Συνειδητοποιώντας την κατάσταση αυτή το κίνημα των πολιτών, στο βαθμό που η κοινωνία βιώνει τραγικά την παρατεταμένη απάνθρωπη νεοφιλελεύθερη οικονομική συνταγή λιτότητας, πρέπει να αδιαφορήσει πλήρως για την πλασματική δημοσιονομική απειλή και να απαιτήσει άμεσα κάποια ουσιαστικά μέτρα. Δηλαδή, αλλαγή υπό την αναγκαία προοπτική ολικής ανασυγκρότησης του μοντέλου.

Είπαμε: Πρώτα ο άνθρωπος. Αυτό πρέπει να είναι το κύριο σύνθημα. Και σε βάθος κάποιες εθνικοποιήσεις με κοινωνικό έλεγχο, με όρους αυτονομίας και αυτοπροσδιορισμού. Η κοινωνία ήδη μπαίνει σε ένα νέο μακρύ κύμα –για να παραφράσουμε τον Κοντριάτιεφ και τον Χομπσμπάουμ– εξεγέρσεων και επαναστάσεων. Το βάθος του αέρα γίνεται πάλι κόκκινο, για να παραφράσουμε και τον Κρις Μπέρκερ.

Το σύστημα έχει χάσει κάθε νομιμοποίηση

Το σύστημα σήμερα είναι πλέον πλήρως απονομιμοποιημένο και οι κοινωνικές αντιθέσεις ακραίες. Σε λίγο θα εμφανιστεί η πιο σημαντική κρίση του κράτους –όπως θα έλεγε ο Πουλαντζάς– στην ιστορία των νεότερων χρόνων, χωρίς μάλιστα σοβαρές εναλλακτικές πολιτικές λύσεις. Η νέα κυβέρνηση των 2-3 ολιγαρχών-μιντιαρχών, που προβάλει στον ορίζοντα της χώρας μας ως λύση, αν πράγματι σχηματιστεί, είναι δύσκολο να αντέξει. Έτσι προδιαγράφεται μια μοναδική ευκαιρία, και ίσως ιστορική, για να γίνει η αρχή εξόδου  από το σύστημα.

Η κρίση είναι βαθειά, ολική, πολύ σημαντικότερη από τη λεγόμενη συστημική κρίση που άρχισε το 2008 και που το σύστημα κατόρθωσε να την ελέγξει, ή καλύτερα να την καμουφλάρει έντεχνα και βέβαια με μεγάλο οικονομικό κόστος για το λαό. Η αποσύνθεση-αποσάρθρωση και η απονομιμοποίηση του πολιτικού εποικοδομήματος είναι πλέον πλήρεις, καθολικές. Το αυτόνομο κίνημα των πολιτών μπορεί να επιβάλλει τουλάχιστον κάποιες ριζικές αλλαγές, ενώ μέσα σε αυτές τις συνθήκες μπορεί συγχρόνως να αφυπνιστεί και η κοινωνία των πολιτών και να μπει σε μια διαδικασία αυτοπροσδιορισμού και χειραφέτησης, εξυπακούεται πάντα με όρους αυτονομίας.

Από ό,τι φαίνεται και κρίνοντας και από την εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης στη Γαλλία η συστηματική πολιτική των νεοφιλελεύθερων οδηγείται σε αδιέξοδο. Θηριώδες είναι το έλλειμμά της και η μακρόχρονη λιτότητα αντί να το περιορίσει το αύξησε, γιατί επέδρασε αρνητικά στον ρυθμό ανάπτυξης με αποτέλεσμα τη γενικευμένη τάση φτωχοποίησης του πληθυσμού της. Για να αποφευχθεί η επαπειλούμενη ακροδεξιά προοπτική, η οποία πλέον είναι ορατή, μόνο μια πολιτική κοινωνικοποίησης με σύγχρονους όρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι δυνατό να αντιστρέψει την κατάσταση.

Τα παζάρια κορυφής των πολιτικών με τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών, την Λαγκάρντ και την φον ντερ Λάιεν αναπαράγουν το αδιέξοδο. Δυστυχώς, το κίνημα των πολιτών στα τελευταία χρόνια είχε παραιτηθεί. Ο λαός είχε αφεθεί απογοητευμένος στα νύχια νεοφιλελεύθερων ηγετίσκων.

Από ό,τι φαίνεται όμως έρχεται πάλι η στιγμή της πράξης. Στη Γαλλία τα αναγεννημένα Κίτρινα Γιλέκα και οι μαθητές με τις κινητοποιήσεις τους, στην Ισπανία ο ξεσηκωμός ενάντια στο πρόβλημα της στέγασης, δείχνουν τον δρόμο. Στη δε Σερβία με την ήττα του αυταρχικού Βούτσιτς μετά από δύο χρόνια συνεχών κινητοποιήσεων ίσως και να άνοιξε ο δρόμος του αυτοπροσδιορισμού δια της πράξης.

Οι Έξυπνοι Μετρητές δίνουν ηλεκτρονικά τις μετρήσεις στον πάροχο για την έκδοση μηνιαίων λογαριασμών ηλεκτρικής κατανάλωσης. Το πρόβλημα προέκυψε όταν ο πρώτος που έλαβα από την ΔΕΗ μετά την «αναβάθμιση» ήταν εξαμηνιαίος και δυσθεώρητος. Πρόσφατα  έχασα την ρύθμιση και μου έκοψαν την παροχή για να συνετισθώ. Την ίδια μέρα κάλεσα την ΔΕΗ και ξόφλησα το συνολικό χρέος τηλεφωνικά. Με καθησύχασαν ότι θα επανασυνδεόμουν την επομένη, αφού πλέον διακοπές και συνδέσεις εκτελούνται ηλεκτρονικά εξ’ αποστάσεως από τον αρμόδιο Διαχειριστή, τον ΔΕΔΔΗΕ.

Όντως, το πρωί της επομένης βρήκα sms στο κινητό μου με σύνδεσμο που παρείχε την εξής απλή οδηγία επανασύνδεσης: «Κλείστε τον διακόπτη της κεντρικής ασφάλειας στον πίνακα της κατοικίας και ξανανοίξτε τον σε 20“ για να επανέλθει η ηλεκτροδότηση. Τζίφος! Μετά από τρεις συνεχόμενες κλήσεις με αναμονές προς την Εξυπηρέτηση του ΔΕΔΔΗΕ, διαφορετικοί συνομιλητές με κατηύθυναν σε ισάριθμους διαφορετικούς συνδυασμούς ανοιγοκλεισίματος διακοπτών στον πίνακα για διαστήματα από 30“ έως 1 λεπτού.

Πάλι τζίφος. Ο τέταρτος συνομιλητής μου, αποφάνθηκε  πως η σύνδεση δεν μπορούσε να γίνει προ των 13:40(!?). Στο εύλογο ερώτημα μου γιατί ο χρονικός περιορισμός δεν αναφέρεται  στις οδηγίες του συνδέσμου που μου απεστάλη, ούτε υποδείχθηκε από τους προηγούμενους συναδέλφους του, μου σύστησε να μην παραπονιέμαι γιατί παλαιότερα η επανασύνδεση θα έπαιρνε μέρες, όχι ώρες…

Η προσπάθεια στις 15:00 πάλι απέτυχε να φέρει φως στο σπίτι. Ο πέμπτος συνομιλητής απ’ την ΔΕΔΔΗΕ, με κάλεσε με απόκρυψη και με παρέπεμψε να καλέσω το 210.3403255 για οδηγίες αποκατάστασης.  Στο εύλογο ερώτημα μου γιατί δεν έκαναν το ίδιο οι συνάδελφοι του, τους χαρακτήρισε αναρμόδιους, χωρίς να μου αιτιολογήσει γιατί οι ίδιοι θεώρησαν εαυτούς αρμόδιους. Κατά την έκτη κλήση με “περπάτησε” ο αρμόδιος στην διαδικασία, προφανώς παρεμβαίνοντας κεντρικά στην ατελή τεχνολογία των Έξυπνων Μετρητών, ώστε  να δούμε φως μετά από 5 ώρες ταλαιπωρίας.

Ποιος είναι αρμόδιος;

Δεν μπορώ να πω πως η εμπειρία μου στο παρελθόν με το μονοπώλιο της δημόσιας ΔΕΗ ήταν θετική. Έτσι στον 21ο αιώνα φτιάχτηκε και το δήθεν ανταγωνιστικό ολιγοπώλιο των διασυνδεδεμένων Εθνικών Εργολάβων να μοιραστούν την πίττα, ανεβάζοντας το κόστος  ηλεκτροδότησης στα ακριβότερα της Ευρώπης. Το κρατικό μονοπώλιο αναδιαρθρώθηκε σε τρεις εταιρικές οντότητες με θυγατρικές, προσκαλώντας ξένους επενδυτές στο πλιάτσικο. Με ξένισε και έψαξα στις ιστοσελίδες των τριών τον καταστατικό σκοπό και την αρμοδιότητα της κάθε μίας.

