Σήμερα όμως, η ταξική διαστρωμάτωση ελάχιστη σχέση έχει με εκείνη του 1978. Στο μπλοκ των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, υπάρχουν αποκλίσεις, ακόμα και αντιθέσεις, όσον αφορά τις επιδιώξεις τους. Η υπερπροβολή του πολιτικού Κέντρου λειτουργεί αποπροσανατολιστικά. Το λεγόμενο πολιτικό Κέντρο αποτελεί νεφέλωμα, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Τη μετεμφυλιοπολεμική περίοδο, η Αριστερά ήταν στην παρανομία. Αυτό είχε συνέπεια να υπάρξουν πολιτικοί σχηματισμοί, διαφοροποιημένοι μεν, αλλά κοντά στις αριστερές ιδέες.

Σήμερα το πολιτικό Κέντρο δεν μπορεί να προσεγγίζεται με κριτήρια περασμένων δεκαετιών, με χαρακτηριστικά, αντιλήψεις, οικογενειακή ιστορία, μετριοπάθεια, σταθερότητα κ.ά. Συγκροτείται από τον λεγόμενο μεσαίο χώρο, με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, από τα μεσαία στρώματα που προσδιορίζονται από το εισοδηματικό τους στάτους και από πολιτικούς σχηματισμούς μικρής εμβέλειας. Προφανώς και χρειάζεται ενιαίο πολιτικό σχέδιο και όραμα. Όμως, το να επιχειρηθεί να εκφραστεί ενιαία η πολιτική και κοινωνική ποικιλότητα είναι πάρα πολύ δύσκολο.

Αν αυτό το δούμε συνδυαστικά και με τη δυσκολία διαμόρφωσης μονοκομματικής κυβέρνησης, προκύπτει το δέον γενέσθαι. Η προσπάθεια των δύο μεγαλύτερων συνιστωσών του χώρου (ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ) αλλά και των μικρότερων για τη μεγαλύτερη δυνατή εκλογική καταγραφή είναι αυτονόητη. Αυτή, όμως, πρέπει να περιοριστεί αυστηρά στο πλαίσιο προγραμματικής αντιπαράθεσης. Απόλυτη προτεραιότητα πρέπει να είναι από όλους ο περιορισμός της αποχής. Αν αυτό επιτευχθεί έστω και κατά δέκα μονάδες, μπορεί να υπάρξουν θετικές ανατροπές.

Πρόκειται περί επινοήσεως της Φασιστικής Ιταλίας, κατά την ελέω της Γερμανικής εισβολής, Ιταλική κατοχήν της Ελλάδος, δια της ιδρύσεως το 1941 του «Βλαχικού πριγκιπάτου» στην Σαμαρίνα της Πίνδου ως …κληρονόμου της Ρωμαϊκής κατακτήσεως της Ελλάδος το 146 π.Χ. Η καταγέλαστη απόπειρα κατέρρευσε μετά την συνθηκολόγηση της Ιταλίας με τους συμμάχους το 1943 και μεταπολεμικώς εγκατελείφθη ακόμη κι επί κομμουνιστικού καθεστώτος του Τσαουσέσκου.

Βλάχοι , βεβαίως , υπήρχαν στην Ελλάδα κι εξακολουθούν να υπάρχουν. Πλήρως ενσωματωμένοι στην Ελληνική κοινωνία, πολύ προ της Εθνικής Παλιγγενεσίας του 1821, όπως άλλωστε οι Αρβανίτες, (οι «Δωριείς της Ιλλυρίας», κατά Μπίρη) κι οι μωαμεθανοί Πωμάκοι στη Θράκη.

Μάλιστα, οι Βλάχοι αφομοιωθήκαν πλήρως στον Ελληνισμό, όντες χριστιανοί ορθόδοξοι, αρχικά κτηνοτρόφοι κι εν συνεχεία επιτυχημένοι έμποροι κι επιχειρηματίες και κάποιοι εξ αυτών, «κορυφαίοι Έλληνες διανοούμενοι» (Αρ. Χατζής), ως ο λυρικός ποιητής Κρουστάλης και γενναιόδωροι εθνικοί ευεργέτες όπως οι αδελφοί Ζάππαι , ο βαρώνος Τοσίτσας , ο Γεώργιος Αβέρωφ κ.ά.

Το Βλαχικό στοιχείο, ως αναπόσπαστο τμήμα του Ελληνισμού, διατηρεί την ιδιοσυστασία του, δραστηριοποιείται κυρίως στην βόρειο Ελλάδα (Νυμφαίο) και συντάσσεται με όλες τις επιδιώξεις του Ελληνικού λαού, για εθνική ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα κι αναγνώριση των διεθνώς κατοχυρωμένων δικαιώματα της χώρας (UNCLOS). Δυστυχώς όμως, μετά την απώλεια του μοναδικού ονόματος της Μακεδονίας, ηγέρθη αξίωσις αναγνωρίσεως του Σκοπιανού γλωσσικού ιδιώματος.

Ορθώς, η Βουλγαρική κυβέρνησις το απέρριψε ως μίαν διάλεκτο των βουλγαρικών. Τούτ’ αυτό ισχύει και για τα Αρμανικά που είναι ένα Ρουμανικό γλωσσικό ιδίωμα. Εξ αιτίας του μην αναγνωρίσουμε άλλη μία μειονότητα στην χώρα μας .Αρκετά προβλήματα έχομε από αβελτηρία των κυβερνήσεων μας.

Από τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ διεξάγει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο στη Γάζα, έχει εμπλακεί σε δύο ασύμμετρες στρατιωτικές αναμετρήσεις με το Ιράν χωρίς σαφή έκβαση, ενώ παράλληλα έχει εντείνει τις επιχειρήσεις εκτοπισμού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό πεδίο, ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει βάλει στο στόχαστρο τους δημοκρατικούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Ο πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, βρίσκεται στο τιμόνι του Ισραήλ τα 19 από τα τελευταία 30 χρόνια, ηγούμενος εσχάτως ενός ακροδεξιού κυβερνητικού σχεδιασμού. Διεκδικεί εκ νέου την εξουσία έχοντας τη στήριξη του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, σε μια μάχη που έχει τόσο προσωπικό όσο και πολιτικό χαρακτήρα: η εκκρεμής δίκη του για διαφθορά σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη απώλεια της εξουσίας αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο φυλάκισής του.

Βασικός του αντίπαλος είναι ο Γκαντί Αϊζενκότ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού και σχεδόν νεοεισερχόμενος στην πολιτική. Γόνος ταπεινής οικογένειας Μαροκινών μεταναστών, ο Αϊζενκότ αναδείχθηκε στην καρδιά του ισραηλινού κατεστημένου, ενώ έχει καταβάλει και προσωπικό τίμημα, καθώς ο γιος του και δύο ανίψια του σκοτώθηκαν στις μάχες στη Γάζα το 2024.

Αν και στερείται τη χαρισματικότητα του Νετανιάχου, ο Αϊζενκότ έχει μετατρέψει το στοιχείο αυτό σε προεκλογικό του όπλο, προβάλλοντας τον εαυτό του ως το ακριβώς αντίθετο του σημερινού πρωθυπουργού – κάτι που αντικατοπτρίζεται ακόμη και στο όνομα του νέου του κόμματος, Yashar («Εντιμότητα»). Ο Αϊζενκότ προέβη σε καταγγελίες για σχέδια «νόθευσης του αποτελέσματος». Σε παρόμοιες καταγγελίες προχώρησε και ο Νετανιάχου, επιτιθέμενος κατά των αραβικών κομμάτων, ισχυριζόμενος ότι ορισμένα προσπαθούσαν να «κλέψουν τις εκλογές», μετά την ανακοίνωση συλλήψεων ατόμων που ήταν ύποπτα για απόπειρα δωροδοκίας ψηφοφόρων.

Την ίδια ώρα, συναγερμός σήμανε στις αρχές ασφαλείας στο Τελ Αβίβ έπειτα από σοβαρό επεισόδιο με στόχο τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν (έχει επικρίνει τον Νετανιάχου για το Παλαιστινιακό)  Κατά τη διάρκεια ενημερωτικής περιοδείας του πολιτικού αρχηγού για την προσέλευση των ψηφοφόρων στο πάρκο Χασίλα (Hasila Park), ένας άγνωστος άνδρας τον πλησίασε κρατώντας μαχαίρι.

Οι άνδρες της προσωπικής ασφάλειας του Γκολάν αντέδρασαν άμεσα και τον ακινητοποίησαν πριν πλησιάσει περαιτέρω. Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής, το μαχαίρι έπεσε από τα ρούχα του υπόπτου στο έδαφος. Στο σημείο κλήθηκε εσπευσμένα η αστυνομία, η οποία προχώρησε στη σύλληψη του δράστη και διεξάγει έρευνα για τα κίνητρα της επίθεσης.

Ποια είναι τα βασικά διακυβεύματα;

Το ζήτημα της εθνικής ασφάλειας δεσπόζει στην προεκλογική ατζέντα, επισκιάζοντας ακόμη και το οξύ πρόβλημα της ακρίβειας. Οι επικριτές της κυβέρνησης εστιάζουν στην τραγωδία της 7ης Οκτωβρίου, τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών, την έξαρση του θρησκευτικού φανατισμού και το τεράστιο κόστος των διαρκών, πολλαπλών πολεμικών μετώπων.

