Ο Αρεοπαγίτης δεν απορρίπτει την πραγματικότητα του υλικού κόσμου και υποστηρίζει ότι από τη γνώση του υλικού κόσμου, μπορούμε, με τη μέθοδο της αναλογίας, να αναχθούμε στην ιδέα του Απολύτου. Ωστόσο, τονίζει ότι, ενώ υπάρχει μια αναλογία μεταξύ του στοχασμού για τον υλικό κόσμο και για τον Θεό, δεν υπάρχει οντολογική συνέχεια μεταξύ του υλικού κόσμου και του Θεού, δηλαδή ο Θεός και ο υλικός κόσμος δεν συγχέονται στο επίπεδο της ουσίας τους. 

Κατά τη διάρκεια της νεωτερικής φιλοσοφίας, η αντίληψη περί της συνέχειας μεταξύ του Απολύτου και της ύλης αναδιατυπώθηκε από τη μονιστική φιλοσοφία του Μπαρούχ Σπινόζα. Σε αντίθεση προς τον Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, ο Σπινόζα οδηγήθηκε στον πανθεϊσμό, δεχόμενος ότι υπάρχει οντολογική συνέχεια μεταξύ του υλικού κόσμου και του Θεού. Ο Σπινόζα ενστερνίστηκε τη γεωμετρική μέθοδο του Ντεκάρτ, αλλά την εφάρμοσε με διαφορετικό τρόπο από ό,τι ο Ντεκάρτ.

Συγκεκριμένα, ο Σπινόζα αρνείται τον καρτεσιανό (και αρεοπαγιτικό) διαχωρισμό μεταξύ Θεού και κόσμου, αλλά συμφωνεί με τον καρτεσιανό ρασιοναλισμό. Αυτές οι δύο θέσεις του Σπινόζα τον οδηγούν λογικώς στο να εντοπίσει τον Θεό στη φύση και στη λειτουργία της και, έτσι, να αναδείξει τη γεωμετρική μέθοδο σε μέθοδο θεογνωσίας.

Η φιλοσοφία του Σπινόζα

Ο Σπινόζα ισχυρίζεται ότι τα πράγματα απορρέουν από τη θεία ουσία (αντί από τη θεία βούληση) σύμφωνα με μια λογική αναγκαιότητα, ανάλογη εκείνης που διέπει την απορροή των ιδιοτήτων του τριγώνου από την ουσία του εν λόγω γεωμετρικού σχήματος. Δηλαδή, στη φιλοσοφία του Σπινόζα, ο Θεός δεν προσεγγίζεται μόνο ως το ιδεώδες του Απολύτου (της οντολογικής τελειότητας), αλλά Θεός και φύση ουσιαστικώς ταυτίζονται, οι λόγοι του Θεού ταυτίζονται με τις φυσικές νομοτέλειες, και υπαρξιακή τελειοποίηση του ανθρώπου σημαίνει απλώς το να συλλάβει την αλήθεια του Θεού μέσα στον κόσμο.

Στη φιλοσοφία του Σπινόζα, το εγώ δεν έχει συνείδηση του εαυτού του, όπως έχει για τον Ντεκάρτ, αλλά κατοπτρίζεται στη λογικώς συνεκτική ολότητα του όντος (σε αυτό δηλαδή που ο Σπινόζα εννοεί ως Θεό). Από αυτή την ολότητα του όντος, σύμφωνα με τον Σπινόζα, το εγώ λαμβάνει την εικόνα του, δηλαδή γνωρίζει τον εαυτό του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εξαλείφονται τόσο ο προσωπικός βιωματικός χαρακτήρας της εμπειρίας των αισθήσεων, όσο και ο ίδιος ο φορέας αυτών των βιωμάτων, δηλαδή το υποκείμενο. Έτσι, η νόηση αποβαίνει σκέψη χωρίς αίσθηση, και κάθε ψυχική ενέργεια ανάγεται σε μια σωματική ενέργεια.

Στο πλαίσιο της πανθεϊστικής ενότητας του κόσμου, την οποία εισηγείται ο Σπινόζα, η ψυχή απλώς αντανακλά τις καταστάσεις του σώματος, αφού ακολουθώντας τη γεωμετρική μέθοδο, ο Σπινόζα αρνείται οποιαδήποτε μη-μηχανιστική τελεολογία. Η φιλοσοφία του Σπινόζα αποτελεί μια αποθέωση του μηχανικισμού. Όμως, όπως έχω εξηγήσει, ο σύγχρονος οργανικισμός κατανοεί και μοντελοποιεί τη ζωή ως οργανωμένο σύνολο με αναδυόμενες ιδιότητες, και όχι ως μηχανή, που αποτελείται από εξαρτήματα, και υπάρχει μια δυναμική, δομική συνέχεια μεταξύ της συνείδησης και του κόσμου.

Η φιλοσοφία του Σπινόζα αναιρεί την ουσία της ανθρώπινης ελευθερίας, δηλαδή την απροσδιοριστία του πνεύματος. Στο σπινοζικό σύμπαν, οι μόνοι τρόποι που απομένουν στον άνθρωπο για να εκφράσει την ελευθερία του είναι η τρέλα (ως εξέγερση ενάντια στην προβαλλόμενη ως καταναγκαστική λογική του κόσμου) και ο θάνατος (φόνος/αυτοκτονία ως εξέγερση ενάντια σε μια μηχανιστική ζωή).