Έχουμε λοιπόν, τον πάροχο ΔΕΗ που αγόρασε τον Κωτσόβολο για να μας πουλά τις συσκευές που ηλεκτροδοτεί. Τον ΔΕΔΔΗΕ που «διαχειρίζεται την μεταφορά» του ηλεκτρισμού για καταναλωτές και παρόχους με τα υπέργεια καλώδια που προκαλούν τις πυρκαγιές που έχουν κάψει την χώρα.

Και τον «ανεξάρτητο» ΑΔΜΗΕ, εντολοδόχο του ΕΣΜΗΕ που είναι «το σύστημα μεταφοράς» της. Δεν κατανοώ τις διαφορετικές αρμοδιότητες  τους, πέρα του ΑΔΜΗΕ που ανέθεσε σε Γάλλους την πόντιση του διφορούμενο καλωδίου διασύνδεσης για να εξάγουμε περίσσιο ηλεκτρισμό στην Κύπρο. Η ιδέα διασύνδεσης και με το σύμμαχο Ισραήλ πνίγηκε στη Κάσο. Με το κόστος των €2 δις να είναι τόσο ασύμφορο, η ίδια η Κύπρος έκοψε την επένδυση της.

Βλέπω, όμως την διασύνδεση τους μέσω της καταστατικής μειοψηφίας που διατήρησε το Κράτος και την δαπάνη που αντιστοιχεί στους φορολογούμενους. Και οι τρεις, κατά κάποιο τρόπο, ακολουθούν τις εξελίξεις των ΑΠΕ και την κυβερνητική γραμμή να εκμεταλλευθούμε ως χώρα τον αέρα και τον ήλιο που σήμερα παράγουν πάνω από την μισή ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουμε. Προβλέψιμα, δεν προβλέψαμε να αποθηκεύουμε το περίσσευμα που οι ατελείς υποδομές μας αδυνατούν  να αξιοποιήσουν.

Έτσι το εξάγουμε στην Βουλγαρία που έφτιαξε αποθήκες μπαταριών να την υποδεχθεί από τον αφελή γείτονα, έχοντας έτσι  μειώσει το κόστος της δικής της κατανάλωσης. Εμείς, όμως  χρεώνουμε τον τσάμπα ήλιο και αέρα στην τιμή του ακριβού -λόγο πολέμων- εισαγόμενου αερίου για να ενισχύουμε το ταμείο του ελληνικού ολιγοπωλίου ενέργειας σε βάρος των καταναλωτών και της προόδου.

Είναι ώρα να επανασυνδεθούν και οι τρεις με τις ανάγκες της Κοινωνίας που κλήθηκαν να υπηρετήσουν αντί να προσποιούνται αναρμοδιότητα. Δεν είμαι ο μόνος που αναρωτιέται γιατί το κονδύλι πόντισης δεν επενδύθηκε στην υπογειοποίηση του 90% των εναέριων καλωδίων που καίνε την χώρα. Τουλάχιστον το σκάψιμο θα το έκαναν Έλληνες, όχι Γάλλοι.

Σύμφωνα με τη NAVTEX, σημαντικό μέρος των γραμμών έρευνας, που ορίζονται από δύο σειρές 11 συντεταγμένων η καθεμία, βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον νόμο 4001/2011. Το Ηράκλειο υπενθυμίζει ότι οι έρευνες στις ελληνικές περιοχές πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τους όρους των ελληνικών αδειών 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026. Στο ίδιο μήνυμα διευκρινίζεται ότι ισχύει η NAVWARN HA15-1411/26. Η νέα προειδοποίηση ακυρώνεται αυτόματα στις 20 Μαρτίου 2027.

Η έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX ακολουθεί την απάντηση που έδωσαν το βράδυ της Τρίτης ανώτερες διπλωματικές πηγές στην τουρκική κίνηση, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μοναδικές χώρες στις οποίες υποβλήθηκαν αιτήματα για την αδειοδότηση των εργασιών και οι οποίες εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η τουρκική NAVTEX δεν έχει ουσιαστική σημασία, καθώς εκδόθηκε αφότου είχε ήδη ξεκινήσει η κίνηση του ερευνητικού πλοίου, με βάση στοιχεία της διαδρομής του που είχαν δημοσιοποιηθεί μέσω της ελληνικής NAVTEX. Όπως επισήμαναν, η ακριβής πορεία του «Abeille Marengo» είχε γίνει γνωστή αμέσως μετά την έκδοση και τη δημοσιοποίηση της ελληνικής αναγγελίας, ενώ το πλοίο κινήθηκε αποκλειστικά με βάση αυτήν.

Οι διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν επίσης ότι η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρει πουθενά πως η Τουρκία εξέδωσε άδεια για τις εργασίες, καθώς δεν είχε υποβληθεί σχετικό αίτημα προς την Άγκυρα. Η Αθήνα είχε προαναγγείλει ότι θα ακολουθούσε η ενδεδειγμένη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ελληνική αντίδραση, η οποία πλέον αποτυπώνεται στην επίσημη αντι-NAVTEX.

Αντιπολιτευτικά πυρά

Την ίδια ώρα η αντιπολίτευση εξαπέλυσε τα πυρά της στην κυβέρνηση ζητώντας εξηγήσεις για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο υπεύθυνος Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρης Μάντζος, κάλεσε την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στην έκδοση αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική αναγγελία, λίγες ώρες μετά τον απόπλου του γαλλικού πλοίου από το Ηράκλειο, δημιουργεί κίνδυνο νέας έντασης.

Κατά τον κ. Μάντζο, η αναφορά σε συγκατάθεση των τουρκικών Αρχών εγείρει ερωτήματα για τις έως τώρα κυβερνητικές διαβεβαιώσεις σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε την τουρκική κίνηση με τους χάρτες που η Άγκυρα κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020, σε συνέχεια του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο και άκυρο. Παράλληλα, ζήτησε από την κυβέρνηση επίσημες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο και τις διατυπώσεις της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία, ζήτημα που είχε ήδη θέσει το ΠΑΣΟΚ.

Από την πλευρά της, η ΕΛ.Α.Σ., μέσω του Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής της, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική NAVTEX συνιστά ακόμη μία αρνητική εξέλιξη στους χειρισμούς για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Στην ανακοίνωσή της ανέφερε ότι η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τμήματα της ελληνικής και της κυπριακής υφαλοκρηπίδας ως δικά της, ενώ επικαλείται συγκατάθεση για επιστημονικές έρευνες που δεν της ζητήθηκε να εγκρίνει.

Κατά την ίδια ανακοίνωση, η τουρκική ενέργεια παραβιάζει τους κανόνες του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) και το δίκαιο της θάλασσας.

Η ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε επίσης ότι είχε προειδοποιήσει την κυβέρνηση για το ενδεχόμενο η Τουρκία να αξιοποιήσει την ενημέρωση που έλαβε ώστε να την παρουσιάσει ως αίτημα άδειας, προωθώντας τις διεκδικήσεις της στην περιοχή.

Παράλληλα, επέκρινε την απάντηση της κυβέρνησης στην κριτική του Αλέξη Τσίπρα και της ίδιας, καθώς και τους παραλληλισμούς που είχαν γίνει με ειδοποιητήρια της ΔΕΗ και της ΕΥΔΑΠ για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση. Καταλόγισε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη αποτυχία στη διαχείριση του ζητήματος και συνέδεσε την πολιτική της κριτική με τις επόμενες εκλογές.

Την ανάγκη ενημέρωσης της Βουλής έθεσε και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, ζητώντας από την κυβέρνηση να εξηγήσει το περιεχόμενο της τουρκικής NAVTEX και ειδικότερα τον ισχυρισμό ότι οι έρευνες του πλοίου θα πραγματοποιηθούν σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και τουρκικά θαλάσσια ύδατα.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει την εξέλιξη με καχυποψία, κυρίως εξαιτίας των πάγιων αναθεωρητικών της θέσεων για τις θαλάσσιες ζώνες και τη χάραξη της διαδρομής του καλωδίου. Η Άγκυρα αμφισβητεί τη δυνατότητα διεξαγωγής ερευνών σε περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη και την (παράνομη) συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης του 2019.

Παράλληλα, η εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ενισχύει την ανησυχία της για τη διαμόρφωση περιφερειακών σχημάτων στα οποία δεν συμμετέχει. Η αντίδρασή της, ωστόσο, συνδέεται πρωτίστως με τις πάγιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι αποκλειστικά με την ισραηλινή παρουσία. Η δε κυβέρνηση υποβαθμίζει το ζήτημα της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης στην Τουρκία, ζήτημα που έχει προκαλέσει πολιτική σύγκρουση στην χώρα.

Λίγο μετά τις 6 το απόγευμα της Τρίτης αναχώρησε το “Abeille Marengo” από το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να κατευθυνθεί στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Το πλοίο αναχωρεί με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί οι έρευνες το καλοκαίρι του 2024. Στόχος είναι η συνέχιση της χαρτογράφησης του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου. To βράδυ η Τουρκία εξέδωσε νέα NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα έδωσε συγκατάθεση για έρευνες στην δική της υφαλοκρηπίδα.