Η αντιπολίτευση δεσμεύεται για τη σύσταση ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ενώ η πλειονότητα των κομμάτων της υπόσχεται την κατάργηση της απαλλαγής των υπερορθόδοξων Εβραίων (Χαρεντί) από τη στρατιωτική θητεία – ένα ζήτημα που προκαλεί εντονότατη δυσαρέσκεια στις οικογένειες των υπολοίπων πολιτών που υπηρετούν ή έχουν χάσει δικούς τους ανθρώπους.

Έντονος είναι επίσης ο προβληματισμός για τη διεθνή απομόνωση της χώρας, εν μέσω κλιμακούμενων κυρώσεων για την επέκταση των παράνομωνοικισμών, αλλά και για τη διαρροή επιστημονικού και επιχειρηματικού δυναμικού (brain drain) προς το εξωτερικό. Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη για την 7η Οκτωβρίου στις υπηρεσίες ασφαλείας. Παρά το γεγονός ότι ηγείτο της χώρας κατά τη φονικότερη ημέρα της ιστορίας της, προβάλλει τον εαυτό του ως τον μοναδικό ηγέτη με την εμπειρία και τις διεθνείς διασυνδέσεις που απαιτούνται για την εγγύηση της ασφάλειας του Ισραήλ.

Μάλιστα, πρόσφατα ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια εικόνα παραχθείσα από τεχνητή νοημοσύνη που απεικόνιζε πυρηνική έκρηξη στο Τελ Αβίβ, σχολιάζοντας ότι «όποιος νοιάζεται για τη φυσική του επιβίωση» οφείλει να σκεφτεί διπλά πριν ψηφίσει την αντιπολίτευση.

Στον αντίποδα, οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του τάσσονται υπέρ του βίαιου εκτοπισμού των Παλαιστινίων από τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη και της επέκτασης των οικισμών, ενώ τα υπερορθόδοξα κόμματα απαιτούν τη διατήρηση της εξαίρεσης από τη στράτευση και τη συνέχιση των κρατικών επιδοτήσεων για τις θρησκευτικές σπουδές.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις;

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου και οι εταίροι του στον σημερινό συνασπισμό χάνουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία – μια τάση υποχώρησης που καταγράφεται σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια. Παράλληλα, αποτυπώνεται ένα σαφές μέτωπο κατά του Νετανιάχου. Ωστόσο, οι έδρες της αντιπολίτευσης εμφανίζονται διασπασμένες ανάμεσα στα εβραϊκά κόμματα (με επικεφαλής το Yashar του Αϊζενκότ) και στα κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους του Ισραήλ.

Τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης είναι δύσκολο να συγκεντρώσουν αυτοδυναμία από μόνα τους, όμως στην πλειονότητά τους απορρίπτουν το ενδεχόμενο συγκυβέρνησης με τα παλαιστινιακά κόμματα. Από την πλευρά τους, οι παλαιστίνιοι πολιτικοί αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρέχουν ψήφο ανοχής σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας των εβραϊκών κομμάτων, προκειμένου να ανατραπεί ο ακροδεξιός συνασπισμός του Νετανιάχου.

Πότε αναμένονται τα αποτελέσματα;

Η Κνεσέτ (το ισραηλινό κοινοβούλιο) αριθμεί 120 έδρες, οι οποίες κατανέμονται με το σύστημα της απλής αναλογικής. Καθώς κανένα κόμμα δεν έχει επιτύχει ποτέ αυτοδυναμία (61 έδρες), το Ισραήλ κυβερνάται πάντα από κυβερνήσεις συνεργασίας. Με την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο κόμμα που συγκέντρωσε τις περισσότερες έδρες.

Τα exit polls ανακοινώνονται στις 22:00 ώρα Ισραήλ (20:00 GMT), ενώ οι πρώτες ασφαλείς ενδείξεις από την καταμέτρηση των πραγματικών ψηφοδελτίων αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες. Η πλήρης αποσαφήνιση της εικόνας πάντως μπορεί να καθυστερήσει, καθώς το τελικό αποτέλεσμα ενδέχεται να κριθεί από την εκλογική τύχη δύο μικρών κομμάτων. Αυτά δίνουν μάχη για να ξεπεράσουν το όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ – όριο στο οποίο κινούνται οριακά σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Αν το προσπεράσουν, καταλαμβάνουν αυτόματα από 4 έδρες, γεγονός που αλλάζει άρδην τους συσχετισμούς για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Πρόκειται για την ακροδεξιά παράταξη Amcha Yisrael του πρώην στρατηγού Όφερ Βίντερ, ο οποίος έχει δεσμευτεί να στηρίξει τον Νετανιάχου εφόσον εισέλθει στη Βουλή, και για τους Έφεδρους, ένα δεξιό σιωνιστικό κόμμα με επίκεντρο την καθολική υποχρεωτική στράτευση.

Οι ηγέτες των Εφέδρων τοποθετούνται ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα, αποκλείοντας τη συμμετοχή σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται είτε από τους υπερορθόδοξους (βασικούς συμμάχους του Νετανιάχου) είτε από τα παλαιστινιακά κόμματα (των οποίων τη στήριξη πιθανότατα θα χρειαστεί ο Αϊζενκότ). Αν η εκλογική θρίλερ εξελιχθεί σε μάχη ψήφο με ψήφο, η καταμέτρηση ενδέχεται να διαρκέσει πάνω από 24 ώρες.

Ποιοι αποκλείονται;

Στις περιοχές που τελούν υπό ισραηλινό έλεγχο κατοικούν περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι. Πλήρη πολιτικά και εκλογικά δικαιώματα διαθέτουν λίγο περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Ισραηλινοί Εβραίοι και 1,7 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι του Ισραήλ που ζουν εντός των συνόρων του 1967 (τη λεγόμενη «Πράσινη Γραμμή»).

Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, δικαίωμα ψήφου έχουν πάνω από 500.000 ισραηλινοί έποικοι, οι οποίοι ζουν ανάμεσα σε 3,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους που υπόκεινται σε στρατιωτικό νόμο και δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές. Στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 230.000 Ισραηλινοί με δικαίωμα ψήφου κατοικούν δίπλα σε 350.000 Παλαιστίνιους στους οποίους δεν παρέχεται το ίδιο δικαίωμα. Τέλος, εκτός εκλογικής διαδικασίας βρίσκονται και τα 2 εκατομμύρια Παλαιστινίων στη Γάζα, οι οποίοι, σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τελούν υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή.

Ένταση Ιορδανίας-Συρίας

Την ίδια στιγμή, η Ιορδανία (το δεύτερο αραβικό κράτος που αναγνώρισε το Ισραήλ μετά την Αίγυπτο) ανακοίνωσε ότι «περισσότεροι των 20 ένοπλοι της οργάνωσης ισλαμικό Κράτος» σκοτώθηκαν κατά τις χθεσινές της επιδρομές στην Συρία που πραγματοποιήθηκαν σε απάντηση της πολύνεκρης επίθεσης κατά της ελληνορθόδοξης εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο χωριό Χαμούντ της νότιας Ιορδανίας.

Οι επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις ιορδανικές δυνάμεις «είχαν ως στόχο θέσεις της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος» και ο πρώτος μέχρι στιγμής απολογισμός κάνει λόγο για βαριές απώλειες στις τάξεις του Ισλαμικού Κράτους που εκτιμώνται σε άνω των 20 μαχητές, καθώς και στην καταστροφή σημαντικής αποθήκης όπλων της οργάνωσης, ανακοίνωσε ο υπουργός Τηλεπικοινωνιών της Ιορδανίας Μοχάμεντ αλ-Μόμνι.

Η Δαμασκός ανακοίνωσε σήμερα ότι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τις χθεσινές ιορδανικές επιδρομές. Η Ιορδανία ανακοίνωσε χθες ότι συνέλαβε τρεις υπόπτους και πραγματοποίησε επιθέσεις «κατά θέσεων τρομοκρατικών οργανώσεων» στην Συρία σε απάντηση της επίθεσης στην εκκλησία του Χαμούντ και ο βασιλιάς Αμπντάλα Β’ εξέφρασε την αποφασιστικότητά του απέναντι σε όσους υπερασπίζονται «σκοταδιστικές ιδεολογίες».

Σύμφωνα με τον ιορδανικό στρατό, κατά τις επιθέσεις αυτές που πραγματοποιήθηκαν στην νότια Συρία «καταστράφηκαν πολλές θέσεις τρομοκρατών» και σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν πολλά μέλη των οργανώσεων που συνδέονται με τους δράστες της επίθεσης κατά της χριστιανικής κοινότητας της Ιορδανίας. Το συριακό πρακτορείο ειδήσεων Sana μετέδωσε χθες το βράδυ επικαλούμενο νοσοκομειακές πηγές ότι πέντε πολίτες, ανάμεσά του γυναίκες και παιδιά, σκοτώθηκαν κατά τις ιορδανικές επιθέσεις στην επαρχία Ντεράα.