Ο Διονύσιος Αρεοπαγίτης

Ο Σπινόζα απελευθέρωσε, σε κάποια έκταση, τον άνθρωπο από τον πνευματικό δεσποτισμό, που ασκούσαν η μεσαιωνική Ρωμαιοκαθολική εκκλησία και ο μεσαιωνικός ραβινικός Ιουδαϊσμός, με το να πάρει τον Θεό από τα χέρια των ιερατείων και να τον ενώσει με τον κόσμο. Όμως η ενότητα μεταξύ Θεού και κόσμου, όπως την εισηγήθηκε ο Σπινόζα, είχε πανθεϊστικό χαρακτήρα, και έτσι, εκπίπτοντας ο Θεός σε κοσμικές νομοτέλειες, οδήγησε σε μια νέα τυραννία: ο Θεός, ταυτισμένος πλέον με τη φύση, μας διέπει καταναγκαστικά στο πλαίσιο ενός συμπαντικού μηχανικισμού.

Αντιθέτως, ο προσωπικός Θεός του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη μπορεί όχι μόνο να συλληφθεί αναλογικώς από το σκεπτόμενο υποκείμενο, ως το ιδεώδες του Απολύτου, αλλά και μπορεί να απορριφθεί από το ελεύθερο υποκείμενο, αφού δεν ταυτίζεται οντολογικώς με τον φυσικό κόσμο, και, σε τελική ανάλυση, είναι ένα υπερβατικό ιδεώδες ελευθερίας. Η θεοποίηση των κοσμικών νόμων αποτελεί μια μορφή θεοποίησης του μηχανικισμού και συνεπάγεται ότι ο άνθρωπος πρέπει απλώς να γνωρίσει τις κοσμικές νομοτέλειες, που ούτως ή άλλως τον διέπουν, και να εναρμονιστεί μαζί τους.

Αντιθέτως, η μελέτη της θεολογίας του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη και του ρασιοναλισμού του Ντεκάρτ αναδεικνύουν έναν πολύ πιο ενεργητικό ρόλο της ανθρώπινης συνείδησης. Επίσης, η μελέτη της ιστορίας του πολιτισμού οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, μεταξύ όλων των ζώων, ο άνθρωπος έχει τη μοναδική δυνατότητα – αντί μόνο να προσαρμόζει τον εαυτό του στον κόσμο – να προσαρμόζει, υπό κατάλληλες προϋποθέσεις, τον κόσμο στον εαυτό του (ενεργώντας κατά μίμηση του Θεού του Αρεοπαγίτη). Αυτή η μοναδική δυνατότητα του ανθρώπου πραγματώνεται μέσω των θεσμών και της τεχνολογίας.

Με τα νέα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης που ανακοίνωσε προ ημερών ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης η δημοσιονομική αυτή επιτυχία επιστρέφει στην κοινωνία. Με απόλυτο σεβασμό στους ευρωπαϊκούς κανόνες διαμορφώνουμε ένα ευρύ πλέγμα προστασίας που περιλαμβάνει τέσσερις άξονες:

Πρώτον, επέκταση της ενίσχυσης για συνταξιούχους και ενοικιαστές. Αυξάνουμε στα 300 ευρώ την ετήσια ενίσχυση προς τους συνταξιούχους και τα άτομα με αναπηρία, διευρύνοντας ταυτόχρονα τον αριθμό των δικαιούχων. Παράλληλα, αυξάνοντας τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενοικίου, καλύπτουμε πλέον τη συντριπτική πλειονότητα των ενοικιαστών.

Δεύτερον, στήριξη της οικογένειας. Σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης που εφαρμόζεται από τις αρχές του έτους, μειώνοντας τον φόρο εισοδήματος ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, θα δοθούν στα τέλη Ιουνίου 150 ευρώ για κάθε παιδί, χωρίς αίτηση, με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια.

Τρίτον, ανάχωμα στην ενεργειακή κρίση. Παρατείνουμε την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης για τον Μάιο καθώς και την επιδότηση λιπασμάτων έως τον Αύγουστο, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων.

Τέταρτον, διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους. Θεσμοθετούμε νέα εργαλεία για την οριστική διευθέτηση συσσωρευμένων χρεών. Δίνουμε μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους προσπαθούν να είναι φορολογικά συνεπείς, στηρίζουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη ρευστότητα και ομαλή λειτουργία της αγοράς.

Τα μέτρα αυτά αγγίζουν μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας: περίπου το 85% των ενοικιαστών και των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά με παιδιά, 250.000 αγρότες και δυνητικά εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες.

Σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, όταν πολλές χώρες σημειώνουν ελλείμματα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πλεόνασμα και καταγράφει τα τελευταία χρόνια τη μεγαλύτερη μείωση δημόσιου χρέους.

Η πρόοδος αυτή είναι μια εθνική κατάκτηση και μια πολύτιμη παρακαταθήκη, την οποία οφείλουμε να διαφυλάξουμε. Έχουμε επίγνωση ότι οι προκλήσεις παραμένουν και ότι απομένουν πολλά να γίνουν. Με προσήλωση στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, μεθοδικότητα και αποφασιστικότητα, αξιοποιούμε την καλή απόδοση της οικονομίας για τη στήριξη της κοινωνίας, ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες του παρόντος και ενισχύοντας σταθερά την προοπτική της πατρίδας μας για το μέλλον.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι σταθμοί Ομόνοια και Αττική θα παραμείνουν ανοιχτοί για τη Γραμμή 1 (ΗΣΑΠ).

