«Στη σκιά της σβάστικας»

Στα χρόνια της ναζιστικής θηριωδίας, ο Καραγκιόζης έρχεται αντιμέτωπος με τον φασισμό και τη βαρβαρότητα του πολέμου. Συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς κατακτητές και οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Με μοναδικά του όπλα το πνεύμα, το θάρρος και το αστείρευτο χιούμορ του, βρίσκει τον δικό του τρόπο να αντισταθεί στον φόβο και την τυραννία.

• Καραγκιοζοπαίχτης: Νικόλας Τζιβελέκης
• Μουσική συνοδεία: Κλέαρχος Κορκόβελος (κύμβαλο), Στέλλα Καταραχιά (ακορντεόν)
• Φιγούρες & σκηνικά: Ν. Τζιβελέκης, Μ. Κακόνι, Δ. Μπερέκος
προπώληση More.com: https://www.more.com/…/karagkiozis-by-night-7os-xronos/

Διάρκεια: 95’
Εισιτήρια από 10€

ΘΕΑΤΡΟ ΑΒΑΤΟΝ

Ευπατριδών 3, Γκάζι (250μ. από Μετρό Κεραμεικός)
Πληροφορίες: 210 3412689
Καραγκιόζης … by night – κάθε Παρασκευή | 21:00 | νέο έργο

Ωστόσο, η απειλή της έξωσης παραμένει. Η σημερινή αναβολή δεν σημαίνει ότι η υπόθεση έχει τελειώσει. Οφείλουμε να παραμείνουμε σε εγρήγορση, με άμεσα αντανακλαστικά και συλλογική οργάνωση, ώστε να αποτρέψουμε κάθε νέα απόπειρα έξωσης.

Ο αγώνας δεν τελειώνει με μια αναβολή! Συνεχίζουμε να διεκδικούμε:

🔴 Να σταματήσει οριστικά κάθε διαδικασία έξωσης της 92χρονης.
🔴 Να προστατευτεί η πρώτη και μοναδική κατοικία της.
🔴 Καμία οικογένεια χωρίς σπίτι – προστασία της κατοικίας από πλειστηριασμούς και εξώσεις.

Κανένας μόνος – καμία μόνη!

Βίντεο δείχνουν τους τρεις άνδρες να κινούνται στην περιοχή πέντε ώρες πριν από την έκρηξη. Οι συλληφθέντες, δύο Ελληνες ηλικιας, αντίστοιχα, 34 και 54 ετών, και ένας Αλβανός, 37 ετών, φέρονται να είναι ναρκομανείς και να έχουν μητρώο για μικροκλοπές ενώ τον τελευταίο καιρό κατηγορούνται ότι έκλεβαν χαλκό από πολλές περιοχές στο κέντρο της Αθήνας. Φέρονται να ρίχνουν ο ένας το φταίξιμο στον άλλο και μέχρι στιγμής κανείς δεν ομολογεί ότι έκοψε το κομμάτι του χαλκού.

Σύμφωνα με την δικογραφία, όταν οι δράστες έκοψαν το κομμάτι του χαλκού, στην εγκατάσταση φωταερίου στο κτήριο της οδού Λυσικράτους στην Πλάκα στις 25 Σεπτεμβρίου, το αέριο άρχισε να διαφεύγει προς τα πάνω ως ελαφρύτερο και συσσωρεύθηκε στις κατοικίες των άτυχων ενοίκων. Υπενθυμιζεται ότι από την έκρηξη στις 07:30 το πρωί σκοτώθηκε ένα ζευγάρι ηλικιωμένων και δύο ζευγάρια Αμερικανών τουριστών αλβανικής καταγωγής, όπου μάλιστα η μια γυναίκα ήταν έγκυος. Σκοτώθηκε και το σκυλάκι ενοίκου που έτυχε να είχε βγει εκεινη την ώρα από το ισογειο σπιτι της.

Σε βάρος των δραστών ασκήθηκε ποινική δίωξη, για εμπρησμό, έκρηξη και ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο κατά συρροή και κατά συναυτουργία.

Τι λένε οι έρευνες

Όπως έγινε γνωστό από αρμόδιες πηγές το αέριο από το σημείο της διαρροής είχε διοχετευθεί και σε άλλους χώρους του κτιρίου, γεγονός που εκτιμάται ότι οδήγησε στην κατάρρευση του κτιρίου και την έκρηξη με αποτέλεσμα να χάσουν τις ζωές τους το ηλικιωμένο ζευγάρι του δευτέρου ορόφου και τα δύο ζευγάρια, τουρίστες που διέμεναν σε κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης στον πρώτο όροφο.

Ειδικότερα, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, από βιντεοληπτικό υλικό που συνέλεξαν τα εξειδικευμένα στελέχη της ΔΑΕΕ, η έκρηξη φαίνεται να καταγράφεται σχεδόν ταυτόχρονα στο ισόγειο και στον δεύτερο όροφο. Τα εξειδικευμένα στελέχη της ΔΑΕΕ συνέλεξαν το ρολόι και προχώρησαν σε ανασύνθεση του χώρου, εντοπίζοντας φωτογραφία με την εικόνα του ρολογιού πριν την έκρηξη. Στη συνέχεια το τμήμα του σωλήνα που εντόπισαν να έχει σπάσει εστάλη στο εργαστήριο μεταλλογνωσίας του τομέα Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για τεχνική ανάλυση.

Εκεί διαπιστώθηκε ότι η θραύση αποδίδεται σε μηχανική καταπόνηση, εφελκυσμός δηλαδή, που σημαίνει ότι οι δράστες το τράβηξαν με δύναμη για να το αποκόψουν. Στο σημείο αυτό, εκτιμάται ότι υπήρξε η διαρροή του αερίου. Οι ειδικοί εκτιμούν, επίσης, ότι το χρονικό διάστημα των περίπου πεντέμισι ωρών μεταξύ της εισόδου των φερόμενων ως δραστών στο κτίριο και της έκρηξης ήταν επαρκές για τη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας αερίου στον κλειστό χώρο του κλιμακοστασίου και στους υπόλοιπους χώρους.

Όταν επέστρεψα στα μέσα του 1989 στην Ελλάδα και άρχισα να διδάσκω στο Πολυτεχνείο Κρήτης διαπίστωσα ότι υπήρχε ακόμη ισχυρό το κριτικό ρεύμα ακόμη και στο Παν/μιο σε επίπεδο καθηγητών αλλά και φοιτητών, σε αντίθεση με τη Γαλλία, που είχε πλέον  τελειώσει. Ένας φτωχός αριστερός τρεϊντγιουνισμός υπήρχε ακόμη στη Γαλλία 1*, σε τέτοιο βαθμό που σε απέτρεπε από την όποια βαθύτερη, ουσιαστικότερη και ανθρωπιστική αναζήτηση ή θεωρητικοποίηση.

Έτσι  βρήκα πρόσφορο έδαφος για την προβληματική που είχα συγκροτήσει με τον Ρεβώ ντ’ Αλλόν, τον Βεμπέρ και τον Σατλέ, όσο ζούσε,  και είχα αρχίσει να παρουσιάζω στο Ε΄ Πανιόνιο συνέδριο «Αργοστόλι», στην Αθήνα (Σπίτι της Κύπρου, μετά την έκδοση του βιβλίου μου, Ιδεολογική κριτική και αισθητική, στο Πανεπιστήμιο Paris 8 (στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Εικαστικών Τεχνών) και στους ελληνικούς κύκλους στο Παρίσι: συζητήσεις σε στρογγυλά τραπέζια ελληνικών φορέων για την ιδεολογία, κίνηση για την υποστήριξη του ΚΑΠΑ, παρεμβάσεις σε φοιτητικούς συλλόγους, σε διαλέξεις μεγάλων επώνυμων ελλήνων καθηγητών: Πουλαντζάς, Καστοριάδης, Αξελός κ.α., στο Ελληνικό σπίτι και στη  Cité Universitaire,  κ.α.

Έρευνα στην Ελλάδα

Από την άλλη, έπαιξε αναμφίβολα καθοριστικό ρόλο και η έκδοση αυτού του βιβλίου μου,  το οποίο προκάλεσε τότε μεγάλη αίσθηση, και ουσιαστικά έθεσε τις βάσεις για την όλη προσπάθειά μου, και στη συνέχεια στην Ελλάδα: Οργάνωση στρογγυλών τραπεζιών με το Πάμπλο και τον Παγουλάτο πριν μπω στο Πολυτεχνείο, δημοσιεύσεις σε περιοδικά και εφημερίδες κ.α. Έτσι σιγά-σιγά συγκρότησα τη νέα προβληματική μου:

Νέα κριτική θεωρία και πράξη, χωρίς να χρησιμοποιώ ακόμη αυτόν τον όρο. Από όταν μπήκα στο Πολυτεχνείο Κρήτης ενέτεινα και συστηματοποίησα την  όλη θεωρητική προσπάθειά μου, και τρία περίπου χρόνια, σε συνδιασμό και με τα μαθήματά μου στο Ελληνογαλλικό κολλέγιο γραφικών τεχνών  στην Πλάκα ιστορίας και θεωρίας της μοντέρνας τέχνης. Κινούμενος ουσιαστικά σε δύο επίπεδα συγχρόνως, η όλη νέα θεωρητικοποίησή μου έγινε πλέον μια νέα αυτοτελής οντότητα.

Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου από το 1993 και μετά συστηματοποίησα, εμβάθυνα, διεύρυνα την όλη απόπειρα: Άρθρα, διαλέξεις, εισηγήσεις, βιβλία από ένα σημείο και μετά κατέγραφαν και συγκεκριμενοποιούσαν την όλη εκτεταμένη έρευνα και διδασκαλία μας: Κοινωνία, τέχνη, ιδεολογία, πολιτισμός στις μεταξύ τους διαλεκτικές θεωρητικοποιούνται συνέχεια και υπό διαφορετικές κριτικές πάντοτε οπτικές, διαμορφώνοντας έτσι συνεχώς μικρές στην αρχή και μεγαλύτερες στη συνέχεια συνθέσεις, με πρωταρχική πάντοτε την κοινωνική και ιδεολογική κριτική διάσταση.

Από τα μέσα δε της δεκαετίας του 1990 που ενέσκυψε η παγκοσμιοποίηση ανασυγκρότησα το όλο ήδη σύνθετο μοντέλο μου προς τη συστηματική κριτικής της παγκοσμιοποίησης. Και σε αυτό το νέο ουσιαστικά σχέδιο κριτικών θεωρητικών ερευνών, σε συνδιασμό με την ανάδυση και του σοβαρού κριτικού ρεύματος της αντιπαγκοσμιοποίησης και στη Γαλλία, το οποίο παρακολουθώ λεπτομερώς και συστηματικά, βρίσκω ανταπόκριση στο χώρο της προοδευτικής διανόησης, μέσα και έξω από το Πανεπιστήμιο, αλλά κυρίως σε επίπεδο φοιτητών.

Η προοδευτική κριτική σκέψη στη χώρα μας, στη συνέχεια και κληρονομιά του ιστορικού κινήματος του μεταπολεμικού, του φοιτητικού κινήματος της εποχής της χούντας και της μεταπολίτευσης διατηρούνταν και κρατούσε ακόμη καλά, παρά τη μεταμοντέρνα υστερία και τη διάδοση της νεοαντιδραστικής ιδεολογίας αντιάνθρωπος, ιδίως στη Γαλλία. Νέα άρθρα, νέες διαλέξεις, νέα στρογγυλά τραπέζια, νέες εκδόσεις: Και φθάνουμε στην κρίση και στα Μνημόνια. Νέα διεύρυνση και αναπροσαρμογή του μοντέλου, με βάση και το Εργαστήριο Καλλιτεχνικής Παιδείας και Εκπαίδευσης που έχομε ιδρύσει στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, και το οποίο δραστηριοποιούμε σε υπέρτατο βαθμό, με αναφορά και το μάθημά μου στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του ΠΤΔΕ. 

Έτσι στη Ρόδο, στην Αθήνα, την Ζάκυνθο, στη Θεσσαλονίκη, στην Κεφαλονιά κ.α. οργανώνουμε συνέχεια εκδηλώσεις κ.τ.λ., επιστρατεύοντας όποιον μπορεί να εισφέρει κάτι στην αναγκαία νέα κριτική προβληματική που πρέπει να αναπτύξουμε. Όμως, ενώ είχαμε συνειδητοποιήσει τις υψηλές απαιτήσεις της έρευνας στις νέες συνθήκες συνθετότητας και πολυπλοκότητας που είχε ήδη μπει η κοινωνία, δεν κατορθώσαμε να ιδρύσουμε ούτε το Κέντρο Χάους, σε συνεργασία με τον Πριγκοζίν και την ομάδα του, λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, ούτε το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο που είχαμε  προτείνει και εγκριθεί από τους ινστρούκτορες του ΣΥΡΙΖΑ τότε στην εξουσία.

Κριτική θεωρία με στόχο την αυτονομία

Παρόλα αυτά συνεχίσαμε και συνεχίζουμε την έρευνα με δύο κύριες αναφορές: Σκλάβος – Κριτική θεωρία, Κριτικής θεωρία – Σκλάβος και Σύγχρονη κριτική θεωρία. Οι δύο αυτές έρευνες σε συνδιασμό με τις προηγούμενες: Νέα ανθρωπολογία και μοντέρνα τέχνη, Κριτική της παγκοσμιοποίησης, Φιλοσοφία και θεωρία της μοντέρνας τέχνης και του πολιτισμού κ.α. συγκροτούν την ανοιχτή πάντοτε, αυτόνομη και αδογμάτιστη Νέα κριτική θεωρία και πράξη. Και το μόνο ζητούμενο είναι και παραμένει η ανάδειξη των νέων πάντοτε κριτικών δυνατοτήτων, σε συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, χωρίς να ξεφύγουμε από τα νεομαρξισιτκά προτάγματα, την ιστορική πείρα του κινήματος, την ιστορική προσπάθεια απελευθέρωσης της κοινωνίας, ακόμη και σε συνθήκες υποχώρησης του κινήματος, όπως συμβαίνει δυστυχώς σήμερα.

Μέσα από αυτή τη συνειδητή κριτική έρευνα και αναζήτηση αναδεικνύεται ο  ρηξικέλευθος, ο καθορισμένος, ο αυτόνομος  χαρακτήρας της Νέας κριτικής θεωρίας και πράξης στην όλη προσέγγισή μου και ως απόρροια της διατήρησης της μνήμης του ιστορικού ελληνικού προπολεμικού κινήματος, της Αντίστασης, της Λαοκρατίας, του εμφυλίου, της μεταπολεμικής ανασυγκρότησής του, της αντιχουντικής δράσης, της μεταπολιτευτικής ριζοσπαστικοποίησης, του κινήματος Γρηγορόπουλου, της αντιμνημονιακής εξέγερσης …

Έτσι μέσα από όλη αυτή την θεωρητική αναζήτηση ξεπροβάλλει επιτακτικά το ιστορικά επιβαλλόμενο πρόταγμα της αυτονομίας στη συνέχεια του Πουλαντζά και του Χάμπερμας (2).

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1*. Έπρεπε να έλθει στα νεώτερα χρόνια ο Μελανσόν και να κηρύξει την απείθεια, την ανυπακοή (insoumis: ανυπότακτοι) στο σύστημα, για να επανέλθει πάλιν στην επικαιρότητα η ξεχασμένη από το μεταμοντερνισμό, τη νέα φιλοσοφία και τον κυρίαρχο νεοσυντηρητισμό από το 1985 και εδώ νεοανθρωπιστική διάσταση.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1. Βλ. και Ν. Tertulian, «Sur l’ autonomie et l’ hétéronomie de l’ art», Revue d’ esthétique
1976, 2/3, σσ. 110-139.
2. Βλ. J. Habermas, Αυτονομία και αλληλεγγύη, Υ/βιβλία και Ν. Πουλαντζάς, L’ état, le
pouvoir, le socialisme, PUF.

«Η απουσία τους είναι απόδειξη ότι το νομοσχέδιο ουσιαστικά στέλνει μήνυμα για τις πρακτικές των funds. Δεν ήρθαν για διάλογο και το καταδικάζουμε. Είναι λάθος. Είναι σαφές το μήνυμά μας. Κανείς δεν είναι ανεξέλεγκτος σε αυτή την χώρα. Δεν θα περάσει καμία μορφή ασυδοσίας. Φαίνεται ότι το νομοσχέδιο τους έφερε σε δύσκολη θέση», είπε χαρακτηριστικά.

Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, χαρακτήρισε αδιανόητη, αντιθεσμική και προσβλητική τη συμπεριφορά των servisers, οι οποίοι δεν παρέστησαν στην επιτροπή οικονομικών υποθέσεων, παρότι είχαν ειδοποιηθεί.

«Πρόκειται για μια αδιανόητη συμπεριφορά – και τα δυο γεγονότα, τόσο η μη κλήτευση των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας όσο και αυτή η αντιθεσμική και προσβλητική συμπεριφορά, είναι αδιανόητα», είπε χαρακτηριστικά η ίδια.

Ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Παππάς, επανέλαβε την πρόταση του κόμματος του για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής που θα μελετήσει τις πρακτικές των διαχειριστών των κόκκινων δανείων απέναντι στους δανειολήπτες -πρόταση που θα συζητηθεί στην Ολομέλεια μέσα στον Νοέμβρη.

