• Γιατί η μεγάλη αλλαγή που επέφερε στην αντιμετώπιση του εθνικού ζητήματος με την εγκατάλειψη της πολυπολιτισμικής πολιτικής της περιόδου του Λένιν και την αντικατάστασή της από την αφομοιωτική-εκρωσιστική, είχε δραματικές επιπτώσεις στη ζωή των πολυάνθρωπων ελληνικών σοβιετικών κοινοτήτων, αλλά και πολλών άλλων εθνικών μειονοτήτων.
• Γιατί, παρότι πρόκειται για ένα ιστορικό φαινόμενο, η κύρια στάση στην ελλαδική πολιτική ζωή αλλά και στις ιστοριογραφικές επιλογές, είναι η υποβάθμιση των αρνητικών πλευρών του σταλινισμού και η παραγνώριση της ιστορίας.
• Γιατί στο 4ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού το 1997, οι περισσότεροι από 500 συνέδρους από κάθε γωνιά του πλανήτη, καταδίκασαν τις σταλινικές διώξεις. Θέσπισαν επίσης και μια Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του σταλινισμού, την 13η Ιουνίου, ημέρα που το ’49 οι σταλινικές αρχές της Σοβιετικής Ένωσης εκτόπισαν το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων του Καυκάσου στην Κεντρική Ασία.

Στο Σεμινάριο Ιστορίας εγώ θα παρουσιάσω το ιστορικό πλαίσιο, ο Χρήστος Κεφαλής με εισήγηση για τον τρόπο με τον οποίον ο Τζορτζ Όργουελ αντιμετώπιζε οριστικά το φαινόμενο του σταλινισμού στα έργα του «Φάρμα των Ζώων» και το «1984» του Τζορτζ Όργουελ. Επίσης ο ιστορικός Βασίλης Τσενεκλίδης, ο οποίος προέρχεται από την ελληνισμός της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, θα παρουσιάσει μαρτυρίες ομογενών που υπέστησαν τις σταλινικές διώξεις.

Η καταδίκη του σταλινισμού στο 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ

Η λειτουργία του σταλινισμού στη σοβιετική κοινωνία περιγράφηκε ικανοποιητικά το 1956 στη «Μυστική έκθεση» της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης (ΚΚΣΕ). Η ανάμνηση της «Διαθήκης και των αρχών του Λένιν» χρησιμοποιήθηκε για την καταδίκη της σταλινικής πολιτικής, η οποία, όπως υποστήριζαν, «κατάφερε ένα πλήγμα στην αδελφοσύνη των λαών, στη σοσιαλιστική νομιμότητα».

Ο σταλινισμός, εκτός από την καταστροφή της «αδελφοσύνης των λαών και της σοσιαλιστικής νομιμότητας», δημιούργησε τις συνθήκες της διάλυσης της κοινωνικής δομής με την καταστροφή της αγροτικής τάξης (με τη βίαιη κολεκτιβοποίηση) και έθεσε τους λαούς της ΕΣΣΔ στο έλεος των οιωνδήποτε ανεξέλεγκτων αποφάσεων της κομματικής ηγεσίας.

Η καταστροφή των ελληνικών σοβιετικών κοινοτήτων

Μεγάλη υπήρξε επίσης η συμβολή του σταλινισμού στην καταστροφή των πολυάνθρωπων ελληνικών σοβιετικών κοινοτήτων που άνθισαν κατά τον Μεσοπόλεμο. Οι Έλληνες της ΕΣΣΔ -μαζί με άλλες μικρές εθνικές μειονότητες- υπέστησαν από το 1937 πολιτιστική γενοκτονία. Οι φυσικοί τους ηγέτες εκτελέστηκαν ή πέθαναν στα γκουλάγκ και μεγάλο μέρος των σοβιετικών Ελλήνων υπέστη την υποχρεωτική μαζική μετεγκατάσταση στις στέπες της Κεντρικής Ασίας – με την ανοχή της ίδιας της Ελλάδας.

Η αντιλαϊκή και τρομοκρατική συμπεριφορά των σταλινικών κατάστρεψε έναν μεγαλειώδη σοβιετικό ελληνικό πολιτισμό που άνθισε τον Μεσοπόλεμο και μαζί μ’ αυτόν και την τελευταία ελπίδα των Ποντίων που παρέμειναν στη Μαύρη Θάλασσα να συγκροτηθούν και να αναπτυχθούν μαζί με τους σύνοικους λαούς σε μια αυτόνομη ελληνική συνιστώσα.

Για να προσθέσει, ότι «Είμαστε στην τελική ευθεία για τις εκλογές του 2027. Κάθε μέρα μετράει». Αμέσως μετά ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει και ο ίδιος περιοδείες από την Ρόδο στις 13/6 και πρόσθεσε: «Θα ξαναγυρίσουμε όλοι μαζί ολόκληρη την Ελλάδα. Σου ζητώ να πατήσεις γκάζι, διασφαλίζοντας τη συνοχή και τη διεύρυνση του κόμματος».

Τελική ευθεία που είναι Μαραθώνιος; Όχι σπριντ αλλά να πατήσει γκάζι; Μάλλον ο λογογράφος τα έχει μπερδέψει. Όσο για την διεύρυνση του κόμματος μοιάζει δύσκολη, με δεδομένο ότι πριν το Συνέδριο στις μισές περίπου οργανώσεις δεν έγιναν εκλογές για ανάδειξη συνέδρων, γιατί δεν υπήρχαν υποψήφιοι. 

Μητσοτάκης κατά Σαμαρά

Εκεί πάντως που δεν τα έχει μπερδέψει ο Μητσοτάκης είναι στον βασικό στόχο που είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Ξεκίνησε την ομιλία στο κομματικό του ακροατήριο με επίθεση στον πρώην πρωθυπουργό, δείχνοντας ότι η ανησυχία του είναι το υπό ίδρυση κόμμα του. «Στέλνουμε σήμερα ένα πεντακάθαρο μήνυμα: Η ΝΔ δε χάνει ποτέ ούτε την ψυχή της ούτε το βηματισμό της. Ακολουθεί σταθερά την αποστολή της να ενώνει τους Έλληνες, αποδεικνύοντας τον πατριωτικό και λαϊκό χαρακτήρα της, όχι με εύκολα συνθήματα από την ασφάλεια του καναπέ, αλλά με πράξεις στο πεδίο.

Η αναγνώριση των εθνικών δικαίων και του γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας απαντούν σε όσους αμφισβητούν τον πατριωτισμό της ευθύνης και σε όσους πνίγονται μόνοι τους στα ήρεμα νερά, ξεχνώντας ότι εμείς τα κρατάμε πάντα ελεύθερα και γαλανά, με πράξεις κι όχι με συνθήματα».

