Ο Μάκης Βορίδης ισχυρίσθηκε ότι ο πρώην Γενικός Γραμματέας του πρωθυπουργού, «από όταν παραιτήθηκε δεν έχει δημόσια ιδιότητα». Όσο για τον Ταλ Ντιλιαν είπε στην ουσία ότι θα ήταν άσκοπο να κληθεί, «επειδή είχε κληθεί τον Νοέμβριο του 2022 και είχε αρνηθεί να προσέλθει».

«Επιπλέον ο Ντίλιαν δεν κατείχε κανένα δημόσιο αξίωμα, καμία δημόσια λειτουργία, δεν μπορούμε να καλούμε τον καθένα επειδή έδωσε μια συνέντευξη, αυτό είναι ευτελισμός της επιτροπής»,ισχυρίσθηκε ο Μάκης Βορίδης.

Υποκλοπές:Είναι… εμμονή η διερεύνηση

Επίσης επικαλέσθηκε το άρθρο 43Α του Κανονισμού της Βουλής, ερμηνεύοντάς το με τρόπο που “λέει” ότι όσοι δεν είναι δημόσια πρόσωπα, δεν μπορούν να κληθούν στην επιτροπή. Όταν η αντιπολίτευση αντείπε ότι αν αυτό πράγματι ίσχυε, τότε γιατί κλήθηκαν στο παρελθόν και τα δύο πρόσωπα, απάντησε ότι «τότε ήταν μια χρονική στιγμή που υπήρχε εγγύτητα με την δημόσια ιδιότητα τους». Κατηγόρησε δε την αντιπολίτευση ότι έχει… εμμονές με τις υποκλοπές.

Ο Παναγιώτης Δουδωνής από το ΠΑΣΟΚ έκανε τότε λόγο για «τεράστια ένδειξη ενοχής» ενώ όπως είπε «υπάρχει πράγματι ένας πολιτικός αρχηγός που είναι εμμονικός με τις υποκλοπές και αυτός είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης». Ο βουλευτής του κόμματος, αφού ολοκλήρωσε τη σκέψη του ανακοίνωσε ότι το ΠΑΣΟΚ αποχωρεί και κατήγγειλε τις μεθοδεύσεις της πλειοψηφίας.

Ο Διονύσης Καλαματιανός από τον ΣΥΡΙΖΑ είπε ότι η στάση της ΝΔ αποτελεί κοινοβουλευτική εκτροπή και ότι στην ουσία συνιστά  «ομολογία ενοχής». Από το ΚΚΕ, ο Μανώλης Συντυχάκης τόνισε ότι είναι «έωλα και προσχηματικά τα όσα λέει η ΝΔ. Οι μάσκες έπεσαν, οι αποκαλύψεις για τις παρακολουθήσεις χωρίς αμφιβολία είναι εξαιρετικά σοβαρές». Μετά την ψηφοφορία, το αίτημα της αντιπολίτευσης για την κλήση του Ταλ Ντίλιαν και του Γρηγόρη Δημητριάδη απορρίφθηκε.

Δήλωση Δημητριάδη

“Έχω ήδη καταθέσει δύο φορές στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας και μία φορά στον Άρειο Πάγο με την ιδιότητα του μάρτυρα. Πόσες φορές είναι αρκετές στους ιθύνοντες της αντιπολίτευσης;”, αναφέρει σε δήλωσή του ο Γρηγόρης Δημητριάδης.

“Η ταύτιση της αντιπολίτευσης με συγκεκριμένα συμφέροντα της χοντρής διαπλοκής έχει ήδη οδηγήσει στην εξαΰλωση δύο κομμάτων, του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς και στη δραματική συρρίκνωση των ποσοστών της αξιωματικής αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ). Θα συνεχίσω με την ίδια αξιοπρέπεια”, ισχυρίζεται ο Γρ. Δημητριάδης.

Η ατζέντα της ημέρας

Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αποτελεί η εφαρμογή της απόφασης για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, στόχος που συμφωνήθηκε στην προηγούμενη Σύνοδο. Η Άγκυρα θεωρείται η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για το κατά πόσο οι πολιτικές δεσμεύσεις των συμμάχων θα μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις και επιχειρησιακές δυνατότητες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προγραμμάτων παραγωγής και προμηθειών, ώστε η αυξημένη χρηματοδότηση να μεταφραστεί ταχύτερα σε στρατιωτική ισχύ.

Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης το νέο στρατηγικό μοντέλο «ΝΑΤΟ 3.0», που προβλέπει μεγαλύτερο ρόλο της Ευρώπης στη συμβατική άμυνα, διατήρηση της αμερικανικής ηγεσίας στην πυρηνική αποτροπή και νέα κατανομή ευθυνών μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών συμμάχων.

Οι ηγέτες θα εξετάσουν ακόμη τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, με έμφαση στην ενίσχυση της αεράμυνας, ενώ στην τελική διακήρυξη αναμένεται να επαναβεβαιώνεται η δέσμευση στη συλλογική άμυνα, να χαρακτηρίζεται η Ρωσία ως η βασική μακροπρόθεσμη απειλή για τη Συμμαχία, να δίνεται έμφαση στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και να επιβεβαιώνεται η στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο για την περίοδο 2026-2027.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις εργασίες της Συνόδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πως η εκεχειρία με το Ιράν έχει ουσιαστικά τερματιστεί, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν είναι αξιόπιστος συνομιλητής και επανέλαβε ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Παράλληλα επέκρινε εκ νέου την Ισπανία για τη στάση της στο ΝΑΤΟ και υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εκτίμησε ότι η πίεση για αύξηση των αμυντικών δαπανών έχει ήδη αποδώσει αποτελέσματα, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν σημαντικά τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς.

Ο Αχμέντ αλ Σάρα στην Άγκυρα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρουσία του μεταβατικού προέδρου της Συρίας, Αχμέντ αλ Σάρα, ο οποίος βρίσκεται στην Άγκυρα για σειρά διμερών επαφών, με σημαντικότερη τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Αν και η Συρία δεν συμμετέχει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, η παρουσία του συνδέεται με τις ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις. Ο Σύρος ηγέτης είχε προηγουμένως συναντηθεί στη Δαμασκό με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ενώ δεν αποκλείονται νέες επαφές τους και στην τουρκική πρωτεύουσα.

Μερτς: «Η Ρωσία δεν μπορεί να κερδίσει»

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι προσδοκά η Σύνοδος της Άγκυρας να δώσει «νέο πνεύμα» στη Συμμαχία, υπογραμμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ θα παραμείνει διατλαντικό αλλά θα αποκτήσει ισχυρότερο ευρωπαϊκό χαρακτήρα.

Ανακοίνωσε επίσης ευρωπαϊκή πρωτοβουλία ύψους 140 δισ. ευρώ για τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027, τονίζοντας ότι «η Ρωσία δεν έχει καμία πιθανότητα να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο» και ότι η απόφαση για τον τερματισμό του βρίσκεται πλέον στη Μόσχα.

Μηνύματα ενότητας απέναντι στη Ρωσία

Οι ηγέτες της Πολωνίας, της Εσθονίας και της Λιθουανίας επανέλαβαν ότι η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Ζήτησαν ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ, αύξηση των αμυντικών δαπανών και συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, ενώ η Βαρσοβία επανέφερε το αίτημα για μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο πολωνικό έδαφος.

Τουρκία, Ευρωπαϊκή Ένωση και S-400

Στο περιθώριο της Συνόδου ξεχωρίζει η συνάντηση του προέδρου Ερντογάν με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία επιδιώκουν στενότερο συντονισμό σε ζητήματα ασφάλειας, ευρωπαϊκής άμυνας, συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ και περιφερειακών εξελίξεων, με ιδιαίτερη έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα αναμένεται να συζητηθούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις και η προοπτική ενίσχυσης της συνεργασίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της ασφάλειας.

Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για το μέλλον των ρωσικών συστημάτων S-400. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται η λεγόμενη «φόρμουλα του Ντουμπάι», δηλαδή η μεταφορά των συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ως πιθανή λύση που θα μπορούσε να οδηγήσει στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Διμερείς πρωτοβουλίες

Στο περιθώριο της Συνόδου αναμένεται επίσης η υπογραφή εκτεταμένης συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της κυβερνοασφάλειας.