«Κοιμόμασταν όταν μας χτύπησε ο πύραυλος. Η μητέρα μου, ο μεγάλος μου αδελφός και τα τρία παιδιά του, δύο αγόρια κι’ ένα κορίτσι», είπε νεαρός Σύρος δίπλα σε έναν σάκο μεταφοράς νεκρών. Στο χωριό αλ-Ταφ της επαρχίας Ντεράα, ο ιορδανικός πύραυλος έπεσε στο κεντρικό δωμάτιο της κατοικίας του Νασούχ αλ-Σαλίμ καταστρέφοντας το φτωχικό σπίτι. Γύρω τριγύρω, βιβλία και σχολικά τετράδια πεταμένα ανάμεσα στα ερείπια, καθώς και ρούχα και κομμάτια επίπλων.

Σοβαρή κρίση

Οι συριακές αρχές καταγγέλλουν ότι οι ιορδανικές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν «χωρίς κανέναν συντονισμό» του Αμμάν με την Δαμασκό. «Γνωστοποιήσαμε στους ιορδανούς αδελφούς τις μεγάλες επιφυλάξεις μας σχετικά με την διεξαγωγή επιχειρήσεων στο συριακό έδαφος χωρίς προηγούμενο συντονισμό», αναφέρεται σε ανακοίνωση του συριακού υπουργείου Εξωτερικών.

Η συριακή υπηρεσία Συνόρων και Τελωνείων ανακοίνωσε «εξαιτίας των περιστάσεων» το κλείσιμο το βασικού συνοριακούς περάσματος με την Ιορδανία και την διακοπή της κυκλοφορίας επιβατών και εμπορευμάτων και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η Ιορδανία έχει πραγματοποιήσει και κατά το παρελθόν επιδρομές στην νότια Συρία δηλώνοντας ότι στόχος ήταν διακινητές όπλων ή ναρκωτικών.

Από την αλλαγή του καθεστώτος στην Δαμασκό, οι δύο χώρες έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο μέσω των κοινών τους συνόρων.

Για το οικονομικό σκέλος, καλεί τον υπουργό να διευκρινίσει εάν υπάρχουν συμβατικές δεσμεύσεις ή προβλέπεται χρηματοδότηση του MIT, με ποιο κόστος και από ποιους πόρους. Παραπέμποντας στην απόκτηση ενός μικρού εμπορικού εκπαιδευτικού σκάφους μέσω του προηγούμενου προγράμματος «Τρίτων» της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων με το MIT, ζητά συγκεκριμένα παραδοτέα και μετρήσιμο επιχειρησιακό όφελος για τις Ένοπλες Δυνάμεις από τη νέα συνεργασία.

Ο Μιχάλης Κατρίνης θέτει επίσης ερωτήματα για τα δικαιώματα στην τεχνολογία που θα αναπτυχθεί. Ζητά να αποσαφηνιστεί σε ποιον θα ανήκουν τα σχέδια και ο πηγαίος κώδικας και αν η Ελλάδα θα μπορεί να παράγει, να τροποποιεί και να εξάγει τα συστήματα, χωρίς περιορισμούς ή νέες πληρωμές για τεχνολογία που θα έχει συγχρηματοδοτήσει.

Ζητά ακόμη να προσδιοριστεί ο ρόλος των εγχώριων επιχειρήσεων, ιδίως των καινοτόμων μικρομεσαίων, στη βιομηχανοποίηση και τη μαζική παραγωγή των συστημάτων. Τέλος, καλεί τον υπουργό να καταθέσει τις συμφωνίες, τα οικονομικά στοιχεία, τις αξιολογήσεις των εγχώριων δυνατοτήτων και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.

Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης συμβάλλει στην φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών, στην ανάπτυξη και διατήρηση της μυϊκής μάζας, στην υγεία των οστών, στην παραγωγή ενζύμων και ορμονών, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, στην επούλωση των ιστών αλλά και στην διατήρηση του αισθήματος κορεσμού. Οι ημερήσιες ανάγκες εξαρτώνται από την ηλικία και το σωματικό βάρος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα υγιή παιδιά που ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτουν εύκολα τις ανάγκες τους χωρίς τη χρήση συμπληρωμάτων.

Οι καλύτερες πηγές πρωτεΐνης και συνδυασμοί

Οι ζωικές τροφές περιέχουν συνήθως όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και χαρακτηρίζονται ως πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας. Οι περισσότερες φυτικές πρωτεΐνες δεν περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα στις ίδιες αναλογίες. Ωστόσο, ο συνδυασμός διαφορετικών φυτικών τροφών μέσα στην ημέρα (όπως όσπρια με δημητριακά) εξασφαλίζει επαρκή πρόσληψη όλων των απαραίτητων αμινοξέων.

Στις ζωικές πηγές ανήκουν τα αυγά, το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, το χοιρινό, τα ψάρια, τα μαλάκια, το άπαχο μοσχάρι, το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί. Ενώ στις φυτικές πηγές ανήκουν οι φακές, τα ρεβίθια, τα φασόλια, ο αρακάς, η σόγια και προϊόντα της (τόφου, τέμπε), το κινόα, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι (chia, λιναρόσπορος, κολοκυθόσπορος, φαγόπυρο) και η βρώμη. Μερικά παραδείγματα συνδυασμών φυτικών πρωτεϊνών είναι οι φακές με ψωμί ολικής άλεσης, τα φασόλια με ρύζι, τα ρεβίθια με πίτα ολικής, το χούμους με ψωμί πολύσπορο, το φυστικοβούτυρο σε ψωμί ολικής και η βρώμη με γάλα σόγιας και ξηρούς καρπούς.

Πώς στηρίζει τον οργανισμό η πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη αποτελεί βασικό δομικό συστατικό του ανθρώπινου οργανισμού και είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την παιδική ηλικία, μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από ταχεία ανάπτυξη και αυξημένες διατροφικές ανάγκες. Η επαρκής πρόσληψή της συμβάλλει όχι μόνο στη φυσιολογική ανάπτυξη, αλλά και στη σωστή λειτουργία πολλών συστημάτων του οργανισμού.

Είναι απαραίτητη για τη δημιουργία και την ανανέωση των κυττάρων και των ιστών. Συμμετέχει στην ανάπτυξη των μυών, των οστών, του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την παραγωγή ενζύμων και ορμονών που ρυθμίζουν σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού. Κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, όταν οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα αυξημένοι, η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική σωματική ανάπτυξη και την επίτευξη του γενετικά προκαθορισμένου ύψους και βάρους.

Διαδραματίζει, επιπλέον, καθοριστικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού. Τα αντισώματα, που αποτελούν βασικό μηχανισμό προστασίας απέναντι σε ιούς, βακτήρια και άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς, είναι πρωτεϊνικής φύσης. Επιπλέον, πολλές πρωτεΐνες συμμετέχουν στη λειτουργία των ανοσοκυττάρων και στην παραγωγή ουσιών που ρυθμίζουν τη φλεγμονώδη απόκριση. Η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, αυξάνοντας την ευαισθησία στις λοιμώξεις και επιβραδύνοντας την ανάρρωση μετά από ασθένεια.

Ο ρόλος της στον κορεσμό και στη ρύθμιση της όρεξης

Η πρωτεΐνη είναι το μακροθρεπτικό συστατικό που συμβάλλει περισσότερο στην πρόκληση αισθήματος κορεσμού μετά το γεύμα. Η κατανάλωσή της επιβραδύνει την κένωση του στομάχου και επηρεάζει την έκκριση ορμονών, όπως η χολοκυστοκινίνη (CCK), το πεπτίδιο YY (PYY) και το πεπτίδιο-1 που μοιάζει με γλυκαγόνη (GLP-1), οι οποίες ενισχύουν το αίσθημα πληρότητας.

Παράλληλα, μειώνει τα επίπεδα της γκρελίνης, της ορμόνης που διεγείρει την πείνα. Στα παιδιά, η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης σε συνδυασμό με σύνθετους υδατάνθρακες, φυτικές ίνες και υγιεινά λιπαρά συμβάλλει στη διατήρηση σταθερών επιπέδων ενέργειας, περιορίζει το συχνό τσιμπολόγημα και βοηθά στη διαμόρφωση υγιεινών διατροφικών συνηθειών.

Πρακτικές συμβουλές χωρίς υπερβολές

Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι σημαντική, αλλά η υπερβολή δεν προσφέρει επιπλέον οφέλη. Το κλειδί για τη σωστή διατροφή των παιδιών είναι η ποικιλία, η ισορροπία και η επιλογή ποιοτικών τροφίμων από όλες τις ομάδες. Ένα διατροφικό πρότυπο που βασίζεται σε φυσικά, ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα εξασφαλίζει την κάλυψη των αναγκών σε πρωτεΐνη και σε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για υγιή ανάπτυξη και ευεξία. Συγκεκριμένα, προσφέρετε πρωτεΐνη σε κάθε κύριο γεύμα.