Γιατί κλήθηκαν – Τι υποστήριξαν

Οι εκπρόσωποι των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των funds είχαν κληθεί στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής στις 30 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το νομοσχέδιο αυτό εισάγει αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας, ελέγχων και υποχρεώσεων διαφάνειας για τις εταιρείες αυτές, καθώς και νέες ρυθμίσεις για την προστασία των δανειοληπτών.

Οι εκπρόσωποι των servicers επέλεξαν να μην εμφανιστούν αυτοπροσώπως στη συνεδρίαση της Επιτροπής. Αντ’ αυτού, επικαλέστηκαν ως δικαιολογία ότι προτιμούν να καταθέσουν τις θέσεις και τις παρατηρήσεις τους επί του νομοσχεδίου αποκλειστικά γραπτώς.

Αν και τύποις είχαν το δικαίωμα να καταθέσουν γραπτό υπόμνημα, η άρνησή τους να εμφανιστούν θεωρείται βαρύτατο θεσμικό ατόπημα και πρόκληση προς το Κοινοβούλιο. Στην πολιτική πρακτική, η φυσική παρουσία των φορέων είναι καθιερωμένη. Η επιλογή των servicers να «οχυρωθούν» πίσω από ένα χαρτί αποδίδεται στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τις πιεστικές ερωτήσεις των βουλευτών, γεγονός που οδήγησε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν πλέον τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής (όπου η παρουσία servicers και funds θα είναι πλέον υποχρεωτική).

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην απολογία του είχε αρνηθεί τις κατηγορίες που του αποδίδονται, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση αφορά φορολογικές παραβάσεις και όχι απάτη. Παράλληλα, είχε επικαλεστεί σοβαρά προβλήματα υγείας και την οικογενειακή του κατάσταση, ζητώντας, σε περίπτωση που δεν αφηνόταν ελεύθερος, να τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό με ηλεκτρονική επιτήρηση.

Με την προφυλάκιση και του Ρίζου ολοκληρώνεται ο πρώτος κύκλος απολογιών για την υπόθεση. Συνολικά επτά κατηγορούμενοι έχουν οδηγηθεί στη φυλακή, ενώ 23 αφέθηκαν ελεύθεροι με την επιβολή περιοριστικών όρων. Ο γιος του αρχηγού του κυκλώματος ήταν ανάμεσα σε αυτούς. Αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους και την καταβολή χρηματικής εγγύησης 20.000 ευρώ. Κατά την απολογία του έδειξε ως αποκλειστικό υπεύθυνο για τη λειτουργία και τη διαχείριση των εταιρειών.

Όπως ισχυρίστηκε, ο ίδιος δεν είχε διοικητικά καθήκοντα και η εμπλοκή του στις εταιρείες περιοριζόταν στο ρόλο του αρτοποιού και ζαχαροπλάστη. «Την πλήρη και αποκλειστική ουσιαστική διαχείριση των εταιρειών ασκούσε ο πατέρας μου, Άγγελος Γιαννακόπουλος», φέρεται να είπε στις αρχές, αρνούμενος οποιαδήποτε εμπλοκή σε αξιόποινες πράξεις.

Σήμερα, Παρασκευή, ξεκινούν οι απολογίες των υπόλοιπων 29 κατηγορουμένων. Σε αυτούς είναι κι ο αρχιλογιστής της Ρόδου. Μετά την ολοκλήρωση των απολογιών αναμένονται οι αποφάσεις ανακριτή και εισαγγελέα για την προσωρινή κράτηση ή την ενδεχόμενη επιβολή περιοριστικών όρων στους κατηγορουμένους.

“Χωριάτικο”: Τα πλοκάμια του κυκλώματος

Δεν έχουν τέλος οι αποκαλύψεις για το μεγάλο σκάνδαλο της φορολογικής απάτης, με επίκεντρο τους φούρνους “Χωριάτικο”. Από τα πολυτελή beach bars της Ρόδου και τα κοσμοπολίτικα στέκια της Μυκόνου μέχρι τους τραπεζικούς λογαριασμούς του εξωτερικού και τα γραφεία δημόσιων υπηρεσιών, τα πλοκάμια του κυκλώματος που κρυβόταν πίσω από τους φούρνους απλώνονταν πολύ πέρα από τον χώρο της αρτοποιίας και της εστίασης.

Η έρευνα του ελληνικού FBI για την υπόθεση φορολογικής απάτης άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ φέρνει στο φως ένα πολύπλοκο δίκτυο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, διακίνησης χρημάτων και ύποπτων επαφών με κρατικούς λειτουργούς, με επίκεντρο τον 57χρονο Άγγελο Γιαννακόπουλο, ο οποίος κατηγορείται ως αρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης.

Σύμφωνα με πληθώρα δημοσιευμάτων, πληροφοριοδότες σε ΕΦΚΑ, Επιθεώρηση Εργασίας, Αστυνομία και άλλες δημόσιες υπηρεσίες είχαν τα μέλη του κυκλώματος, όπως προέκυψε από την έρευνα του ελληνικού FBI που κατέγραψε συγκεκριμένες “περίεργες” επαφές κατηγορουμένων με δημόσιους λειτουργούς αλλά και με πολιτικό πρόσωπο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, προέκυψαν ενδείξεις ότι ανώτερο στέλεχος Κτηματικής Υπηρεσίας της περιφέρειας παρείχε πρόωρη ενημέρωση στο κύκλωμα σχετικά με διοικητικές αποφάσεις και μελλοντικές διαγωνιστικές διαδικασίες. Επίσης ο ίδιος δημόσιος λειτουργός φέρεται να έδινε κατευθύνσεις ως προς την προετοιμασία δικαιολογητικών και τη δυνατότητα επανόδου των εταιριών στις διαδικασίες παραχώρησης μετά τον αρχικό αποκλεισμό τους. Οι επαφές του στελέχους της κτηματικής υπηρεσίας γίνονταν με πρόσωπο του κυκλώματος που εμφανιζόταν ως εκπρόσωπος εμπλεκόμενων εταιρειών.

Επίσης, οι αστυνομικοί αναφέρουν εγγράφως προς τις δικαστικές Αρχές που χειρίζονται την υπόθεση ότι Δήμαρχος πραγματοποίησε συνάντηση με μέλος του κυκλώματος, το οποίο περιέργως κατάφερε να έχει στην κατοχή του εμπιστευτικό έγγραφο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας με αποδέκτη τον συγκεκριμένο Δήμαρχο και αντικείμενο σχετικό με τις εμπλεκόμενες στο κύκλωμα εταιρείες. Επίσης, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι ο κατηγορούμενος είχε μεταβεί αυτοπροσώπως στο Δημαρχείο, χωρίς να καταστεί δυνατόν να εξακριβωθεί ποιον συνάντησε και ποιος ήταν ο λόγος της επίσκεψής του.

ΕΦΚΑ, Επιθεώρηση Εργασίας και αστυνομικός

Από την εξέταση των συνομιλιών που κατέγραψε ο “κοριός” της ΕΛ.ΑΣ. προέκυψε ότι μέλος της εγκληματικής οργάνωσης διατηρούσε συστηματικά επαφές με πρόσωπα που κατείχαν θέσεις ευθύνης σε υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, της Επιθεώρησης Εργασίας και άλλων δημόσιων φορέων (όπως Υπηρεσία Φορολογικής Εξυπηρέτησης). Παράλληλα, καταγράφηκαν ενδείξεις για επισκέψεις για την προσφορά “δώρων”.

Αστυνομικός φέρεται να είχε διαρκή επικοινωνία με ένα από τα μέλη του κυκλώματος που περιγράφεται ως κεντρικό πρόσωπο στη λειτουργία strip club της Αθήνας. Σύμφωνα με τους ερευνητές της υπόθεσης, αντικείμενο των επικοινωνιών ήταν η παροχή πληροφοριών για ελέγχους, καταγγελίες, διοικητικές διαδικασίες. Παράλληλα, καταγράφηκαν προσωπικές συναντήσεις και “διευκολύνσεις”. Τέλος, για την υπόθεση με τους φούρνους Χωριάτικο, προέκυψαν επικοινωνίες και με δεύτερο αστυνομικό, ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση τα διαθέσιμα στοιχεία περιορίστηκαν σε μικρό αριθμό επικοινωνιών.

Το κόλπο με τα POS

Ένα σύστημα διακίνησης χρημάτων, με POS συνδεδεμένα απευθείας με τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό, φέρεται να είχε στήσει η οργάνωση. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της ΕΛ.ΑΣ., τα χρήματα από τις συναλλαγές των πελατών κατευθύνονταν σε τράπεζες του εξωτερικού και στη συνέχεια επέστρεφαν στην Ελλάδα, εμφανιζόμενα ως έσοδα από το εξωτερικό, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την αγορά ακινήτων, εκτάσεων, πολυτελών οχημάτων και επενδυτικών προϊόντων.

