«Πυρά» κατά της κυβέρνησης εκτόξευσε και ο υπεύθυνος του τομέα Εθνικής Άμυνας του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης τόσο κατά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και εναντίον του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια για το ουκρανικό drone στη Λευκάδα

«Ο κ. Δένδιας μας ανακοίνωσε-με σχεδόν πανηγυρικό ύφος-ότι γνωρίζει για το θαλάσσιο drone με τα εκρηκτικά που επιχειρούσε εντός των θαλάσσιων συνόρων της Ελλάδας και ανακαλύφθηκε τυχαία από ανυποψίαστους ψαράδες, καθώς και ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε γιατί και τα δικά μας drones…έχουν ανάλογες δυνατότητες» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Κατρίνης για να προσθέσει.

«Μας είπε ότι “ξέρει”, αλλά ο ελληνικός λαός δεν πρέπει να μάθει τίποτα για την προέλευση του drone, τους σκοπούς που εξυπηρετούσε, αλλά και το πως βρέθηκε να κινείται ανενόχλητο στη Λευκάδα. Ο κ. Δένδιας “ξέρει”, όπως πιθανότατα ξέρει και ποιος τον παρακολουθούσε και για αυτό δεν προσέφυγε στη δικαιοσύνη, ώστε να μην έρθει σε σύγκρουση μαζί του».

Ο κ. Κατρίνης κάνει λόγο για ζοφερό σκηνικό. «Ένας Πρωθυπουργός που εκβιάζεται από τον έμπορο του Predator, υπουργοί και ανώτατοι αξιωματικοί που παρακολουθούνται και μια χώρα ξέφραγο αμπέλι, με την πλήρη έννοια του όρου. Μια χώρα που κόβουν-ανενόχλητα- βόλτες drones ξένων χωρών με εκρηκτικά, μια χώρα που κινδυνεύει να μετατραπεί σε θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων και να καταστεί μέρος του προβλήματος».

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς, εστιαζόμενος στις υποκλοπές, αναφέρει ότι ο Δημητριάδης σε συνέντευξή του «όχι μόνο ομολογεί ότι έχει πολιτική ευθύνη για το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων, η οποία προφανώς και ανάγεται στον Πρωθυπουργό αλλά στέλνει μήνυμα σε όλους τους ηθικούς αυτουργούς ότι δεν είναι διατεθειμένος να συνεχίσει να πληρώνει το τίμημα της πολιτικής αφάνειας για λογαριασμό τους».

«Ο κ. Δημητριάδης από θέση αφ’ υψηλού στο απυρόβλητο χάρη στις μεθοδεύσεις συγκάλυψης του θείου του και Πρωθυπουργού, δίνει συνέντευξη επιδιώκοντας την πολιτική του νεκρανάσταση» σημειώνει ο Κώστας Τσουκαλάς, σχολιάζοντας τη συνέντευξη Δημητριάδη στη Realnews, κατά την οποία ο πρώην γενικός γραμματέας του Μαξίμου, υποστηρίζει ότι ανέλαβε την ευθύνη για τις υποκλοπές, «για να προστατεύσει την κυβέρνηση, τις μυστικές υπηρεσίες και την πατρίδα».

Καλώντας τον να απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων «που δεν του τέθηκαν», ο κ. Τσουκαλάς, επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι «στη νέα εξεταστική επιτροπή για τις υποκλοπές, ο Γρηγόρης Δημητριάδης πρέπει να είναι το πρώτο πρόσωπο που θα κληθεί να καταθέσει».

Ειδικότερα αναφέρει: «Ο επιτελικός ωτακουστής, εξουσιοδοτούμενος βάσει της 344 απόφασης, ΦΕΚ 2659/2021 με εντολή Πρωθυπουργού να υπογράφει έγγραφα, πράξεις και αποφάσεις που αφορούν στην Ε.Υ.Π, μας πληροφορεί ότι “έγινε θυσία” για να προστατεύσει την κυβέρνηση, την παράταξη, τις μυστικές υπηρεσίες και την πατρίδα (!). Το Μέγαρο Μαξίμου οφείλει να γνωρίζει ότι πατριωτικό καθήκον δεν είναι η δημιουργία παρακράτους παράνομων παρακολουθήσεων, που έθεσε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια. Είναι σίγουρα, όμως, η λογοδοσία και η τιμωρία όσων το επινόησαν και χειραγωγούν τους θεσμούς για να εξασφαλίσουν την ασυλία τους».

Ο κ. Τσουκαλάς τονίζει ότι σε ένα κράτος δικαίου, οι μυστικές υπηρεσίες δεν προστατεύονται από τον κ. Δημητριάδη — προστατεύονται από τη νομιμότητα και τον δημοκρατικό έλεγχο. Η επίκληση της «εθνικής ασφάλειας» για να δικαιολογηθεί η παρακολούθηση πολιτικών αντιπάλων και δημοσιογράφων δεν είναι υπευθυνότητα, είναι κανονικοποίηση αυταρχικών πρακτικών. Και η προσπάθεια του κ. Δημητριάδη να εμφανιστούν όσοι ζητούν απαντήσεις, όπως ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης, ως «τοξικοί» ή «υποκινούμενα κέντρα», είναι η κλασικότερη μέθοδος πολιτικής υπεκφυγής: Ὀταν δεν μπορείς να υπερασπιστείς τις πράξεις σου, επιτίθεσαι σε όσους τις αποκαλύπτουν».

Και θέτει τα εξής ερωτήματα:

«Δεδομένου ότι αποφάσισε να σπάσει δημοσίως τη σιωπή του, ας μας απαντήσει σε μερικά ερωτήματα που δεν του τέθηκαν :

-Ως προϊστάμενος της ΕΥΠ σύμφωνα με τα καθήκοντα του: γιατί παρακολουθούνταν ο κ. Χατζηδάκης, ο κ. Μυλωνάκης και στενοί τους συνεργάτες; «Προστατευόταν» η πατρίδα και τότε;

-Γνωρίζει τον κ. Ντίλιαν; Τι έχει να πει για τους ισχυρισμούς του Ντίλιαν ότι συνεργάζεται μόνο με κυβερνήσεις και κρατικές αρχές;

-Πώς εξηγεί τους κοινούς στόχους ΕΥΠ-predator;

-Ως νομικός πώς κρίνει το γεγονός ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Τζαβέλλας, που άφησε την υπόθεση στο αρχείο είχε άμεση εμπλοκή στην υπόθεση καθώς με την υπογραφή του εκτελούνταν υποκλοπές;

»Όσο αποφεύγει να απαντά στα επίμονα ερωτήματα, δεν δείχνει θάρρος αλλά θράσος. Το ότι αντί να λογοδοτεί, επιδιώκει εμφανή πολιτικό ρόλο, είναι το κορυφαίο στιγμιότυπο της παρακμής που βιώνει η χώρα», σημειώνει ο κ. Τσουκαλάς. «O κ.Δημητριάδης δεν ήταν ένας απλός κομματικός στρατιώτης που «θυσιάστηκε». Ήταν ο πλέον στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού, ο πιο ισχυρός παρασκηνιακός παράγοντας της κυβέρνησης, και το κεντρικό πολιτικό πρόσωπο του Μεγάρου Μαξίμου την περίοδο που εξελισσόταν το σκάνδαλο. Γενικόλογες αναφορές σε «πολιτική ευθύνη» και «διαπλοκή» δεν αρκούν. Οφείλει να σταθεί μπροστά στη Δικαιοσύνη και να δώσει συγκεκριμένες, δημόσιες, καταγεγραμμένες απαντήσεις για τον ρόλο του και όσα υποστηρίζει.

»Στη νέα εξεταστική επιτροπή για τις υποκλοπές, ο Γρηγόρης Δημητριάδης πρέπει να είναι το πρώτο πρόσωπο που θα κληθεί να καταθέσει». καταλήγει ο κ. Τσουκαλάς.

