Αφού ένα δικαστήριο ακύρωσε το συνέδριο του κόμματος του 2023 και επανέφερε τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του, ο Οζγκιούρ Οζέλ πήρε την απόφαση να ιδρύσει το Yeni Parti (“Νέο Κόμμα”). Ενενήντα ένας βουλευτές τον ακολούθησαν. Έτσι, το νέο κόμμα έγινε πρακτικά μέσα σε μία νύχτα η ισχυρότερη κοινοβουλευτική δύναμη της αντιπολίτευσης, ενώ το CHP έμεινε αρχικά με 44 έδρες.
Σύμφωνα με αναφορές από το στρατόπεδο του Οζέλ, περισσότεροι από 200 δήμαρχοι ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Μέσα σε 24 ώρες συγκεντρώθηκαν επίσης περίπου 114 εκατομμύρια τουρκικές λίρες σε δωρεές. Για τον πρόεδρο Ερντογάν, η διάσπαση αποτελεί αρχικά επιτυχία. Οι δημοτικές πλειοψηφίες μπορεί να διαλυθούν και οι παλιές αντιπαλότητες στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης να επανέλθουν. Σε ορισμένα δημοτικά συμβούλια, το κυβερνών AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) μπορεί έτσι να ανακτήσει όσα έχασε στις δημοτικές εκλογές του 2024.

Όμως αυτή η επιτυχία κρύβει έναν κίνδυνο: Το παλιό CHP είχε πράγματι ενισχυθεί, αλλά παρέμενε ένας δυσκίνητος μηχανισμός, με βαθιές εσωτερικές συγκρούσεις. Ο Οζέλ αποκτά τώρα, χωρίς να το έχει επιδιώξει, την ευκαιρία να αποδεσμευτεί από τμήματα αυτού του μηχανισμού.

Το νέο κόμμα θέλει να οργανωθεί και στις 81 επαρχίες και όχι να αποτελέσει απλώς έναν χώρο συγκέντρωσης πρώην στελεχών του CHP.
Αυτό δημιουργεί ένα δυσάρεστο ερώτημα για την κυβέρνηση: Η κρατική πίεση αποδυνάμωσε πράγματι την αντιπολίτευση, ή την ανάγκασε να ανανεωθεί με έναν τρόπο, που ίσως δεν θα είχε συμβεί ποτέ από μόνη της;

Η πίεση αλλάζει το πολιτικό πεδίο

Η ίδρυση του νέου κόμματος Οζέλ δεν σημαίνει ότι το κύμα των ερευνών υποχωρεί. Στην Κωνσταντινούπολη συνελήφθη η δήμαρχος του Üsküdar, Σινέμ Ντεντετάς. Το 2024 είχε κερδίσει τον δήμο (με το CHP), ο οποίος προηγουμένως βρισκόταν υπό τον έλεγχο του κυβερνώντος AKP. Στην Άγκυρα βρέθηκε στο στόχαστρο ο Ερντάλ Μπεσίκτσιογλου, γνωστός ηθοποιός και δήμαρχος του Ετιμεσγκούτ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, από τις δημοτικές εκλογές του 2024 έχουν ξεκινήσει έρευνες εναντίον 41 δήμων που διοικούνται από το CHP. Τριάντα δύο δήμαρχοι συνελήφθησαν και 28 οδηγήθηκαν σε προφυλάκιση. Δεν μπορεί να κριθεί αν κάθε επιμέρους κατηγορία διαφθοράς είναι πολιτικά κατασκευασμένη. Ωστόσο, το εμφανές μοτίβο υπερβαίνει τα όρια της συνήθους ποινικής δίωξης.

Η πίεση πλήττει ιδιαίτερα πολιτικούς που κερδίζουν εκλογές, προσεγγίζουν νέα κοινωνικά στρώματα, ή θεωρούνται πιθανοί υποψήφιοι για υψηλότερα αξιώματα. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι ο πολιτικός χώρος που είναι υπό έλεγχο, δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους κλασικούς αντιπολιτευόμενους.

Ακόμη και ο δημοσιογράφος Τζεμ Κιουτσούκ συνελήφθη, ένας άνθρωπος που για χρόνια συγκαταλεγόταν στους πιο ένθερμους υποστηρικτές της κυβέρνησης στα μέσα ενημέρωσης. Κατηγορείται ότι διέδωσε ψευδείς πληροφορίες. Ακόμη και η πίστη στην κυβέρνηση, φαίνεται, δεν προσφέρει μόνιμη προστασία στο τουρκικό σύστημα. Το όριο του επιτρεπτού παραμένει μετακινούμενο και ακριβώς γι’ αυτό είναι αποτελεσματικό.

Άνοιγμα από τη μία, σκληρότητα από την άλλη

Σχεδόν ταυτόχρονα, η κυβέρνηση προετοιμάζει ένα πλαίσιο νόμου για τη νέα διαδικασία που αφορά το PKK. Στόχος είναι να ρυθμιστούν η επιστροφή και η νομική μεταχείριση μελών της οργάνωσης και να δημιουργηθεί έτσι η βάση για έναν πιθανό αφοπλισμό.
Αυτό θα αποτελούσε ιστορική εξέλιξη. Ακόμη πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι το πόσο γρήγορα προωθείται η διαδικασία, ενώ οι πληροφορίες, είτε δεν δημοσιοποιούνται, είτε δίνονται με το σταγονόμετρο.

Το φιλοκουρδικό κόμμα DEM πίεσε για μια γρήγορη νομοθετική ρύθμιση, χωρίς αρχικά να γνωρίζει το πλήρες σχέδιο νόμου. Τα εθνικιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι ο ιδρυτής του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, είχε ενημερωθεί νωρίτερα από το κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ρύθμιση θα ισχύει μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα και θα ενεργοποιηθεί αφού οι υπηρεσίες ασφαλείας επιβεβαιώσουν τον αφοπλισμό του PKK.

Πρόκειται για αντίφαση;

Ενώ εκλεγμένοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης συλλαμβάνονται και κομματικές δομές αναδιαμορφώνονται μέσω δικαστικών αποφάσεων, το κράτος δείχνει απέναντι στην οργάνωση PKK μια ευελιξία, που πριν από λίγα χρόνια θα ήταν αδιανόητη. Στην πραγματικότητα, αυτό δεν είναι αντίφαση. Είναι το κλειδί για την κατανόηση του συστήματος.

Η Άγκυρα μπορεί να είναι εξαιρετικά πραγματιστική όταν ένα άνοιγμα εξυπηρετεί στρατηγικούς στόχους. Προηγούμενες “κόκκινες γραμμές” μπορούν να μετακινηθούν και εθνικιστικά ταμπού να επαναπροσδιοριστούν. Αντίθετα, το κράτος αντιδρά εκεί όπου εμφανίζεται μια αυτόνομη πολιτική εναλλακτική που δεν μπορεί να ελεγχθεί. Η σταθερά δεν είναι η ιδεολογία, αλλά ο έλεγχος της εξουσίας.

Συρία: Το τέλος μιας προσωρινής κατάστασης;

Και στην πολιτική για τη Συρία φαίνεται να διαμορφώνεται μια θεμελιώδης αλλαγή. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να τερματίσει το καθεστώς προσωρινής προστασίας που ισχύει για τους Σύρους εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και, παράλληλα, να διευκολύνει την έκδοση θεωρήσεων εισόδου.

Η λογική πίσω από αυτό είναι η εξής: Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να επιστρέψουν στη Συρία, επειδή φοβούνται ότι στη συνέχεια δεν θα μπορούν να εισέλθουν ξανά στην Τουρκία. Ένα πιο ευέλικτο σύστημα θεωρήσεων θα επέτρεπε τις μετακινήσεις και προς τις δύο κατευθύνσεις και θα μπορούσε έτσι να αυξήσει τον αριθμό των εθελοντικών επιστροφών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 2,2 εκατομμύρια Σύροι εξακολουθούν να ζουν στην Τουρκία, υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας. Από την αλλαγή εξουσίας στη Συρία, περίπου 700.000 έχουν επιστρέψει.

Η Άγκυρα θέλει να τερματίσει το καθεστώς έκτακτης ανάγκης, χωρίς να διακόψει πλήρως τους οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς.
Άλλωστε, μια απότομη αποχώρηση εκατομμυρίων ανθρώπων δεν θα ήταν ούτε ρεαλιστική,. ούτε επιθυμητή για όλους τους οικονομικούς κλάδους.

Έτσι, οι μέχρι σήμερα «φιλοξενούμενοι» θα μπορούσαν σταδιακά να μετατραπούν σε κανονικούς εργαζόμενους μετανάστες, διασυνοριακούς εργαζόμενους ή επισκέπτες. Και αυτό ταιριάζει στο ευρύτερο μοτίβο: Δεν είναι ζήτημα αρχής η υπεράσπιση των κανόνων. Αλλάζουν, όταν παύουν να εξυπηρετούν τον πολιτικό τους σκοπό.

Οικονομία και κοινωνία πολιτών

Πάμε πίσω στο Νέο Κόμμα: Για τον Οζέλ και το νέο του κόμμα δεν αρκεί να μιλούν μόνο για τη Δικαιοσύνη, τον Ιμάμογλου και την πολιτική καταπίεση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούν να δώσουν απαντήσεις και λύσεις στα προβλήματα που καθορίζουν την καθημερινότητα των περισσότερων ανθρώπων: Εισόδημα, εργασία, ακρίβεια και κοινωνικά προβλήματα.

Τα πρόσφατα στοιχεία για την αγορά εργασίας δείχνουν πόσο μεγάλη είναι αυτή η πρόκληση. Το επίσημο ποσοστό ανεργίας μειώθηκε τον Ιούνιο στο 7,6%. Ωστόσο, σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, η απασχόληση αυξήθηκε μόλις κατά 181.000 ανθρώπους, ενώ το εργατικό δυναμικό μειώθηκε. Το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας υποχώρησε μέσα σε έναν χρόνο από το 53,7% στο 52,9%. Για τις γυναίκες, παραμένει εδώ και χρόνια σχεδόν αμετάβλητο, μόλις στο 35,4%.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικός είναι ο ευρύτερος δείκτης υποαπασχόλησης. Αυτός περιλαμβάνει όχι μόνο τους επίσημα ανέργους, αλλά και ανθρώπους που θα ήθελαν να εργάζονται περισσότερο, ή θα μπορούσαν να εργαστούν, αλλά δεν αναζητούν ενεργά εργασία.
Το ποσοστό αυτό, παρά τη μείωση, παραμένει στο 28,8%, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Η μείωση της επίσημης ανεργίας δίνει αρχικά μια θετική εικόνα. Πίσω από τους αριθμούς, όμως, διαγράφεται μια διαφορετική πραγματικότητα: αδύναμη δημιουργία θέσεων εργασίας, χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας και εκτεταμένη υποαπασχόληση.

Έτσι, δημοσιεύτηκε το ιδρυτικό κείμενο Κοινωνική Θεωρία και Αισθητική, ενώ με το έργο Θεωρία Πολιτισμού, η νέα αυτή θεωρητικοποίηση αποκτά ουσιαστική υπόσταση. Με το Κριτική Θεωρία της Μοντέρνας Τέχνης δίνεται το στίγμα της νέας θεωρητικοποίησης στο χώρο της αισθητικής, ενώ με το “Προς τη μεταπαγκοσμιοποίηση” και το “Η εποχή της καθορισμένης άρνησης” σε συνθήκες δύσκολες πλέον λόγω κρίσης, που εντωμεταξύ έχει ξεσπάσει, η νέα αυτή θεωρητικοποίηση αποκτά δύο συγκροτημένες σύγχρονες γενικότερες προσεγγίσεις.

Στη συνέχεια ολοκληρώθηκαν τρεις νέοι τόμοι για τον Σκλάβο –ουσιαστικά ήταν μια πρώτη λιγότερο ή περισσότερο σημαντική προσπάθεια συγκεκριμενοποίησης αυτής της νέας θεωρητικοποίησης– και τρεις νέοι τόμοι με νεώτερα κείμενα-δοκίμια Νέας Κριτικής Θεωρίας και Πράξης, που επεκτείνουν, ανασυγκροτούν και, λαμβάνοντας υπόψη τα νεώτερα δεδομένα, συστηματοποιούν την όλη αυτή προσπάθεια, πάντα με ανοιχτό, διερευνητικό και διαλογικό τρόπο. Ουσιαστικά βέβαια όλα αυτά τα βιβλία συγκροτούνται από μικρά και, κατά κανόνα, αυτοτελή κείμενα-δοκίμια, πάντοτε μέσα στο πνεύμα του νεαρού Λούκατς.