Με τη συγκεκριμένη μεθοδολογία, τα μέλη της οργάνωσης φέρονται να επιχειρούσαν να αποκρύψουν την πραγματική προέλευση των κεφαλαίων και να τους προσδώσουν νομιμοφανή χαρακτήρα. Τα ποσά αυτά φέρονται να διοχετεύονταν σε επενδύσεις, με χαρακτηριστικότερες τις αγορές ακινήτων, μεγάλων εκτάσεων, πολυτελών αυτοκινήτων και επενδυτικών πακέτων.

Ποινική δίωξη έχει ασκηθεί σε 59 συλληφθέντες, ενώ στη συνολική δικογραφία περιλαμβάνονται συνολικά 149 κατηγορούμενοι, καθώς έχουν ταυτοποιηθεί ακόμη 89 εμπλεκόμενα άτομα. Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν ένα βαρύτατο κατηγορητήριο που περιλαμβάνει 11 αδικήματα (9 κακουργήματα και 2 πλημμελήματα).

Xoρός εκατομμυρίων

Τα προσωνύμια “μεγάλος”, “daddy”, “φίλος”, “αφεντικό” και “boss” φέρεται να είχε ο 57χρονος Άγγελος Γιαννακόπουλος που κατηγορείται ως αρχηγός του κυκλώματος και προφυλακίστηκε. Οι αστυνομικοί που χειρίστηκαν την υπόθεση έδωσαν μεγάλη έμφαση στην επαγγελματική δραστηριότητα του 57χρονου και των συνεργατών του στη Ρόδο, μεταξύ αυτών και του γνωστού συνδικαλιστή της ΔΕΗ.

Σημειώνεται ότι ο τελευταίος συνελήφθη ενώ οδηγούσε μία υπερπολυτελή Πόρσε. Ο αρχηγός συνελήφθη έξω από ξενοδοχείο στα Ιωάννινα. Πριν αναχωρήσει για τα Ιωάννινα, παίρνοντας μαζί του από το σπίτι του μία μεγάλη κίτρινη τροχήλατη βαλίτσα, είχε επισκεφτεί μαζί με συνεργάτιδά του μία ταβέρνα στο Λουτράκι και ένα κτήμα στην Κόρινθο. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού οδηγούσε η συνεργάτης και εκείνος ήταν συνοδηγός.

Η έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελία στην ΕΛ.ΑΣ. στις 14 Ιανουαρίου 2026 που έκανε λόγο για «εμπορία αλλοδαπών γυναικών με σκοπό την οικονομική και σεξουαλική εκμετάλλευσή τους, στρατολόγηση αλλοδαπών γυναικών και ψευδείς υποσχέσεις για εργασία ως χορεύτριες σε νυχτερινά καταστήματα με υψηλές αμοιβές». Τα παραπάνω που αναφέρονταν στην αρχική καταγγελία δεν προέκυψαν από την έρευνα, καθώς οι κατηγορούμενοι βαρύνονται μόνο για φορολογική απάτη και όχι για εμπορία ανθρώπων.

Στο μεταξύ ελέγχθηκαν 520 λογαριασμοί σε Βουλγαρία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρουμανία , Βέλγιο , Γαλλία Ιταλία, Δανία. Στην Κύπρο βρέθηκε λογαριασμός με 2,6 εκατομμύρια ευρώ. Στο Ηνωμένο Βασίλειο εντοπίστηκε εταιρία με έδρα το Λονδίνο με νόμιμο εκπρόσωπο Έλληνα και αντικείμενο “τεχνική εταιρία-ξενοδοχειακές επιχειρήσεις”. Η εταιρεία αυτή συνδέεται, σύμφωνα με την Αστυνομία, με ερευνώμενα μέλη του κυκλώματος. Μάλιστα, είχε εκμισθώσει ακίνητο σε περιοχή «φιλέτο» της Μυκόνου, όπου μεταξύ άλλων λειτουργεί ένα από τα πιο γνωστά και πολυτελή εστιατόρια του νησιού.

“Pizza Fan”

Προφυλακιστέος κρίθηκε ο ιδιοκτήτης της Pizza Fan Κωνσταντίνος Αντάρας μετά την πολύωρη απολογία του. Ο φερόμενος ως υπαρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης Δημήτρης Ηλιόπουλος, τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό με βραχιολάκι (αντίστοιχη απόφαση για κατηγορούμενους από το “Basket-gate”, τους διαιτητές Βασιλική Τσαρούχα και Τάσο Πηλοίδη).

Άλλοι έξι κατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους, ενώ σε κάποιους επιβλήθηκε και καταβολή χρηματικής εγγύησης μέχρι 6.000 ευρώ.

Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας φέρεται κατά την απολογία του να δήλωσε ότι γνώριζε πως κάποια καταστήματα χρησιμοποιούσαν την κρυφή λειτουργία “κέρασμα” στο παράνομο λογισμικό των ταμειακών συστημάτων, καθώς, σύμφωνα με τον κατηγορούμενο, μέσω του κοινού κέντρου παραγγελιών υπήρχε δυνατότητα ελέγχου των εσόδων τους.

Ο βασικός κατηγορούμενος φέρεται να απέδωσε αυτήν την επιλογή στους υπεύθυνους των καταστημάτων, αναφέροντας ότι το ποσοστό που λάμβανε η εταιρεία εξαρτιόταν από τα ποσά που δήλωνε κάθε κατάστημα. Στη δική του απολογία ο φερόμενος ως “υπαρχηγός”, φαίνεται να διαφοροποιήθηκε σε σχέση με τον ιδιοκτήτη.

Ο κατηγορούμενος σύμφωνα με πληροφορίες αναφερόμενος στο “κέρασμα” δήλωσε ότι ήταν αντίθετος στην πρακτική αυτή και το είχε δηλώσει. «Είχα σχετική εικόνα για τη διαδικασία του κεράσματος, ήμουν αντίθετος και το είχα δηλώσει» φέρεται να δήλωσε απολογούμενος.

Κατά τον ιδιοκτήτη της εταιρείας, η υπόθεση αφορά φορολογικά αδικήματα και δεν έχει καμία σχέση με εγκληματική οργάνωση, κατηγορία που χαρακτηρίζει «άδικη για μία ομάδα ανθρώπων που έχουν δημιουργήσει μία επιτυχημένη επιχείρηση, η οποία προσφέρει δουλειά σε πάνω από 2.500 ανθρώπους, καταβάλλει ετησίως 36 εκατομμύρια σε μισθοδοσίες, πληρώνει σε ΦΠΑ και φόρους 15 εκατομμύρια, ενώ δεκάδες εκατομμύρια πηγαίνουν σε προμηθευτές», όπως ανέφερε σύμφωνα με πληροφορίες.

Φέρεται να δηλώνει ότι έχει δώσει συναίνεση για την απόδοση των κατασχεμένων και δεσμευμένων χρημάτων για την άμεση ικανοποίηση των φορολογικών απαιτήσεων του δημοσίου «χωρίς καν την αναμονή αμετάκλητης δικαστικής απόφασης». Σε δηλώσεις του ο συνήγορος του στενού συνεργάτη του ιδιοκτήτη της εταιρείας, Νικόλας Αλετράς τόνισε ότι ο εντολέας του γνώριζε ότι υπήρχε το συγκεκριμένο λογισμικό και η διαδικασία που περιγράφεται ως “κέρασμα”, σημειώνοντας πως ούτε πρόσβαση είχε σε αυτό, αλλά ούτε αρμοδιότητα σχετική με τη λειτουργία του συστήματος.

Να σημειωθεί ότι η ΑΑΔΕ απέστειλε έγγραφο προς τις αρμόδιες διευθύνσεις της ΕΛ.ΑΣ., ζητώντας να πληροφορηθεί εάν από την αστυνομική έρευνα ή από στοιχεία που βρίσκονται στα χέρια των Αρχών προκύπτει πιθανή εμπλοκή συγκεκριμένων υπαλλήλων. Το αίτημα αφορά τις καταγγελίες ότι υπάλληλοι της ΑΑΔΕ φέρονται να ενημέρωσαν τους ελεγχόμενους για επικείμενο φορολογικό έλεγχο στην Pizza Fan.

Ενδιαφέρον από “Γρηγόρη”

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο εμπλοκής του Βλάσση Γεωργάτου (“Γρηγόρης Μικρογεύματα”) στην επόμενη ημέρα της Pizza Fan, με τον επιχειρηματία να ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε απόφαση θα εξαρτηθεί από την πραγματική κατάσταση της αλυσίδας και τις δυνατότητες διάσωσής της.

«Πρέπει να δούμε αν και τι σώζεται, αλλιώς τι να πάρεις», αναφέρει χαρακτηριστικά στο Euro2day.gr, περιγράφοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να εξετάσει μια συμφωνία για την αλυσίδα πίτσας. Όπως σημειώνει, προς το παρόν δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για ενδεχόμενες εξελίξεις, καθώς, όπως λέει, «δεν ξέρω ακόμα».