Το καλώδιο ως καταλύτης 

Η ένταση γύρω από τις έρευνες του βυθού και οι τουρκικές αντι-NAVTEX αναγκάζουν Αθήνα και Λευκωσία να συνδυάσουν τη διπλωματική διαχείριση με την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η Ελλάδα διαθέτει τη δυνατότητα να υποστηρίξει τις ερευνητικές εργασίες με ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ενώ η Κύπρος στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον συντονισμό με την Αθήνα και στη διεθνή και ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος.

Η συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων και η χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσδίδουν στο έργο διεθνές βάρος. Η ευρωπαϊκή διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο GSI αποτελεί έργο κοινού ενδιαφέροντος και η παρεμπόδισή του θα είχε ευρύτερες πολιτικές συνέπειες. Αυτό, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματη στρατιωτική συνδρομή από τα κράτη-μέλη σε περίπτωση κρίσης.

Η στρατιωτική διάσταση και η αποτρεπτική παρουσία

Παρότι το καλώδιο δεν αποτελεί στρατιωτική υποδομή, έχει σαφείς γεωστρατηγικές προεκτάσεις. Η κατασκευή και η λειτουργία του προϋποθέτουν ασφάλεια σε μια θαλάσσια περιοχή όπου διασταυρώνονται ανταγωνιστικές επιδιώξεις. Η προστασία των ερευνητικών εργασιών, των πλοίων που πραγματοποιούν τις μελέτες του βυθού και, σε επόμενη φάση, της ίδιας της υποθαλάσσιας εγκατάστασης αποκτά, συνεπώς, ιδιαίτερη σημασία.

Η εμπειρία του 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων συνέβαλε στην παρεμπόδιση ερευνητικών εργασιών στην περιοχή της Κάσου, ανέδειξε τον κίνδυνο μιας νέας ελληνοτουρκικής κρίσης, με αφορμή τις εργασίες για τη διασύνδεση. Η Αθήνα καλείται επομένως να διατηρήσει αξιόπιστη αποτρεπτική παρουσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί μόνιμη στρατιωτική συνοδεία των ερευνητικών πλοίων. Η επιτήρηση της περιοχής και η δυνατότητα ταχείας αντίδρασης, αποτελούν βασικά στοιχεία του επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Η Κύπρος, η οποία δεν διαθέτει αντίστοιχες ναυτικές δυνατότητες με την Ελλάδα, εξαρτάται περισσότερο από τη συνεργασία με την Αθήνα, τη διπλωματική κινητοποίηση και την ευρωπαϊκή στήριξη. Η ασφάλεια του έργου αναδεικνύει έτσι και την πρακτική σημασία της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών.

Ο παράγοντας Ισραήλ και η τουρκική αντίδραση

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, η ανταλλαγή αμυντικής τεχνογνωσίας και η συνεργασία σε συστήματα επιτήρησης και μη επανδρωμένα μέσα, ενισχύουν τις δυνατότητες παρακολούθησης της Ανατολικής Μεσογείου και προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Η ισραηλινή τεχνογνωσία μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε αυτόν τον τομέα, χωρίς, ωστόσο, να σημαίνει ότι το Τελ Αβίβ έχει αναλάβει συγκεκριμένη στρατιωτική υποχρέωση για την προστασία του GSI. Η συμμετοχή του προσδίδει μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος στην περιφερειακή συνεργασία, όχι εγγύηση στρατιωτικής επέμβασης.

Από την πλευρά της, η Τουρκία επιχειρεί να αμφισβητήσει στην πράξη τη δυνατότητα προώθησης των εργασιών χωρίς τη δική της συναίνεση. Οι αντι-NAVTEX και οι δηλώσεις περί ανάγκης συντονισμού των ερευνών με τις τουρκικές αρχές αποτελούν μέσα πίεσης, ενώ η παρουσία πολεμικών πλοίων μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αποτροπής ή παρεμπόδισης. Η Άγκυρα αντιπαρατίθεται, επομένως, τόσο με τη χάραξη ενός ενεργειακού διαδρόμου, όσο και με την ενίσχυση ενός πλέγματος συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ευρωπαϊκών παραγόντων.

Το ζητούμενο για την Αθήνα και τη Λευκωσία δεν είναι κατ’ ανάγκην η στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά η αποτροπή της παρεμπόδισης του έργου και η διασφάλιση ότι οι έρευνες και η κατασκευή θα προχωρήσουν χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο τουρκικού ελέγχου, ή ανάγκης εξασφάλισης της συναίνεσης της Άγκυρας – η κυβέρνηση εμμένει ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση αποτελεί μία τυπική ενημέρωση της Τουρκίας, με την αντιπολίτευση να θέτει πολλά ερωτηματικά και ζητά να δοθεί στην δημοσιότητα.

Σίγουρα, ο GSI μετατρέπεται σε μία δοκιμασία τόσο για την ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου, όσο και για την ισορροπία ισχύος στην περιοχή. Η έκβασή του θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο Ελλάδα και Κύπρος θα καταφέρουν να συνδυάσουν τη διπλωματία, την ευρωπαϊκή στήριξη και την αξιόπιστη αποτρεπτική παρουσία, αποφεύγοντας παράλληλα μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με την Τουρκία.

Το Πακιστάν ενδεχομένως να είδε στον διάλογο των τεσσάρων χωρών μια ευκαιρία για την καλλιέργεια συνεννόησης με το Ιράν, με στόχο να πείσει την Τεχεράνη να σταματήσει να υποστηρίζει Πακιστανούς αντάρτες από το Μπαλουχιστάν (Pakistani Baloch), οι οποίοι χρησιμοποιούν το ιρανικό έδαφος ως ορμητήριο. Αντίστοιχα, το Ιράν μπορεί να επιδιώκει την ίδια ευκαιρία για να καταστείλει την εξέγερση στην ιρανική επαρχία Σιστάν και Μπαλουχιστάν (Sistan-Balochistani), στερώντας από τους εξεγερθέντες την υποτιθέμενη υποστήριξη από το Πακιστάν.

Ιρανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί (Abbas Araghchi), έχουν αναγνωρίσει δημόσια ότι, η Τουρκία διαδραμάτισε έναν αποτελεσματικό ρόλο στο παρασκήνιο, επικοινωνώντας με δυτικούς και περιφερειακούς δρώντες. Στόχος ήταν να αποτραπεί αυτό που η Τεχεράνη περιέγραψε ως εξέγερση Ιρανών Κούρδων – με την υποστήριξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ –
με βάση το ιρακινό Κουρδιστάν. Η Άγκυρα πιθανότατα θεώρησε τον περιορισμό των αποσχιστικών ομάδων Ιρανών Κούρδων ως κρίσιμο βήμα για την αποτροπή περιφερειακού χάους, καθώς και για την αποφυγή της επέκτασης της δράσης του PKK εντός της ίδιας της Τουρκίας.

Αυτή η τουρκική κίνηση – τα στρατηγικά οφέλη της οποίας για τις διμερείς σχέσεις είναι αναμφίβολα επιθυμητά – ενισχύει περαιτέρω την τουρκο-ιρανική συνεννόηση μέσω τέτοιου είδους διαλόγων. Ομοίως, πέρα ​​από την προσπάθεια μείωσης του παραδοσιακού διακρατικού ανταγωνισμού τους, η βελτίωση της συνεννόησης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν – η οποία ενδέχεται να προκύψει, ή να ενισχυθεί μέσω αυτού του διαλόγου και της συνέχειάς του – θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των σεκταριστικών εντάσεων και στον περιορισμό των εξωτερικών υποκινήσεων για αναταραχές στη σιιτική μειονότητα της Σαουδικής Αραβίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εκτέλεση του εξέχοντος Σιίτη κληρικού, Σεΐχη Νιμρ αλ-Νιμρ (Sheikh Nimr al-Nimr) από τη Σαουδική Αραβία στις 2 Ιανουαρίου 2016, επηρέασε σοβαρά τις σχέσεις Σαουδικής Αραβίας-Ιράν, δεδομένων των πολυάριθμων κατηγοριών – μεταξύ των οποίων για τρομοκρατία και προδοσία – που είχαν διατυπωθεί εναντίον του ίδιου και των συνεργατών του.

Συνέχιση των πληγμάτων από τους Χούθι

Όμως, παρά τον διάλογο των τεσσάρων, οι (φιλοϊρανοί) Χούθι συνέχισαν τη δράση τους. Στις 29 Οκτωβρίου 2026 (τρεις ημέρες μετά τις τετραμερείς συνομιλίες μεταξύ Ιράν, Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν), οι Χούθι εξαπέλυσαν ένα κύμα επιθέσεων, με στόχο σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας.