Πατριωτισμός της ευθύνης; Υπάρχει και ανεύθυνος πατριωτισμός; Και πού διαφέρουν; Πχ ο πατριωτισμός που μιλά για 12 μίλια είναι ανεύθυνος πατριωτισμός; Ενώ το “η κόκκινη γραμμή μας είναι τα έξι μίλια” και η υποχώρηση στην Κάσο είναι πατριωτισμός της ευθύνης; Έτσι θα αποδομήσει την κριτική Σαμαρά-Καραμανλή, όπως αναφέρουν οι σχετικές διαρροές ότι ξεκινά; Ή μήπως εννοούν ότι θα καταφύγουν σε προσωπικές επιθέσεις, επιστρατεύοντας τους ενσωματωμένους και τα τρολ του διαδικτύου; 

Πάντως πριν από μερικές ημέρες από την Κρήτη, όπου προανήγγειλε την ίδρυση κόμματος, ο Σαμαράς στηλίτευσε την στρατηγική των ήρεμων νερών με την Τουρκία. Υποστήριξε δε ότι η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη «έχει χάσει την ψυχή της και έχει γίνει ένα μεταλλαγμένο κόμμα που ομνύει περισσότερο απ’ όλους στις παρακαταθήκες του Κώστα Σημίτη, κι όχι των δικών του ηγετών». 

Τρικυμία 

Ο Μητσοτάκης επιτέθηκε και στην αντιπολίτευση προκειμένου να αναδείξει αντιστιτικά ότι η ΝΔ είναι η μόνη συμπαγής δύναμη σταθερότητας. Χαρακτήρισε την αντιπολίτευση «κωμικοτραγική Βαβέλ», για να προσθέσει: «Η Βαβέλ μιλά με διαφορετικές γλώσσες, αλλά μπορεί να συνεννοηθεί σε ένα κοινό σύνθημα: Να πέσει η ΝΔ και ο Μητσοτάκης, Ε λοιπόν, δεν θα τους κάνουμε το χατίρι» .

Δίνοντας ένα περίγραμμα της προεκλογικής του στρατηγικής απέναντι στους αντιπάλους του συνέδεσε τους Αλέξη Τσίπρα, Μαρία Καρυστιανού, Κυριάκο Βελόπουλο και τον Αντώνη Σαμαρά σε ένα ετερόκλητο σύνολο, κάνοντας λόγο για «χθεσινούς πρωταγωνιστές με τάχα σημερινά προσωπεία και με προχθεσινά συνθήματα». Σχολίασε μάλιστα ότι ενώνονται «οι πλαστογράφοι της ελπίδας και οι τυμβωρύχοι του θυμού, με όσους πουλούν τη θρησκεία και τον πατριωτισμό με το κιλό».

Ο Μητσοτάκης κάλεσε τα στελέχη «Να ξαναφέρουμε όσους φίλους απογοητευθήκαν δίπλα μας και να ενωθούμε – ανεξάρτητα από ιδεολογικές ταμπέλες – με όσους μπορεί να είχαμε συναντηθεί κάποτε στη μεγάλη μάχη του “ναι” στην Ευρώπη». Μόνο που στο “ναι” στην Ευρώπη είχε πρωταγωνιστήσει ο Σαμαράς και μάλιστα του στοίχισε γιατί έχασε στο δημοψήφισμα. 

Το κλίμα στην Πολιτική Επιτροπή ήταν επιτηδευμένα θετικό. Με τη ΝΔ στις δημοσκοπήσεις στην πρόθεση ψήφου να κινείται οριακά γύρω από το 25% (οι σχετικά αξιόπιστες την δείχνουν στο 22% – 23%), υπάρχει ο φόβος ότι ένα κόμμα Σαμαρά μπορεί να την καθηλώσει και να εμποδίσει την όποια ανάκαμψη επιχειρεί. Η κριτική του πρώην πρωθυπουργού αποδομεί πολιτικά τη ΝΔ και εμποδίζει την επιστροφή αποστασιοποιημένων ψηφοφόρων. 

Ο παράγοντας αποχή 

Οι εκλογομάγειροι της κυβέρνησης είναι σε αμηχανία. Οι μετρήσεις τους δείχνουν ότι το δυνητικό ποσοστό της ΝΔ είναι ανοικτό σε μεγάλο εύρος. Εξαρτάται δε από έναν απρόβλεπτο παράγοντα: Την συμμετοχή στις εκλογές. Εάν η συμμετοχή κυμανθεί στο επίπεδο των ευρωεκλογών – που ήταν πολύ χαμηλό – ή κοντά στο 50% τότε η ΝΔ μπορεί να ελπίζει σε ένα ποσοστό πάνω από 25% και να πλησιάσει το 27% που είναι ο μάξιμουμ ρεαλιστικός στόχος. 

Εάν η συμμετοχή όμως είναι αυξημένη, κάτι που δεν αποκλείεται και ξεπεράσει το 65%, τότε τα ποσοστά της κατρακυλάνε γύρω στο 20%, όσο της δίνουν και τώρα οι δημοσκοπήσεις, με το μπόνους από το περιθώριο στατιστικού λάθους. Εάν μάλιστα πάει καλά το κόμμα Σαμαρά, τότε μπορεί να έχει και πιο κάτω. Για αυτό και ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθεί να σταματήσει τη αιμορραγία από τα δεξιά.

Εάν στο Μαξίμου πίστευαν στ’ αλήθεια ότι μπορεί να πάρουν 30%, που λένε με τους δημοσκόπους και τα δικά τους μέσα ενημέρωσης, τότε θα έκαναν εκλογές αύριο. Και μετά θα εκβίαζαν το ΠΑΣΟΚ, ή θα εξαγόραζαν βουλευτές από άλλους χώρους για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Μόνο που δεν είναι καθόλου σίγουροι. Και υπάρχει πάντα και ο Ταλ Ντίλιαν που δεν είναι διατεθειμένος να πάει φυλακή, ακόμη και αν χρειαστεί να κάνει τον Μητσοτάκη Νίξον, όπως έχει άλλωστε δηλώσει. 

Οι υπουργοί της ευρωζώνης θα εξετάσουν τις πρόσφατες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις, ενώ στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία και οι οικονομικές της προεκτάσεις.

