Οι ΗΠΑ στοιχηματίζουν πως όποιος σχεδιάσει και δημιουργήσει τα βέλτιστα και μεγαλύτερα λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και ταυτόχρονα αναπτύξει πρώτος την Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial General Intelligence) θα κερδίσει τον αγώνα. Όμως η Κίνα κινείται με βάση ένα διαφορετικό στοίχημα, που εδράζεται στο γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) αποτελεί ένα αγαθό κοινής ωφέλειας και αποκτά στρατηγική αξία, μόνον όταν ενεργοποιείται και αναπτύσσεται σε μεγάλες κλίμακες. 

Τα κινεζικά λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) σχεδιάζονται με πρότυπα Ανοικτού Κώδικα (open source), κρίνονται εξαιρετικά αποτελεσματικά και διατίθενται με δραστικά χαμηλότερο κόστος, σε σχέση με τα αντίστοιχα ανταγωνιστικά αμερικανικά προϊόντα. Απαιτούν δραστικά μικρότερη κατανάλωση ενέργειας για την εκπαίδευσή τους και σχετικά χαμηλότερη για την λειτουργία τους, ενώ θεωρούνται αποτελεσματικά και αυξανόμενα ανταγωνιστικά για τις περισσότερες πρακτικές εφαρμογές, σχεδιασμένα για ευρύτατη αποδοχή και ενσωμάτωση στην ηλεκτρονική αποθήκη.

ΗΠΑ-Κίνα: Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις

Εάν η κινεζική προσέγγιση που σχεδιάζεται με βάση την βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη για την βιομηχανία και την άμυνα, αντί της υπεροχής στην έρευνα, αποδειχθεί περισσότερο αποφασιστική και ευπώλητη στο εξωτερικό, τότε οι ΗΠΑ θα ανακαλύψουν με τον χειρότερο τρόπο ότι προηγούνται σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χώρο ανταγωνισμού, όταν από την άλλη πλευρά, ηττώνται κατά κράτος στον ευρύτερο του νέου αιώνα.

Στο εσωτερικό η αμερικανική βιομηχανία επιβαρύνεται με μεγαλύτερο ενεργειακό κόστος και επιβραδύνσεις στις κατασκευές, ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα που πρόκειται να επιδρά σωρευτικά, όπως και στην Ευρώπη. Σε διεθνές επίπεδο εκχωρεί επιρροή στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες προς όφελος της Κίνας σε θέματα εμπορικών προμηθειών. Στρατηγικά στοιχηματίζει πως αποκλειστικά και μόνη η ευφυΐα κερδίζει, όταν από την άλλη πλευρά συνδυάζεται για να κινητοποιεί την ηλεκτρονική αποθήκη, για να την μετατρέψει σε οικονομική, αμυντική και γεωπολιτική ικανότητα, δεδομένο μάλλον περισσότερο ουσιαστικό.  

Οι διεθνείς προτεραιότητες

Η επιμονή του Λευκού Οίκου στην προτεραιότητα στα ορυκτά καύσιμα, θέτει τις ΗΠΑ εκτός βηματισμού, ακόμα και με τους παραδοσιακούς ενεργειακούς παραγωγούς. Η Ινδία προσπαθεί να αντιγράψει την κινεζική επιτυχία για να διευρύνει την οικονομική της ανάπτυξη και η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές λύσεις για να μειώσει τις εξαρτήσεις της από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβάνοντας στις προσπάθειές της τις επεκτάσεις των δικτύων της και τις επενδύσεις στην ηλεκτρονική αποθήκη. 

Οι οικονομίες των χωρών του Περσικού Κόλπου προσπαθούν να διεκδικήσουν μία αυτόνομη θέση σε έναν νέο κόσμο οικοδομώντας νέες ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Aκόμα και η Σαουδική Αραβία στρέφεται προς την ηλιακή ενέργεια για να επιλύσει το πρόβλημα της κατανάλωσης ισχύος από τα κέντρα δεδομένων της.

Από την στιγμή που κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, συσσωρευτές και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) πλημμυρίζουν τις διεθνείς αγορές, όταν από την άλλη πλευρά  το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) δεν αντιμετωπίζει έντονη ζήτηση, η απογοήτευση πρόκειται να συσσωρεύεται στον Λευκό Οίκο. Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα ίσως μετατραπεί σε απειλές δασμών, ώστε να εξαναγκασθούν οι εμπορικοί τους εταίροι να αγοράσουν μεγαλύτερους όγκους αμερικανικών υδρογονανθράκων, ή ακόμα και σε περιορισμούς σε μικρότερες χώρες που υιοθετούν τις κινεζικές ενεργειακές υποδομές.

Επιθετικά αντίμετρα, όπως κυρώσεις σε κινεζικές ηλεκτροτεχνικές εταιρείες δεν κρίνονται πιθανές, όσον η κυβέρνηση Τραμπ, θα θέτει ως προτεραιότητά της την διμερή ευστάθεια των σχέσεων της με το Πεκίνο. Όμως για τις κυβερνήσεις που επιχειρούν να ελιχθούν με  δεδομένη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα την αποσύνδεση ΗΠΑ-Κίνας, χωρίς να προκαλούν με την στάση τους την μία ή την άλλη πλευρά, οι αποκλίσεις δημιουργούν ένα νέο γεωπολιτικό σημείο πίεσης που πρόκειται να οξύνεται με την πάροδο του χρόνου.   

Ηλεκτρόνια και υδρογονάνθρακες

Η διάχυση των χαμηλού κόστους προϊόντων της ηλεκτρονικής αποθήκης αποτελεί οπωσδήποτε ευχάριστο δεδομένο για τον κόσμο, από την στιγμή που επιτρέπει την αύξηση των αντοχών των ενεργειακών συστημάτων, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και διατηρεί την τάση για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση. Όμως με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, οι ΗΠΑ διατηρούν μία θέση που τους επιτρέπει να καρπωθούν ελάχιστα από τα συγκεκριμένα οφέλη, ενώ  ταυτόχρονα υφίστανται σημαντικό κόστος, που προκύπτει από απώλειες συναλλαγών. Οι συγκεκριμένες οφείλονται στις κινεζικές ενεργειακές εξαγωγές που υποκαθιστούν τα αμερικανικά ορυκτά καύσιμα. 

Ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν γεωπολιτικές αντιξοότητες από την στιγμή που οι αναδυόμενες αγορές βασίζονται στην κινεζική ηλεκτρονική αποθήκη, με τις αμφιβολίες τους να εντείνονται ως προς το εάν και κατά πόσον οι Αμερικανοί κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση στον τομέα του αγώνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Τελικά η Κίνα στοιχηματίζει στα ηλεκτρόνια, όταν οι ΗΠΑ παραμένουν δέσμιες της εμμονής τους στα μόρια των υδρογονανθράκων, αλλά το 2026 θα αποδείξει ποιος στοιχηματίζει σωστά.

Η ανάλυση βασίζεται στα επίσημα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ και καλύπτει την περίοδο από την εισαγωγή των τριών κατηγοριών χρωματιστών τιμολογίων τον Ιανουάριο του 2024 έως και τον Δεκέμβριο του 2025 (τελευταία διαθέσιμα δεδομένα). Τα βασικότερα ευρήματα της ανάλυσης είναι τα ακόλουθα:

• Διαχρονικά η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της ΕΕ-27 ως προς το κόστος ενέργειας και προμήθειας, δηλαδή το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων της λιανικής. Το 2025 ήταν η πιο ακριβή χώρα της ΕΕ-27 με βάση την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και η τρίτη ακριβότερη σε ονομαστικές τιμές.
• Οι υψηλές τιμές στη λιανική αγορά οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ισχυρή συσχέτισή τους με τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς, οι οποίες κατά τη διετία 2024-2025 κυμάνθηκαν σε υψηλά επίπεδα, λόγω της αυξημένης χρήσης ορυκτού αερίου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συγκρίσεις αφορούν τις ονομαστικές (ή απόλυτες) τιμές της ηλεκτρικές ενέργειας, ενώ σε άλλες, τις τιμές με βάση το πρότυπο αγοραστικής δύναμης (Purchasing Power Standard ή PPS). Οι τελευταίες αντικατοπτρίζουν καλύτερα το πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, αφού αυτό συγκρίνεται με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών σε κάθε χώρα.

Μια άλλη παράμετρος που επηρεάζει τη σύγκριση είναι η συμπερίληψη ή μη των διαφόρων εισφορών, φόρων, αλλά και του κόστους των δικτύων, στις προς σύγκριση τιμές. Καθώς όμως αυτά τα συστατικά δεν περιλαμβάνονται στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, δεν επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας της λιανικής αγοράς, που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας ανάλυσης. 

Στοιχεία για την τιμή ρεύματος

Στο Διάγραμμα 1 , παρουσιάζονται αυτά τα στοιχεία την περίοδο 2017-2025. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η λιανική αγορά, σε ό,τι αφορά το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων στην Ελλάδα, είναι διαχρονικά πολύ ακριβότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, τόσο σε ονομαστικές τιμές, όσο και σε σχέση με το πρότυπο αγοραστικής δύναμης (PPS)

Αναφορικά με το 2025, η χώρα μας να είναι ακριβότερη κατά 36.5 €/ΜWh (ή 29.3%) και 72.6 €/ΜWh (ή 57.8%) από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε όρους ονομαστικών τιμών και πρότυπου αγοραστικής δύναμης, αντίστοιχα. Έτσι, η Ελλάδα βρίσκεται το 2025 στην κορυφή της ακρίβειας στην ΕΕ-27 (25η θέση σε ονομαστική τιμή και 27η σε τιμές με βάση το πρότυπο αγοραστικής δύναμης).

Συγκριτικά μάλιστα με την Πορτογαλία και την Ισπανία, οι οποίες συχνά αναφέρονται στον δημόσιο διάλογο, οι διαφορές ήταν ακόμα μεγαλύτερες από αυτές σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2025: 41.9 €/ΜWh ή 35.1% ήταν ακριβότερη η Ελλάδα από την Πορτογαλία, και 50.3 €/ΜWh ή 45.4% από την Ισπανία. Συνεπώς, οι χώρες της Ιβηρικής χερσονήσου είναι όχι μόνο κατά πολύ φθηνότερες της χώρας μας στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, αλλά το ίδιο ισχύει και για το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων της λιανικής αγοράς».

Η απάντηση του υφυπουργού Ενέργειας  

Γράφει ο Ν. Τσάφος:  «Παρακολουθώ με ενδιαφέρον τη συζήτηση που έχει προκύψει από τη μελέτη του Green Tank με τίτλο “Τάσεις στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας”. Το βασικό εύρημα της ανάλυσης – τουλάχιστον αυτό που αναπαράγουν τα μέσα – είναι το εξής: “Η λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας παραμένει διαχρονικά από τις ακριβότερες στην ΕΕ-27 σε ό,τι αφορά το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων που καθορίζεται από τους παρόχους”.

Το Green Tank είναι σοβαρότατο ινστιτούτο και πάντα συμβάλει ουσιαστικά στο δημόσιο διάλογο. Στην συγκεκριμένη ανάλυση, όμως, εμπίπτει σε ένα “λογιστικό” λάθος. Να εξηγήσω. Η ανάλυση βασίζεται στα στοιχεία της Eurostat (nrg_pc_204_c). Αναπαράγω για ευκολία τον σχετικό πίνακα. Το Green Tank εστιάζει στο λεγόμενο “ανταγωνιστικό σκέλος” – αυτό που στον πίνακα αναγράφεται ως “ενέργεια και προμήθεια” – και συμπεραίνει, σωστά, ότι το €161 για την Ελλάδα είναι ένα από τα ψηλότερα νούμερα στην Ευρώπη. Μέχρι εδώ καλά.