Στις 5 και 6 Νοεμβρίου 2026, ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός ανέφερε την αναχαίτιση ενός βαλλιστικού πυραύλου με στόχο την περιοχή της Μεδίνας, δύο βαλλιστικών πυραύλων με στόχο τη Νατζράν, καθώς και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) πάνω από την περιοχή της Μέκκας και την Ανατολική Επαρχία – ισχυρισμοί τους οποίους οι Χούθι διέψευσαν. Μάλιστα, στα τέλη Οκτωβρίου 2026, πραγματοποίησαν χερσαίες επιδρομές μικρής κλίμακας πέρα ​​από τα σύνορα, εναντίον σαουδαραβικών φυλακίων.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών της 26ης Οκτωβρίου στην Τεχεράνη, Ιρανοί αξιωματούχοι φέρεται να δήλωσαν στις αντιπροσωπείες που επισκέπτονταν τη χώρα ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει την απόλυτη επιρροή που απαιτείται για να αναγκάσει τους Χούθι να σταματήσουν τις επιθέσεις.

Tι θέλουν οι μαχητές

Γιατί, λοιπόν, επανεμφανίστηκε η δράση των Χούθι, παρά το γεγονός ότι το Ιράν φιλοξένησε τον – απροσδόκητο, αλλά και πολυπόθητο– τετραμερή διάλογο; Οι απαντήσεις μπορεί να είναι πολλές. Η συνέχιση των πληγμάτων των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας, παρά τον τετραμερή διάλογο στην Τεχεράνη, ενδέχεται να πηγάζει από τη δυναμική των τοπικών συγκρούσεων, τα ιδιαίτερα πολιτικά αιτήματα των Χούθι, καθώς και από τα σαφώς περιορισμένα περιθώρια ελέγχου που ασκεί το Ιράν στους πληρεξουσίους του.

Οι Χούθι διαθέτουν υψηλό βαθμό επιχειρησιακής αυτονομίας. Αν και αποτελούν μέρος του λεγόμενου “Άξονα της Αντίστασης” του Ιράν, δρουν βάσει ενός δικού τους, ανεξάρτητου χρονοδιαγράμματος και μιας τοπικής ατζέντας, αντί να λειτουργούν απλώς ως ένα εργαλείο που η Τεχεράνη μπορεί να απενεργοποιήσει κατά βούληση. Επιπλέον, είναι πιθανό οι Χούθι να χρησιμοποιούν σκόπιμα τη στρατιωτική κλιμάκωση, προκειμένου να εξασφαλίσουν συγκεκριμένες πολιτικές παραχωρήσεις.

Οι πρωταρχικοί τους στόχοι ενδέχεται να είναι, είτε να αναγκάσουν το Ριάντ να εγκαταλείψει πλήρως τον έλεγχό του στον εναέριο χώρο και τα λιμάνια της Υεμένης, είτε να παρακάμψουν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, συνάπτοντας απευθείας συμφωνία μαζί τους. Ίσως επίσης επιδιώκουν να εξαναγκάσουν τις περιφερειακές δυνάμεις να αναγνωρίσουν μόνιμα την κυβέρνηση των Χούθι στη Σαναά ως τη νόμιμη αρχή που κυβερνά την Υεμένη.

Ο ρόλος του Ιράν 

Υπάρχουν, άραγε, και άλλοι παράγοντες, πέρα ​​από τις επικρατούσες αντιλήψεις; Μήπως το Ιράν επιθυμεί να πιστέψουν η διεθνής κοινότητα και οι εμπλεκόμενοι δρώντες ότι δεν ασκεί πλήρη έλεγχο επί των Χούθι, χρησιμοποιώντας τους ως το απόλυτο “ατού” για να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο στην οικονομική αρτηρία της Ερυθράς Θάλασσας;

Ή μήπως υφίστανται παρεμβάσεις από κάποιο τρίτο μέρος εντός των τάξεων των Χούθι, με σκοπό να υπονομεύσουν την εμφανή προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Ιράν, Πακιστάν και Τουρκίας –  εξυπηρετώντας έτσι συγκεκριμένα στρατηγικά συμφέροντα; Τέτοιες ενέργειες των Χούθι, υποκινούμενες ενδεχομένως από τρίτους, ίσως αποσκοπούν στην πρόωρη ενεργοποίηση του “Συμφώνου της Μέκκας”, προκαλώντας πολιτικές ρήξεις μεταξύ Άγκυρας και Ριάντ, προτού επιτευχθεί πλήρης σύγκλιση.

Επιπλέον, τέτοιου είδους υποκινήσεις από τρίτους θα μπορούσαν να ωθήσουν το Πακιστάν, αχρείαστα, σε επιθετικές πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη – θέτοντας σε κίνδυνο τις ευαίσθητες και ζωτικής σημασίας σχέσεις του με το Ιράν κατά μήκος των κοινών συνόρων τους. Όλα αυτά ενδέχεται να οδηγήσουν στην κατάρρευση των πρόσφατων προσπαθειών προσέγγισης μεταξύ των τεσσάρων χωρών, που ξεκίνησαν στις 26 Οκτωβρίου στην Τεχεράνη…

Ένα παράδειγμα αυτής της μετάβασης είναι η “Γεωπολιτική των Αλπικών Κορυφών”, την οποία ο γράφων είχε παρουσιάσει σε παλαιότερο άρθρο του στο SLpress. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να ενταχθεί στο ευρύτερο πλαίσιο του Multiversal Διεθνούς Συστήματος ως μέθοδος επιλεκτικής συγκέντρωσης εθνικής προσπάθειας μέσα σε έναν κόσμο επικαλυπτόμενων σχέσεων.

Αναλυτικότερα, εάν θεωρήσουμε (όπως είναι η κυρίαρχη αντίληψη εν Ελλάδι) ότι ο κόσμος αποτελείται από στεγανά στρατόπεδα, καθένα με έναν ισχυρό προστάτη και πειθαρχημένους ακολούθους, τότε η ελληνική εξωτερική πολιτική περιορίζεται στην αναζήτηση της κατάλληλης θέσης μέσα σε μια δεδομένη ιεραρχία. Η πρωτοβουλία μπορεί να εκλαμβάνεται ως απειθαρχία και η διαφοροποίηση ως κίνδυνος απώλειας προστασίας.

Αντιθέτως, η Multiversal οπτική μάς καλεί να εξετάσουμε τις πραγματικές σχέσεις σε περισσότερα πεδία. Οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να ανταγωνίζονται στρατιωτικά, να διαπραγματεύονται οικονομικά και να συνεννοούνται επιλεκτικά. Οι μικρότερες χώρες μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε διαφορετικές συνεργασίες, με διαφορετική σύνθεση και αντικείμενο.

Βέβαια, αυτή η δυνατότητα παραμένει άνιση. Μια χώρα περιορισμένων πόρων δεν διαθέτει την ίδια ελευθερία κινήσεων με μια μεγάλη δύναμη. Χρειάζεται επομένως να εξετάζει πού υπάρχουν πραγματικά περιθώρια και ποιο κόστος συνεπάγεται η αξιοποίησή τους. Η ανοικτότητα αυξάνει τις απαιτήσεις στρατηγικής κρίσης.

Η στενή συμμαχία μπορεί πράγματι να αποτελεί αναγκαία επιλογή. Χρειάζεται, όμως, να συνοδεύεται από διαρκή αξιολόγηση της σύμπτωσης συμφερόντων. Ο ισχυρότερος εταίρος συνήθως διαθέτει περισσότερες δυνατότητες προσαρμογής. Εάν ο ασθενέστερος έχει εγκαταλείψει τις δικές του εναλλακτικές, εκτίθεται δυσανάλογα στις μεταβολές των προτεραιοτήτων του πρώτου.

Τι σημαίνει μια γεωπολιτική Αλπικών Κορυφών

Η γεωπολιτική των Αλπικών Κορυφών προτείνει την επιλογή συγκεκριμένων πεδίων στα οποία η Ελλάδα μπορεί να γίνει ιδιαίτερα χρήσιμη σε συγκεκριμένους εταίρους. Σε αυτά επενδύει δυνατότητες, γνώση, πολιτικό κεφάλαιο και οργανωτική προσπάθεια, ώστε η συνεργασία μαζί της να παράγει αναγνωρίσιμο αποτέλεσμα.

Οι «κορυφές» εκφράζουν βάθος και ένταση συνεργασίας. Μια χώρα μπορεί να διατηρεί πολυάριθμες επαφές, χωρίς να έχει αναπτύξει σε καμία σχέση κάτι που ο εταίρος της θεωρεί σημαντικό. Η επιλεκτική συγκέντρωση προσπάθειας επιδιώκει να μετατρέψει την παρουσία σε ουσιαστική συνεισφορά.

Κάθε κορυφή χρειάζεται σαφή απάντηση σε τέσσερα ερωτήματα. Τα οποία είναι τα εξής: Ποια ελληνική ανάγκη υπηρετεί, τι προσφέρει στους άλλους, ποιες ικανότητες απαιτεί και ποιες επιπτώσεις έχει στις υπόλοιπες σχέσεις μας. Η πολιτική δήλωση ενδιαφέροντος αποτελεί αφετηρία. Η στρατηγική αξία δημιουργείται όταν ακολουθούν πόροι, ευθύνη και υλοποίηση.