Το ενδιαφέρον για την αλυσίδα συνδέεται με το κρίσιμο ερώτημα για το ποια περιουσιακά στοιχεία, δραστηριότητες και υποδομές μπορούν να διατηρηθούν και να αποτελέσουν τη βάση για την επόμενη ημέρα. Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσει και η στάση των υφιστάμενων μετόχων της Pizza Fan, καθώς η όποια συμφωνία θα πρέπει να συνεκτιμήσει τα δεδομένα που διαμορφώνονται γύρω από την επιχείρηση.

Πέρα από τις συζητήσεις για την Pizza Fan, ο επιχειρηματίας θέτει και το ευρύτερο ζήτημα της προστασίας μιας επιχείρησης όταν προκύπτουν παρατυπίες ή ευθύνες από τη διοίκησή της. Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται για αγωνία για τους περίπου 2.500 εργαζομένους της εταιρείας, οι οποίοι προχωρούν σε συνεχείς κινητοποιήσεις, αγωνιώντας για το μέλλον τους.

“Basket-gate”: Στο κελί του Θεοδωρόπουλου ο Λιόλιος

Στο ίδιο κελί με τον γιατρό της Καρνεάδου, Ηλία Θεοδωρόπουλο, βρίσκεται ο Βαγγέλης Λιόλιος, προφυλακισμένος για το τρίτο πολύκροτο σκάνδαλο που απασχολεί την επικαιρότητα, το “Baskek-gate”. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το MEGA, ο τελευταίος φέρεται να είναι ο έβδομος κρατούμενος στο συγκεκριμένο κελί, το οποίο μοιράζεται με τον γιατρό και άλλους πέντε συγκρατουμένους του.

Υπενθυμίζεται ότι ανακριτής και εισαγγελέας αποφάσισε την Κυριακή την προφυλάκιση του παραιτηθέντος προέδρου της Ομοσπονδίας Μπάσκετ, Βαγγέλη Λιόλιου. Ο μέχρι πρότινος ισχυρός άνδρας του μπάσκετ και ο συνεργάτης του, Γιώργος Μαυραγάνης κρίθηκαν προφυλακιστέοι μετά τις απολογίες τους στον ανακριτή κ. Μέτο, κατηγορούμενοι για αδικήματα σε βαθμό κακουργήματος. Οι διαιτητές Πέτρος Παπαπέτρου και Ηλίας Κορομηλάς έχουν προφυλακιστεί.

Ο Βαγγέλης Λιόλιος, επί 3,5 ώρες, προσπάθησε να αντικρούσει το κατηγορητήριο σε βάρος του για δωροδοκία κατ’ εξακολούθηση, στο πλαίσιο του αθλητικού νόμου. Δήλωσε αθώος και μίλησε για «πόλεμο» που δέχτηκε για να χάσει την προεδρία της Ομοσπονδίας. Ο κατηγορούμενος επικαλέστηκε σειρά οικονομικών και φορολογικών ελέγχων στους οποίους έχει υποβληθεί και κατά τους οποίους δεν βρέθηκε κάτι μεμπτό για τον ίδιο.

Η αυτόματη Λύση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου υπολογίζει το εστιακό βάθος στα 15,3 χιλιόμετρα. Στις 13:30 σημειωθηκε νέα δόνηση μεγέθους 3,3 Ρίχτερ και στις 14:00 δόνηση της τάξης των 3,7 βαθμών στο ίδιο σημείο.

Τα data center μπορούν να ενισχύσουν την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική θέση της Ελλάδας, να προσελκύσουν κεφάλαια και να δημιουργήσουν επαγγελματικές ευκαιρίες. Η αναπτυξιακή συμβολή τους, όμως, εξαρτάται από τους όρους εγκατάστασης και λειτουργίας τους. Χωρίς σαφείς κανόνες, υπάρχει κίνδυνος τα οικονομικά οφέλη να ιδιωτικοποιούνται, ενώ το κόστος ενίσχυσης των υποδομών και οι πιέσεις στο νερό, στη γη και στο περιβάλλον να μεταφέρονται στους καταναλωτές και στις τοπικές κοινωνίες.

Στις 10 Οκτωβρίου 2026, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τη χωροταξία και το περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει νέο πλαίσιο για τα κέντρα δεδομένων. Πρόκειται για αναγκαίο πρώτο βήμα, όχι όμως ακόμη για ολοκληρωμένη πολιτική.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τα κέντρα δεδομένων

Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το κόστος σύνδεσης με το ηλεκτρικό σύστημα και των έργων που απαιτούνται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση κάθε κέντρου δεδομένων. Για κάθε μεγαβάτ αιτούμενης ισχύος προβλέπεται εγγυητική επιστολή 200.000 ευρώ, ώστε να αποθαρρύνονται αιτήσεις χωρίς ώριμο επενδυτικό σχέδιο που δεσμεύουν πολύτιμο ηλεκτρικό χώρο.

Προβλέπονται επίσης έλεγχοι της οικονομικής επιφάνειας των επενδυτών και της επενδυτικής και περιβαλλοντικής ετοιμότητας των έργων, καθώς και Μητρώο Κέντρων Δεδομένων. Τέλος, τα νέα κέντρα θα πρέπει να καλύπτουν από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν σε ετήσια βάση.

Οι ρυθμίσεις αυτές αντιμετωπίζουν υπαρκτά προβλήματα. Εστιάζουν, όμως, κυρίως στην πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο. Δεν καθορίζουν με αντίστοιχη σαφήνεια πόσο νερό και ηλεκτρική ενέργεια θα επιτρέπεται να καταναλώνει μια εγκατάσταση, πού θα μπορεί να χωροθετείται, πώς θα αξιολογείται η συνολική επιβάρυνση πολλών έργων στην ίδια περιοχή και πώς θα προστατεύονται οι υφιστάμενες παραγωγικές δραστηριότητες.

Το 60% από ΑΠΕ δεν αρκεί από μόνο του

Η υποχρέωση κάλυψης του 60% της ετήσιας κατανάλωσης από ανανεώσιμες πηγές κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο ετήσιος υπολογισμός, όμως, δεν αποδεικνύει ότι μια εγκατάσταση λειτουργεί συνεχώς με καθαρή ενέργεια. Τα date center χρειάζονται σταθερή ηλεκτροδότηση όλο το εικοσιτετράωρο, ενώ η παραγωγή των φωτοβολταϊκών και των αιολικών μεταβάλλεται ανάλογα με την ώρα και τις καιρικές συνθήκες.

Μια εγκατάσταση μπορεί, επομένως, να εμφανίζει στο τέλος του έτους κάλυψη 60% από ΑΠΕ, αλλά για μεγάλα χρονικά διαστήματα να τροφοδοτείται από φυσικό αέριο ή από ένα ήδη επιβαρυμένο δίκτυο. Χρειάζεται να διευκρινιστεί εάν η ενέργεια θα προέρχεται από νέες μονάδες ΑΠΕ που προσθέτουν καθαρή παραγωγή στο σύστημα ή εάν θα αρκούν συμβάσεις με υφιστάμενους παραγωγούς. Πρέπει επίσης να εξεταστούν η ωριαία αντιστοίχιση παραγωγής και κατανάλωσης, η αποθήκευση και η προέλευση του υπόλοιπου 40%.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόση πράσινη ενέργεια παράγει συνολικά η χώρα, αλλά αν αυτή είναι διαθέσιμη στον τόπο και στον χρόνο όπου τη χρειάζονται τα κέντρα δεδομένων. Πρέπει ακόμη να αξιολογείται εάν η δέσμευση μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ισχύος περιορίζει τη σύνδεση της βιομηχανίας, της γεωργίας, της ηλεκτροκίνησης ή νέων οικιστικών αναγκών.

Αντίστοιχα, η πρόβλεψη ότι οι επενδυτές πληρώνουν τα έργα που προκαλούνται “αποκλειστικά” από τη σύνδεσή τους αφήνει ανοιχτό το ζήτημα των ευρύτερων αναβαθμίσεων του συστήματος. Ένα μεγάλο, σταθερό φορτίο μπορεί να απαιτήσει ενίσχυση δικτύων, νέες υποδομές και πρόσθετες υπηρεσίες εξισορρόπησης. Το πλαίσιο πρέπει να εξασφαλίζει ότι το σχετικό κόστος δεν θα μετακυλίεται αδιαφανώς στους υπόλοιπους καταναλωτές.

Το σοβαρό κενό του νερού

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ασάφεια ως προς τους απαιτούμενους υδατικούς πόρους. Από τα δημοσιοποιημένα στοιχεία δεν προκύπτουν δεσμευτικά όρια κατανάλωσης νερού, συγκεκριμένες προδιαγραφές για τα συστήματα ψύξης ή υποχρεωτική αξιολόγηση της συνολικής ζήτησης όλων των κέντρων δεδομένων που ενδέχεται να συγκεντρωθούν στην ίδια λεκάνη απορροής.

