Η αυτονόμηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (που ορθώς γράφουμε με κεφαλαία, όχι απλώς γραμματολογικά), δημιουργεί μεταξύ άλλων και ένα πιο πρακτικό θέμα, καθώς αυτή πολύ σύντομα θα αναπληρεί περίπου το 50% έως 60% των εργαζομένων. Επειδή εκείνοι που ψηφίζουμε για να μας προστατεύουν, το ξέρουν, το κάνουν σταδιακά για να μην προκληθεί κοινωνική αναταραχή. Θα το καταφέρουν;

Πιθανόν ναι, αν τηρηθεί αυτό που εφάρμοσαν με τα μνημόνια στην Ελλάδα, όπου μεθοδεύθηκε κάπως σταδιακά η εξαθλίωση (η κατσίκα του γείτονα, το σύνδρομο του βατράχου που τον βράζεις αρχικά σε χαμηλή θερμοκρασία κλπ). Δεν ειναι όμως βέβαιο ότι θα μπορέσουν οι κυβερνήσεις να ελέγξουν αυτή τη φορά την ταχύτητα “των αγορών”.

Οι λεγόμενοι πράκτορες ΤΝ (agents), είναι ουσιαστικά ψηφιακοί εργαζόμενοι με κάποιες πρωτοβουλίες που δεν έχουν δοθεί, ή απονεμηθεί στα περισσότερα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Goldman Sachs) εκτιμούν ότι η ραγδαία εξέλιξη των AI agents επηρεάζει άμεσα το 40% έως 60% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως, με ένα σημαντικό ποσοστό από αυτές να κινδυνεύει με πλήρη αυτοματοποίηση της εργασίας που εξασφάλιζε τα προς το ζην ή πάντως με ριζική συρρίκνωση του κλάδου.

Λουδίτες δεν υπάρχουν πια;

Αν και οι πολιτικοί θα ήθελαν αυτό να γίνει πολύ σταδιακά, είναι αμφίβολο αν θα το καταφέρουν: Tο 1910 στη Νέα Υόρκη έβλεπες δεκάδες ιππήλατες άμαξες και μόνο ένα αυτοκίνητο που το κοίταζαν όλοι παραξενεμένοι, αλλά το 1913 στον ίδιο δρόμο έβλεπες δεκάδες αυτοκίνητα και μόνο μια άμαξα.

Μέχρι το 1760, τα ρούχα και τα υφάσματα φτιάχνονταν στα σπίτια των χωρικών (οικοτεχνία) που δούλευαν στη ρόκα ένα νήμα τη φορά. Μέσα σε 20 χρόνια οι μηχανές των Hargreaves, Samuel Crompton και Mule μπορούσαν να γνέσουν με μόνον έναν εργάτη πάνω από 1.000 νήματα ταυτόχρονα. Οι τιμές των υφασμάτων κατέρρευσαν.

Οι οικοτεχνίτες βγήκαν στους δρόμους και σημειώθηκαν εξεγέρσεις με τους Λουδίτες που έσπαγαν τις νέες μηχανές επειδή δεν προλάβαιναν να προσαρμοστούν. Σήμερα βιώνουμε μια επανάσταση πιο βίαιη από τη βιομηχανική, αλλά η κοινωνία σωπαίνει, γιατί δεν μπορείς να σπάσεις κάτι ψηφιακό, ή γιατί θεωρεί ότι θα καταφέρει να προσαρμοστεί καλύτερα από τους Λουδίτες.

Εντούτοις η επανάσταση δεν σε προειδοποιεί πάντα (βλέπε τη σπίθα που έριξε αστραπιαία τον Τσαουσέσκου, ή και μια απαγόρευση συγκέντρωσης που προκάλεσε τη γαλλική επανάσταση του 1848). Επίσης, ο κόσμος δεν ξεσηκώνεται μόνον όταν δεν έχει να φάει – αγανακτεί και όταν του στερείς την ευημερία που του έλεγες ότι έχει δεδομένη.

Τέλος, μπορεί οι κρατούντες να μην το ομολογούν, αλλά θυμούνται (κι ας μην ξέρουν ότι το έγραψε ο Αισχύλος) ότι πρέπει κανείς να φοβάται το σιγανό μουρμουρητό του κόσμου στους δρόμους όταν συνοδεύεται από οργή – «βαρεῖα δ᾽ ἀστῶν φάτις σὺν κότῳ· δημοκράντου δ᾽ ἀρᾶς τίνει χρέος.» Προς το παρόν η οργή δεν είναι αισθητή.

Ποιοι βιώνουν ήδη ανεργία

Η ανάπτυξη των αυτόνομων αυτών “πρακτόρων” θα εκατονταπλασιάσει αυτό που κάνει ήδη η “σκέτη” Τεχνητή Νοημοσύνη με τα chat ή συνομιλίες της. Αυτές οι συνομιλίες με διάφορες απορίες έχει κόψει δουλειές από πολλούς τομείς απασχόλησης, αν και σε μερικές περιπτώσεις με ρίσκο. Αντί να δώσει κάποιος 50 ευρώ για επίσκεψη σε ειδικό, ρωτά κάτι διατροφολογικό ή ιατρικό με ρίσκο να πάρει λάθος απάντηση, ή απάντηση που δεν καλύπτει τους κινδύνους πλήρως, εντούτοις έχει γλιτώσει το πενηντάρικο – και το έχει στερηθεί ένας επαγγελματίας.

Αντί να πληρωθεί επαγγελματίας για μια μετάφραση, κοιτά ο εκδοτικός οίκος να γλιτώσει μερικά χιλιάρικα και απλώς βάζει κάποιον να διορθώσει την τζάμπα αυτοματοποιημένη μετάφραση. Ο μεταφραστής μένει άνεργος. Σε λίγο θα μείνει χωρίς δουλειές και ο εκδότης, γιατί ισχύει το γνωστό με την κατσίκα του γείτονα, αλλά προς το παρόν γλιτώνει κόστη.

