ η άλλη ως χώρα που πρέπει να αποκλειστεί από τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η τροπολογία περιορίζει τη συμμετοχή της Τουρκίας στο αμυντικό σκέλος του Horizon Europe 2028-2034. Υποστηρίχθηκε από μεγάλη πλειοψηφία και αποτελεί πολιτικό μήνυμα υπέρ μιας πιο περιοριστικής στάσης απέναντι στην Άγκυρα. Ωστόσο, δεν πρόκειται για συνολικό αποκλεισμό, αλλά για προσπάθεια απομάκρυνσης της Τουρκίας από τον πιο στρατηγικό τομέα της ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Γιατί το Horizon Europe έχει σημασία

Η Ευρώπη έχει αλλάξει λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, της αβεβαιότητας για τις ΗΠΑ και της ανάγκης στρατηγικής αυτονομίας. Η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones, το διάστημα και η κυβερνοασφάλεια έχουν γίνει κρίσιμα πεδία ισχύος. Έτσι, το ποιος συμμετέχει σε αυτά τα προγράμματα δεν είναι πλέον τεχνικό ζήτημα, αλλά πολιτικό.

Η Τουρκία έχει σημαντική γεωστρατηγική θέση, τον 2ο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, με εξαγωγές άνω των 10 δισ. δολαρίων. Παράγει drones, πυραυλικά συστήματα και στρατιωτικό εξοπλισμό που ενδιαφέρουν την Ευρώπη.
Όμως οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας παραμένουν προβληματικές, λόγω σημαντικών ζητημάτων, όπως το Κυπριακό, το Αιγαίο και ζητήματα κράτους δικαίου. Η ενταξιακή πορεία έχει παγώσει και η συνεργασία έχει γίνει περισσότερο συναλλακτική, παρά στρατηγική.

Ορισμένα κράτη (π.χ. Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία, Αυστρία) βλέπουν την Τουρκία ως πρόβλημα ασφάλειας. Άλλα (Ισπανία, Ιταλία, εν μέρει Γερμανία) τη θεωρούν απαραίτητο εταίρο για την ευρωπαϊκή άμυνα και την τουρκική αμυντική ισχύ αναγκαία για την ΕΕ. Καθώς όμως η ΕΕ δεν είναι ενωμένη για το ζήτημα, προκρίνει το εξής μοντέλο σχέσης: Συνεργασία, χωρίς πλήρη εμπιστοσύνη, αποκλείοντας την Τουρκία από τα πιο σημαντικά προγράμματα.

Η ψηφοφορία της SEDE δεν αποτελεί τελική απόφαση, αλλά ισχυρό πολιτικό σήμα. Το βασικό ερώτημα για την Ευρώπη παραμένει: Θα εντάξει την Τουρκία στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας ή θα την κρατήσει εκτός; Η απάντηση δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη, αλλά η τάση δείχνει μια Ευρώπη που προσπαθεί να χτίσει στρατηγική αυτονομία, ενώ ταυτόχρονα δυσκολεύεται να αποφασίσει ποιοι είναι οι πραγματικοί της εταίροι.

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, χτυπούσε ακόμη και με το κεφάλι του τα αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Αστυνομικές δυνάμεις έσπευσαν άμεσα στο σημείο, ακινητοποίησαν τον δράστη και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο για την παροχή των πρώτων βοηθειών. Σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για τα αίτια της πράξης του.

Οι κατηγορούμενοι δικάζονται κυρίως για ωμότητες που διαπράχθηκαν στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου στη Συρία, ο οποίος ξέσπασε τον Μάρτιο του 2011 από την καταστολή φιλοδημοκρατικών διαδηλώσεων.

«Σήμερα ξεκινάμε τις πρώτες δίκες στο πλαίσιο της μεταβατικής δικαιοσύνης στη Συρία», δήλωσε ο δικαστής Φακρ αλ Ντιν αλ Αριάν κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας.

«Αφορά έναν κατηγορούμενο που βρίσκεται υπό κράτηση, ο οποίος βρίσκεται στο εδώλιο, καθώς και κατηγορούμενους που διαφεύγουν της δικαιοσύνης», διευκρίνισε. Η δίκη θα συνεχιστεί στις 10 Μαΐου.

Πέντε δεκαετίες διακυβέρνησης

Δικαστική πηγή, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της, δήλωσε στο AFP ότι η χθεσινή ακροαματική διαδικασία ήταν προοίμιο για την εξέταση των υποθέσεων του Μπασάρ αλ Άσαντ, του αδελφού του και άλλων προσωπικοτήτων όπως ο Νατζίμπ.

Ο Νατζίμπ, εξάδελφος του Μπασάρ αλ Άσαντ, συνελήφθη τον Ιανουάριο του 2025. Είναι πρώην επικεφαλής της πολιτικής ασφάλειας της Ντεράα, πόλης από την οποία ξεκίνησε το 2011 η εξέγερση κατά του Σύρου προέδρου. Κατηγορείται ότι διεξήγαγε εκεί ευρεία εκστρατεία καταστολής και συλλήψεων.