Αντί να διατηρεί 40.000 στρατιώτες στην Μεγαλόνησο, η Τουρκία όφειλε να σέβεται την υπογραφή της και να μην συμβάλει στην διαιώνισή της διχοτομήσεως. Απύθμενο θράσος έχουν οι προτάσεις της Τουρκίας περί συγκροτήσεως διεθνούς διασκέψεως για το Κυπριακό πρόβλημα, όταν η ίδια δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως κρατική οντότητα κι εξισώνει την Τουρκοκυπριακή κοινότητα με την Ελληνοκυπριακή, ενώ οι Τουρκοκύπριοι αντιστοιχούσαν στο18% του πληθυσμού της νήσου το 1974.

Παρά τον έκνομο εποικισμό από Τουρκία, η αναλογία 80/20% εξακολουθεί να ισχύει. Θεωρεί δε τον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, ως υφιστάμενο του Τούρκου προέδρου, να δέχεται τις εντολές του – όπερ αγενές και εκτός διεθνούς πραγματικότητος.

Ματαιοπονεί η Τουρκία

Μάταιες όλες αυτές οι Τουρκικές αξιώσεις. Δεν συνιστούν παραγωγικές ιδέες για την επίλυση του Κυπριακού ως ζητήματος εισβολής και κατοχής, που ουδέποτε απεδέχθη το Συμβούλιο Ασφαλείας – ούτε στο Ανατολικό Τιμόρ. Η Αίγυπτος θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της, που απορρέουν από την συμφωνία πωλήσεως του Κυπριακού φυσικού αερίου και η νόμιμη κυβέρνηση της Κύπρου θα παρακαταθέσει σε ειδικό Ταμείο το 18% των εσόδων εκ της πωλήσεως του κοιτάσματος.

Οψέποτε η Τουρκία μαζέψει τα στρατεύματα κατοχής της Μεγαλονήσου και πάνε από εκεί που ήλθαν, να είναι βεβαία ότι η ευημερούσα Κύπρος θα αποδώσει στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα όσα της ανήκουν. Τις κουτοπονηριές αλλού.

Η Τουρκία επιδιώκει τη μέγιστη εθνική αυτονομία: Να παράγει μόνη της τα οπλικά της συστήματα, να μην εξαρτάται από δυτικές αλυσίδες εφοδιασμού και να διατηρεί πλήρη πολιτικό και στρατηγικό έλεγχο. Αυτή η λογική βασίζεται στην κρατική αυτάρκεια και στην ανεξάρτητη άσκηση ισχύος.

Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη συλλογική κυριαρχία: Βαθύτερη ενοποίηση, κοινή αμυντική παραγωγή, αμοιβαία εξάρτηση μεταξύ των κρατών-μελών και περιορισμό της εθνικής αυτονομίας προς όφελος ενός ευρωπαϊκού στρατηγικού κέντρου. Για τις Βρυξέλλες, η στρατηγική αυτονομία σημαίνει απεξάρτηση από τις ΗΠΑ, όχι ενίσχυση ξεχωριστών εθνικών στρατών εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Άρα, το πρόβλημα δεν είναι απλώς πολιτικό ή διπλωματικό· είναι δομικό και ιδεολογικό: Η Τουρκία χτίζει ένα παράλληλο, αυτόνομο σύστημα, ενώ η Ευρώπη επιδιώκει ενσωμάτωση και κοινό έλεγχο.

Τα αγκάθια στις σχέσεις

Η πίεση αυξάνεται λόγω αποφάσεων που έλαβε πρόσφατα η Ευρώπη για την αμυντική της βιομηχανία. Η Επιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε τροπολογία που αποκλείει την Τουρκία από τα αμυντικά σκέλη του επόμενου Horizon Europe (2028-2034), του βασικού προγράμματος χρηματοδότησης έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ. Η Τουρκία αποκλείεται επίσης από το Security Action for Europe (SAFE), το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο άμυνας της ΕΕ, ενώ ο Καναδάς έχει ήδη ενταχθεί. Χώρες όπως η Ουκρανία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και αρκετές μικρότερες χώρες (κυρίως στα Βαλκάνια) έχουν άλλες προνομιακές ρυθμίσεις με το μπλοκ.

Η Τουρκία ίσως μπορέσει ακόμη να συμμετάσχει σε κάποιες από αυτές τις δομές με κάποια μορφή, αλλά τα πράγματα δεν φαίνονται καλά. Καμία από τις σχετικές ψηφοφορίες δεν ήταν ιδιαίτερα οριακή. Η τουρκική πολιτική ελίτ αντέδρασε με πικρία. Πρόσφατα δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου κατήγγειλαν τις αποφάσεις της ΕΕ, αναφέροντας ότι οι Ευρωπαίοι κάνουν στρατηγικό λάθος αποκλείοντας την Τουρκία.

Υποστηρίζουν ότι ο κόσμος γίνεται πολύ πιο επικίνδυνος, η Ευρώπη δεν ξέρει πώς να αμυνθεί, και «η Τουρκία είναι εδώ για να βοηθήσει» (“αμελώντας” βέβαια ότι αποτελεί δύναμη κατοχής ενός κράτους-μέλους της ΕΕ και διατηρεί το casus belli για ένα άλλο!).

Οι διαφορές

Είναι αλήθεια ότι η Τουρκία διαθέτει ισχυρή βιομηχανική βάση, αποτελεσματικά drones, νέο εργατικό δυναμικό και αξιόλογη πολεμική εμπειρία. Αλλά είναι πράγματι η Ευρώπη καταδικασμένη χωρίς την Τουρκία; Ο σκοπός της ευρωπαϊκής αμυντικής ενίσχυσης είναι ότι ο κόσμος έχει αλλάξει και η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να εμπιστεύεται πολιτικές οντότητες που δεν βρίσκονται κάτω από τη δική της ομπρέλα.

Η εποχή της εξάρτησης από την Αμερική έχει τελειώσει. Η άμυνα πρέπει να επανασυνδεθεί με το ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο. Γιατί λοιπόν οι Ευρωπαίοι να θεωρήσουν ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να εντάξουν την Τουρκία, η οποία πολιτικά είναι ακόμη πιο απομακρυσμένη από αυτούς, απ’ ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες; Έχουν ήδη δει, μέσω της Ουγγαρίας, πόσο επιζήμιο μπορεί να είναι όταν μια χώρα δεν είναι ενσωματωμένη στον πολιτικό τους πυρήνα. Γιατί η Ευρώπη να ρισκάρει τώρα με την Τουρκία;

Μπορεί να πει κανείς ότι η Τουρκία διαθέτει μέγεθος και εμπειρία. Αλλά πόσο ακριβώς; Η Τουρκία πράγματι υπεραποδίδει στην αμυντική βιομηχανία, αλλά δύσκολα αλλάζει το παιχνίδι για την Ευρώπη. Η τουρκική αμυντική βιομηχανία παράγει περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, περίπου όσο το Ισραήλ, ή λίγο μικρότερη από της Νότιας Κορέας. Αλλά και πάλι, η ιταλική εταιρεία Leonardo είναι περίπου αυτού του μεγέθους.

Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία αξίζει 200 δισεκατομμύρια, και οι Γερμανοί μόλις ξεκινούν, επανενεργοποιώντας την παλιά πολεμική μηχανή. Μέχρι το 2029, η Γερμανία σχεδιάζει να δαπανά το 3,5% του ΑΕΠ της για άμυνα, πράγμα που σημαίνει ότι θα ξεπερνά κατά πολύ τη Βρετανία και τη Γαλλία.

Τουρκία και ευρωπαϊκή άμυνα

Κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι αυτό που καθιστά την Τουρκία ξεχωριστή, δεν είναι τόσο το μέγεθος της αμυντικής της βιομηχανίας, όσο οι δυνατότητες και η τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει με την πάροδο του χρόνου. Αξιόπιστες εκθέσεις αναλυτών υποστηρίζουν ότι η Τουρκία έχει αναπτύξει ένα πραγματικά εγχώριο χαρτοφυλάκιο πυραύλων.

Η βιομηχανία drones είναι πλέον σε μεγάλο βαθμό αυτάρκης. Ο πρόεδρος Ερντογάν υπόσχεται συνεχώς να κόψει τον ομφάλιο λώρο και να γίνει πλήρως αυτάρκης, ενώ προσεγγίζει το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο ως πελάτες και εταίρους πάνω σε αυτή τη βάση.