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ενώ συνεχίζονται οι διμερείς επαφές μεταξύ των ηγετών.

Παρεμβάσεις συμμάχων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, αναφέρθηκε στο εξοπλιστικό πρόγραμμα των 25 δισ. ευρώ και τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Ουγγαρία ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της, επιμένοντας όμως ότι δεν πρόκειται να αποστείλει όπλα ή στρατεύματα στην Ουκρανία.

Η Βουλγαρία υποστήριξε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών πρέπει να συνοδευτεί από επενδύσεις σε υποδομές, στρατιωτική κινητικότητα, κυβερνοασφάλεια και ψηφιακή ανθεκτικότητα.

Ο Καναδάς ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες του στο 4% του ΑΕΠ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία άμεση απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.

Η Σύνοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί το απόγευμα με τη συνέντευξη Τύπου του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος θα παρουσιάσει τα βασικά συμπεράσματα και τις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν τη στρατηγική πορεία της Συμμαχίας για τα επόμενα χρόνια.

Εξοπλιστικές συμφωνίες 50 δισ. δολαρίων από την πρώτη ημέρα

Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οι σύμμαχοι κατέληξαν σε συμφωνίες για την προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα τις λεπτομέρειες των συμφωνιών.

Η πρώτη ημέρα της Συνόδου εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα για τη βιομηχανία άμυνας. Οι σύμμαχοι έδωσαν τα χέρια για μαζικές αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 50 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde, η Ευρώπη δεν αγοράζει απλώς έτοιμα οπλικά συστήματα, αλλά αποκτά πλέον στο εσωτερικό της στρατηγικές δυνατότητες από τις οποίες εξαρτιόταν επί δεκαετίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι βασικές συμφωνίες της Συνόδου

Αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης GlobalEye: Περίπου δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία, η Γαλλία και ο Καναδάς, συμφώνησαν στην αγορά δέκα αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης GlobalEye, που κατασκευάζει η σουηδική Saab. Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε 4,3 δισ. ευρώ.

Μεταγωγικά αεροσκάφη A400M: Επτά χώρες, με επικεφαλής τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία, προχώρησαν στην αγορά δέκα βαρέων μεταγωγικών αεροσκαφών A400M, που κατασκευάζει η Airbus.

Η Γερμανία στο επίκεντρο

Η χώρα που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη Σύνοδο ήταν αναμφίβολα η Γερμανία.

Το Βερολίνο ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με τις σκανδιναβικές χώρες, θα προμηθευτεί 5 μη επανδρωμένα αεροσκάφη Triton μεγάλου ύψους και μεγάλης διάρκειας πτήσης από την αμερικανική Northrop Grumman, έναντι ποσού που υπερβαίνει τα 2 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Πολωνία συμφώνησαν στη δημιουργία κοινού κέντρου συντήρησης των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, ενώ οι εταιρείες Rheinmetall και Lockheed Martin συμφώνησαν να προχωρήσουν σε κοινή παραγωγή πυραύλων ATACMS στην Κάτω Σαξονία.

Τέλος, ο Καναδάς υπέγραψε ιστορική σύμβαση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ με τη γερμανική ναυπηγική εταιρεία TKMS για την κατασκευή 12 υποβρυχίων.

Ερντογάν: Ο «Ατσάλινος Θόλος» των 24 δισ. και η στήριξη στην Ουκρανία

Η Τουρκία έχει προβλέψει προϋπολογισμό ύψους 24 δισ. δολαρίων για το ολοκληρωμένο πρόγραμμα αντιαεροπορικής άμυνας με την ονομασία «Ατσάλινος Θόλος» (Steel Dome), δήλωσε ο Ερντογάν.

Η Τουρκία δεσμεύεται να συμβάλει στην άμυνα της Ουκρανίας μέσω της πρωτοβουλίας PULR (Prioritized Ukraine Requirements List – Λίστα Προτεραιοποιημένων Απαιτήσεων της Ουκρανίας), επιπλέον του στρατιωτικού εξοπλισμού που έχει ήδη παραχωρήσει στο Κίεβο από τα αποθέματα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Φρεσκοκομμένα φρούτα, γλυκά σαν ζάχαρη, στοιβαγμένο ψηλά σε σωρούς από καρπούζια, πεπόνια και αφράτα ροδάκινα. Αυτά ήταν τόσο διαφορετικά από τα ροδάκινα που αγοράζεις στα σούπερ μάρκετ, αφού μοιάζουν περισσότερο με… μπαλάκια. Είναι κρίμα που οι σύγχρονες εμπορικές απαιτήσεις μειώνουν τόσο πολύ τη δόξα ενός φρούτου τόσο αρχαίου και σεβαστού όσο το ροδάκινο. Το δέντρο του μας δίνει τόσα πολλά στην πολύ σύντομη ζωή του, πεθαίνοντας μετά από μόλις 10 έως 12 χρόνια.

Η προέλευση του ροδάκινου

Αν και το όνομα υποδηλώνει ότι προέρχεται από την Περσία, αφού η επιστημονική ονομασία του ροδάκινου, Prunus persica, σημαίνει κυριολεκτικά “περσικό δαμάσκηνο” και οι Ρωμαίοι ονόμαζαν το ροδάκινο “περσικό μήλο”, η Κίνα είναι το μέρος όπου ξεκίνησε η καλλιέργεια ροδάκινου, ήδη από το 6000 π.Χ., στην επαρχία Zhejiang της Ανατολικής Κίνας. Κουκούτσια ροδάκινου ηλικίας μεταξύ 8.000 και 7.000 ετών έχουν βρεθεί στον αρχαιολογικό χώρο Kuahuqiao, που βρίσκεται στο χωριό Xianghu στα ανατολικά κοντά στο Hangzhou – ένας χώρος που περιλαμβάνει αντικείμενα που πιστεύεται ότι είναι τα παλαιότερα που υπάρχουν.

Η καλλιέργεια είναι πιθανότατα να έλαβε χώρα πριν από 2.000 χρόνια, από δέντρα που φύτρωναν κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Γιανκγτσέ. Μέχρι το 1700 π.Χ., το ροδάκινο είχε εμφανιστεί στην Ινδία, σταδιακά μεταφέρθηκε στην Περσία, όπου ανακαλύφθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος με τη σειρά του έφερε τις ροδακινιές μαζί του στην Ελλάδα.

Δύο θραύσματα τοιχογραφίας με τον καρπό βρέθηκαν στην Ιταλία στο Herculaneum, τα οποία διατηρήθηκαν από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. Ο Ibn al-‘Awwam, ένας γεωπόνος με έδρα τη Σεβίλλη της Ισπανίας, το αναφέρει στο βιβλίο του για τη Γεωργία του 12ου αιώνα. Από την Ισπανία, μεταφέρθηκε στην Αμερική από τους Ισπανούς τον 16ο αιώνα. Τον 17ο αιώνα, ο Άγγλος κηπουρός George Minifie τα μετέφερε στο κτήμα του στη Βιρτζίνια, τον ίδιο αιώνα που τα ροδάκινα είχαν φτάσει στην Αγγλία και τη Γαλλία.

Η “οικογένεια” των ροδάκινων

Τα ροδάκινα συγγενεύουν με το τριαντάφυλλο, μια αξιοσημείωτα εκτεταμένη οικογένεια που περιλαμβάνει μήλα, κεράσια, αχλάδια, δαμάσκηνα, βατόμουρα, σμέουρα, φράουλες και βερίκοκα και αμύγδαλα. Αν σκεφτεί κανείς ότι ο πυρήνας του ροδάκινου και τα δύο τελευταία που αναφέρονται έχουν γεύση αμυγδάλου, η σχέση μεταξύ τους είναι λιγότερο απίθανη από ό,τι με τα άλλα φρούτα.

Προσέξτε το κυάνιο… Για όσους από εσάς γράφετε ένα θρίλερ, οι κόκκοι βερίκοκου και ροδάκινου θα μπορούσαν να κάνουν ένα εξωτικό όπλο δολοφονίας δύσκολο να ανιχνευθεί! Οι σπόροι περιέχουν κυάνιο, αλλά είναι μάλλον απίθανο να καταναλώσει κανείς του σπόρους ή να προσπαθήσει να μασήσει το κουκούτσι του ροδάκινου.