Οι αυτονομημένοι “πράκτορες” προχωρούν ραγδαία σε εκατοντάδες σφαίρες δραστηριότητας που εξασφαλίζουν την επιβίωση μιας οικογένειας. Ήδη αναπληρούν, όχι εντελώς γιατί γίνονται ακόμη δοκιμές, αλλά σε μεγάλο ποσοστό πάντως λειτουργούν ως:

• • τηλεφωνητές (τους ακούτε όταν τηλεφωνείτε σε γραμμές τηλεφωνικής εξυπηρέτησης),
  • ταξιδιωτικούς πράκτορες (κλείνουν εισιτήρια, ξενοδοχεία),
  • μεταφραστές (ήδη βλέπετε τα χάλια στους υποτιτλισμούς, αλλά ποιος νοιάζεται…),
  • επιμελητές κειμένων (αντί για δέκα, θα χρειάζεται ένας για μια τελική ματιά),
  • κειμενογράφοι (σενάρια κλπ),
  • προγραμματιστές (πυροβόλησαν τα πόδια τους, καθώς ξελιγμένες εκδόσεις του Devin AI  μπορούν να γράφουν κώδικες, να εντοπίζουν σφάλματα (debugging) και να αναλύουν τεράστιους όγκους δεδομένων, μειώνοντας την ανάγκη για πολυπληθείς ομάδες νέων προγραμματιστών),
  • γραμματείς (κλείνουν ραντεβού, συμπληρώνουν φόρμες και αιτήσεις, διεκπεραιώνουν ακυρώσεις ή επιστροφές χρημάτων),
  • ασφαλιστές (κάνουν αξιολόγηση κινδύνου, εκτιμούν ασφαλιστήρια συμβόλαια)
  • τραπεζικούς (κάνουν αξιολόγηση κινδύνου, έλεγχο εγγράφων για δάνεια)
  • Λογιστές (διαχείριση αποδείξεων, ταξινόμηση εξόδων και προετοιμασία βασικών οικονομικών εκθέσεων αυτοματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό)
  • δημοσιογράφους (ελάχιστοι πλέον κάνουν 1-2 μέρες έρευνα, γιατί την δίνει έτοιμη η ΑΙ και απλώς κάποιος επιμελείται το κείμενο, ή το ψάχνει λίγο παραπάνω)

Προς το παρόν φαίνεται να γλιτώνουν οι θέσεις εργασίας που απαιτούν υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη, χειρωνακτική επιδεξιότητα σε μη προβλέψιμο περιβάλλον και στρατηγική κρίση, αλλά πρόκειται για βραχυπρόθεσμη ψευδαίσθηση. Μπορεί ο γιατρός να παραμένει αναντικατάστατος, όπως και η νοσηλεύτρια, αλλά αντί να χρειάζονται πέντε, θα χρειάζονται τρεις, διότι την προκαταρκτική εργασία (εκτίμηση εξετάσεων) θα την κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Σύντομα θα κατακλυσθούν και επαγγέλματα που νομίζουν ότι θα μείνουν στο απυρόβλητο, γιατί η διδασκαλία στα σχολεία θα γίνεται κι αυτή ψηφιακά σε αίθουσες ή στο σπίτι, με πολύ μικρό αριθμό δασκάλων με φυσική παρουσία για να συμπληρώνουν την επισης ψηφιακή επιτήρηση. Ούτε οι CEO που περηφανεύονται ότι θα μείνουν απρόσβλητοι στην επιδημία, είναι ασφαλείς: Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορεί να πάρει πολύ καλύτερες αποφάσεις από δαύτους, γιατί οι ίδιοι εξάλλου έχουν επιβάλει την τεχνοκρατία εις βάρος της δημοκρατίας, πυροβολώντας κι αυτοί τα ποδάρια τους – όχι ότι μας νοιάζει τι θα απογίνουν τα ποδάρια των CEO!

Υπάρχει το απυρόβλητο στην ανεργία;

Απρόσβλητα παραμένουν μόνον μερικά “πνευματικά” επαγγέλματα, όπως του ψυχίατρου, αλλά και τα καθαρά χειρωνακτικά επαγγέλματα – τα τελευταία μέχρι να χαθούν δουλειές από χειρωνακτικές δουλειές, οι οποίες θα μπορούν να διεκπεραιώνονται πλέον από ευέλικτα ρομπότ. Αλλά ας μην πάμε κι εκεί. Ας μείνουμε στο τι θα κάνουμε όσοι δεν έχουμε χειρωνακτική επιδεξιότητα.

Μπορεί άραγε ο 50άρης μεταφραστής να γίνει υδραυλικός αύριο το πρωί ή έστω σε πέντε μήνες; Στην Αθήνα για παράδειγμα εξάλλου θα χρειάζονται 10.000 παραπάνω υδραυλικοί; Ή μήπως μπορεί να σπουδάσει ψυχιατρική στα 45 του ο άνεργος προγραμματιστής; Μπορεί να γίνει γηροκόμος; Και σαν πόσοι γηροκόμοι θα χρειάζονται αίφνης; Ή πιο πρακτικά, τι δουλειά θα κάνουν οι μεσήλικες επίσης άνεργοι που θα πρέπει να πληρώνουν γηροκόμους για τους γονείς τους;

Κάποιοι εργαζόμενοι θα αναλάβουν την εποπτεία των “πρακτόρων”, αλλά αν αυτοί έχουν αντικαταστήσει 10.000 προγραμματιστές στην Ευρώπη, σίγουρα δεν θα χρειάζονται 10.000 επιτηρητές. Εξάλλου, στόχος ήταν να γίνει “οικονομία” σε εργαζόμενους. Αν η ψηφιακή εταιρεία δίνει πάλι 10.000 μισθούς, δεν κερδίζει τίποτα.

Αναμένεται να σημειωθεί μεγάλη μετακίνηση εργαζομένων, αλλά οι τομείς που μπορουν να απορροφήσουν δεκάδες εκατομμύρια ανέργων δεν έχουν τόσο μεγάλες ανάγκες. Η οργάνωση εκδηλώσεων, που χρειαζόταν καμιά δεκαριά άτομα θα γίνεται κι εκείνη ψηφιακά με μόνο τρία άτομα να συντονίζουν τους agents. Κι εκεί θα μείνει άνεργο το 70%. Θα γίνουν άραγε σερβιτόροι, ή ταξιθέτες τα “στελέχη”; Και πόσοι σερβιτόροι θα χρειάζονται επιτέλους;

Αναφέρονται ως… λύσεις η γαστρονομία, η εκπαίδευση αλόγων, και διάφορα επαγγέλματα που σήμερα, παρά το ότι εξακολουθεί να κυκλοφορεί λίγο χρήμα, απασχολούν ελάχιστους εργαζόμενους, επειδή ακριβώς μειωμένη είναι και η ζήτηση. Ποια πόλη αίφνης θα έχει ανάγκη από χιλιάδες ιπποφορβείς ή γαστρονόμους, τάχα ειδικούς στο personal training, ή δημιουργούς χειροποίητων καλλιτεχνημάτων; Όλα αυτά αφορούσαν πάντα μειοψηφίες και ποτέ τη μεσαία τάξη, Ποιος θα συντηρήσει λοιπόν το 50% της κοινωνίας που θα μείνει χωρίς “κουβαλητή” στο σπίτι;

Μόνιμο ταμείο ανεργίας

Μοιραία οι κοινωνίες θα οδηγηθούν στο λεγόμενο “βασικό εγγυημένο εισόδημα” που θα είναι κάτι αντίστοιχο με τη σημερινή σύνταξη προς απόρους, δηλαδή πολύ μικρό. Ειναι μια ιδέα που κερδίζει έδαφος, όπου οι πολίτες λαμβάνουν ένα βασικό ποσό για την κάλυψη των επισης βασικών αναγκών τους, το οποίο υποτίθεται ότι θα χρηματοδοτείται από τη φορολόγηση των κερδών της αυτοματοποίησης. Παράλληλα οι συντάξεις ήδη αφανίζονται σταδιακά, δια του πληθωρισμού.