Το τραγικό πνεύμα του Σκλάβου, τα τραγικά αδιέξοδα, η τραγωδία γενικότερα της νεώτερης σκέψης, όπως την έχουν επισημάνει και αναδείξει ο νεαρός Λούκατς και στη συνέχεια ο Γκολντμάν, διαπερνούν όλα αυτά τα κριτικά κείμενα, τα οποία εναγώνεια προσπαθούν να ανιχνεύσουν μια χαραμάδα αισιοδοξίας, μη χάνοντας  την ελπίδα στον άνθρωπο. Στον σκεπτόμενο ορθολογικά και δρώντα ιστορικοκοινωνικά άνθρωπο.

Η αντίθεση με τον Χάμπερμας

Βασική θέση σε αντίθεση με τον ύστερο δυστυχώς Χάμπερμας, ήταν και είναι: O Διαφωτισμός και ο Ανθρωπισμός ως μεγάλες νεώτερες ιστορικές κατακτήσεις πρέπει να διατηρηθούν ως τέτοιες. Προσπαθώντας πάντοτε να τις βελτιώσουμε, να τις συμπληρώσουμε, ακόμη και να τις ανασυγκροτήσουμε, με βάση τα διδάγματα της τραγικής εμπειρίας του ναζισμού και του φασισμού, αλλά όχι να τις εγκαταλείψουμε άκριτα.

Η μεταμοντέρνα και η αντι-άνθρωπο- εγκατάλειψή τους από τους νεοσυντηρικούς όλων των αποχρώσεων, οδηγούν άμεσα ή έμμεσα, κρυφά ή φανερά, και στην εγκατάλειψη της “μεταφυσικής την ώρα της πτώσης της”, για να θυμηθούμε και τον Αντόρνο της αρχής της κρίσιμης Dialectique négative. Δηλαδή, στην εγκατάλειψη της όποιας δυνατότητας κριτικής σκέψης έχει μείνει μετά το Άουσβιτς, αλλά  και του Γκιουλάγκ, αλλά και όποιας κριτικής δυνατότητας έχει μείνει στον Λόγο, όσο αυτός ακόμη δεν έχει εργαλειοποιηθεί πλήρως, που ήταν και ο εφιάλτης του Χορκχάϊμερ.

Αλλά και όχι μόνο αυτό. Η αναφορά στις πηγές της νεώτερης σκέψης, με επίκεντρο πάντα τον σκεπτόμενο και δρώντα ορθολογικά άνθρωπο, επιτρέπει να διερευνήσουμε και να κατακτήσουμε όσο πιο κριτικά και διαλεκτικά γίνεται τα σύγχρονα τραγικά αδιέξοδα που έχουν δημιουργήσει η παγκοσμιοποίηση, ο ταξηφιλευθερισμός, ο πολεμοχαρής πολεμοκρατικός σύγχρονος ολιγαρχικός-δεσποτικός καπιταλισμός κ.α. Κάθε άλλη στάση οδηγεί αναπόφευκτα, άμεσα ή έμμεσα, ρητά ή υπόρρητα, στη συνθηκολόγηση και στην απολογητική του συστήματος.

Μέσα στις σύγχρονες ολικά αδιέξοδες συνθήκες, η μορφή των μικρών και με διαφορετικές θεματικές κειμένων προσπαθεί να βγάλει τη σκέψη από το αποστεωμένο και ουσιαστικά ιδεαλιστικό, και εν πολλοίς προκατασκευασμένο παραδοσιακό-ιδεαλιστικό θεωρητικό σύστημα. Στην εποχή δε του τέλους των βεβαιοτήτων, των ασύμμετρων απειλών και των αμέτρητων αντινομιών –πρώτος ο Γκράμσι στη φυλακή είχε επισημάνει– μέσω αυτής της μορφής κειμένων –και συνεχών παρεμβάσεων– η σύγχρονη νέα λογική έρευνα, σκέψη και πράξη είναι δομικά ανοιχτή και αντιτελεολογική. Κι αυτός, καθώς η πρώην τελεολογική θεωρητικοποίηση του DIAMAT (και όχι μόνον) ήταν ουσιαστικά προκατασκευασμένη και ιδεοληπτική, χωρίς πάντα να εγκαταλείπεται ο υπέρτατος σκοπός της αναζήτησης της δικαιοσύνης και της απελευθέρωσης του ανθρώπου.

Η κριτική του Μεταμοντερνισμού

Απέναντι στο σύστημα, τους μανδαρίνους, τους ψευτο-ιστρούκτορες, αλλά με συνεχή θεωρητική έρευνα και επεξεργασία, ο κύριος στόχος είναι η σύλληψη και η συγκρότηση μιας νέας απελευθερωτικής, μαρκουζεϊκής πάντοτε έμπνευσης, θεωρητικοποίηση χωρίς κενά, λάθη, υπερβολές, και πάντα στη συνέχεια της βιβλιογραφίας, χωρίς ποτέ αυτή να αναπαράγεται μηχανικιστικά. Η θεωρητική και ιδεολογική εξάλλου αυτονομία ήταν και παραμένει το κύριο πρόταγμα αυτής της επίμονης προσπάθειας, όσο και το μεγάλο ζητούμενο.

Το όλο εγχείρημα ήταν και είναι δύσκολο, ειδικά αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός της υποχώρησης έως κατάρρευσης των μεγάλων θεωρητικών και ιδεολογικών αναζητήσεων και συζητήσεων, και ειδικά αυτών που αναδείχθηκαν από το Μάη 68, την Άνοιξη της Πράγας κ.τ.λ. Όμως, ακολουθώντας συνέχεια και συστηματικά μια ανοιχτή, πολύμορφη και πολυεπίπεδη πρακτική ερευνών και διερευνήσεων, και με βάση πάντοτε τις θεμελιακά αυτόνομες ιστορικές κατακτήσεις των αισθητοκαλλιτεχνικών πρωτοποριών, συγκροτήθηκε προοδευτικά η Νέα Κριτική Θεωρία και Πράξη αυτόνομα.

Συγκροτείται στη συνέχεια εννοείται της Σχολής της Φρανκφούρτης, αλλά αυτόνομα πλέον, με δική της λογική και μεθοδολογία, με δικές της αρχές και προτάγματα. Ο συνθηκολογημένος όσο και αλλοτριωτικός μεταμοντερνισμός έπαψε πλέον να είναι αναφορά. Σημασία είχε και έχει πλέον ο αναγκαίος και επιβαλλόμενος αυτοπροσδιορισμός διά της πράξης, θεωρητικής και ιδεολογικοπολιτικής: το απελευθερωτικό ξεπέρασμα διά της καθορισμένης αρνητικής κριτικής και πράξης.

Υποσημείωση

Βασικό κείμενο αναφοράς ήταν το άρθρο του Γ. Χάμπερμας “La modernité: Un projet inachevé” (Critique, N. 413, σσ. 950-967) και στη συνέχεια το βιβλίο του, Le Discours philosophique de la modernité, (Gallimard). Δεν περιορίστηκα όμως σε αυτή την κριτική του Χάμπερμας, αρκετά μετριοπαθή. Προσπάθησα, όμως, με βάση την ιστορία της μοντέρνας τέχνης να φθάσω μέχρι τη ρίζα, όπως ήθελε και ο νεαρός Μαρξ, του θέματος. Δηλαδή, στην προκειμένη περίπτωση στην κριτική της καπιταλιστικής μετεξέλιξης προς την παγίωση του συστήματος και την αντεστραμμένη ιδεολογική αναπαραγωγή-απολογισμό-υπεράσπισή του από τους μεταμοντέρνους ιδεολόγους.

Έτσι, διευρύνοντας την όλη έρευνα αναδείχθηκαν νέα θέματα, που με την εμφάνιση λίγο αργότερα της θεωρίας περί τέλους της ιδεολογίας από τον νεοσυντηρητικό-απολογητή του συστήματος Φουκουγιάμα, πήρε άλλη διάσταση το όλο θέμα, ουσιαστικά με την παγκοσμιοποίηση, που επέφερε ριζικές πλέον αλλαγές στη δομή και στο εποικοδόμημα του συστήματος. Έτσι συγκρότησα στη Νέα Κριτική Θεωρία και Πράξη, δηλαδή μια νέα ριζοσπαστική ερευνητική ιδεολογική και επιστημονική υπόθεση με σύγχρονους, μοντέρνους πάντοτε όρους.

Γράφει ο καθηγητής Βασίλης Φιοραβάντες

Η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε προηγουμένως ότι θα ήταν ζημία για το κόμμα της ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός στο πόστο του εκπροσώπου Τύπου. Διέψευσε στην ουσία όσα είπε ο δημοσιογράφος για περιθωριοποίησή του και παρουσίασε το θέμα ως αποκλειστικά δική του απόφαση και μάλιστα υποστήριξε ότι ήταν αιφνιδιαστική. «Όλοι αιφνιδιαστήκαμε με τον τρόπο που έγινε και ειπώθηκαν αυτά τα λόγια για το κίνημα», ανέφερε η Μαρία Καρυστιανού για την αποχώρηση του Θανάση Αυγερινού από τη θέση του εκπροσώπου Τύπου της “Ελπίδας για τη Δημοκρατία”, χωρίς όμως να αναφερθεί στο παράπλευρο γραφείο Τύπου που είχε καταγγείλει ο δημοσιογράφος ότι λειτουργούσε 20 μέρες πριν την αποχώρησή του.

«Όλα τα στελέχη είναι σημαντικά αλλά το πιο σημαντικό είναι να παραμείνει καθαρός ο αρχικός σκοπός του κινήματος. Μας στενοχώρησαν όσα διαβάσαμε από τον κ. Αυγερινό». Ειδικότερα, όταν ερωτήθηκε για την αποχώρηση του κ. Αυγερινού, μιλώντας στο Creta TV, επισήμανε πως «το προηγούμενο βράδυ ήμασταν ως τα μεσάνυχτα μαζί στο Πολιτικό Συμβούλιο και συζητούσαμε. Η έκπληξή μου ήταν μεγάλη. Όλοι αιφνιδιαστήκαμε με τον τρόπο που έγινε και ειπώθηκαν αυτά τα λόγια. Το κίνημα παραμένει δυνατό, θα συνεχίσει την πορεία του. Τέτοιου είδους χτυπήματα, που μπορεί να υπάρχουν από το εσωτερικό ή την έξω πλευρά του κινήματος, περισσότερο μας δυναμώνουν».

Συνέχισε τις βολές τονίζοντας πως «είναι πολύ καλύτερο όταν κάποιος μπει στο κίνημα γνωρίζοντας τις απόψεις μας –γιατί δεν έχει αλλάξει κάτι, εμείς ό,τι είπαμε εξαρχής το ίδιο λέμε και σήμερα, αλλά αν δει στην πορεία ότι δεν του ταιριάζει– γιατί δεν ταιριάζει σε όλους μια ξεκάθαρη και πολύ αυστηρή πορεία σε ό,τι αφορά την ηθική και την καθαρότητα. Κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας, ότι χρειαζόμαστε βοήθεια. Εμείς δεν το πιστεύουμε αυτό.

Ο πολίτης έχει την ίδια αξία με τον πολιτικό. Είναι καλύτερο να αποχωρούν από το κίνημα όσοι δεν μπορούν να στηρίξουν το κίνημα, αλλιώς το κρατάνε πίσω», είπε αφήνοντας να εννοηθεί ίσως ότι ο Αυγερινός ήθελε περισσότερη ανάμιξη πολιτικών στο κίνημα. Καταληκτικά η κ. Καρυστιανού ανέφερε πως «το θέμα είναι ο τρόπος που θα φύγουν και ο τρόπος δείχνει και στοιχείο χαρακτήρα αλλά και, ίσως, τις πιο βαθιές σκέψεις που μπορεί να έχει κάποιος ο οποίος προσεγγίζει το κίνημα».