Η ανατροπή και η φυγή του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Μόσχα έβαλε τέλος σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες διακυβέρνησης της Συρίας από την οικογένειά του.

Σύμφωνα με δικαστική πηγή, και άλλες σημαντικές προσωπικότητες της διακυβέρνησης Άσαντ αναμένεται να δικαστούν, ανάμεσά τους ο Ουασίμ αλ Άσαντ, ένας άλλος εξάδελφος του ανατραπέντα προέδρου. Κατηγορούμενος είναι και ο Αμζάντ Γιούσεφ, βασικός ύποπτος για μια σφαγή που διαπράχθηκε το 2013 ο οποίος συνελήφθη αυτή την εβδομάδα, όπως και «πιλότοι που συμμετείχαν στον βομβαρδισμό συριακών πόλεων».

Από τον πόλεμο, που μαινόταν στη χώρα επί 13 χρόνια, σκοτώθηκαν περισσότεροι από μισό εκατομμύριο άνθρωποι.

Οι συριακές δυνάμεις βομβάρδισαν πολλές περιοχές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των ανταρτών, ενώ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εξαφανίστηκαν, κυρίως κρατούμενοι σε φυλακές.

Μετά την άνοδό τους στην εξουσία οι νέες αρχές της Συρίας έχουν συλλάβει πολλούς πρώην αξιωματούχους και έχουν υποσχεθεί ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη για τα εγκλήματα του προηγούμενου καθεστώτος.

Είναι η επίσημη θέση ενός κορυφαίου – και σχετικά του πλέον υπεύθυνου θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης – της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που επίσημα, καθαρά -με λόγο καταλυτικό- δίνει μια ζοφερή εικόνα. Μιλάει για ”διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας, νεποτισμό, απάτη και trading of power-εμπόριο εξουσίας(!)”! Αυτή είναι η Ελλάδα του Κ. Μητσοτάκη και της κυβέρνησής του!

Η Λάουρα Κοβέσι είναι η Ευρωπαία Εισαγγελέας και δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει με συνέπεια – όπως οφείλουν να πράττουν όλοι οι λειτουργοί της Δικαιοσύνης – το έργο που της έχει ανατεθεί. Αλλά οι δηλώσεις της, οι χαρακτηρισμοί και οι περιγραφές της αποτελούν πολιτικά στοιχεία, καίρια και κεντρικά για την ελληνική δημόσια πραγματικότητα.

Η κα Κοβέσι έθεσε – είτε θέλουν να το καταλάβουν, είτε δεν το θέλουν ο πρωθυπουργός και οι κυβερνητικοί – το κεντρικό πολιτικό ζήτημα της Χώρας: Διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας! Διαφθορά και Κατάχρηση Εξουσίας, συνοδευόμενα και διαπλεκόμενα με νεποτισμό (=κατάχρηση εξουσίας μέσω οικογενειοκρατίας), με απάτη, με εμπόριο εξουσίας (=συναλλαγή και ανταλλάγματα από αθέμιτη άσκηση εξουσίας)!! Τι άλλο, να πούμε… Ο ελληνικός λαός, λοιπόν, ας κάνει το καθήκον του (κι αυτός)!

** ΥΓ: Αλήθεια, πόσο λυπάμαι – ή μάλλον όχι – όλους εκείνους που μετά από αυτό το ”λούσιμο” θα χαμογελάνε και θα αλληλοεκτιμώνται στα δείπνα του Φόρουμ, θα συγχωρίζονται με κείνη την πλαστικοποιημένη υποκριτική αγγλοσαξωνική ευγένεια και θα μοχθούν για… networking!! Άξιος ο… μισθός τους!!

Σύμφωνα με την εισαγγελική κρίση, πολλά από τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν ως νέα ήταν ήδη γνωστά και είχαν αξιολογηθεί κατά την αρχική έρευνα. Άλλα, πάλι, κρίθηκαν ανεπαρκή για να στοιχειοθετήσουν ουσιαστική ανατροπή των προηγούμενων πορισμάτων

Στην προκειμένη περίπτωση κρίθηκε ότι:

Δεν προέκυψαν ουσιώδη νέα πραγματικά περιστατικά.
Ορισμένες αναφορές βασίζονταν σε εκτιμήσεις ή ενδείξεις χωρίς αποδεικτική επάρκεια.
Η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα δεν συνιστά από μόνη της λόγο επανεκκίνησης της διαδικασίας.

Οι περισσότεροι από τους τραυματίες βρίσκονταν εκεί, είπε ο Λισάκ. «Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη νύχτα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πολυώροφα κτίρια και οχήματα δέχθηκαν επιθέσεις σε δύο άλλες περιοχές. Η Οδησσός, ένα σημαντικό λιμάνι για τις ουκρανικές εξαγωγές, έχει αποτελέσει επανειλημμένα στόχο ρωσικών επιθέσεων.