Το πρόβλημα προκύπτει από την σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ελλάδα, το “ανταγωνιστικό σκέλος” δεν είναι απλά το “ανταγωνιστικό σκέλος” καθ’ αυτό. Περιέχει (α) τις απώλειες του συστήματος και του δικτύου, και (β) όλα τα κόστη για την σταθεροποίηση του συστήματος (εφεδρείες και λοιπές υπηρεσίες). Σε άλλες χώρες, αυτά τα κόστη συχνά συμπεριλαμβάνονται στις χρεώσεις δικτύου – αυτό άλλωστε φαίνεται και από τον πίνακα: η Ελλάδα έχει τις χαμηλότερες χρεώσεις δικτύου σε όλη την Ευρώπη (€33) και υπάρχουν χώρες με χρεώσεις δικτύου που είναι διπλάσιες και τριπλάσιες από αυτές που έχει η χώρα μας.

Συνεπώς το συμπέρασμα “η Ελλάδα πληρώνει πολύ ακριβά την ενέργεια” προέρχεται από μια παρερμηνεία των αριθμών. Υπάρχουν κόστη που εμείς βάζουμε στην στήλη “ενέργεια και προμήθεια”, ενώ άλλες χώρες τα βάζουν στις “χρεώσεις δικτύου”. Είμαστε πολύ ψηλά στη μία στήλη και πολύ χαμηλά στην άλλη στήλη. Το θέμα είναι λογιστικό και όχι ενεργειακό. Στο ίδιο πρόβλημα εμπίπτει και η σύγκριση που κάνει το Green Tank μεταξύ χονδρικής και λιανικής.

Για να πάει κάποιος από τη χονδρική στη λιανική πρέπει να προσθέσει (α) τους λογαριασμούς προσαυξήσεων (απώλειες, εφεδρείες, ευστάθεια συστήματος), (β) τις απώλειες στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και (γ) το περιθώριο των εταιρειών προμήθειας. Όταν υπολογίζει κανείς όλα τα κόστη στο σύνολο τους, το φαινομενικό “χάσμα” μεταξύ χονδρικής και λιανικής περιορίζεται σημαντικά, και άρα η κερδοφορία που παραμένει είναι αρκετά χαμηλότερη από αυτή που φαίνεται εκ πρώτης όψεως στα γραφήματα της ανάλυσης του Green Tank. Να κλείσω με το αυτονόητο: Τον καταναλωτή τον ενδιαφέρει η τελική τιμή και όχι σε ποια κατηγορία μπαίνουν τα επιμέρους κόστη – και στην τελική τιμή η χώρα μας είναι η 10η φθηνότερη της ΕΕ και 19% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για το 2025».

Τιμή ενέργειας :Η απάντηση της “The Green Tank”

Σχετικά με το «λογιστικό» λάθος: Να συμφωνήσουμε ότι η σύγκριση μεταξύ των κρατών μελών έχει (πάντα) πολλές αποχρώσεις καθώς κάθε κράτος μέλος έχει τις ιδιαιτερότητές του. Για παράδειγμα θα μπορούσατε να αναφέρετε (και θα συμφωνούσαμε μαζί σας) ότι η Ουγγαρία που είναι η φθηνότερη στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων, σύμφωνα με το ίδιο dataset, δεν έχει στην πράξη ανταγωνισμό οπότε κακώς συγκρίνεται με τα άλλα κράτη μέλη.

Να συμφωνήσουμε επίσης ότι οι χρεώσεις δικτύων δεν έχουν καμία σχέση με τον ανταγωνισμό μεταξύ των παρόχων στη λιανική αγορά καθώς πρόκειται για ρυθμιζόμενη χρέωση. Το ίδιο ισχύει για τις χρεώσεις ΥΚΩ, τον ΦΠΑ, το ΕΤΜΕΑΡ, τους περιβαλλοντικούς φόρους, τις επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (που έδωσαν τα κράτη μέλη στα νοικοκυριά ειδικά την περίοδο της κρίσης του 2022), ή τα capacity taxes που ορισμένα κράτη μέλη (όχι η Ελλάδα) περιλαμβάνουν στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά διαφέρουν πάρα πολύ μεταξύ των κρατών μελών, όχι μόνο ποσοτικά, αλλά και στις ακολουθούμενες πολιτικές.

Συνεπώς, όταν προσθέτουμε όλα τα παραπάνω με την τιμή ενέργειας και προμήθειας και συγκρίνουμε τα κράτη μέλη, υποπίπτουμε σε ένα ακόμα μεγαλύτερο “λογιστικό” λάθος. Το κυριότερο όμως είναι ότι δεν αποκτούμε καμία εικόνα για το πόσο καλά λειτουργεί η λιανική αγορά, που είναι και το ζητούμενο – όχι μόνο για την ανάλυσή μας – αλλά πρωτίστως για την αρτιότερη ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το μόνο τμήμα του λογαριασμού τους που πραγματικά μπορούν να ελέγξουν: Το ανταγωνιστικό σκέλος αφού μόνο αυτό καθορίζεται από τους παρόχους που επιλέγουν.

Συμπερασματικά το να συγκρίνουμε τα κράτη μέλη με βάση τις τιμές ενέργειας και προμήθειας μπορεί να μην είναι τέλειο για τους λόγους που αναφέρατε, αλλά είναι το καλύτερο που έχουμε (όλοι) στη διάθεσή μας για συγκρίνουμε τα Κ-Μ της ΕΕ ως προς το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων, δηλαδή την καλή (ή όχι τόσο καλή) λειτουργία της λιανικής αγοράς.

Παρόλα αυτά για να διερευνήσουμε πλήρως την παρατήρηση σας κάναμε τη σύγκριση ανάμεσα στα κράτη μέλη στις τιμές ενέργειας και προμήθειας αθροιστικά με τις χρεώσεις δικτύων. Διευκρινίζουμε ότι ΔΕΝ θεωρούμε σωστότερη αυτή τη σύγκριση καθώς περιλαμβάνει το ανταγωνιστικό σκέλος και τμήμα των ρυθμιζόμενων χρεώσεων που προσδιορίζουν τα κράτη και όχι οι πάροχοι. Ωστόσο το άθροισμα αυτό εξαλείφει τις «λογιστικές» διαφορές που σχολιάσατε.