Μέσα στον πυρήνα αυτό υπάρχει η ουσία αμυγδαλίνη, η οποία κατά την πέψη μπορεί να μετατραπεί σε τοξικό υδροκυάνιο, μια ουσία που σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση, ακόμα και θάνατο. Όμως, η ποσότητα που ενδέχεται να διαρρεύσει στη σάρκα του φρούτου είναι εξαιρετικά μικρή και δεν προκαλεί ανησυχία, ακόμη και για τα παιδιά.

Τι είναι τα λευκά σκληρά κομμάτια γύρω από το κουκούτσι του ροδάκινου;

Το λευκό υλικό που βρίσκεται μερικές φορές γύρω από ένα κουκούτσι ροδάκινου είναι γνωστό ως ιστός κάλου (callus tissue). Αυτός ο ιστός σχηματίζεται όταν το ροδάκινο υφίσταται κάποιου είδους σωματική πίεση ή τραυματισμό κατά την ανάπτυξή του. Τυπικά, ο ιστός κάλου εμφανίζεται ως σκληρές, λευκές ή ανοιχτόχρωμες περιοχές που περιβάλλουν το κουκούτσι και περιστασιακά εξαπλώνονται στη σάρκα του καρπού.

Συνιστά έναν αμυντικό μηχανισμό του ροδάκινου, καθώς προσπαθεί να θεραπεύσει τον εαυτό του μετά από τραυματισμό. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα χειρισμού ζημιάς, πίεσης ή αποθήκευσης στο ψυγείο. Είναι ασφαλές να φάτε τον ιστό κάλου ενός ροδάκινου; Ναι, είναι ασφαλές να φάτε αυτά τα σκληρά λευκά κομμάτια γύρω από το κουκούτσι.

Αν και η υφή μπορεί να μην είναι τόσο ευχάριστη όσο η απαλή, ζουμερή σάρκα που περιμένετε από ένα ροδάκινο, δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο για την υγεία σας. Ο λευκός, πιο σφιχτός ιστός μπορεί να είναι πιο σκληρός ή ελαφρώς τραγανός, αλλά εξακολουθεί να είναι μέρος του φρούτου και μπορείτε να τον καταναλώσετε με ασφάλεια χωρίς ανησυχία.

Ερωτήσεις κουίζ:

• Είναι το ίδιο είδος, οπότε ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός ροδάκινου και ενός νεκταρινιού;

Μόνο ένα γονίδιο (το MYB25).

• Ξέρετε τους συμβολισμούς του;

Στην Κίνα, το ροδάκινο είναι σύμβολο καλής τύχης, προστασίας και μακροζωίας. Μάλιστα, ορισμένες Κινέζες νύφες διακοσμούν τα μαλλιά τους με άνθη ροδακινιάς για τις γαμήλιες τελετές τους. Στην Κορέα, θεωρείται πηγή “καλής ενέργειας” που μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση των κακών πνευμάτων. Και στην Ουγγαρία, θεωρούνται σύμβολο ηρεμίας και πιστεύεται ότι περιέχουν ένα φυσικό ηρεμιστικό που μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από το άγχος και το στρες και στην προώθηση ενός ποιοτικού ύπνου.

Οι ροδακινιές και τα ροδάκινα εμφανίζονται συχνά στην ευρωπαϊκή τέχνη και λογοτεχνία. Έχουν εμφανιστεί σε πίνακες διάσημων καλλιτεχνών όπως οι Καραβάτζιο, Ρενουάρ, Μονέ, Μανέ και Βαν Γκογκ, συμβολίζοντας με ποικίλους τρόπους την αγάπη, την υγεία, την ομορφιά, τη γονιμότητα, τον αισθησιασμό και την παροδικότητα της ζωής.

Σε συνεργασία με το womanidol

«Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ και του Προέδρου Ερντογάν. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας. Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO. Είμαστε, εξάλλου, μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκκρεμότητες μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας» σημείωσε με νόημα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Μητσοτάκης για την Σύνοδο

Αναφερόμενος στα όσα θα συζητηθούν στη σύνοδο τόνισε: «Συναντιόμαστε εδώ στην Άγκυρα σε περίοδο μεγάλων αβεβαιοτήτων. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ στην πρώτη του θητεία έθεσε στους ευρωπαίους συμμάχους την ανάληψη μεγαλύτερου μέρους των δαπανών από την Ευρώπη.

Είμαστε υπέρ της Ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας όχι ανταγωνιστικά στο ΝΑΤΟ. Στη Χάγη λάβαμε σημαντικές αποφάσεις. Η Ελλάδα, η χώρα μου, ήδη δαπανά το 3,5% σε αμυντικές δαπάνες και υλοποιούμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεων. Έχουμε τηρήσει τη δέσμευσή μας προς το ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες. Σε ό,τι αφορά την υφιστάμενη κατάσταση στην περιοχή θα ήθελα να εκφράσω την ελπίδα να διατηρηθεί η εκεχειρία και χρειάζεται χρόνος για να επιλυθεί αυτό το ακανθώδες ζήτημα. Ευελπιστούμε ότι δεν θα έχουμε μια νέα ένταση στην περιοχή».

Όμως το χρέος δεν είναι μόνο οικονομικό μέγεθος. Είναι και σχέση ισχύος. Και όταν η σχέση αυτή γίνει υπερβολικά άνιση, τότε παύουμε να μιλάμε απλώς για δανεισμό και αρχίζουμε να μιλάμε για εξάρτηση. Η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα κρατών που βρέθηκαν παγιδευμένα σε τέτοιες σχέσεις. Αρχικά δανείζονται για να καλύψουν πραγματικές ανάγκες. Στη συνέχεια δανείζονται για να αποπληρώσουν προηγούμενα δάνεια. Και τελικά ολόκληρη η οικονομική τους πολιτική αρχίζει να καθορίζεται από τις απαιτήσεις των πιστωτών.

Πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας το χρέος;

Σε εκείνο το σημείο εμφανίζεται ένα παράδοξο. Όλοι συμφωνούν ότι η χώρα πρέπει να αναπτύξει την παραγωγή της, να αυξήσει τις επενδύσεις, να ενισχύσει τη βιομηχανία της, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να αποκτήσει μεγαλύτερη οικονομική αυτάρκεια. Αυτή είναι η μόνη πραγματική λύση. Τι γίνεται όμως όταν οι όροι του χρέους δεν επιτρέπουν αυτή τη διαδικασία; Τι γίνεται όταν οι δημόσιες επενδύσεις περιορίζονται για να εξοικονομηθούν πόροι για την εξυπηρέτηση του χρέους;

Τι γίνεται όταν η φορολογική επιβάρυνση αυξάνεται συνεχώς για να διασφαλιστούν οι πληρωμές προς τους δανειστές; Τι γίνεται όταν στρατηγικοί τομείς της οικονομίας εκχωρούνται, ώστε να καλυφθούν χρηματοδοτικές ανάγκες; Τι γίνεται όταν η οικονομική πολιτική μιας χώρας καθορίζεται πρωτίστως από τη διατήρηση της πιστοληπτικής της εικόνας και όχι από τις ανάγκες της παραγωγικής της ανασυγκρότησης; Τότε η συζήτηση παύει να είναι καθαρά οικονομική. Γίνεται πολιτική.