Η κίνηση των συρμών στη Γραμμή 2 κατά τις ώρες των εργασιών θα διεξάγεται μεταξύ των σταθμών Ανθούπολη – Σεπόλια και Σύνταγμα – Ελληνικό.

Αναλυτικά, οι τελευταίοι συρμοί, πριν το κλείσιμο των σταθμών, θα αναχωρήσουν:

-από ΣΕΠΟΛΙΑ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:30,

-από ΑΤΤΙΚΗ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:32,

-από ΣΤΑΘΜΟ ΛΑΡΙΣΗΣ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:33,

-από ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:34,

-από ΟΜΟΝΟΙΑ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:36,

-από ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ προς ΕΛΛΗΝΙΚΟ στις 21:38,

-από ΣΥΝΤΑΓΜΑ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:41,

-από ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:43,

-από ΟΜΟΝΟΙΑ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:44,

-από ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:46,

-από ΣΤΑΘΜΟ ΛΑΡΙΣΗΣ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:47 και

-από ΑΤΤΙΚΗ προς ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ στις 21:49.

Το επιβατικό κοινό θα εξυπηρετείται στο τμήμα Σεπόλια – Σύνταγμα από την προσωρινή λεωφορειακή Γραμμή Χ18 «ΣΤ. ΜΕΤΡΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ – ΣΤ. ΜΕΤΡΟ ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ», η οποία δεν θα διέρχεται από τους σταθμούς Σεπόλια και Αττική. Η γραμμή θα πραγματοποιεί τις εξής στάσεις:

Στην κατεύθυνση Στ. Μετρό Σύνταγμα – Στ. Μετρό ‘Αγιος Αντώνιος:

«ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (υπάρχουσα στάση), «ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ» (νέα προσωρινή στάση επί της οδού Πανεπιστημίου μεταξύ των οδών Σίνα και Κοραή), «ΟΜΟΝΟΙΑ» (υπάρχουσα στάση), «ΣΤ. ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ» (υπάρχουσα στάση), «ΣΤ. ΛΑΡΙΣΗΣ» (υπάρχουσα στάση), «ΚΑΔΜΟΥ» (υπάρχουσα στάση) και «ΣΤ. ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΣ» (υπάρχουσα στάση).

Στην κατεύθυνση Στ. Μετρό ‘Αγιος Αντώνιος – Στ. Μετρό Σύνταγμα:

«ΣΤ.ΑΓ.ΑΝΤΩΝΙΟΣ» (στάση, επί της οδού Εθνάρχου Μακαρίου), «ΚΑΔΜΟΥ» (υπάρχουσα στάση), «ΣΤ. ΛΑΡΙΣΗΣ προς ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (προσωρινή στάση επί της οδού Δηληγιώργη), «ΠΕΡΟΚΕ» (υπάρχουσα στάση), «ΟΜΟΝΟΙΑ» (υπάρχουσα στάση), «ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΛΑΥΘΜΩΝΟΣ» (υπάρχουσα στάση), «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» (υπάρχουσα στάση).

Ο κ. Τζαβέλλας, έχοντας υπογράψει ο ίδιος την επισύνδεση 11 στόχων του Predator αρνήθηκε να διερευνήσει όχι μόνο αν υπήρχε ενιαίο κέντρο ΕΥΠ – Predator αλλά και τη δική του εμπλοκή στο σκάνδαλο των υποκλοπών.

Όπως μάλιστα φέρεται να ανέφερε χαρακτηριστικά όταν είχε κληθεί στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής: «για όποια διάταξη υπέγραψα πάντοτε είχα εποπτεία των λόγων και πάντοτε είχα προσωπική επικοινωνία με τους υπεύθυνους αξιωματικούς που χειρίζονταν τις συγκεκριμένες υποθέσεις γνωρίζοντας εκ των έσω για ποιο λόγο ήταν χρήσιμη η επισύνδεση του τάδε κινητού τηλεφώνου του οποιουδήποτε προσώπου».

Όταν ο κ. Τζαβέλλας ομολογεί την προσωπική του εμπλοκή πώς είναι δυνατόν να του επιτρέπεται να αποφασίζει για το αν θα ασκηθούν διώξεις;

Γιατί δεν αναπληρώθηκε από την Εισαγγελική Αρχή, όπως προβλέπεται;

Όπως αναφέρει στην ανάρτησή του ο κ. Κεσσές «σύμφωνα με το άρθρο 15 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας όλα τα δικαστικά πρόσωπα είναι εξαιρετέα, αν συντρέχουν λόγοι που προκαλούν υπόνοιες μεροληψίας, δηλαδή αν υπάρχουν γεγονότα που μπορούν να δικαιολογήσουν εμφανώς δυσπιστία για την αμεροληψία τους. Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Τζαβέλλας αποφάσισε αντιδεοντολογικά και παράνομα να χειριστεί την υπόθεση των υποκλοπών ενώ συνέτρεχαν συγκεκριμένοι λόγοι δυσπιστίας στο πρόσωπο του…»