Στο πλαίσιο του Eurogroup, η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, θα παρουσιάσει τα συμπεράσματα της ετήσιας διαβούλευσης του Ταμείου για τις πολιτικές της ευρωζώνης. Ο νέος υπουργός Οικονομικών της Λετονίας, Māris Kučinskis, και ο νέος υπουργός Οικονομικών της Σλοβενίας, Andrej Šircelj, θα ενημερώσουν τους ομολόγους τους για τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων τους στον τομέα της οικονομικής πολιτικής.

Στο επίκεντρο του ECOFIN θα βρεθούν ζητήματα που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση, την οικονομική ασφάλεια και τη δημοσιονομική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι υπουργοί αναμένεται να επιδιώξουν συμφωνία για την επέκταση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής ‘Ανθρακα (CBAM) και σε τελικά προϊόντα, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού πλαισίου για τη μείωση των εκπομπών.

Παράλληλα, οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην πρόοδο υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου και η χρηματοδότηση των αμυντικών αναγκών της Ευρώπης.

Οι υπουργοί θα συζητήσουν επίσης τη δέσμη μέτρων για την ολοκλήρωση και την εποπτεία της αγοράς, βασικό στοιχείο της στρατηγικής για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union- SIU), καθώς και τις ευρύτερες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ηλιοφάνεια με λίγες νεφώσεις, αυξημένες στα ορεινά τις θερμές ώρες της ημέρας περιμένουμε στη Θεσσαλονίκη. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 22 έως 30 βαθμούς Κελσίου. Οι άνεμοι στον Θερμαϊκό θα πνέουν από νοτιοανατολικές διευθύνσεις ασθενείς.

Στα ορεινά της Κεντρικής Στερεάς, ενδέχεται να σημειωθούν πρόσκαιρα έντονα φαινόμενα και να συνοδεύονται από χαλαζοπτώσεις. Η ορατότητα θα είναι κατά τόπους περιορισμένη στα δυτικά και βόρεια τμήματα τις βραδινές και πρωινές ώρες.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 17 έως 31 βαθμούς στη Βόρεια Ελλάδα (στη Δυτική Μακεδονία από 13 έως 29 βαθμούς), 19 έως 32 βαθμούς στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα (στη Θεσσαλία έως τους 34 βαθμούς Κελσίου), 16 έως 31 βαθμούς στη Δυτική Ελλάδα, 21 έως 30 βαθμούς στις Κυκλάδες και από 17 έως 31 βαθμούς στην Κρήτη, 17 έως 33 βαθμούς στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και από 20 έως 29 βαθμούς στα Δωδεκάνησα.

Οι άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο από βόρειες διευθύνσεις ασθενείς έως σχεδόν μέτριοι 3-4 μποφόρ και στο Νότιο Αιγαίο από δυτικές-βορειοδυτικές διευθύνσεις με την ίδια ένταση, ενώ στο Ιόνιο αρχικά από μεταβλητές διευθύνσεις και μετά το μεσημέρι από δυτικές διευθύνσεις ασθενείς.

Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Μάρτιος 2026), το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση ανέρχεται σε 114,516 δισ. ευρώ. Ήδη, ποσό 35,264 δισ. ευρώ, δηλαδή το 30,8% του συνόλου, έχει χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτο είσπραξης. Με την προσθήκη των 6 δισ. ως το τέλος του έτους, το σχετικό υπόλοιπο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 41,264 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας το 36% των συνολικών οφειλών.

Ως ανεπίδεκτες είσπραξης χαρακτηρίζονται οφειλές για τις οποίες έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα εισπρακτικά μέσα και κάθε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης αλλά, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες των αρμόδιων υπηρεσιών, παραμένουν ανείσπρακτες επί δεκαετίες.

Τα κριτήρια

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, όπως ορίζεται από τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό αυτό. Μεταξύ άλλων, απαιτείται η ολοκλήρωση ερευνών χωρίς εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων, η διαπίστωση αντικειμενικής αδυναμίας είσπραξης, καθώς και η άσκηση ποινικής δίωξης όπου προβλέπεται ή η διαπίστωση αδυναμίας άσκησής της.

Παράλληλα, απαιτείται ειδική αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου από αρμόδιο ελεγκτή της ΑΑΔΕ, που πιστοποιεί ότι έχουν τηρηθεί οι σχετικές προϋποθέσεις για κάθε τέτοια περίπτωση.

Με τροποποιήσεις που επήλθαν στον ΚΕΔΕ το 2025, διευρύνθηκαν τα κριτήρια υπαγωγής, επιτρέποντας τον χαρακτηρισμό οφειλών ως ανεπίδεκτων ακόμη και όταν υφίστανται περιουσιακά στοιχεία, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Ειδικότερα, η αξία της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη και των συνυπόχρεων δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% της βασικής οφειλής και σε κάθε περίπτωση τα 100.000 ευρώ, ενώ για την κινητή περιουσία τίθεται όριο 30.000 ευρώ. Εναλλακτικά, αν η περιουσία υπερβαίνει τα 100.000 ευρώ, ως ανεπίδεκτο είσπραξης μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο το υπόλοιπο της οφειλής μετά την αφαίρεση ποσού που αντιστοιχεί στο διπλάσιο της αξίας των περιουσιακών στοιχείων.

Ειδικές προβλέψεις ισχύουν επίσης για περιπτώσεις επιχειρήσεων που βρίσκονται σε εκκαθάριση ή πτώχευση επί μακρό χρονικό διάστημα, καθώς και για οφειλές αποβιωσάντων φορολογουμένων χωρίς περιουσιακά στοιχεία και χωρίς αποδοχή κληρονομιάς από τους νόμιμους κληρονόμους.

Δεν διαγράφονται

Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στην αποτύπωση της πραγματικής εικόνας των εισπράξιμων οφειλών, διαχωρίζοντας τα ποσά των οποίων, πρακτικά, θεωρείται ανεδαφική πλέον η είσπραξη, από εκείνα για τα οποία υπάρχουν ουσιαστικές πιθανότητες ανάκτησης.

Ωστόσο οι οφειλές που εντάσσονται στα ειδικά βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης δεν διαγράφονται, αλλά παραμένουν καταγεγραμμένες για χρονικό διάστημα δέκα ετών, ενώ στη συνέχεια επανεξετάζονται. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναστέλλεται η παραγραφή, ενώ οι οφειλέτες δεν μπορούν να λάβουν φορολογική ενημερότητα -παρά μόνο βεβαίωση οφειλής.

Παράλληλα, δύνανται να επιβάλλονται δεσμεύσεις σε τραπεζικούς και επενδυτικούς λογαριασμούς, καθώς και σε θυρίδες, ενώ το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να επανέλθει με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή συμψηφισμούς, σε περίπτωση που προκύψουν νέα περιουσιακά στοιχεία ή μεταβληθεί η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.