«Δεν ανησύχησα», είπε ο Τραμπ στη συνέντευξη όταν ρωτήθηκε πόσο ανησύχησε στο ενδεχόμενο να τραυματιστεί αφού άκουσε τους πυροβολισμούς. «Καταλαβαίνω τη ζωή. Ζούμε σε έναν τρελό κόσμο».

Αναφερόμενος στα γεγονότα της επίθεσης, ο Τραμπ είπε στο 60 Minutes ότι η περιέργειά του πιθανώς καθυστέρησε τις προσπάθειες των Μυστικών Υπηρεσιών να τον μεταφέρει γρήγορα σε ασφαλές μέρος.

«Ήθελα να δω τι συνέβαινε», είπε ο Τραμπ. «Δεν τους το έκανα τόσο εύκολο. Ήθελα να δω τι γινόταν. Και εκείνη τη στιγμή αρχίσαμε να συνειδητοποιούμε ότι ίσως ήταν ένα σοβαρό πρόβλημα, ένα διαφορετικό είδος προβλήματος.

«Ήμουν περιτριγυρισμένος από υπέροχους ανθρώπους», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Και μάλλον τους έκανα να κινηθούν λίγο πιο αργά. Είπα: “Περιμένετε ένα λεπτό, περιμένετε ένα λεπτό”».

Οι αξιωματικοί των Μυστικών Υπηρεσιών, ωστόσο, έλεγαν επανειλημμένα στον πρόεδρο και στην πρώτη κυρία, Μελάνια Τραμπ, να πέσουν στο πάτωμα, ανέφερε ο Τραμπ.

«Άρχισα να περπατάω», είπε ο Τραμπ. «Και μου είπαν: “Παρακαλώ, πέσε κάτω, πέσε στο πάτωμα.” Έτσι έπεσα κάτω και η πρώτη κυρία έπεσε επίσης.»

Οι αξιωματικοί των Μυστικών Υπηρεσιών οδήγησαν τελικά τον Τραμπ και άλλα μέλη της κυβέρνησης σε ασφαλές μέρος μετά τους πυροβολισμούς.

Αστυνομικοί αντάλλαξαν πυροβολισμούς με τον δράστη Κόουλ Τόμας Άλεν, 31 ετών, από το Τόρανς της Καλιφόρνια, στο ξενοδοχείο, πριν τον ακινητοποιήσουν και τον συλλάβουν. Ο Άλεν ήταν οπλισμένος με μαχαίρια, ένα κυνηγετικό όπλο και ένα πιστόλι κατά τη στιγμή της σύλληψής του.

Η επίθεση φαίνεται να έχει πολιτικά κίνητρα και ενδέχεται να είχε ως στόχο και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ΗΠΑ εκτός από τον Τραμπ, σύμφωνα με τον αναπληρωτή γενικό εισαγγελέα των ΗΠΑ, Τοντ Μπλανς.

«Πιστεύουμε, με βάση μια πολύ αρχική εικόνα για το τι συνέβη, ότι είχε στο στόχαστρό του μέλη της κυβέρνησης», δήλωσε ο Μπλανς σε συνέντευξή του στο CBS News την Κυριακή.

Ο ύποπτος φέρεται να έστειλε σε μέλη της οικογένειάς του, κείμενο στο οποία καταφέρει σφοδρές επιθέσεις εναντίον της κυβέρνησης Τραμπ, το οποίο ορισμένοι έχουν περιγράψει ως «μανιφέστο». Το κείμενο των 1.100 λέξεων φέρει την υπογραφή «Cole ‘coldForce’ ‘Friendly Federal Assassin’ Allen».

Η συνέντευξη στο 60 Minutes πήρε συγκρουσιακό χαρακτήρα όταν η Ο’Ντόνελ διάβασε στον αέρα μέρος του μανιφέστου που φαινόταν να αναφέρεται στον Τραμπ ως «βιαστή» και «παιδεραστή» και του ζήτησε να απαντήσει.

«Περίμενα να το διαβάσετε αυτό, γιατί ήξερα ότι θα το κάνατε, επειδή είστε απαίσιοι άνθρωποι», είπε ο Τραμπ. «Ναι, το έγραψε αυτό, δεν είμαι βιαστής… Διάβασα το μανιφέστο. Ξέρετε, είναι ένας άρρωστος άνθρωπος. Δεν θα έπρεπε να το διαβάζετε αυτό στο 60 Minutes, είστε ντροπή, αλλά συνεχίστε, ας τελειώσουμε τη συνέντευξη», πρόσθεσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος συνέχισε να επιτίθεται στην Ο’Ντόνελ για το υπόλοιπο της συνέντευξης. Αφού εκείνη σημείωσε ότι ο Άλεν, είχε σύμφωνα με πληροφορίες συμμετάσχει σε διαδήλωση «No Kings», ο Τραμπ απάντησε: «Ο λόγος που υπάρχουν άνθρωποι σαν αυτόν είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν το «No Kings». Δεν είμαι βασιλιάς».

Παρά τις κριτικές του Τραμπ προς τον Τύπο, τον οποίο χαρακτήρισε «επιεική απέναντι στο έγκλημα», προέτρεψε την Ένωση Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου να επαναπρογραμματίσει την εκδήλωση εντός των επόμενων 30 ημερών.