Δεν μπορεί να είναι ανεκτό από την ελληνική Δικαιοσύνη ελεγκτής και ελεγχόμενος να συμπίπτουν, ούτε μια τέτοια διάταξη να είναι έγκυρη.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίες οι δημόσιες τοποθετήσεις κορυφαίων συνταγματολόγων και προσωπικοτήτων όπως Παυλόπουλος, Ράμμος, Σωτηρέλης, Κοντιάδης, Δρόσος, Καμτσίδου, Μενουδάκος που κατακεραύνωσαν με δημόσιες παρεμβάσεις τους αυτή τη μεθόδευση, αλλά και το «….το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, συναισθανόμενο την ευθύνη που πηγάζει από τις αρχές και τις παραδόσεις του δικηγορικού σώματος, ασκώντας την κατά νόμο αρμοδιότητά του από τον Κώδικα Δικηγόρων, αποφασίζει σήμερα να ζητήσει την παραίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που με την απέκδυση του κατά νόμο καθήκοντός του απέτυχε οριστικά στην εκπλήρωση του θεσμικού του ρόλου».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κάποτε, τα αυταρχικά καθεστώτα βασίζονταν στη βία. Σήμερα, το πιο αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου είναι αυτό που σε πείθει ότι είσαι ελεύθερος, ενώ σε έχει ήδη κατηγοριοποιήσει, αναλύσει και σου έχει “σερβίρει” την πραγματικότητα που ταιριάζει στο ψυχολογικό σου προφίλ. Η προπαγάνδα δεν είναι πια αφίσα στον τοίχο, αλλά είναι προσωποποιημένο feed. Η ειρωνεία βέβαια, είναι ότι όλα αυτά ξεκινούν με καλές προθέσεις, όπως βελτίωση εμπειρίας χρήστη, καλύτερη υγεία, προσωποποιημένη εκπαίδευση.

Εξάλλου, ποιος θα διαφωνήσει με μια εφαρμογή η οποία μπορεί και καταλαβαίνει τη διάθεσή σου και σου προτείνει περιεχόμενο που σε “ανεβάζει”; Ποιος θα αρνηθεί ένα σύστημα που προβλέπει εγκληματικότητα πριν εκδηλωθεί; Ίσως ελάχιστοι, κάποιοι που εξακολουθούν ακόμη να βρίσκονται στη δημιουργική πλευρά ενός αρνητισμού που συνοδεύεται από κριτική σκέψη.

Η μετάβαση όμως από την εξυπηρέτηση στον έλεγχο, είναι τόσο ομαλή, που σχεδόν δεν γίνεται αντιληπτή. Όταν τα δεδομένα σου γίνονται τα πιο πολύτιμα εμπορεύματα και ο εγκέφαλός σου το νέο πεδίο παρέμβασης, τότε η εξουσία δεν χρειάζεται να σε καταπιέσει, χρειάζεται μόνο να σε κατευθύνει.

Η σταδιακή εμφάνιση

Σε ποιες χώρες, λοιπόν, εμφανίζονται φαινόμενα που πλησιάζουν αυτό που περιγράφουμε ως νευροφασισμό; Η πιο συχνά αναφερόμενη περίπτωση είναι η Κίνα. Το σύστημα “κοινωνικής πίστωσης”, η εκτεταμένη χρήση αναγνώρισης προσώπου και η ανάλυση συμπεριφοράς μέσω δεδομένων δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η συμμόρφωση δεν επιβάλλεται μόνο με νόμους, αλλά με αλγοριθμική αξιολόγηση. Δεν χρειάζεται να διαφωνήσεις δημόσια για να τιμωρηθείς, αρκεί και μόνο να αποκλίνεις στατιστικά.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το φαινόμενο παίρνει μια πιο “ελεύθερη” μορφή, δηλαδή γίνεται εταιρική. Οι μεγάλες πλατφόρμες τεχνολογίας δεν επιβάλλουν ιδεολογία, αλλά διαμορφώνουν την πραγματικότητα μέσω αλγορίθμων που μεγιστοποιούν την προσοχή. Το αποτέλεσμα όπως πόλωση, χειραγώγηση συναισθημάτων και πολιτική επιρροή χωρίς άμεση κρατική παρέμβαση είναι εμφανώς αναγνωρισμένα. Εδώ, ο έλεγχος δεν είναι κεντρικός είναι διάχυτος, και ίσως γι’ αυτό πιο δύσκολος να εντοπιστεί.

Στη Ρωσία, η χρήση ψηφιακών εργαλείων για πολιτική προπαγάνδα και παραπληροφόρηση έχει εξελιχθεί σε τέχνη. Ο συνδυασμός κρατικής ισχύος και τεχνολογίας δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η αλήθεια γίνεται σχετική και η αντίληψη διαμορφώνεται στρατηγικά. Στην Ινδία και τη Βραζιλία, η εκτεταμένη χρήση κοινωνικών δικτύων και messaging apps έχει δείξει πώς η μαζική χειραγώγηση μπορεί να επηρεάσει εκλογές και κοινωνικές εντάσεις.

Όχι απαραίτητα μέσω εξελιγμένης νευροτεχνολογίας, αλλά μέσω κατανόησης για το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος απέναντι στον φόβο, την ταυτότητα και την επιβεβαίωση. Ακόμη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που υπερηφανεύεται για τα ισχυρά της ρυθμιστικά πλαίσια, η συζήτηση για την ηθική της τεχνητής νοημοσύνης και της νευροτεχνολογίας έχει αρχίσει και μάλιστα μοιάζει να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις, αντί να τις προλαβαίνει.