Όπως φαίνεται στο διάγραμμα που παραθέτουμε, η Ελλάδα είναι 6η ακριβότερη στην ΕΕ-27 το 2025 με πραγματικούς όρους, δηλαδή με βάση την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και 16% ακριβότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ-27. Μάλιστα η θέση της χώρας μας χειροτέρευσε σε σχέση με το 2024 όταν κατατασσόταν 9η με 235.6 €/MWh και αρκετά πιο κοντά στον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο (214.9 €/MWh).

Η παρέμβαση του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης

Μέχρι τώρα δεν έχουμε κάποια απάντηση από τον αρμόδιο Υφυπουργό Ενέργειας. Έχουμε όμως μια παρέμβαση του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης που με τρόπο που δεν επιδέχεται αντίρρηση (άραγε από που απορρέει αυτός ο τρόπος σε μια δημόσια συζήτηση) αποφαίνεται ότι: «Επί ΣΥΡΙΖΑ, οι τιμές λιανικής στην Ελλάδα ήταν -19% από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επί Νέας Δημοκρατίας είναι -20%! Επίσης, το β’ εξάμηνο του 2025, είχαμε την 10η φθηνότερη τιμή ρεύματος σε όλη την ΕΕ. Τα στοιχεία είναι επίσημα και δεν αμφισβητούνται!!!».

Τα στοιχεία που δεν αμφισβητούνται για τον αντιπρόεδρο είναι τα στοιχεία του υφυπουργό Ενέργειας, που όμως αμφισβητήθηκαν από την απάντηση της εταιρίας! (δες παραπάνω).  Προφανώς τα μόνα αποδεκτά στοιχεία είναι αυτά που βολεύουν την κυβέρνηση…

Οι ελληνικές ΑΠΕ “επιδοτούν” το ρεύμα στη Βουλγαρία

Στην Οικονομική Καθημερινή της Κυριακής (24 Μαΐου 2026) δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο “Οι ελληνικές ΑΠΕ «επιδοτούν» το ρεύμα στη Βουλγαρία” της Χρύσας Λιάγγου. Εκεί επισημαίνονται τα ακόλουθα:

1. Από το 2024 η χώρα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ από τις αρχές του 2026 εξάγει περίπου μια τεραβατώρα τον μήνα, επίδοση που την κατατάσσει τέταρτη μεγαλύτερη καθαρή εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
2. Όμως το φθηνό ρεύμα των ΑΠΕ δεν φτάνει στον Έλληνα καταναλωτή! Οι βασικοί ωφελημένοι, ωστόσο, δεν είναι οι Έλληνες καταναλωτές, αλλά οι Βούλγαροι. Η Βουλγαρία έχει ήδη εγκαταστήσει συστήματα αποθήκευσης ισχύος 2,5 GW, αποθηκεύοντας την ηλεκτρική ενέργεια που εισάγει από την Ελλάδα σε μηδενικές τιμές τις μεσημεριανές ώρες και την διοχετεύει στο δίκτυό της το βράδυ που οι τιμές ανεβαίνουν. 
3. Η Ελλάδα παραμένει δραματικά πίσω στις υποδομές αποθήκευσης (Γιατί άραγε; Θα μας απαντήσει η κυβέρνηση;). Μόλις τον προηγούμενο μήνα σε δοκιμαστική λειτουργία μόλις 72 MW.

Την ίδια ώρα, ένα «θρίλερ» είναι σε εξέλιξη, με την συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν καθώς ο Τραμπ φέρεται να δέχεται πιέσεις να μην υπογράψει.

Διπλωματικό θρίλερ 

Προηγουμένως, έγινε γνωστό ότι Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές κατέληξαν σε συμφωνία για ένα μνημόνιο κατανόησης διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την παράταση της εκεχειρίας και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη δώσει την τελική του έγκριση και μάλιστα πιέζεται να μη ν συμφωνήσει.

Όπως αναφέρει το Axios η υπογραφή του μνημονίου θα αποτελούσε τη σημαντικότερη διπλωματική πρόοδο από την έναρξη του πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, μια οριστική συμφωνία που θα καλύπτει τις απαιτήσεις του Αμερικανού προέδρου για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα απαιτήσει περαιτέρω και εντατικές διαπραγματεύσεις.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι βασικοί όροι της συμφωνίας είχαν σε μεγάλο βαθμό οριστικοποιηθεί μέχρι την Τρίτη, ωστόσο και οι δύο πλευρές έπρεπε να λάβουν έγκριση από την ανώτατη πολιτική ηγεσία τους. Οι ίδιες πηγές υποστήριξαν ότι η ιρανική πλευρά επέστρεψε αργότερα δηλώνοντας πως είχε εξασφαλίσει τις απαραίτητες εγκρίσεις και ήταν έτοιμη να υπογράψει. Το Ιράν, πάντως, δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως αυτή την πληροφορία.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ενημέρωσαν τον Τραμπ για τις λεπτομέρειες της τελικής συμφωνίας, με τον ίδιο να ζητά μερικές ημέρες για να αποφασίσει. «Ο πρόεδρος ενημέρωσε τους μεσολαβητές ότι θέλει λίγες ημέρες για να το σκεφτεί», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, κάτι που αναφέρει και το Axios που επικαλείται διπλωματικές πηγές από τον Λευκό Οίκο.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του είχαν θεωρήσει και σε προηγούμενα στάδια του πολέμου πως βρίσκονταν κοντά σε συμφωνία, χωρίς όμως να υπάρξει τελικά αποτέλεσμα. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το 60ήμερο μνημόνιο θα προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα είναι «απεριόριστη». Όπως διευκρίνισε ένας αξιωματούχος, αυτό σημαίνει ότι δεν θα επιβάλλονται διόδια ούτε θα υπάρχουν παρενοχλήσεις πλοίων, ενώ το Ιράν θα πρέπει να απομακρύνει όλες τις νάρκες από τα στενά εντός 30 ημερών. Παράλληλα, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθεί σταδιακά, ανάλογα με την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

Το μνημόνιο θα περιλαμβάνει επίσης δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Επιπλέον, θα ορίζει πως τα πρώτα ζητήματα που θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια του 60ήμερου διαστήματος αφορούν τη διαχείριση και απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, καθώς και το θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου. Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δεσμευτούν να συζητήσουν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Προειδοποιήσεις από το Ιράν

Το επίλεκτο ιρανικό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) προειδοποίησε την Πέμπτη  ότι «δεν θα υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή, εκτός αν το Ισραήλ καταστραφεί». «Εκτός αν αυτό το κακό καθεστώς που σκοτώνει παιδιά εξαλειφθεί από προσώπου γης, η περιοχή της Δυτικής Ασίας δεν θα βρει ειρήνη», ανέφερε το IRGC σε δήλωσή του.