Η επιλογή περιορισμένου αριθμού προτεραιοτήτων είναι απαραίτητη. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επενδύει με την ίδια ένταση παντού. Η προσπάθεια δημιουργίας υπερβολικά πολλών κορυφών κινδυνεύει να διασκορπίσει πόρους και να παράγει υποσχέσεις που δεν μπορούν να υποστηριχθούν. Η ιεράρχηση περιλαμβάνει και αποφάσεις για όσα αναβάλλονται ή εγκαταλείπονται.

Οι κορυφές χρειάζονται οροσειρά…

Οι διαφορετικές συνεργασίες χρειάζονται κοινό προσανατολισμό. Διαφορετικά, μπορεί να δημιουργούν αλληλοαναιρούμενες δεσμεύσεις. Η συνέπεια της ελληνικής πολιτικής θα πρέπει να αναζητείται στη σύνδεση των επιμέρους επιλογών με σταθερούς εθνικούς σκοπούς.

Ένας τέτοιος προσανατολισμός μπορεί να είναι η ενίσχυση της ελληνικής ασφάλειας και ελευθερίας επιλογών μέσω συνεργασιών που προσφέρουν στους εταίρους μας χρήσιμες δυνατότητες και αξιόπιστες εναλλακτικές. Η προστασία ανοικτών διαδρομών, η αποφυγή αποκλειστικών εξαρτήσεων και η ανάπτυξη κοινών ικανοτήτων μπορούν να αποτελέσουν επιμέρους εκφράσεις του.

Η Ελλάδα θα μπορούσε έτσι να επιδιώκει ρόλο δύναμης που περιορίζει τις δυνατότητες περιφερειακού μονοπωλίου. Αυτό απαιτεί ακρίβεια: άλλο η προστασία νόμιμης πρόσβασης, άλλο η διαφοροποίηση υποδομών και άλλο η αποτροπή στρατιωτικού εξαναγκασμού. Κάθε επιδίωξη χρειάζεται κατάλληλα μέσα και συγκεκριμένους συνεργάτες.

Η γεωγραφική θέση αποκτά τότε διαφορετικό περιεχόμενο. Ένας λιμένας, μια υποδομή, μια ερευνητική κοινότητα ή μια θεσμική δυνατότητα μπορούν να συνδέσουν την Ελλάδα με δίκτυα ευρύτερα της άμεσης γειτονιάς της. Η γεωγραφία παραμένει κρίσιμη, αλλά η χρησιμότητά της εξαρτάται από τις συνδέσεις και τις λειτουργίες που οργανώνονται γύρω της.

Η πολυτιμότητα δεν αγοράζει λευκή επιταγή

Μια συνεργασία υψηλής αξίας μπορεί να δημιουργεί κίνητρο διαχείρισης διαφωνιών σε άλλα πεδία. Ο εταίρος έχει λόγο να διατηρήσει μια σχέση που του προσφέρει σημαντικό όφελος, ακόμη και όταν ορισμένες ελληνικές επιλογές δεν συμπίπτουν με τις δικές του. Αυτή η δυνατότητα χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης. Η οικονομική χρησιμότητα δεν εξασφαλίζει ανοχή σε κάθε ζήτημα ασφάλειας. Οι επιπτώσεις μεταξύ πεδίων μπορεί να είναι ισχυρότερες από τα κίνητρα διατήρησης της συνεργασίας. Η στρατηγική οφείλει να εντοπίζει πού υπάρχουν περιθώρια χωριστής διαχείρισης και πού εμφανίζονται πραγματικές ασυμβατότητες.

Η αξιοπιστία παραμένει ουσιώδης. Μια χώρα που αναλαμβάνει δεσμεύσεις και τις εγκαταλείπει ευκαιριακά περιορίζει τη δυνατότητά της να οικοδομήσει συνεργασίες βάθους. Η επιλεκτική συνεργασία προϋποθέτει σαφή όρια, κατανομή ευθύνης και συνέπεια στην εφαρμογή όσων έχουν συμφωνηθεί.

Παράλληλα, η πολύτιμη θέση μπορεί να δημιουργήσει νέες πιέσεις. Μια κρίσιμη υποδομή ενδέχεται να γίνει στόχος ή πεδίο εξωτερικού ανταγωνισμού. Η πολυτιμότητα χρειάζεται ανθεκτικότητα, τεχνική επάρκεια, εναλλακτικές συνδέσεις και δυνατότητα συνέχισης λειτουργίας υπό δυσμενείς συνθήκες.

Πεδία ελληνικής εφαρμογής της ανοικτής Γεωπολιτικής

Η θαλάσσια ασφάλεια αποτελεί πιθανό πεδίο συγκέντρωσης προσπάθειας. Η Ελλάδα μπορεί να συνδέσει την προστασία των δικαιωμάτων της με συνεργασίες για ασφαλείς επικοινωνίες, ανθεκτικές υποδομές και αποφυγή εξαναγκασμού. Η δυνατότητα σύγκλισης θα εξαρτηθεί από τα συγκεκριμένα συμφέροντα κάθε εταίρου.

Μια τέτοια πολιτική χρειάζεται συντονισμό διπλωματίας, άμυνας και νομικής τεκμηρίωσης. Η στρατιωτική ικανότητα μπορεί να υποστηρίζει την προστασία δικαιωμάτων, χωρίς να καθορίζει από μόνη της το περιεχόμενό τους. Η επιχειρησιακή συνεξέταση νησιών και θάλασσας οφείλει να συμβαδίζει με τη διατήρηση των διαφορετικών νομικών καθεστώτων και των δικαιωμάτων ναυσιπλοΐας.

Μια άλλη κορυφή θα μπορούσε να αφορά τη συνεργασία με το Ισραήλ στην έρευνα, στην τεχνολογία και στην αμυντική καινοτομία. Το ελληνικό όφελος θα αυξανόταν εάν η σχέση δημιουργούσε εγχώρια γνώση, δυνατότητα συντήρησης και ουσιαστική συμμετοχή στην ανάπτυξη λύσεων. Η προμήθεια εξοπλισμού και η οικοδόμηση εθνικής ικανότητας χρειάζεται να εξετάζονται μαζί.

Αντίστοιχα, μια συνεργασία με τα ΗΑΕ μπορεί να διερευνηθεί γύρω από συγκεκριμένες επενδυτικές, επιστημονικές ή οργανωτικές λειτουργίες. Η ελληνική πλευρά χρειάζεται δική της συνεισφορά και συμμετοχή στον σχεδιασμό. Η εξωτερική χρηματοδότηση μπορεί να διευκολύνει ένα εγχείρημα, αλλά η χρησιμότητά του εξαρτάται από το έργο που παράγει.

Στις σχέσεις με την Κίνα, η ίδια μέθοδος επιβάλλει διάκριση ανά αντικείμενο. Μια πολιτισμική ή εμπορική συνεργασία μπορεί να αξιολογείται με βάση το συγκεκριμένο όφελος, ενώ παράλληλα ελέγχονται οι εξαρτήσεις σε κρίσιμες υποδομές και η συμβατότητα με τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. Η κάθε επιλογή χρειάζεται δική της τεκμηρίωση.

Βέβαια, καμία από αυτές τις κατευθύνσεις δεν αποτελεί εκ των προτέρων εγγυημένα επιτυχημένη κορυφή. Είναι απλώς υποψήφια πεδία που απαιτούν αξιολόγηση. Το ζητούμενο είναι να επιλέγουμε εκείνα όπου υπάρχει πραγματική σύμπτωση αναγκών και δυνατότητα ελληνικής προσφοράς.

Εδώ η Συστημική Γεωπολιτική Ανάλυση του Καθηγητή Ιωάννη Μάζη προσφέρει μια οργανωμένη, στιβαρή και ρεαλιστική αφετηρία. Η εξέταση των πυλώνων άμυνας/ασφάλειας, οικονομίας, πολιτικής και πολιτισμού/πληροφορίας επιτρέπει να αποτυπώσουμε διαφορετικές δυνατότητες και περιορισμούς. Η γεωστρατηγική σύνθεση καλείται κατόπιν να τους συντονίσει προς συγκεκριμένους σκοπούς.

Εξωτερική και ελευθερία επιλογών

Η διακήρυξη μιας νέας διεθνούς πρωτοβουλίας χρειάζεται επομένως να συνοδεύεται από εκτίμηση υλοποίησης. Ποιος φορέας αναλαμβάνει; Ποιοι πόροι υπάρχουν; Τι προσδοκά ο εταίρος; Ποιο αποτέλεσμα θα δείξει ότι η συνεργασία αποδίδει; Χωρίς τέτοιες απαντήσεις, ακόμη και μια ορθή ιδέα μπορεί να παραμείνει επικοινωνιακό γεγονός.

Η στρατιωτική οργάνωση συνδέεται με την ίδια απαίτηση. Μια εξωτερική πολιτική που επιδιώκει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών χρειάζεται δυνατότητες προστασίας κρίσιμων λειτουργιών και αντοχής σε πίεση. Οι επιλογές μέσων οφείλουν να αξιολογούνται ως προς το αποτέλεσμα, τη διατηρησιμότητα, το κόστος και τη δυνατότητα προσαρμογής τους.