Το ίδιο πράγμα που κάνει την τουρκική βιομηχανία εντυπωσιακή με τα δικά της κριτήρια – η ανεξαρτησία από τις δυτικές αλυσίδες εφοδιασμού – είναι ακριβώς αυτό που την καθιστά ασύμβατη με αυτό που προσπαθεί τώρα να οικοδομήσει η Ευρώπη. Ο σχεδιασμός της Τουρκίας είναι ένα παράλληλο σύστημα, που δεν λογοδοτεί σε κανέναν στις Βρυξέλλες, με τη δική του λογική εξαγωγών και τα δικά του κράτη-πελάτες.

Για την Άγκυρα, αυτό είναι τεράστιο επίτευγμα. Για το Βερολίνο και το Παρίσι, είναι το αντίθετο. Για την Ευρώπη, ο βασικός στόχος είναι η βαθύτερη ενοποίηση και η αμοιβαία εξάρτηση μεταξύ των κρατών-μελών της. Επιδιώκεται η μείωση των επικαλύψεων στην αμυντική παραγωγή, η εγκατάλειψη των εθνικών φιλοδοξιών πλήρους αυτάρκειας και η εξειδίκευση κάθε χώρας σε συγκεκριμένους τομείς, μέσα από διασυνοριακή συνεργασία και κοινό σχεδιασμό. Η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας δεν αφορά την ενίσχυση ξεχωριστών εθνικών στρατών, αλλά τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αμυντικής δομής, που δεν θα εξαρτάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συνοψίζοντας: η βασική αξία πίσω από την τουρκική αμυντική βιομηχανία είναι η εθνική αυτάρκεια, ενώ η βασική αξία της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας είναι η σύγκλιση σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν διαφορετικές αντιλήψεις περί κυριαρχίας. Η Τουρκία θέλει να μεγιστοποιήσει την εθνική κυριαρχία. Η Ευρώπη θέλει να μοιράσει την εθνική κυριαρχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κανένα από τα δύο δεν είναι διαπραγματεύσιμο.

Το βασικό ζήτημα δεν είναι αν η εξωτερική πολιτική του Ερντογάν είναι επιτυχημένη, ή αν η τουρκική αμυντική βιομηχανία αναπτύσσεται, αλλά ποια στρατηγική θέση επιλέγει η ίδια η Τουρκία μέσα στο διεθνές σύστημα. Η συζήτηση γύρω από την επιτυχία έχει νόημα, μόνο αν γίνει αποδεκτή η αντίληψη ότι η χώρα πρέπει να λειτουργεί ως αυτόνομη δύναμη, με έμφαση στην πλήρη εθνική κυριαρχία και την ανεξάρτητη πορεία από την Ευρώπη. Αν όμως το ζητούμενο είναι μια βαθύτερη πολιτική και αμυντική ενσωμάτωση με την Ευρώπη, τότε το ερώτημα αλλάζει και αφορά το αν η Τουρκία έχει επιλέξει συνειδητά να μείνει εκτός αυτού του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Όπως αναφέρει ο Γιάννηςς Καλλιάνος σε ανάρτησή του, με την οποία δίνει και σχετικό χάρτη, «η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας θα αρχίσει να γίνεται αισθητή από την Κυριακή και θα συνεχιστεί την Κυριακή, τη Δευτέρα και κυρίως την Τρίτη, όταν και φαίνεται να κορυφώνεται η μεταφορά θερμότερων αερίων μαζών από τη Βόρεια Αφρική προς την περιοχή μας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η άνοδος αυτή αναμένεται να κυμανθεί περίπου στους 3 έως 5 βαθμούς πάνω από τις φυσιολογικές τιμές για την εποχή, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιοχές να καταγραφούν θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν τοπικά τους 30-31°C. Πρόκειται όμως για μια απολύτως συνηθισμένη έλευση ελαφρώς παραπάνω ζέστης μέσα στην άνοιξη και σε καμία περίπτωση για κάτι ακραίο».

Το Κρεμλίνο υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα ότι την πρώτη κίνηση πρέπει να την κάνουν οι Ευρωπαίοι, καθώς αυτοί είναι που διέκοψαν τις επαφές με τη Μόσχα το 2022, αφού άρχισε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ο Πούτιν δήλωσε ακόμα ότι θα συναντηθεί με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μόνον αφού θα υπάρχει μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Ρώσος πρόεδρος διαβεβαίωσε επίσης ότι η Ρωσία εξακολουθεί να μην έχει λάβει πρόταση εκ μέρους της Ουκρανίας για την ανταλλαγή αιχμαλώτων την οποία ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

«Η ουκρανική πλευρά θα πρέπει να απαντήσει στην πρόταση που έγινε από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουμε λάβει καμιά πρόταση», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφρασε ακόμα την ελπίδα ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα τερματισθεί το συντομότερο δυνατόν, πρόσθεσε όμως ότι, αν αυτό δεν συμβεί, όλοι θα χάσουν.

Ο ρώσος πρόεδρος δήλωσε εξάλλου ότι θα ήταν «λογικό» να οργανώσει η Αρμενία ένα δημοψήφισμα σχετικά με την ένταξή της στην ΕΕ, αφού η χώρα αυτή, παλιός σύμμαχος της Μόσχας, φιλοξένησε για πρώτη φορά μια ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής.

«Θα ήταν εντελώς λογικό να οργανωθεί ένα δημοψήφισμα και να ερωτηθούν οι αρμένιοι πολίτες ποια είναι η επιλογή τους. Από εκεί και πέρα, θα κάνουμε κι εμείς τη δική μας επιλογή», δήλωσε ο Πούτιν όταν ερωτήθηκε σχετικά με τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες του Ερεβάν.

Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου έγιναν λίγες ώρες μετά την παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία για την Ημέρα της Νίκης κατά των Ναζί, στην οποία παρέλασαν μόνο στρατιώτες και όχι άρματα και οπλικά συστήματα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Ποιο λουλούδι συμβολίζει τις μητέρες;

Γαρύφαλλα: Το επίσημο λουλούδι της Γιορτής της Μητέρας: Τα γαρύφαλλα είναι στενά συνδεδεμένα με την Ημέρα της Μητέρας, με τα ροζ γαρύφαλλα να συμβολίζουν τη μητρική αγάπη και την ευγνωμοσύνη. Το γαρύφαλλο, το επίσημο λουλούδι της Γιορτής της Μητέρας, είναι αγαπητό για τη διαχρονική του γοητεία, το γλυκό άρωμα και την ιστορική του σημασία για την εορτή. Τα ροζ γαρύφαλλα συμβολίζουν τη μητρική αγάπη και την ευγνωμοσύνη, ενώ τα λευκά γαρύφαλλα αντιπροσωπεύουν την αγνότητα και την τύχη. Μία από τις πιο διαχρονικές επιλογές, τα γαρύφαλλα ενσαρκώνουν τον διαρκή δεσμό μεταξύ μητέρας και παιδιού.

• Τριαντάφυλλα: Ένα διαχρονικό σύμβολο αγάπης και ευγνωμοσύνης

Τα τριαντάφυλλα κυριαρχούν ως σύμβολο αγάπης και θαυμασμού, καθιστώντας τα ιδανική επιλογή για τη Γιορτή της Μητέρας. Το κλασικό κόκκινο τριαντάφυλλο ενσαρκώνει βαθιά στοργή, ενώ τα ροζ τριαντάφυλλα μεταφέρουν εκτίμηση και ευγνωμοσύνη. Τα λευκά τριαντάφυλλα συμβολίζουν την αγνότητα και τα νέα ξεκινήματα, αντανακλώντας την ατελείωτη αγάπη και αφοσίωση μιας μητέρας.

• Τουλίπες: Συμβολίζουν χαρά και θαυμασμό

Φημισμένες για την κομψότητα και τα ζωντανά χρώματά τους, οι τουλίπες είναι ένα υπέροχο δώρο και εποχιακή άνθιση που φτάνει ακριβώς στην ώρα για τη Γιορτή της Μητέρας. Οι ροζ τουλίπες αντιπροσωπεύουν στοργή και ευτυχία, ενώ οι μωβ συμβολίζουν θαυμασμό και βασιλική ιδιότητα. Οι κίτρινες τουλίπες συμβολίζουν την ευθυμία και τη χαρά, αντανακλώντας τη ζεστασιά και το φως που φέρνουν οι μητέρες στη ζωή μας.