Τι είχε δηλώσει ο Αυγερινός

Αποχωρώντας ο δημοσιογράφος -ο οποίος ανέλαβε εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος από την πρώτη ημέρα της ίδρυσής του τον Μάιο) σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε πως παύει να εκπροσωπεί το κόμμα στα ΜΜΕ. Ανέφερε ότι πληροφορήθηκε πως τουλάχιστον από τις 12 Ιουλίου «λειτουργούσε εντός του Κινήματος ένα παράλληλο Γραφείο Τύπου», του οποίου τη σύνθεση ο ίδιος δεν γνώριζε. Στην ανάρτησή του τόνιζε πως «οι ύποπτοι και φυτευτοί ‘συμβουλάτορες’ των διαδρόμων είναι πάντα πρόβλημα για οποιονδήποτε συλλογικό σχηματισμό, πολύ περισσότερο για ένα Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών, που φιλοδοξεί να παρέμβει δραστικά για να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και τις εναλλακτικές λύσεις ώστε να έρθουν επιτέλους οι πολίτες στην εξουσία και η δημοκρατία μας να λειτουργήσει».

Eιδικότερα ο δημοσιογράφος ανέφερε προ δύο ημερών τα εξής: «Ενημερώνω φίλους και συνοδοιπόρους, γνωστούς και αγνώστους, συναδέλφους και συναγωνιστές (οι εχθροί τα ξέρουν ήδη) ότι εδώ και πολλές ημέρες δεν έχω ουδεμία ευθύνη για την επικοινωνιακή δραστηριότητα της “ΕΛΠΙΔΑΣ για τη Δημοκρατία”, ούτε έχω πλέον την εκπροσώπησή της στα ΜΜΕ. Όπως πληροφορήθηκα εκ των υστέρων, τουλάχιστον από τις 12 Ιουλίου λειτουργεί εντός του Κινήματος ένα παράλληλο Γραφείο Τύπου, του οποίου τη σύνθεση δεν γνωρίζω.

»Οι ύποπτοι και φυτευτοί συμβουλάτορες των διαδρόμων είναι πάντα πρόβλημα για οποιονδήποτε συλλογικό σχηματισμό, πολύ περισσότερο για ένα Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών, που φιλοδοξεί να παρέμβει δραστικά για να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και τις εναλλακτικές λύσεις ώστε να έρθουν επιτέλους οι πολίτες στην εξουσία και η δημοκρατία μας να λειτουργήσει. Καθείς αναλαμβάνει τις ευθύνες του για τις πράξεις και τις παραλείψεις του, προπαντός για τις εξετάσεις, που επιλέγει να δώσει. Καθείς εφ’ ω ετάχθη, λοιπόν. Προς το παρόν επιλέγω να πάω μερικές ημέρες διακοπές».

Ήταν γιος του δικηγόρου και βουλευτή του Λαϊκού Κόμματος Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη. Το 1958, άρχισε να δικηγορεί στην Αθήνα και το 1960 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής Αθηνών, ενώ παράλληλα ήταν συνεργάτης στην έδρα του Εμπορικού Δικαίου. Το 1961, εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με το ψηφοδέλτιο της ΕΡΕ στη Β’ περιφέρεια της Αθήνας. Το ίδιο έτος ήταν μέλος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων και της Επιτροπής Συντάξεως Κώδικος Δεοντολογίας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Από το 1961 έως το 1963, διατέλεσε γραμματέας του προεδρείου της Βουλής και από το 1962 έως το 1967 μόνιμο μέλος της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συνδέσεως Ελλάδας-ΕΟΚ. Το 1963, ήταν γραμματέας της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Την περίοδο 1965-1967, ήταν κοσμήτορας της Βουλής.

I. Bαρβιτσιώτης: Η μεταπολιτευτική διαδρομή 

Κατά τη διάρκεια της απριλιανής δικτατορίας συνελήφθη και κρατήθηκε στη φυλακή για τέσσερις μήνες. Το 1974, ήρθε πρώτος σε σταυρούς σε όλη την Ελλάδα, στις πρώτες μετά τη μεταπολίτευση εκλογές, στις οποίες συμμετείχε με το ψηφοδέλτιο της ΝΔ. Την ίδια χρονιά, ανέλαβε για πρώτη φορά κυβερνητικό αξίωμα, συμμετέχοντας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ως υφυπουργός Εσωτερικών. Το 1975, διατέλεσε μέλος της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Συντάγματος.

Ήταν επικεφαλής των ελληνικών αντιπροσωπειών στη σύνοδο του ΟΟΣΑ το 1975 και στη 4η σύνοδο της UNCTAD το 1977. Υπήρξε γενικός γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ από το 1985 και κοινοβουλευτικός της εκπρόσωπος στη Βουλή. Το διάστημα 1989-1996, διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος,(ΕΛΚ). Το Δεκέμβριο του 1989, εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΝΔ.

Στις 15 Δεκεμβρίου 1989, η Κεντρική Επιτροπή της ΝΔ τον εξέλεξε, τρίτο με 40 ψήφους, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του κόμματος. Στις 3 Νοεμβρίου 1993, διεκδίκησε την προεδρεία της ΝΔ αλλά πήρε 37 ψήφους και ηττήθηκε από τον Μιλτιάδη Έβερτ που συγκέντρωσε 141 και αναδείχτηκε πρόεδρος του κόμματος.

Τον Απρίλιο του 1994, στο 3ο Συνέδριο της ΝΔ, ανακηρύχθηκε επισήμως αντιπρόεδρος του κόμματος, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1997. Στις 22 Αυγούστου 1994, μετά την ανασυγκρότηση του κομματικού μηχανισμού της ΝΔ τοποθετήθηκε μέλος του νέου Πολιτικού Συμβουλίου του κόμματος.

Στις 24 Νοεμβρίου 1994, εξελέγη πρόεδρος της Ομάδας Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (ΟΚΕ) της ΝΔ για θέματα σχετικά με το υπουργείο Εξωτερικών. Τον Δεκέμβριο του 1997, ανέλαβε πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας “Κωνσταντίνος Καραμανλής”, επιστημονικού μη κερδοσκοπικού φορέα που έχει σκοπό την ανάλυση και τη διατύπωση προτάσεων για πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά θέματα.

Το 2004, εξελέγη για πρώτη φορά ευρωβουλευτής ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου της ΝΔ. Το Φεβρουάριο του 2010, ανανεώθηκε η θητεία του στην προεδρεία του ΔΣ του Ινστιτούτου Δημοκρατίας “Κωνσταντίνος Καραμανλής”, αλλά τον Αύγουστο του ιδίου χρόνου υπέβαλε παραίτηση ολοκληρώνοντας μια μεγάλη θητεία δώδεκα ετών.

Συγγραφικό έργο

Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης γράψει πολλές νομικές και πολιτικές μελέτες καθώς και βιβλία, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται: “Περί μεταβολής του νομικού τύπου της εταιρείας”, 1955, “Η επιβολή όρκου προς απόδειξιν της εμπορικής ιδιότητος”, 1957, “Τινά περί της εννοίας της επιχειρήσεως”, 1959, “Τινά περί της προθεσμίας της εφέσεως επί πτωχευτικών δικών”, 1960, “Η ονομαστική μετοχή: συμβολή εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιρειών”, 1961, “Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότης (ΕΟΚ) και το εταιρικόν δίκαιον”, 1970, “Η Αλλαγή στο εδώλιο”, εκδ. Μορφωτική Εστία, 1984, “Αποκατάσταση ιστορικών αληθειών: τα μεγάλα πολιτικά ψεύδη της προπαγάνδας του ΠΑΣΟΚ“, 1985, “Η αλήθεια για το παρελθόν πυξίδα για το μέλλον”, 1989, “Συνταγματικοί Προβληματισμοί: Προτάσεις περί της λειτουργίας του πολιτεύματος”, εκδ. Ελληνική Ευρωεκδοτική” 1993, “Η ονομαστική μετοχή: συμβολή εις το δίκαιον των ανωνύμων εταιριών”, εκδ. Σάκκουλας, 1997, “Η Ελλάδα μπροστά στο 2000: ένα νέο συνταγματικό πλαίσιο”, εκδ. Σάκκουλας, 1998, “Η βουλευτική ασυλία-ελληνική & ευρωπαϊκή πραγματικότητα”, 2001, “Οι τρεις απειλές του αιώνα”, εκδ. Καστανιώτης, 2002, “Πολιτιστική Φωτογραμμετρία”, εκδ. Μίλητος, 2005, “Η μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης”, 2006 (εκδόθηκε σε ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΕΛΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), “Η αναγκαία αναθεώρηση: για ένα σύγχρονο Σύνταγμα”, εκδ. Σάκκουλας, 2006, “Τυφλοί στρατοί: Η Δύση και η απειλή του ισλαμικού φονταμενταλισμού” (Σε συνεργασία με το Σωτήρη Ρούσσο), εκδ. Καστανιώτης, 2008, “Αναζητώντας την Τέχνη. Περιφερειακές Πινακοθήκες”, εκδ. Μέλισσα, 2008, “Όπως τα έζησα, 1961-1981”, εκδ. Λιβάνη, 2011, “Συνταγματικοί Στοχασμοί”, 2014, εκδ. Σάκκουλα.

Ο εκλιπών αφήνει πίσω του τέσσερα παιδιά – τον πρώην υπουργό Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, τη δημοσιογράφο Ελένη Βαρβιτσιώτη, τον σύμβουλο στρατηγικής επικοινωνίας και επιχειρηματία Θωμά Βαρβιτσιώτη και τον Κωνσταντίνο Βαρβιτσιώτη.

Συλλυπητήρια από τον πολιτικό κόσμο

«Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν ένας από τους πυλώνες της παράταξής μας. Στέλεχος με κύρος, ήθος, σοβαρότητα και διαχρονική παρουσία. Πάντοτε με μεγάλη δημοφιλία στους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας και με εκτίμηση από όλους τους αρχηγούς του κόμματος, με πρώτο τον Κωνσταντίνο Καραμανλή» αναφέρει σε ανάρτησή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.

«Για τρία χρόνια, από το 2004 έως το 2007, υπηρετήσαμε μαζί στην ευρωβουλή και ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν τότε αρχηγός της κοινοβουλευτικής μας ομάδας. Με περιέβαλε πάντοτε με αγάπη και εμπιστοσύνη, ενώ συνομιλούσαμε μέχρι και τα τελευταία χρόνια» προσθέτει ο κ. Χατζηδάκης, εκφράζει τα συλλυπητήριά του στον Μιλτιάδη, τον Θωμά, την Ελένη και τον Κωνσταντίνο και σημειώνει «Καλό ταξίδι, Πρόεδρε!».

Τα ειλικρινή του συλλυπητήρια προς την οικογένεια του Γιάννη Βαρβιτσιώτη, εξέφρασε με δήλωσή του ο Αντώνης Σαμαράς, χαρακτηρίζοντάς τον ευπατρίδη πολιτικό, μετριοπαθή, με ήθος, με αρχές και αξίες και με πολυετή μεγάλη προσφορά στην παράταξη: «Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης υπήρξε ένας ευπατρίδης πολιτικός, μετριοπαθής, με ήθος, με αρχές και αξίες και με πολυετή μεγάλη προσφορά στην Παράταξη. Βαθύτατα καλλιεργημένος και με ιδιαίτερη σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό, αγάπησε βαθιά την Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λακωνία. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του», αναφέρει στη δήλωσή του.

Στο ίδιο μήκος οι δηλώσεις του πολιτικού κόσμου.

Παρ’ όλ’ αυτά, συνέχισε, επειδή «το ζήτησαν» το Ιράν και άλλες «μεσανατολικές χώρες», πήρε την απόφαση να ακυρώσει «οποιαδήποτε επίθεση». «Στη βάση αυτού του αιτήματος, δέχτηκα (…) για το καλό του κόσμου (…) να ακυρώσω την επίθεση, με προϋπόθεση να συναφθεί γρήγορα συμφωνία. Το Ισραήλ ενώνεται μαζί μου σε αυτή τη δέσμευση», έγραψε. Η ανακοίνωση του ρεπουμπλικάνου ακολούθησε την προειδοποίηση της κυβέρνησής του στους πολίτες των ΗΠΑ να εξετάσουν το ενδεχόμενο να «φύγουν» από τη Μέση Ανατολή εξαιτίας ενδεχόμενης «κλιμάκωσης» του πολέμου στην περιοχή.