«Ήμασταν αληθινά κοντά στη σύναψη συμφωνίας, αλλά δεν σταματούν να μας παραπλανούν, μας περνάνε για κορόιδα», εξεμάνη ο πρόεδρος των ΗΠΑ απευθυνόμενος στον Τύπο χθες. Ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ από την πλευρά του έκρινε ότι το Ιράν «παίζει τη γάτα και το ποντίκι» στις συνομιλίες. «Αν πρέπει να διαπραγματευτούμε ρίχνοντας βόμβες, θα διαπραγματευτούμε με τις βόμβες, κι είμαστε πολύ προικισμένοι σε αυτό», απείλησε.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν ήδη ανταλλάξει πλήγματα τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, παρά την κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε ισχύ την 8η Απριλίου, έπειτα από πέντε εβδομάδες πολέμου, και στη θεωρία δεν έχει τερματιστεί. Ακούστηκαν εκρήξεις τις πρώτες πρωινές στη νήσο Κεσμ, στη Μινάμπ, στη Σιρίκ και στο λιμάνι της Μπαντάρ Αμπάς, στον νότο, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Σε αντίποινα για τα νέα αμερικανικά πλήγματα, οι Φρουροί της Επανάστασης –ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν– ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης εναντίον των στρατιωτικών βάσεων Αλί ας Σαλέμ και Άχμαντ αλ Τζάμπερ, στο Κουβέιτ, και στην αεροπορική βάση Σεΐχης Ίσα, στο Μπαχρέιν. Νωρίτερα ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι στοχοποιήθηκε επίσης το γενικό αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου στο Μπαχρέιν με drones και ότι επλήγησαν κεραίες τηλεπικοινωνιών και ραντάρ συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας Patriot.

Το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν ανακοίνωσε μέσω X ότι ενεργοποιήθηκαν σειρήνες συναγερμού. Στο Κουβέιτ ο στρατός ανακοίνωσε ότι αντιμετώπιζε «εναέριους εχθρικούς στόχους» και η αρχή (σ.σ. η υπηρεσία) πολιτικής αεροπορίας ότι κλείνει «προσωρινά» τον εναέριο χώρο του μικρού εμιράτου.

Η Τεχεράνη προειδοποίησε πως στο εξής θα βάζει στο στόχαστρο οποιοδήποτε πλοίο αποπειράται να διασχίσει το στενό του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας καθώς μέσω αυτού εξάγεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου με προορισμό τις διεθνείς αγορές.

«Κόλαση»

«Έπειτα από επανειλημμένες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός από τον αμερικανό εχθρό, το στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι νεοτέρας διαταγής», ανέφερε το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης. «Κανένα πλοίο δεν πρέπει να φύγει από το αγκυροβόλιό του στον περσικό κόλπο και στη θάλασσα του Ομάν. Κάθε προσέγγιση στο στενό του Ορμούζ θα θεωρηθεί συνεργασία με τον εχθρό», διεμήνυσε.

Παράλληλα το πολεμικό ναυτικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας ανέφερε πως «έπληξε» δυο σκάφη που αποπειράθηκαν να περάσουν από το στενό, χωρίς άλλες διευκρινίσεις. «Κάνετε επικίνδυνο το ιερό στενό του Ορμούζ; Θα κάνουμε την περιοχή κόλαση για σας», απείλησε ο διοικητής της αεροπορίας των Φρουρών της Επανάστασης Σαρντάρ Μουσαβί. Η Ουάσιγκτον –που επιβάλλει αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών» διέψευσε ότι το στενό είναι κλειστό.

«Εμπορικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται από το στενό του Ορμούζ απόψε», διαβεβαίωσε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»). Διέψευσε επίσης ότι χτυπήθηκαν αμερικανικά πλοία. Η επιδείνωση της κατάστασης στον Κόλπο συνεχίζει να αυξάνει τα κόστη της ενέργειας. Νωρίτερα η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κατέγραφε άνοδο 1,7% στα 94,68 δολάρια και αυτή της αμερικανικής ποικιλίας WTI άνοδο 2% στα 91,84 δολάρια.

Στο άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παρότρυνε χθες τους πολίτες του Λιβάνου να συμμετάσχουν στον πόλεμο εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, επιχειρηματολογώντας πως η χώρα είναι «τεθεί υπό ομηρία» της παράταξης αυτής, που πρόσκειται στο Ιράν.

Έπειτα από ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Βηρυτό, αρχικά το Ιράν και κατόπιν το Ισραήλ αντάλλαξαν πλήγματα την Κυριακή και τη Δευτέρα, για πρώτη φορά αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στην Τεχεράνη και στην Ουάσιγκτον την 8η Απριλίου. Η Τεχεράνη απαιτεί ο Λίβανος, όπου ενεπλάκησαν σε νέο πόλεμο τη 2η Μαρτίου το Ισραήλ με τον σύμμαχό της, τη Χεζμπολά, να συμπεριληφθεί στην πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Κάπου 3.700 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο αφότου ξέσπασε ο νέος πόλεμος, σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου Υγείας στη Βηρυτό.

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ σημείωσε ότι η τελευταία εβδομάδα σημαδεύτηκε από νέες επιθέσεις και περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης, υπογραμμίζοντας πως η υφιστάμενη εκεχειρία μοιάζει περισσότερο με «μειωμένη ένταση πυρών» παρά με πραγματική παύση των εχθροπραξιών.

«Δεν πρέπει να υποτιμούμε τον κίνδυνο η περιορισμένη αυτή ένταση να μετατραπεί σε γενικευμένη ανάφλεξη», προειδοποίησε. Ο Γκουτέρες κάλεσε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να εργαστούν για μια διπλωματική διευθέτηση της κρίσης, τονίζοντας ότι απαιτείται άμεση αποκλιμάκωση. «Καμία άλλη επίθεση. Καμία άλλη δικαιολογία», κατέληξε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ.

Άλλωστε, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, τα τελευταία πέντε-έξι χρόνια το μεταναστευτικό έχει πέσει πολύ χαμηλά στα ενδιαφέροντα της κοινής γνώμης και ο υποστηριχτής του πολυπολιτισμού και πρωθυπουργός της χώρας, ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα δεν έχει κανένα μεταναστευτικό πρόβλημα.