• Ορχιδέες: Ομορφιά και δύναμη

Ένα από τα πιο πολυτελή δώρα της Γιορτής της Μητέρας, οι ορχιδέες αποπνέουν κομψότητα και εκλέπτυνση. Αυτά τα εξωτικά και υπέροχα άνθη συμβολίζουν την ομορφιά, τη δύναμη και τη φινέτσα, αντανακλώντας τη χάρη και την ανθεκτικότητα της μητρότητας. Είτε σε λεπτές παστέλ, είτε σε έντονες, ζωντανές αποχρώσεις, οι ορχιδέες αιχμαλωτίζουν τις αισθήσεις και μεταφέρουν εγκάρδια εκτίμηση.

• Κρίνα: Αγνότητα και θαυμασμός

Τα κρίνα είναι σεβαστά για την εντυπωσιακή ομορφιά τους, το μεθυστικό τους άρωμα και τον πλούσιο συμβολισμό τους. Τα λευκά κρίνα δείχνουν αγνότητα και αρετή, ενώ τα ροζ κρίνα αντιπροσωπεύουν θαυμασμό και εκτίμηση. Με τη μεγαλοπρεπή και γαλήνια παρουσία τους, τα κρίνα τιμούν το στοργικό και απαλό πνεύμα της μητρότητας.

• Παιώνιες: Ευημερία, συμπόνοια και ομορφιά

Λατρεμένες για τα πλούσια πέταλά τους και το μαγευτικό τους άρωμα, οι παιώνιες είναι ένα αγαπημένο σύμβολο αγάπης και ευημερίας. Αυτά τα εποχιακά άνθη ανθίζουν ακριβώς στην ώρα τους για τη Γιορτή της Μητέρας, που σημαίνει ότι η φύση τα έφτιαξε μόνο για τη μαμά! Συμβολίζουν την καλή τύχη, τη συμπόνια και την ομορφιά, ενσαρκώνοντας την ουσία της μητρικής αγάπης. Είτε σε απαλούς παστέλ τόνους, είτε σε φωτεινές, εντυπωσιακές αποχρώσεις, οι παιώνιες προκαλούν χαρά και ευγνωμοσύνη ως μία μοναδική ανθοδέσμη για τη μοναδική μαμά μας.

• Μαργαρίτες: Αγνότητα και μητρική αγάπη

Οι μαργαρίτες είναι αγαπημένες για την απλότητα και τη γοητεία τους, καθιστώντας τες μια απολαυστική επιλογή για τα λουλούδια της Γιορτής της Μητέρας. Αυτά τα χαρούμενα άνθη συμβολίζουν την αθωότητα, την αγνότητα και τη μητρική αγάπη, αποτυπώνοντας την ουσία των παιδικών αναμνήσεων και της μητρικής φροντίδας. Οι μαργαρίτες μας μεταφέρουν πίσω στα καλοκαιρινά βράδια στην αυλή, με τη δύναμη της νοσταλγίας που θα κάνει τη μαμά να κλάψει (από χαρά).

• Ηλιοτρόπια: Λατρεία και ανθεκτικότητα

Συνώνυμα με την ευτυχία, τη ζωντάνια και τη ζεστασιά, τα ηλιοτρόπια φέρνουν λάμψη σε κάθε μπουκέτο για τη Γιορτή της Μητέρας. Αυτά τα έντονα άνθη συμβολίζουν τη λατρεία, την αφοσίωση και την ανθεκτικότητα, αντανακλώντας την ακλόνητη δύναμη και αγάπη μιας μητέρας. Με τα φωτεινά τους πρόσωπα και την ηλιόλουστη συμπεριφορά τους, τα ηλιοτρόπια φέρνουν χαρά και αισιοδοξία σε κάθε περίσταση.

• Ζέρμπερες: Αθωότητα και ευτυχία

Οι ζέρμπερες είναι γνωστές για τα ζωντανά τους χρώματα και τη χαρούμενη συμπεριφορά τους, καθιστώντας τες μια παιχνιδιάρικη επιλογή για μπουκέτα για τη μητέρα μας. Αυτά τα ιδιότροπα άνθη συμβολίζουν την αθωότητα, την ευτυχία και την ευγνωμοσύνη, αντανακλώντας τις χαρούμενες στιγμές που μοιράζονται η μητέρα και το παιδί. Με τα έντονα χρώματα και τη χαρούμενη παρουσία τους, οι ζέρμπερες γιορτάζουν την ομορφιά της μητρικής αγάπης.

Πώς να επιλέξετε τα σωστά λουλούδια για τη μαμά σας

Η επιλογή του τέλειου μπουκέτου εξαρτάται από την προσωπικότητα και το στυλ της μαμάς σας. Ακολουθούν μερικές ιδέες που θα σας βοηθήσουν να επιλέξετε.

• Κλασικές μαμάδες

Αν η μαμά έχει ένα διαχρονικό και κομψό στυλ, τα τριαντάφυλλα και τα γαρίφαλα είναι τέλειες επιλογές. Τα τριαντάφυλλα συμβολίζουν την αγάπη και την εκτίμηση, ενώ τα γαρίφαλα αντιπροσωπεύουν τον θαυμασμό και την στοργή. Μπορείτε να επιλέξετε ένα μπουκέτο από κόκκινα τριαντάφυλλα για μια παραδοσιακή πινελιά ή να συνδυάσετε διαφορετικά χρώματα για να προσθέσετε ζωντάνια.

• Μοντέρνες μαμάδες

Για τις μαμάδες που αγαπούν να παραμένουν ενημερωμένες με τις τελευταίες τάσεις, οι ορχιδέες και οι παιώνιες είναι ιδανικές. Οι ορχιδέες είναι εξωτικές και εκλεπτυσμένες, καθιστώντας τες μια εξαιρετική επιλογή για ένα μοντέρνο μπουκέτο. Οι παιώνιες, με τα πλούσια και φανταχτερά άνθη τους, προσθέτουν μια πινελιά πολυτέλειας και συχνά συνδέονται με την ευημερία και την καλή τύχη.

• Χαρούμενες μαμάδες

Αν η μαμά σας είναι πάντα χαρούμενη και γεμάτη ζωή, τα ηλιοτρόπια και οι τουλίπες είναι υπέροχες επιλογές. Τα ηλιοτρόπια συμβολίζουν την ευτυχία και τη θετικότητα. Οι τουλίπες, από την άλλη πλευρά, αντιπροσωπεύουν την αγάπη και τα νέα ξεκινήματα, ιδανικά για να εκφράσετε την εκτίμησή σας και την αγάπη σας.

• Συναισθηματικές μαμάδες

Για τις μαμάδες που λατρεύουν τις αναμνήσεις και τις συναισθηματικές χειρονομίες, σκεφτείτε λουλούδια όπως τα κρίνα και οι μαργαρίτες. Τα κρίνα συμβολίζουν την αφοσίωση και την αγνότητα, καθιστώντας τες μια εγκάρδια επιλογή. Οι μαργαρίτες την φέρνουν πίσω στην παιδική σας ηλικία, κάνοντάς σας και τους δύο να αναλογιστείτε τον δυνατό ενήλικα που σας έχει βοηθήσει να γίνετε.

• Μαμάδες που αγαπούν τη φύση

Αν η μαμά σας αγαπά την ύπαιθρο και τη φύση, τα αγριολούλουδα και το πράσινο μπορούν να είναι μια εξαιρετική επιλογή. Ένα μπουκέτο με ένα μείγμα αγριολούλουδων και πλούσιας βλάστησης μπορεί να φέρει την ομορφιά της φύσης στο σπίτι της και να την κάνει να νιώσει συνδεδεμένη με το περιβάλλον.

Σε συνεργασία με το womanidol

«Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον ιρανικών πετρελαιοφόρων και εμπορικών πλοίων θα έχει συνέπεια, βαριά ανταπόδοση εναντίον κάποιου από τα αμερικανικά κέντρα στην περιοχή, καθώς και εναντίον εχθρικών πλοίων», δήλωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης.
«Πύραυλοι και drones στοχεύουν τον εχθρό και περιμένουμε τη διαταγή να ανοίξουμε πυρ», πρόσθεσε ο στρατηγός Ματζίντ Μουσαβί, ο επικεφαλής των αεροδιαστημικών δυνάμεων των Φρουρών.