«Δεν θέλω να το δω να ακυρώνεται. Νομίζω ότι είναι πραγματικά κακό να ακυρωθεί κάτι τέτοιο για έναν τρελό», σημειώνοντας ωστόσο, ότι «Δεν είναι ότι θέλω να πάω. Είμαι πολύ απασχολημένος. Δεν το χρειάζομαι αυτό».

Ενώ οδεύουν να συμπληρωθούν τρεις εβδομάδες αφότου κηρύχθηκε κατάπαυση του πυρός, έπειτα από 40 ημέρες εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, η Μόσχα παραμένει ένας από τους κυριότερους υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε πως ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν θα συναντηθεί με τον ΥΠΕΞ Αραγτσί.

Ο Ιρανός πρεσβευτής στη Ρωσική Ομοσπονδία, ο Καζέμ Τζαλαλί, σημείωσε μέσω X ότι το Ιράν και η Ρωσία ανήκουν σε «ενωμένο μέτωπο» που έχει απέναντί του τις «παγκόσμιες ηγεμονικές δυνάμεις» κι επιδιώκει «έναν κόσμο απαλλαγμένο από τη μονομέρεια και τη δυτική κυριαρχία». Ανέφερε ακόμη πως ο κ. Αραγτσί θα πάει «στην Αγία Πετρούπολη για να συναντηθεί με τον πρόεδρο» Πούτιν, στοιχείο πάντως που απουσιάζει στα τηλεγραφήματα των ρωσικών πρακτορείων ειδήσεων.

Ελλείψει σαφούς προοπτικής συνάντησης με αμερικανούς αντιπροσώπους, ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών συνεχίζει τις επαφές του, ιδίως με την ηγεσία του Πακιστάν, που έχει αναλάβει να διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή και φιλοξένησε τον πρώτο γύρο των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Αφίχθη την Παρασκευή στο Ισλαμαμπάντ, όπου συζήτησε με τον πανίσχυρο αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ και τον πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ, κατόπιν στο Ομάν, όπου συναντήθηκε με τον σουλτάνο Χάιθαμ μπιν Ταρίκ.

«Ως οι μόνες χώρες με ακτές στο Χορμούζ, επικεντρωνόμαστε σε τρόπους να εγγυηθούμε ασφαλή διέλευση προς όφελος όλων των αγαπητών γειτόνων μας και του κόσμου», διαβεβαίωσε μέσω X ο Αμπάς Αραγτσί μετά τη συνάντησή του με τον σουλτάνο του Ομάν, αναφερόμενος στο στενό που παραμένει υπό διπλό, ιρανικό και αμερικανικό, αποκλεισμό. Ο υπουργός συνομίλησε ακόμη τηλεφωνικά με τον τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, προτού επιστρέψει για λίγες ώρες στο Πακιστάν και επιβιβαστεί χθες σε πτήση προς τη Ρωσία.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων FARS, έστειλε μέσω Πακιστάν «γραπτά μηνύματα» με αποδέκτες στην Ουάσιγκτον, όσον αφορά τις «κόκκινες γραμμές» της Τεχεράνης για το στενό του Oρμούζ και το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Πολύ νικηφόροι»

Οι προσπάθειες να ξαναρχίσουν οι διμερείς διαπραγματεύσεις, ο πρώτος γύρος των οποίων ήταν άκαρπος στις αρχές του μήνα στο Ισλαμαμπάντ, ως τώρα δεν προχωρούν, κάτι που αποδίδεται κυρίως στην ανυποχώρητη στάση τόσο της Ουάσιγκτον όσο και της Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε το Σάββατο ταξίδι που προγραμματιζόταν να κάνουν στο Πακιστάν ο γαμπρός και σύμβουλός του Τζάρεντ Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος του Στιβ Γουίτκοφ.

«Είπα πως δεν πρόκειται πλέον» να γίνουν απευθείας συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, είπε χθες ο αμερικανός πρόεδρος στο Fox News. «Αν θέλουν να μιλήσουμε, μπορούν να έρθουν (σ.σ. στις ΗΠΑ), ή μπορούν να μας τηλεφωνήσουν, έχουμε πολύ καλές και ασφαλείς τηλεφωνικές γραμμές».

«Έχουμε κάνει πολύ καλή δουλειά, αυτό θα τελειώσει σύντομα και θα είμαστε πολύ νικηφόροι», είπε ακόμη ο πρόεδρος Τραμπ. Προχθές Σάββατο ο ρεπουμπλικάνος απέκλεισε την υπόθεση σύνδεσης του πολέμου στο Ιράν με την έφοδο ενόπλου στον χώρο όπου βρισκόταν σε εξέλιξη η ετήσια δεξίωση της ένωσης των ανταποκριτών στον Λευκό Οίκο, στην οποία ήταν παρών μαζί με τη σύζυγο, τον αντιπρόεδρο και υπουργούς του, στο κέντρο της Ουάσιγκτον.