Και όλοι αυτοί χρησιμοποιούν για τη μαγική λέξη “ενσωμάτωση”, από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και αρκετούς ηγέτες της αντιπολίτευσης, μέχρι τον Δήμαρχο Αθηναίων, ως και τον τελευταίο ηθικολόγο ψευτο-διανοούμενο, ή και δημοσιογραφούντα αγκιτάτορα του ψεύδους και της παραπληροφόρησης. Μια λέξη “ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ” των μεταναστών αρχίζει και αποκτά πλέον διαστάσεις φυσικού φαινομένου, ή ακόμη και θαύματος βγαλμένο από τις Γραφές.

Τόσο σίγουροι είναι όλοι τους. Για αυτό άλλωστε και η “ευμενής” ανοχή τους στις συνεχιζόμενες, όσο πιο μακριά από τη δημοσιότητα γίνεται, παράνομες εισόδους χιλιάδων μεταναστών και οι λοιδορίες ενάντια σε όποιον έχει διαφορετική γνώμη. Και πάντα με πρόταγμα το “ανθρωπιστικό προσωπείο” τους!

Μεταναστευτικό: Ενσωμάτωση δια πάσαν νόσον!

Όμως! Σε ποια άραγε “ανθούσα” αγορά εργασίας, με ποια εξειδικευμένα επαγγέλματα και σε ποια οργανωμένη κι εύρυθμα λειτουργούσα κοινωνία νομίζουν όλοι αυτοί ότι μπορούν να ενσωματωθούν – ως χαμηλόμισθοι ασφαλώς – οι αθρόα εισερχόμενοι (με τις ευλογίες των ελίτ, του κεφαλαίου και της πολιτικής τάξης) παράνομοι μετανάστες (“λαθρομετανάστες”);

Και μάλιστα προερχόμενοι από αλλότριους πολιτισμούς και θρησκείες, άλλες ιστορίες, με χαμηλή επαγγελματική κατάρτιση, άλλα ήθη και νοοτροπίες, όταν αυτή η “ενσωμάτωση” έχει αποτύχει με πάταγο σε πολύ πιο πλούσιες και πολύ πιο οργανωμένες χώρες της Ευρώπης και με πολύ μεγαλύτερες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό. Το σοκαριστικό έγκλημα από Ινδό μετανάστη στην Αγγλία και η “φιλομεταναστευτική” στάση της αστυνομίας είναι πλέον κανόνας σε όλη σχεδόν την Ευρώπη και δείχνει κάτι εντελώς διαφορετικό για την περίφημη «ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ».

Δεν βλέπουν τα γκέτο και την σταδιακή αντικατάσταση πληθυσμού σε πολλές γειτονιές της Αθήνας; Νομίζουν ότι έτσι αντισταθμίζεται η Έξοδος από την Ελλάδα των ταλαντούχων νέων μας που “σιχάθηκαν” κι έφυγαν; Με τη σχεδιασμένη αλλού (ΟΗΕ, Βρυξέλλες, Βερολίνο) αντικατάσταση και υπερπλήρωσή τους από Αφροασιάτες, κυρίως μουσουλμάνους μετανάστες;

Μέχρι πότε νομίζουν όλοι αυτοί οι “άρχοντές” μας ότι τα επιδόματα, η απόλυτη στήριξη από την εγχώρια (όλο και διευρυνόμενη) μεταναστευτική βιομηχανία και η δωρεάν παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στους μετανάστες μπορούν να κρατήσουν ζωντανή την κοινωνική συνοχή και συναίνεση; Με εξευτελιστικά ψηφοθηρικά “φιλοδωρήματα” για “ευάλωτους” και “αναξιοπαθούντες” πολίτες;

Όμως, είναι πλέον ηλίου φαεινότερον ότι η διακομματική εγχώρια “ελίτ” ποσώς ενδιαφέρεται για εθνολογική σύσταση, για ταυτότητα και πολιτισμό, για ιστορία, θρησκεία και παράδοση, και ούτε έχει βέβαια να φοβηθεί κάτι επειδή η πλειονότητα των Ελλήνων δεν επιθυμεί την βαθμιαία αντικατάσταση πληθυσμού της Ελλάδας. Απλά προσδοκά νέους ψηφοφόρους για τα παραδοσιακά κόμματα.

Άλλωστε, τα πράγματα πήραν την πορεία τους, οι ηθικολόγοι, που “ζουν στην κοσμάρα” τους και οι ΜΚΟ δίνουν με ήπιο και συστηματικό τρόπο τον τόνο στο μεταναστευτικό ζήτημα, όπου το χρήμα ρέει ακόμα άφθονο και η ηθικολογία έχει τα πρωτεία…

Στον 21ο αιώνα, η τεχνολογική πλάστιγγα γέρνει πλέον, και πάλι δραματικά, προς την πλευρά του αμυνομένου. Η εμφάνιση των FPV drones, των αυτόνομων σμηνών (drone swarms), της τεχνητής νοημοσύνης, και της δορυφορικής επιτήρησης σε πραγματικό χρόνο δημιούργησαν το λεγόμενο “διαφανές πεδίο μάχης” (transparent battlefield), όπως καταδεικνύεται καθημερινά στον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο από το 2022. Σήμερα, οποιαδήποτε συγκέντρωση δυνάμεων ή κίνηση στην επιφάνεια εντοπίζεται αμέσως και καταστρέφεται με ελάχιστο οικονομικό κόστος. Ο μόνος δε τρόπος να επιβιώσει σήμερα ο αμυνόμενος απέναντι στην τοπική ισχύ πυρός του επιτιθέμενου είναι να μεταφέρει το σύνολο των δομών του υπόγεια, σε δαιδαλώδη, μη γραμμικά και πολυεπίπεδα δίκτυα στοών.

Αεροναυτική γέφυρα πολέμου με το υπόγειο σκοτάδι

Σε αυτό το πλαίσιο, το άρθρο με τίτλο “Μετασχηματισμός του πολέμου: Από τους ήρωες του πεδίου στους “αρουραίους” του υπογείου” (SLpress, 19/05/2026) καταγράφει τη διαπίστωση ότι η επιφάνεια της γης έχει μετατραπεί σήμερα σε μια ζώνη απόλυτου θανάτου. Επομένως η επιχειρησιακή διέξοδος για τις δικές μας εθνικές προκλήσεις στη σύγχρονη εποχή δεν βρίσκεται μόνο στα ψηφιακά σύννεφα -στον αναγκαίο εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων με υπερσύγχρονα συστήματα- αλλά και στα έγκατα της γης.