Η Ελλάδα γνώρισε πλευρές αυτής της πραγματικότητας κατά την προηγούμενη δεκαπενταετία. Ανεξάρτητα από το πώς ερμηνεύει κανείς τις αιτίες της κρίσης, ένα γεγονός δύσκολα αμφισβητείται: η χώρα βρέθηκε σε μια κατάσταση όπου η εξυπηρέτηση του χρέους αποτέλεσε τον κυρίαρχο άξονα της οικονομικής πολιτικής. Η ελληνική περίπτωση δεν είναι μοναδική. Η ιστορία της Λατινικής Αμερικής είναι γεμάτη από αντίστοιχα παραδείγματα. Η Αργεντινή πέρασε επανειλημμένα από κύκλους υπερχρέωσης, λιτότητας, ύφεσης και νέου δανεισμού. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρήθηκαν σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Ασίας.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις εμφανίζεται το ίδιο ερώτημα: ποια είναι η προτεραιότητα; Η αποπληρωμή του χρέους ή η επιβίωση της οικονομίας; Οι πιστωτές απαντούν συνήθως ότι χωρίς δημοσιονομική πειθαρχία δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη. Οι οφειλέτες απαντούν ότι χωρίς ανάπτυξη δεν μπορεί να υπάρξει αποπληρωμή. Η αλήθεια είναι ότι και οι δύο πλευρές διαθέτουν ένα μέρος της πραγματικότητα

Ο φαύλος κύκλος του δανεισμού

Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι καμία χώρα δεν βγήκε από βαθιά κρίση μόνο με περικοπές, μόνο με λιτότητα και μόνο με τη μεταφορά πόρων προς τους δανειστές. Όλες οι επιτυχημένες ανακάμψεις στηρίχθηκαν τελικά στην παραγωγή νέου πλούτου. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία του προβλήματος. Εάν μια χώρα δεν διαθέτει τα εργαλεία για να παράγει νέο πλούτο, τότε το χρέος μετατρέπεται σε μόνιμο μηχανισμό ανακύκλωσης εξάρτησης. Δανείζεται για να πληρώνει χρέη, τα οποία δημιουργούν την ανάγκη για νέα δάνεια.

Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που θυμίζει έντονα την ατομική τοκογλυφία. Ο οφειλέτης δεν εργάζεται πλέον για να βελτιώσει τη ζωή του. Εργάζεται απλώς για να παραμείνει φερέγγυος απέναντι στον δανειστή. Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα χρέη πρέπει να πληρώνονται. Τα κράτη οφείλουν να τιμούν τις υποχρεώσεις τους. Το ερώτημα είναι διαφορετικό: μπορεί μια χώρα να αποπληρώνει τα χρέη της χωρίς να θυσιάζει την ίδια τη δυνατότητα οικονομικής της αναγέννησης;

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο την οικονομία. Αφορά την εθνική κυριαρχία, τη δημοκρατία και το δικαίωμα ενός λαού να καθορίζει το μέλλον του. Διότι η μεγαλύτερη μορφή τοκογλυφίας δεν είναι εκείνη που οδηγεί έναν άνθρωπο στην εξάρτηση. Είναι εκείνη που οδηγεί ολόκληρα κράτη στο να εργάζονται πρωτίστως για τους πιστωτές τους και όχι για τη δική τους ανάπτυξη.

Όταν οι όροι αποπληρωμής καθιστούν αδύνατη την παραγωγική ανασυγκρότηση μιας χώρας, τότε η χώρα δεν αντιμετωπίζει απλώς πρόβλημα χρέους. Αντιμετωπίζει πρόβλημα εθνικής επιβίωσης. Σε μια τέτοια περίπτωση, η επαναδιαπραγμάτευση, η αναδιάρθρωση ή ακόμη και η άρνηση αποδοχής μη βιώσιμων όρων δεν αποτελούν πράξεις ανευθυνότητας, αλλά πράξεις αυτοσυντήρησης. Κανένα κράτος δεν μπορεί να θυσιάζει επ’ αόριστον το μέλλον του για να εξυπηρετεί ένα χρέος που το εμποδίζει να παράγει τον πλούτο με τον οποίο θα το αποπληρώσει.

«Είμαι πολύ δυσαρεστημένος με το ΝΑΤΟ. Πληρώνουμε πάρα, πάρα πολλά», δήλωσε.

BREAKING:

🇺🇸🇮🇷 U.S President Trump announced that the CEASEFIRE WITH IRAN IS OVER.

“To me, I think it’s over. I don’t want to deal with them…They’re scum. They’re sick people.” pic.twitter.com/qvDXZY60fc

— Commentary Donald J. Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) July 8, 2026

Την ίδια ώρα, χαρακτήρισε την Ισπανία «απαίσιο εταίρο» κάνοντας γνωστό ότι έδωσε οδηγία να σταματήσει κάθε εμπορική σχέση με τη χώρα. «Η Ισπανία είναι ένας απαίσιος εταίρος στο ΝΑΤΟ. Δεν συμμετέχουν, δεν πληρώνουν, δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία. Διακόψτε κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία. Δεν θέλουμε τίποτα από αυτούς» δήλωσε μεταξύ άλλων.

Όπως ήταν αναμενόμενο, αναφέρθηκε και στη σύγκρουση με το Ιράν, σχολιάζοντας πως «είναι χάσιμο χρόνου». «Είναι άρρωστοι άνθρωποι, είναι μοχθηροί, βίαιοι» δήλωσε και συμπλήρωσε: «Κατά τη γνώμη μου, είναι χάσιμο χρόνου να ασχολούμαστε μαζί τους. Είναι ψεύτες… Κάτι δεν πάει καλά με αυτούς». Συμπλήρωσε πως πιστεύει ότι η εκεχειρία έχει τελειώσει. Ωστόσο, λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, σημείωσε πως θα αφήσει τις διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν.

Δηλώσεις Ρούτε

«Όταν έχεις μια κατάπαυση του πυρός και το Ιράν βασικά παραβιάζει την κατάπαυση του πυρός, πιστεύω ότι έχει εντελώς κρίσιμη σημασία οι ΗΠΑ να αντιδράσουν σθεναρά», υποστήριξε ο Ρούτε μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη δεύτερη ημέρα της συνόδου κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Σημειώνεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν περισσότερους από 80 στόχους στο Ιράν σε απάντηση για ιρανικά πυρά εναντίον εμπορικών πλοίων στα στενά το Ορμούζ, προκαλώντας σήμερα τα αντίποινα της Τεχεράνης η οποία δήλωσε ότι επιτέθηκε σε αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Στο μεταξύ εκρήξεις ήχησαν σήμερα σ’ ολόκληρο το Μπαχρέιν, δήλωσε δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου, αφού σήμαναν στη χώρα οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού για να προειδοποιήσουν για επίθεση.

«Ισχυρές» εκρήξεις ακούστηκαν στο βόρειο τμήμα αυτού του νησιωτικού κράτους του Κόλπου, διευκρίνισε ο δημοσιογράφος. Η προηγούμενη ιρανική επίθεση στο Μπαχρέιν χρονολογείται από τις 28 Ιουνίου, όταν το μικρό αυτό κράτος είχε ανακοινώσει πως αναχαίτισε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.

Από την πλευρά της η Ουάσινγκτον αποκατέστησε επίσης τις οικονομικές κυρώσεις της στο ιρανικό πετρέλαιο μετά τις επιθέσεις στα εμπορικά πλοία. Τα δύο στρατόπεδα αλληλοκατηγορούνται ότι παραβίασαν το πρωτόκολο συμφωνίας που υπέγραψαν στις 17 Ιουνίου για να βαλουν τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το κείμενο αυτό προβλέπει κυρίως το εκ νέου άνοιγμα των στενών του Ορμούζ – μέσω των οποίων διακινείται υπό ομαλές συνθήκες το 20% του αργού και του υγροποιημένου αερίου στον κόσμο- καθώς και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Τρία εμπορικά πλοία επλήγησαν μέσα σε 24 ώρες στα στενά του Ορμούζ, ανακοίνωσε χθες, Τρίτη, η βρετανική υπηρεσία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO. Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία απέδωσαν δύο από τις επιθέσεις αυτές στο Ιράν.

Καταγγέλλοντας «ιρανικές επιθέσεις» και μια «κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν σειρά «ισχυρών πληγμάτων» εναντίον του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έπληξαν «περισσότερους από 80 στόχους», μεταξύ των οποίων «ιρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας», ανέφερε σε ανακοίνωση που εξέδωσε η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση που είναι αρμόδια για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM).

Το Ιράν, όπου τα μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο χθες, Τρίτη, για εκρήξεις σε εγκαταστάσεις κοντά στα στενά του Ορμούζ, προειδοποίησε αμέσως τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον αυτής της «παραβίασης» του πρωτοκόλλου συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντα και την εθνική ασφάλειά του», σύμφωνα με δήλωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών. Μερικές ώρες αργότερα, σήμερα, οι ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν 85 εγκαταστάσεις σε στρατιωτικές βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

«Σε μια πρώτη απάντηση» στα αμερικανικά πλήγματα, «το Πολεμικό Ναυτικό και η Αεροδιαστημική Δύναμη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης» πραγματοποιησαν κοινή επιχείρηση με τη βοήθεια πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών πληττοντας 85 στρατηγικές αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις» και καταρρίποντας ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9, αναφέρεται σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το επίσημο τηλεοπτικό σταθμό Irib. Οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν επίσης σήμερα ότι αντιμετωπίζουν επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, χωρίς να διευκρίνισουν την προέλευση τους.