Καθώς το στενό του Oρμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται παγκοσμίως, υφίσταται διπλό αποκλεισμό, τόσο από τους Ιρανούς όσο και από τους Αμερικανούς, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ανακοίνωσαν την αναχαίτιση στην Αραβική θάλασσα πλοίου που υφίσταται κυρώσεις, εξαιτίας της μεταφοράς «ιρανικών ενεργειακών προϊόντων», προτού το δεξαμενόπλοιο κάνει αναστροφή και αρχίσει την επιστροφή στο Ιράν «συνοδευόμενο».

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ενημέρωση από το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), έχει εμποδιστεί η διέλευση «38 πλοίων» αφότου επιβλήθηκε ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.

Η διοίκηση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων απείλησε ξανά από την πλευρά της τις ΗΠΑ πως θα υπάρξει στρατιωτική ανταπόδοση αν συνεχιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων, καταγγέλλοντας πράξεις «πειρατείας» στη θάλασσα.

Τουλάχιστον 14 νεκροί στον Λίβανο

Στο άλλο κύριο μέτωπο του πολέμου, στον Λίβανο, όπου οι εχθροπραξίες συνεχίζονται παρά την κατάπαυση του πυρός, ισραηλινοί βομβαρδισμοί στο νότιο τμήμα της χώρας στοίχισαν τη ζωή σε 14 ανθρώπους χθες Κυριακή, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό.

Πρόκειται για τον πιο βαρύ ημερήσιο απολογισμό θυμάτων αφού ανακοινώθηκε η κατάπαυση του πυρός, πριν από δέκα ημέρες, κατά την πηγή αυτή. Ανάμεσα στα θύματα ήταν δυο παιδιά, τόνισε το υπουργείο, διευκρινίζοντας πως άλλοι τουλάχιστον 37 άνθρωποι τραυματίστηκαν. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, που έχουν αναπτύξει μονάδες στον νότιο Λίβανο, έκαναν λόγο για έναν στρατιώτη τους πεσόντα «κατά τη διάρκεια μαχών», στις οποίες τραυματίστηκαν επίσης αξιωματικός και άλλοι πέντε στρατιώτες.

Το Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν, αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, που ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι παρατάθηκε για τρεις εβδομάδες.

«Οι παραβιάσεις της Χεζμπολάχ καταστρέφουν την κατάπαυση του πυρός», δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε μετά το εβδομαδιαίο υπουργικό συμβούλιο. «Θα κάνουμε αυτό που είναι απαραίτητο για να αποκαταστήσουμε την ασφάλεια», διεμήνυσε. Η Χεζμπολάχ, απορρίπτοντας τις κατηγορίες αυτές, ορκίστηκε να συνεχίσει την «ανταπόδοση» κάθε «παραβίασης» της ανακωχής από την ισραηλινή πλευρά.

Πριν από τους θανάτους που ανακοινώθηκαν χθες βράδυ, το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου καταμετρούσε 2.509 νεκρούς και 7.755 τραυματίες στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις από τη 2η Μαρτίου. Τουλάχιστον 36 από αυτούς σκοτώθηκαν σε πλήγματα αφού ανακοινώθηκε η κατάπαυση του πυρός, τη 17η Απριλίου.

Ακολούθως εξηγεί: «Ανακοινώθηκε προχθές ότι η διοίκηση της ΔΕΗ σε συνεννόηση με την ελληνική κυβέρνηση, αποφάσισαν μια νέα κολοσσιαία αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ), μεγάλο μέρος της οποίας θα χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις σε άλλες χώρες. Με το Δημόσιο να καταβάλει ως συμμετοχή 1,3 δις ευρώ, που εντούτοις δε θα διατηρήσουν στο ίδιο ποσοστό τις μετοχές του στην εταιρεία.

Θυμίζω ότι στην προηγούμενη ΑΜΚ το δημόσιο δεν είχε καν συμμετάσχει με την αιτιολογία ότι θα αποτελούσε μεγάλη σπατάλη η απώλεια 650 εκατομμυρίων €. Έτσι χάθηκε βέβαια η πλειοψηφία του στη ΔΕΗ, ώστε να μπορεί πλέον η επιχείρησή να λειτουργεί με αποκλειστικό κριτήριο της την αύξηση της κερδοφορίας της και την τιμή της μετοχής της».

Σημειώνει δε ότι «τότε τα 650 εκατομμύρια ήταν σπατάλη, σήμερα το 1,3 δις είναι επένδυση στο μέλλον. Δεν μας χρειάζονται άλλα νοσοκομεία και σχολεία, ή δημόσιες επενδύσεις για να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση στην πατρίδα μας. Προτεραιότητά μας είναι οι επενδύσεις Στάση-Μητσοτάκη στη Ρουμανία και την Ουγγαρία. Ένα επενδυτικό ρίσκο χωρίς κανένα εχέγγυο ανταπόδοσης για τους Έλληνες καταναλωτές.