Οι απειλές έρχονται στον απόηχο των επιθέσεων μαχητικού των ΗΠΑ εναντίον δυο ιρανικών δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν.

Σύμφωνα με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, που επιβάλλουν από τη 13η Απριλίου αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, τα δυο πλοία, κενά φορτίου, «εξουδετερώθηκαν» από μαχητικό αεροσκάφος στον Κόλπο του Ομάν.

Ιρανική στρατιωτική πηγή ανέφερε πως η Τεχεράνη ανταπέδωσε. Η μόνιμη αντιπροσωπεία του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη κατήγγειλε την «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός.

Το 2023 η Ουκρανία παρήγαγε μόλις 5.000 drones και το 2024 παρήγαγε ένα εκατομμύριο. Από πέρσι αύξησε κατά 30% και την εισαγωγή drones, αλλά και κατά σχεδόν 100% την παραγωγή τους, εξαπολύοντας πάνω από 1.000-2.000 μη επανδρωμένα οπλισμένα αεροσκάφη την ημέρα. Άγνωστο είναι πόσα υποβρύχια ή drone θαλάσσιας επιφανείας έχει να περιφέρονται σε διάφορα σημεία, της Μεσογείου περιλαμβανομένης – πιθανόν και του Αιγαίου, όπου όμως ίσως “σκαλώνει” για πολιτικούς λόγους…

Οι Ρώσοι φέρονται να έχουν αρχίσει κι εκείνοι να αυξάνουν πλέον την παραγωγή τους στα 300.000 τον μήνα, αλλά το πρόβλημά τους δεν είναι να κάνουν επαρκείς επιθέσεις με μη επανδρωμένα: Είναι η αεράμυνα, σε μια χώρα που καλύπτει σχεδόν τη μισή Ασία.

Στόχος της Ουκρανίας είναι να αναπληρώνει με τα drones και την Τεχνητή Νοημοσύνη το αδύναμο σημείο της, δηλαδή την έλλειψη επάρκειας σε στρατιώτες. Θεωρεί ότι μπορεί να πολεμά χωρίς απώλειες, στηριζόμενη στα drones. Ο πόλεμος φθοράς είναι σημαντικός βέβαια, αλλά το αποτέλεσμα κρίνεται από το ποιος έχει χάσει σε μάχες τα πιο πολλά σε ανθρώπους, χρήμα και εδάφη. Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει πυρκαγιές που διαρκούν ημέρες, έχουν σταματήσει τη λειτουργία των διυλιστηρίων, έχουν μολύνει τμήματα της ακτογραμμής και έχουν αναγκάσει τις αρχές να αναλάβουν παρατεταμένες προσπάθειες αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης.

Αυτό εγείρει ένα ερώτημα: Αφού η Ρωσία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα αεράμυνας στον κόσμο, πώς τα ουκρανικά drones συνεχίζουν να φτάνουν στην ίδια εγκατάσταση ξανά και ξανά; Οι επιθέσεις στο Τουάπσε εκθέτουν τη δυσκολία της υπεράσπισης των πετρελαϊκών υποδομών, έναντι συνεχών εκστρατειών drones μεγάλης εμβέλειας. Η στρατηγική της Ουκρανίας βασίζεται στην πρόκληση φθοράς, στην άσκηση συνεχούς πίεσης, και στο γεγονός ότι θυσιάζει 300 drones, ώστε τρία από αυτά να διαπεράσουν τις άμυνες και να προκαλέσουν σημαντικές διαταραχές σε μεγάλες, εξαιρετικά εύφλεκτες εγκαταστάσεις.

Το δίλημμα αεράμυνας της Ρωσίας

Οι πετρελαϊκές υποδομές της Ρωσίας είναι απλωμένες σε όλη τη χώρα, αλλά αυτή η χώρα δεν παύει να είναι αχανής, με εκατοντάδες διυλιστήρια, αποθήκες, δεξαμενές, αντλιοστάσια και τερματικούς σταθμούς εξαγωγής, διασκορπισμένα όλα αυτά σε εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η προστασία ενός τόσο διάσπαρτου δικτύου αναγκάζει τις ρωσικές αεράμυνες να κατανέμονται σε πολύ μεγάλη έκταση, ενώ στις αρχές του πολέμου – προτού η Ουκρανία αρχίσει να παράγει εκατοντάδες drone την ημέρα – η αεράμυνα της Ρωσίας επικεντρωνόταν στην πρώτη γραμμή, στο Ντονμπάς, στη Μόσχα και στις μεγάλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Ο Justin Bronk, ερευνητής στο βρετανικό Royal United Services Institute, εκτιμά ότι η κλίμακα των ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας δημιουργεί μια δομική πρόκληση για τις αεράμυνες της. «Υπάρχουν τόσοι πολλοί πιθανοί στόχοι που η Ρωσία πρέπει να προσπαθεί διαρκώς να υπερασπίζεται», λέει ο Bronk. Αυτή η διασπορά αποδυναμώνει ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της αρχιτεκτονικής αεράμυνας της Ρωσίας: Την πολυεπίπεδη κάλυψη. Από την άλλη, η Ρωσία ορθώς έχει διάσπαρτες τις σημαντικές βιομηχανίες της, για να μην αποτελούν εύκολο στόχο όλες μαζί.

Οι ρωσικές αεράμυνες έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν ως επικαλυπτόμενα δίκτυα συστημάτων μεγάλης, μεσαίας και μικρής εμβέλειας συγκεντρωμένα στην ίδια περιοχή, δημιουργώντας πυκνά επίπεδα ανίχνευσης και αναχαίτισης. Εκτεταμένη σε μια τόσο ευρεία περιοχή, όμως, αυτή η επικάλυψη γίνεται πιο δύσκολο να διατηρηθεί. «Καθώς η Ουκρανία αναγκάζει τη Ρωσία να διασκορπίζει τις αεράμυνες της σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή, μοιραία μειώνεται η αποτελεσματικότητα της άμυνας» λέει ο Bronk.

Ακόμα και όταν οι ρωσικές άμυνες αναχαιτίζουν τα περισσότερα εισερχόμενα drones, οι πετρελαϊκές υποδομές παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες σε μεγάλες ζημιές από σχετικά μικρές επιθέσεις. «Δεν γνωρίζουμε πόσα drones έπρεπε να εκτοξεύσει η Ουκρανία για να περάσουν μερικά από αυτά», λέει ο Bronk. Αλλά σε αντίθεση με τις πιο συμβατικές βιομηχανικές, ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ακόμη και ένας μικρός αριθμός επιτυχημένων πληγμάτων σε πετρελαϊκές υποδομές μπορεί να έχει υπερβολικά μεγάλα αποτελέσματα. Τα προϊόντα πετρελαίου είναι εξαιρετικά εύφλεκτα, ενώ οι δεξαμενές αποθήκευσης και τα δίκτυα σωληνώσεων γενικά δεν είναι θωρακισμένα ή ενισχυμένα.

«Εάν διαπεράσουν πολλά drones  την αεράμυνα και πλήξουν εργοστάσιο, στην καλύτερη περίπτωση θα ανατινάξουν την οροφή του, αλλά αν μικρός αριθμός drones πλήξει διυλιστήριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα προκαλέσει μεγάλη πυρκαγιά ή έκρηξη».

Τα Pantsir

Σύμφωνα με τον Bronk, τα συστήματα Pantsir μικρής εμβέλειας της Ρωσίας, τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της άμυνας κατά των drones σε πολλές κρίσιμες τοποθεσίες, ενδέχεται να βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση, ιδίως λόγω έλλειψης πυρομαχικών. Η Ρωσία βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και σε ελικόπτερα, για την αναχαίτιση ουκρανικών drones, αντί να χρησιμοποιεί κυρίως συστήματα Pantsir, λέει ο Bronk. «Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί η Ουκρανία συνεχίζει να διεισδύει σε άμυνες γύρω από εγκαταστάσεις όπως το Τουάπσε», προσθέτει.