Συμπεριλάβετε μία πηγή πρωτεΐνης στο πρωινό, το μεσημεριανό και το βραδινό γεύμα. Η κατανομή της πρόσληψης μέσα στην ημέρα συμβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των αμινοξέων και στην κάλυψη των αναγκών του οργανισμού. Παράλληλα επιλέξτε μια ποικιλία πηγών πρωτεΐνης, δηλαδή εναλλάσσετε ζωικές και φυτικές πηγές πρωτεΐνης μέσα στην εβδομάδα. Κοτόπουλο, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά, όσπρια, προϊόντα σόγιας, ξηροί καρποί και σπόροι προσφέρουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά και συμβάλλουν σε μια ισορροπημένη διατροφή.

Έμφαση στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα

Η υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης δεν οδηγεί σε μεγαλύτερη ανάπτυξη ή σε περισσότερη μυϊκή μάζα στα παιδιά. Αντίθετα, είναι σημαντικό να επιλέγονται τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας που παρέχουν, εκτός από πρωτεΐνη, βιταμίνες, μέταλλα και υγιεινά λιπαρά. Δεν πρέπει να παραμελείτε τις υπόλοιπες ομάδες τροφίμων, καθώς η πρωτεΐνη αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τα παιδιά χρειάζονται επίσης σύνθετους υδατάνθρακες, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και υγιεινά λιπαρά, ώστε να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την ανάπτυξη και την καλή υγεία. Επίσης περιορίστε τα επεξεργασμένα προϊόντα. Τα επεξεργασμένα αλλαντικά, τα έτοιμα γεύματα και πολλά συσκευασμένα προϊόντα μπορεί να περιέχουν υψηλές ποσότητες αλατιού, κορεσμένων λιπαρών και πρόσθετων συστατικών. Προτιμήστε φρέσκες, όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένες πηγές πρωτεΐνης.

Παράλληλα, μην χρησιμοποιείτε συμπληρώματα πρωτεΐνης χωρίς ιατρική ένδειξη. Τα πρωτεϊνικά συμπληρώματα δεν είναι απαραίτητα για τα περισσότερα παιδιά και δεν πρέπει να χορηγούνται χωρίς σύσταση παιδιάτρου ή κλινικού διαιτολόγου-διατροφολόγου. Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να οδηγήσει σε περιττή αύξηση των θερμίδων και να αντικαταστήσει πιο θρεπτικές επιλογές.Τέλος, ενθαρρύνετε υγιεινές διατροφικές συνήθειες από νωρίς.

Η συμμετοχή των παιδιών στην επιλογή και την προετοιμασία των γευμάτων, η κατανάλωση οικογενειακών γευμάτων και η έκθεση σε ποικιλία τροφίμων βοηθούν στην ανάπτυξη θετικής σχέσης με το φαγητό και στην υιοθέτηση ισορροπημένων διατροφικών συνηθειών που διαρκούν σε όλη τη ζωή.

Συμπέρασμα
Η πρωτεΐνη αποτελεί θεμελιώδες θρεπτικό συστατικό για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών. Υποστηρίζει τη δημιουργία και ανανέωση των ιστών, ενισχύει την αποτελεσματική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και συμβάλλει στον καλύτερο έλεγχο της όρεξης μέσω της ενίσχυσης του αισθήματος κορεσμού. Η καθημερινή κατανάλωση ποικιλίας ποιοτικών πηγών πρωτεΐνης, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, είναι καθοριστικής σημασίας για τη φυσιολογική ανάπτυξη, την καλή υγεία και τη συνολική ευεξία των παιδιών.

Η Ειρήνη Καντερέ είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος

Σε συνεργασία με το medNutrition

Και θεωρούν πώς προσεγγίζοντας την Άγκυρα ως τρίτο μέρος, ξένο προς το Κυπριακό, ή αντιμετωπίζοντας την στο πλαίσιο των εγγυητριών δυνάμεων, θα πετύχουν συμφωνία. Ακόμη κι εάν κάποιοι θεωρούν ότι έχουν μαγικές ικανότητες, θα πρέπει να εξηγήσουν πώς μπορεί να λυθεί το Κυπριακό, όταν δεν είναι μέρος της διαπραγμάτευσης η κατοχική δύναμη; Όχι διά του εγκάθετου της, αλλά απευθείας.

Η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, σε συνέντευξή της στην εφημερίδα “Αλήθεια”, επανέλαβε μερικές φορές ότι «η προοπτική λύσης εξαρτάται από τους Κυπρίους», «οι πλευρές χρειάζεται απλώς να αποφασίσουν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις και να τις συνεχίσουν μέχρι την επίτευξη συμφωνίας». Και η Τουρκία; Απούσα. Δηλαδή, να αντιληφθούμε πώς θέλει η Τουρκία να αποχωρήσει από το νησί και δεν αποφασίζουν οι Κύπριοι, τον τρόπο και τη διαδικασία;

Στην ερώτηση που αφορούσε την Τουρκία («ποια συγκεκριμένη συμβολή επιδιώκετε από την Άγκυρα…»), η κ. Ολγκίν αναφέρθηκε στις εγγυήτριες δυνάμεις, τοποθετώντας και τις τρεις στο ίδιο τσουβάλι. Υποστήριξε, επίσης, πως η ίδια δεν αποτελεί μέρος του διαλόγου, ούτε συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις (άρα, κατά την άποψη της, δεν έχει λόγο να εγκατασταθεί στο νησί ή να έρχεται συχνότερα).

Ξέχασε, όμως, να αναφέρει ότι η ίδια βολιδοσκοπούσε για ιδέες, γεφυρωτικές ή μη, μερικές από τις οποίες ήταν και «έξω από το κουτί». Δεν είπε, επίσης, ότι φαίνεται να είναι η ίδια που φρενάρει την κατάθεση του εγγράφου των συγκλίσεων που έχουν ετοιμάσει τα Ηνωμένα Έθνη. Το γιατί το πράττει, ενδεχομένως να οφείλεται στο γεγονός ότι θεωρεί πώς οι δικές της ιδέες είναι πιο χρήσιμες από τις συγκλίσεις, τις οποίες ειρήσθω εν παρόδω, δεν θέλει η κατοχική δύναμη καθώς επιδιώκει ανατροπή της βάσης λύσης.

Ίσες αποστάσεις από Ολγκίν

Στη συνέντευξή της επανέλαβε μερικές φορές ότι δεν υπάρχει «επαρκή πολιτική βούληση για σοβαρή ενασχόληση με τα δύσκολα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν προκειμένου να επιτευχθεί μία συνολική διευθέτηση». Πρόκειται για τη γνωστή τακτική της εξίσωσης ευθυνών. Ακόμη και εξ αποστάσεως θα μπορούσε – αν το ήθελε – να γνώριζε για το ποιος εμποδίζει την πρόοδο. Ποιος το βράδυ δέχεται και μέχρι το πρωί απορρίπτει.

Η κ. Ολγκίν υιοθετεί, λοιπόν, τη γνωστή προσέγγιση των ίσων αποστάσεων, που συνήθως καλύπτει την αδιάλλακτη πλευρά, που είναι η κατοχική. Αναζητεί τρόπους να φορτώσει τις ευθύνες σε άλλους, στην προκειμένη περίπτωση τους «δυο ηγέτες», αφήνοντας αιχμές και για «προσωπικές ατζέντες».

Ανέφερε ότι η αλλαγή του status quo έπειτα από τόσα χρόνια «είναι εξαιρετικά δύσκολη, θα συμβεί μόνο όταν ένας ηγέτης αποφασίσει ότι η συμβίωση σε μία ενωμένη Κύπρο έχει μεγαλύτερη σημασία από τους πολιτικούς υπολογισμούς που τόσο συχνά καθορίζουν τις αποφάσεις όσων βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις».

Οι γεωπολιτικοί σχεδιασμοί της Άγκυρας, στην Κύπρο και στην περιοχή, δεν έχουν σημασία. Δεν αποτελούν μέρος της ανάλυσής της. Για την κ. Ολγκίν φταίει ο Χριστοδουλίδης, που επιχειρεί να εμπλουτίσει με ιδέες τις συζητήσεις. Φταίει, προφανώς, επειδή δεν αποδέχεται ό,τι ζητά ο Φιντάν ευθέως, ή μέσω του αντίλαλού του στα κατεχόμενα.

Ο Μοχάμεντ Άλι αλ-Χούθι, μέλος του πολιτικού γραφείου της οργάνωσης, κάλεσε επίσης τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν να αποχωρήσουν από το αμυντικό σύμφωνο της Μέκκας. Η έκκλησή του διατυπώθηκε την ώρα που υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των τριών χωρών πραγματοποιούσαν συνομιλίες στην Τεχεράνη με αντικείμενο την αποκλιμάκωση της περιφερειακής έντασης.

«Η Αίγυπτος και το κοινοβούλιό της δήλωσαν ότι υποστηρίζουν αυτό που αποκαλείται άμυνα του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας και, με αυτόν τον τρόπο, κηρύσσουν τον πόλεμο κατά της Δημοκρατίας της Υεμένης», ανέφερε ο Χούθι σε ανάρτησή του στο Telegram. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η απόφαση του Καΐρου εξυπηρετεί τα ισραηλινά συμφέροντα. «Προσφέρει επίσης μεγάλη υπηρεσία στο Ισραήλ, την οντότητα που σφετερίζεται και κατέχει εδάφη και περιμένει την ευκαιρία να επιτεθεί στο Σινά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Αίγυπτος παρασύρεται σε έναν πόλεμο «όπως παρασύρθηκε και τη δεκαετία του 1960».