Για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα σκέφτονται ως μέση λύση (για να αποφύγουν το σοκ της κάθετης μετάβασης σε κοινωνίες ανέργων) την καθιέρωση της 4ήμερης (ή και 3ήμερης) εργασίας με τις ίδιες αποδοχές, μοιράζοντας έτσι τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας σε περισσότερους ανθρώπους

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αντιμετωπίζει ήδη το Καθολικό (universal) Βασικό Εισόδημα (UBI) με πολύ μεγάλο σκεπτικισμό, θεωρώντας ότι θα έχει τεράστιο δημοσιονομικό του κόστος. Το Ταμείο εξετάζει το UBI ως ένα εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής με συγκεκριμένα πλεονεκτήματα (αποτρέπεται ο ξεσηκωμός), αλλά και πολύ σοβαρά οικονομικά ρίσκα.

Αν και δεν ήταν ποτέ ψυχοπονιάρικο, εκτιμά ότι αναγκαστικά τα λεφτά που θα δοθούν προς όλους ως βασικό εισόδημα, θα κοπούν από πολύ σημαντικές δομές, όπως η υγεία, η παιδεία, οι υποδομές και βέβαια η άμυνα. Θεωρεί επισης ότι όλοι θα παίρνουν το εισόδημα αυτό και θα το συμπληρώνουν με “μαύρα λεφτά” από αδήλωτη εργασία, ή ότι θα δημιουργηθεί μια κοινωνία φτωχών που θα εισπράττει χωρίς να κάνει τίποτα. Άλλα σενάρια που εξετάζονται είναι το ψηφιακό χρήμα “ειδικής κατηγορίας”.

Υπάρχουν και κάποιοι αριστεροί που δέχονται αυτό τον “μόνιμο ταμείο ανεργίας” θέτοντας ως προϋπόθεση να καλύπτει παραπάνω από τις βασικές ανάγκες, παρότι γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτό αποκλείεται να συμβεί. Ήδη αυτό το δηλώνουν όλοι όσοι έχουν λόγο στο ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα έκανε τους πάντες να μην έχουν κίνητρο να εργασθούν. Άλλο επιχείρημα ειναι ότι άπαξ και αρχίσουν τα κράτη να μοιράζουν χρήμα χωρίς να ανέλθει η παραγωγή και διάθεση πρώτων υλών και ενέργειας, θα σημειώνονται ελλείψεις και θα ανεβαίνουν οι τιμές, οπότε θα πρέπει η κυβέρνηση να μοιράζει διαρκώς όλο και περισσότερο χρήμα. Μία “λύση” είναι να μοιράζεται επιδοματικό, μίνιμουμ ποσό επιβίωσης που δεν θα αυξάνει την κατανάλωση.

Ποιες χώρες είναι ήδη στο “κόκκινο” από χρέη

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι το δημόσιο χρέος όλων των χωρών έχει ήδη ξεπεράσει τις κόκκινες γραμμές. Βέβαια όλα αυτά τα λεφτά δεν τα χρωστάμε τόσα κράτη σε εξωγήινους. Το ταμείο του ΔΝΤ στηρίζεται  στις συνδρομές των 191 κρατών μελών του. Αυτή τη στιγμή στο κόκκινο από άποψη χρέους είναι η Γκάνα, η Σρι Λάνκα, η Ζάμπια, η Σομαλία, η Σουρινάμ, η Σενεγάλη (η οποία αντιμετωπίζει κρίση μετά από σκάνδαλο κρυφού χρέους),  η Αργεντινή (το μεγαλύτερο χρέος προς το ΔΝΤ παγκοσμίως), η Ουκρανία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν, το Εκουαδόρ και η Κένυα.

Στο πορτοκαλί είναι το Μπανγκλαντές, η Ακτή Ελεφαντοστού, η Κολομβία, η Ιορδανία και η Τυνησία. Το ΔΝΤ έχει αρχίσει να σημαίνει συναγερμό και για τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Αν και δεν κατατάσσονται επίσημα στο “κόκκινο” σύστημα των φτωχών χωρών, το Ταμείο προειδοποιεί ότι το δημόσιο χρέος υπερβαίνει ιστορικά όρια στις ΗΠΑ (χρέος ~124% του ΑΕΠ) και στην Κίνα (~99% του ΑΕΠ) που αυξάνουν τα ελλείμματά τους, με ρυθμούς που απειλούν τη σταθερότητα των διεθνών αγορών ομολόγων.

Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Γαλλία (~118% του ΑΕΠ) και η Ιταλία (~138% του ΑΕΠ) βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση «λόγω της ανάγκης για δημοσιονομική προσαρμογή». Καμία από αυτές τις χώρες κατά συνέπεια δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει ένα αξιοπρεπές βασικό εισόδημα για τους ανέργους μετά την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης.

Όμως προς το παρόν, με την στέγη στα ύψη, οι άνεργοι δεν κινητοποιούνται και το πρόβλημα “τρενάρει”. Σκέφτονται ότι αντί τα κράτη να μοιράζουν λεφτά στους ανέργους, θα πρέπει να μειώσουν το κόστος ζωής, μειώνοντας το κόστος των μεταφορών, της στέγης, της υγείας και των βασικών τροφίμων. Προτείνεται, αντί για καθολικό επίδομα, να δίνεται επίδομα σε όσους αποδεδειγμένα έχασαν το εισόδημά της εξαιτίας της αυτοματοποίησης. Όμως πώς θα αποδείξει π.χ. ένα ταξιδιωτικό γραφείο ότι φαλίρισε εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης και όχι από κακοδιαχείριση; Μάλλον δεν θα μπορεί, οπότε δεν θα επιδοτηθεί ποτέ και ο ταξιδιωτικός πράκτορας θα πρέπει να γίνει… γαστρονόμος.

Επίσης, πριν από τέσσερα χρόνια, το 2022 καταρρίφθηκαν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη όλα τα ρεκόρ πληθωρισμού του 1996 (αλλά και του 1994 και 1995), τα οποία ήταν τα χαμηλότερα σε μονοψήφιο ποσοστό έως τότε, μετά τον διψήφιο, επί 21 χρόνια (1973-1994) πληθωριστικό εφιάλτη, ο οποίος κυμάνθηκε μεταξύ 12,2% (1977) και 26,9% (1974) με τα μισά σχεδόν χρόνια να είναι στα επίπεδα του 20% και άνω!