Εντούτοις, η Ρωσία δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει πρόβλημα και ελλείψεις σε πυρομαχικά. Επιπλέον και τα συστήματα Pantsir είναι ουσιαστικά πυραυλικά. Αν ευσταθεί η γνώμη του Bronk ότι οι Ρώσοι δεν χρησιμοποιούν και πολύ τα συστήματα Pantsir, αυτό μπορεί να οφείλεται πάντως σε σε άλλους λόγους και όχι σε έλλειψη πυρομαχικών. Αυτά είναι ρωσικά συστήματα μικρού έως μέσου βεληνεκούς που σχεδιάστηκαν ακριβώς για την προστασία σημαντικών εγκαταστάσεων και μπορούν να ανιχνεύσουν δεκάδες στόχους με εμβέλεια 80 χιλιομέτρων με χρόνο αντίδρασης τα 6 δευτερόλεπτα. Τοποθετούνται και σε κινούμενα οχήματα.

Όμως το πρόβλημα είναι αλλού μάλλον: Όταν αντιμετωπίζουν επιθέσεις σμηνών από φθηνά ουκρανικά drones, οι Ρώσοι αναγκάζονται να ξοδέψουν πιο πολύτιμα για εκείνους υλικά. ίσα για να καταρρίψουν μερικά drones κόστους 2000 ευρώ. Επίσης οι Ουκρανοί εκμεταλλεύονται τη δυνατότητα πολύ χαμηλών πτήσεων, κάτι που καθιστά δυσκολότερη την ανίχνευσή τους

Οι Ουκρανοί παράλληλα υποστηρίζουν ότι στέλνοντας σμήνη drones, τα αντιαεροπορικά συστήματα ναι μεν αναχαιτίζουν τα περισσότερα, αλλά μοιραία κάποια στιγμή χρειάζονται ανεφοδιασμό. Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει ότι τα ουκρανικά drones που έχουν διαφύγει του Pantsir εκμεταλλεύονται αυτό το κενό ανεφοδιασμού και καταστρέφουν το αντιαεροπορικό σύστημα. Οι Ουκρανοί ισχυρίζονται ότι έχουν καταστρέψει πάνω από το 48% των συστημάτων Pantsir, και ότι έτσι αναγκάζουν την Ρωσία να καταφεύγει σε όλο και ακριβότερες λύσεις.

Η ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο το 1982, αποτέλεσε καμπή για την τεχνολογική υπεροχή του Ισραήλ. Στις 9/6/82, το Ισραήλ συνδύασε για πρώτη φορά με αποτελεσματικό τρόπο μη επανδρωμένα αεροσκάφη, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, όπλα αντιραντάρ και σχεδίαση επιχειρήσεων με τη βοήθεια υπολογιστών, καταστρέφοντας μέσα σε λίγες ώρες το μεγαλύτερο μέρος της συριακής αεράμυνας και ένα σημαντικό μέρος των μαχητικών αεροσκαφών της Συρίας, χωρίς να χάσει ούτε ένα αεροσκάφος. Έκτοτε, οι Ισραηλινοί εξασφάλισαν ουσιαστικά αεροπορική κυριαρχία, την οποία διατηρούν μέχρι σήμερα. 

Η εξέλιξη αυτή μετασχημάτισε ριζικά το επιχειρησιακό περιβάλλον. Ολόκληρο το βάθος μιας χώρας κατέστη προσβάσιμο σε αεροπορικά πλήγματα, ενώ οι μεγάλης κλίμακας χερσαίοι ελιγμοί έγιναν εξαιρετικά δυσχερείς απέναντι σε έναν αντίπαλο που διαθέτει κυριαρχία στον αέρα και ανώτερη τεχνολογική επίγνωση του πεδίου μάχης.

Η καταστροφή των συριακών τεθωρακισμένων δυνάμεων στην κοιλάδα Μπεκάα το 1982 υπήρξε προάγγελος όσων ακολούθησαν το 1991 στον Πόλεμο του Κόλπου, όταν ο ιρακινός στρατός συνετρίβη από τις αμερικανικές δυνάμεις. Έκτοτε, έγινε σαφές ότι κανένα κράτος δεν μπορεί πλέον να νικήσει τους Ισραηλινούς στην περιφέρεια τους και τους Αμερικανούς παγκοσμίως, προσπαθώντας να τους μιμηθεί. Έπρεπε να αναζητηθεί διαφορετικό μοντέλο πολέμου.

Η απάντηση των αντιπάλων στο πόλεμο 

Η Συρία και η νεοσύστατη τότε Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν υπήρξαν τα πρώτα κράτη που επιχείρησαν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Το βασικό συμπέρασμα ήταν απλό: οτιδήποτε μπορούσε να εντοπιστεί και να πληγεί από αέρος έπρεπε να θαφτεί, να διασπαρεί, να καμουφλαριστεί ή να μεταφερθεί σε σύνθετα περιβάλλοντα, κυρίως αστικές και ορεινές περιοχές. Οι μεγάλες ναυτικές μονάδες και τα βαριά συστήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς θεωρήθηκε ότι δύσκολα θα επιβίωναν. Αντιθέτως, μικρές και διεσπαρμένες μονάδες πυρός, χαμηλού ίχνους, μπορούσαν να συνεχίσουν να αποτελούν απειλή.

Παράλληλα, οι Άραβες στρατιωτικοί διαπίστωσαν ήδη από τις συγκρούσεις με το Ισραήλ στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ότι οι πιο αποτελεσματικοί σχηματισμοί τους ήταν οι δυνάμεις καταδρομών, το επίλεκτο ελαφρό πεζικό. Οι μικρές, αποκεντρωμένες μονάδες μπορούσαν να επιχειρούν με μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα απέναντι σε έναν τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο. Με το μικρό αποτύπωμα και τις δυνατότητες διείσδυσης, το ελαφρό πεζικό φαινόταν να είναι ένα οπλικό σύστημα κατάλληλο για άμυνα εναντίον δυνάμεων υψηλής τεχνολογίας.

Παρόμοια λογική φαίνεται να διέπει και την πρόσφατη απόφαση της Τουρκίας να αυξήσει κατά 15 τις ταξιαρχίες καταδρομών. Η λογική αυτή επηρέασε βαθιά τη στρατιωτική σκέψη της περιοχής. Η Συρία συγκρότησε τρεις μεραρχίες καταδρομών, ενσωματωμένες σε εκτεταμένα αμυντικά συστήματα. Μετά την ήττα του 1991, ακόμη και το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν επιχείρησε να αναδιοργανώσει μέρος των δυνάμεών του στη βάση αυτής της αντίληψης.

Ωστόσο, το Ιράν ήταν εκείνο που προχώρησε περισσότερο σε αυτό το μονοπάτι. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) εξελίχθηκαν σε μια ιδιόμορφη δύναμη: ούτε συμβατικός στρατός ούτε παραστρατιωτική οργάνωση. Συνδύαζε χαρακτηριστικά τακτικού στρατού με λογική ανταρτοπολέμου, αξιοποιώντας αποκεντρωμένες δομές, δίκτυα συμμάχων και ένοπλες οργανώσεις-πληρεξουσίους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Η επιθετική διάσταση

Η άμυνα, ωστόσο, δεν αρκεί για τη διεξαγωγή πολέμου. Το κρίσιμο ερώτημα ήταν πώς μπορεί κάποιος να πλήξει έναν τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο, όταν δεν διαθέτει αεροπορική υπεροχή ούτε δυνατότητα συμβατικών χερσαίων επιχειρήσεων. Η πρώτη λύση ήταν επιδρομές με διείσδυση από καταδρομείς ή αντάρτες για να καταφέρουν πλήγμα στον εχθρό με δολιοφθορές, στοχευμένες δολοφονίες και τρομοκρατικές επιθέσεις. Η ανάπτυξη της λογικής του “πολέμου αυτοκτονίας” ενίσχυσε περαιτέρω αυτή τη μορφή δράσης, καθώς εξάλειφε το πρόβλημα της διαφυγής των επιτιθέμενων. 