Η απόφαση του αιγυπτιακού κοινοβουλίου

Το αιγυπτιακό κοινοβούλιο ενέκρινε τη Δευτέρα την εξουσιοδότηση του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι να λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για να βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία να αμυνθεί απέναντι στις επιθέσεις των Χούθι. Σύμφωνα με ανακοίνωση του κοινοβουλίου, τουλάχιστον τα δύο τρίτα των βουλευτών τάχθηκαν υπέρ της απόφασης, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης κεκλεισμένων των θυρών. Ωστόσο, δεν δημοσιοποιήθηκε ο ακριβής αριθμός των ψήφων, ενώ δεν διευκρινίστηκε ούτε η μορφή της υποστήριξης που θα μπορούσε να προσφέρει η Αίγυπτος. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημο αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για την αποστολή αιγυπτιακών στρατευμάτων.

Ο Τάχερ αλ-Χούλι, αναπληρωτής επικεφαλής της νομοθετικής επιτροπής του αιγυπτιακού κοινοβουλίου, δήλωσε στο Reuters ότι η Αίγυπτος θα αποστείλει δυνάμεις στη Σαουδική Αραβία, σε συντονισμό με το Ριάντ και κατόπιν σχετικού αιτήματος της σαουδαραβικής πλευράς.

Η διαδικασία αυτή συνδέεται με το άρθρο 152 του αιγυπτιακού Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος δεν μπορεί να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στο εξωτερικό για πολεμικές αποστολές χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με το Συμβούλιο Εθνικής Άμυνας και την έγκριση των δύο τρίτων του κοινοβουλίου.

Η απόφαση, πάντως, δεν έτυχε καθολικής αποδοχής στο εσωτερικό της Αιγύπτου. Ο αντιπολιτευόμενος συνασπισμός Πολιτικό Δημοκρατικό Κίνημα απέρριψε την ενδεχόμενη στρατιωτική εμπλοκή της χώρας, ενώ το Αιγυπτιακό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ανακοίνωσε ότι οι βουλευτές του θα απέχουν από την ψηφοφορία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Αίγυπτος δεν συμμετέχει στο σύμφωνο της Μέκκας, το οποίο υπέγραψαν τον Αύγουστο η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν.

Οι Χούθι στρέφονται κατά της συμμαχίας της Μέκκας

Στην παρέμβασή του, ο Μοχάμεντ Άλι αλ-Χούθι κάλεσε εκ νέου τα μέλη της συμμαχίας να αποχωρήσουν από αυτήν, υποστηρίζοντας ότι εξυπηρετεί τις πολιτικές των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. «Καλούμε και πάλι κάθε μέλος αυτής της συμμαχίας, που αποκαλείται “Συμμαχία για την Άμυνα της Μέκκας”, να αποχωρήσει από αυτήν», δήλωσε. «Δεν φοβόμαστε καμία συμμαχία που μπορεί να δημιουργηθεί, αλλά προειδοποιούμε ότι αυτές οι συμμαχίες πρέπει να στρέφονται κατά της οντότητας που σφετερίζεται και κατέχει εδάφη», πρόσθεσε.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι ούτε η Αίγυπτος, ούτε η Τουρκία, ούτε το Πακιστάν θα πρέπει να στηρίζουν «τη συνέχιση των εγκλημάτων» κατά της Υεμένης. Παράλληλα, απέρριψε τους ισχυρισμούς της Σαουδικής Αραβίας ότι η επίσκεψη του υπουργού Άμυνας της χώρας στην Τεχεράνη είχε ως στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης. Κατά τον ίδιο, οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τις ενέργειες του Ριάντ.

«Αντιφάσκουν με την πρακτική πραγματικότητα της κλιμάκωσης εναντίον της χώρας μας και του αποκλεισμού που έχει επιβληθεί στη χώρα μας από το 2015», ανέφερε. «Η πραγματική ενέργεια που πρέπει να αναλάβει η Σαουδική Αραβία είναι να σταματήσει την επιθετικότητά της, να άρει τον αποκλεισμό της χώρας μας και να τερματίσει την κατοχή της πατρίδας μας», κατέληξε.

Στρατιωτική ενίσχυση του Ριάντ

Οι εξελίξεις καταγράφονται σε μια περίοδο ενίσχυσης των μέτρων στρατιωτικής προστασίας της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στις επιθέσεις των Χούθι. Σε έκτακτη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο Ριάντ, οι υπουργοί των χωρών του συμφώνου της Μέκκας συμφώνησαν να διασφαλίσουν την «ταχεία ανάπτυξη» στρατευμάτων και στρατιωτικών δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.

Την περασμένη εβδομάδα, η Βρετανία ανακοίνωσε επίσης ότι θα αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη Typhoon της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (RAF), προκειμένου να συμβάλει στην προστασία των σαουδαραβικών πόλεων και υποδομών από τις επιθέσεις των Χούθι.

Η απόφαση της Αιγύπτου να εξουσιοδοτήσει τον πρόεδρό της για την παροχή υποστήριξης στο Ριάντ προσθέτει, συνεπώς, μια νέα διάσταση στις περιφερειακές ισορροπίες, ενώ η αντίδραση των Χούθι αναδεικνύει τις δυσκολίες που συνοδεύουν τις προσπάθειες στρατιωτικής θωράκισης της Σαουδικής Αραβίας και αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή.

Το βέτο δεν είναι η καλύτερη λύση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν διαθέτει κάποια περιθώρια κινήσεων. Πράγματι, ανάμεσα στο βέτο και την ομόφωνη απόφαση, υπάρχει μια απόσταση. Η απόσταση αυτή καθορίζεται από το γεγονός ότι η εισβολή στην Κύπρο δεν έχει την παραμικρή ομοιότητα με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ως προς τα δεδομένα που διαμόρφωσαν τις δυο εισβολές.

Το 1990 ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζέιμς Μπέικερ, συναντήθηκε με τον Σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ενώ διαπραγματεύονταν την επανένωση της Γερμανίας, δηλώνοντας ρητά το εξής: ούτε ίντσα δε θα επεκταθεί το ΝΑΤΟ προς τα Ανατολικά! Παρόμοια δήλωση έκανε και ο πρόεδρος Μπους λίγο παλαιότερα στον Γκορμπατσώφ στην Σύνοδο της Μάλτα στις 2-3 Δεκεμβρίου του 1989.

Η ανατροπή των προφορικών αυτών δηλώσεων ήρθε το 1997 με την Ιδρυτική Πράξη ΝΑΤΟ-Ρωσίας, όπου υπογράφηκε το ακόλουθο σε γενικές γραμμές: Κάθε κράτος κάνει ό,τι θέλει σε θέματα ασφάλειας! Η ίδια Πράξη διευκρίνιζε ότι ούτε το ΝΑΤΟ ούτε η Ρωσία αποκτούσαν δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις του άλλου. Έτσι αποφασίστηκε η επέκταση του ΝΑΤΟ και προς την Ουκρανία. Αλλά η επέκταση αυτή θα οδηγούσε σε ένα στρατηγικό στραγγαλισμό της Ρωσίας. Δεν είναι της ίδιας υφής με εκείνη των κρατών της πρώην Ανατολικής Ευρώπης.

Όσο πιο δεδομένοι είμαστε, τόσο λιγότερο μας υπολογίζουν

Ως προς το δεύτερο δεδομένο, στις 12 Φεβρουαρίου 2015, είχαμε τη συμφωνία Minsk II, που πρόβλεπε ένα ειδικό καθεστώς τοπικής αυτοδιοίκησης των περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ. Η ολιγωρία της Ουκρανίας για την πολιτική διευθέτηση του θέματος, η αναγνώριση από τη Ρωσία των αυτοανακηρυγμένων οντοτήτων και η εισβολή που ακολούθησε έθεσαν ουσιαστικά τέλος στη διαδικασία του Minsk. 

Ως προς την Κύπρο, η Ρωσία με ψηφίσματα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει καταδικάσει την ανακήρυξη του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους. Αυτό επιβεβαιώθηκε και κατά τη συνάντηση Νίκου Δένδια με τον Λαβρόφ στις 18 Φεβρουαρίου 2022. Τότε ο Ρώσος υπουργός τόνισε ότι η θέση της Ρωσίας για το Κυπριακό παρέμενε αμετάβλητη. Οπότε οι Ρώσοι θεωρούν ότι η εισβολή στην Κύπρο διαφοροποιείται από τη δική τους εισβολή στην Ουκρανία.