Καθώς, όπως αναφέρθηκε, και ο πληθωρισμός του περασμένου Σεπτεμβρίου πυροδοτήθηκε, όπως και το 1973, το 1974, το 1979 και το 2022,  από την,  ηπιότερη σε σχέση με σήμερα, ενεργειακή κρίση, η οποία προοιωνίζεται εφιαλτικότερη, το αύριον της ελληνικής ακρίβειας “ουκ έσσετ΄άμεινον”, αν η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνεχίσει τη γνωστή επιλογή της να ενισχύει, αντί να τιθασεύσει, τα γνωστά αίτια της ακρίβειας, κυρίως μετά το 2021, όταν οι πληθωριστικές πιέσεις  άρχισαν να είναι επίμονες και η ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) να επιταχύνεται και μάλιστα σε επίπεδα μονίμως υψηλότερα από τα αντίστοιχα  στην Ευρωζώνη.

Πληθωρισμός: Εκούσια αδράνεια 

Πρόκειται για τις γνωστές εκούσιες εστίες κυβερνητικής πληθωριστικής αδράνειας ως θυσία στον βωμό των γνωστών ολέθριων δημοσιονομικών σκοπιμοτήτων, όπως είναι “η διατηρήσιμη αναπτυξιακή υπεραπόδοση” της ελληνικής οικονομίας, που τροφοδοτείται, σε μεγάλο βαθμό από την αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση – οι οποίες είναι κυρίως στις υπηρεσίες, όπου οι συνθήκες της αγοράς επιτρέπουν ταχύτερες ανατιμήσεις σε σύγκριση με τις αγορές αγαθών και συντείνουν σε σημαντική αύξηση του εγχώριου “παραγωγικού κενού” – με τις συνέπειες που απαριθμήσαμε σε προηγούμενη ανάλυση, με την κυριότερη διαπίστωση ότι αναδεικνύεται στατιστικά ως ο πλέον σημαντικός παράγοντας ερμηνείας των πληθωριστικών εξελίξεων την τελευταία 20ετία.

Ακόμα, η συνεχιζόμενη αύξηση των ενοικίων κατοικιών (5,9% τον περασμένο Σεπτέμβριο με προικοδότηση της ακρίβειας κατά 0,26 μονάδες) αποτυπώνει μια παρατεταμένη ανισορροπία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς στην ελληνική αγορά, και, φυσικά, της ενέργειας (ηλεκτρισμός, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, βενζίνη, κλπ) προικοδότησαν τον πληθωρισμό  του περασμένου Σεπτεμβρίου κατά 2,95 μονάδες, δηλαδή σε ποσοστό περίπου 60%.

Κι όμως, όλοι αυτοί οι παράγοντες παραμένουν στο απυρόβλητο για να μην “πάθουν τίποτε” τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης καυσίμων και ΦΠΑ και το αυτοθαυμαζόμενο “υπερπλεόνασμα”!

Ο οίκος αξιολόγησης Fitch προειδοποιεί από τον Σεπτέμβριο του 2025 πως η γαλλική σχέση χρέους προς ΑΕΠ πρόκειται να αναρριχηθεί στο 120% το 2027, χωρίς να υπάρχει αξιόπιστη κατεύθυνση σταθεροποίησης και τελικά δεν σφάλλει όταν το 2026 η σχέση αναμένεται να διαμορφωθεί στο 119,3%. Επιπλέον, το ασφάλιστρο κινδύνου (CDS) του πενταετούς γαλλικού ομολόγου εκτινάσσεται από το 34 των αρχών Σεπτεμβρίου στο 72 στις αρχές Οκτωβρίου, με υπερ-διπλασιασμό του μόλις σε ένα μήνα.

Ο Mujtaba Rahman, του γνωστού οργανισμού συμβούλων ανάλυσης και διαχείρισης πολιτικών κινδύνων Eurasia Group, προειδοποιεί για μία επικίνδυνη σύνδεση κατά το οδυνηρό 2027, των απειλών κατά του προϋπολογισμού με τις προεδρικές εκλογές της εαρινής περιόδου, σε πείσμα του γεγονότος ότι τα περισσότερα πολιτικά κόμματα προσπαθούν να αποφύγουν τις συνέπειες.

Οι συζητήσεις για μέτρα όπως η αναστολή τιμαριθμικών αναπροσαρμογών, αυξήσεων και επιδοτήσεων στις συντάξεις πρόκειται να προκαλέσουν σφοδρές αντιδράσεις, αλλά ο Γάλλος πρωθυπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να προωθήσει τον προϋπολογισμό του, με πρώτο πραγματικό βήμα, τουλάχιστον θεωρητικά, την αποκατάσταση των χρηματοοικονομικών μεγεθών της χώρας σε βιώσιμα επίπεδα. Ουσιαστικά η κατάσταση στην Γαλλία αποτελεί την προμετωπίδα ενός ευρύτερου προβλήματος της Ευρωζώνης, που ανακλάται στην εκτίναξη των επιτοκίων των ομολόγων των χωρών-μελών της.

Η Ιαπωνία επιταχυντής της αναταραχής… 

Παρά ταύτα, η Ιαπωνία παραμένει ο πλέον ισχυρός επιταχυντής της παγκόσμιας αναταραχής με τις κερδοσκοπικές συναλλαγές, γνωστές με την έκφραση “carry trade”, όπου ένας επενδυτές δανείζεται σε ένα νόμισμα με χαμηλό επιτόκιο για να το αξιοποιήσει στην αγορά στοιχείων σε ένα άλλο με υψηλό επιτόκιο, ώστε να καρπωθεί την διαφορά, να επαυξάνουν τους κλυδωνισμούς. Το ιαπωνικό γιέν βυθίζεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, εξαναγκάζοντας σε μία μάλλον σπάνια αντίδραση το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών Scott Bessent αποφασίζει να παρέμβει για την διάσωση του γιέν, επαναλαμβάνοντας ανάλογη ενέργεια του 1998, αν και η ανάκαμψη των ισοτιμιών του ιαπωνικού νομίσματος δεν κρίνεται η αναμενόμενη, με βάση τις προσδοκίες του υπουργού. Πάντως αποδεικνύεται αρκετή για να προκαλέσει επανεκτιμήσεις στις αγορές συναλλάγματος και έστω και προσωρινά ανακοπή της πτωτικής τάσης.

Το θέατρο των αγορών συναλλάγματος συμπίπτει με την 41η επέτειο της Συμφωνίας Plaza του 1985, όταν τότε κυρίως η Ιαπωνία, αλλά και άλλες αναπτυγμένες χώρες, αποφασίζουν να χειραγωγήσουν τις συναλλαγματικές τους ισοτιμίες για να χαλιναγωγήσουν την άνευ ορίων άνοδο του αμερικανικού δολαρίου.

Οι ανησυχίες του Bessent

Με την Συμφωνία Plaza (Plaza Accord), προβλέπεται η απελευθέρωση των συναλλαγματικών ισοτιμιών των νομισμάτων ΗΠΑ και Ιαπωνίας, με την είσοδο σε καθεστώς ελεύθερης διακύμανσης στις αγορές. Ο στόχος τότε έγκειται στην ρύθμιση του καθεστώτος του ελεύθερου εμπορίου που ταλανίζεται από τις ανισορροπίες του, ενώ στην σύγχρονη περίοδο εστιάζεται στην διάσωση μίας παραπαίουσας αρπάγης σε έναν εντεινόμενα πολυκεντρικό κόσμο.