Η παράλειψη είναι ιδιαίτερα σημαντική για μια χώρα με περιορισμένα υδατικά αποθέματα, συχνότερες ξηρασίες και αυξημένη θερινή ζήτηση. Περίπου το 74% του νερού που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα κατευθύνεται στη γεωργία, μεγάλο μέρος της οποίας στηρίζεται σε μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις με περιορισμένη οικονομική αντοχή.

Το ζήτημα εξετάστηκε στην έκθεση The Resource Nexus in the Age of AI: Socioeconomic and Environmental Trade-Offs of Data Center Development, η οποία εκπονήθηκε από διεπιστημονική ομάδα του Texas A&M University, στο πλαίσιο συνεργασίας του Texas A&M Energy Institute με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πρόκειται για περιφερειακή μελέτη περίπτωσης -όχι για αποτύπωση ολόκληρης της χώρας- με επιτόπια έρευνα στην Αθήνα, στους Δελφούς και στην Αλίαρτο, συζητήσεις με αυτοδιοικητικούς και περιφερειακούς αξιωματούχους, αγρότες και εκπροσώπους αγροτικών φορέων, καθώς και επίσκεψη σε κέντρο δεδομένων.

Το υλικό αναλύθηκε με ειδικό πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου, το οποίο εντόπισε τις αναφορές στο νερό στην ενέργεια, στη γεωργία και στα data center και κατέγραψε πόσο συχνά δύο από αυτά τα θέματα εμφανίζονταν κοντά μεταξύ τους. Εξέτασε επίσης εάν οι σχετικές αναφορές συνδέονταν κυρίως με προσδοκίες οφέλους ή με ανησυχίες για πιθανές συνέπειες. 

Τα αποτελέσματα ήταν ενδεικτικά της έντασης του προβληματισμού. Το νερό και τα κέντρα δεδομένων αναφέρθηκαν μαζί 64 φορές, συχνότερα από οποιοδήποτε άλλο ζεύγος θεμάτων. Από τις έξι επιμέρους σχέσεις που εξετάστηκαν μεταξύ νερού, ενέργειας, γεωργίας και κέντρων δεδομένων, οι πέντε συζητήθηκαν κυρίως με όρους ανησυχίας. Ειδικότερα, στις αναφορές που συνέδεαν το νερό με τα data center καταγράφηκαν 38 εκφράσεις ανησυχίας, έναντι 17 αναφορών σε πιθανά οφέλη.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν μετρήσεις της κατανάλωσης νερού ούτε μπορούν να γενικευθούν στο σύνολο της χώρας. Αποτυπώνουν, όμως, με συστηματικό τρόπο τις αντιλήψεις των συμμετεχόντων: σε περιοχές όπου η λειψυδρία επηρεάζει ήδη την παραγωγή, το νερό αναδεικνύεται ως η σημαντικότερη πηγή ανησυχίας σχετικά με την επέκταση των κέντρων δεδομένων. Το εύρημα ενισχύεται από τις καταθέσεις των αγροτών ότι το 2023 και το 2024 το διαθέσιμο νερό δεν επαρκούσε για τις γεωργικές ανάγκες της Αλιάρτου.

 Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση ύδρευσης της Αθήνας εντείνει την πίεση στην Υλίκη, από την οποία εξαρτάται και η γεωργία της Κεντρικής Ελλάδας. Τα ευρήματα δεν επιτρέπουν γενικεύσεις για όλη την Ελλάδα, αναδεικνύουν όμως τον κίνδυνο νέες υδροβόρες εγκαταστάσεις να προστεθούν σε περιοχές όπου οι υφιστάμενες χρήσεις βρίσκονται ήδη υπό πίεση.

Η σημασία της τεχνολογίας της ψύξης 

Δεν καταναλώνουν όλα τα κέντρα δεδομένων τις ίδιες ποσότητες νερού. Η κατανάλωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τεχνολογία ψύξης. Το κέντρο που επισκέφθηκε η ερευνητική ομάδα στην Αθήνα χρησιμοποιεί, σύμφωνα με την εταιρεία, σύστημα αερόψυξης κλειστού κυκλώματος. Το νερό ανακυκλοφορεί και δεν χάνεται μέσω εξάτμισης, όπως στα εξατμιστικά συστήματα. Περιορίζεται έτσι η κατανάλωση νερού, αλλά αυξάνεται η απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια.

Το παράδειγμα δείχνει γιατί η αξιολόγηση δεν μπορεί να βασίζεται σε έναν μόνο δείκτη. Η εξοικονόμηση νερού μπορεί να αυξάνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και αντιστρόφως. Χρειάζονται, συνεπώς, ενιαίες μετρήσεις ενεργειακής και υδατικής αποδοτικότητας, εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών και αυστηρότερα όρια σε υδατικά ελλειμματικές περιοχές. Τα όρια πρέπει να προσαρμόζονται όχι μόνο στην αποδοτικότητα της εγκατάστασης, αλλά και στην πραγματική φέρουσα ικανότητα του τόπου.

Προστασία της παραγωγικής γης και των τοπικών κοινωνιών

Καθώς τα περιθώρια νέων μεγάλων συνδέσεων στην Αττική περιορίζονται, το επενδυτικό ενδιαφέρον ενδέχεται να στραφεί σε γειτονικές περιοχές, όπως η Στερεά Ελλάδα. Εκεί υπάρχουν δυνατότητες σύνδεσης και διαθέσιμες εκτάσεις, αλλά και εύφορη καλλιεργήσιμη γη, αγροτικές δραστηριότητες και υδατικά αποθέματα υπό πίεση.

Το πλαίσιο πρέπει να προστατεύει ρητά τη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, να απαιτεί εξέταση εναλλακτικών τοποθεσιών και να αξιολογεί σωρευτικά όλα τα υφιστάμενα και σχεδιαζόμενα έργα. Η αδειοδότηση δεν μπορεί να εξαρτάται μόνο από το αν υπάρχει διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύς. Πρέπει να συνεκτιμά τα υδατικά αποθέματα, τις χρήσεις γης, τις τοπικές υποδομές και τις ανάγκες των δραστηριοτήτων που ήδη στηρίζουν την περιφερειακή οικονομία.

Το Μητρώο Κέντρων Δεδομένων πρέπει επίσης να είναι δημόσιο και ουσιαστικό. Για κάθε εγκατάσταση πρέπει να γνωστοποιούνται η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, οι πηγές προμήθειας, η τεχνολογία ψύξης, τα απαιτούμενα έργα υποδομής και η κατανομή του κόστους. Παράλληλα, η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών πρέπει να προηγείται της οριστικής επιλογής τοποθεσίας και της δέσμευσης των διαθέσιμων πόρων.

Πριν ολοκληρωθεί το νέο πλαίσιο, απαιτούνται έξι συγκεκριμένες νομοθετικές αλλαγές: δεσμευτικά όρια ενεργειακής και υδατικής κατανάλωσης, με αυστηρότερους όρους σε περιόδους ξηρασίας· ουσιαστική και όχι μόνο ετήσια αντιστοίχιση της κατανάλωσης με πρόσθετη παραγωγή από ΑΠΕ· υποχρεωτική σωρευτική αξιολόγηση όλων των έργων ανά περιοχή και λεκάνη απορροής· ρητή προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και εξέταση εναλλακτικών τοποθεσιών· πλήρης ανάληψη από τους επενδυτές του άμεσου και ευρύτερου κόστους που προκαλούν στο ηλεκτρικό και υδατικό σύστημα· και δημόσιο Μητρώο με ελεγμένα στοιχεία κατανάλωσης, αποδοτικότητας, παραβάσεων και κυρώσεων. Η αδειοδότηση πρέπει, τέλος, να προϋποθέτει έγκαιρη και τεκμηριωμένη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην ψηφιακή πρόοδο και στην προστασία των φυσικών της πόρων. Χρειάζεται κανόνες ώστε η πρώτη να μην επιτευχθεί εις βάρος της δεύτερης. Αν το νέο πλαίσιο περιοριστεί στη σύνδεση των data center με το ηλεκτρικό δίκτυο, θα έχει επιλύσει κυρίως το πρόβλημα των επενδυτών. Η πραγματική δοκιμασία είναι αν θα προστατεύσει συγχρόνως το νερό, την παραγωγική γη, τους καταναλωτές και τις κοινωνίες που καλούνται να φιλοξενήσουν αυτές τις επενδύσεις.

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Παππάς είναι Αναπληρωτής Διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας του Πανεπιστημίου Texas A&M.

Το κείμενο συμπεριλαμβάνει κεντρικά συμπεράσματα πρωτογενούς  ερευνητικής εργασίας.