Έχοντας υπόψιν όλα τα ανωτέρω δεδομένα, η Ελλάδα με τους ανάλογους διπλωματικούς χειρισμούς θα μπορούσε να πιέσει την ΕΕ για τον χαρακτηρισμό της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία ως “μοναδικής και ειδικής περίπτωσης”. Πατώντας ακολούθως στην παράγραφο 1 του Άρθρου 31 της Συνθήκης για την ΕΕ,  η Ελλάδα θα μπορούσε να ακολουθήσει σε πολλές περιπτώσεις κυρώσεων το καθεστώς της “εποικοδομητικής αποχής”.

Η “εποικοδομητική αποχή”, ως μηχανισμός λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ, επιτρέπει σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ να μη συμφωνεί με μια συγκεκριμένη απόφαση (για κυρώσεις λόγου χάριν), χωρίς όμως να εμποδίζει την υιοθέτησή της από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Η Ελλάδα λοιπόν στην περίπτωση αυτή, θα μπορούσε να απέχει με συστηματικό τρόπο και όχι περιπτωσιακά (όπως λόγου χάριν επί Κοτζιά τον Ιανουάριο του 2015 και του Μητσοτάκη τον Ιούλιο του 2026), από διάφορες κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας. Επιπλέον μια τέτοια θέση θα εκλαμβανόταν και ως έκφραση δυσαρέσκειας λόγω της διαφορετικής συμπεριφοράς της ΕΕ απέναντι στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο!

Με την “εποικοδομητική αποχή” η Ελλάδα δε θα έπαιζε τον ρόλο του μπροστάρη με τις ανούσιες αποστολές οπλικών συστημάτων και τον πλήρη ευθυγραμμισμό της με την καταστροφική  πολιτική της ΕΕ. Ακόμη, δε θα προκαλούσε προβλήματα εντός της ΕΕ όπως και στην Κύπρο ως προς την καταδίκη της εισβολής. Θα κρατούσε όμως κάποιες ισορροπίες με τη Ρωσία. Έτσι θα απέφευγε την αυτοκτονική πολιτική που υιοθέτησε, η οποία με τη σειρά της οδήγησε τις σχέσεις μας με τη Ρωσία στα τάρταρα. Όσο πιο δεδομένοι είμαστε στον πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ, τόσο λιγότερο μας υπολογίζουν. Και τέλος, υπάρχει ακόμη χρόνος για αλλαγή πλεύσης στην Ουκρανική κρίση.

Για τη διασφάλιση της επιστημονικής εγκυρότητας και την εξάλειψη κάθε υποκειμενικότητας, η μελέτη στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:

Η θεμελιώδης αυτή μακροοικονομική ισότητα αποδεικνύει ότι τα ισοζύγια του Δημόσιου Τομέα G-T, του Ιδιωτικού Τομέα S-Iκαι του Εξωτερικού Τομέα X-Mείναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Κανένας τομέας δεν μπορεί να αναλυθεί απομονωμένος από τους άλλους.

Όπου η συμπίεση των αμοιβών εργασίας (W) ως εργαλείο «τεχνητής ανταγωνιστικότητας» υποσκάπτει την εγχώρια ζήτηση, πιέζει τα παραγωγικά κέρδη (P) και καταστρέφει τη φορολογική βάση (T).

1. Τα Επίσημα Στοιχεία της Βάσης AMECO:

Όλες οι μεταβλητές αντιστοιχίζονται στους επίσημους κωδικούς της μακροοικονομικής βάσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG ECFIN), καθιστώντας την αλληλουχία των επιχειρημάτων πλήρως επαληθεύσιμη.

ΣΤΑΔΙΟ 1: Η Αρχική Αιτία — Ο Εξωτερικός Τομέας & το Εμπορικό Ισοζύγιο (2000–Σήμερα)

«ἐπειδὴ τόδε ἐστί…»: Η είσοδος στη ζώνη του Ευρώ αφαίρεσε τη δυνατότητα νομισματικής αναπροσαρμογής, μετατρέποντας το εξωτερικό ισοζύγιο της Γαλλίας σε δομικά ελλειμματικό.

1.1 Οι Εξαγωγές και Εισαγωγές Αγαθών & Υπηρεσιών

• Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών σε τρέχουσες τιμές [AMECO Code: UXGS]
• Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών σε τρέχουσες τιμές [AMECO Code: UMGS]

Πριν από την εισαγωγή του Ευρώ (τη δεκαετία του ’90), η Γαλλία διατηρούσε ισορροπημένο έως πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο. Μετά το 2000, η ονομαστική ισοτιμία «κλείδωσε». Η Γερμανία, μέσω της εσωτερικής υποτίμησης (μισθολογική συγκράτηση, μεταρρυθμίσεις Hartz), αύξησε επιθετικά τις εξαγωγές της, ενώ η Γαλλία έχασε σταδιακά την ανταγωνιστικότητα των τιμών της. Το αποτέλεσμα ήταν οι εισαγωγές [UMGS] να αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τις εξαγωγές [UXGS], δημιουργώντας μια μόνιμη δομική ψαλίδα.

1.2 Το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών / Εξωτερικό Ισοζύγιο X-M

• Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών με τον Υπόλοιπο Κόσμο [AMECO Code: UBCA]
• Καθαρός Δανεισμός (+) / Καθαρές Χρεώσεις (-) προς τον Υπόλοιπο Κόσμο [AMECO Code: UBLA]

Το [UBCA] της Γαλλίας πέρασε από σταθερά θετικό έδαφος τη δεκαετία του 1990 σε μόνιμα αρνητικό μετά το 2004–2005. Στη γλώσσα των τομεακών ισοζυγίων, όταν X-M<0(δηλαδή [UBCA] < 0), η γαλλική οικονομία ως σύνολο είναι καθαρός δανειολήπτης απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο. Αφαιρείται καθαρό εισόδημα από το εγχώριο κυκλικό σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης.

ΣΤΑΔΙΟ 2: Η Μεταβίβαση της Πίεσης στον Ιδιωτικό Τομέα & η Πιστωτική Φούσκα

«…τόδε γίγνεται»: Εφόσον το εξωτερικό ισοζύγιο αφαιρεί πόρους, το εγχώριο παραγόμενο εισόδημα πιέζεται, αναγκάζοντας τον ιδιωτικό τομέα να προσαρμόσει την αποταμίευση, τις επενδύσεις και τον δανεισμό του.

2.1 Το Διαθέσιμο Εισόδημα των Νοικοκυριών

• Ακαθάριστο Προσαρμοσμένο Διαθέσιμο Εισόδημα Νοικοκυριών [AMECO Code: AHDGM]
• Καθαρό Διαθέσιμο Εισόδημα Νοικοκυριών σε Πραγματικές Τιμές [AMECO Code: HGNDI]
• Αμοιβές Εργαζομένων [AMECO Code: UWCD] & Μερίδιο Εργασίας / Wage Share [AMECO Code: ALCD]

Η απώλεια της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας και η συνεπαγόμενη αποβιομηχάνιση συμπίεσαν τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας. Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα [HGNDI] επιβραδύνθηκε αισθητά. Η συμπίεση του μεριδίου εργασίας [ALCD] ως προσπάθεια «ανταγωνιστικότητας» κατέστρεψε την οριακή ροπή προς κατανάλωση.

2.2 Η Αποταμίευση και οι Επενδύσεις του Ιδιωτικού Τομέα

• Καθαρή Αποταμίευση του Ιδιωτικού Τομέα [AMECO Code: USNP]
• Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου Ιδιωτικού Τομέα / Επενδύσεις [AMECO Code: UIGP]
• Καθαρός Δανεισμός (+) / Καθαρές Χρεώσεις (-) Ιδιωτικού Τομέα [AMECO Code: UBLP]

Ο Ιδιωτικός Τομέας επιζητεί δομικά να διατηρεί θετικό καθαρό δανεισμό ([UBLP] > 0). Όταν η οικονομία χάνει πόρους προς τα έξω ([UBCA] < 0), ο Ιδιωτικός Τομέας μπορεί να διατηρήσει το πλεόνασμά του [UBLP] > 0 μόνο αν μειώσει τις επενδύσεις του [UIGP] ή αν μεταφέρει το έλλειμμα στο Δημόσιο Κράτος.

2.3 Η Παγίδα των Χαμηλών Επιτοκίων & η Εκτόξευση του Ιδιωτικού Χρέους (2000–2008)

• Χρέος Μη Χρηματοπιστωτικών Εταιρειών % του ΑΕΠ [AMECO Code: UGDOP]
• Χρέος Νοικοκυριών & ΜΚΟ % του ΑΕΠ [AMECO Code: UGDOH]

Με την είσοδο στο Ευρώ, τα επιτόκια δανεισμού υποχώρησαν απότομα στα γερμανικά επίπεδα. Η Γαλλία δανειζόταν με φθηνούς όρους, ωσάν να διέθετε τη γερμανική παραγωγική δομή. Αυτή η τεχνητή πιστωτική επέκταση επέτρεψε στον γαλλικό Ιδιωτικό Τομέα να καλύπτει προσωρινά την αφαίρεση εισοδήματος από το εξωτερικό έλλειμμα [UBCA < 0] μέσω ιδιωτικού δανεισμού.