Όμως στην τρέχουσα περίοδο η ισοτιμία αποκλίνει κατά περίπου 33% με την “εύλογη αξία” των 105 έως 125 γιέν ανά δολάριο να αναρριχάται στο 158. Αν και οι πραγματικές ανησυχίες του Bessent εστιάζονται στην αύξηση της κινεζικής ανταγωνιστικότητας, το ενδιαφέρον του για τις ισοτιμίες του γιέν, ανακλά τους προβληματισμούς της κυβέρνησης Τραμπ για το γεγονός ότι το αμερικανικό δολάριο ενισχύεται υπερβολικά, σε βάρος της εξαγωγικής δραστηριότητας της χώρας.

Η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ από τον Απρίλιο του 2025 για μία “Συμφωνία Mar-a-Lago” στα πρότυπα της Συμφωνίας Plaza, έχει στόχο της το κινεζικό γουάν και το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα των $1,2 τρισεκατομμυρίων σε πείσμα των αμερικανικών δασμών. Από το 1980 όταν Τραμπ αποτελεί έναν μεγαλοεπιχειρηματία στην αγορά ακινήτων, η Ιαπωνία αποτελεί ένα οικονομικό φόβητρο και σύμφωνα με τις απόψεις του ανήκει στην ομάδα των χωρών που εκμεταλλεύονται ανελέητα τις ΗΠΑ, με την Ιαπωνία να συνιστά τότε το πρότυπό τους.

Ο Τραμπ και ο Bessent προφανώς θεωρούν πως η πολιτική του Τόκυο διαμορφώνεται με μεγαλύτερη ευχέρεια προς τα συμφέροντα των Αμερικανών σε σχέση με την ανάλογη του Πεκίνου. Ο Bessent λόγου χάρη πιέζει κατά την διάρκεια των τελευταίων τριών μηνών ασφυκτικά την Κεντρική Τράπεζα Ιαπωνίας να προχωρήσει ταχύτερα σε Πιστωτική Συρρίκνωση (QT), δηλώνοντας μάλιστα στις αγορές πως “έχει τον έλεγχο”, αναφορικά όταν στοιχηματίζουν κατά του ιαπωνικού γιέν και της Κεντρικής Τράπεζας Ιαπωνίας.

Πάντως δεν εμφανίζεται ιδιαίτερα ομιλητικός όσον αφορά την Κεντρική Τράπεζα Κίνας που παραμένει αγκυροβολημένη σε χαμηλά επιτόκια, παρά τον εντυπωσιακά μεγαλύτερο οικονομικό όγκο του Πεκίνου με ένα ΑΕΠ της τάξης των $20,8 τρισεκατομμυρίων, έναντι $4,3 τρισεκατομμυρίων του Τόκυο. Ένα σημαντικό μέρος των ανησυχιών του όμως επικεντρώνεται στο γεγονός ότι η Ιαπωνία παραμένει ο μεγαλύτερος αλλοδαπός κάτοχος αμερικανικού χρέους, διακρατώντας συνολικά $1,1 τρισεκατομμύριο σε τίτλους του ομοσπονδιακού δημοσίου.

Οι ανησυχίες του Bessent

Το οικονομικό επιτελείο του Bessent πασιφανώς ανησυχεί με την προοπτική οι Ιάπωνες ανώτατοι αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών να προχωρήσουν σε μαζικές πωλήσεις αμερικανικών τίτλων για την στήριξη των ισοτιμιών του γιέν, προκαλώντας πανικό στις αγορές και άνοδο των αμερικανικών επιτοκίων, αλλά και άλλων χωρών, ειδικά στην Ευρώπη, σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα.

Στην τελευταία οικονομική του έκθεση για την παγκόσμια οικονομία, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί από την διάσκεψη της Μπανγκόνγκ πως η παγκόσμια οικονομία εγγίζει τα όρια των αντοχών της, προμηνύοντας επικίνδυνες εξελίξεις. Οι αγορές και οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές παραμένουν οπωσδήποτε σε κατάσταση επιφυλακής και προηγούνται χρονικά της συγκεκριμένης ενδεχόμενης δυναμικής.

Παράλληλα, ένας πελάτης κάθε μέρα και έως τις 16 Νοεμβρίου θα κερδίζει το ΕΚΟ Πετρέλαιο Θέρμανσης της χρονιάς με αυτόματη συμμετοχή σε κλήρωση. Προϋπόθεση είναι να είναι μέλος του προγράμματος EKO Smile και να χρησιμοποιεί την κάρτα EKO Smile (φυσική ή ψηφιακή) κατά την αγορά Πετρελαίου Θέρμανσης.

Με το μεγαλύτερο δίκτυο πρατηρίων στην Ελλάδα, η ΕΚΟ διασφαλίζει την αξιόπιστη και έγκαιρη παράδοση Πετρελαίου Θέρμανσης σε κάθε γωνιά της χώρας, με έμφαση στην ποιότητα και την εξυπηρέτηση.

Οι παραγγελίες μπορούν να πραγματοποιηθούν τηλεφωνικά στο 18198 ή στο 210 7725555, μέσω των επιλεγμένων πρατηρίων ΕΚΟ σε όλη την Ελλάδα, καθώς και online μέσα από το EKO App.

*Η τιμή εκκίνησης ισχύει για τηλεφωνικές παραγγελίες στα 18198, 210 7725555, ή online μέσω του ΕΚΟ App για Αττική και Θεσσαλονίκη

^{Σχετικά με την ΕΚΟ
Η EKO ΑΒΕΕ, μέλος της HELLENiQ ENERGY, κατέχει ηγετική θέση στην εμπορία καυσίμων και λιπαντικών στην Ελλάδα, διαθέτοντας το μεγαλύτερο δίκτυο πρατηρίων στη χώρα. Παράλληλα, αναπτύσσει ισχυρή παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με δραστηριότητες στην Κύπρο, τη Βουλγαρία, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο.
www.eko.gr
Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY
Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.
Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.
Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περίπου 3 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.
Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs).
www.helleniqenergy.com}

Η ειδική έκτακτη έκπτωση στο Πετρέλαιο Θέρμανσης θα είναι 16 λεπτά ανά λίτρο, ποσό που αναλογεί σε μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η έκτακτη έκπτωση των 4 λεπτών ανά λίτρο, (δηλ. μείωση τιμής 5 λεπτά με ΦΠΑ) για το Πετρέλαιο κίνησης, που ήδη εφαρμόζεται από τις 14 Ιουλίου.

Για την Αμόλυβδη 95 οκτανίων, η έκπτωση των 8 λεπτών ανά λίτρο (δηλ. μείωση τιμής στην αντλία 10 λεπτών ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), θα διατηρηθεί μέχρι και αυτή την Παρασκευή, 16/10/2026.