«Οι δραστηριότητες του Ιράν στα στενά είναι εντελώς απαράδεκτες για τις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν θα μείνουν ατιμώρητες», είχε δηλώσει αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος που ζήτησε να μην κατονομασθεί, μετά τη δημοσιοποίηση εγγράφου από το υπουργείο Οικονομικών που απαγορεύει από χθες, Τρίτη, τις «νέες συναλλαγές» με ιρανικούς υδρογονάνθρακες. Σ’ αυτό το πλαίσιο έντασης, η τιμή του βαρελιού του αμερικανικού πετρελαίου WTI αυξήθηκε κατά 2,63% στα 72,29 δολάρια στο άνοιγμα των ασιατικών αγορών.

Η συμφωνία, εκτός από την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, χωρίς την επιβολή χρεώσεων σε διερχόμενα πλοία, ένα θέμα, που απασχολεί έντονα για την “επόμενη μέρα”.

Την επόμενη εβδομάδα (σ.σ. τελευταία του Ιουνίου) από την επίτευξη της συμφωνίας εκεχειρίας, η κυκλοφορία στην κρίσιμη πλωτή οδό αυξήθηκε στα υψηλότερα επίπεδά της από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας πληροφοριών για το παγκόσμιο εμπόριο Kpler. Κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της σύγκρουσης, λιγότερα από 10 πλοία εμπορευμάτων την ημέρα διέσχιζαν το Στενό. Όμως, την Τετάρτη 24/6 πέρασαν από εκεί 73 πλοία, και την Πέμπτη 25/6 άλλα 54, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Παράλληλα, με το άνοιγμα του Στενού μειώθηκαν αισθητά και οι τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Αμέσως, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, στις 18 Ιουνίου, η τιμή του πετρελαίου Brent έπεσε κάτω από τα 79 δολάρια το βαρέλι και σήμερα (6/7) διαπραγματεύεται περίπου στα 71,5 δολάρια ανά βαρέλι, περίπου στην ίδια τιμή με τις 27 Φεβρουαρίου, την ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Και ενώ αυτό ήταν αναμενόμενο, ναυτιλιακοί αναλυτές σημειώνουν ότι με την ίδια ταχύτητα αποσύρθηκε και το ασφάλιστρο πολέμου, που επιβάρυνε το μεταφορικό κόστος!

Επίσης, όπως αναμενόταν οι πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου αυξήθηκαν γρήγορα μετά την άρση του αποκλεισμού των ΗΠΑ και την έκδοση της Γενικής Άδειας Χ από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η οποία επιτρέπει την παραγωγή, πώληση, παράδοση και εκφόρτωση αργού πετρελαίου ιρανικής προέλευσης, πετροχημικών και προϊόντων πετρελαίου έως τις 21 Αυγούστου 2026. Η άδεια καλύπτει επίσης ναυτιλιακές υπηρεσίες, όπως διαχείριση πλοίων, στελέχωση, ανεφοδιασμό καυσίμων, πλοήγηση, ασφάλιση, ταξινόμηση, διάσωση, ακόμη και πληρωμές σε δολάρια ΗΠΑ.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας δημιούργησε έναν προσωρινό νόμιμο διάδρομο για το εμπόριο. Όμως, η ένταση δεν έχει εκλείψει, καθώς ΗΠΑ και Κατάρ κατηγόρησαν το Ιράν για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια (το ίδιο το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη και απέρριψε τις κατηγορίες του εμιράτου) με συνέπεια, όπως έγινε γνωστό την Τρίτη βράδυ, οι ΗΠΑ να επαναφέρουν τον αποκλεισμό στις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου και ακολούθησαν το πρωί της Τετάρτης αμερικανικά πλήγματα κατά της ιρανικής επικράτειας.

Το “αγκάθι” της επόμενης μέρας στα Στενά του Ορμούζ

Πάντως, εκτός από το Ιράν, και άλλοι παραγωγοί του Περσικού Κόλπου άρχισαν, ξανά, τις αποστολές πετρελαίου. Για παράδειγμα, η Σαουδική Αραβία ξανάρχισε, μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες διακοπής, τις φορτώσεις αργού πετρελαίου στον τερματικό σταθμό της Ras Tanura. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Κουβέιτ αυξάνουν επίσης τις εξαγωγές, αλλά και το Ιράκ, το οποίο επηρεάστηκε σοβαρά από το κλείσιμο του Στενό του Ορμούζ, αυξάνει την παραγωγή από την περιοχή της Βασόρας στο νότιο τμήμα της χώρας, στο μέγιστο της δυναμικότητάς του.

Το θετικό κλίμα από την υπογραφή της συμφωνίας “σκιάστηκε”, γρήγορα, από τις αβεβαιότητες που υπάρχουν. Εκτός από τις εκκρεμότητες με ζητήματα ασφάλειας, εκκαθάρισης ναρκών (σ.σ. κατά τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό περίπου 80 θαλάσσιες νάρκες πρέπει να ανακτηθούν πριν το πλήρες άνοιγμα της κυκλοφορίας στο κέντρο του Στενού του Ορμούζ) και καθορισμού λωρίδων πλοήγησης, ήρθαν δύο επιθέσεις (25 και 27/6) με βλήματα σε ισάριθμα εμπορικά πλοία.

Οι επιθέσεις συνδέθηκαν με την επιδίωξη του Ιράν να καταβάλλονται τέλη διέλευσης των πλοίων από το Στενό και ήδη φαίνεται ότι υπάρχουν προχωρημένες συζητήσεις με το Ομάν, με το οποίο μοιράζονται τα χωρικά δικαιώματα των υδάτων. Μάλιστα, ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπάγκερ Χαλιμπφάρ, ανακοίνωσε την Παρασκευή (3/7) ότι το Ιράν και το Ομάν έχουν καταλήξει σε συμφωνία για το μηχανισμό διαχείρισης της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ, διευκρινίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα έχουν κανέναν ρόλο σε αυτόν.

«Αυτές οι νέες ρυθμίσεις θα αφορούν την εγγύηση της ασφάλειας της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, την εποπτεία της διέλευσης των σκαφών (…) και επίσης την εγγύηση και την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών συνεπειών του τεράστιου αριθμού των πλοίων», δήλωσε, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Φόρουμ Ειρήνης στο Πεκίνο το Σάββατο 4/7, ο Ιρανός πρεσβευτής Αμπντολρεζά Ραχμάνι Φαζλί, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Οικονομικοί μετασεισμοί

Αυτές οι αβεβαιότητες επηρεάζουν ολόκληρο το σύστημα μεταφορών και ενώ το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ έφερε, όπως είδαμε, ανακούφιση στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αγορές ενέργειες, πολλές ευάλωτες οικονομίες δεν έχουν ακόμα ξεπεράσει την κρίση από την αναταραχή των 100 ημερών. «Τα συστήματα μεταφορών και τροφίμων συνήθως κινούνται πιο αργά από τις αγορές πετρελαίου», διαπιστώνει έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).

«Οι συμβάσεις μεταφοράς εμπορευμάτων χρειάζονται χρόνο για να επαναρυθμιστούν. Οι αλυσίδες εφοδιασμού χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν. Το υψηλότερο κόστος καυσίμων, φυσικού αερίου και λιπασμάτων μπορεί να συνεχίσει να επηρεάζει την αγροτική παραγωγή, τους λογαριασμούς μεταφορών και τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών μετά την υποχώρηση του αρχικού σοκ», σημειώνει η UNCTAD σε έκθεση παρακολούθησης 61 κρατών με ευάλωτες οικονομίες, που αντιμετωπίζουν διπλή έκθεση σε κρίση εισαγωγών πετρελαίου και δημητριακών

Σύμφωνα με την UNCTAD η καθυστέρηση στην προσαρμογή των συστημάτων μεταφορών και τροφίμων έχει μεγαλύτερη σημασία όταν τα τρόφιμα, τα καύσιμα και οι μεταφορές καταλαμβάνουν μεγάλο μερίδιο του εισοδήματος. «Για τα φτωχότερα νοικοκυριά, ακόμη και μια σύντομη περίοδος απότομα υψηλότερων βασικών δαπανών μπορεί να έχει συνέπειες που διαρκούν πέρα από τη διαταραχή της αγοράς», αναφέρει η έκθεση.