Η κατανάλωση συντηρήθηκε τεχνητά με «δανεικά», πυροδοτώντας παράλληλα μια φούσκα τιμών στα ακίνητα. Όταν η κρίση του 2008 χτύπησε την Ευρώπη, η κάνουλα της ιδιωτικής πίστωσης έκλεισε απότομα, αποκαλύπτοντας έναν διπλά καταχρεωμένο Ιδιωτικό και Δημόσιο Τομέα.

Σε εκείνο το σημείο εκδηλώθηκε ο απόλυτος τραγέλαφος: έχοντας εκχωρήσει τη νομισματική της κυριαρχία, η Γαλλία δεν μπορούσε να καταφύγει στη διορθωτική υποτίμηση του φράγκου. Το μοναδικό «όπλο» που της απέμεινε ήταν η εσωτερική υποτίμηση —δηλαδή η βίαιη συμπίεση μισθών, συντάξεων και δημόσιων δαπανών— η οποία σφράγισε την οριστική αποδιοργάνωση του παραγωγικού της ιστού.

ΣΤΑΔΙΟ 3: Η Υποχρεωτική Παρέμβαση του Δημοσίου — Έλλειμμα & Δημόσιο Χρέος

«…ἐξ ἀνάγκης συμβαίνει»: Όταν το εξωτερικό ισοζύγιο είναι ελλειμματικό και ο ιδιωτικός τομέας πλεονασματικός, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν είναι επιλογή ή «σπατάλη», αλλά μαθηματική ισότητα.

3.1 Δημόσιες Δαπάνες, Έσοδα και Δημοσιονομικό Ισοζύγιο

• Συνολικές Δαπάνες Γενικής Κυβέρνησης [AMECO Code: UUTG]
• Συνολικά Έσοδα Γενικής Κυβέρνησης [AMECO Code: URTG]
• Καθαρός Δανεισμός (+) / Καθαρές Χρεώσεις (-) Γενικής Κυβέρνησης [AMECO Code: UBLG]

Από τη θεμελιώδη εξίσωση UBLG+UBLP+UBCA=0 προκύπτει άμεσα: UBLG=-UBLP+UBCA. Εφόσον το [UBCA] είναι αρνητικό και το [UBLP] θετικό, το δημοσιονομικό ισοζύγιο [UBLG] πρέπει να είναι αρνητικό (έλλειμμα). Το γαλλικό κράτος διατήρησε υψηλές τις δαπάνες [UUTG] για να κρατήσει όρθια την κοινωνική συνοχή, ενώ τα έσοδα [URTG] υστερούσαν λόγω αναιμικής ανάπτυξης.

3.2 Η Συσσώρευση του Δημόσιου Χρέους

• Ακαθάριστο Δημόσιο Χρέος Γενικής Κυβέρνησης [AMECO Code: UGDG]
• Ακαθάριστο Δημόσιο Χρέος ως % του ΑΕΠ [AMECO Code: UGDGA]

Η διαρκής αυτή κάλυψη των τομεακών ελλειμμάτων της οικονομίας από το Κράτος οδήγησε στη συσσώρευση των ελλειμμάτων [UBLG] στο συνολικό απόθεμα χρέους [UGDG], εκτινάσσοντας το [UGDGA] από το ~58% του ΑΕΠ το 2000 σε επίπεδα άνω του 110% σήμερα.

ΣΤΑΔΙΟ 4: Οι Τρεις Μεγάλες Διαρροές (Leakages) & η Κοινωνική Πρόσκρουση

«…τελευτᾷ δὲ εἰς τοῦτο»: Το τριπλό αδιέξοδο των διαρροών οδηγεί στη δημοσιονομική ασφυξία, την κατάρρευση του ΑΕΠ και την κοινωνική έκρηξη.

• 1. ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΤΟΚΩΝ [AMECO: UYIG] –> Μεταβίβαση πλούτου σε ξένους ομολογιούχους χωρίς παραγωγή ΑΕΠ.
• 2. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ [AMECO: UBCA < 0] –> Μόνιμη υπεροχή των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών.
• 3. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΡΡΟΗ [AMECO: USNP – UIGP] –> Λιμνάζοντα κέρδη και αποταμιεύσεις που δεν γίνονται παραγωγικές επενδύσεις

4.1 ΑΕΠ, Ανεργία & το Πολιτικό Αδιέξοδο

• Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε Σταθερές Τιμές [AMECO Code: OVGD]
• Ποσοστό Ανεργίας (Ορισμός ILO) [AMECO Code: ZUTN]

Όταν η γαλλική ελίτ επιχειρεί να επιβάλει «λιτότητα» για να μειώσει το [UBLG], συμπιέζει το [HGNDI] και το [OVGD]. Χαλάει έτσι τον παρονομαστή του λόγου Χρέους/ΑΕΠ [UGDGA], κάνοντας το χρέος να φαίνεται ακόμα μεγαλύτερο, ενώ η ανεργία [ZUTN] και η επισφάλεια επιδεινώνονται. Η Αριστοτελική αλυσίδα αιτιότητας αποδεικνύει την πλήρη αλληλουχία της κατάρρευσης:

Η Αριστοτελική Αλυσίδα Κατάρρευσης (Σύνοψη): Ευρώ & Απώλεια Ανταγωνιστικότητας —> Εξωτερικό Έλλειμμα [UBCA < 0] —> Φθηνή Πίστωση & Ιδιωτική Υπερχρέωση (2000-2008) —> Πίεση στο Διαθέσιμο Εισόδημα [HGNDI] —> Υποχρεωτικό Δημόσιο Έλλειμμα [UBLG < 0] —> Εκτόξευση Χρέους / ΑΕΠ [UGDGA] —> Αιμορραγία Τόκων [UYIG] —> Αυταρχική Επιβολή Εσωτερικής Υποτίμησης —> Κοινωνικό «Μπουρλότο»

Η Χρεωκοπία μιας «Δημοκρατίας» και η Οργή του Λαού

Είκοσι πέντε και πλέον χρόνια μετά την αρχική θεσμική εκχώρηση της κυριαρχίας – ξεκινώντας από την απερισκεψία του Φρανσουά Μιτεράν, χωρίς να ξεχναμε τον Βαλερύ Ζισκάρ ντ’ Εσταίν τον Ντελόρ  και τη διαρκή, δογματική ανοησία της καθεστωτικής τάξης που ακολούθησε – ο λογαριασμός έφτασε στο ακέραιο.

Ο γαλλικός λαός εξαπατήθηκε βάναυσα: του υποσχέθηκαν ότι η ένταξη στην Ευρωζώνη και το «ισχυρό νόμισμα» θα του εξασφάλιζαν ευημερία, σταθερότητα και σύγκλιση με τους ισχυρότερους. Αντ’ αυτού, παραδόθηκε αμαχητί σε έναν μηχανισμό οικονομικού στραγγαλισμού.

Όταν η συσσωρευμένη φτώχεια, η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών και η αλαζονεία των Βρυξελλών συναντήθηκαν με την ανάλγητη εμμονή της ελίτ στο αποτυχημένο νεοφιλελεύθερο μοντέλο, η κοινωνία εξερράγη. Από τα οδοφράγματα των «Κίτρινων Γιλέκων» μέχρι τις διαρκείς κοινωνικές εκρήξεις και το απόλυτο πολιτικό αδιέξοδο, η Γαλλία έγινε «μπουρλότο».

Και παρ’ όλα αυτά, η γαλλική και ευρωπαϊκή ελίτ συνεχίζει να σφυρίζει αδιάφορα, επιμένοντας στο ίδιο καταστροφικό δόγμα. Αποδεικνύεται έτσι ότι αυτό που αποκαλούν σήμερα «δημοκρατία» δεν είναι παρά μια ξεφτίλα-δημοκρατία: ένα κέλυφος χωρίς περιεχόμενο, όπου οι πολίτες απλώς καλούνται να ψηφίζουν τελετουργικά, ενώ οι αγορές και η τεχνοκρατία αποφασίζουν για τη μοίρα τους, μετατρέποντας έναν περήφανο λαό σε θεατή και θύμα της ίδιας του της παρακμής.

Στην Ουκρανία, οι στρατιώτες στο μέτωπο, και οι σταθμοί διοίκησης πιο πίσω, βρίσκονται σε οχυρωματικά έργα (dugouts), ενώ στις πόλεις τα εργοστάσια πολεμικού υλικού είναι διεσπαρμένα και κρυμμένα σε υπόγεια κτιρίων και σε καταφύγια του Ψυχρού Πολέμου. Ο Ρωσικός στρατός είναι πολύ μεγαλύτερος, αλλά μετά τις αρχικές επιτυχίες του το 2022 σημειώνει αμελητέα πρόοδο έκτοτε, καθώς απέτυχε να αποκόψει τον εφοδιασμό των Ουκρανικών δυνάμεων από τα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας.

Το Ιράν διαθέτει εκτεταμένες υπόγειες εγκαταστάσεις διοίκησης, αποθέματα πυραύλων και υποστηρικτικές υποδομές—όπως οι υπόγειες «πυραυλικές πόλεις» στο Κερμανσάχ και το Ισπαχάν, ή οι ενισχυμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό και τη Νατάντζ. Ακόμη και οι ΗΠΑ από κοινού με το Ισραήλ, με τον πλήρη έλεγχο του αέρα και τις δυνατότητες πληγμάτων ακριβείας, δυσκολεύονται να εξαλείψουν αυτές τις δυνατότητες. Εν τω μεταξύ, το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να πλήττει στόχους με πυραύλους ή drones που τροχοδρομούνται αστραπιαία έξω από τις υπόγειες εγκαταστάσεις.