Οι εκπτώσεις αυτές είναι επιπλέον τυχόν επιδοτήσεων που θα ανακοινώσει η Κυβέρνηση.

Το συνολικό πακέτο μέτρων εκπτωτικής πολιτικής, αφορά αποκλειστικά τα καύσιμα που προορίζονται για κατανάλωση στην εσωτερική αγορά και αποτελεί τον πιο άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο για την μεταφορά των μειώσεων σε όλους τους καταναλωτές. Η έκτακτη έκπτωση θα εμφανίζεται σε ξεχωριστό πεδίο στα τιμολόγια που εκδίδονται.

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY}

^{Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.}

^{Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.}

^{Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.}

^{Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.}

^{Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs).}

^{www.helleniqenergy.com}

Ο Δήμος Καλλιθέας παραμένει αταλάντευτα στο πλευρό της εκπαιδευτικής κοινότητας και θα συνεχίσει να διεκδικεί, με συνέπεια και αποφασιστικότητα, λύσεις για τα σχολεία και τα παιδιά της πόλης.

Η εκπαίδευση των παιδιών μας δεν επιδέχεται αναμονή. Η κάλυψη των κενών επιβάλλεται να πραγματοποιηθεί άμεσα.

Η τελετή επισφράγισε την ολοκλήρωση μιας πολυετούς κατασκευαστικής προσπάθειας, στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες εργαζόμενοι και επενδύθηκαν περισσότερα από $2 δισ. Στις Σκουριές αναμένεται να παράγονται κατά μέσο όρο 140.000 ουγκιές χρυσού και 67 εκατ. λίβρες χαλκού ετησίως, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αλυσίδα κρίσιμων πρώτων υλών. Καθ’ όλη τη διάρκεια μίας μακράς παραγωγικής περιόδου, με αρχικά εκτιμώμενη διάρκεια 20 ετών και προοπτική επέκτασης μέσα από τις συνεχιζόμενες μεταλλευτικές έρευνες, οι Σκουριές αναμένεται να δημιουργούν σταθερή αξία για την ελληνική οικονομία και την τοπική κοινωνία, μέσω της απασχόλησης, της οικονομικής δραστηριότητας και της ευρύτερης συμβολής της δραστηριότητας στην περιοχή.

Με τις Σκουριές σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα, τα Μεταλλεία Κασσάνδρας θα απασχολούν περί τους 3.000 άμεσους και έμμεσους εργαζόμενους, με σταθερές και υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, που κατά προτεραιότητα απασχολούν κατοίκους της τοπικής κοινωνίας. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας του μεταλλείου, η αξία των αγορών από Έλληνες προμηθευτές, εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε €6,7 δισ., ενώ οι εξαγωγές σε €17,5 δισ., ενισχύοντας τη συμβολή της επένδυσης στην οικονομία και στην εξωστρέφεια της χώρας. Παράλληλα, η συνεισφορά στα δημόσια έσοδα, εκτιμάται σε περίπου €1,8 δισ., ενώ επιπρόσθετα τα μεταλλευτικά τέλη που αποδίδονται στο Ελληνικό Δημόσιο θα αποφέρουν περί τα €1,3 δισ., εκ των οποίων τα €509 εκατ. θα κατευθύνουν στον Δήμο Αριστοτέλη, συμβάλλοντας άμεσα στην τοπική ανάπτυξη και ευημερία.*

Το οικονομικό αποτύπωμα συμπληρώνεται από μια μακροπρόθεσμη δέσμευση κοινωνικών επενδύσεων, στην τοπική κοινωνία με πρόγραμμα έργων συνολικού ύψους US$80 εκατ. Οι επενδύσεις αυτές επικεντρώνονται σε τομείς με άμεση και μακροπρόθεσμη αξία για την περιοχή, όπως η εκπαίδευση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων, οι δομές υγείας, το περιβάλλον, οι υποδομές και η ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας, με στόχο να δημιουργούνται ευκαιρίες και να ενισχύονται οι προοπτικές της τοπικής κοινωνίας, παράλληλα με την εξέλιξη της επένδυσης.

Με τις Σκουριές, η Ελληνικός Χρυσός ενισχύει περαιτέρω το παραγωγικό και οικονομικό αποτύπωμα των Μεταλλείων Κασσάνδρας, μιας επένδυσης συνολικού ύψους άνω των $3 δισ. Το έργο συνδέει την υπεύθυνη αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Χαλκιδικής, με τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας και της τοπικής κοινωνίας, αλλά και την ενδυνάμωση της παρουσίας της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών.

Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δήλωσε για το έργο: «Βλέπουμε μια εντυπωσιακή επένδυση η οποία ουσιαστικά απορρόφησε παραπάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια. Είναι ίσως όντως η μεγαλύτερη ξένη παραγωγική επένδυση που έχει γίνει στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες. Είναι μια επένδυση η οποία θα δώσει τη δυνατότητα στην εταιρεία και στη χώρα μας να παράγει όχι μόνο χρυσό αλλά και χαλκό. Και σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταράξεων, όπου η Ευρώπη κοιτάζει ξανά τις αλυσίδες αξίας, είναι πάρα πολύ σημαντικό να μπορούμε εμείς ως Ευρωπαίοι, όχι απλά ως Έλληνες, να παράγουμε οι ίδιοι τις κρίσιμες πρώτες ύλες τις οποίες χρειαζόμαστε προκειμένου η βιομηχανία μας να γίνει και πάλι ανταγωνιστική. Οι Σκουριές συμμετέχουν ενεργά σε αυτή την όχι απλά εθνική, αλλά και ευρωπαϊκή προσπάθεια.

Η εικόνα λοιπόν -και να κλείσω με αυτό- την οποία βλέπουμε σήμερα, είναι μια αισιόδοξη εικόνα. Είναι εικόνα της Ελλάδος η οποία ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία. Είναι εικόνα μιας χώρας η οποία μπορεί να προσελκύει ξένους επενδυτές με αξιοπιστία. Καλή αρχή και πάλι θερμά συγχαρητήρια σε όσους εργάστηκαν για να γίνει πράξη αυτή η επένδυση».

Ο President & CEO της Eldorado Gold, κ. Christian Milau, δήλωσε: «Η σημερινή ημέρα αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την Eldorado Gold, τους εργαζομένους, τους συνεργάτες μας και την Ελλάδα. Οι Σκουριές αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία της Εταιρείας μας και σήμερα περνούν στο επόμενο κεφάλαιο ως ένα σύγχρονο μεταλλείο χρυσού και χαλκού. Καθώς περνάμε από τη φάση της κατασκευής στη φάση της παραγωγής, οι Σκουριές δημιουργούν μακροπρόθεσμη αξία μέσα από την απασχόληση, τις επενδύσεις και την υπεύθυνη αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο της Ελλάδας στην προμήθεια των κρίσιμων ορυκτών, τα οποία είναι απαραίτητα για το μέλλον».