Η στρατιωτική οργάνωση έκανε αναφορά επίσης στα ειρηνευτικά σχέδια που πρότεινε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτήρισε «κακό και τζογαδόρο», υποστηρίζοντας ότι τα σχέδια αυτά δεν οδηγούν σε «τίποτα άλλο παρά θάνατο, δολοφονίες και τρόμο».

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ δήλωσε από την πλευρά του σήμερα ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν να «γονατίσουν τη χώρα» μετά τις πρόσφατες εχθροπραξίες ανάμεσα στις δύο χώρες και το Ιράν, που είναι οι πιο σοβαρές αφότου τέθηκε σε ισχύ κατάπαυση του πυρός στις 8 Απριλίου.

«Το τυφλό σχέδιο του εχθρού, μετά τον πόλεμο που επιβλήθηκε, τις οικονομικές πιέσεις, τις πολιτικές επιθέσεις και την προπαγάνδα, είναι να δημιουργήσει διχασμό και καταστροφή ώστε να αντισταθμίσει τις στρατιωτικές ήττες του και να γονατίσει το έθνος», ανέφερε ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σύμφωνα με γραπτή δήλωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση. Στο μήνυμα αυτό, που μεταδόθηκε με την ευκαιρία της επετείου του ιρανικού κοινοβουλίου, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν κάλεσε γι΄άλλη μια φορά σε εθνική ενότητα και «συνοχή» των Ιρανών.

Ο 56χρονος Μοζταμπά Χαμενεΐ, διαδέχθηκε τον πατέρα του Αγατολάχ Αλί Χαμενεϊ που σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα των πληγμάτων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, τα οποία προκάλεσαν αντίποινα της Τεχεράνης σε όλη την περιοχή. Ο ίδιος, που τραυματίστηκε στη διάρκεια αυτών των πληγμάτων, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε. Υπέστη «επιφανειακά τραύματα στο πρόσωπο, στο κεφάλι και στα πόδια», δήλωσε τη Δευτέρα, 25 Μαΐου, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Υγείας. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε στις 13 Απριλίου ότι «έχει τραυματιστεί και πιθανότατα έχει παραμορφωθεί».

Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ θα επισκεφθεί αύριο την Ουάσινγκτον, όπου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι δύο πλευρές θα εξετάσουν τις διμερείς σχέσεις αλλά και τις περιφερειακές εξελίξεις, ενώ το Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να διαδραματίσει ρόλο στις προσπάθειες για μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν.

Tην οργή του Ιράν έχει προκαλέσει η ραγδαία κλιμάκωση των ισραηλινών πληγμάτων στον Λίβανο, παρά την κατάπαυση του πυρός θεωρητικά σε ισχύ από τη 17η Απριλίου. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες ότι έπληξαν θέσεις του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, στην πόλη της Τύρου, στον νότο, μια ημέρα αφού διεμήνυσαν πως πλέον θεωρούν «εμπόλεμη ζώνη» ολόκληρο τον νότιο Λίβανο, από τα σύνορα ως τη νότια όχθη του ποταμού Ζαχράνι, κάπου 40 χιλιόμετρα από τη μεθόριο Ισραήλ-Λιβάνου.

Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις των προηγούμενων ωρών στον Λίβανο εξελίχθηκαν σε λουτρό αίματος, με τουλάχιστον 34 νεκρούς και 77 τραυματίες μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο. Ανάμεσα στα θύματα βρίσκεται και μια εξαμελής οικογένεια, συμπεριλαμβανομένων δύο μικρών παιδιών, η οποία ξεκληρίστηκε στην πόλη Αντλούν, όταν το σπίτι τους χτυπήθηκε την ώρα που προσπαθούσαν να διαφύγουν από τις εμπόλεμες ζώνες. Σφοδρά πλήγματα δέχθηκαν επίσης η Τύρος και η Σιδώνα, με τους κατοίκους να ξυπνούν μέσα στα συντρίμμια των κατεστραμμένων σπιτιών τους.

Καταδίκη των πληγμάτων στο Κουβέιτ

Το Κουβέιτ καταδίκασε, στο μεταξύ, τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο έδαφός του, χαρακτηρίζοντάς τες «επικίνδυνη κλιμάκωση» και «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας και της ασφάλειας» της χώρας. Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών του Κουβέιτ ζήτησε από την Τεχεράνη να σταματήσει «άμεσα και άνευ όρων» τις επιθέσεις, υπογραμμίζοντας ότι θεωρεί το Ιράν πλήρως υπεύθυνο. Την επίθεση στην αμερικανική βάση αναγνώρισε και η CENTCOM, κάνοντας λόγο για «παραβίαση των όρων της εκεχειρίας».

Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία καταδίκασαν την πυραυλική επίθεση εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης στο Κουβέιτ. Σε ανακοινώσεις τους, τα υπουργεία Εξωτερικών των χωρών αυτών χαρακτήρισαν την επίθεση «κατάφωρη παραβίαση» της κυριαρχίας του Κουβέιτ και εξέφρασαν «πλήρη αλληλεγγύη» προς τη χώρα. Εκτός του Κουβέιτ, τα Εμιράτα ήταν η μόνη χώρα που κατονόμασε ευθέως το Ιράν ως υπεύθυνο για τις «τρομοκρατικές επιθέσεις».

Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), Τζάσεμ Μοχάμεντ αλ-Μπουντάιουι, καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις, δηλώνοντας ότι αποτελούν «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών καλής γειτονίας». «Οι χώρες του GCC στηρίζουν πλήρως το Κουβέιτ σε όλα τα μέτρα που λαμβάνει για τη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητάς του», ανέφερε η σχετική ανακοίνωση.