Η δεύτερη και σημαντικότερη απάντηση ήταν η ανάπτυξη πυραυλικών δυνατοτήτων. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σοβιετικοί ανέπτυξαν και διέδωσαν ένα ολόκληρο οπλοστάσιο όπλων κρούσης βασισμένο σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, όπως ο Frog-7, και βαλλιστικούς πυραύλους όπως ο Scud-B, τους οποίους προμηθεύτηκαν ευρέως οι στρατοί της Μέσης Ανατολής. Παρότι οι πρώτοι αυτοί πύραυλοι είχαν περιορισμένη ακρίβεια, δημιουργούσαν ισχυρό ψυχολογικό και πολιτικό αποτέλεσμα.

Σταδιακά, όμως, εξελίχθηκαν σε όπλα με αυξανόμενη ακρίβεια και καταστροφικότητα. Οποιοδήποτε κράτος διέθετε Scud-B μπορούσε να εκτοξεύσει, χωρίς μεγάλη ακρίβεια αλλά και, επομένως, χωρίς κίνδυνο αναχαίτισης, ένα ωφέλιμο φορτίο αρκετών εκατοντάδων κιλών εκρηκτικών ή χημικών παραγόντων σε οποιαδήποτε εχθρική πόλη εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. 

Σε αυτήν τη λύση προχώρησε πολύ ενεργά το Ιράν, σε στενή συνεργασία με τη Βόρεια Κορέα και, δευτερευόντως, με αραβικές χώρες όπως η Συρία και η Λιβύη, και με την υποστήριξη της Κίνας για την προμήθεια ηλεκτρονικών και χημικών εξαρτημάτων. Με αρκετές χιλιάδες πυραύλους, το Ιράν έχει αποκτήσει έτσι μια ικανότητα βολής περίπου δύο κιλοτόνων εκρηκτικών σε μικρή απόσταση (λιγότερο από 1.000 χλμ.) και ενός κιλοτόνου σε μεσαία απόσταση (1.000-3.000 χλμ.), η οποία συνολικά ισοδυναμεί με περίπου δέκα αμερικανικές τακτικές ατομικές βόμβες B61-3. Μπορεί κανείς να φανταστεί ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν δεν υπήρχε σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας για να το αντιμετωπίσει. 

Επιπλέον οι Ιρανοί έχουν επίσης γίνει άριστοι στην τέχνη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλης εμβέλειας, όπως του Shahed 136, ικανού να μεταφέρει, με σχετική ακρίβεια, αρκετές δεκάδες κιλά εκρηκτικών σε απόσταση 1.000 χλμ. Η λογική αυτή θυμίζει μορφή “εναέριου ανταρτοπολέμου”: φθηνά μέσα, μαζική χρήση, κορεσμός της αεράμυνας και συνεχής φθορά του αντιπάλου.

Σαράντα χρόνια αργότερα

Τελικά, μετά τη νίκη του Ισραήλ επί της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στον Λίβανο, και επί του συριακού στρατού, ο ισραηλινός στρατός  δεν αντιμετώπισε άμεσα κανένα κράτος μέχρι το 2024, αλλά πολύ συχνά τις μεγάλες περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις στον Λίβανο και στα κατεχόμενα εδάφη. Αντιμετώπισε δηλαδή ένοπλες ομάδες οργανωμένες σύμφωνα με τις προαναφερθείσες μεθόδους: ανταρτικό πεζικό, ολοένα και πιο ικανό και καλά εξοπλισμένο, οχυρωμένο στο έδαφος και τις πόλεις, διαφοροποιημένη δύναμη κρούσης, από τον μικρό πύραυλο μέχρι τον βαλλιστικό πύραυλο.

Οι Ισραηλινοί προσαρμόστηκαν δημιουργώντας ένα εξαιρετικά εξελιγμένο “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” (Reconnaissance–Strike Complex – RSC) ικανό να εντοπίζει και να πλήττει στόχους σε πραγματικό χρόνο, από μεγάλες υποδομές μέχρι μεμονωμένα πρόσωπα. Παράλληλα, ανέπτυξαν πολυεπίπεδη αντιπυραυλική άμυνα, ισχυρές αεροχερσαίες δυνάμεις και αναβαθμισμένες τεθωρακισμένες μονάδες, τις οποίες χρησιμοποίησαν εκτεταμένα μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Στον τρέχοντα πόλεμο κατά του Ιράν, χρησιμοποιούν την αντιβαλλιστική ασπίδα τους και το “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” τους, μαζί με τα δύο πιο εξελιγμένα όργανά τους: τις ελαφρές δυνάμεις έτοιμες για να δράσουν σχεδόν παντού και τις δυνάμεις κρούσης στον Λίβανο. Είναι ένα ολοκληρωμένο μοντέλο, που περιορίζεται, φυσικά, από την πολιτική αδυναμία ανάπτυξης αυτής της δύναμης κρούσης απευθείας εναντίον του Ιράν.

Η αμερικανική εμπειρία είναι κάπως διαφορετική. Η αμερικανική ισχύς, το γιγάντιο “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” της, η πανίσχυρη τεθωρακισμένη και μηχανοκίνητη δύναμή της, και οι αεροπορικές και επίγειες δυνάμεις της δεν αποθαρρύνθηκαν από το να επιτεθούν στο Ιράκ. Μάλιστα συνέτριψαν τον στρατό του δύο φορές και ανέτρεψαν το καθεστώς της Βαγδάτης το 2003. Ωστόσο, τόσο στο Ιράκ όσο και στο Αφγανιστάν, η στρατιωτική νίκη δεν μετατράπηκε σε σταθερό πολιτικό αποτέλεσμα. Οι ΗΠΑ βρέθηκαν αντιμέτωπες με μακροχρόνιο ανταρτοπόλεμο, για τον οποίο δεν ήταν προετοιμασμένες, καθώς οι Αμερικανοί δεν είχαν δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αραβοϊρανική μέθοδο πολέμου.

Η εμπειρία αυτή δημιούργησε στην αμερικανική στρατηγική κουλτούρα ένα σύνδρομο “ποτέ ξανά”, ανάλογο με εκείνο που ακολούθησε τον πόλεμο του Βιετνάμ. Σε αντίθεση με τους Ισραηλινούς, οι οποίοι έχουν αγκαλιάσει ξανά τη χερσαία μάχη, οι Αμερικανοί την έχουν απορρίψει. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του τότε υπουργού Άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς το 2011, ότι οποιοσδήποτε υπουργός εισηγηθεί ξανά αποστολή μεγάλου αμερικανικού στρατού ξηράς στη Μέση Ανατολή «θα πρέπει να εξεταστεί από γιατρό»!

Οπότε οι σημερινοί Αμερικανοί ηγέτες αντιμετωπίζουν το Ιράν μόνο με το “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” και ένα σύστημα βαλλιστικής και πυραυλικής άμυνας, αποκλείοντας οτιδήποτε άλλο, προκειμένου να αποφύγουν τη “διεξαγωγή πολέμου”. Ο αμερικανικός στρατός θαυμάζει τον εαυτό του και κάνει ό,τι θέλει ή ό,τι μπορεί για να διαχειριστεί τους τεράστιους πόρους και τα μεγαλοπρεπή προγράμματά του, αλλά εξακολουθεί να μην δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για το αραβοϊρανικό μοντέλο. Φυσικά, αυτό δεν ταιριάζει με την κατάσταση και περιμένουμε να δούμε την περαιτέρω εξέλιξη.

Συμπέρασμα

Ο σημερινός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ από τη μία πλευρά και Ιράν από την άλλη, αποτυπώνει τη σύγκρουση δύο διαφορετικών στρατηγικών και επιχειρησιακών αντιλήψεων. Από τη μία πλευρά βρίσκεται το δυτικό τεχνολογικό μοντέλο: αεροπορική κυριαρχία, δικτυοκεντρικός πόλεμος, πληροφοριακή υπεροχή και ακριβή πλήγματα μεγάλης εμβέλειας. Από την άλλη, το ιρανικό και γενικότερα “αραβοϊρανικό” μοντέλο: διασπορά δυνάμεων, ανθεκτικότητα, πόλεμος φθοράς, χρήση πυραύλων, drones και ένοπλων οργανώσεων-πληρεξουσίων.