Ας μην γελιόμαστε, ο νευροφασισμός δεν θα εμφανιστεί ποτέ με αυτό το όνομα, δεν θα υπάρξει στιγμή που κάποιος ηγέτης θα ανακοινώσει “από σήμερα ελέγχουμε τη σκέψη σας”, θα έρθει σταδιακά, μέσα από ευκολίες, εφαρμογές, καινοτομίες και “βελτιώσεις εμπειρίας”. Και μάλιστα θα έρθει όταν η ελευθερία της επιλογής θα περιοριστεί σε επιλογές που έχουν ήδη σχεδιαστεί για σένα.

Αυτό το είχε ευφυώς προβλέψει ο Χέρμπερτ Μαρκούζε όταν μας έλεγε ότι η εμπειρία της δυνατότητας των επιλογών θα μετατραπεί σε πανίσχυρο εργαλείο εξουσίας. Και ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η ύπαρξη αυτών των τεχνολογιών, αλλά η αποδοχή τους. Όταν δηλαδή, η κοινωνία αρχίζει να προτιμά την άνεση από την αυτονομία, τότε όμως ο έλεγχος δεν χρειάζεται να επιβληθεί προσφέρεται εθελοντικά.

Ο νευροφασισμός απειλεί τη δημοκρατία

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Δημοκρατία μοιάζει περισσότερο με τελετουργία παρά με ουσία. Οι αρχές της δεν καταργούνται θεσμικά, απλώς αχρηστεύονται πρακτικά. Όταν οι αποφάσεις προδιαμορφώνονται αλγοριθμικά, η λαϊκή βούληση γίνεται στατιστικό παράγωγο και η συμμετοχή περιορίζεται σε μια ψευδαίσθηση επιλογής, χωρίς πραγματικό περιεχόμενο ή επιρροή.

Η ιστορία μας έχει δείξει ότι κάθε μορφή εξουσίας που αποκτά πρόσβαση στον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου τείνει να τη χρησιμοποιεί. Η διαφορά σήμερα είναι ότι για πρώτη φορά διαθέτουμε τα εργαλεία να το κάνουμε σε μαζική κλίμακα, με ακρίβεια και το σημαντικότερο χωρίς θόρυβο.

Ο νευροφασισμός, λοιπόν, δεν είναι ένα μελλοντικό σενάριο επιστημονικής φαντασίας, είναι μια παρούσα τάση που απλώς δεν έχουμε αποφασίσει ακόμα αν θα την ονομάσουμε έτσι. Και όσο καθυστερούμε να την αναγνωρίσουμε, τόσο πιο εύκολο γίνεται να την αποδεχτούμε. Γιατί στο τέλος, η πιο αποτελεσματική μορφή ελέγχου δεν είναι αυτή που σε αναγκάζει να υπακούς, αλλά εκείνη που σε κάνει να πιστεύεις ότι εσύ τη διάλεξες μόνος σου.

«Τον διαψεύδουμε κατηγορηματικά», υπογραμμίζει ο κ. Τσουκαλάς, προσθέτοντας ότι «παζάρια το ΠΑΣΟΚ δεν κάνει» και αυτό «ας το χωνέψει και ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας».

Ως προς την ουσία -όπως σημειώνει-, ο κ. Τσουκαλάς ρωτά αν δύο ημέρες μετά η κυβέρνηση θα ενημερώσει γιατί δεν προχώρησε στον διορισμό της κ. Συγγούνα, στο πρόσωπο της οποίας διαπιστώθηκε πλειοψηφία 3/5. «Γιατί η κυβέρνηση θέλει να μείνει ακέφαλη και απενεργοποιημένη η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα;», ρωτά ρητορικά.

Σχολιάζει επίσης ότι «πολλή αγωνία έχει ο κ. Μαρινάκης για τη δεύτερη θέση» και προσθέτει: «Δικαίως γιατί δύσκολα θα την αποφύγει η κυβέρνηση των σκανδάλων, της διαφθοράς, της υπονόμευσης των θεσμών και της καταβύθισης της αγοραστικής δύναμης των πολιτών».

Σημειώνει ότι «το ΠΑΣΟΚ δίνει αγώνα πρωτιάς και όχι οπισθοφυλακών». «Θα το συνηθίσετε και αυτό με τον καιρό», συνεχίζει απευθυνόμενος στην κυβέρνηση, για να υπογραμμίσει: «Τον αντίπαλο της ΝΔ  δεν θα τον επιλέξετε ούτε εσείς, κ. Μαρινάκη, ούτε ο αγχωμένος κ. Γεωργιάδης ούτε προφανώς ο κ. Μητσοτάκης. Ο ελληνικός λαός έχει κρίνει, γνωρίζει και θα αποφασίσει για το μέλλον του».