To χρονικό των επιθέσεων

Οι Ενοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα και βομβάρδισαν βάση στο νότιο τμήμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οδηγώντας σε αντίποινα της Τεχεράνης, που έβαλε στο στόχαστρο αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση, σε αυτές που αποτελούν τις πιο σοβαρές συγκρούσεις ανάμεσά τους αφότου τέθηκε σε ισχύ κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου.

Τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, που κρίθηκε ότι «ήγειραν απειλή στα Στενά του Ορμούζ», καταστράφηκαν, είπε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί αμερικανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι επλήγη «σταθμός ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς» από όπου υπήρχε κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο». «Οι ενέργειες αυτές ήταν μετρημένες, αποκλειστικά αμυντικές και διεξήχθησαν με σκοπό να διατηρηθεί η κατάπαυση του πυρός», υποστήριξε η πηγή αυτή.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν νωρίτερα ότι σημειώθηκαν τρεις εκρήξεις κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, την πρωτεύουσα της επαρχίας Ορμουζγκάν, όπου βρίσκεται σημαντικό λιμάνι στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, περί τη 01:30 (σ.σ. τοπική ώρα· 01:00 ώρα Ελλάδας).

Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης–ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας–ανακοίνωσαν σήμερα ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση. Δεν ξεκαθάρισαν ποια, όμως οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανέφεραν τις πρώτες πρωινές ώρες ότι επιχειρούσαν για να αποκρούσουν επιθέσεις «με εχθρικούς πυραύλους και drones».

Ακόμη, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν ότι άνοιξαν πυρ προειδοποιητικά προς την κατεύθυνση τεσσάρων πλοίων που αποπειράθηκαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, μετέδωσε η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB. Η πηγή αυτή, που επικαλέστηκε Ιρανό αξιωματικό, δεν ξεκαθάρισε ούτε τους τύπους, ούτε τις εθνικότητες των πλοίων.

Τα επεισόδια αυτά είναι τα σοβαρότερα αφότου τέθηκε σε εφαρμογή ανακωχή, την 8η Απριλίου, έπειτα από έναν μήνα και πλέον πολέμου, αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και ιρανικών πληγμάτων αντιποίνων με χιλιάδες νεκρούς, πάνω απ’ όλα στο Ιράν και στον Λίβανο.

Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ιράν και στις ΗΠΑ για να τερματιστεί ο πόλεμος αποδεικνύονται δύσκολες, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν de facto κλειδωμένα από το Ιράν, κάτι που ανέβασε ξανά τις τιμές του μαύρου χρυσού και κλονίζει την παγκόσμια οικονομία. Χθες ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επέσεισε, για άλλη μια φορά, την απειλή να διατάξει να ξαναρχίσουν οι εχθροπραξίες.

Το Ιράν, υποστήριξε, «θέλει πάρα πολύ να κλείσουμε συμφωνία» αλλά «ως τώρα δεν έχει φτάσει» εκεί που περιμένει, «δεν είμαστε ικανοποιημένοι» με την πρότασή της, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι οπωσδήποτε «θα είμαστε» στο τέλος. Ή «θα πάμε να τελειώσουμε τη δουλειά», απείλησε, σύμφωνα με το βίντεο μέρους του υπουργικού συμβουλίου του (από το ένατο λεπτό κ.ε.) που δημοσιοποίησαν οι υπηρεσίες του στον Λευκό Οίκο. Στις πρωινές συναλλαγές στην Ασία, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αργού αναφοράς στις διεθνείς αγορές, κατέγραφε άνοδο σχεδόν 2% στα 96,13 δολάρια, αυτή του West Texas Intermediate (WTI) 1,75%, στα 90,23.

«Από το κακό στο χειρότερο»

Στο Ιράν, η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποκαταστάθηκε εν μέρει έπειτα από σχεδόν τρεις μήνες. Οι συνδέσεις ωστόσο έχουν διαλείψεις, η πρόσβαση μέσω κινητών τηλεφώνων είναι στις περισσότερες περιπτώσεις κομμένη, πολλοί ιστότοποι αποκλεισμένοι και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων δύσκολα προσπελάσιμες.

«Δεν είναι ευτυχία ή χαρά (σ.σ. αυτό που αισθάνεται), έχω απλά την αίσθηση ότι πάμε από το κακό στο χειρότερο», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μπαχάρα, 32 ετών, διατροφολόγος στην Τεχεράνη.

«Αναρωτιόμαστε καθημερινά: ‘Θα γίνουν πυραυλικά πλήγματα απόψε;’», ανέφερε ο Αμίρ, μηχανικός λογισμικού, 27 ετών, που ζει επίσης στην ιρανική πρωτεύουσα. Το Ιράν ανέφερε χθες πως όδευε να οριστικοποιήσει συμφωνία-πλαίσιο 14 σημείων με τις ΗΠΑ, με την προτεραιότητα να δίνεται στον τερματισμό του πολέμου «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε μιλώντας για «μύθευμα» της άλλης πλευράς.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, το πρωτόκολλο υπό διαπραγμάτευση περιέχει ιδίως τη δέσμευση των ΗΠΑ να προχωρήσουν στην άρση του αποκλεισμού των λιμανιών της χώρας σε αντάλλαγμα για την αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης στο στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε διεθνή κλίμακα.

Χθες το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της νεοσύστατης ιρανικής Αρχής Στενού του Περσικού Κόλπου, φορέα που μόλις ίδρυσε η Τεχεράνη για την είσπραξη τελών διέλευσης από το στενό. Η Τεχεράνη επιδιώξει να εξασφαλίσει επίσης την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, με το μισό από το ποσό αυτό να τίθεται στη διάθεσή τους «μόλις ανακοινωθεί το πρωτόκολλο συμφωνίας», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Πρόκειται για ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα στις συνομιλίες, μαζί με το πρόγραμμα ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που η Τεχεράνη θέλει να τεθεί στο τραπέζι σε δεύτερο χρόνο. Η τύχη του αποθέματος κάπου 400 κιλών εμπλουτισμένου κατά υψηλό ποσοστό ουρανίου που διαθέτει η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει αβέβαιη από τον περασμένο Ιούνιο. Η Ουάσιγκτον απαιτεί να της παραδοθεί ή να καταστραφεί κι ερίζει πως είναι στοιχείο-κλειδί της προσπάθειας του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Η Τεχεράνη διαψεύδει επί δεκαετίες πως είχε ποτέ πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Στο πλαίσιο των εορτασμών, η ακροβατική ομάδα της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας πραγματοποίησε πτήσεις πάνω από την Κωνσταντινούπολη. Οι χαμηλές πτήσεις των F-16 πάνω από τον Βόσπορο καταγράφηκαν από πλήθος κατοίκων, που έσπευσαν να τις απαθανατίσουν.