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η κυβέρνηση Τραμπ εξέταζε την πιθανότητα να διατάξει νέους μαζικούς βομβαρδισμούς, πιθανόν μέσα στο σαββατοκύριακο, εναντίον ιδίως ιρανικών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών· ωστόσο, σύμφωνα με το CBS News, το οποίο επικαλέστηκε πηγές του τις οποίες δεν κατονόμασε, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν είχε δώσει το πράσινο φως.

Στο μήνυμά του ο κ. Τραμπ τόνισε πως η όποια συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει «το πλήρες και απόλυτο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ», φράση που πληκτρολόγησε με κεφαλαία γράμματα, όπως συνηθίζει για έμφαση, καθώς και «το τέλος της ιρανικής πυρηνικής απειλής».

«Αποκλιμάκωση» ζήτησε ο Σαλμάν από τον Τραμπ

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε χθες στο Τραμπ για να εκφράσει τις ανησυχίες του για τις συνέπειες των σχεδιαζόμενων αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, ιδίως τα ιρανικά αντίποινα, ανέφερε ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος πηγές του στην κυβέρνηση Τραμπ, τις οποίες δεν κατονόμασε.

Μια από τις πηγές του Axios ανέφερε ότι ο σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος παρότρυνε τον κ. Τραμπ «να αποκλιμακώσει» τον πόλεμο, να «απόσχει» από τους βομβαρδισμούς που σχεδιάζονταν. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως όταν το Γαλλικό Πρακτορείο του ζήτησε να σχολιάσει την πληροφορία.

Την Πέμπτη το Πακιστάν, χώρα που διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο, διαβεβαίωνε ότι οι αντίπαλες πλευρές διαπραγματεύονταν ενόψει αποκλιμάκωσης, ειδικά στο στενό του Ορμούζ, θαλάσσιο πέρασμα στρατηγικής σημασίας στο επίκεντρο της σύγκρουσης, που έκλεισε de facto η Τεχεράνη.

Ο ιρανικός στρατός από την άλλη κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι τροφοδοτεί «τις εντάσεις» στην περιοχή και προειδοποίησε: «κάθε χώρα που αποτελεί αμυντική ασπίδα της εγκληματικής και επιθετικής Αμερικής θα τυλιχτεί στις φλόγες του πολέμου». Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και drones εναντίον κρατών σε όλη την περιοχή.

Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου εκτροχίασε την καταρχήν συμφωνία, το «πρωτόκολλο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν στα μέσα Ιουνίου και υποτίθεται πως θα άνοιγε τον δρόμο για διαπραγματεύσεις 60 ημερών με σκοπό να τερματιστεί οριστικά ο πόλεμος.

Ανανεώθηκε η λίστα στόχων του Ιράν 

Το πρακτορείο Fars του Ιράν δημοσίευσε μια λίστα με σημαντικές ενεργειακές εγκαταστάσεις σε αραβικά κράτη του Κόλπου και στο Ισραήλ, ως πιθανούς στόχους ιρανικών αντιποίνων, σε περίπτωση νέας στρατιωτικής επίθεσης των ΗΠΑ. Όπως σχολιάζεται μάλιστα, τυχόν αντίποινα θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Καθώς τα αμερικανικά ΜΜΕ μεταδίδουν συνεχώς πληροφορίες για επικείμενη επίθεση από ΗΠΑ-Ισραήλ στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι τυχόν ιρανικά χτυπήματα εναντίον κρίσιμων ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων σε όλη την περιοχή και το Ισραήλ, θα μπορούσαν να βυθίσουν την παγκόσμια οικονομία σε μια άνευ προηγουμένου κρίση. Μεταξύ των εγκαταστάσεων-στόχων που αναφέρονται είναι:

• Το πετρελαϊκό κοίτασμα Ghawar της Σαουδικής Αραβίας (το μεγαλύτερο στον κόσμο, με εκτιμώμενα αποθέματα 75-83 δισεκατομμυρίων βαρελιών) και οι μονάδες επεξεργασίας πετρελαίου Abqaiq και Khurais (το μεγαλύτερο συγκρότημα στον κόσμο και η καρδιά του συστήματος εξαγωγών του Βασιλείου)·
• Το διυλιστήριο Ruwais (το μεγαλύτερο της περιοχής με μία μόνο εγκατάσταση, με δυναμικότητα επεξεργασίας περίπου 800.000 βαρελιών την ημέρα) των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και το υπεράκτιο πετρελαϊκό κοίτασμα Zakum (το δεύτερο μεγαλύτερο υπεράκτιο πετρελαϊκό κοίτασμα στον κόσμο, με εξαγωγές άνω του 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα)·
• Το κοίτασμα φυσικού αερίου North Field (η μεγαλύτερη δεξαμενή ΦΑ στον κόσμο, που περιέχει 48 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ΦΑ, ή περίπου το 25% των αποδεδειγμένων παγκόσμιων αποθεμάτων) του Κατάρ και ο τερματικός σταθμός εξαγωγής LNG Ras Laffan (αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG)·
• Το πετρελαϊκό κοίτασμα Burgan του Κουβέιτ (το μεγαλύτερο της χώρας, με αποθέματα περίπου 67 δισεκατομμυρίων βαρελιών)·
• Το διυλιστήριο Sitra του Μπαχρέιν και οι εγκαταστάσεις Ma’ameer (λόγω της μεγάλης εξάρτησής του από αυτές τις εγκαταστάσεις, θεωρείται η πιο ευάλωτη χώρα του GCC σε ενεργειακές διαταραχές)·
• Τα πεδία φυσικού αερίου Leviathan και Tamar του Ισραήλ (το Λεβιάθαν προμηθεύει περίπου το 53% του φυσικού αερίου του Ισραήλ, ενώ το Ταμάρ παρέχει ένα άλλο 44%).

Το Fars σημειώνει ακόμα ότι οι επιθέσεις στις εγκαταστάσεις θα έχουν σημαντικές συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, χαρακτηρίζοντας αρκετές από αυτές ως «κρίσιμες για τον παγκόσμιο εφοδιασμό» σε αργό πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Οι εντάσεις έχουν αυξηθεί κατακόρυφα μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για πρόσθετα πλήγματα, ενώ τα ισραηλινά ΜΜΕ σχολίαζαν ότι η κυβέρνηση προετοιμαζόταν για την πιθανότητα μιας μεγάλης αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν.

Ο Αραγτσί προειδοποιεί

Το δημοσίευμα του Fars έρχεται μετά από διπλωματικές επαφές του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Σαουδάραβα ομόλογό του Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον Αρχηγό του Στρατού του Πακιστάν, Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.

Κατά τη διάρκεια αυτών των επαφών, ο Αραγτσί προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Ιράν ή μια συμμετοχή περιφερειακών χωρών, θα προκαλέσει μια «αποφασιστική και αναλογική απάντηση» από τις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Με τη σειρά του, ο Εμπραχίμ Ρεζάεϊ, μέλος της ιρανικής Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής, λέει ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει σε επιθέσεις, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους. «Η απάντησή μας σε οποιαδήποτε πιθανή εχθρική επίθεση δεν θα περιοριστεί στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Θα απαντήσουμε σε όλες τις εχθρικές βάσεις και στην προέλευση των επιθέσεων από οπουδήποτε».

Η συμφωνία του Τραμπ για την Γάζα 

Στο άλλο μεσανατολικό μέτωπο, παρά την ιστορική συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ για τον αφοπλισμό της Χαμάς,  η εφαρμογή της αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια λόγω των προϋποθέσεων που θέτει η κάθε πλευρά. Η θέση της ισλαμικής οργάνωσης είναι πως ο αφοπλισμός συνδέεται άμεσα με την ταυτόχρονη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων.

Το Ισραήλ κρατά επιφυλακτική στάση. Κατέχοντας πάνω από το 60% των εδαφών της Γάζας, το Ισραήλ πιέζει για άμεσο και καθολικό αφοπλισμό, εκφράζοντας αμηχανία για το χρονοδιάγραμμα και την επαρκή εποπτεία της διαδικασίας. Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη μιας «διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης» για την τήρηση της ασφάλειας στον θύλακα και την μεταβίβαση της εξουσίας σε μια παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή (NCAG).

Στις 6 Ιουλίου η Χαμάς ανακοίνωσε την διάλυση της κυβέρνησής της στη Γάζα,  δηλώνοντας έτοιμη να παραδώσει τη διακυβέρνηση της Λωρίδας στην Εθνική Επιτροπή Διαχείρισης (όπως προβλέπει το σχέδιο Τραμπ). Η κίνηση αυτή σηματοδότησε μια σημαντική πολιτική στροφή από την πλευρά της παλαιστινιακής οργάνωσης, η οποία διοικεί τη Γάζα από τότε που οι μαχητές της ανέλαβαν τον έλεγχο από το αντίπαλο παλαιστινιακό κίνημα, Φατάχ το 2007, έπειτα από εμφύλιες συγκρούσεις.

Η αντίστροφη μέτρηση για την εξιχνίαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 18 Ιουλίου 2026, όταν η σορός της γυναίκας εντοπίστηκε σε εγκαταλελειμμένο χώρο στην Κυψέλη. Παρά την προχωρημένη σήψη και τις αντίξοες συνθήκες, τα εξειδικευμένα στελέχη της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών κατάφεραν να ανασύρουν αξιοποιήσιμα δακτυλικά αποτυπώματα.

Μέσω του Τμήματος Interpol της ΕΛ.ΑΣ. και σε συνεργασία με τις αμερικανικές Αρχές, επιβεβαιώθηκε ότι τα αποτυπώματα ανήκαν σε 38χρονη υπήκοο Μεγάλης Βρετανίας. Από την έρευνα προέκυψε ότι το θύμα είχε φτάσει στην Ελλάδα στις 26 Ιουνίου 2026, διέμενε στον Πειραιά μέχρι τις 10 Ιουλίου και στη συνέχεια μετακινήθηκε προς άγνωστο προορισμό στην Αττική.

Οι αστυνομικοί του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ζωής της ΔΑΟΕ, αξιοποιώντας προανακριτικό υλικό και προχωρώντας σε ψηφιακή ανάλυση βιντεοληπτικού υλικού, κατάφεραν να φτάσουν στα ίχνη του 26χρονου αλλοδαπού από το Αφγανιστάν. Ο ύποπτος προσήχθη στη ΔΑΟΕ, στις 30 Ιουλίου 2026 και κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ομολόγησε τις πράξεις του. Όπως αποκαλύφθηκε, ο 26χρονος τοποθέτησε τη σορό της 38χρονης στη βαλίτσα και τη μετέφερε στο εγκαταλελειμμένο κτίριο.

Μετά τη δολοφονία, ο δράστης προέβη σε αναλήψεις χρηματικών ποσών, χρησιμοποιώντας τις τραπεζικές κάρτες της 38χρονης. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του, οι Αρχές εντόπισαν και κατέσχεσαν ένα πιστόλι ρέπλικα κι ένα μαχαίρι. Για την πλήρη εξιχνίαση της υπόθεσης υπήρξε στενή διεθνής συνεργασία της ΕΛ.ΑΣ. με αξιωματικό σύνδεσμο της Εθνικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης του Σοβαρού και Οργανωμένου Εγκλήματος του Ηνωμένου Βασιλείου (NCA), καθώς και με τις αστυνομικές Αρχές της Σκωτίας (Police Service of Scotland).

Σε βάρος του 26χρονου σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με δόλο, ληστεία και παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων, ενώ οδηγήθηκε ήδη στην αρμόδια Εισαγγελία.

Κυψέλη: Ανατροπή με το κίνητρο;

Σύμφωνα με αστυνομικό ρεπορτάζ ιστοσελίδων, η ΕΛΑΣ κατάφερε να φτάσει στα ίχνη του κατηγορούμενου έπειτα από μαρτυρία «κλειδί» μιας φίλης της 38χρονης. Πριν 3 μέρες, μια γυναίκα επίσης με καταγωγή από την Βρετανία, πήγε στην αστυνομία και κατήγγειλε ότι ο σύντροφός της, της ομολόγησε πως σκότωσε την 38χρονη. Πρόκειται για τον 26χρονο Αφγανό δράστη, ο οποίος φέρεται να υποστήριξε ότι δολοφόνησε την γυναίκα επειδή θεωρούσε ότι το θύμα «θέλει να κάνει την σύντροφό του χριστιανή».

Σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, η 38χρονη είχε επισκεφτεί την φίλη της και τον 26χρονο σύντροφό της στο σπίτι τους στο Κερατσίνι, όπου διέμεναν. Τα στοιχεία της έρευνας, επίσης είχαν δείξει έδειξαν πως η 38χρονη είχε φτάσει στην Ελλάδα μέσω της Κύπρου. Θυμίζουμε ότι την βαλίτσα με το πτώμα στην Κυψέλη την εντόπισε ένας άστεγος.

Ας σημειωθεί ότι οι Ρώσοι έχουν δημοσιεύσει βίντεο που δείχνουν ότι έχουν καταλάβει την Κωνσταντίνιφκα και έχουν διεισδύσει στα νότια της Ντρουσκόφκα. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι τη νύχτα της 1ης Αυγούστου ουσιαστικά κατέρρευσε η αεράμυνα, λόγω έλλειψης Patriot. «Οι ουκρανικές αεροπορικές δυνάμεις κατάφεραν να καταρρίψουν μόνο έναν από τους 27 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους» αναφέρει ο Ουκρανός πρόεδρος, που καλεί «τους εταίρους να παράσχουν μέσα για την αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων με συστήματα Patriot».

Όπως αναφέρει ο ίδιος οι Ρώσοι εκτόξευσαν 35 πυραύλους στην Ουκρανία τη νύχτα, συμπεριλαμβανομένων 27 βαλλιστικών και 185 επιθετικών drones διαφόρων τύπων: «Ο κύριος στόχος είναι το Κίεβο. Αλλά χτυπούν επίσης στις περιοχές Ντνίπρο, Σούμι, Χάρκοβο, Πολτάβα. Μόνο ένας βαλλιστικός πύραυλος απόψε καταρρίφθηκε επειδή δεν υπάρχουν πύραυλοι για τα συστήματα Patriot». «Είναι πολύ σημαντικό οι εταίροι να ακούσουν ότι αυτά τα μέσα δεν είναι χρήσιμα στις αποθήκες τους για πιθανά σενάρια, αλλά είναι χρήσιμα εδώ και τώρα, ώστε ο ρωσικός πόλεμος να μπορέσει να περιοριστεί και να σταματήσει στην Ουκρανία», έγραψε ο Ζελένσκι.

Πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, ρωσικά στρατεύματα επιτέθηκαν σε 16 περιοχές της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας περίπου 1.900 drones, σχεδόν 1.600 κατευθυνόμενες βόμβες και 144 πυραύλους διαφόρων τύπων. «Η Ρωσία επενδύει όλο και περισσότερο σε βαλλιστικούς πυραύλους και προσπαθεί να αυξήσει την παραγωγή τους».

Σύμφωνα με το DeepState η Ρωσία προχωρά σε νέο τμήμα του μετώπου κοντά στο μεθοριακό χωριό Άρτιλνε στην περιοχή Κουπιάνσκ στο Χάρκοβο. Στο διαδραστικό χάρτη του δείχνει 5 τετρ. χλμ να έχουν περάσει σε ρωσικό έλεγχο. Στις 23 Ιουλίου, η Κρατική Υπηρεσία Συνοριοφυλακής της Ουκρανίας ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις προσπαθούσαν να επεκτείνουν τη ζώνη ενεργών εχθροπραξιών στη βόρεια Περιφέρεια του Χαρκόβου.

Καταρρίψεις-ρεκόρ από την ρωσική αεράμυνα

Η ρωσική αεράμυνα εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, κατέρριψε 1158 μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα σε μια ημέρα, κάτι που αποτελεί απόλυτο ρεκόρ. Ο μεγαλύτερος αριθμός drones είχε καταρριφθεί προηγουμένως στις 25 Ιουλίου και 17 Μαΐου – 1060 και 1054 μονάδες, αντίστοιχα. Η συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων σημειώθηκε στο ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρωσικού υπουργείου.

Να σημειωθεί πως έκρηξη από αυτοσχέδια βόμβα άφησε τρεις νεκρούς και 21 τραυματίες κοντά σε πολυτελές εστιατόριο στο κέντρο της Μόσχας. Μεταξύ των νεκρών συγκαταλέγεται η γυναίκα που μετέφερε την βόμβα, η οποία ενδεχομένως να μην γνώριζε ότι μετέφερε εκρηκτικό μηχανισμό. Από την έκρηξη τραυματίστηκαν άλλοι 21. Σύμφωνα με τη ρωσική οικονομική εφημερίδα Kommersant, προφανής στόχος της επίθεσης ήταν οι προσκεκλημένοι που συμμετείχαν σε ιδιωτική εκδήλωση στην εξωτερική βεράντα του εστιατορίου. Πηγές ανέφεραν στην εφημερίδα ότι η εκδήλωση φυλασσόταν αυστηρά.

Πηγές από την εταιρεία που είχε μισθώσει τα δύο ελικόπτερα αναφέρουν πως, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το ενδεχόμενο που εξετάζεται είναι αυτό του ανθρώπινου λάθους, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις για τεχνική βλάβη. Τη δική του πρώτη τεχνική εκτίμηση για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συγκρούστηκαν τα δύο πυροσβεστικά ελικόπτερα στην περιοχή της Ψάθας καταθέτει, μιλώντας στο protothema.gr, ο αεροναυπηγός και ερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων Φαίδων Καραϊωσηφίδης.

Ο ίδιος ξεκαθαρίζει εξαρχής ότι πρόκειται για μια αρχική αξιολόγηση που βασίζεται στα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία και στο βίντεο ντοκουμέντο που ήρθε στη δημοσιότητα από το συμβάν, υπογραμμίζοντας ότι οποιοδήποτε οριστικό συμπέρασμα μπορεί να εξαχθεί μόνο μετά την επίσημη διερεύνηση του ατυχήματος.

Βάσει πρωτοκόλλου, όσα ελικόπτερα τύπου Bell επιχειρούσαν στο πύρινο μέτωπο της Αττικοβοιωτίας, καθηλώθηκαν μέχρι νεοτέρας.
Αυτή την στιγμή, στην συγκεκριμένη πυρκαγιά επιχειρούν εναέρια τα εξής: 8 Erickson, 2 Canadair και 2 Chinook. Η σύγκρουση των δύο ελικόπτερων στη Ψάθα, είναι το δεύτερο περιστατικό με μισθωμένο πυροσβεστικό ελικόπτερο Bell αυτή την αντιπυρική περίοδο. Το προηγούμενο είχε σημειωθεί στις 25 Ιουνίου όταν ελικόπτερο που επιχειρούσε σε φωτιά που έκαιγε στα Γρεβενά, κατά τη διαδικασία της υδροληψίας έπεσε στη λίμνη Αώου στο Μέτσοβο, χωρίς να σημειωθούν τραυματισμοί.

Η σύγκρουση και η πτώση των δύο ελικοπτέρων έγινε σύμφωνα με πηγές της Πυροσβεστικής κοντά στην είσοδο για τον οικισμό Ζάχουλη που βρίσκεται επί της επαρχιακής οδού Μεγάρων-Αλεποχωρίου. Οι αρχές σήμαναν συναγερμό όταν δεν ήταν δυνατή η επικοινωνία με ένα από τα δύο ελικόπτερα. Τα δύο ελικόπτερα ήταν τύπου Bell.

Πυροσβεστική: Διανύουμε δύσκολες μέρες

Τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στις οικογένειες των δύο ανδρών, μελών του πληρώματος του μισθωμένου ελικοπτέρου τύπου BELL, που έχασαν τη ζωή τους σήμερα, κατά τη διάρκεια δασοπυρόσβεσης στην περιοχή της Ψαθάς Αττικής, εξέφρασε εκ μέρους της φυσικής και πολιτικής ηγεσίας του Πυροσβεστικού Σώματος, ο Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος αρχιπύραρχος Βασίλειος Βαθρακογιάννης.

Σχετικά με τα πύρινα μέτωπα ο κ. Βαθρακογιάννης υπογράμμισε ότι από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου έως και σήμερα, έχουν εκδηλωθεί συνολικά 220 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα. Όσον αφορά την μεγάλη πυρκαγιά της Αττικό-Βοιωτίας ο κ. Βαθρακογιάννης τόνισε ότι επιχειρούν για τρίτη ημέρα, πολύ ισχυρές επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις, εθελοντές με μεγάλο αριθμό υδροφόρων οχημάτων, με τη συνδρομή ομάδας «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ», που έχει διατεθεί από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής ‘Αμυνας.

Σχετικά με την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες, λίγο πριν τα μεσάνυχτα, στην Πάστρα Κεφαλονιάς, όπως ανέφερε αυτή τη στιγμή, οι πυροσβεστικές δυνάμεις, αντιμετωπίζουν ένα ενεργό μέτωπο στην περιοχή Αλειμματάς, ενώ στην υπόλοιπη περίμετρο της πυρκαγιάς αντιμετωπίζουν μόνο διάσπαρτες εστίες. Επιπλέον, όπως επισήμανε, στις πυρκαγιές στο Σκάλωμα Φωκίδας και στην Αιγιάλεια δεν υπάρχουν ενεργά μέτωπα και οι δυνάμεις πραγματοποιούν διαβροχή κυρίως σε καπνογόνα σημεία. Ακόμη, όπως ανέφερε οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν σήμερα σε Σταθαίικα ‘Αργους, Νέα Τένεδο Χαλκιδικής, Αλώνια Σαμοθράκης και Χρυσούπολη Καβάλας, έχουν ελεγχθεί.

Ο κ. Βαθρακογιάννης τόνισε ότι το Πυροσβεστικό Σώμα, κλήθηκε να διαχειριστεί σειρά, ιδιαίτερα απαιτητικών και ταυτόχρονων συμβάντων, με σημαντικότερα μέτωπα στην Πάρο, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, την Αιγιάλεια, τη Φωκίδα, τη Λέσβο και την Κάλυμνο, όπου, όπως προσέθεσε, αναπτύχθηκαν ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις, υπό εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Όπως υπογράμμισε, μετά από σχετικές ενέργειες των Κλιμακίων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, για τις παραπάνω πυρκαγιές, πραγματοποιήθηκαν 33 συλλήψεις σε 5 ημέρες, στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, από τις οποίες οι 30 αφορούν αμέλεια και οι 3 πρόθεση. Παράλληλα, επιβλήθηκαν 22 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 70.100 ευρώ. Ο κ. Βαθρακογιάννης αναφέρθηκε στις συλλήψεις που αφορούν τις πυρκαγιές σε Πάρο, Φίχτι Αργολίδας, Κεφαλονιά και Βοιωτία. Ειδικά για τη φωτιά στη Βοιωτία, η οποία όπως σημείωσε, εκδηλώθηκε πλησίον αιολικού πάρκου, διευκρίνισε «ότι δεν ξεκίνησε από τις ανεμογεννήτριες ή από εγκαταστάσεις του πάρκου.

ς σημείο έναρξης, προσδιορίστηκε η γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε απόσταση 500 μέτρα μακριά από τις ανεμογεννήτριες, μέσω της οποίας η παραγόμενη ενέργεια του αιολικού πάρκου, διοχετεύεται προς το κεντρικό δίκτυο. Στο ίδιο σημείο είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά και στα τέλη Ιουνίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ο κίνδυνος πυρκαγιάς παραμένει πολύ υψηλός. Διανύουμε ίσως τις δυσκολότερες ημέρες του καλοκαιριού», σημείωσε ενώ απηύθυνε έκκληση σε όλους τους πολίτες σε περίπτωση πυρκαγιάς, να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Συλλυπητήρια μηνύματα

Η ανακοίνωση του Πυροσβεστικού Σώματος: ««Στα δύο ελικόπτερα επέβαιναν συνολικά τέσσερις άνδρες, εκ των οποίων δύο ημεδαποί και δύο αλλοδαποί υπήκοοι. Οι δύο επιβαίνοντες του ενός ελικοπτέρου εντοπίστηκαν σώοι, ενώ οι δύο επιβαίνοντες του δεύτερου ελικοπτέρου ανασύρθηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους, παρελήφθησαν από ασθενοφόρα του Ε.Κ.Α.Β. και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός τους», επισήμανε ο Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος.