Σε πρωινή συνέντευξή του στο Μega, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είχε πει μεταξύ άλλων ότι υπήρξαν συνεννοήσεις για τις ανεξάρτητες αρχές: «Αυτό που έχει γίνει με τις Ανεξάρτητες Αρχές θεωρώ ότι δεν έχει προηγούμενο, ως προς το θράσος και την κυνικότητα του κ. Ανδρουλάκη.  Όταν λοιπόν το Σύνταγμα σου λέει θες 3/5 άρα αυξημένη πλειοψηφία, χρειάζονται συνεννοήσεις και συναινέσεις. Άρα δεν μπορούμε μόνοι μας. Ξεκίνησε λοιπόν εδώ και μήνες μία συνεννόηση μεν τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ προσωπικά, με ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος. Ζητήθηκε και σωστά από το ΠΑΣΟΚ, να υπάρξει και μία πρόσκληση για βιογραφικά. Συμφωνήθηκε από εμάς, έγινε πρόσκληση, κατατέθηκαν πάνω από σαράντα -και για τις τρεις θέσεις- βιογραφικά, και κατέληξε ο άνθρωπος (σ.σ. της ΝΔ) που μιλούσε με τον κ. Ανδρουλάκη. Εγώ θα πω και τα πρόσωπα. Τον κ. Μακρυδημήτρη που ήταν μία πρόταση κοινής αποδοχής αλλά περισσότερο δική μας και την κα Συγγούνα για την ΑΠΔΠΧ (Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα) που ήταν μία κοινής αποδοχής αλλά περισσότερο πρόταση του ΠΑΣΟΚ. Για να υπάρξει η συνεννόηση» είπε.

Αναφερόμενος στο «γιατί δεν προχώρησε» είπε ότι ο κ. Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ, ενώ είχανε πει “ναι”, ήρθαν στη Βουλή, και πήγε να προχωρήσει μόνο τη δική του επιλογή και να προτείνει μία άλλη επιλογή «που εγώ δεν την υποτιμώ την επιλογή που πρότεινε αλλά να δείτε από τη συνέπειά του -που δεν υπάρχει- και την πλήρη έλλειψη στοιχειώδους αξιοπιστίας. Αλλά το πιο φοβερό ποιο είναι; Ενώ υπαναχώρησε αφήνοντας ακέφαλες τις Ανεξάρτητες Αρχές, κουνούσε το δάχτυλο το ΠΑΣΟΚ και φώναζε και την ίδια στιγμή η στάση της υπόλοιπης αντιπολίτευσης, των λαϊκίστικων κομμάτων δείχνει το εξής φοβερό και κλείνω με αυτό. Τη στιγμή που ο κ. Ανδρουλάκης προσπαθούσε να συνεννοηθεί, για να μην είναι ακέφαλες οι ανεξάρτητες αρχές, με εμάς, με τη Ν.Δ., έκλεινε και το μάτι στην υπόλοιπη αντιπολίτευση και τους έλεγε, «εγώ δεν πρόκειται να συνεννοηθώ, εγώ θα συνεχίσω να πυρπολώ και να μην κάνω κάτι». Εκεί λοιπόν, έφτασε στο σημείο να πατάει σε δύο βάρκες, έπεσε στη μέση και αντί να απολογηθεί, κουνούσε το δάχτυλο στην κυβέρνηση για πραξικόπημα και θεσμική ασυνέπεια. Πάει πολύ».

Η πρόβλεψη για το καιρό

Τοπικές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν βόρεια ηπειρωτικά ορεινά.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6, στο Αιγαίο 7 πιθανώς τοπικά 8 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή περαιτέρω πτώση και θα κυμανθεί σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα. Θα φτάσει στα βόρεια τους 13 με 15 βαθμούς, στα ανατολικά ηπειρωτικά τους 15 με 16, στην υπόλοιπη χώρα τους 17 με 19 και τοπικά στη νότια Κρήτη και τα Δωδεκάνησα τους 20 βαθμούς Κελσίου.

Ο καιρός σε Αττική, Θεσσαλονίκη

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις με πιθανότητα τοπικών βροχών μέχρι το μεσημέρι.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 4 με 6, στα ανατολικά έως 7 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 15 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Αυξημένες νεφώσεις με βροχές και από το βράδυ μεμονωμένες καταιγίδες.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 14 βαθμούς Κελσίου.

Ο καιρός στην υπόλοιπη Ελλάδα

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Στη δυτική και την κεντρική Μακεδονία παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και από το απόγευμα στα θαλάσσια – παραθαλάσσια τμήματα πιθανώς μεμονωμένες καταιγίδες. Στις υπόλοιπες περιοχές λίγες νεφώσεις που από το μεσημέρι θα αυξηθούν και θα σημειωθούν λίγες τοπικές βροχές.
Τοπικές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα ορεινά.
Ανεμοι: Βορειοανατολικοί 4 με 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 15 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία 3 με 4 βαθμούς χαμηλότερη.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Στο νότιο Ιόνιο και την Πελοπόννησο παροδικά αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές και κυρίως το πρωί μεμονωμένες καταιγίδες. Στις υπόλοιπες περιοχές λίγες νεφώσεις κατά τόπους αυξημένες με τοπικές βροχές ή όμβρους το μεσημέρι και το απόγευμα.
Ανεμοι: Από ανατολικές διευθύνσεις 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 19 με βαθμούς Κελσίου. Στο εσωτερικό της Ηπείρου 4 με 5 βαθμούς χαμηλότερη.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές κυρίως μέχρι το απόγευμα.
Ανεμοι: Βορειοανατολικοί 4 με 6, τοπικά στα θαλάσσια – παραθαλάσσια 7 και στα νότια πιθανώς 8 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 07 έως 16 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Νεφώσεις παροδικά αυξημένες με τοπικές βροχές κυρίως στην Κρήτη.
Ανεμοι: Βόρειοι 5 με 7 και πιθανώς τοπικά 8 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 11 έως 18 βαθμούς και στη νότια Κρήτη τους 20 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Νεφώσεις κατά τόπους αυξημένες με τοπικές βροχές.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6 και στα βόρεια 6 με 7 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 14 έως 20 βαθμούς Κελσίου. Στα βόρεια 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Στα λευκά Παρνασσός και Πήλιο