Με έκπληξη επίσης διαβάσαμε, την κυνική δήλωση της διοίκησης της ΔΕΗ προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα ότι είναι καλή ευκαιρία να επενδύσουν τα χρήματα τους στην εταιρεία γιατί η χονδρική τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα είναι υψηλή!
Αλλά αυτή η δήλωση εντάσσεται στο πολιτικό σχέδιο του κ. Μητσοτάκη για μια ΔΕΗ που την θέλει να συμπεριφέρεται ως ιδιώτης πάροχος ενέργειας στη χώρα, δηλαδή να κερδίζει χωρίς να ενδιαφέρεται για το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις».

Ακολούθως αναφέρει ότι το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο αυτό και προσθέτει: «Δεν είναι μόνο το 1,3 δισ.€ που ετοιμάζεται να καταβάλει το ελληνικό δημόσιο για να μπορεί να κάνει μπίζνες η ιδιωτική ΔΕΗ του κου Μητσοτάκη.

Η ΔΕΗ, οι θυγατρικές της, οι συνδεδεμένες εταιρείες του ομίλου και ο ΔΕΔΔΗΕ εμφανίζονται τα τελευταία χρόνια μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρικών αποδεκτών χρηματοδοτήσεων του ΤΑΑ, με πόρους που προσεγγίζουν τα 2 δισ.€. Τα δε κέρδη του ελληνικού δημοσίου από την απλόχερη αυτή στήριξη, ήταν περίπου 50 εκατ.€ από μερίσματα για το 2025. Όσο δηλαδή το ένα δέκατο από την τελευταία στη σειρά έκτακτη επιδοματική στήριξη από πλευράς της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της ακρίβειας, που ένας από τους βασικούς παράγοντες που την προκαλεί είναι η ίδια η ΔΕΗ, που καθοδηγεί τις εναρμονισμένες πρακτικές του καρτέλ της ενέργειας στην ελληνική αγορά.

Το κρίσιμο πολιτικό και οικονομικό ερώτημα λοιπόν, είναι αν το δημόσιο όφελος, το όφελος για τους πολίτες, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από αυτήν τη στρατηγική απόφαση της κυβέρνησης και της διοίκησης της ΔΕΗ, θα είναι ανάλογο με την υπεραξία που δημιουργείται για τους μετόχους. Ποιοι τελικά θα αποκομίσουν κέρδη από τη διάθεση δημοσίων πόρων που αθροιστικά αγγίζουν τα 3,5 δις; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη και αδιαμφισβήτητη.

Ο βασικός ιδιώτης μέτοχος, η CVC, για τον οποίον έχουν αποδείξει ότι δουλεύουν τα τελευταία χρόνια τόσο η κυβέρνηση όσο και η διοίκηση της ΔΕΗ, θα είναι ο βέβαιος κερδισμένος. Αφού θα επιδιώκει υψηλές αποδόσεις αξιοποιώντας τεράστια κεφάλαια από τις τσέπες του έλληνα φορολογούμενου.

Ενώ ο πολίτης, ο οικογενειάρχης, ο επιχειρηματίας, που προσδοκά χαμηλότερους λογαριασμούς, καλύτερες υποδομές και ενεργειακή ασφάλεια θα αντιμετωπίσει τους ίδιους, ή ακριβότερους λογαριασμούς. Και την ίδια, ή μεγαλύτερη ανασφάλεια».

Καταλήγοντας υποστηρίζει: «Για αυτή την απλή αλήθεια ενδεχομένως δε θα ακούσετε ούτε θα διαβάσετε πολλά, καθώς η διαφημιστική επιρροή της ΔΕΗ στα ελληνικά ΜΜΕ, είναι γιγαντιαία. Θα διαβάσετε ίσως αρκετούς διθυράμβους για το μεγαλείο της ΔΕΗ, που επεκτείνεται έξω από τα ελληνικά σύνορα. Φοβάμαι όμως ότι δεν θα είναι αρκετοί για να κρύψουν το μεγάλο κόλπο σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος. Ένα κόλπο που θα κοστίσει στον έλληνα φορολογούμενο και καταναλωτή ενέργειας όσο πολλοί ΟΠΕΚΕΠΕ μαζί».

Οι αρθρογράφοι της Wall Street Journal, Ντόσσευ και Λεινσκέι, σε σχετικό άρθρο τους αποδίδουν αυτήν την στάση του Τραμπ στην αστάθεια του χαρακτήρα του, στην προσωποποίηση του πολέμου, στην έπαρση, στην στρατηγική του αμηχανία και στα διλήμματά του, αλλά και στην αυτοσχεδιαστική διπλωματία που διαφαίνεται ότι ασκεί.

Ο ίδιος ο Τραμπ υποστηρίζει ότι “κρατά όλα τα χαρτιά”, υιοθετώντας μια ρητορική που θυμίζει περισσότερο διαπραγμάτευση εξαγοράς στον εταιρικό κόσμο, παρά διαχείριση διεθνούς κρίσης. Η αντίληψη ότι ένα κράτος μπορεί να εξαναγκαστεί σε “παράδοση”, όπως μια μικρότερη εταιρεία σε μια επιθετική εξαγορά, αποκαλύπτει μια βαθιά προβληματική ανάγνωση της γεωπολιτικής πραγματικότητας.