Ειδικότερα, η στρατηγική που μπορεί να εξουδετερώσει οποιοδήποτε τοπικό συγκριτικό πλεονέκτημα του εχθρού συνιστά ένα τρίπτυχο:

• Αεροναυτική ποιοτική υπεροχή, που είναι αναγκαία για τον εφοδιασμό των νησιών εν καιρώ πολέμου,
• εκσυγχρονισμό των προκεχωρημένων δυνάμεων με πυραυλικά συστήματα, drones, κ.τ.λ., και
• διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους σε εκτεταμένα υπόγεια δίκτυα υψηλών τεχνολογικών (ψηφιακών) προδιαγραφών, από όπου θα μπορούν να ενεργούν ΟΛΟΙ οι αμυνόμενοι – οι τακτικές και οι εφεδρικές δυνάμεις, όπως επίσης και οι τοπικοί εθνοφρουροί.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το Μηχανικό (Engineering Corps) ενδείκνυται να αναβαθμιστεί από επικουρικό σώμα υποστήριξης μάχης (combat support) σε πρωταγωνιστικό “σώμα διαμόρφωσης του πεδίου” (field-shaping branch). Με τα έργα του, το Μηχανικό μπορεί να καθορίσει την έκβαση των εχθροπραξιών στα κάθετα πλέον πεδία μάχης, πάνω στην επιφάνεια και συνάμα πολλά επίπεδα κάτω από τη γη -όπως έκανε το Μηχανικό της Ταϊβάν στα νησιωτικά συμπλέγματα Kinmen και Matsu από το 1958, οπότε «η Κίνα απειλούσε αυτά τα Νησιά-Φρούρια (Fortress Islands), τα βομβάρδιζε, αλλά επί δεκαετίες δεν τόλμησε να τους επιτεθεί με αποβατικά στρατεύματα» (SLPress, 06/06/2026).

Προσκαλώντας τον εχθρό σε άδειες παραλίες

Αυτή η στρατηγική επιτυχία της Ταϊπέι, αντιπαραβαλλόμενη με τα τραγικά σφάλματα του ελληνισμού στην Κύπρο, αναδεικνύει το μέγεθος της καθ’ ημάς ιστορικής ευθύνης. Από τη μία πλευρά, οι Κινέζοι της Ταϊβάν επέδειξαν τακτική διορατικότητα και πατριωτική συνέπεια, αψηφώντας το οικονομικό κόστος: σκάβοντας επί δεκαετίες τον σκληρό γρανίτη των Kinmen και Matsu, έθεσαν την εθνική επιβίωση το 1956-1992 πάνω από κάθε εφήμερη ευμάρεια μιας επίπλαστης τουριστικής ανάπτυξης.

Στον αντίποδα, η Αθήνα και η Λευκωσία το 1967-1974 επέδειξαν μια μνημειώδη εγκληματική επιπολαιότητα. Στα τέλη του 1967, η ελληνική Χούντα υπέκυψε στον τουρκικό εκβιασμό και απέσυρε την Ελληνική Μεραρχία, αφήνοντας την Κύπρο στρατιωτικά γυμνή. Λογικά, εκείνη η απώλεια θα έπρεπε να σημάνει πανεθνικό ή έστω παγκυπριακό συναγερμό για την ενίσχυση και επέκταση των οχυρώσεων των κυπριακών ακτών, εν όψει μάλιστα της τοπικής αεροναυτικής υπεροχής των Τούρκων. Απεναντίας όμως, από το επόμενο κιόλας έτος (1968) ξεκίνησε ο σταδιακός αφοπλισμός και το ξήλωμα των παράκτιων πολυβολείων και πυροβολείων της Κύπρου, με οικονομικίστικες εκλογικεύσεις τουριστικής ανάπτυξης.

Πρόκειται για μια ιστορική παράνοια, αν αναλογιστεί κανείς ότι την ίδια ακριβώς περίοδο (1966-1969) η Άγκυρα ναυπηγούσε τα πρώτα 36 αποβατικά της σκάφη και συγκροτούσε τις αποβατικές πεζοναυτικές της δυνάμεις στη Μερσίνα -που από το 1975 τις μετεξέλιξε στη “Στρατιά του Αιγαίου”- με αποκλειστικό σκοπό την κατάληψη νησιών, αρχίζοντας από τις αμυντικά απογυμνωμένες τουριστικές παραλίες της Κύπρου. Η αντίθεση με το ασύμμετρο δόγμα της Ταϊπέι είναι ισοπεδωτική: οι Ταϊβανέζοι έβλεπαν τα κινεζικά αποβατικά και έσκαβαν τον γρανίτη, ενώ οι Έλληνες έβλεπαν τα τουρκικά αποβατικά και ξήλωναν τα κανόνια για να μην τρομάξουν οι τουρίστες.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, τα παράλογα, επακολούθησε η “τρέλα” του ελληνικού πραξικοπήματος στην Κύπρο, όπως το χαρακτήρισε ο Αντιστράτηγος Γεώργιος Ντενίσης, τέως αρχηγός ΓΕΕΦ (14/8/1973 – 15/7/1974), κατά την κατάθεσή του για τον Φάκελο της Κύπρου στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής (1986-1987), επί λέξει ως εξής: «Πρέπει να είναι τρελλός εκείνος που θα βάλει τα τμήματά του που είναι δίπλα στην πράσινη γραμμή να σκοτωθούν. Πρέπει να ’ναι τρελλός».

Κατά συνέπεια αυτής της συλλογικής παραφροσύνης, έκφανση της οποίας ήταν μεταξύ άλλων η υποταγή της εθνικής ασφάλειας στις ανάγκες της τουριστικής σεζόν, η Ελλάδα πλήρωσε βαρύτατο τίμημα, επιτρέποντας στον Τουρκικό στρατό να πραγματοποιήσει δύο σχετικά ανενόχλητους τριήμερους επιχειρησιακούς “περιπάτους” (Αττίλας Ι και ΙΙ), παρά την άκρως ευνοϊκή για τους Έλληνες γεωμορφολογία του Πενταδακτύλου και της Κερύνειας. Δηλαδή η Κύπρος το 1967-1974 δεν προδόθηκε απλώς. Παραδόθηκε.

Απόρθητα νησιά – Υπόγειος Πολλαπλασιαστής Ισχύος

Εάν, επομένως, είχαμε σοβαρούς λόγους να διατηρήσουμε και επεκτείνουμε τις οχυρώσεις στην Κύπρο το 1967-1974 -όπου η αλληλουχία των τότε γεγονότων αποτελεί τον ορισμό της στρατιωτικής αυτοκτονίας ενός έθνους- έχουμε αντίστοιχους λόγους να επεκτείνουμε κάθετα τις οχυρώσεις στα νησιά σήμερα, στην εποχή της τεχνολογικής επανάστασης στην τέχνη του πολέμου: Μόνον μέσα από “γρανιτένιους λαβύρινθους”, τα drones, οι αντιπλοϊκοί και οι αντιεροπορικοί πύραυλοι, και τα συστήματα MLRS θα καταστήσουν κάθε νησί πραγματικά απόρθητο.