Υπενθυμίζεται ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον υπέγραψαν τη 17η Ιουνίου καταρχήν συμφωνία η οποία, στη θεωρία, άνοιξε τον δρόμο για να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις ώστε να τελειώσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που άρχισε την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το κείμενο προέβλεπε ότι θα άνοιγε εκ νέου πλήρως τα Στενά του Ορμούζ –από τα οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, και το de facto κλείσιμο του οποίου από την Τεχεράνη προκάλεσε κλυδωνισμούς στη διεθνή οικονομία κι απογείωσε τις τιμές της ενέργειας– καθώς και ότι θα αίρονταν οι αμερικανικές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο.

Μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας), το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανακοίνωσε πως άρχισε σειρά «σθεναρών πληγμάτων» στο Ιράν σε αντίποινα για τις «ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων» στα Στενά του Ορμούζ, στις οποίες είδε «ξεκάθαρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».

Το Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ εναντίον της «παραβίασης» αυτής και διεμήνυσε πως «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του», ανέφερε μέσω X ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Από την πλευρά τους ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως ακούστηκε σειρά εκρήξεων στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. «Οι ενέργειες του Ιράν στο στενό είναι εντελώς απαράδεκτες από τη σκοπιά των ΗΠΑ και δεν θα μείνουν ατιμώρητες», είπε αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, έπειτα από τη δημοσιοποίηση εγγράφου του υπουργείου Οικονομικών που απαγόρευσε «νέες συναλλαγές» ιρανικών υδρογονανθράκων από χθες.

Με φόντο τη νέα κλιμάκωση της έντασης, η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI σημείωνε άνοδο 2,63% στα 72,29 δολάρια λίγη ώρα αφού άνοιξαν οι ασιατικές αγορές. Η ναυσιπλοΐα ξανάρχισε στα Στενά του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, αλλά το εγχείρημα δεν ήταν ακριβώς ανέφελο.

Στα τέλη Ιουνίου, δυο πλοία χτυπήθηκαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης — οι επιθέσεις αποδόθηκαν στην Τεχεράνη από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος δυο 24ωρα αργότερα βομβάρδισε το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτόνων της στον Κόλπο, ιδίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Τα μέρη κατόπιν συνεννοήθηκαν, ανέστειλαν τις εχθροπραξίες.

Άλυτες διαφωνίες για τη διαχείριση των Στενών

Η διπλωματία της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε «τη στοχοποίηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν του σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου Wedyan» και αυτή του δεξαμενόπλοιου «Al Rekayyat του Κατάρ», καταγγέλλοντας «επίθεση εναντίον της ασφάλειας της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού». Νωρίτερα το εμιράτο του Κατάρ ανακοίνωσε πως κάλεσε τον ιρανό επιτετραμμένο και απαίτησε «εξηγήσεις για την επίθεση αυτή» εναντίον του πλοίου του.

Η διπλωματία του Κατάρ ανέφερε ακόμη ότι επέδωσε στον ιρανό διπλωμάτη νότα διαμαρτυρίας, αξιώνοντας η Τεχεράνη «να σταματήσει αμέσως κάθε ενέργεια που υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια» και να «απέχει από το να θέσει σε κίνδυνο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό».

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ από την πλευρά του απέρριψε την «απαράδεκτη» κατηγορία του Κατάρ εναντίον της χώρας του. Χωρίς να τις αποδώσει κάπου, η UKMTO ανέφερε χθες Τρίτη ότι σημειώθηκαν άλλες δυο επιθέσεις, μια εναντίον δεξαμενόπλοιου με άγνωστου τύπου βλήμα, δεύτερη εναντίον δεξαμενόπλοιου με drone που δεν έκανε σαφές από ποιον εξαπολύθηκε.

Και στις τρεις περιπτώσεις, η βρετανική υπηρεσία, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, διευκρίνισε πως δεν υπήρξαν τραυματισμοί, ούτε περιβαλλοντική μόλυνση. Η Τεχεράνη αποκλείει, παρά την αντίθεση της Ουάσιγκτον, να υπάρξει επιστροφή στο status quo ante, την προπολεμική κατάσταση, όταν η διέλευση των Στενών του Ορμούζ γινόταν δωρεάν, ενώ απειλεί τα πλοία που αποπειρώνται να παρακάμψουν τη μόνη διαδρομή που επιτρέπει, κατά μήκος των ιρανικών ακτών.

Η νέα κλιμάκωση καταγράφεται καθώς το Ιράν οργανώνει από το Σάββατο εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του πρώην ανώτατου ηγέτη του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Χθες το πτώμα του μεταφέρθηκε στο Ιράκ, όπου θα γίνουν τελετές στη Νατζάφ και στην Καρμπάλα, πόλεις με πολλούς από τους πιο ιερούς χώρους λατρείας του σιιτικού ισλάμ.

Έτσι, το ερώτημα που προκύπτει για κάθε σκεπτόμενο πολίτη είναι αμείλικτο. Από πότε η υβριδική απειλή αποτελεί άλλοθι για την ανικανότητα; Το γεγονός ότι αντίστοιχες επιθέσεις είχαν ήδη καταγραφεί κατά υψηλόβαθμων αξιωματούχων στην Εσθονία, τη Μολδαβία και την Αρμενία σημαίνει ότι τα καμπανάκια χτυπούσαν εδώ και μήνες. Οι ελληνικές αρχές απλώς επέλεξαν να τα αγνοήσουν, εμφανίζοντας μια επίφοβη ερασιτεχνική συμπεριφορά στην κορυφή της πυραμίδας ασφαλείας της χώρας.

Η κυβερνητική διατύπωση προσπαθεί να μας πείσει ότι ευτυχώς που επρόκειτο για υβριδική η επίθεση και δεν διέρρευσε απόρρητο υλικό. Η κυβερνητική διατύπωση αποτελεί ένα κλασικό λογικό άλμα (σοφιστεία) που προσπαθεί να χρησιμοποιήσει την έννοια της υβριδικής απειλής ως ασπίδα, ενώ στην πραγματικότητα η υβριδική επίθεση είναι το μέσο για να επιτευχθεί η διαρροή, ή η υποκλοπή. Όταν η κυβέρνηση λέει «ήταν υβριδική επίθεση, άρα ευτυχώς δεν διέρρευσαν απόρρητα», μπερδεύει σκόπιμα (ή από άγνοια) τη φύση της επίθεσης με τις συνέπειές της. Ατυχώς και οι δύο κυβερνητικές επιλογές είναι επικίνδυνες.

Οι υβριδικές απειλές δεν είναι μόνο “τρολ” και fake news για να γελάμε. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας για την Αντιμετώπιση Υβριδικών Απειλών (Hybrid CoE), ο υβριδικός πόλεμος συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, στα οποία περιλαμβάνονται:

• Η κυβερνο-κατασκοπεία (Cyber-espionage)
• Η υποκλοπή πληροφοριών μέσω κοινωνικής μηχανικής (Social Engineering / Phishing)

Στην περίπτωση Ντόκου, οι Ρώσοι πράκτορες χρησιμοποίησαν ένα υβριδικό εργαλείο (Deepfake AI) με σκοπό να ψαρέψουν (phishing) πληροφορίες. Αν ο Σύμβουλος Ασφαλείας είχε αναφέρει κρατικά μυστικά, νομίζοντας ότι μιλάει με τον Ουκρανό, η διαρροή θα είχε συντελεστεί. Το ότι δεν διέρρευσαν (όπως υποστηρίζεται) οφείλεται στην τύχη ή στην αυτοσυγκράτηση του Ντόκου εκείνη τη στιγμή, όχι στο ότι η επίθεση ήταν “υβριδική”. Η “Διαρροή” έγινε ήδη (Information Leakage). Το πιο ανησυχητικό είναι η επιλογή της δικαιολογίας που αναδεικνύει και αποδεικνύει την πλήρη και ολική ανικανότητα των αρμοδίων υπηρεσιακών παραγόντων να βρουν μία πείθουσα δικαιολογία.