Στη Γαλλία, οι διεκδικήσεις για το κόστος ζωής, τους μισθούς και τις δημόσιες υπηρεσίες ξεκίνησαν από τους μαθητές και εντάσσονται σε μια μακρά παράδοση κοινωνικών συγκρούσεων. Οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ίδιες. Αναδεικνύουν, όμως, ένα κοινό ερώτημα: τι συμβαίνει όταν οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητα των θεσμών να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους;

Η ιστορία της Γαλλίας προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Από τη Γαλλική Επανάσταση του 1789 έως τον Μάη του 1968 και το κίνημα των “Κίτρινων Γιλέκων” το 2018, ο δρόμος υπήρξε κοινός χώρος διεκδίκησης αλλά και σύγκρουσης για το ποιος έχει δικαίωμα να καθορίζει τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις. Καμία από αυτές τις στιγμές δεν είχε τα ίδια αίτια ή αποτελέσματα. Όλες, όμως, υπενθυμίζουν ότι η θεσμική σταθερότητα δεν εξαλείφει τις κοινωνικές αντιθέσεις.

Στην Ελλάδα, η ιστορική μνήμη προσφέρει εξίσου ουσιαστικά παραδείγματα. Θυμήσου τον αφορισμό της Επανάστασης του 1821 από το Πατριαρχείο και την αντίθεση πολλών προκρίτων, τους δύο εμφυλίους, τις μομφές από λόγιους της Διασποράς. Θυμήσου τις κατηγορίες και την καταδίκη του Ρήγα, το μαρτυρικό τέλος και την απαξίωση του Κοσμά του Αιτωλού από το ίδιο το ποίμνιό του.

Προσοχή. Δεν συγκρίνω τις εποχές και τα πρόσωπα, παρά την πάγια αντιμετώπιση, την δαιμονοποίηση και καταδίκη της κάθε αμφισβήτησης της εκάστοτε καθεστηκυίας τάξης, ως αιρετική, αντιδραστική και αυταρχική. Την προσπάθεια φίμωσης και καταστολής οιοσδήποτε φωνής και πένας, στο όνομα ενός ψευδοϊδανικού, το οποίο ούτε ασπάζονται ούτε υπηρετούν αυτοί που το επικαλούνται και το ευαγγελίζονται “σκίζοντας τα ιμάτια των” σαν άλλοι Καϊάφες της εκάστοτε εποχής.

Παρά τις εσωτερικές αντιφάσεις και εμπόδια, το ’21 ανέτρεψε μια κατεστημένη πολιτική πραγματικότητα. Το Πολυτεχνείο του 1973, μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες της δικτατορίας, ανέδειξε τη δύναμη της συλλογικής, αυθόρμητης αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό. Ασχέτως αν ανέτρεψε από μόνο του τη Δικτατορία, ή της εδραίωσης στην πολιτική πολλών από τους συμμετέχοντες.

Οι πλατείες των “Αγανακτισμένων” του 2011 εξέφρασαν την κοινωνική οργή για την οικονομική κρίση και τα μνημόνια, ενώ οι μαζικές κινητοποιήσεις για τα Τέμπη το 2023 και το 2025 συνέδεσαν την απαίτηση για δικαιοσύνη με το ευρύτερο ζήτημα της κρατικής ευθύνης και της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.  Και όχι, η συνεχής προσπάθεια καπηλείας κάθε μορφής κινητοποιήσεων από κάθε λογής καιροσκόπους και τυχοδιώκτες δεν αναιρεί μήτε αλλοιώνει την ουσία και τη δυναμική τους στη βάση. Εξ’ άλλου, “για να γυρίσει ο ήλιος, θέλει δουλειά πολύ.”

Η πολιτική είναι υπόθεση συλλογικής συμμετοχής

Ωστόσο, απ’ όλες αυτές τις διαφορετικές ιστορικές στιγμές προκύπτει ένα δύσκολο συμπέρασμα: η κοινωνία μπορεί να εξεγείρεται μαζικά και, παρ’ όλα αυτά, να δυσκολεύεται να μετατρέψει την οργή της σε διαρκή πολιτική αλλαγή με πραγματικό αντίκτυπο. Η διαδήλωση μπορεί να ανοίξει μια ρωγμή στο σύστημα, αλλά δεν εγγυάται από μόνη της ότι θα οικοδομηθεί κάτι διαφορετικό. Η συλλογική δράση χρειάζεται οργάνωση, επιμονή, συγκεκριμένα αιτήματα και δημοκρατικό έλεγχο όσων αναλαμβάνουν να την εκπροσωπήσουν. Εδώ βρίσκεται και η αντίφαση της σημερινής Ελλάδας.

Η κοινωνία δεν στερείται αγανάκτησης. Συχνά, όμως, η αγανάκτηση εναλλάσσεται με την απογοήτευση, την αποχή και την πεποίθηση ότι “τίποτα δεν αλλάζει”. Παράλληλα, μοιράζονται επιμελώς και τεχνηέντως “άρτοι και θεάματα”, προκειμένου να εκμαυλιστεί η κοινωνία και να επαναπαυθεί στην αγκαλιά ενός “ονείρου” ηδονικής ευμάρειας και ευτυχίας. “Λέγεται American Dream, γιατί πρέπει να κοιμηθείς ούτως ώστε να το πιστέψεις”, είχα διαβάσει κάποτε.

Έτσι, η αποτυχία μιας προσπάθειας γίνεται επιχείρημα για την εγκατάλειψη της επόμενης. Και η πολιτική, αντί να αποτελεί υπόθεση συλλογικής συμμετοχής, μετατρέπεται σε θέαμα που παρακολουθούμε από την οθόνη μας. Ο Τζορτζ Όργουελ, στο 1984, περιγράφει μια εξουσία που επιδιώκει να ελέγχει όχι μόνο τις πράξεις, αλλά και την ίδια την αντίληψη της πραγματικότητας.

Σήμερα, η προπαγάνδα, η παραπληροφόρηση και ο καταιγισμός αντιφατικών ειδήσεων μπορούν να θολώνουν την κρίση του πολίτη. Η πιο αποτελεσματική αμφισβήτηση της αλήθειας δεν είναι πάντοτε να πείσεις τους ανθρώπους για ένα ψέμα, αλλά να τους κάνεις να πιστέψουν ότι η αλήθεια δεν μπορεί πλέον να εξακριβωθεί. Το “Υπουργείο Αλήθειας” στο εν λόγω έργο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Χάξλεϋ και Ντοστογιέφσκι

Ο Άλντους Χάξλεϋ, στον “Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο”, φωτίζει μια διαφορετική διάσταση: την κοινωνία που διατηρεί την ισορροπία της μέσα από την κατανάλωση, την ευχαρίστηση και την αποφυγή της δυσφορίας. Η σύγχρονη καθημερινότητα δεν είναι ο κόσμος του Χάξλεϋ. Το ερώτημά του, ωστόσο, παραμένει επίκαιρο: μήπως η ανάγκη να προστατεύσουμε την προσωπική μας άνεση μάς κάνει να αντιμετωπίζουμε κάθε συλλογική διεκδίκηση ως ενόχληση;

Και στον “Μέγα Ιεροεξεταστή” των Αδελφών Καραμάζοφ, ο Ντοστογιέφσκι θέτει το πλέον άβολο ερώτημα: πόσο ελεύθερος θέλει να είναι ο άνθρωπος όταν η ελευθερία συνεπάγεται αβεβαιότητα και ευθύνη; Η ασφάλεια της υπακοής μπορεί να μοιάζει ελκυστικότερη από το βάρος της προσωπικής κρίσης. Κάπως έτσι, ο πολίτης μπορεί να προτιμά να αναθέτει τα πάντα σε άλλους και ύστερα να αγανακτεί για τις αποφάσεις τους. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε αμέτοχος άνθρωπος είναι είτε βολεμένος είτε συνένοχος.

Η οικονομική ανασφάλεια, η εξάντληση και ο φόβος είναι πραγματικά τα κύρια εμπόδια στη συμμετοχή. Ούτε κάθε εξέγερση είναι δίκαιη, δημοκρατική, ελέω Θεού ή απαλλαγμένη από χειραγώγηση. Η ουσία δεν βρίσκεται στην άκριτη εξύμνηση του δρόμου, αλλά στην υπεράσπιση της δυνατότητας των πολιτών να αμφισβητούν την εξουσία, να ελέγχουν τους θεσμούς και να διεκδικούν αλλαγές χωρίς να εγκαταλείπουν την κριτική τους σκέψη.