Η πρακτική εφαρμογή παράγει επίσης γνώση. Μια συνεργασία μπορεί να αποκαλύψει ότι η υποτιθέμενη σύμπτωση συμφερόντων ήταν περιορισμένη ή ότι οι απαιτήσεις υπερέβαιναν τις διαθέσιμες ικανότητες. Η αποτίμηση πρέπει να επιστρέφει στον σχεδιασμό και να διορθώνει τις αρχικές παραδοχές.

Εθνική προοπτική χωρίς “σιδηροδρομική Ιστορία”

Η ανάληψη πρωτοβουλιών επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβάνεται τη θέση της. Η εθνική στρατηγική μπορεί να προσφέρει πεδίο κοινής προσπάθειας, να κινητοποιήσει γνώση και να συνδέσει την ιστορική εμπειρία με σημερινές δυνατότητες. Η σχέση αυτή χρειάζεται ρεαλιστικό περιεχόμενο. Μια φιλόδοξη αφήγηση χωρίς μέσα μπορεί να παράγει απογοήτευση. Αντιθέτως, η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων δημιουργεί εμπειρία αποτελεσματικότητας και ενισχύει την προθυμία για επόμενη προσπάθεια. Η συλλογική αυτοπεποίθηση μπορεί να οικοδομείται μέσα από έργο που αναγνωρίζεται.

Στη γεωπολιτική αξιοποίηση της κριτικής του Νικόλαου Λουδοβίκου στην κλειστή Ιστορία, η εθνική προοπτική παραμένει ανοικτή στην ευθύνη και στην αναθεώρηση. Η επίκληση ιστορικής αποστολής δεν αρκεί για να δικαιώσει μια πολιτική. Οι στόχοι και τα μέσα της οφείλουν να κρίνονται από τις πραγματικές συνέπειές τους.

Αυτό ισχύει και για τις Αλπικές Κορυφές. Η χώρα χρειάζεται σταθερό προσανατολισμό, αλλά και δυνατότητα εγκατάλειψης μιας συνεργασίας που αποτυγχάνει ή μεταβάλλεται δυσμενώς. Η συνέπεια αφορά τους εθνικούς σκοπούς και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις· η επιλογή των κατάλληλων μέσων απαιτεί συνεχή κρίση.

Η εφαρμοσμένη αξία του Multiversal και της Ανοικτής Γεωπολιτικής βρίσκεται τελικά στη βελτίωση αυτής της κρίσης. Μας υποχρεώνουν να εξετάζουμε περισσότερες σχέσεις, διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες και αλληλεπιδράσεις μεταξύ πεδίων. Η στρατηγική των Αλπικών Κορυφών προτείνει ουσιαστικές αλλά όχι δεσμευτικές και απόλυτες συνεργασίες, συνδεδεμένες με κοινό σκοπό σε δεδομένο χωροχρονικό πλαίσιο και υποστηριζόμενες από πραγματικές ικανότητες.

Η Ελλάδα μπορεί έτσι να επιδιώκει μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαμόρφωση των διεθνών συσχετισμών. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την επιλογή εφικτών στόχων, τη συγκέντρωση πόρων και τη δημιουργία λόγων για τους οποίους οι εταίροι θα επιθυμούν τη συνεργασία της. Εκεί η θεωρία δοκιμάζεται ως εξωτερική πολιτική.

Για την Πειραιώς, ο Πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό, που αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν γίνεται προσβάσιμος σε όλους. Μέσα από ένα ευρύ πλέγμα δράσεων Εταιρικής Υπευθυνότητας EQUALL, η Τράπεζα συμβάλλει ενεργά στην προώθηση της καλλιτεχνικής έκφρασης και της δημιουργικότητας. Παράλληλα, ενισχύει τη σύνδεση του κοινού με σημαντικά έργα και πολιτιστικές πρωτοβουλίες, προάγοντας την ισότιμη συμμετοχή όλων.

Λίγη ώρα πριν από την εναρκτήρια συνεδρίαση του κοινοβουλίου του Ισραήλ ο Άιζενκοτ ανέλαβε τη δέσμευση να συγκροτήσει τη νέα κυβέρνηση του Ισραήλ “το συντομότερο δυνατόν” για να διαδεχθεί την απερχόμενη κυβέρνηση του πολιτικού του αντιπάλου Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Στην ομιλία του μετά την ορκωμοσία της νέας Κνεσέτ, ο Νετανιάχου απηύθυνε εκ νέου έκκληση για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ενώ εξαπέλυσε για ακόμη μια φορά δριμεία επίθεση κατά των αραβικών κομμάτων Ράαμ και Ενοποιημένη Λίστα, κατηγορώντας τα ότι επιδιώκουν την καταστροφή του Ισραήλ, ενώ προειδοποίησε τους πολιτικούς του αντιπάλους να μην βασίζονται στη στήριξή τους για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

“Το Ιράν εργάζεται για την αναβίωση της πυρηνικής απειλής. Ο μόνος τρόπος για να εξαλειφθεί οριστικά αυτή η υπαρξιακή απειλή είναι η ανατροπή του καθεστώτος των αγιατολάχ”, ανέφερε ο Νετανιάχου και τόνισε ότι “απέναντι σε αυτές τις απειλές, οφείλουμε να κάνουμε ένα πράγμα σε αυτό το Σώμα: να παραμερίσουμε κάθε άλλη σκοπιμότητα και να σχηματίσουμε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας”. Στη συνέχεια στράφηκε κατά αντιπάλων του, επικρίνοντάς τους επειδή εξετάζουν το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού με τη στήριξη Αράβων βουλευτών, τους οποίους χαρακτηρίζει “υποστηρικτές της τρομοκρατίας που μισούν το Ισραήλ”.

Ο Άιζενκοτ καταδίκασε ως “επαίσχυντη” την ομιλία του απερχόμενου πρωθυπουργού. “Άκουσα προσεκτικά την παραληρηματική, διχαστική, γεμάτη μίσος και επαίσχυντη ομιλία του απερχόμενου πρωθυπουργού, ο οποίος καταχράστηκε μια επίσημη εκδήλωση, την ορκωμοσία της 26ης Κνεσέτ, για πολιτικούς σκοπούς”, δήλωσε ο Άιζενκοτ, σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματός του, προσθέτοντας ότι “η συνεχιζόμενη κατοχή της εξουσίας από τον Νετανιάχου διχάζει το Ισραήλ και θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά του”.

Να σημειωθεί πως στο άκουσμα του εθνικού ύμνου, Άραβες βουλευτές αποχώρησαν από την αίθουσα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την μεταχείριση της αραβικής μειονότητας, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση Νετανιάχου.

Κνεσέτ: Επεισοδιακή ομιλία Νετανιάχου

Ο πρόεδρος του κόμματος Μπεγιαχάντ, Ναφτάλι Μπένετ, και άλλοι βουλευτές της αντιπολίτευσης διέκοπταν επανειλημμένα τον Νετανιάχου κατά την ομιλία του, απαιτώντας απαντήσεις σχετικά με τις φερόμενες διασυνδέσεις συνεργατών του με το Κατάρ, καθώς και για την άρνησή του να συστήσει κρατική εξεταστική επιτροπή για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, υπό την ηγεσία της Χαμάς.

Την ώρα που ο Νετανιάχου κατηγορούσε τα αραβικά κόμματα ότι επιδιώκουν την καταστροφή του Ισραήλ, ο Μπένετ τον διέκοπτε φωνάζοντας: “Τι γίνεται με τη διερεύνηση των γεγονότων της 7ης Οκτωβρίου; Τι γίνεται με τους συμβούλους σας από το Κατάρ; Γιατί δεν κηρύσσετε το Κατάρ εχθρικό κράτος;”

Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Λικούντ, Οφίρ Κατς απάντησε αιχμηρά στον Μπένετ: “Διερευνήστε το μαζί με τον Τίμπι και τον Αμπάς σας”, αναφερόμενος στον βουλευτή της Ενοποιημένης Λίστας Αχμέντ Τίμπι, και τον πρόεδρο του κόμματος Ράαμ, Μανσούρ Αμπάς.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του κόμματος Δημοκρατικοί, Γιαΐρ Γκολάν, και μέλη του κόμματός του αποχώρησαν από την αίθουσα της ολομέλειας σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ ο βουλευτής Γκιλάντ Καρίβ, φώναξε: “Πόσα χρήματα λάβατε από το Κατάρ;”.

Κατά την ορκωμοσία ο ακροδεξιός απερχόμενος υπουργός Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ εξαπέλυσε υβριστικό ξέσπασμα κατά του βουλευτή και επικεφαλής του κύριου αραβικού σχηματισμού Ενοποιημένη Λίστα, Γιούσεφ Τζαμπαρίν, κατηγορώντας τον ότι υποστηρίζει τη Χαμάς. “Σε ποιον ορκίζεται πίστη – στη Χαμάς;” ρώτησε ο Μπεν Γκβιρ τον Τζαμπαρίν, τον ηγέτη της Ενοποιημέης Λίστας, αμέσως μετά την ορκωμοσία του.