Στη Γάζα, τα υπόγεια δίκτυα των αμυνομένων περιέπλεξαν σημαντικά τις ισραηλινές πολεμικές επιχειρήσεις επί σχεδόν δύο χρόνια (27 Οκτωβρίου 2023 – 10 Οκτωβρίου 2025). Ωστόσο, το Ισραήλ πέτυχε τελικά κάποια αποφασιστικά αποτελέσματα, καθώς η περιοχή είναι μικρή και περίκλειστη, γεγονός που κατέστησε εφικτή την πλήρη απομόνωσή της και τον αποκλεισμό τού ανεφοδιασμού τού υπόγειου δικτύου τής Χαμάς.

Η θωράκιση των νησιών

Δεδομένου ότι τα εφόδια μεταφέρονται κυρίως στην επιφάνεια, ο ανεφοδιασμός υπό τα πυρά τού εχθρού—η αμφισβητούμενη υποστήριξη (contested sustainment)—καθίσταται ο κρίσιμος παράγοντας για την έκβαση του πολέμου. Το κύριο ερώτημα σχεδιασμού για έναν επιτιθέμενο δεν είναι πλέον αν η τοπική στρατιωτική του υπεροχή αρκεί για ταχεία νίκη, αλλά αν μπορεί να στερήσει τον εφοδιασμό που κρατά σε λειτουργία το υπόγειο σύστημα του αμυνόμενου.

Οι άνθρωποι σε υπόγειες θέσεις μάχης χρειάζονται τροφή, ενέργεια (ηλεκτρικό ρεύμα ή ντίζελ), πυρομαχικά, drones και ανταλλακτικά για τον εξοπλισμό τους, ενώ η υπόγεια παραγωγή απαιτεί πρώτες ύλες. Αν διακοπεί αυτή η ροή και οι εγκαταστάσεις απομονωθούν πλήρως, ο αμυνόμενος εξασθενεί. Έτσι, οι επιθετικές εκστρατείες προσλαμβάνουν τα στρατηγικά χαρακτηριστικά ενός πολιορκητικού πολέμου σε εθνική ή περιφερειακή κλίμακα. 

Ενώ δηλαδή από τους αρχαίους χρόνους το αντικείμενο της πολιορκίας ήταν ένα κάστρο ή μια πόλη, σήμερα η σύγχρονη στρατιωτική τεχνολογία το διευρύνει γεωγραφικά στο επίπεδο ολόκληρης της επικράτειας του αμυνόμενου—όπως π.χ. συνέβη στην Κύπρο κατά τις επιχειρήσεις τού Αττίλα το 1974, οπότε οι τουρκικές αεροναυτικές δυνάμεις επέβαλαν καθεστώς αποκλεισμού τής μεγαλονήσου.

Το πρωταρχικό δίδαγμα για κάθε επίδοξο επιτιθέμενο είναι σαφές: ο πόλεμος εναντίον ενός καλά οχυρωμένου αμυνόμενου καθίσταται μακροχρόνιος εάν ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να επιβάλει πλήρη απομόνωση εφοδιασμού τού αμυνόμενου σε ολόκληρη την επικράτειά του. Αν ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να σφραγίσει κάθε σύνορο—όπως π.χ. συνέβη στη μεγάλη έκταση της Ουκρανίας (603.500 τ.χλμ.) ή στην τεράστια έκταση του Ιράν (1.648.195 τ.χλμ.)—τότε το υπόγειο σύστημα του αμυνόμενου θα μπορεί να επιβιώνει σε μακροχρόνια περίοδο.

Για τον αμυνόμενο, το καθήκον υπερβαίνει την απλή κατασκευή υποδομών· απαιτείται προετοιμασία των υπόγειων εγκαταστάσεων για πολιορκία, επίτευξη της κατάλληλης ισορροπίας στους αμυντικούς προϋπολογισμούς μεταξύ εξοπλισμών και υποδομών, και αμυντικοί εξοπλισμοί που θα στερήσουν από τον επιτιθέμενο την ικανότητα να επιβάλει καθεστώς άρνησης περιοχής (area denial). Παράλληλα απαιτείται η διασφάλιση γραμμών ανεφοδιασμού τού αμυνόμενου μέσω ισχυρών διπλωματικών συμμαχιών του με γειτονικά κράτη.

Το δίδαγμα για τα νησιά

Καταλήγει δε το άρθρο ότι, από το σημείο που βρισκόμαστε, είναι αδύνατο να προβλέψουμε πού θα καταλήξει η ισορροπία μεταξύ επίθεσης και άμυνας. Όμως κάθε επιτιθέμενος που δεν μπορεί να αποκλείσει και απομονώσει ολόκληρη την επικράτεια ενός καλά οχυρωμένου και μάλιστα υπογειοποιημένου αμυνόμενου, θα διαπιστώσει ότι η γρήγορη και αποφασιστική νίκη τού επιτιθέμενου παραμένει εντελώς απρόσιτη.

Με βάση τις επισημάνσεις τού άρθρου, συνάγουμε ότι τα νέα δεν είναι και τόσο καλά για τις αναθεωρητικές δυνάμεις τής Τουρκίας. Τα νησιά τού Αιγαίου μπορούν να γίνουν απόρθητα εάν υπογειοποιηθούν πλήρως όλες οι στρατιωτικές δυνάμεις που τα υπερασπίζονται (κατά το πρότυπο του Ιράν) και παράλληλα εάν μπορεί να προστατευθεί όλος ο τοπικός άμαχος πληθυσμός σε υπόγεια καταφύγια (κατά το πρότυπο του Ισραήλ). 

Υπό τέτοιες συνθήκες ολιστικής οχυρωματικής υπογειοποίησης, η απομένουσα πρόκληση για την Ελλάδα είναι ο στοιχειώδης ανεφοδιασμός των ελληνικών νησιών εν καιρώ πολέμου. Οι αεροναυτικές ελληνικές δυνάμεις εξοπλίζονται ώστε να αποστερήσουν την Τουρκία από τη δυνατότητα να επιβάλει ολοσχερή αεροναυτικό αποκλεισμό—καθεστώς άρνησης περιοχής (A2/AD – Anti-Access/Area Denial)—σε οποιοδήποτε νησί στα ανατολικά όρια της ελληνικής επικράτειας.

Δηλαδή η σύγχρονη τεχνολογία δίνει τη δυνατότητα στην Ελλάδα να μετατρέψει κάθε ελληνικό ανατολικό νησί σε σύγχρονο «Μεσολόγγι», μπροστά από τα τείχη τού οποίου συνετρίβοντο οι οθωμανικές επιθέσεις επί τέσσερα χρόνια (25 Οκτωβρίου 1822 – 10 Απριλίου 1826), ή σε σύγχρονη «Σάμο», την οποία οι συνενωμένες τριηπειρωτικές οθωμανικές δυνάμεις απέτυχαν να την καταλάβουν το 1821 – 1824.

Αυτά βέβαια τα γνωρίζουν οι εξ ανατολών γείτονές μας, που φέρονται να ονειροπολούν να επαναλάβουν τις περιπατητικές επιδόσεις τού Αττίλα, σε κάποια ελληνικά νησιά αυτή τη φορά, ξαφνικά μια νύχτα σύμφωνα με τον Ερντογάν. Γι’ αυτό εξ άλλου, η Άγκυρα ωρύεται σε κακόηχους τόνους για τα 522 νέα οχυρωματικά έργα στα νησιά τού Αιγαίου και στην ηπειρωτική Ελλάδα, όπως επίσης και για τη στρατηγική και τους υπερσύγχρονους εξοπλισμούς πολυεπίπεδης άμυνας (multiple-layer defense) της Ελλάδας στον Έβρο, το Αιγαίο και το Σύμπλεγμα της Μεγίστης.

* Το The Strategist εκδίδεται από το Australian Strategic Policy Institute (ASPI), το οποίο χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Άμυνας της Αυστραλίας και τις κυβερνήσεις των Η.Π.Α., Καναδά, Βρετανίας, Ολλανδίας, και Ιαπωνίας, καθώς επίσης από βιομηχανίες στρατιωτικών εξοπλισμών όπως η Lockheed Martin και η Raytheon Technologies.

*Το RealClear Defense είναι μέρος τού δικτύου RealClear Media Group (RCMG), με έδρα στο Σικάγο (Η.Π.Α.), και εστιάζει αποκλειστικά σε θέματα εθνικής ασφάλειας, αμυντικής στρατηγικής, στρατιωτικών εξοπλισμών και εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Ως εξειδικευμένος θεματικός ιστότοπος, το RealClear Defense «δημιουργήθηκε κατόπιν αιτήματος του Επιτελείου τού Πενταγώνου και του Κοινοβουλίου παρά την Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων» (The Pentagon and Hill staff on the House Armed Services Committee) του Αμερικανικού Κογκρέσου.