Κάποιος από τους συμβούλους του θα έπρεπε να τολμήσει να του διευκρινίσει εμφατικά ότι τα κράτη, και ιδιαίτερα χώρες όπως το Ιράν, δεν λειτουργούν με όρους ισολογισμών και μετοχικών πιέσεων! Λειτουργούν με όρους ισχύος, επιβίωσης και πάνω από όλα εθνικής αξιοπρέπειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η απειλή της “άνευ όρων παράδοσης”, τα περί εξαφάνισης ενός πολιτισμού και τα τοιαύτα δεν λειτουργούν ως μοχλός πίεσης, αλλά ως μηχανισμός σκλήρυνσης του ιρανικού καθεστώτος. Και σε αυτό το σημείο έχει οδηγήσει την κατάσταση.

Ο Τραμπ και η παγίδα κλιμάκωσης

Η σύγκρουση εισέρχεται σε μία επικίνδυνη φάση, όπως προαναφέρθηκε, λόγω της “παγίδας κλιμάκωσης”, στην οποία μπορεί να πέσει η Αμερική. Δηλαδή ως η ισχυρότερη εμπόλεμη πλευρά να επεκτείνει και να εντείνει τις επιθετικές ενέργειες, να ρίχνει στην σύγκρουση ολοένα και περισσότερα μέσα και προσωπικό για να κυριαρχήσει, ακόμα και αν τα κέρδη είναι λίγα και ουδόλως στρατηγικά. Το είδαμε στο Βιετνάμ, στο Ιράκ μετά την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν και πιο πρόσφατα στο Αφγανιστάν. Ένα σπειροειδές χάος, χωρίς εύκολη δίοδο επιστροφής σε έναν πόλεμο που –όπως είχε επισημάνει εξ αρχής ο γράφων– θα ήταν ένας πόλεμος υπομονής, εξάντλησης και αντοχής.

Αυτό που αποκαλούμε στην Ελλάδα “γαῖα πυρί μιχθήτω” δεν είναι απλώς ρητορική υπερβολή, αλλά υπαρκτός κίνδυνος για όλον τον κόσμο και φυσικά για την ίδια την Αμερική. Άραγε o Τραμπ κατάλαβε για ποιους λόγους κανείς από τους προκατόχους του δεν πείσθηκε από τον Νετανιάχου να μπει σε έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν; Παρά τα όσα λέγονται στην Ουάσινγκτον μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία ένδειξη παράδοσης άνευ όρων. Αντιθέτως, το επικοινωνιακό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών βαθαίνει. Η Ουάσινγκτον ισχυρίζεται ότι η Τεχεράνη “παρακαλεί” για συνομιλίες. Το Ιράν διαψεύδει κατηγορηματικά. Οι ΗΠΑ ανταπαντούν ότι το Ιράν ψεύδεται μόνο για να καταστεί στη συνέχεια σαφές ότι η ιρανική θέση ήταν εξαρχής συνεπής.

Αυτό το μοτίβο δεν είναι απλώς επικοινωνιακό πρόβλημα, αλλά θεωρούμε ότι αποτυπώνει ένα στρατηγικό αδιέξοδο στον πυρήνα του οποίου είναι ότι καμία πλευρά δεν εμπιστεύεται ούτε καν τις δημόσιες δηλώσεις της άλλης. Σε τέτοια περίπτωση η διπλωματία καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Στον πυρήνα του σημερινού αδιεξόδου βρίσκεται μια ισορροπία αμοιβαίων εσφαλμένων αντιλήψεων. Και οι δύο δρώντες εκτιμούν ότι διαθέτουν σχετικό πλεονέκτημα, ενώ ταυτόχρονα πιστεύουν ότι μπορούν να αντέξουν περισσότερο από τον αντίπαλο σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση. Γνωρίζουν ότι μία συμφωνία έστω… λειψή θα τους κάνει να χάσουν πολλά, αλλά η επανάληψη των εχθροπραξιών θα τους κάνει να χάσουν περισσότερα.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι ποιος “κρατά τα χαρτιά”, όπως κομπάζει ο Τραμπ, αλλά ποιος είναι διατεθειμένος να σταματήσει το παιχνίδι πριν αυτό ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Η ευρισκόμενη σε στρατηγικό αδιέξοδο Αμερική, ή το αναντίλεκτα αποδυναμωμένο Ιράν; Γιατί σε αντίθεση με τις επιχειρηματικές διαπραγματεύσεις, εδώ δεν υπάρχει ασφαλές δίχτυ. Υπάρχει μόνο το ενδεχόμενο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης με συνέπειες που καμία πλευρά δεν μπορεί πραγματικά να διαχειριστεί.