Ειδικότερα, στην τουρκική NAVTEX αναφέρεται: «Θα πραγματοποιηθούν δραστηριότητες θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας κατά μήκος των γραμμών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και για τις οποίες έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεση των τουρκικών αρχών, εντός της τουρκικής περιοχής παροχής υπηρεσιών NAVTEX και επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη με την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757».

Στη συνέχεια, η τουρκική ανακοίνωση αναφέρεται ρητά στις εργασίες του “Abeille Marengo” για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου, προσδιορίζοντας μάλιστα το χρονικό διάστημα των δραστηριοτήτων. «Οι προαναφερθείσες ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου από το “ABEILLE MARENGO”, από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027, θα πραγματοποιηθούν κατά μήκος των γραμμών που ενώνουν τις παρακάτω θέσεις», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Η Τουρκία επικαλείται την επιστολή που υπέβαλε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020 (A/74/757). Ορίζει ως περίοδο των ερευνών το διάστημα 10 Νοεμβρίου 2026 – 19 Μαρτίου 2027. Παραθέτει δε δύο γραμμές συντεταγμένων και ζητά από τα άλλα πλοία να διατηρούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων.

Η νέα NAVTEX 1127/26 είναι διαφορετική από την προηγούμενη αντι-NAVTEX 1105/26 της 6ης Νοεμβρίου. Αυτή τη φορά η Τουρκία διατυπώνει ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν με τη δική της συγκατάθεση και εντός της θαλάσσιας περιοχής που διεκδικεί.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η επίκληση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και της επιστολής προς τον ΟΗΕ του 2020.

Δηλώσεις Παπασταύρου 

Το Μαξίμου υποβαθμίζει το ζήτημα (αν και στην πραγματικότητα είναι έκθετο) με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου να λέει στους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους των κομμάτων της αντιπολίτευσης που ζήτησαν ενημέρωση: «Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία. Δέστε το κείμενο. Δεν αναφέρει πουθενά ότι της ζητήθηκε άδεια από την εταιρεία. Ξέρετε γιατί; Γιατί δεν της ζητήθηκε.

Γιατί η γαλλική εταιρεία έκανε αίτημα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο. Και το πλοίο πριν από λίγες ώρες, και νομίζω υπήρχε εθνική ενότητα, βγήκε για να κάνει τις βυθομετρήσεις για την πόντιση βάσει μόνο της ελληνικής NAVTEX. Γιατί εκεί δημοσιοποιούνται οι συντεταγμένες», είπε ο κ. Παπασταύρου και σημείωσε: «Η πορεία του πλοίου κατέστη δημόσια βάσει της ελληνικής NAVTEX. Και έρχεται η Τουρκία, χωρίς να υπάρχει τέτοιο αίτημα, να δίνει μια συγκατάθεση χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε όχληση από τη γαλλική εταιρεία.

Να είναι ξεκάθαρο. Δεν υπήρξε αίτημα από τη γαλλική εταιρεία». Το πλοίο βγήκε στη βάση μιας NAVTEX από την Ελλάδα και μόνο. Καμία άλλη NAVTEX δεν έχει εκδοθεί βάσει του αιτήματος γαλλικής εταιρείας. Να είμαστε ξεκάθαροι».

ΠΑΣΟΚ: “Είστε έκθετοι”

Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της απέναντι στην τουρκική NAVTEX ασκεί το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. Ο υπεύθυνος του Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών του κόμματος, Δημήτρης Μάντζος, ζητά την άμεση έκδοση ελληνικής αντι-NAVTEX, ενώ ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Παύλος Χρηστίδης κατηγορεί την κυβέρνηση ότι έχει εκτεθεί και απαιτεί να δοθούν στη δημοσιότητα οι λεπτομέρειες της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία.

Κοινός άξονας των παρεμβάσεων είναι η ανάγκη για σαφείς απαντήσεις από την κυβέρνηση σχετικά με τη στάση της απέναντι στις τουρκικές κινήσεις και τις διπλωματικές ενέργειες που έχουν προηγηθεί. Ο Μάντζος χαρακτηρίζει την τουρκική NAVTEX κίνηση που απειλεί να κλιμακώσει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα επικαλείται «συγκατάθεση» των αρχών της για τις προγραμματισμένες εργασίες του γαλλικού σκάφους. Παράλληλα, ζητά από την κυβέρνηση να απαντήσει επίσημα και χωρίς καθυστέρηση στα ερωτήματα που έχει θέσει το ΠΑΣΟΚ σχετικά με το περιεχόμενο και τις διατυπώσεις της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία.

Από το βήμα της Βουλής, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Χρηστίδης, εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η έκδοση της τουρκικής NAVTEX διαψεύδει τις διαφορετικές τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών που προηγήθηκαν.

«Με την έκδοση της NAVTEX από την Τουρκία πριν από λίγο, έχετε εκτεθεί ανεπανόρθωτα», ανέφερε απευθυνόμενος στον αρμόδιο υπουργό. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παρουσιάζει διαφορετικές εκδοχές για ένα ζήτημα εθνικής σημασίας, τονίζοντας ότι απαιτούνται καθαρές και ενιαίες απαντήσεις.

Ο κ. Χρηστίδης επανέφερε, επίσης, το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για ενημέρωση σχετικά με τη ρηματική διακοίνωση, θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα για το πότε πραγματοποιήθηκε, τι έχει συμφωνηθεί και ποιο είναι ακριβώς το περιεχόμενό της. «Δώστε μας καθαρές απαντήσεις. Δώστε καθαρές απαντήσεις στον ελληνικό λαό, για να γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει», κατέληξε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει υπεύθυνα για τους χειρισμούς της.

Επίθεση από ΕΛΑΣ

«Είχαμε προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εργαλειοποιήσει την «ενημέρωση υπό απειλή» προκειμένου να την εμφανίσει ως αίτημα αδείας και να προωθήσει τις αναθεωρητικές της επιδιώξεις. Και δυστυχώς, η απάντηση της κυβέρνησης στον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛ.Α.Σ. ήταν η άνευ προηγουμένου χυδαιότητα ότι όποιος της ασκεί κριτική “ευνοεί τα συμφέροντα των Τούρκων” και οι φαιδρές δικαιολογίες ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση ισοδυναμεί με…ειδοποιητήριο της ΔΕΗ και της ΕΥΔΑΠ» αναφέρει η ΕΛΑΣ.

Η ανακοίνωση καταλήγει αναφέροντας πως «Πλέον στο «παλμαρέ» των αποτυχιών Μητσοτάκη προστίθεται και αυτό το νέο φιάσκο. Σύντομα, στις εκλογές, θα του αποστείλει ο ελληνικός λαός το δικό του «ειδοποιητήριο» προκειμένου να σταματήσει να ζημιώνει τα εθνικά μας συμφέροντα».

Δηλώσεις Μητσοτάκη

Την πεποίθησή του ότι το ταξίδι του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας παράλληλα ότι άδεια ζητήθηκε μόνο από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ακόμη ότι η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στην Αθήνα, μιλώντας στο συνέδριο Greece Talks. Όπως ανέφερε ο Πρωθυπουργός «Το τι λέει η Τουρκία δημόσια δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία. Σημασία έχει η πραγματικότητα, ποιος έδωσε την άδεια και από ποιον ζητήθηκε. Η άδεια ζητήθηκε από ελληνικές και κυπριακές αρχές και όχι από την Τουρκία ή από κάποιο άλλο παράκτιο κράτος», είπε ο κ. Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός έστρεψε τα πυρά κατά της αντιπολίτευσης υποστηρίζοντας ότι «σε ορισμένα ζητήματα εθνικού ενδιαφέροντος δεν μπορεί να υπάρχει ελάχιστος κοινός παρονομαστής και γιατί κάποιοι επιλέγουν να πιστέψουν την άλλη πλευρά και όχι την κυβέρνηση», είπε, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών ενημερώνει τα κόμματα σε μυστικές συνεδριάσεις της Βουλής.

Στο ζήτημα της διαφθοράς, ο Μητσοτάκης είπε: «Η κυβέρνηση αποφάσισε να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα», σχολίασε, ερωτηθείς για τις υποθέσεις διαφθοράς. Θα πρέπει να μας πει κανείς μπράβο; Ήταν το αυτονόητο, αλλά στη χώρα μας δεν ήταν αυτονόητο».  Όπως είπε, «πρόκειται για μία σοβαρή προσπάθεια. «Το FBI εμείς το φτιάξαμε, πριν δύο χρόνια. Η κυβέρνηση αποφασίζει να βάλει τάξη»,

Όταν ρωτήθηκε τι θα γίνει εάν ο στόχος της αυτοδυναμίας δεν επιτευχθεί, υπενθύμισε ότι υποχρέωση του πρώτου κόμματος είναι να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας, αλλά έθεσε σαφή πολιτικά όρια. «Έχω αποκλείσει κυβέρνηση συνεργασίας με τα μικρά κόμματα που είναι στα δεξιά μας και το μόνο κόμμα που θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι το ΠΑΣΟΚ» ξεκαθάρισε, αν σχολίασε ότι «έκανε κοτζάμ συνέδριο ότι δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ, παρατηρώντας ότι δεν έχει διατυπωθεί αντίστοιχος αποκλεισμός για τον ΣΥΡΙΖΑ, τον Τσίπρα ή τη Κωνσταντοπούλου.