Η τελική έκβαση της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιη. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι ο πόλεμος αυτός δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Αποτελεί εργαστήριο για τις μορφές πολέμου του 21ου αιώνα και πεδίο δοκιμής των στρατηγικών αντιλήψεων που θα κυριαρχήσουν στο μέλλον.

Είχε προηγηθεί αφενός η επίσκεψη Ράμα στο Μαξίμου (στα πλαίσια του Φόρουμ των Δελφών) κι αφετέρου η “επίθεση φιλίας” γνωστών-αγνώστων που την ίδια μέρα είχαν μουτζουρώσει με μαύρο το σύνολο των οδικών σημάνσεων στα ελληνικά – σε περιοχές που έχουν κατοχυρωμένο αυτό το δικαίωμα. Στην καταγγελία αυτής της ακραίας-ανθελληνικής (κατ’ εξακολούθηση μάλιστα) ενέργειας προέβη από το βήμα της αλβανικής Βουλής, ο πρόεδρος του ΚΕΑΔ, Βαγγέλης Ντούλες.

Όμως, για να προσεγγίσουμε πολιτικά την “αφύπνιση” αυτή του Ράμα να τα “βρει” με τον Ελληνισμό – χωρίς ταυτόχρονα να υποχωρήσει σε τίποτα, ωσάν πολιτικός χαμαιλέοντας και χωρίς να κάνει κάτι για να παρακάμψει τις δυσκολίες που ο ίδιος έχει προκαλέσει στις διαδικασίες ένταξης στην ΕΕ – θα πρέπει να προσέξουμε τον συγχρονισμό των γεγονότων.

Την στιγμή που γευμάτιζε με τον ανιψιό του Μητσοτάκη και του ερμήνευε γλυπτικές λεπτομέρειες στην προτομή του παππού του, η επί σειρά ετών στενή συνεργάτιδα του – η ομογενής υπουργός, η αρμόδια για την Ευρωπαϊκή Ένταξη Μαϊλίντα Δούκα, καταγόμενη από την Δερβιτσάνη – είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την Κύπρια ομόλογο της Μαριλένα Ράουνα (η Κύπρος ασκεί την προεδρία της ΕΕ). Επίσης την ίδια στιγμή, οι υπηρεσίες του Ευρωκοινοβουλίου δημοσίευαν την Έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων για την Αλβανία, του έτους 2025.

ΕΕ: Επιφυλάξεις για την ένταξη της Αλβανίας

Η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ (Ιανουάριος – Ιούνιος 2026) ανέβαλε την διακυβερνητική διάσκεψη Κομισιόν-Αλβανίας που είχε προγραμματιστεί για τα τέλη Απριλίου, ώστε να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η εξέταση των πρώτων – θεμελιακών – κεφαλαίων και να προχωρήσει περαιτέρω η διαδικασία. Τούτο, διότι διαπίστωσε την απουσία σύμφωνης γνώμης μεταξύ των κρατών μελών. Η έλλειψη συναίνεσης οφείλεται σε διαφορετικούς λόγους για κάθε κράτος-μέλος, πλην όμως αφορά σχεδόν το σύνολο της γεωγραφίας της Ένωσης.

Η Ελλάδα είχε επιφυλάξεις να εγκρίνει την προβλεπόμενη Έκθεση IBAR, προβάλλοντας, αφενός ζητήματα προστασίας της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας κι αφετέρου ζητήματα που αφορούν την νομική κατοχύρωση περιουσιακών και ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων της. Η Βουλγαρία έχει επίσης επιφυλάξεις, προβάλλοντας το συμφέρον της δικής της μειονότητας.

Η Γερμανία κυρίως αναφέρθηκε στη διάσταση του κράτους δικαίου – προφανώς στην υπόθεση της πρώην Αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Υποδομών, που η σοσιαλιστική-κοινοβουλευτική πλειοψηφία καλύπτει, μη αίροντας την ασυλία της, ώστε να τεθεί στη διάθεση των εισαγγελικών αρχών – έστω και δεν αναφέρθηκε σε αυτήν ονομαστικά. Προστίθενται οι ενστάσεις της Αυστρίας (διαχείριση κοινοτικών πόρων για τη γεωργία), Πολωνίας (πλαίσιο προστασίας της επιχειρηματικής δραστηριότητας), Φινλανδίας, Ολλανδίας (κράτος δικαίου) όπως και το Λουξεμβούργο και η Σουηδία.

Την ίδια ώρα που η Αλβανία δείχνει να χάνει χρόνο στην πορεία-στόχο του Ράμα, όπως προεκλογικά δεσμεύονταν – και συνεχίζει να διακηρύττει ότι μένει να ολοκληρώσει τις γραφειοκρατικές διαδικασίες εντός του 2027, ώστε το 2030 να είναι μέλος της ΕΕ – το Μαυροβούνιο σημειώνει αξιόλογη πρόοδο και θετική αξιολόγηση. Τα αλβανικά ΜΜΕ που αναφέρονται στην επικοινωνία της Δούκα με την Κύπρια Ράουνα, επισημαίνουν ότι η δεύτερη είναι άριστος γνώστης των παρασκηνίων στους διαδρόμους των Βρυξελλών.

Ζητήματα του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού

Ενώ η Αθήνα, εκπροσωπώντας τον Ελληνισμό, στηρίζει διαχρονικά την πορεία της Αλβανίας προς την ΕΕ, επισημαίνει εντούτοις τις προϋποθέσεις για την πρόοδο. Για τους αντιπροσώπους του γηγενούς Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού δεν πρόκειται για τυπικής διάστασης γραφειοκρατικά ζητήματα, αλλά για μία ευκαιρία ζωτικής σημασίας.

Από την πτώση του κομουνιστικού καθεστώτος επιζητά την μεταχείριση της κατά τα ισχύοντα του ευρωπαϊκού κεκτημένου, την αναγνώριση του δικαιώματος αυτοπροσδιορισμού, την ίση μεταχείριση σύμφωνα με την αρχή της ισονομίας και ισοπολιτείας, την αποκατάσταση και κατοχύρωση των περιουσιακών δικαιωμάτων με νομική υπόσταση Ενοριών και Μονών, το δικαίωμα δημόσιας χρήσης της μητρικής ελληνικής γλώσσας, την διεύρυνση εκπαιδευτικών δικαιωμάτων κ.α.

Αποτελεί μοναδική ευκαιρία η διαδικασία συμμόρφωσης της Αλβανίας στο κεκτημένο της ΕΕ, χωρίς εκπτώσεις – η Λευκωσία δείχνει τον δρόμο – ώστε να επικρατήσει μία εθνικά ωφέλιμη πολιτική αντιμετώπιση, αλλά και ο σεβασμός στην αξιοπρέπεια του αλβανικού λαού. Συμπεριφορές του παρελθόντος που “έκρυβαν τα σκουπίδια κάτω απ’ το χαλί” – και ανέβαλαν για το μέλλον την υποχρέωση πρακτικής ευθυγράμμισης με τα προαπαιτούμενα των κεφαλαίων Ένταξης – δεν πρέπει να επαναληφθούν.

Η Έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου

Μπορεί η ετήσια Έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών του Ευρωκοινοβουλίου να μην αναφέρεται λεπτομερώς σε ζητήματα που άπτονται άμεσα των προαναφερθέντων θέσεων του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού – πλην όμως ενέχει επισημάνσεις για άλλα ζητήματα, απολύτως δικαιολογημένες. Η Έκθεση αναφέρεται ειδικά στις υποχρεώσεις της Αλβανίας σε ό,τι αφορά τις εκλογές – υπογραμμίζοντας ότι στις πιο πρόσφατες, αυτές του περασμένου Μάϊου του 2025, υπήρξε κατάχρηση των κρατικών πόρων και μηχανισμών υπέρ του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Επιπλέον, η Έκθεση επισείει την προσοχή σε ό,τι αφορά την ελευθερία του Τύπου και τα ισχύοντα στο πεδίο των ΜΜΕ. Οι εξελίξεις αυτές, που φέρνουν σε δύσκολη θέση τον Ράμα – ο οποίος ως καιροσκόπος, επιδιώκει να ρίξει “στάχτη στα μάτια” – πρέπει να αξιοποιηθούν κατάλληλα από την Αθήνα.