Σε δήλωσή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε τα θερμά του συλλυπητήρια για την απώλεια του πληρώματος του πυροσβεστικού ελικοπτέρου και τόνισε ότι η σκέψη μας βρίσκεται στις οικογένειες των δύο επαγγελματιών που χάθηκαν με τόσο τραγικό τρόπο. Παράλληλα, τόνισε ότι η Πολιτεία βρίσκεται κοντά σε όλους τους πολίτες που δοκιμάζονται αυτές τις ώρες, καθώς και στο σύνολο των στελεχών και των επαγγελματιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Πολιτικής Προστασίας και του Πυροσβεστικού Σώματος που επιχειρούν σε όλα τα πύρινα μέτωπα.

Τη βαθιά του οδύνη για την απώλεια των δύο μελών του πληρώματος ελικοπτέρου, που κατέπεσε κατά την επιχείρηση κατάσβεσης της πυρκαγιάς στην Ψάθα, ύστερα από σύγκρουση με έτερο ελικόπτερο, εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης.

«Τις δύσκολες αυτές ώρες, που η χώρα δοκιμάζεται σε διάφορα σημεία από καταστροφικές πυρκαγιές, θρηνούμε δυστυχώς για την απώλεια ακόμη δύο ανθρώπων, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους την ώρα του καθήκοντος, προσπαθώντας από αέρος να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και τον φυσικό πλούτο της πατρίδας μας, σε μια άνιση μάχη με τις φλόγες» σημείωσε ο κ. Ν. Κακλαμάνης και πρόσθεσε: «Μέσα σε λίγες μόνο ημέρες μετά την απώλεια των τριών πυροσβεστών στα πύρινα μέτωπα σε Ρέθυμνο και Γύθειο, βιώνουμε μια ακόμη εθνική τραγωδία, μετά τη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ψάθα».

Απευθύνοντας, μάλιστα τα πιο ειλικρινή του συλλυπητήρια στις οικογένειες του Έλληνα συντονιστή και του Δανού χειριστή, τους οικείους και στους συναδέλφους των γενναίων ανδρών, που έφυγαν πάνω στο καθήκον, διαβεβαίωσε ότι «Η θυσία τους δεν θα λησμονηθεί. Θα τους θυμόμαστε πάντα με ευγνωμοσύνη και σεβασμό».

Δήλωση Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής μετά την σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων: «Η πατρίδα μας ζει πολύ δύσκολες στιγμές τις τελευταίες μέρες. Μετά τον θάνατο τριών πυροσβεστών εν ώρα καθήκοντος στις πυρκαγιές στο Ρέθυμνο και το Γύθειο, σήμερα στο πύρινο μέτωπο της Ψάθας κατά την επιχείρηση κατάσβεσης, έχασαν τη ζωή τους ένας Ρουμάνος χειριστής ελικοπτέρου και ο Έλληνας μεταφραστής του. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους τους».

Δήλωση Νίκου Παππά, Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία: «Με βαθιά οδύνη πληροφορηθήκαμε την τραγωδία με τη συντριβή των ελικοπτέρων στην Ψάθα. Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων και την απόλυτη συμπαράσταση μας στους οικείους τους, που βιώνουν ανείπωτο πόνο.

Οι σκέψεις μας είναι επίσης με όσους επιχειρούν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, δίνοντας καθημερινά μάχη για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Η μάχη με τις φλόγες σε αυτές τις πρώτες πυρκαγιές έχει οδηγήσει σε απώλειες ήδη πέντε συνανθρώπων μας που με αυταπάρνηση έχασαν τη ζωή τους την ώρα του καθήκοντος.

Σε τέτοιες στιγμές απαιτείται ενότητα, ψυχραιμία και απόλυτη στήριξη σε όλους όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Η Πολιτεία οφείλει, παράλληλα, να διασφαλίσει ότι θα διερευνηθούν πλήρως τα αίτια της τραγωδίας, ώστε να εξαχθούν όλα τα αναγκαία συμπεράσματα και να ενισχυθεί η ασφάλεια των επιχειρήσεων».

Διεθνή ΜΜΕ

Διεθνή μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν άμεσα την είδηση, με τα βλέμματα του πλανήτη να έχουν στραφεί στο συγκλονιστικό δυστύχημα. BBC, Telegraph, Reuters, Sky News, Independent, Daily Mail και άλλα μεγάλα μέσα ενημέρωσης έχουν πρώτο θέμα την τρομακτική στιγμή που συγκρούστηκαν τα δύο ελικόπτερα στην Ψάθα. Εκτενές το ενδιαφέρον και τουρκικών ΜΜΕ:

«Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης εναέριας κατάσβεσης πυρκαγιάς, δύο ελικόπτερα BELL, μισθωμένα από την πυροσβεστική υπηρεσία, με πλήρωμα δύο ατόμων το καθένα, συνετρίβησαν στην ευρύτερη περιοχή της Ψάθας, στην Αττική», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ελληνική πυροσβεστική υπηρεσία. Σχεδόν 500 πυροσβέστες έχουν αναπτυχθεί, ενώ έχουν φτάσει και ενισχύσεις από τη Γαλλία και τη Ρουμανία.

Σε πλήρη εξέλιξη είναι η μεγάλη πυρκαγιά στην Αττική, η οποία ξεκίνησε από την Βοιωτία και καίει για τρίτη μέρα έχοντας σχηματίσει μια τεράστια πύρινη λωρίδα που κατέκαψε εκτάσεις και σπίτια στο Πόρτο Γερμενό. Τα δύο χειρότερα μέτωπα που αντιμετωπίζονται είναι εκείνο στην Αγία Παρασκευή και το δεύτερο στην Κρύα Πηγή, ενώ αλλεπάλληλα μηνύματα του 112 στάλθηκαν και σήμερα Κυριακή (02.08.2026) από το πρωί, για εκκενώσεις των περιοχών Τούτουλη, Νέα Δάφνη, Πευκενέας, Άγιος Σαράντης, ΒΙΠΕ Μεγάρων, Κανδήλι και Αγία Σκέπη.Παράλληλα, ενεργό είναι το μέτωπο της φωτιάς που ξέσπασε και στην Κεφαλονιά, για την οποία συνελήφθη ένας άντρας για εμπρησμό. Παρά την υποχώρηση των θυελλωδών ανέμων, οι αναζωπυρώσεις στα μέτωπα είναι συνεχείς και οι επιχειρήσεις τον πυροσβεστών ηρωικές.

Μάχη στα ενεργά μέτωπα

Ισχυρές δυνάμεις της πυροσβεστικής αλλά και μηχανήματα του στρατού και της περιφέρειας συνεχίζουν τις προσπάθειες περιορισμού ενάντια στη μανία των ανέμων. Με το πρώτο φως της ημέρας η φωτιά πήρε κατεύθυνση ανατολικά προς την Αγία Τριάδα και απέχει μόλις 5 χιλιόμετρα από τα Μέγαρα και 50 χιλιόμετρα από τον αστικό ιστό της Αθήνας. Tέσσερα Canadair και δύο ελικόπτερα ξεκίνησαν αναγνωριστικές πτήσεις πριν τις πολυαναμενόμενες ρίψεις νερού επικεντρώνοντας τις προσπάθειές τους στη Βένιζα όπου η πυρκαγιά καίει ανεξέλεγκτα.

Και στο άλλο μέτωπο της πυρκαγιάς, στη Ψάθα, οι προσπάθειες των πυροσβεστών συνεχίζονται υπό αντίξοες συνθήκες καθώς ο πυκνός καπνός και οι ισχυροί άνεμοι κάνουν πιο δύσκολη την προσπάθειά τους. Από νωρίς το πρωί στην περιοχή επιχειρούν ελικόπτερα.

Οι κάτοικοι που εγκατέλειψαν τη Βένιζα μετακινήθηκαν προς τα Μέγαρα, ενώ αρκετοί παραμένουν και παρακολουθούν με αγωνία την εξέλιξη καθώς κινδυνεύουν σπίτια από τις 9 το βράδυ του Σαββάτου, όταν το πύρινο μέτωπο πέρασε όλη την κορυφογραμμή του Κιθαιρώνα για να κάψει τουλάχιστον τρία σπίτια στον οικισμό.

Ηλικιωμένο ζευγάρι απομακρύνθηκε επτά λεπτά πριν το πύρινο μέτωπο εισβάλει στη Βένιζα. Στο Κρύο πηγάδι Βιλίων, κοντά στην Αγία Παρασκευή οι φλόγες καταπίνουν ένα από τα πιο πυκνά δάση ενώ είναι θετικό ότι ο άνεμος φυσάει αντίθετα με τον μικρό οικισμό. Σκληρή μάχη δίνουν τουλάχιστον 500 πυροσβέστες μεταξύ αυτών Ρουμάνοι και Γάλλοι δασοκομμάντος, ενώ επιχείρησαν πριν βραδιάσει και ενάντια στους ανέμους, 39 εναέρια μέσα.

Για άμεση καταγραφή των καταστροφών από τις πυρκαγιές και στήριξη των πληγέντων δεσμεύτηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην Κυριακάτικη ανάρτησή του, τονίζοντας πως «υπάρχουν στιγμές που η φύση και η ένταση των καιρικών φαινομένων ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα».

Καίγεται το όρος Πατέρα

Ανεξέλεγκτο παραμένει το τεράστιο πύρινο μέτωπο που ξεκίνησε από το Καλάμακι και τον Αγιο Βασίλειο της Βοιωτίας και πλέον έχει φτάσει μόλις λίγα χιλιόμετρα από τα Μέγαρα κατακαίοντας στο πέρασμά του παρθένο πευκοδάσος. Την ίδια ώρα οι φλόγες χρειάστηκαν μόλις λίγα λεπτά για να σκεπάσουν τη βουνοπλαγιά στο όρος Πατέρα. Το μεγάλο μέτωπο κατευθύνεται από το Κρύο Πηγάδι στον Άγιο Νεκτάριο.

Η κολοσσιαία μάχη των πυροσβεστών επικεντρώνεται στο τρίγωνο Ψάθα, Βένιζα και Άγιος Νεκτάριο – Αγία Παρασκευή. Στόχος να μην φτάσουν οι φλόγες προς Βίλια και Μέγαρα. Για την ώρα δεν απειλούνται σπίτια στην περιοχή της Ψάθας. Σύμμαχος των πυροσβεστικών δυνάμεων τις τελευταίες ώρες είναι και η συνδρομή των εναέριων μέσων, καθώς μετά τις 13:00, που έπεσαν οι άνεμοι, επιχειρούν και 8 αεροπλάνα συνδυαστικά με τα 20 ελικόπτερα, που πετούσαν από το πρωί.

Κρίσιμες ώρες για τη Βένιζα

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση κατάσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς που καίει στην περιοχή της Βένιζας, κοντά στο Πόρτο Γερμενό,με τις επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις να δίνουν μάχη σε πολλά ενεργά μέτωπα, υπό ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες. Λόγω των αναζωπυρώσεων στάλθηκε προειδοποιητικό μήνυμα του 112 για τις περιοχές Κανδύλι και Αγία Σκέπη με οδηγίες για να απομακρυνθούν οι κάτοικοι προς Νέα Πέραμο, την ώρα που τα εναέρια και επίγεια μέσα προσπαθούν να περιορίσουν τη φωτία που για τρίτη μέρα μοιάζει ανεξέλεγκτη. Ακολούθησε μήνυμα από την Πολιτική Προστασία και για τη βιομηχανική περιοχή στα Μέγαρα, με τις Αρχές να καλούν όλους όσοι βρίσκονται στην περιοχή να απομακρυνθούν προς τα Μέγαρα.

Η μεγαλύτερη ανησυχία επικεντρώνεται στην πιθανότητα το μέτωπο να περάσει τη χαράδρα και να κινηθεί προς τα Βίλια. Αν και κατά διαστήματα η αλλαγή της φοράς των ανέμων περιορίζει την εξάπλωση της φωτιάς, οι συνεχείς αναζωπυρώσεις διατηρούν τον κίνδυνο υψηλό, αναφέρει η Κωνσταντίνα Θεοχαρούλη από το μέτωπο της φωτιάς.