Ακόμη πιο κατηγορηματικός ήταν ο πρωθυπουργός όταν ρωτήθηκε εάν υπάρχει έστω και θεωρητικό ενδεχόμενο συνεργασίας με τον  Τσίπρα: «Αυτή αποκλείεται», ασκώντας του επίθεση: «Ο κύριος Τσίπρας θέλει να μας βάλει όλους φυλακή. Τα ίδια έλεγε και το 2023, βέβαια», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να επενδύει στην πόλωση και στην όξυνση. Μάλιστα, σχολίασε ότι οι ίδιες τοποθετήσεις είχαν παλαιότερα «μια φρεσκάδα», ενώ πλέον του φαίνονται «λίγο παρωχημένες».

Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με τον Αλέξη Τσίπρα και τους ισχυρισμούς περί χρηματισμού, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι έχουν τεθεί «πολύ εύλογα ερωτήματα», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η κυβέρνησή του δεν επιθυμεί την ποινικοποίηση της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Νίκος Ανδρουλάκης

Καθαρές απαντήσεις από την κυβέρνηση για τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, σχετικά με το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, ζήτησε ο Νίκος Ανδρουλάκης. Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και για τις δηλώσεις των υφυπουργών Χάρη Θεοχάρη και Τάσου Χατζηβασιλείου, οι οποίοι είχαν χρησιμοποιήσει παραδείγματα από την καθημερινότητα για να περιγράψουν τη σημασία μιας ρηματικής διακοίνωσης.

«Ο υφυπουργός Εξωτερικών, κύριος Χάρης Θεοχάρης, εξίσωσε τη ρηματική διακοίνωση με το χαρτάκι της ΔΕΗ όταν έχουμε διακοπή στο ρεύμα. Έτερος υφυπουργός Εξωτερικών, ο Τάσος Χατζηβασιλείου, είπε ότι η ρηματική διακοίνωση είναι όπως η ειδοποίηση της ΕΥΔΑΠ όταν σκάβουν κάτω από το σπίτι σου. Κάτω από το σπίτι της Τουρκίας σκάψαμε, κύριε Παπασταύρου;», διερωτήθηκε ο κ. Ανδρουλάκης.

Κόντρα με Καιρίδη 

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης κοντραρίστηκε με τον Δημήτρη Καιρίδη στη Βουλή, μετά την αναφορά του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ ότι η ρηματική διακοίνωση είναι ανώδυνη. «Ο κ. Καιρίδης είπε ότι δεν γνωρίζουμε το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης, αλλά είναι ανώδυνη. Πώς αξιολογείτε ότι είναι ανώδυνο κάτι που δεν γνωρίζετε το περιεχόμενό του; Δηλαδή εσείς έρχεστε στη Βουλή των Ελλήνων και μιλάτε υποθετικά για ένα τόσο σοβαρό εθνικό ζήτημα;», είπε ο Ανδρουλάκης.

«Εσείς πώς μιλάτε;», αντέδρασε ο Καιρίδης. «Εγώ ρωτάω και θέλω ενημέρωση, εσείς κυβερνάτε», του απάντησε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. «Ρωτήστε την Τουρκία λοιπόν», αποκρίθηκε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας. «Εμείς είμαστε αντιπολίτευση στην Ελλάδα και ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση να ενημερώσει τον ελληνικό λαό», του ανταπάντησε ο Νίκος Ανδρουλάκης. «Για κάτι που δεν έχει;», σχολίασε ο Δημήτρης Καιρίδης.

Στη συνέχεια, ο Ανδρουλάκης απαίτησε από την κυβέρνηση να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις σε τρία ερωτήματα: «Πρώτον, γνωρίζατε ότι η Γαλλία θα κάνει ρηματική διακοίνωση; Δεύτερον, συμφωνήσατε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης; Τρίτο ερώτημα, τι λέει η ρηματική διακοίνωση και πώς ξαφνικά ένα έργο που το 2024 πάγωσε, ξεπαγώνει; Τι μεσολάβησε;».

Γιατί, πρόσθεσε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, «αν νομίζετε ότι θα επιτρέψει το ΠΑΣΟΚ όποτε η Ελλάδα θέλει να υλοποιήσει τέτοιο ενεργειακό έργο, που αφορά τα κυριαρχικά της δικαιώματα, να βρίσκει μια άλλη Γαλλία για να κάνει αυτή τη δουλειά, είστε γελασμένοι. Εμείς τέτοια ατζέντα δεν έχουμε γι’ αυτό θέλουμε απαντήσεις» και κατέληξε: «Αυτά τα “ίσως γνωρίζουμε” ή “δε γνωρίζουμε”, αλλά “επειδή δε γνωρίζουμε είναι ανώδυνο”, είναι εθνικά επικίνδυνα έως εθνικά αστεία».

Αντιπαράθεση και με Παπασταύρου

Οι τόνοι ανέβηκαν και ανάμεσα στον Ανδρουλάκη και τον Σταύρο Παπασταύρου. «Η στρέβλωση της πραγματικότητας είναι εθνικά επιζήμια και πολιτικά όχι υπεύθυνη στάση», είπε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, απαντώντας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση.

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου «είναι εθνικά σημαντικό και ευρωπαϊκά στρατηγικό και προχωράει», τόνισε ο υπουργός. «Προχωράει με τη γαλλική εταιρεία να υποβάλει αίτημα άδειας μόνο στην Ελλάδα, για την περιοχή μας, όπως άλλωστε προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Αλλά όχι όπως ζητούσε η Τουρκία. Η Τουρκία ζητούσε να δώσει άδεια και άδεια δεν ζητήθηκε από την γαλλική εταιρεία. Και με την Ελλάδα να είναι η μόνη χώρα που εκδίδει NAVTEX, αυτή είναι η αλήθεια», πρόσθεσε.

«Είπατε ότι αυτά που ρωτάμε δεν τα ρωτά ούτε η Τουρκία. Δεν τα ρωτά γιατί η Τουρκία έχει τις απαντήσεις που εμείς ζητάμε σήμερα. Η Τουρκία έχει την ρηματική διακοίνωση, δεν την έχει το ΠΑΣΟΚ, αν την είχαμε δεν θα σας ρωτούσαμε», τόνισε ο Ανδρουλάκης, απαντώντας στον Παπασταύρου.

Επίθεση από Τσίπρα

Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση για θέμα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας Κύπρου εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας. Σε συνέχεια της ανακοίνωσης της ΕΛΑΣ που χαρακτήρισε απαράδεκτη τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία, ο Τσίπρας έκανε λόγο εθνική υποχώρηση και για ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα που ασκούνται με την άδεια της Τουρκίας.

Με αυτές τις δηλώσεις του ο πρώην πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι δεν θα ασκήσει απλώς κριτική για το καλώδιο, αλλά θα το καταστήσει μείζον πεδίο αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση, ασκώντας αντιπολίτευση από «εθνική» σκοπιά. Συγκεκριμένα, ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξη που έδωσε στο ITV στο πλαίσιο της περιοδείας του στην Ήπειρο, επισήμανε ότι «η εξωτερική πολιτική του κ. Μητσοτάκη έχει αποτύχει οικτρά και έχει καταστήσει τη χώρα ανήμπορη να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην περιοχή και να αναγκάζεται να ζητάει την άδειά της ή τη συναίνεση της Τουρκίας προκειμένου να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Και αυτό συνιστά, κατά την άποψη μου, μια μείζονα υποχώρηση».

Προσέθεσε ότι «η Τουρκία έχει μετατραπεί και με τις πλάτες των Ηνωμένων Πολιτειών στον χωροφύλακα της περιοχής. Αν η Τουρκία δεν συναινέσει, δεν μπορούμε να ασκήσουμε κυριαρχικά δικαιώματα έτσι όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις. Διότι η πόντιση ενός καλωδίου είναι δικαίωμα, δεν απαιτείται ούτε καν ενημέρωση».

Είπε ακόμα ότι «δύο χρόνια μετά το επεισόδιο στην Κάσο, όπου παρεμποδίστηκε το ιταλικό πλοίο, έρχονται οι Γάλλοι και προβαίνουν σε ρηματική διακοίνωση προκειμένου να προχωρήσει ένα έργο που, επαναλαμβάνω, αποτελεί αναφαίρετο κυριαρχικό δικαίωμα». Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ κάλεσε την κυβέρνηση «να ενημερώσει και τα κόμματα και τον ελληνικό λαό, καθότι οι διατυπώσεις αυτές διαμορφώνουν μια πραγματικότητα που θα τη βρούμε μπροστά μας στο μέλλον».