Ο Director, Board of Directors, της Eldorado Gold, κ. George Burns, επεσήμανε: «Η ολοκλήρωση των Σκουριών επισφραγίζει μια μακρά πορεία δέσμευσης, επιμονής και συνεχούς προσπάθειας. Παρά τις προκλήσεις, η πίστη στις δυνατότητες και την προοπτική του έργου παρέμεινε σταθερή. Σήμερα, σηματοδοτούμε όχι μόνο την ολοκλήρωση μιας από τις σημαντικότερες μεταλλευτικές επενδύσεις στην Ελλάδα, αλλά και την έναρξη μιας νέας περιόδου, με μακροπρόθεσμες ευκαιρίες για την απασχόληση, την τοπική οικονομία και τη δημιουργία αξίας για τις τοπικές κοινωνίες και τη χώρα».

Τέλος, εκ μέρους της Ελληνικός Χρυσός, ο Πρόεδρος κ. Χρήστος Μπαλάσκας, ανέφερε: «Σήμερα εγκαινιάζουμε ένα έργο που χρειάστηκε χρόνια συστηματικής εργασίας, τεχνογνωσίας και τη συμβολή χιλιάδων ανθρώπων για να ολοκληρωθεί. Για εμάς, όμως, η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί το τέλος αυτής της προσπάθειας, αλλά την αρχή μιας νέας, μακράς παραγωγικής περιόδου. Οι Σκουριές περνούν πλέον από την κατασκευή στη λειτουργία και ξεκινούν να δημιουργούν σημαντική αξία για την τοπική κοινωνία και την εθνική οικονομία, μέσα από την απασχόληση, τις ελληνικές προμήθειες, τα δημόσια έσοδα και τις κοινωνικές επενδύσεις».

*Τα στοιχεία αφορούν τη συνολική επένδυση στα Μεταλλεία Κασσάνδρας, συμπεριλαμβανομένων των Σκουριών, σε πλήρη λειτουργία. Παραδοχές τιμών μετάλλων (USD): Χρυσός $3.000/ουγγιά, Άργυρος $30/ουγγιά, Χαλκός $4,50/λίβρα, Μόλυβδος $0,93/λίβρα, Ψευδάργυρος $1,18/λίβρα.

Στην περιοχή Σαρίγερ δεκάδες αυτοκίνητα βυθίστηκαν στα νερά, ενώ σε άλλες περιοχές λεωφορεία και Ι.Χ. ακινητοποιήθηκαν από την πλημμύρα. Στο Bahçelievler, γυναίκα εγκλωβίστηκε στο αυτοκίνητό της μέσα σε πλημμυρισμένη υπόγεια διάβαση και διασώθηκε με τη βοήθεια μηχανήματος έργου. Στο Esenyurt, μια γυναίκα παρασύρθηκε από τα νερά και πολίτες έσπευσαν να τη βοηθήσουν.

Κακοκαιρία: Πλημμύρες σε μετρό, νοσοκομείο και κατοικίες

Πλημμύρες σημειώθηκαν σε σταθμούς μετρό και υπόγειες διαβάσεις στις περιοχές Esenler, Zincirlikuyu και Topkapı. Νερά εισέβαλαν επίσης στο νοσοκομείο Şişli Hamidiye Etfal, ενώ πλημμύρισαν υπόγεια κατοικιών, χώροι στάθμευσης και δρόμοι σε πολλές συνοικίες.

Στο Küçükçekmece, πέντε άτομα εγκατέλειψαν μόνα τους διαμέρισμα σε υπόγειο που πλημμύρισε, ενώ ένα ακόμη άτομο διασώθηκε από τις αρχές. Παράλληλα, κατέρρευσε τοίχος αντιστήριξης στο δημοτικό σχολείο Nurettin Uzun, στην περιοχή Eski Habibler. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι μαθητές βρίσκονταν στις αίθουσες και η αυλή ήταν άδεια την ώρα της κατάρρευσης.

Περισσότερες από 2.500 κλήσεις στις αρχές

Σύμφωνα με την Περιφέρεια Κωνσταντινούπολης, από τις 06:00 έως τις 20:00 καταγράφηκαν συνολικά 2.518 κλήσεις και αναφορές προς την AFAD και το Κέντρο Έκτακτης Ανάγκης 112. Από αυτές, οι 1.277 αφορούσαν πλημμύρες, οι 47 εγκλωβισμούς και οι 15 κατολισθήσεις. Αναφορές έγιναν επίσης για 76 οχήματα, 808 κατοικίες και 280 επαγγελματικούς χώρους.

Το μεγαλύτερο ύψος βροχής καταγράφηκε στο Ömerli, στην περιοχή Beykoz, με 193,84 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο. Στο Arnavutköy καταγράφηκαν 125,9 λίτρα και στην περιοχή Maslak 124,72 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στις επιχειρήσεις αντιμετώπισης των προβλημάτων συμμετείχαν περίπου 8.000 εργαζόμενοι και 2.000 οχήματα και μηχανήματα. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης παρέμειναν σε επιφυλακή, ενώ η Περιφέρεια ανέφερε ότι δεν υπήρχαν κλειστοί δρόμοι και ότι τα αεροδρόμια λειτουργούσαν χωρίς ακυρώσεις πτήσεων.

Κλειστά τα σχολεία

Τα σχολεία στην Κωνσταντινούπολη θα παραμείνουν κλειστά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου. Οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις, να μην περνούν από πλημμυρισμένες υπόγειες διαβάσεις και να απομακρύνονται από ρέματα και περιοχές με κίνδυνο υπερχείλισης.

Όσοι διαμένουν σε υπόγεια διαμερίσματα κλήθηκαν να μετακινηθούν σε ασφαλέστερους, ψηλότερους ορόφους. Η κακοκαιρία αναμένεται να συνεχιστεί έως το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, με νέες ισχυρές βροχοπτώσεις, ανέμους που κατά διαστήματα μπορεί να φτάσουν τα 60-80 χιλιόμετρα την ώρα και αισθητή πτώση της θερμοκρασίας, η οποία αναμένεται να βρεθεί 4 έως 6 βαθμούς κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Με επόμενο ορόσημο τα 2 εκατ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις ready for service έως το τέλος του 2026, η ανάπτυξη του δικτύου προχωρά προς τον στόχο των 3,8 εκατ. έως το 2028.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν αναλυτικά, να ελέγξουν τη διαθεσιμότητα και να δηλώσουν ενδιαφέρον για την υπηρεσία στην ιστοσελίδα www.dei.gr/fiber, τηλεφωνικά στο 13870 ή σε επιλεγμένα καταστήματα ΔΕΗ.

Υπενθυμίζεται ότι και το καλοκαίρι του 2023, η –  τύποις ανεξάρτητη από την ουκρανική κυβέρνηση – “Εθνική Αρχή για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς” είχε καταχωρίσει ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες στη λίστα της με τους “διεθνείς χορηγούς του πολέμου“. Η Αθήνα είχε απαιτήσει και πετύχει τη διαγραφή τους, μετά από τρίμηνη διαπραγμάτευση.