Ισχυροί κρότοι και στιγμιαία αναστάτωση

Κατά τη διάρκεια των ελιγμών, λόγω της υπερηχητικής ταχύτητας των μαχητικών, ακούστηκαν σε αρκετές περιοχές της πόλης χαρακτηριστικοί κρότοι (sonic booms). Οι ξαφνικοί ήχοι προκάλεσαν προσωρινή ανησυχία στον κόσμο, ωστόσο οι αρχές είχαν ήδη ενημερώσει ότι πρόκειται για προγραμματισμένες πτήσεις και δεν συντρέχει λόγος πανικού.

Η κεντρική επίδειξη στις 29 Μαΐου

Μετά τις δοκιμαστικές πτήσεις, το επόμενο «ραντεβού» είναι η κεντρική αεροπορική επίδειξη που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 29 Μαΐου, στις 18:00. Η εκδήλωση αποτελεί το κορυφαίο σημείο των εορτασμών και αναμένεται να προσελκύσει μεγάλο αριθμό θεατών.

Η εφημερίδα ρώτησε νυν και πρώην υπαλλήλους του Γραφείου Χάραξης και Εκτύπωσης (BEP), της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για το εθνικό νόμισμα. Τα πρόσωπα αυτά είπαν, ζητώντας να μην κατονομαστούν, ότι έχουν δοθεί κατ’ επανάληψη εντολές από υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, τον Ταμία των Ηνωμένων Πολιτειών, Μπράντον Μπιτς και τον κυριότερο σύμβουλό του, τον Μάικ Μπράουν.

Μια μακέτα που περιήλθε στην κατοχή της εφημερίδας φέρει την ένδειξη «America 250 anniversary» (Επέτειος 250 χρόνων της Αμερικής), παραπέμποντας στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 4 Ιουλίου 1776.

Η εμφάνιση ενός εν ζωή προσώπου σε χαρτονόμισμα απαγορεύεται από το 1866, όταν «ένας μεσαίας βαθμίδας γραφειοκράτης του Υπουργείου Οικονομικών εμφανίστηκε σε ένα χαρτονόμισμα των 5 σεντς», σύμφωνα με την εφημερίδα.

Μια πρόταση νόμου που θα επέτρεπε στον Ντόναλντ Τραμπ να ολοκληρώσει το σχέδιό του παρουσιάστηκε στο Κογκρέσο το 2025, καθώς η επέτειος θα αποτελέσει αντικείμενο πολλαπλών εορτασμών την περίοδο πριν και μετά την 4η Ιουλίου.

Ενημερώνοντας σήμερα τους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είπε ότι οι υπηρεσίες του «προετοιμάζονται εκ των προτέρων σε περίπτωση που ψηφιστεί ο νόμος».

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει τίποτα μεμπτό στο να εμφανίζεται ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών (…) στο αναμνηστικό χαρτονόμισμα για την 250ή επέτειο», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την Washington Post, η διευθύντρια του BEP, Πατρίσια Σόλιμιν, πρόβαλε αντιρρήσεις, εγείροντας νομικά ζητήματα και διαβεβαιώνοντας ότι ένα τέτοιο έργο θα απαιτούσε χρόνια. Όμως, απολύθηκε στα τέλη Απριλίου από το υπουργείο Οικονομικών. «Εδώ σταματούν οι ευθύνες μου», είπε στους υπαλλήλους αποχωρώντας.

Τον Μάρτιο, η διευθύντρια είχε αναγκαστεί να επιτρέψει να υπογράψει ο Ντόναλντ Τραμπ τα μελλοντικά χαρτονομίσματα των 100 δολαρίων, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά για εν ενεργεία πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Από το 1861, στα χαρτονομίσματα εμφανίζονταν μόνο οι υπογραφές του υπουργού Οικονομικών και του Ταμία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το περιστατικό είχε καταγραφεί από κάμερες ασφαλείας της καντίνας, οι οποίες αποτύπωσαν καρέ καρέ τη στιγμή της επίθεσης. Δύο ημέρες αργότερα, και αφού είχε παρέλθει η διαδικασία του αυτοφώρου, ο δράστης παρουσιάστηκε στο Τμήμα Ασφαλείας Κηφισιάς συνοδευόμενος από τον δικηγόρο του και παραδόθηκε στις Αρχές.

Το θύμα της επίθεσης μίλησε στο MEGA και είπε:

«Έκανα παρατήρηση σε κάποιον που πήρε τη σειρά δέκα ανθρώπων. Με έσπρωξε, τον απώθησα με το σώμα μου και αυτός έβγαλε δύο μαχαίρια και άρχισε να με χτυπάει από χαμηλά προς τα πάνω, δηλαδή με χτύπησε καταρχάς στις γάμπες και έφτασε μέχρι τον ώμο μου. Οι μαχαιριές από ό,τι μου είπε ο γιατρός ήταν 20 ή 22!». Ο επιχειρηματίας είχε νοσηλευθεί τότε για μεγάλο χρονικό διάστημα στο νοσοκομείο και γλίτωσε από καθαρή τύχη.

«Στο δικαστήριο επειδή με παρακάλεσε η μητέρα του, προσπάθησα να τον βοηθήσω λόγω της νεαρής ηλικίας του, μπας και μπορούσε να ορθοποδήσει στη ζωή του. Φαίνεται όμως ότι ο άνθρωπος έχει πάρει άσχημο δρόμο, δεν αλλάζει», είπε το θύμα της επίθεσης εκείνης.