Λανθασμένοι υπολογισμοί

Η ιστορία των διεθνών σχέσεων είναι γεμάτη παραδείγματα όπου κρίσεις ξέφυγαν όχι λόγω στρατηγικού σχεδιασμού, αλλά λόγω λανθασμένων υπολογισμών. Η ιστορία υποδεικνύει ότι τέτοιες κρίσεις δεν επιλύονται μέσω μέγιστης πίεσης, αλλά μέσω ελάχιστης εμπιστοσύνης, αρκετής όμως για να επιτρέψει την έναρξη διαλόγου. Αυτό μπορεί να σημαίνει επιστροφή σε έμμεσες συνομιλίες, εμπλοκή τρίτων μεσολαβητών ή ακόμη και σταδιακές, περιορισμένες συμφωνίες αποκλιμάκωσης που δημιουργούν χώρο για πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Πως όμως να γίνουν όντως ουσιαστικές διαπραγματεύσεις όταν οι δύο κορυφαίοι διαπραγματευτές του Τραμπ, ο Στηβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, δεν έχουν ούτε εμπειρογνωμοσύνη, ούτε διπλωματική εμπειρία; Και για τους δύο υπάρχουν τεράστιες οικονομικές συγκρούσεις συμφερόντων, αφού οι περιουσίες τους είναι συνδεδεμένες με τις πετρελαϊκές μοναρχίες του Κόλπου που τους κάνουν πλούσιους, ενώ πολλοί αναλυτές και δημοσιογράφοι στις ΗΠΑ τους κατηγορούν ότι ενεργούν εκ μέρους του Νετανιάχου. Σε τέτοιες συνθήκες, ακόμη και μικρά περιστατικά μπορούν να λειτουργήσουν σαν πυροκροτητές γενικευμένης σύγκρουσης.

Ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν –τον χαρακτηρίζουμε έτσι διότι ο ίδιος τον έχει προσωποποιήσει– προσφέρει ένα ακόμα ισχυρό παράδειγμα για το που και πως μπορεί να καταλήξει κάποιος που ξεκινάει μία σύγκρουση χωρίς σαφείς και εφικτούς πολεμικούς στόχους, χωρίς διακριτό τέλος και χωρίς βιώσιμη στρατηγική εξόδου. Η τεράστια στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ μπορεί να αποδυνάμωσαν το Ιράν, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις κατάρρευσης και υποταγής.

Και από την στιγμή που το Ιράν δεν έχει ηττηθεί, δηλαδή δεν έχει υποκύψει στη θέληση των επιτιθέμενων, τότε μέχρι τώρα… κερδίζει. Το Ιράν γνώριζε εξ αρχής ότι δεν θα μπορούσε να ανταγωνιστεί την τεράστια στρατιωτική ισχύ ΗΠΑ-Ισραήλ. Κατορθώνει όμως να απαγορεύει στην Αμερική μία αποφασιστική νίκη με ασύμμετρο τρόπο. Έχοντας, μάλιστα, σημαντικό όπλο τη γεωγραφία, επιβάλλει υψηλό κόστος, μέσω της παράτασης του πολέμου, προκαλώντας αβεβαιότητα και παγκόσμια ενεργειακή και κατ’ επέκταση οικονομική αναταραχή.

Η ανεξέλεγκτη σύγκρουση

Σε τελική ανάλυση, η επιλογή δεν είναι μεταξύ νίκης και ήττας, αλλά μεταξύ ελεγχόμενης αποκλιμάκωσης και ανεξέλεγκτης σύγκρουσης. Και όσο περισσότερο καθυστερεί η πρώτη, τόσο πιο πιθανή γίνεται η δεύτερη. Η κλιμάκωση δεν αποτελεί επιθυμητό αποτέλεσμα, αλλά δομικά ενσωματωμένο κίνδυνο. Η μετάβαση από το αδιέξοδο στη σύγκρουση ενδέχεται να προκύψει όχι από συνειδητό σχεδιασμό, αλλά από το συσσωρευτικό αποτέλεσμα παρερμηνειών, αποτυχιών σηματοδότησης και των εγγενών αβεβαιοτήτων της εξαναγκαστικής στρατηγικής.

Αντί επιλόγου θα λέγαμε ότι κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει με ασφάλεια τις όποιες εξελίξεις. Ο πόλεμος είναι το βασίλειο της αβεβαιότητας και η μόνη βεβαιότητα που μπορούμε να εκφράσουμε είναι η απρόβλεπτη φύση του, ιδιαίτερα όταν εμπλέκεται ένας μεγαλομανής και ναρκισσιστής, όπως ο Τραμπ, και ένας Νετανιάχου που επιζητεί οπωσδήποτε τον κατακερματισμό του Ιράν και την επικράτηση χάους, εκτροχιάζοντας κάθε διαδικασία προσέγγισης.

Μπορεί ο Τραμπ να μην παραδέχεται ποτέ τα λάθη του, αλλά μέσα του έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι ο πόλεμος αυτός ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Τον ξεκίνησε χωρίς να λάβει υπόψη του τι θα έκανε και μέχρι που θα έφθανε το Ιράν. Προσδοκούσε τη γρήγορη και αποφασιστική νίκη, αλλά αυτή δεν ήρθε. Ξεκίνησε την “Επική Οργή” και έπεσε σε μία επική παγίδα, ενδεχομένως να οδηγηθεί και σε μία επική αποτυχία!