Προφανώς δεν πρέπει να χειροκροτούμε κάθε διαδήλωση καθώς η ιστορία δεν αλλάζει μέσα σε μία νύχτα. Όμως, τα δικαιώματα, οι δημόσιες υπηρεσίες και οι δημοκρατικές ελευθερίες δεν είναι αυτονόητα ούτε ανεξάρτητα από τη συλλογική προσπάθεια.  Κάποτε κάποιοι αντιδραστικοί στην αρχαία Ελλάδα αντιμετωπίζονταν ως “μηδίσαντες” (δηλ. εκείνοι που πήγαν με τους Πέρσες). Ενίοτε και ως εισηγητές “καινών δαιμονίων” και διαφθοράς των νέων (αναφέρομαι στη δίκη του Σωκράτη).

Στην εποχή της Ρώμης οι πρωτοεμφανιζόμενοι Χριστιανοί ήταν η πηγή της αμφισβήτησης της παλαιάς θρησκείας και συστήματος. Μετέπειτα στο Βυζάντιο, οι ειδωλολάτρες ήταν εκείνοι που διώκονταν συστηματικά για μακρά διαστήματα. Την περίοδο της Ιεράς Εξέτασης, κάθε νέα, επιστημονική αντίληψη έπρεπε πάση θυσία να γίνει στάχτη, στον βωμό της νέας παντοδύναμης θρησκείας. Και τέλος, φθάνοντας στο σήμερα, “Φασίστες” χαρακτηρίζονται όσοι επιδιώκουν εθνική ανεξαρτησία από ΗΠΑ και Ρωσία, “Ισλαμοφασίστες” οι Παλαιστίνιοι, “Κομμουνιστές και Ακροαριστεροί”, Τρομοκράτες, όποιοι αντιδρούν και διαδηλώνουν σε όλη την Ευρώπη.

Η μεγαλύτερη αυταπάτη δεν είναι ότι η κοινωνία μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Είναι ότι δεν χρειάζεται να αλλάξει τίποτα. Γιατί το αντίθετο της ελευθερίας δεν είναι μόνο η καταπίεση. Είναι και η στιγμή που πείθεσαι ότι η ελευθερία δεν σε αφορά…

«Συμφωνούμε όλοι ότι μια νέα επίθεση κατά του Ιράν θα διευρύνει τον πόλεμο στην περιοχή», δήλωσε ο Φιντάν στους δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση. «Μια στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση λύση. Κανείς δεν την εγκρίνει αυτή τη στιγμή». Τέσσερεις ημέρες αργότερα, κοινοβουλευτική επιτροπή στην Τουρκία ενέκρινε τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, προωθώντας με ταχύτητα το νομοσχέδιο προς συζήτηση στην ολομέλεια, πιθανότατα την επόμενη εβδομάδα.

Η επίσπευση της διαδικασίας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αναμένονται νέες αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ενώ η τουρκική πλευρά επιδιώκει να ενισχύσει τις περιφερειακές συμμαχίες της ενόψει νέας αστάθειας. Τουρκικά ΜΜΕ ενέταξαν την επικοινωνία Τραμπ-Ερντογάν, την δεύτερη μέσα σε ένα 24ωρο, σε διπλωματικές προσπάθειες αποτροπής μιας νέας σύρραξης, την στιγμή που πολεμικά σχέδια έχουν δημοσιοποιηθεί.

Μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου αργά τη Δευτέρα, ο πρόεδρος Ερντογάν κάλεσε όλες τις πλευρές να μην παρασύρουν την περιοχή σε έναν «νέο φαύλο κύκλο βίας». «Δεν θέλουμε να δούμε νέες εστίες έντασης και συγκρούσεων στην περιοχή μας. Ούτε θέλουμε να πληρώσουμε το τίμημα ενός πολέμου που ξεκίνησαν άλλοι», δήλωσε.

Λίγες ώρες νωρίτερα, αντιπροσωπείες υψηλού επιπέδου από τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία είχαν συναντηθεί με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν, στόχος τους ήταν να διαβεβαιώσουν την ιρανική πλευρά ότι η νέα συμμαχία δεν συνιστά απειλή για το Ιράν.

Οι αντιδράσεις στο τουρκικό κοινοβούλιο

Η συμφωνία της Μέκκας, η οποία προβλέπει αμοιβαία ασφάλεια μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, εγκρίθηκε με πλειοψηφία από την επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου. Το CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) ψήφισε υπέρ, μαζί με το κυβερνητικό μπλοκ AKP (κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) και MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης). Αντίθετα, οι εκπρόσωποι του Yeni Parti (Νέο Κόμμα, προέκυψε από διάσπαση του CHP) του DEM Parti (το φιλοκουρδικό κόμμα) του Yeni Yol (Νέος Δρόμος-κόμμα Νταβούντογλου) και του İYİ Parti (εθνικιστικό, από διάσπαση του MHP) καταψήφισαν τη συμφωνία.

Τα κόμματα που αντιτάχθηκαν στη συμφωνία εξέφρασαν κυρίως ανησυχίες για το ενδεχόμενο εμπλοκής της Τουρκίας σε πολέμους άλλων χωρών, προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντα του Πακιστάν ή της Σαουδικής Αραβίας. Αναφερόμενος στους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, ο βουλευτής του Yeni Parti Ουτκού Τσακιροζέρ έθεσε ευθέως το ερώτημα: «Τι δουλειά έχουμε εμείς στις ερήμους της Υεμένης;»

Οι κρατικοί αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, απέρριψαν τις ανησυχίες για πιθανή ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων. Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας επανέλαβε ότι «σε καμία περίπτωση» δεν προβλέπει σύγκρουση μεταξύ των Χούθι και Τούρκων στρατιωτών. Κατά τη συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή, ο υφυπουργός Εξωτερικών Λεβέντ Γκιουμρούκτσου διευκρίνισε επίσης ότι οι προβλέψεις της συμφωνίας για την παροχή στρατιωτικής υποστήριξης δεν ενεργοποιούνται αυτομάτως. Όπως ανέφερε, κάθε χώρα διατηρεί τη δυνατότητα να εξετάζει και να αξιολογεί τις δυνατότητές της πριν από οποιαδήποτε απόφαση για ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.

Τα κίνητρα πίσω από τη συμφωνία

Ο πολιτικός επιστήμονας Σολί Οζέλ, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, εκτίμησε ότι η συμφωνία θα παραμείνει πιθανότατα αμφιλεγόμενη στο εσωτερικό της Τουρκίας. Παράλληλα σημείωσε ότι, η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Ριάντ θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για χρηματοδότηση από τις χώρες του Κόλπου προς την τουρκική αμυντική βιομηχανία. «Όπως είπε ο υπουργός Εξωτερικών μας, ο Φιντάν, αυτή η υπόθεση προετοιμάζεται εδώ και έναν χρόνο. Εντάσσεται στην υποτιθέμενη αμερικανική προτίμηση να αναλάβουν οι περιφερειακές δυνάμεις μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια», δήλωσε ο Οζέλ στο Turkey Recap.

«Πιστεύω ότι ο βασικός παράγοντας είναι οι Αμερικανοί […] και, δεύτερον, η ανάγκη για στενότερες σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, κάτι που ενδέχεται να συνδέεται με οικονομικούς ή χρηματοδοτικούς λόγους», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην πιθανή συνεργασία στην παραγωγή όπλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Ο Οζέλ προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η Υεμένη έχει ιδιαίτερα αρνητικό συμβολισμό για τους Τούρκους πολίτες, εξαιτίας των απωλειών που υπέστη η Οθωμανική Αυτοκρατορία εκεί κατά τα τελευταία χρόνια της ύπαρξής της. Η ιστορική αυτή μνήμη αποτυπώνεται και σε πολλά τουρκικά τραγούδια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σημερινές οικονομικές συνθήκες περιορίζουν τη δυνατότητα του AKP να μετατρέπει τις επιτυχίες της εξωτερικής πολιτικής σε εκλογικά οφέλη στο εσωτερικό της χώρας.

«Πιστεύω ότι έχουν περάσει οι εποχές κατά τις οποίες το AKP μπορούσε να αξιοποιεί πραγματικές ή φαινομενικές επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική για να συσσωρεύει πολιτική ισχύ στο εσωτερικό», δήλωσε ο Οζέλ. «Οι άνθρωποι έχουν πάρα πολλές άλλες ανησυχίες που σχετίζονται με την καθημερινή τους ζωή […] η εκτίμησή μου είναι ότι το AKP δεν θα βρει μεγάλη υποστήριξη στο εσωτερικό της χώρας για αυτή τη συμφωνία».

Στο μεταξύ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για Συρία και Ιράκ, Τομ Μπάρακ, ανέφερε ότι «η Αίγυπτος αποχώρησε από τη Συμφωνία της Μέκκας, επειδή έχει ήδη συμφωνία με το Ισραήλ και συμφωνία ασφαλείας με την Ελλάδα». Ως γνωστόν η Τουρκία είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον της να μετάσχει και η Αίγυπτος στο Τριμερές Σύμφωνο.