Από δημοσιογραφική και ερευνητική σκοπιά, διαρροή υπήρξε. Το γεγονός ότι το βίντεο της συνομιλίας διάρκειας 12 λεπτών ανέβηκε στο διαδίκτυο και ο Σύμβουλος Ασφαλείας ακούγεται να αναλύει ευαίσθητα γεωπολιτικά ζητήματα (όπως το θαλάσσιο drone στη Λευκάδα, τις ανησυχίες για τον τουρισμό, τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ακόμα και το timing των εθνικών εκλογών) συνιστά διαρροή πληροφοριών.
Μπορεί να μην ήταν έγγραφα με τη σφραγίδα “Άκρως Απόρρητο”, αλλά ήταν πληροφορίες που η Μόσχα εργαλειοποιεί για προπαγάνδα και για να προκαλέσει εσωτερική πολιτική κρίση στην Αθήνα.

Η βιομηχανία του ψεύδους το 2026

Το περιστατικό αυτό δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά τον κανόνα της νέας ψηφιακής πραγματικότητας. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας IdentifAI, μόνο τον Μάρτιο του 2026 καταγράφηκαν πάνω από 3.100 σύνθετα περιστατικά deepfake παγκοσμίως. Την ίδια ώρα, ο οργανισμός NewsGuard εντοπίζει χιλιάδες ιστότοπους που παράγουν περιεχόμενο μαζικά με AI, χρηματοδοτούμενοι από διαφημιστικά δίκτυα που επιζητούν το κλικ με κάθε κόστος.

Η επιστήμη έχει προειδοποιήσει έγκαιρα. Η εμβληματική μελέτη του MIT στο Science κατέδειξε ότι οι ψευδείς ειδήσεις διαδίδονται στα social media σημαντικά ταχύτερα από τις αληθινές, ακριβώς επειδή είναι σχεδιασμένες να πυροδοτούν πρωτόγονα συναισθήματα: Έκπληξη, οργή και αηδία. Σε αυτό το εύφλεκτο περιβάλλον, δύο μηχανισμοί λειτουργούν ως εμπρηστές:

1. Η υπερσυγκέντρωση των ΜΜΕ σε ολιγαρχικά χέρια που εργαλειοποιούν τον εντυπωσιασμό για πολιτική επιρροή.
2. Οι αδιαφανείς αλγόριθμοι των Tech Giants (Meta, X, TikTok), οι οποίοι, πίσω από το προπέτασμα της “μαθηματικής ουδετερότητας”, πριμοδοτούν τη σύγκρουση και το σοκ γιατί αυτό κρατά τον χρήστη στην οθόνη.

Δεν χρειάζονται, όμως, πάντα κρατικοί δρώντες και high-tech deepfakes για να δηλητηριαστεί η δημοκρατία. Η ίδια ακριβώς μηχανική παραπληροφόρησης (disinformation) εφαρμόζεται με την ίδια επιτυχία και στην ελληνική επαρχία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η κατασκευασμένη είδηση του Σεπτεμβρίου 2025 για δήθεν δημιουργία προσφυγικής δομής στις Θερμοπύλες, η οποία αναπαράχθηκε συστηματικά από κομματικά δίκτυα της “Ελληνικής Λύσης”. Παρά τη ρητή διάψευση από τον πρόεδρο της τοπικής κοινότητας και τη μετέπειτα τεκμηρίωση από τα Ellinika Hoaxes, το κοινωνικό τραύμα και η στοχοποίηση ευάλωτων ομάδων είχαν ήδη συντελεστεί.

Μπροστά σε αυτό το χάος, η κοινωνία των πολιτών στρέφεται στους ανεξάρτητους οργανισμούς διασταύρωσης (fact-checkers). Όμως, ως ερευνητές, οφείλουμε να είμαστε καχύποπτοι με κάθε μορφή αυθεντίας. Η υποχώρηση της Meta το 2025 από το πρόγραμμα ανεξάρτητης επαλήθευσης στις ΗΠΑ, υπό το βάρος κατηγοριών για πολιτική μεροληψία, αποδεικνύει ότι το ερώτημα “ποιος ελέγχει τους ελεγκτές;” παραμένει ανοιχτό.

Πώς αντέδρασαν άλλα κράτη 

Η εμπιστοσύνη δεν χαρίζεται, κερδίζεται με απόλυτη διαφάνεια στις μεθοδολογίες. Eδώ θα δούμε επιγραμματικά πως αντέδρασαν τα σοβαρά κράτη:

1. Ιταλία (Τζόρτζια Μελόνι) – Η Καρατόμηση του διπλωματικού συμβούλου

Όταν η Ιταλίδα πρωθυπουργός παρασύρθηκε σε 13λεπτη τηλεφωνική συνομιλία με τους Ρώσους φαρσέρ (πιστεύοντας ότι μιλάει με τον πρόεδρο της Αφρικανικής Ένωσης), το θέμα δεν υποβαθμίστηκε. Συνέπεια: Ο κορυφαίος διπλωματικός της σύμβουλος, Φραντσέσκο Ταλό (Francesco Talò), παραιτήθηκε αμέσως, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την αποτυχία του φιλτραρίσματος της κλήσης. Στην Ιταλία υπήρξε ανάληψη πολιτικής και θεσμικής ευθύνης. Στην Ελλάδα, το σύστημα προσπαθεί να βγάλει τον Ντόκο “θύμα” και όχι υπεύθυνο.

2. Μεγάλη Βρετανία (Ντέιβιντ Κάμερον) – Η άμεση παραδοχή και το “Security Overhaul”

Ο πρώην πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ντέιβιντ Κάμερον, έπεσε επίσης θύμα τους, νομίζοντας ότι μιλάει με τον πρώην πρόεδρο της Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο. Η Αντίδραση: Το Foreign Office (υπουργείο Εξωτερικών) δεν εξέδωσε μια γενικόλογη ανακοίνωση περί «υβριδικής επίθεσης». Παραδέχτηκε αμέσως το λάθος, ξεκίνησε εσωτερική έρευνα υψηλού επιπέδου για την παραβίαση των διαδικασιών και άλλαξε ακαριαία τα πρωτόκολλα ασφαλείας για όλες τις επικοινωνίες των υπουργών.

3. Γερμανία (Annalena Baerbock) & Άλλοι Αξιωματούχοι

Παρόμοια περιστατικά με fake κλήσεις (όπως του Δημάρχου του Βερολίνου με το deepfake του Δημάρχου του Κιέβου, Κλίτσκο) οδήγησαν την ToolBox της γερμανικής ασφάλειας (BSI) να εκδώσει επείγοντα αυστηρά πρωτόκολλα: Καμία κλήση δεν ξεκινά αν δεν υπάρξει cross-checking μέσω ασφαλών, κρυπτογραφημένων κυβερνητικών καναλιών.

Η σύγκριση βλέπουμε με την Ευρώπη εκθέτει ανεπανόρθωτα την Αθήνα. Όταν η Μελόνι έπεσε στην ίδια παγίδα, ο διπλωματικός της σύμβουλος πήγε σπίτι του. Όταν στοχεύθηκε ο Κάμερον, οι βρετανικές υπηρεσίες σήμαναν συναγερμό για να κλείσουν τις τρύπες. Τα προαναφερόμενα, καταρρίπτουν το επιχείρημα ότι η Ελλάδα είναι θύμα μιας πρωτοφανούς τεχνολογίας που κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει.

Στην Ελλάδα του 2026, η κυβέρνηση επιλέγει την τακτική της στρουθοκαμήλου, αφού βαφτίζει την αποτυχία των υπηρεσιών της “υβριδική απειλή”, δεν ζητά καμία παραίτηση, δεν αλλάζει κανένα πρωτόκολλο και ελπίζει απλώς ότι το θέμα θα ξεχαστεί στον επόμενο κύκλο των ειδήσεων. Αυτή όμως η θεσμική νωθρότητα είναι που μας καθιστά τον “αδύναμο κρίκο” της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Το αβίαστο συμπέρασμα 

Καθώς η χώρα διανύει μια παρατεταμένη και πολωμένη προεκλογική περίοδο, η υπόθεση Ντόκου κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, εθνικού και δημοκρατικού. Αν οι πλέον έμπειροι κρατικοί λειτουργοί πέφτουν θύματα ψηφιακής εξαπάτησης λόγω έλλειψης βασικής θωράκισης, ο μέσος πολίτης είναι εντελώς έκθετος.

Η άμυνα απέναντι στην παραπληροφόρηση δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό ζήτημα ψηφιακής παιδείας· Είναι ζήτημα εθνικής και δημοκρατικής επιβίωσης. Απαιτεί θεσμικά πρωτόκολλα zero-trust στις κρατικές δομές, αυστηρή λογοδοσία για τις κυβερνητικές αστοχίες και, πάνω από όλα, μια κοινωνία πολιτών που μαθαίνει να “φρενάρει” πριν κοινοποιήσει. Διαφορετικά, οι επόμενες εκλογές δεν θα κριθούν στα προγράμματα των κομμάτων, αλλά στα εργαστήρια των deepfakes.

Ότι “το δημόσιο χρέος παραμένει το υψηλότερο της ΕΕ”. Ότι “οι Έλληνες δουλεύουν τις περισσότερες ώρες στην ΕΕ – με την παραγωγικότητα να μένει στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου” και ότι η “χαμηλή Ε&Α, ελλείψεις δεξιοτήτων και ένα επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών συνθέτουν το πραγματικό αναπτυξιακό φρένο”. Ότι “οι τιμές κατοικιών τρέχουν πάνω από τα εισοδήματα, ενώ το δημογραφικό απειλεί να συρρικνώσει το εργατικό δυναμικό κατά ένα τρίτο”.

Κυβέρνηση Μητσοτάκη: Το τρικ του μέσου όρου

Ας περιοριστούμε όμως στο ΑΕΠ. Η Ευρώπη σε αντίθεση με τις ΗΠΑ δεν συνήλθε από την κρίση του 2008. Οι πιο βαριές βιομηχανικές-εξαγωγικές οικονομίες επλήγησαν περισσότερο. Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία είχαν την περίοδο 2019-2025 σωρευτική ανάπτυξη 0,26%, 5,67% και 6,41% (Eurostat, σε σταθερές τιμές 2020). Επειδή αυτές οι τρεις αποτελούν το 53% του ΑΕΠ της ΕΕ, η στασιμότητά τους μειώνει δραστικά το “μέσο όρο” της ΕΕ σε 7,32% για την ίδια περίοδο. Αν τις αφαιρέσουμε, ο “μέσος όρος” σωρευτικής ανάπτυξης της υπόλοιπης ΕΕ ήταν 12,16%. 

Για την ίδια περίοδο διακυβέρνησης Μητσοτάκη, η σωρευτική ανάπτυξη στην Ελλάδα ήταν 10,8%, δηλαδή υπολείπεται του “μέσου όρου” της υπόλοιπης ΕΕ πλην Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας. Με δεδομένο ότι την περίοδο 2008-2013 η Ελλάδα απώλεσε σε καιρό ειρήνης το 25,3% του ΑΕΠ, η καθήλωσή της και την επόμενη δωδεκαετία 2014-2025 σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης αντί της αναμενόμενης “εκτίναξης του ελατηρίου” (η ΝΔ με πρόεδρο τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποσχόταν προεκλογικά το 2019 4% ανάπτυξη, γιατί πίστευε αληθινά ότι έφταιγε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ), είναι αδιάψευστος μάρτυρας των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας, που ορισμένα αποτυπώνονται στις παραπάνω αρνητικές διαπιστώσεις της Κομισιόν και επιδεινώθηκαν αντί να βελτιωθούν, όχι μόνο με τα μνημόνια, αλλά και το 2019-2025.

Για να υπηρετήσει το αφήγημα περί ανάπτυξης, η κυβέρνηση περιορίζεται επιλεκτικά στα τελευταία τρία έτη της δωδεκαετίας 2023-2025. Σε αυτά η ΕΕ είχε σωρευτική ανάπτυξη 3,19% και η Ελλάδα 6,43% (voilà ο διπλάσιος ρυθμός!). Αν αφαιρέσουμε πάλι τις τρείς ισχυρές οικονομίες ο “μέσος όρος” της υπόλοιπης ΕΕ είναι 5,46% και η Ελλάδα κινείται περίπου σε αυτόν. Αν εξετάσουμε δε το κάθε έτος, η Ελλάδα ήταν 8η στους 27 σε ρυθμό ανάπτυξης το 2023, 11η το 2024 και 12η το 2025.

Κινήθηκε δηλαδή κάπου στη μέση των 27 και η τάση δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική [δεν εξετάζουμε εδώ άλλες ενστάσεις, όπως του Τάσου Γιαννίτση για τα πραγματικά στοιχεία ανάπτυξης το 2024-2025, όπου η απάντηση της ΕΛΣΤΑΤ μάλλον επαύξησε την αμφιβολία].

Η “αντιπολίτευση” δεν αντιπολιτεύεται

Το πρόβλημα δεν έγκειται στο αν επικοινωνιακά η κυβέρνηση χρησιμοποιεί επιλεκτικά στατιστικά στοιχεία που διαμορφώνουν μια πλασματική εικόνα. Υπάρχουν άλλωστε και χειρότερα. Όπως η δήλωση του Υπουργού Οικ. Πιερρακάκη ότι η Ελλάδα από το 2019 (περιλαμβανομένου του 2019) είχε 37% σωρευτική ανάπτυξη και η Ευρώπη 31%. Δεν συνηθίζεται κοτζάμ Προέδρος Eurogroup να επικαλείται νούμερα πληθωρισμένης “ανάπτυξης”.

Ακόμη κι έτσι, είναι ένα ερώτημα πού βρήκε τα συγκεκριμένα νούμερα. Η Ελλάδα πράγματι κατέγραψε 37,5% πληθωρισμένη “ανάπτυξη”, αλλά το ίδιο διάστημα η ΕΕ κατέγραψε 38,2%, όχι 31%. Αν αφαιρέσουμε πάλι τις τρείς ισχυρές οικονομίες, η υπόλοιπη ΕΕ κατέγραψε 50,3%. Δηλαδή δεν τα πήγαμε πολύ καλά. Για επιλεκτικές στατιστικές υπάρχει ο όρος GIGO ή SISO (σκ@@ά βάζεις σκ@@ά βγάζεις). Εδώ έχουμε κάτι άλλο. Ψεύτικα νούμερα. Τόσο καλά πάνε τα πράγματα.

Το χειρότερο δεν είναι η επικοινωνιακή προπαγάνδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά ότι πίσω από αυτήν δεν υφίσταται η ελάχιστη έγνοια αντιμετώπισης των διαρθρωτικών δομικών προβλημάτων. Το ακόμη χειρότερο είναι ότι και στην αντιπολίτευση δεν προκύπτει κάποια σοβαρή έγνοια και εναλλακτικό πρόγραμμα για τα σχετικά ζητήματα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η αντιπολίτευση περίπου συμμερίζεται το αφήγημα περί “ανάπτυξης” και δεν ακούγεται να διαπιστώνει την καθήλωση σε χαμηλούς ρυθμούς, επισημαίνοντας μόνο την αύξηση των ανισοτήτων. Δηλ. υπάρχει ανάπτυξη αλλά με περισσότερες ανισότητες. Αυτή είναι μια πλασματική εικόνα που υπηρετεί τη διαιώνιση της ίδιας πάνω-κάτω πολιτικής, και μαζί των ανισοτήτων.

Η Κομισιόν πριν το 2008 έλεγε και τότε καλά λόγια με αστερίσκους για την οικονομική πολιτική ελληνικών κυβερνήσεων που οδήγησε στον γκρεμό. Είχε λόγους. Και σήμερα έχει. Όπως για παράδειγμα ότι ακολουθείται μια πολιτική δυσθεώρητων υπερπλεονασμάτων όταν 21 από τις 27 χώρες της ΕΕ και όλες οι χώρες του πλανήτη με προβλήματα ανάπτυξης ακολουθούν πολιτική ελλειμμάτων. Το πλεόνασμα του 2025 ήταν στο 4,88% του ΑΕΠ, υπερδιπλάσιο των στόχων Κομισιόν και του Προϋπολογισμού της κυβέρνησης. Μέρος πηγαίνει στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους προς κράτη-μέλη.

Ούτε η πολιτική των υπερπλεονασμάτων φαίνεται να αποτελεί στόχο της αντιπολίτευσης…