Το προφορικό διάβημα αποτελεί τη δεύτερη, εντός λίγων μηνών, διαμαρτυρία της Ελλάδας προς την Ουκρανία μετά την υποβολή της (γραπτής) ρηματικής διακοίνωσης στα τέλη Μαΐου για το γνωστό περιστατικό της ανεύρεσης ναυτικού drone, κοντά στη Λευκάδα. Στην περίπτωση του drone, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Αντρέι Σίμπιχα, δεν απαντούσε επί δέκα ημέρες, «λόγω φόρτου εργασίας», στα αιτήματα του ομολόγου του, Γιώργου Γεραπετρίτη, για τηλεφωνική συνομιλία τους. Αργότερα, απέφυγε συνάντησή τους στο περιθώριο Συμβουλίου της ΕΕ και, τελικά, απέρριψε τις ελληνικές θέσεις.

Το απορριπτικό σκεπτικό ανέφερε ότι το Κίεβο εκτιμά μεν τη στάση και συνδρομή της Ελλάδας και δεν επιθυμεί την εμπλοκή της στον πόλεμο, αλλά «έχει γνωστοποιήσει στους πάντες» πως τα πλοία του ρωσικού Ναυτικού και του σκιώδους στόλου αποτελούν νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική περιοχή που βρίσκονται.

Αλαζονεία από Κίεβο

Η ουκρανική πλευρά δεν έλαβε καν υπόψη το ελληνικό επιχείρημα ότι, πέρα από την παραβίαση των χωρικών υδάτων, οι κινήσεις των οπλισμένων ναυτικών drones στο Ιόνιο και την Αδριατική, ακριβώς πάνω στη “θαλάσσια γραμμή” των κρουαζιερόπλοιων, θέτουν σε κίνδυνο χιλιάδες αμάχους διαφόρων εθνικοτήτων.

Δυστυχώς, το Κίεβο ακολουθεί, από το Μάιο ως σήμερα, την ίδια αλαζονική συμπεριφορά και αδιαφορία για τα νόμιμα συμφέροντα και ανησυχίες της Αθήνας. Σε αυτό το πλαίσιο, το διάβημα για τα πλήγματα κατά πλοίων ελληνικών συμφερόντων αντιμετωπίστηκε με παρόμοια φρασεολογία. Η ουκρανική πλευρά τόνισε ότι «είναι δημοσίως γνωστές» οι απαγορεύσεις της για τους πλόες στη Μαύρη Θάλασσα, χωρίς διακρίσεις και εξαιρέσεις.

Ασφαλώς, για πολλοστή φορά, αυτή η τακτική δεν συνάδει ούτε με τις βασικές υποχρεώσεις μίας χώρας που ενδιαφέρεται να ενταχθεί στην ΕΕ, ούτε με την επίδειξη στοιχειώδους εκτίμησης και σεβασμού έναντι της συνδρομής που έχει παράσχει η Αθήνα στο Κίεβο, καθ’ όλη τη διάρκεια του αιματηρού πολέμου.

Η ελληνική αμυντική βοήθεια

Οι πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις (εξαιρουμένων φορτίων και συναλλαγών που παραμένουν απόρρητες) αναφέρουν ότι η Ελλάδα έχει παράσχει απευθείας στρατιωτική βοήθεια σχεδόν € 150 εκατομμυρίων, με εκκρεμούσα την οικονομική αποζημίωση – κάποιου – μέρους αυτής από τους μηχανισμούς της ΕΕ.

Επιπλέον, η αξία του εξοπλισμού μέσω αγορών από τρίτες χώρες – για παραχώρηση στο Κίεβο από τις ίδιες – προσεγγίζει τα € 300 εκατομμύρια. Υπολογίζεται (χωρίς πλήρη επιβεβαίωση λόγω απορρήτου) ότι περίπου ίδια είναι η αξία υλικών που θα δοθούν, πάλι μέσω αγορών από τρίτες χώρες, τους προσεχείς μήνες.

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι, από πολιτικής και πρακτικής-επιχειρησιακής πλευράς, οι αγορές μέσω τρίτων έχουν ίσως και μεγαλύτερη αξία. Το Κίεβο θα έπρεπε να ευγνωμονεί την Αθήνα, επειδή πρόκειται για υλικά σπανίζοντα στη διεθνή αμυντική αγορά και, ως εκ τούτου, ακόμα πιο πολύτιμα.

Άλλα εξ αυτών είναι συμβατά με τα παλαιά συστήματα ανατολικής κατασκευής της Ουκρανίας και άλλα καλύπτουν “αναλώσιμα” για τα νεότερα δυτικά συστήματα σε μια περίοδο που, ως γνωστόν, οι αποθήκες των μελών του ΝΑΤΟ και των αμυντικών βιομηχανιών “έχουν αδειάσει λόγω μεγάλης ζήτησης”.

Ερμηνείες και αποφάσεις

Οι ερμηνείες για την παγίωση της προσβλητικής συμπεριφοράς του Κιέβου είναι πολλές, λαμβάνοντας υπόψη εξίσου πολλά στοιχεία, όπως οι στενές σχέσεις Ουκρανίας-Τουρκίας και ο εκνευρισμός για την ελληνική άρνηση παραχώρησης Mirage, συστημάτων αεράμυνας και 200 πυραύλων Patriot.

Και – ίσως το σημαντικότερο – ο στενός κύκλος του Ζελένσκι, προφανώς, κατέγραψε τη μαχητικότητα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη υπέρ του ναυτιλιακού κλάδου (που μάλλον δεν έχει επιδείξει σε κανένα άλλο θέμα από την αρχή της θητείας του) κατά τη διαπραγμάτευση της 21ης δέσμης κυρώσεων της ΕΕ τον περασμένο Ιούλιο.

Η στάση του Κιέβου δεν πρόκειται, ασφαλώς, να μεταβάλει την πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ υπέρ της Ουκρανίας και κατά της Ρωσίας, αλλά προκαλεί εύλογο προβληματισμό για την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων. Η Αθήνα είναι λογικό να ασχολείται περισσότερο με το “καλώδιο”, ή άλλα θέματα με την Τουρκία, με τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και τη διάσταση απόψεων ΕΕ και ΗΠΑ έναντι του Ζελένσκι.

Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αυτής της εβδομάδας, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να συναινέσει στις προτάσεις της Κομισιόν (προστασία από υβριδικές απειλές, οικονομικές συνεισφορές των “27” για τις ανάγκες της Ουκρανίας ως τα τέλη του 2026 και ολόκληρο το 2027, εξεύρεση νέων πόρων), αλλά το κύριο ζητούμενο είναι ο περιορισμός – στο μέτρο του δυνατού – του κόστους που πληρώνουν η εθνική οικονομία και ο μέσος πολίτης.