Κρίσιμες ώρες

Το τελευταίο 24ωρο το πύρινο μέτωπο απλώνεται σε έκταση ως και 100 χιλιομέτρων από το Καλαμάκι Βοιωτίας ως το Πόρτο Γερμενό της Αττικής, απειλώντας από ανατολικά την Αγία Παρασκευή και τον Άγιο Νεκτάριο και από νοτιοδυτικά, τον Μύτικα και την Ψάθα.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, για τη μεγάλη φωτιά που ξεκίνησε από τη Βοιωτία και έφτασε έως την περιοχή του Πόρτο Γερμενού εξήγησε ότι οι επιχειρήσεις επικεντρώνονται σε δύο ενεργά μέτωπα, Πόρτο Γερμενό και Βένιζα με ισχυρές επίγειες δυνάμεις, εθελοντές και μηχανήματα να επιχειρούν σε ολόκληρη την περίμετρο.

Πύρινο τόξο στον Κιθαιρώνα: Κρίσιμες ώρες για Βένιζα και Ψάθα – Τιτάνια προσπάθεια να ανακοπεί η φωτιά, κίνδυνος εκρήξεων

Όπως σημείωσε, η πυρκαγιά παρουσιάζει πλέον μικρότερη ταχύτητα εξάπλωσης σε σχέση με τις προηγούμενες ώρες, γεγονός που δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία, ενώ με το πρώτο φως της ημέρας ξεκίνησε η απογείωση των εναέριων μέσων, τα οποία θα επιχειρήσουν όπου το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Μπαράζ μηνυμάτων 112 για εκκένωση προς Μέγαρα

Μήνυμα μέσω του 112 εστάλη σε όσους βρίσκονται σε Αλεποχώρι, Ψάθα, Βένιζα, Λούμπα και Ζάχουλη Αττικής προκειμένου να απομακρυνθούν από αυτές λόγω της πυρκαγιάς που είναι σε εξέλιξη.

Νωρίτερα, στις 12:47 στάλθηκε μήνυμα 112 στους κατοίκους των περιοχών Αγία Παρασκευή, Κρύο Πηγάδι και Άγιος Νεκτάριος με οδηγίες για εκκένωση προς τα Βίλια.

Ημέρα καταστροφής στο Πόρτο Γερμενό. Οι κάτοικοι συνεχίζουν να ζουν πύρινο εφιάλτη, με εκατοντάδες μικρές διάσπαρτες εστίες, ενώ υπάρχουν αναφορές ως και για 200 σπίτια που παραδόθηκαν στις φλόγες. Ο καπνός έφτασε σε απόσταση 750 χιλιομέτρων από το παρθένο πευκοδάσος που κάηκε για πρώτη φορά.

Κεφαλονιά: Ζώνη άμυνας στον Άνω Κατελειό

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας στην περιοχή της Πάστρας, στην ανατολική Κεφαλονιά, προκαλώντας διαδοχικές εκκενώσεις οικισμών.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστα Τσίγκα, η φωτιά κινείται προς την περιοχή των Μαυράτων, ενώ όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί για τη δημιουργία ζώνης άμυνας.

«Οι επίγειες δυνάμεις, οι υδροφόρες, οι εθελοντές και τα πεζοπόρα τμήματα βρίσκονται στον Άνω Κατελειό και δημιουργούν ζώνη άμυνας», ανέφερε ο κ. Τσίγκας.

Με το πρώτο φως της ημέρας δόθηκε εντολή απογείωσης στα εναέρια μέσα, ώστε να πραγματοποιήσουν αναγνώριση του μετώπου και, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, να αρχίσουν τις ρίψεις νερού.

Όπως εξήγησε ο κ. Τσίγκας, μετά την προσέγγιση των αεροσκαφών και των ελικοπτέρων θα καθοριστούν τα σημεία στα οποία μπορούν να επιχειρήσουν με ασφάλεια.

Η πυρκαγιά καίει αγροτοδασικές εκτάσεις, ενώ το έργο των δυνάμεων δυσχεραίνουν οι ισχυροί άνεμοι και το δύσβατο ανάγλυφο της περιοχής.

Στο πεδίο επιχειρούν 31 πυροσβέστες με δύο ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 16ης ΕΜΟΔΕ και επτά οχήματα. Συνδρομή παρέχουν υδροφόρες, μηχανήματα έργου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εθελοντές.

Μέσω διαδοχικών μηνυμάτων του 112 ζητήθηκε η απομάκρυνση κατοίκων από αρκετούς οικισμούς. Όσοι βρίσκονταν στον Κάτω Κατελειό κλήθηκαν να κατευθυνθούν προς το Ρατζακλί και τη Σκάλα, ενώ στους κατοίκους των περιοχών Χιονάτα, Θηράμονας και Μαυράτα δόθηκε οδηγία να απομακρυνθούν προς το Αργοστόλι.

Νωρίτερα είχε ζητηθεί η εκκένωση των περιοχών Κρεμμύδι και Μαρκόπουλο, επίσης με κατεύθυνση προς το Αργοστόλι. Το πρώτο μήνυμα του 112 είχε καλέσει τους κατοίκους της Πάστρας να παραμείνουν σε ετοιμότητα και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών.

Ο δήμαρχος Αργοστολίου, Θεόφιλος Μιχαλάτος, δήλωσε στο ΕΡΤnews ότι περίπου 300 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους στο Κρεμμύδι και στο Μαρκόπουλο. Όπως ανέφερε, η πυκνή βλάστηση, οι άνεμοι και το δύσβατο έδαφος δυσκολεύουν σημαντικά την πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων.

«Βγάζουμε τον κόσμο, συνολικά 300 άνθρωποι από τα σπίτια στο Κρεμμύδι αλλά και στο Μαρκόπουλο όπου τώρα μπαίνει η φωτιά. Είναι μεγάλη η βλάστηση, φυσάει και το ανάγλυφο είναι δύσκολο, ενώ έχει κλείσει ο δρόμος που προσεγγίζουν τα πυροσβεστικά» τόνισε ο δήμαρχος Αργοστολίου, Θεόφιλος Μιχαλάτος και εκτίμησε ότι πρόκειται για εμπρησμό σε περιοχή κατάφυτη που δεν είχε καεί.

Το έργο των δυνάμεων που επιχειρούν να περιορίσουν την πυρκαγιά, δυσκολεύουν οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν στην περιοχή, καθώς και το δύσβατο της περιοχής. Το πρώτο μήνυμα 112 προειδοποιούσε τους κατοίκους να παραμείνουν σε ετοιμότητα και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών.

Τα κυρίαρχα αφηγήματα των εκλογών γνωστά: Σταθερότητα, Καταλληλόλητα και Αποτελεσματικότητα για εκείνους που εύχονται “να ναι μακρύς ο δρόμος” για μια ακόμα τετραετία της ΝΔ. Αλλαγή, Αξιοκρατία, Δικαιοσύνη με κάθε κόστος για όλο το υπόλοιπο πολιτικό τόξο. Δύο πυξίδες, φαινομενικά ολωσδιόλου διαφορετικές και αντίθετες, εν προκειμένω όμως με αρκετά κοινά νοήματα και ερμηνείες. Και αυτό διότι, το πρόσημο και το νόημα της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας ή της αξιοκρατίας και της δικαιοσύνης από την άλλη, σε κάθε περίπτωση ορίζεται και κρίνεται κατά το δοκούν, αναλόγως που απευθύνεται και σε τι αποσκοπεί.

Κοινώς, νιώθω ότι εδώ και πάρα πολύ καιρό ακούμε, συζητάμε κι ασπαζόμαστε έννοιες που αγνοούμε τη σημασία και το περιεχόμενό τους, απλά και μόνο χάριν πολιτικής ή προσωπικής κατανάλωσης. Και μιλάω φυσικά για όλο το φάσμα, από τα media και την Ενημέρωση έως τους πολιτικούς και τους πολίτες. Παρακάτω, ακολουθούν ενδεικτικά παραδείγματα για γίνει εύλογα αντιληπτό αυτό που εννοώ.

Στην ευρύτερη κοινή γνώμη ή έστω σε ένα σημαντικό ποσοστό της, η πολιτική και η ενασχόλησή της – τουλάχιστον στο ελληνικό της πρότυπο – θα μπορούσε να ισοδυναμεί με την πεποίθηση “πάντα να ‘χεις στον νου σου την καρέκλα, το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου”, προσδοκώντας ακριβώς «πλούτη να σε δώσει», παραφράζοντας με μια καυστικότητα το γνωστό ποίημα του Καβάφη, το οποίο ενέπνευσε το βιβλίο του κ. Τσίπρα. Για αυτούς λοιπόν τους ψηφοφόρους η αξιοκρατία, ή αποτελεσματικότητα συνεπάγονται λ.χ. από την ανάδειξη πολιτικών προσώπων με μη πολιτικό παρελθόν, πολλές φορές με ένα νεανικό, αντισυστημικό και επαναστατικό  προφίλ, την άσκηση αντιμεταναστευτικής ίσαμε και επεκτατικής πολιτικής ή και του εναντίου, έως και την κατάργηση του υπάρχοντος Συντάγματος, την επιβολή δικτατορίας κ.α.

Άλλοι πάλι θεωρούν ότι το πιο δίκαιο και πιο αποτελεσματικό είναι να μην ψηφίζει κανείς και να δοθεί η εξουσία με τρόπο άτυπο και μη θεσμικό σε ένα κομμάτι του λαού ή στον ίδιο τον λαό με την αφηρημένη του έννοια. Στο δημοψήφισμα του 2015 επίσης “δίκαιο και άξιο” χαρακτηριζόταν αντίστοιχα από τις αντιμαχόμενες πλευρές αμφότερες οι επιλογές του ΝΑΙ και του ΟΧΙ. Κατ’ αναλογία, υπάρχει μεγάλη μερίδα του εκλογικού κοινού που θεωρεί ότι η σταθερότητα σημαίνει προάσπιση των συμφερόντων του, αύξηση των προνομίων του και άρα πάση θυσία διατήρηση και παγίωση του εκάστοτε πολιτικού φορέα ή συστήματος που το εκπροσωπεί.

Οι εκλογές των μεγάλων ψευδαισθήσεων

Παρατηρούμε λοιπόν ότι κρίσιμες και διαχρονικές έννοιες και αξίες καθίστανται επαμφοτερίζουσες, αλλάζουν αποχρώσεις και νοήματα και λειτουργούν ως καύσιμο και εφόδιο για χειραγώγηση πολiτικών και κοινωνικών συνειδήσεων. Συνθήματα και αφηγήματα που επηρεάζουν και εν πολλοίς καθορίζουν την εκλογική συμπεριφορά και άρα την όλη πολιτική που ασκείται κατ’ επέκταση. Σε τελική ανάλυση πάντως, οι επικείμενες εκλογές έχουν την ιδιαιτερότητα και την τιμητική τους. Νέα αντισυστημικά κόμματα, rebranding πρώην πρωθυπουργών από όλους τους χώρους, το κίνητρο  τρίτης συνεχόμενης θητείας για το κυβερνών κόμμα, είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία που τις καθιστούν όντως “ιστορικές”.

Αν συμπεριλάβουμε και το νυν διεθνές πλαίσιο, με τους πολέμους που φέτος αναδείχθηκαν σε εποχικό φαινόμενο, τις αλλεπάλληλες κρίσεις και την απροσδιοριστία του μέλλοντος, παράλληλα με την εγχώρια σκηνή με τα σκάνδαλα, το δημογραφικό και την ακρίβεια σε πρώτη γραμμή, μιλάμε για μια πραγματικά κομβική συγκυρία και καμπή. Σε κάθε περίπτωση, διερωτώμαι επί της ουσίας: Σταθερότητα και Καταλληλόλητα ορίζεται η συνέχιση και η εδραίωση της υπάρχουσας κατάστασης της χώρας, απλά και μόνο εφ’ όσον ικανοποιούνται ορισμένες ανάγκες ορισμένων ομάδων της κοινωνίας; Η ρητορική αυτή μου θυμίζει την γνωστή φράση “Ο Ολυμπιακός και το Αιγάλεω να κερδάνε, και οι άλλοι να πάνε να γ….”, που αποδίδεται σε γνωστό αθλητικό παράγοντα Θωμά Μητρόπουλο.