Μια πρωτοφανής για την εποχή ψυχρή εισβολή έδωσε έναν πολύ διαφορετικό χαρακτήρα στην φετινή Πρωτομαγιά, με τον υδράργυρο να καταγράφει απότομη πτώση ακόμη και κατά 10 βαθμούς μέσα σε λίγες ώρες. Το σκηνικό θύμισε χειμώνα, με χιονοπτώσεις σε ορεινές περιοχές και θερμοκρασίες που σε αρκετές περιπτώσεις υποχώρησαν κάτω από το μηδέν.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακές ήταν οι εικόνες από τα ορεινά της χώρας, όπου σημειώθηκαν χιονοπτώσεις και τοπικές χιονοστρώσεις. Στον Παρνασσό και το Πήλιο, στα Χάνια το τοπίο ντύθηκε ξανά στα λευκά με χιονόστρωση 3-5 εκατοστά. Χιόνια έπεσαν ακόμα και σε Όλυμπος, Βελούχι, Χεμλό και Βασιλίτσα.

Σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr, τις πρωινές ώρες του Σαββάτου 2 Μαΐου σημειώθηκε παγετός, με την χαμηλότερη τιμή να καταγράφεται στο Σέλι Ημαθίας στους -3,2 βαθμούς Κελσίου.

Αντίστοιχα χαμηλές θερμοκρασίες σημειώθηκαν και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας: στο Οχυρό Νευροκοπίου και στη Βεύη Φλώρινας ο υδράργυρος έπεσε στους -1,4 βαθμούς, στη Φλώρινα στους -1,2, στο Περιθώρι Νευροκοπίου στους -0,8, ενώ στη δυτική Φλώρινα καταγράφηκαν -0,7 βαθμοί. Στο Πληκάτι Ιωαννίνων η θερμοκρασία έφτασε τους -0,6 βαθμούς και στο Νεοχώρι Χαλκιδικής τους -0,5 βαθμούς Κελσίου.

Σύμφωνα με την βρετανική εφημερίδα Guardian, η μοναχή δεν υπέστη σοβαρό τραυματισμέ. Η ισραηλινή αστυνομία ανακοίνωσε ότι συνέλαβε τον 36χρονο άνδρα και ότι οι δυνάμεις της θα «συνεχίσουν να δρουν με σιδηρά πυγμή και μηδενική ανοχή, προκειμένου να διαφυλάξουν και να διατηρήσουν τον ορθό και ασφαλή ιστό της κοινωνικής ζωής για όλες τις εθνότητες και θρησκείες στην πόλη της Ιερουσαλήμ».

Η επίθεση σημειώθηκε στο Όρος Σιών, λίγο έξω από τα τείχη της παλαιάς πόλης, κοντά σε αυτό που οι Εβραίοι θεωρούν τάφο του Δαβίδ αλλά κοντά και στον χώρο που θεωρείται ότι τελέστηκε ο Μυστικός Δείπνος.

Το γαλλικό προξενείο καταδίκασε σθεναρά την επίθεση και δήλωσε στο X: «Η Γαλλία ζητά να προσαχθεί ο δράστης της επίθεσης στη δικαιοσύνη για αυτή τη βάρβαρη ενέργεια».

Ο διευθυντής της Γαλλικής Βιβλικής και Αρχαιολογικής Σχολής της Ιερουσαλήμ, ιερέας Ολιβιέ Πακιγιόν δήλωσε ότι η μοναχή ήταν ερευνήτρια στη σχολή και πρόσθεσε ότι αναμένει μια σθεναρή απάντηση από τις αρχές.

«Αυτό δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός ανησυχητικού μοτίβου αυξανόμενης εχθρότητας προς τη χριστιανική κοινότητα και τα σύμβολά της», ανέφερε το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, σημειώνοντας ότι το θύμα ήταν ένας «πολύτιμος ακαδημαϊκός συνεργάτης στην αποκάλυψη της κληρονομιάς αυτής της γης. Η επίθεση στους ερευνητές της είναι επίθεση στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα», ανέφερε το πανεπιστήμιο σε δήλωση που μετέδωσε η Jerusalem Post.