Οι αστυνομικοί συνεχίζουν τις έρευνες για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του τέταρτου συνεργού, ο οποίος κατάφερε να διαφύγει, ενώ ο τραυματισμένος καταστηματάρχης της Πατησίων,  νοσηλεύεται εκτός κινδύνου στο  νοσοκομείο “Γεννηματά”.

Σε βάρος των τριών συλληφθέντων για το επεισόδιο στα Πατήσια ο εισαγγελέας άσκησε σε βάρος τους δίωξη για βαριά αδικήματα:

• Απόπειρα ανθρωποκτονίας

• Απόπειρα ληστείας από κοινού

• Παράνομη οπλοφορία διακεκριμένη

• Οπλοχρησία

• Παράνομη κατοχή πυρομαχικών

• Επικίνδυνη οδήγηση από την οποία μπορούσε να προκύψει κινδυνος για άνθρωπο και ξένα αντικείμενα

• Απείθεια

«Φεύγει ο μόνιμος πληθυσμός από τις περιοχές όπου υπάρχει υψηλή ανάπτυξη όπως για παράδειγμα τα νησιά καθώς δεν μπορούν να σηκώσουν το υψηλό κόστος διαβίωσης. Φεύγει, όμως, ο πληθυσμός και από περιοχές που υστερούν σε ανάπτυξη. Πρέπει να βρούμε μια ισορροπία για να πετύχουμε δίκαιη και βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη. Η Ελλάδα δεν είναι ούτε Δανία ούτε Ολλανδία. Έχει, αντίθετα, δύσκολη γεωγραφία, που απαιτεί υψηλό κόστος υποδομών», είπε, προσθέτοντας:

«Τα θέματα της ορεινότητας και της νησιωτικότητας πρέπει να μπουν στον πυρήνα διαπραγματεύσεων της χώρας σε σχέση με τα ευρωπαϊκά προγράμματα και κονδύλια για την περιφερειακή ανάπτυξη που πρέπει να υλοποιήσουμε. Αν αποτύχουμε, το δημογραφικό θα είναι η μεγάλη οικονομική και κοινωνική νάρκη τα επόμενα χρόνια. Για εμάς τα θέματα της περιφερειακής ανάπτυξης είναι εθνικό θέμα. Πρέπει να επιτύχουμε ορθολογική κατανομή του πληθυσμού. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί με δυο μεγάλα αστικά κέντρα, όπου ούτε εκεί περνά καλά ο κόσμος, όταν τα ενοίκια και η ακρίβεια σαρώνουν τα εισοδήματα» πρόσθεσε ο κ. Ανδρουλάκης.

Επιπλέον, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στα προβλήματα του αγροτικού και κτηνοτροφικού τομέα.

«Το σημερινό κόστος παραγωγής δεν υπήρχε σε αυτό το απαγορευτικό επίπεδο τα προηγούμενα χρόνια. Αναφέρομαι κυρίως στην ενέργεια. Ποτέ ξανά δεν είχαν καταρρεύσει οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου. Έχουν σφαγιαστεί 700.000 ζώα σε όλη την Ελλάδα λόγω των ζωονόσων» τόνισε και έθεσε ως προτεραιότητα να ανακάμψει ο πρωτογενής τομέας.

«Δείτε το παράδειγμα με τα προγράμματα νέων αγροτών: 18.000 νέοι άνθρωποι έκαναν αιτήσεις τα προηγούμενα χρόνια στα αντίστοιχα προγράμματα. Σήμερα έχουμε μόλις 6.000 δηλώσεις και ακόμη δεν έχουν χρηματοδοτηθεί», σημείωσε επιμένοντας στη διασύνδεση τουρισμού και πρωτογενούς τομέα.

Ο κ. Γιώτης υποστήριξε ότι η ελληνική βιομηχανία τροφίμων κατάφερε τα τελευταία χρόνια να διατηρήσει την επάρκεια της αγοράς, παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις, αποτρέποντας φαινόμενα ελλείψεων που εμφανίστηκαν σε άλλες χώρες. Όπως ανέφερε, οι επιχειρήσεις του κλάδου έδωσαν μάχη τόσο για την εξασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας, όσο και για τη συγκράτηση των τιμών στα επώνυμα τυποποιημένα προϊόντα, ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες της ακρίβειας στους καταναλωτές.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ αναφέρθηκε στην κριτική που έχει δεχθεί ο κλάδος για τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Υπενθύμισε ότι πριν από δύο χρόνια η βιομηχανία βρέθηκε στο στόχαστρο για τις αυξήσεις στο ελαιόλαδο, ενώ σήμερα -όπως είπε- κατηγορείται ακόμη και για τις αυξήσεις σε φρέσκα φρούτα, λαχανικά και κρέατα, προϊόντα που δεν συνδέονται με τη μεταποίηση τροφίμων. Παράλληλα, έκανε λόγο για διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής, σημειώνοντας ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν υπό πίεση λόγω των συνεχών διψήφιων αυξήσεων στο κόστος.

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στις διεθνείς προκλήσεις που επηρεάζουν τη βιομηχανία τροφίμων. Όπως υπογράμμισε, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη μετά την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, ενώ πρόσθεσε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενισχύουν τον κίνδυνο νέων προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, με πιθανές ελλείψεις σε πρώτες ύλες και υλικά συσκευασίας.

Επίσης, χαρακτήρισε την ενίσχυση της παραγωγικότητας βασικό ζητούμενο για τη βιομηχανία τροφίμων και εκτίμησε ότι ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για επενδύσεις και περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου. Παρά τις δυσκολίες, υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων συνεχίζουν να επενδύουν και να ενισχύουν την παρουσία τους στην αγορά, διατηρώντας -όπως είπε- τον ρόλο τους ως παράγοντα σταθερότητας μέσα σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.

Αναφορικά με την ελληνική βιομηχανία τροφίμων, ο κ. Γιώτης σημείωσε ότι καταγράφει κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 26 δισ. ευρώ, απασχολεί περισσότερους από 160.000 εργαζομένους και πραγματοποιεί εξαγωγές άνω των 7,4 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τη δυναμική του ελληνικού παραγωγικού τομέα στις διεθνείς αγορές.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