Η Αλλαγή και η Δικαιοσύνη από την άλλη, ορίζονται ως απλώς μια αλλαγή ονόματος και τύπων, ευκαιρία προάσπισης συμφερόντων διαφορετικών ομάδων και στείρες υποσχέσεις; Μάλλον πρέπει να αποσαφηνίσουμε ή να επαναπροσδιορίσουμε ορισμένες έννοιες όταν τις ακούμε ή τις χρησιμοποιούμε. Όπως και να ‘χει, αυτό που εύχομαι σε όλους και όλες μας εμάς ως ψηφοφόρους, συμπυκνώνεται και πάλι σε ένα απόσπασμα ποιήματος του Καβάφη: “Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον, όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις…”. 

Ο Περικλής Χονδροματίδης σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και τώρα εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες, όπου παρακολουθεί και μεταπτυχιακό πρόγραμμα στις Διεθνείς Σχέσεις.

Ο λόγος που ισχύει αυτό, είναι οικονομικός και, ταυτόχρονα, γεωπολιτικός. Ένα ισχυρό εθνικό brand μειώνει το κόστος εισόδου των ελληνικών προϊόντων σε ξένες αγορές, αυξάνει τη δαπάνη ανά επισκέπτη, προσελκύει επενδύσεις έντασης γνώσης και ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας στη διεθνή σκηνή.  Η πολύ πρόσφατη διεθνής επιτυχία της ταινίας “Οδύσσεια” του Νόλαν αποδεικνύει αφενός τη δύναμη του ελληνικού συμβολικού κεφαλαίου, αφετέρου την αδυναμία της χώρας να το μετατρέψει σε οικονομική αξία.

Η πλούσια και εξαιρετική πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας είναι μοναδική παγκοσμίως. Τα μνημεία, οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μουσεία και το πολιτιστικό τοπίο αποτελούν ισχυρή κοινωνική και δημόσια κεφαλαιουχική βάση στην οποία η χώρα μπορεί να στηρίξει τις προσπάθειές της, για να αποκτήσει διεθνώς μεγάλη πολιτιστική επιρροή με σημαντικά οφέλη για την εικόνα της στο εξωτερικό και τη γενικότερη οικονομική και κοινωνική της θέση.

Η κληρονομιά μας επιδοτεί τις εξαγωγές

Χωρίς αμφιβολία, η Ελλάδα δεν έχει κεφαλαιοποιήσει τις δυνατότητες που της παρέχει η πολιτιστική της κληρονομιά, για να αποκτήσει πολιτιστική επιρροή διεθνώς, ώστε να εισπράξει υπεραξία, στο οικονομικό σύστημα και στις εθνικές επιδιώξεις της. Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί, ότι η πολιτιστική κληρονομιά είναι ένας τομέας στον οποίο η Ελλάδα υπερέχει τόσο πολύ, ώστε μπορεί να αποτελέσει ισχυρό μέσο για την ενίσχυση της εικόνας και του brand name σε παγκόσμια κλίμακα στο πλαίσιο μιας εθνικής εξωτερική πολιτικής “ήπιας ισχύος”, με διεθνείς δραστηριότητες και συνεργασίες με ομοειδείς πολιτιστικούς οργανισμούς και ιδρύματα παγκόσμιας εμβέλειας, τόσο σε εκπαιδευτικές, όσο και σε ερευνητικές και άλλες δραστηριότητες.

Η πολιτιστική κληρονομιά δυνητικά μπορεί να λειτουργήσει ως εξαγώγιμο προϊόν προσδίδοντας ταυτότητα (branding) σε όλα τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες. Η ταυτότητα, το brand, είναι όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν ένα προϊόν (ή μια υπηρεσία) και το κάνουν διαφορετικό από άλλα ομοειδή χαρακτηριστικά επιθυμητά στους καταναλωτές, που προσδίδουν ποιότητα και μοναδικότητα. Τα χαρακτηριστικά αυτά προσθέτουν αξία και αυξάνουν την τιμή του προϊόντος στην αγορά.

Το brand, η ταυτότητα, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ψηφιοποίησης έχει αξία. Οι σημερινοί καταναλωτές, σε μεγάλο ποσοστό, δεν αγοράζουν αντικείμενα-προϊόντα (ή υπηρεσίες) μόνο για ικανοποίηση αναγκών, αλλά πολύ συχνά τα αντικείμενα-προϊόντα αποκτώνται ως σημάδια ή ενδείξεις ποιότητας, ταυτότητας, τρόπου ζωής ή εικόνας. Έτσι, τα αντικείμενα δεν αφορούν προϊόντα (commodities), αλλά μετατρέπονται σε κώδικα που υποδηλώνει κοινωνικές θέσεις και πολιτισμικές προτιμήσεις. Στην αγορά της συμβολικής αξίας των προϊόντων, παράγοντας μεγάλης σημασίας είναι η ποιοτική διαφορά που παρέχει το προϊόν σε σχέση με άλλα παρόμοια, όπως την προσλαμβάνει ο καταναλωτής.

Μεταξύ πολλών άλλων χαρακτηριστικών, η εθνική προέλευση του προϊόντος αποτελεί βασικό παράγοντα ποιοτικής διαφοράς, καθώς η χώρα συνδέεται με τη φήμη, που συνδέεται επίσης με τα προϊόντα που παράγει. Ως εκ τούτου, στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, όπου έχει μεγάλη σημασία η ταυτότητα και η φήμη, οι πολιτιστικές αναφορές της χώρας αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία και γίνονται παγκόσμιες.

Όλες οι χώρες προωθούν το brand τους

Το branding μιας χώρας είναι θέμα σημαντικό και ενδιαφέρον τόσο ερευνητικά όσο και πρακτικά. Δεδομένου ότι οι χώρες ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, για να προσελκύσουν τουρισμό, επενδύσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες, αλλά και για μια σειρά από άλλους στόχους, το branding αποτελεί στρατηγική μέσω της οποίας επιδιώκεται η ενίσχυση της ταυτότητας, με στόχο την προσέλκυση επιχειρήσεων, ικανού ανθρώπινου δυναμικού, τουριστών, αλλά και επιρροής.

Η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να ενισχύσει το brand name της Ελλάδας ως πολιτιστικός τουριστικός προορισμός, ενισχύοντας την παραγωγή επώνυμων προϊόντων και υπηρεσιών, αυξάνοντας τη γενικότερη πολιτιστική επιρροή της Ελλάδος, και με την πολιτιστική συνεργασία με διεθνείς ομοειδείς οργανισμούς και ιδρύματα σε δράσεις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και άλλες.

Το branding ζωτικό για τη χώρα

Η έννοια του branding έχει τρεις διαστάσεις, την αίσθηση ταυτότητας, την εικόνα προς τα έξω και την θέση έναντι ανταγωνιστών. Η πολιτιστική κληρονομιά συμβάλλει στην ενίσχυση και των τριών διαστάσεων. Αποτελεί ζωτικό τμήμα μιας χώρας, που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, και διαμορφώνει αντιλήψεις και τρόπο ζωής για το μέλλον. Κατ’ αυτό τον τρόπο, η πολιτιστική κληρονομιά παίζει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της αίσθησης ταυτότητας της χώρας, αλλά και των πολιτών.

Το ιστορικό περιβάλλον επηρεάζει τις αντιλήψεις ποιότητας και ελκυστικότητας του τόπου προκαλώντας αίσθημα υπερηφάνειας στον πολίτη, ενώ παράλληλα ο μοναδικός χαρακτήρας των πολιτιστικών χώρων δημιουργεί στο ευρύ κοινό την αίσθηση του ανήκειν και, εξ αυτού, την επιθυμία προστασίας και διαφύλαξης της ίδιας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η σημασία της εικόνας και του brand name της χώρας στη διεθνή σκηνή είναι σημαντική από άποψη “ήπιας ισχύος” και διπλωματίας. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αντιπροσωπεύει την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική επιρροή της χώρας διεθνώς και δημιουργεί στο εξωτερικό στερεότυπα με πολύ σημαντικές πολιτικές, οικονομικές και συχνά εθνικές επιπτώσεις. Επισημαίνεται ότι το brand name μιας χώρας λειτουργεί ως αποτελεσματικότερο μέσο πολιτικής, οικονομικής και πολιτιστικής διπλωματίας διεθνώς, διαπερνώντας ιστορικά και εθνικά σύνορα, σε σχέση με άλλα πιο συμβατικά διπλωματικά μέσα.

Ένα απλό σημείο στο χάρτη ή…

Στον δείκτη για το brand name των 75 πλουσιότερων χωρών (Future Brand Country Index, FCI), εξετάζεται τι μετατρέπει τη χώρα από ένα σημείο σε έναν χάρτη σε έναν τόπο που οι πολίτες άλλων χωρών θέλουν τελικά να επενδύσουν, να ζήσουν, να επισκεφθούν και να αγοράσουν αγαθά και υπηρεσίες.

Στον FCI χρησιμοποιούνται έξι διαστάσεις: τρεις διαστάσεις σκοπού και τρεις διαστάσεις εμπειρίας. Οι διαστάσεις του σκοπού είναι:  (α) Το Σύστημα αξιών, (β) Η Ποιότητα ζωής, (γ) Οι Επιχειρηματικές Δυνατότητες. Οι διαστάσεις εμπειρίας είναι: (α) Η Κληρονομιά και ο Πολιτισμός, (β) ο Τουρισμός, (γ) το Made In, δηλαδή προϊόντα και υπηρεσίες. Η πολιτιστική κληρονομιά και ο πολιτισμός δεν είναι απλά μία από τις έξι διαστάσεις, αλλά διατρέχει οριζόντια και τις άλλες.

Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν έχει καταβάλει προσπάθειες να βελτιώσει το brand name και την εικόνα της στο εξωτερικό. Σε σύγκριση με άλλες χώρες, δεν φαίνεται να έχει επενδύσει χρήματα ή ακόμα και να σκεφτεί την προώθηση μιας συνολικής θετικής και ελκυστικής εικόνας, παρά την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά, και τις ισχυρές επιδόσεις της σε διάφορους κλάδους. Εκτός από τις διαφημίσεις του ΕΟΤ για διακοπές δεν έχουν γίνει συστηματικές προσπάθειες βελτίωσης του brand name της χώρας, λαμβανομένου επίσης υπόψιν ότι λόγω της οικονομικής κρίσης η εικόνα της επιδεινώθηκε.

Η εμπειρία της Μεγάλης Βρετανίας έχει δείξει ότι η πολιτιστική κληρονομιά παίζει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της αντίληψης των ανθρώπων για την ταυτότητα της χώρας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Η καμπάνια της Μεγάλης Βρετανίας για προβολή (Visit Britain 2016) είχε ως στόχο να προβάλει τη χώρα αναδεικνύοντας αυτά που μπορεί να προσφέρει, εμπνέοντας και ενθαρρύνοντάς τον κόσμο για επισκέψεις, επιχειρηματικές δραστηριότητες, επενδύσεις και σπουδές. Η καμπάνια προσδιορίζει την πολιτιστική κληρονομιά ως ένα από τα 12 “μοναδικά σημεία πώλησης” της Μεγάλης Βρετανίας και εκτιμάται ότι για κάθε £1 που δαπανήθηκε στην καμπάνια, οι επισκέπτες από το εξωτερικό δαπάνησαν £23 στη Βρετανία.

Μπορούμε να κλείσουμε με τρία συμπεράσματα: (α) H Ελλάδα δεν έχει κάνει προσπάθειες για να ενισχύσει το εθνικό brand name και να εισπράξει υπεραξία, ως μέσο “ήπιας διπλωματικής ισχύος” για την ενίσχυση της επιρροής διεθνώς. (β) Υπάρχουν πολλά παραδείγματα χωρών που έχουν χρησιμοποιήσει την πολιτιστική τους κληρονομιά ως ισχυρό μέσο αναβάθμισης και ενίσχυσης του brand name τους στο εξωτερικό. (γ) Η Ελλάδα, με τα μνημεία, τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και το πολιτιστικό τοπίο, έχει ισχυρότατη κεφαλαιακή βάση και συμβολικό κεφάλαιο, στο οποίο μπορεί να στηρίξει την προσπάθεια για ενίσχυση του brand name της αυξάνοντας σημαντικά την επιρροή της διεθνώς, καθώς και τη διπλωματική ισχύ της.

Απόσπασμα από το βιβλίο του συγγραφέα «Η οικονομία της πολιτιστικής κληρονομιάς – Αξιοποιώντας το παρελθόν για ένα βιώσιμο μέλλον», Εκδόσεις Ευρασία.

Ο Γεώργιος Μέργος είναι Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ και πρώην ΓΓ Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.