Η κυβέρνηση συνασπισμού πάντως έχει ενθαρρύνει την άνοδο του ισραηλινού θρησκευτικού εθνικισμού. Οι παλαιστινιακές χριστιανικές κοινότητες στη Δυτική Όχθη, μερικές από τις παλαιότερες στον κόσμο, αντιμετωπίζουν αυξανόμενη παρενόχληση από Ισραηλινούς εποίκους τα τελευταία χρόνια. Το Κέντρο Δεδομένων για τη Θρησκευτική Ελευθερία (RFDC), ένα δίκτυο Ισραηλινών εθελοντών, κατέγραψε 31 περιστατικά παρενόχλησης χριστιανών κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Τα περισσότερα περιστατικά αφορούν φτυσίματα ή βεβήλωση εκκλησιαστικής περιουσίας. Ωστόσο, μέλος του RFDC δήλωσε ότι τα τα περιστατικά είναι πολύ περισσότερα, αλλά δεν καταγράφονται επειδή οι κοινότητες τείνουν να μην τα καταγγέλλουν. Ανέφερε ότι ένα μοναστήρι στο Mea Shearim τους είπε ότι δεν υπήρξαν «σημαντικά περιστατικά, όμως η αλήθεια είναι ότι οι χριστιανοί ιερωμένοι σπάνια βγαίνουν έξω, γιατί στο δρόμο ακόμα και παιδιά τους φτύνουν και βρίζουν τον Χριστό».

Αυτή η ανακοίνωση έγινε αφού ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, μετά από σχόλια του Μερτς που τον εξόργισαν.

Ο Γερμανός καγκελάριος εκτίμησε τη Δευτέρα ότι «οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν καμία στρατηγική» στο Ιράν και ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τη ισχυρότερη παγκόσμια δύναμη. «Πιστεύει ότι δεν πειράζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν ξέρει τι λέει», απάντησε ο Τραμπ την Τρίτη.

Την επομένη ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η Ουάσινγκτον «έχει αρχίσει να μελετά και να εξετάζει την πιθανή μείωση» της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία. «Μια απόφαση θα ληφθεί πολύ σύντομα», είχε υποσχεθεί.

Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές επέκριναν χθες την ανακοίνωση του Πενταγώνου. «Πρέπει να σταθούμε ενωμένοι με τους συμμάχους μας, όχι να σαμποτάρουμε τα συμφέροντα ασφαλείας ο ένας του άλλου για μικροπρεπείς κακίες», δήλωσε η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν. Ο συνάδελφός της Τζακ Ριντ κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να αναιρέσει αυτήν την απόφαση, την οποία χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος».

«Η μείωση της στρατιωτικής μας παρουσίας στην Ευρώπη σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται αδιάκοπα στην Ουκρανία και να παρενοχλούν τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ είναι ένα ανεκτίμητο δώρο για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και υποδηλώνει ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους μας εξαρτώνται από τη διάθεση του προέδρου», πρόσθεσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής.

Ιταλία και Ισπανία

Εξάλλου, επίσης χθες, ο Τραμπ καταφέρθηκε και εμμέσως εναντίον της Γερμανίας και τις σημαντικές εξαγωγές αυτοκινήτων της χώρας, ανακοινώνοντας ότι θα αυξήσει τους δασμούς στα οχήματα που εισάγονται στις ΗΠΑ από την ΕΕ στο 25% «την επόμενη εβδομάδα».

Ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα θυμωμένος με τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ επειδή δεν είναι πρόθυμοι να συνεισφέρουν επιμελειτιακά ή στρατιωτικά στην ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν ή στην ασφάλεια του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ, το οποίο ουσιαστικά έχει αποκλείσει η Τεχεράνη.

Στη διάρκεια των δύο προηγούμενων εβδομάδων ο Ρεπουμπλικάνος έχει αυξήσει τις επικρίσεις του εις βάρος των Ευρωπαίων, κατηγορώντας τους ότι δεν δεσμεύονται στην ίδια τους την άμυνας και το ΝΑΤΟ και ότι εξαρτώνται υπερβολικά από την αμερικανική στρατιωτική προστασία. Τακτικά επισείει την απειλή της αποδέσμευσης των ΗΠΑ.

Εκτός από τη Γερμανία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει επίσης τη μείωση του αριθμού των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ιταλία και την Ισπανία. «Ίσως, θα το κάνω αναμφίβολα. Γιατί δεν θα έπρεπε;», απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά για το ενδεχόμενο. «Η Ιταλία δεν προσέφερε καμία βοήθεια και η Ισπανία είναι φρικτή, απολύτως φρικτή», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στα τέλη του 2025 στάθμευαν στην Ιταλία 12.662 Αμερικανοί στρατιώτες και στην Ισπανία 3.814, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση. Η ΕΕ τόνισε την Πέμπτη ότι η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο των παγκόσμιων δράσεών τους».

Στην ανακοίνωση του Πενταγώνου απάντησε το Βερολίνο, με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους να αναφέρει, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters: «Η παρουσία Αμερικανών στρατιωτών στην Ευρώπη και ιδίως στη Γερμανία είναι προς το συμφέρον το δικό μας και των ΗΠΑ».

Ο Μπόρις Πιστόριους δήλωσε επίσης ότι «ήταν αναμενόμενο ότι οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους από την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά μας. Η Γερμανία ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της, προμηθεύεται περισσότερο εξοπλισμό με ταχύτερους ρυθμούς και κατασκευάζει περαιτέρω υποδομές».

Καταλήγοντας ο Γερμανός υπουργός Άμυνας ανέφερε ότι: «Για όλες τις μελλοντικές αποστολές, θα συνεργαστούμε στενά με τους συμμάχους μας, για παράδειγμα στο πλαίσιο της ομάδας των πέντε, που περιλαμβάνει τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία».