Στην πρώτη μας γνωριμία είχαμε συναντηθεί στο Υπουργείο Νέας Γενιάς, όταν ο Κώστας Λαλιώτης έψαχνε νέους αβανταδόρους και φρέσκιες ιδέες για την νεότητα σαν χωριστή ενότητα, και πολιτικών στήριξης της. Ο Γιάννης στο πρόγραμμα “νιάτα κ’ υγεία”, πρωτοποριακό για την εποχή του, κ’ εγώ οργανώνοντας εθελοντές οδοντογιατρούς για τα παιδιά στα ορεινά χωριά της Πελοποννήσου. Ήταν από τότε ανθρωποβοσκός, μια λέξη που του άρεσε να λέει για άλλους, και που έδειχνε την δικιά του στέρεα, μη ανταγωνιστική αυτοεκτίμηση. Κατάφερνε να μαζεύει γύρω του όσους έβλεπε ότι μπορούν να προσφέρουν και επένδυε ακούραστα πάνω τους, σαν Δάσκαλος…

Στην δεκαετία του ’90 ήταν επικεφαλής μιας ομάδας πολιτικοποιημένων εμπειρογνωμόνων της πολιτικής υγείας, που εισηγείτο στις τότε αναζητήσεις μας του Τομέα υγείας του ΠΑΣΟΚ και στην κοινωνική επιτροπή Τζουμάκα. Έφερνε νέες έννοιες, όπως ο ελεγχόμενος ανταγωνισμός, η εισαγωγή μάνατζμεντ στα νοσοκομεία κα, αλλά και ένα εμπλουτισμό των νομοθετημάτων του ΕΣΥ, ενώ τον ενδιέφερε κυρίως η λειτουργία του μονοψώνιου ΕΦΥ, σαν ρυθμιστή για την αγορά υπηρεσιών υγείας. Δυστυχώς ανολοκλήρωτη έμεινε κ η ευφυής του πρόταση του στον Γείτονα, για δίκτυα πρωτοβάθμιας που θα ένωναν τα ταμεία στην πράξη. Τελικά το 11, με συνολική αντίθεση αντιπολίτευσης και συνδικάτων, ιδρύθηκε ο ΕΟΠΥΥ.

Στην δεκαετία του 2000, από το υπογειάκι της Υγειονομικής Σχολής που ήξερα, με υποδέχθηκε σε ένα εξαιρετικό κτίριο Σχολής Δημοσίας Υγείας, ένα κατασκεύασμα κόσμημα, από όπου δημιουργήθηκε – με δική του καθοδήγηση και ανάλωση ένας ολόκληρος στρατός νέων εμπνευσμένων επιστημόνων. Πολλούς από αυτούς συνάντησα στο υπουργείο, ή σε άλλες υπηρεσίες δημόσιας υγείας την διάρκεια της γραμματείας μου (10-12) και ήταν απ’ τους πιο πολύτιμους προθύμους κ ενημερωμένους συνεργάτες σε ένα δύσκολο τόπο, μια κυριολεκτικά εμπόλεμη περίοδο.

Η συνεργασία με τον ίδιο αυτή την περίοδο υπήρξε για μένα εξαιρετικά υποστηρικτική κ γόνιμη σε μια σειρά δράσεις, τόσο για το ICD 10, όσο κ για τον υγειονομικό χάρτη, το κάπνισμα, κλπ, αλλά και γιατί πάντα εξέπεμπε μια συνολική άποψη για την πολιτική Υγείας.  Σημαντική και εξαιρετικά παραγωγική ήταν κ η διοργάνωση συνέδριων διαλόγου για την πολιτική κ τις πολιτικές υγείας σε όλη την Ελλάδα, όπως και μια σειρά βιβλίων, με διάφορους συνεργάτες του.

Ο αξέχαστος Γιάννης Κυριόπουλος…

Τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις μας πέρασαν από πολλά κύματα, που έφερε η οικονομική κρίση κ οι διαφορετικές μας εκτιμήσεις. Παρότι συχνά τον κατηγορούσα ότι έγραφε βαρύγδουπα κείμενα – επίδραση του γαλλικού στρουκτουραλισμού – ο σεβασμός στην γνώμη του και την διαπεραστική και ανεξάρτητη κρίση του υπήρξε πάντα μεγάλος. Τελευταίες μας αψιμαχίες μια τετράωρη συζήτηση των δυο μας για το βιβλίο του με τον Τέλογλου, για την ιστορία του ΕΣΥ, όπου τον κατέκρινα για άνιση και άδικη κριτική ορισμένων περιόδων. Ακόμα  ένα ωριαίο τηλεφώνημα απ’ το Ναύπλιο, όπου διαπιστώναμε την αδυναμία της ΠΦΥ (Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας) να εμπλακεί ουσιαστικά στην υπόθεση της πανδημίας.

Υπήρξε για μένα κ ελπίζω για πολλούς άλλους ένα πρότυπο μαχόμενου διανοουμένου, σαν τον αγαπημένο του Φουκώ, ένας πολεμιστής από την δεκαετία του ’70 που κατάφερε να συνεγείρει και να επηρεάσει μια ολόκληρη φουρνιά νεότερων, με ένα συνεχές ενδιαφέρον για το δημόσιο και μια ειδική παρακαταθήκη στον αγαπημένο μας χώρο: Την Υγεία.

ΥΓ. Ευρείας κουλτούρας κ ενδιαφερόντων, έγραφε και διάβαζε ποίηση. Σε μια χαριτωμένη στιγμή στα πλαίσια συνέδριου Γενικής Ιατρικής στην Κρήτη, δραπετεύουμε με γνωστούς αιθεροβάμονες του χώρου σε ένα κουτούκι στο Κολυμπάρι, όπου μετά από άλλους, διαβάζει δυο ποιήματα του και ένα κομμάτι απ’ το εμβληματικό “Ουρλιαχτό” του αγαπημένου του Γκίνσμπεργκ. Γεμάτος έμπνευση, άλλος καθηγητής της παρέας σηκώνεται κ με στεντόρεια φωνή αρχίζει να απαγγέλει τον Ματρόζο – η μυσταγωγία χάθηκε, με τα ατέλειωτα γέλια των παρευρισκόμενων. Μάλλον είμασταν εκτός εποχής…

Προηγήθηκαν οι αναθεωρήσεις του 1986, του 2001, του 2008 και του 2019. Κάθε μία παρουσιάστηκε ως αναγκαία θεσμική τομή. Κάθε μία υποσχέθηκε ένα αποτελεσματικότερο κράτος και μια ισχυρότερη Δημοκρατία. Με αυτό το μοντέλο χρεοκόπησε η χώρα. Και όμως, παρά τα μνημόνια, μισό αιώνα μετά τη Μεταπολίτευση, η Ελλάδα βιώνει τη μεγαλύτερη κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς της. Η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι η διαφθορά κυριαρχεί, δεν εμπιστεύεται τους θεσμούς, τα παλιά πολιτικά κόμματα, ούτε ακόμα και τη Δικαιοσύνη. Η αποχή βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Τα στοιχεία αυτά δεν περιγράφουν μια φυσιολογική δημοκρατική λειτουργία. Περιγράφουν μια κρίση νομιμοποίησης. Μια κοινωνία που έχει αρχίσει να αμφισβητεί την ικανότητα του πολιτικού συστήματος να εκφράσει τη βούλησή της. Η αναθεωρητική πρόταση της κυβέρνησης αποφεύγει να αγγίξει τον πυρήνα του προβλήματος. Η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει ενδιαφέροντα ζητήματα. Όμως ακόμη και στα ζητήματα που επιλέγει να αγγίξει, τα προβλήματα κρύβονται κάτω από το χαλί. Προσπαθεί να βελτιώσει τη λειτουργία του υπάρχοντος συστήματος, χωρίς να αναρωτηθεί αν το ίδιο το σύστημα έχει φτάσει στα όριά του.

Η συζήτηση για το Σύνταγμα

Προσπαθεί να διορθώσει τα συμπτώματα, χωρίς να εξετάσει τα αίτια. Προσπαθεί να μπαλώσει τις ρωγμές, χωρίς να ελέγξει τα θεμέλια. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι αποφεύγει εντελώς τα μεγάλα ζητήματα της εποχής. Δεν αγγίζει την κρίση αντιπροσώπευσης. Δεν αγγίζει την κρίση συμμετοχής. Δεν αγγίζει την αποχή. Δεν αγγίζει τη συγκέντρωση πολιτικής, οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος. Δεν αγγίζει τη σχέση πολιτών και εξουσίας. Δεν αγγίζει την ανάγκη δημιουργίας νέων δημοκρατικών αντιβάρων.

Δεν αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικότερα στη λήψη αποφάσεων. Δεν αγγίζει το κεντρικό πρόβλημα της εποχής: Ότι ολοένα και περισσότεροι πολίτες αισθάνονται πως οι αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή τους λαμβάνονται μακριά από αυτούς. Αυτό είναι το πραγματικό δημοκρατικό έλλειμμα. Η Δημοκρατία δεν απειλείται, όταν οι πολίτες διαφωνούν με μια κυβέρνηση. Η Δημοκρατία απειλείται, όταν οι πολίτες παύουν να πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα μέσω της Δημοκρατίας.

Από εκεί γεννιέται η αποχή. Από εκεί γεννιέται η απαξίωση των θεσμών. Από εκεί γεννιέται η δυσπιστία προς τα κόμματα, τη Δικαιοσύνη και το κράτος. Μία μειοψηφία αποφασίζει για τη διακυβέρνηση της χώρας. Η Ελλάδα του 2026 δεν βρίσκεται μπροστά σε μια συνηθισμένη αναθεώρηση του Συντάγματος. Βρίσκεται μπροστά στο τέλος ενός ιστορικού κύκλου, που ξεκίνησε το 1974.

Η πραγματική συζήτηση που έχει ανάγκη η χώρα δεν αφορά το ποια άρθρα πρέπει να τροποποιηθούν. Αφορά το ποια Δημοκρατία χρειάζεται η Ελλάδα στον 21ο αιώνα. Το πώς θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών. Πώς θα επανασυνδεθεί η κοινωνία με την εξουσία. Πώς θα αποκτήσει ξανά νόημα η πολιτική συμμετοχή. Η κυβέρνηση ανοίγει τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος της παλιάς Μεταπολίτευσης. Η κοινωνία αναζητά το Σύνταγμα της Νέας Μεταπολίτευσης. Η πέμπτη εκδοχή του ίδιου συνταγματικού μοντέλου κινδυνεύει να αποδειχθεί μία ακόμα συνταγματική τρύπα στο νερό.

Όπως έγινε γνωστό, ο εγγονός συνελήφθη και εις βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία για κλοπή.

Όπως περιγράφουν αυτόπτες μάρτυρες, ο άνδρας ανέβηκε ξαφνικά στο μπαλκόνι από το οποίο έπεσε παρά τις φωνές όσων των είδαν να μην βουτήξει στο κενό. Γιατροί του νοσοκομείο έσπευσαν στο σημείο για να προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες, ωστόσο ήταν ήδη αργά για τον άτυχο άνδρα.

Όταν ρωτήθηκε για τους όρους μιας συμφωνίας, απάντησε «θα δείτε ποια είναι η συμφωνία», προσθέτοντας ότι «τα κύρια μέρη είναι ότι τα Στενά (του Ορμούζ) θα ανοίξουν αμέσως». «Με στρατιωτικά μέσα ή σε επίπεδο διπλωματίας, θα νικήσουμε», διαβεβαίωσε.

Σχετικά με τον Λίβανο, ο Τραμπ ότι πιστεύει πως επιτυγχάνεται πρόοδος μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου και ότι η Βηρυτός «δικαιούται να έχει ειρήνη», επαναλαμβάνοντας ότι «μίλησε με τη Χεζμπολάχ» για το θέμα αυτό. «Νομίζω ότι θα γίνουν πράγματα εκεί πέρα», πρόσθεσε.

Τί ζητά η Χεζμπολάχ

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ απέρριψε χθες Πέμπτη τη συμφωνία «κατάπαυσης του πυρός» που ανακοινώθηκε από τις κυβερνήσεις του Λιβάνου, του Ισραήλ και των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον την προηγουμένη, απαιτώντας την πλήρη απόσυρση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από το νότιο τμήμα της χώρας κι απειλώντας πως οι επιθέσεις εναντίον του βόρειου τμήματος της ισραηλινής επικράτειας θα συνεχιστούν.

Παράλληλα χθες, νέοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί σκότωσαν τουλάχιστον οκτώ ανθρώπους και τραυμάτισαν άλλους οκτώ, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά, στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. «Η κατάπαυση του πυρός πρέπει να είναι συνολική, χωρίς να διαχωρίζεται ο νότος από την υπόλοιπη χώρα», τόνισε ο σεΐχης Κάσεμ σε μήνυμά του που μεταδόθηκε από μέσα ενημέρωσης του κινήματός του.

Η παράταξη, που πρόσκειται στο Ιράν, κατηγορείται πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, προχωρώντας σε επίθεση εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Προσπαθώντας να εξασφαλίσει τον τερματισμό της ένοπλης σύρραξης, η λιβανική κυβέρνηση διεξάγει διαπραγματεύσεις με την ισραηλινή, υπό την αιγίδα αυτής των ΗΠΑ. Πρόκειται για κίνηση άνευ προηγουμένου εδώ και δεκαετίες, καθώς οι δυο χώρες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις και από νομική σκοπιά παραμένουν σε εμπόλεμη κατάσταση. Η Χεζμπολά όμως απορρίπτει τις συνομιλίες.

Μετά το πέρας του τέταρτου κύκλου των διαπραγματεύσεων προχθές Τετάρτη ανακοινώθηκε η υπογραφή νέας συμφωνίας — ενώ η εκεχειρία που ανακοινώθηκε ότι τίθεται σε εφαρμογή τη 17η Απριλίου ουδέποτε τηρήθηκε.

Η συμφωνία προβλέπει κατάπαυση του πυρός, αλλά υπό όρους, ανάμεσά τους τον πλήρη τερματισμό των ενεργειών της Χεζμπολά. Για τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, αποτελεί «την τελευταία ευκαιρία για να καταλήξουμε σε συνολική και οριστική κατάπαυση του πυρός» με το Ισραήλ.

«Δεν θα υπάρξει ασφάλεια»

Αλλά ο σεΐχης Κάσεμ αξίωσε η κυβέρνηση να «σταματήσει τη μασκαράτα και την ταπείνωση των άμεσων διαπραγματεύσεων» με το Ισραήλ. Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά υπογράμμισε πως δεν θα υπάρξει «ασφάλεια» στο βόρειο Ισραήλ αν δεν υπάρξει επίσης «στα χωριά» του νοτίου Λιβάνου, ενώ το κείμενο που υπογράφτηκε αναφέρει πως θα συνεχιστούν σε αυτό το στάδιο οι επιχειρήσεις των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων στον τομέα. «Όσο είναι παρούσα η κατοχή, η αντίσταση συνεχίζεται», επέμεινε.

Η Χεζμπολά καλείται να αποσύρει τους μαχητές της από τον τομέα ανάμεσα στα σύνορα Λιβάνου-Ισραήλ και τον ποταμό Λιτάνι, περίπου τριάντα χιλιόμετρα προς βορρά, και να τερματίσει τις εχθροπραξίες. Το να γίνεται λόγος περί «πλήρους κατάπαυσης του πυρός από τη Χεζμπολά» και απόσυρση «των μελών της αντίστασης» από τον νότο, την ώρα που «η επίθεση συνεχίζεται», δεν είναι παρά «αποδοχή ήττας και παράδοση» που δεν υπηρετεί παρά «τους στόχους του εχθρού», σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Χεζμπολά Κάσεμ.

Το σιιτικό κίνημα ενημέρωσε επίσημα τις αρχές του Λιβάνου πως αρνείται να δεχτεί τη συμφωνία που υπογράφτηκε στην Ουάσιγκτον, διευκρίνισε στο AFP υψηλόβαθμη πηγή του στην παράταξη, που εκφράστηκε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί. Παρά την απόρριψη, η κυβέρνηση του Λιβάνου ανήγγειλε την προσεχή ανάπτυξη του στρατού της σε «πιλοτικές ζώνες» στον νότο.

«Νεκρό γράμμα»

Προς το παρόν, οι εχθροπραξίες συνεχίζονται — τόσο οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί, όσο κι οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ. Δεν είναι ακριβώς «η πρώτη φορά που ανακοινώνεται κατάπαυση του πυρός και το Ισραήλ την παραβιάζει», σχολίασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μοχάμεντ Σαμσεντίν, 56 χρονών, που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι του στη νότια Βηρυτό.

«Πρόκειται για κατάπαυση του πυρός που αφορά μόνο τη μια πλευρά, και πιστεύω πως θα παραμείνει νεκρό γράμμα. Ακούτε το drone πάνω από το κεφάλι μου;» πρόσθεσε — καθώς ισραηλινό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα έκανε υπέρπτηση σε χαμηλό ύψος στους αιθέρες της λιβανικής πρωτεύουσας. Στον νότιο Λίβανο, κυανόκρανος, σέρβος υπαξιωματικός, σκοτώθηκε και άλλα δυο μέλη της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ τραυματίστηκαν σε επίθεση με πυρά ολμοβόλου αργά το βράδυ της Τετάρτης.

Πρόκειται για την έβδομη απώλεια στις τάξεις της προσωρινής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (FINUL στα γαλλικά, UNIFIL στα αγγλικά) από τις αρχές Μαρτίου. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε τον «φόνο» αυτόν, τονίζοντας πως πρέπει να τηρηθεί η κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε από τον εκπρόσωπό του.

Βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για να εξακριβωθεί ποια πλευρά άνοιξε πυρ. Ο στρατός του Ισραήλ κατηγόρησε τη Χεζμπολά. Πρόκειται για κατηγορία «ανυπόστατη και ψευδή», αντέτεινε το σιιτικό κίνημα. Όσο για το άλλο θέατρο του πολέμου, οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη μοιάζουν να κάνουν σημειωτόν. Το Ιράν αξιώνει οποιαδήποτε συμφωνία να συμπεριλάβει τερματισμό της ένοπλης σύρραξης και στον Λίβανο και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από το νότιο τμήμα του. Οι ΗΠΑ θέλουν να «διαχωριστεί» το ζήτημα του Λιβάνου.

Οι βομβαρδισμοί και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 3.500 ανθρώπους στον Λίβανο αφότου ξέσπασε ο νέος πόλεμος τη 2η Μαρτίου, ενώ ανάγκασαν πάνω από 1 εκατομμύριο πολίτες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, σύμφωνα με τις αρχές στη Βηρυτό. Στην ισραηλινή πλευρά, κατά επίσημα δεδομένα, έχουν σκοτωθεί 27 στρατιωτικοί και συμβασιούχος των ενόπλων δυνάμεων. Χθες Πέμπτη, ανακοινώθηκε ακόμη ένας θάνατος ισραηλινού στρατιωτικού.

Σημειώνεται ότι, από 1 Ιανουαρίου έως και 4 Ιουνίου 2026, έχουν επιβληθεί συνολικά 393 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 367.695,645 ευρώ, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 69 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας. Η ΔΑΕΕ και οι ανακριτικές υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος παραμένουν σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, πραγματοποιώντας συνεχείς ελέγχους και προχωρώντας άμεσα στην απόδοση ευθυνών σε περιπτώσεις παραβάσεων της ισχύουσας νομοθεσίας.