Το να γίνουν δε τα νησιά απόρθητα, πάση θυσία και ανεξαρτήτως τουριστικού κόστους, είναι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί και να εξουδετερωθεί κάθε εχθρική συλλογική ψύχωση των γειτόνων μας περί “Γαλάζιας Πατρίδας”. Γιατί αν χάσεις την ελευθερία σου -και συνακολούθως και τα πάτρια εδάφη- ο τουρισμός και οι δείκτες της οικονομίας δεν έχουν πλέον καμία απολύτως σημασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το μοντέλο των “Fortress Islands” προτείνεται όχι ως ένα γεωστρατηγικό παράλληλο απομόνωσης τοπικών φιλίων δυνάμεων – όπως έκαναν οι Ιάπωνες στα νησιά του Ειρηνικού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο – αλλά ως ένας τακτικός πολλαπλασιαστής αποτελεσματικότητας στο πεδίο της μάχης (combat-effectiveness multiplier) και άρα στρατηγικός πολλαπλασιαστής ισχύος (force multiplier).

Η εκτεταμένη υπόγεια οχύρωση είναι αυτή που θα προστατεύσει από το “διαφανές πεδίο” της εχθρικής επιτήρησης τόσο τα πολύτιμα τεχνολογικά μέσα πολέμου, όσο και όλο το έμψυχο δυναμικό -μαχητές και αμάχους, σύμφωνα με το Ταϊβανέζικο πρότυπο- μετατρέποντας κάθε βαλλόμενο νησί σε μια απροσπέλαστη ζώνη απαγόρευσης πρόσβασης (Anti-Access/Area Denial, ή “A2/AD”) για τον επιτιθέμενο.

Η “κάθετη επέκταση” των νησιωτικών οχυρώσεων εφαρμόζει μια ψηφιακή και επιχειρησιακή αρχιτεκτονική, που μετατρέπει αυτές τις στοές σε ενεργές, αυτοματοποιημένες βάσεις “υπόγειων επιθέσεων ξαφνικής ανάδυσης” (subterranean pop-up attacks) -κατ’ εφαρμογή του Ταϊβανέζικου προτύπου, προσαρμοσμένου στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα- ώστε να είναι ικανές να προστατεύουν και να εξαπολύουν υπογείως πολεμικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, από σμήνη drones μέχρι πυραύλους Spike NLOS και Exocet, μακριά από τα μάτια των εχθρικών δορυφόρων.

Πολυδιάστατο Δόγμα Αμύνης

Προκειμένου να καταστεί αποτελεσματική μια τέτοια αναβάθμιση της θωράκισης των νησιών, απαιτείται πολυδιάστατη και δημιουργική προσέγγιση, η οποία να υπερβαίνει τα στενά πλαίσια του “Δόγματος του ΝΑΤΟ” (ΝΑΤΟ Doctrine). Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις έχουν να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη τόσο από τη δυτική και ισραηλινή τεχνολογική υπεροχή, όσο και από τη πεδιο-δοκιμασμένη αμυντική εμπειρία των σύγχρονων συγκρούσεων -όπως αυτή των Ουκρανών στον συμβατικό και υβριδικό πόλεμο, καθώς και των Ιρανών και των συνδεδεμένων με αυτούς περιφερειακών δυνάμεων (Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι) στον ασύμμετρο πόλεμο.

Η επιτακτική αναγκαιότητα των νησιωτικών οχυρώσεων υποσημαίνεται από τις εντεινόμενες αντιδράσεις της Άγκυρας. Σχετικά πρόσφατα, τον Ιούλιο του 2021, η Τουρκία έκανε ένα ακραίο νομικό άλμα: με επίσημη επιστολή της στον ΟΗΕ, συνέδεσε την υποχρέωση αποστρατιωτικοποίησης απευθείας με την ελληνική κυριαρχία επί των νησιών, ισχυριζόμενη ότι αν η Ελλάδα τα εξοπλίζει, χάνει το δικαίωμα να τα κατέχει.

Προφανώς η Άγκυρα, νοσταλγώντας τις συνθήκες του “περιπατητικού” πολέμου των αποβιβάσεων του 1974, αντιδρά σήμερα λυσσαλέα στην οχύρωση των ελληνικών νησιών, επειδή γνωρίζει ότι ο κάθετος εκσυγχρονισμός των νησιωτικών υποδομών αποστερεί από τα τουρκικά drones και τους πυραύλους το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού (μια νύχτα, ξαφνικά) και, κατά συνέπεια, εξουδετερώνει επιχειρησιακά κάθε στρατοκρατικό σχεδιασμό της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Για το Ιράν όριο είναι η αποφυγή θανάτων Αμερικανών στρατιωτών και προσωπικού, ώστε να μην προκληθεί μια άμεση και ανεξέλεγκτη αμερικανική στρατιωτική απάντηση. Για την Αμερική από την άλλη πλευρά ελεγμένα και συγκρατημένα πλήγματα, εφόσον απαιτηθεί – αν και ξέφυγαν πλήττοντας εγκαταστάσεις ύδρευσης, στερώντας το νερό σε τουλάχιστον 20.000 Ιρανούς πολίτες.

Η ρητορική και η πραγματικότητα 

Την ίδια στιγμή που η Ουάσινγκτον μιλά για διπλωματία και ο ίδιος ο Τραμπ για 37η φορά για επικείμενη συμφωνία, τα γεγονότα στο πεδίο αφηγούνται μια διαφορετική ιστορία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πλήττουν ιρανικούς στόχους. Το Ισραήλ βομβαρδίζει το Ιράν. Το Ιράν απαντά με επιθέσεις κατά του Ισραήλ και κατά αμερικανικών βάσεων.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν παραπέμπει σε διαδικασία αποκλιμάκωσης, αλλά σε μια αλληλουχία ενεργειών και αντιδράσεων που αυξάνουν συνεχώς το επίπεδο κινδύνου. Κι όμως, παρά την στρατιωτική κλιμάκωση, η αμερικανική ηγεσία συνεχίζει να παρουσιάζει μια αφήγηση, σύμφωνα με την οποία η συμφωνία βρίσκεται πάντα “ένα βήμα μακριά”.

Η πολιτική υπερβολή ως υποκατάστατο στρατηγικής

Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το Ιράν έχει ηττηθεί, ότι έχει καταστραφεί, ότι μια συμφωνία είναι επικείμενη και ότι κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες, όπως τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ασφαλείς και ανοιχτές. Ωστόσο, η συνεχής επανάληψη μιας διαβεβαίωσης, ιδιαίτερα τις Δευτέρες πριν ανοίξουν τα χρηματιστήρια και οι αγορές ενεργείας, δεν την μετατρέπει σε πραγματικότητα που είναι τελείως διαφορετική από το αφήγημα της Ουάσιγκτον.

Όταν ο Τραμπ επιμένει ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Νετανιάχου, ενεργεί κατ’ εντολή του, προβάλλει μια εικόνα ελέγχου που πολλοί αναλυτές την θεωρούν υπερβολική, ενώ κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι μέχρι ένα βαθμό συμβαίνει το αντίθετο. Όσο ισχυρότερη γίνεται η ρητορική περί απόλυτου ελέγχου, τόσο περισσότερο αναδεικνύεται το χάσμα ανάμεσα στις δημόσιες δηλώσεις και στις πραγματικές εξελίξεις.

Αν υπάρχει ένα σταθερό συμπέρασμα των τελευταίων ετών, είναι ότι οι περιφερειακές δυναμικές στη Μέση Ανατολή συχνά καθορίζουν τις αμερικανικές επιλογές, περισσότερο απ’ όσο οι αμερικανικές δηλώσεις καθορίζουν τις περιφερειακές εξελίξεις.

Το status quo δεν είναι βιώσιμο

Η διατήρηση της σημερινής κατάστασης του «όχι πόλεμος, όχι ειρήνη», χωρίς μια ουσιαστική πολιτική συμφωνία, γίνεται ολοένα και δυσκολότερη. Οι εστίες πιθανής κλιμάκωσης πολλαπλασιάζονται. Τα Στενά παραμένουν ένα πολύ κρίσιμο σημείο τριβής για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια, παρά το γεγονός ότι κάποια πλοία, όπως τα κινεζικά, διέρχονται σε συνεννόηση με τις ιρανικές Αρχές, στις οποίες πληρώνουν «τέλη παροχής υπηρεσιών».

Παράλληλα, ο Λίβανος εξακολουθεί να αποτελεί μια πιθανή αφετηρία ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, ενόσω ο Νετανιάχου πλήττει αδιακρίτως στόχους εναντίον της Χεζμπολάχ – που είναι αδύνατον να αφοπλιστεί με στρατιωτικά μέσα. Μίας οργάνωσης για την δημιουργία της οποίας το Ισραήλ λειτούργησε ως καταλύτης. Με την ευκαιρία επισημαίνεται ότι πρόκειται για μία οργάνωση με θρησκευτικό, ιδεολογικό, πολιτικό-οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα στην λιβανέζικη κοινωνία…

Τα πρόσφατα γεγονότα απέδειξαν πόσο γρήγορα ένα περιστατικό μπορεί να μετατραπεί σε κρίση και πόσο εύκολα μια κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε στρατιωτική αντιπαράθεση.

Ο κύκλος δράσης και αντίδρασης

Όσο λοιπόν η Χεζμπολάχ απορρίπτει τις υπάρχουσες διευθετήσεις της κυβέρνησης του Λιβάνου και του Ισραήλ και όσο η Τεχεράνη αντιμετωπίζει οποιαδήποτε πρόκληση στον Κόλπο ως αμφισβήτηση της ισορροπίας ισχύος, η πιθανότητα νέας κλιμάκωσης παραμένει υψηλή. Το κρίσιμο στρατηγικό δεδομένο είναι ότι το ιρανικό καθεστώς, εκπέμποντας υψηλή αυτοπεποίθηση, έχει δείξει επανειλημμένα πως δεν αφήνει άμεσες επιθέσεις αναπάντητες.

Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν νέα στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, η βασική εκτίμηση είναι ότι το Ιράν δεν αποδεχθεί οποιαδήποτε νέα πλήγματα παθητικά. Το έχει διακηρύξει και το έχει ήδη πράξει. Επίσης, όπως μας έδειξαν και τα τελευταία ανταποδοτικά πλήγματα, θα πρέπει να θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει αντίδραση, είτε στον Κόλπο, είτε μέσω επιθέσεων κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων και εταίρων στην περιοχή, όπως στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Εάν ο πραγματικός στόχος της Ουάσινγκτον είναι μια διαπραγματευμένη συμφωνία, τότε οι βασικές παράμετροι μιας τέτοιας συμφωνίας είναι ήδη γνωστές εδώ και χρόνια. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη γνώσης. Είναι η έλλειψη πολιτικής απόφασης. Κάθε καθυστέρηση μιας διπλωματικής λύσης, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται η στρατιωτική και οικονομική πίεση, ενισχύει τον κίνδυνο τα γεγονότα στο πεδίο να οδηγήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια σύγκρουση που δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν.

Η ιστορία των διεθνών κρίσεων δείχνει ότι οι πόλεμοι σπάνια ξεκινούν επειδή όλοι τους θέλουν. Πολύ συχνότερα ξεκινούν επειδή κανείς δεν σταμάτησε εγκαίρως την κλιμάκωση.

Συμπέρασμα για ΗΠΑ και Ιράν

Η στρατηγική της διαρκώς αυξανόμενης πίεσης βασίζεται στην υπόθεση ότι η άλλη πλευρά θα υποχωρήσει πρώτη. Το Ιράν όμως ακλόνητο δεν δείχνει ότι από πλευράς του θα κάνει κάτι τέτοιο και έχει αποδείξει επανειλημμένα πως αντιμετωπίζει την πίεση με αντίδραση και όχι με παράδοση. Όσο η Ουάσινγκτον επιμένει να συνδυάζει τη ρητορική της συμφωνίας με πρακτικές κλιμάκωσης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να παγιδευτεί σε έναν κύκλο δράσης και αντίδρασης που θα καταστήσει τη διπλωματία, όχι ευκολότερη, αλλά σχεδόν αδύνατη.

Από την στιγμή που ΗΠΑ και Ισραήλ δεν πέτυχαν στρατηγική νίκη, επίτευξη των δηλωμένων πολεμικών στόχων και ο Τραμπ βρίσκεται σε ένα πόλεμο που δεν μπορεί να ελέγξει, θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η πραγματική επιλογή δεν είναι ανάμεσα στη νίκη και την υποχώρηση. Είναι ανάμεσα στη διπλωματία και την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Δυστυχώς ο χρόνος για την πρώτη επιλογή φαίνεται να λιγοστεύει, αν και μία απροσδόκητη πρόοδος είναι πάντα πιθανή!