Με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές του 2027 και με την αισιοδοξία ότι η ΝΔ μπορεί να ξεπεράσει ξανά το 40%, ο πρωθυπουργός έδωσε το σύνθημα της επόμενης εκλογικής μάχης, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση για τα 52 χρόνια από την ίδρυση του κυβερνώντος κόμματος, στο παλιό αμαξοστάσιο του ΟΣΥ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να συνδέσει την πορεία της παράταξης με το πολιτικό διακύβευμα της επόμενης κάλπης, προβάλλοντας τη σταθερότητα ως βασικό επιχείρημα και προειδοποιώντας ότι το διεθνές περιβάλλον μπορεί να γίνει ακόμη πιο αβέβαιο. Παράλληλα, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στην κρίση των πολιτών, υποστηρίζοντας ότι η ΝΔ είναι η πολιτική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί τόσο τη σταθερότητα όσο και τη μεγάλη αλλαγή και την πορεία προς το μέλλον.

Ο Μητσοτάκης εκδήλωσε την αισιοδοξία του ότι η ΝΔ θα κερδίσει ξανά την άνοιξη του 2027, με ποσοστό άνω του 40%, βάζοντας την επόμενη εθνική εκλογική αναμέτρηση στο επίκεντρο της ομιλίας του.

«Ο λαός βλέπει, κρίνει και συγκρίνει και καταλαβαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία μπορεί να κρατήσει τη σταθερότητα και να πρωταγωνιστήσει σε διεθνές επίπεδο», ανέφερε ο πρωθυπουργός. Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι η δυνατότητα της ΝΔ να προσαρμόζεται «πέρα από τις ταμπέλες της Αριστεράς, του Κέντρου και της Δεξιάς», όπως, σύμφωνα με τον ίδιο, είχε γράψει ο ιδρυτής της, αποτελεί τον λόγο για τον οποίο η παράταξη έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Ο Μητσοτάκης έστειλε, πάντως, μήνυμα και προς το εσωτερικό της ΝΔ, επισημαίνοντας ότι η μακρά παραμονή στην εξουσία αυξάνει την υποχρέωση της κυβέρνησης και του κόμματος να διεκδικούν διαρκώς την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. «Όσο περισσότερο παραμένουμε στην εξουσία τόσο περισσότερο πρέπει να αγωνιζόμαστε για να κερδίζουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών», τόνισε.

Μητσοτάκης: «Τα νερά μπορούν να γίνουν ακόμη πιο ταραγμένα»

Με ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή αβεβαιότητα, ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τη μεταφορά του καραβιού και του καπετάνιου για να περιγράψει το πολιτικό δίλημμα που θέλησε να θέσει. «Τα νερά είναι πολύ ταραγμένα και μπορούν να γίνουν ακόμη πιο ταραγμένα», ανέφερε και πρόσθεσε ότι σε αυτές τις συνθήκες «η χώρα χρειάζεται καλό καπετάνιο, καλό πλήρωμα και καλό σκαρί».

Απευθυνόμενος στα μέλη και τα στελέχη της ΝΔ που βρίσκονταν στην εκδήλωση, πρόσθεσε ότι το πλήρωμα είναι «όλοι εσείς». Κάλεσε, παράλληλα, το ακροατήριό του να αναλογιστεί ποια θα ήταν η θέση της χώρας εάν η σημερινή διεθνής κρίση την έβρισκε σε πιο ευάλωτη κατάσταση. «Φανταστείτε αυτή η κρίση να έβρισκε την Ελλάδα ευάλωτη», σημείωσε.

«Δεν θα γυρίσει πίσω η χώρα»

Ο πρωθυπουργός επέμεινε στο μήνυμα της πολιτικής σταθερότητας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα «δεν θα υποκύψει», «δεν θα γυρίσει πίσω» και «δεν θα πέσει θύμα λαϊκιστών». Σύμφωνα με τον Μητσοτάκη, η ΝΔ αγωνίζεται για το καλό όλων των Ελλήνων και Ελληνίδων, ενώ η πολιτική της απευθύνεται πέρα από τις παραδοσιακές κομματικές διαχωριστικές γραμμές. Ο ίδιος είχε προαναγγείλει από την αρχή ότι η παρέμβασή του θα ήταν σύντομη, κάνοντας και πάλι σαφή αναφορά στον εκλογικό ορίζοντα. «Θα έχουμε την ευκαιρία να τα πούμε μέχρι τις εκλογές του 2027», σημείωσε.

Το καθαρότερο προεκλογικό μήνυμα ήρθε στο κλείσιμο της ομιλίας, όταν κάλεσε τα μέλη και τα στελέχη της ΝΔ να προετοιμαστούν για την πολιτική μάχη που ακολουθεί. Μάλιστα, ο ίδιος έστειλε μήνυμα προς το εσωτερικό της παράταξης, καλώντας τα στελέχη της να είναι «σεμνοί και ταπεινοί» όσο το κόμμα βρίσκεται στην εξουσία. «Πάρτε δυνάμεις για τον αγώνα που έρχεται, θα είναι ένας όμορφος αγώνας, θα διαψεύσουμε τις προσδοκίες εκείνων που δεν πιστεύουν ότι μπορούμε να το ξανακάνουμε», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Ο Μητσοτάκης ολοκλήρωσε την ομιλία του με ευχές για την επέτειο της παράταξης: «Να είστε καλά, χρόνια μας πολλά, χρόνια πολλά στη Νέα Δημοκρατία μας». Η επετειακή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο παλιό αμαξοστάσιο του ΟΣΥ, με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, στις 4 Οκτωβρίου 1974.

Το μήνυμα για το μεταναστευτικό 

Προηγουμένως, το μήνυμα ότι «η προάσπιση της κυριαρχίας των μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα και η Λιθουανία, είναι υπόθεση κοινή», έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε δηλώσεις του με τον πρόεδρο της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, με τον οποίο συναντήθηκε νωρίτερα τη Δευτέρα (05/10) στο Μέγαρο Μαξίμου.

«Η Λιθουανία γνωρίζει ότι η ελευθερία ποτέ δεν είναι δεδομένη γι’ αυτό και επέλεξε τον δρόμο της Ευρώπης» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης. Και πρόσθεσε: «αποστολή μας είναι να διαφυλάξουμε την ένωση της ελευθερίας και της ευημερίας ενισχύοντας την άμυνα και την ανθεκτικότητά της». Αναφερόμενος δε στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός είπε «πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας».

Εξέφρασε, μάλιστα, την ικανοποίησή του για το ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δια της τοποθέτησης της Ούρσουλας φον ντερ Λαίεν στηρίζει την πρόταση της Ελλάδας για μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για αντιμετώπιση έκτακτων μεταναστευτικών ροών και πίεσης».

Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα και στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να την κατονομάζει, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι: «η συμμετοχή τρίτων σε προγράμματα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας που στηρίζονται σε ευρωπαϊκούς πόρους δεν γίνεται να είναι χωρίς όρους. Για να ενταχθεί κανείς στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της ΕΕ χωρίς αστερίσκους».

Στο σκευοφυλάκιο της Μονής αυτής ήταν αποθησαυρισμένα πολλά και σημαντικά κειμήλια, ενώ η βιβλιοθήκη της, η οποία το 1917 αριθμούσε 1.300 τόμους βιβλίων (εκ των οποίων τα 400 ήταν χειρόγραφες μεμβράνες), αρπάχτηκε και μεταφέρθηκε στην Βουλγαρία, όπου μέχρι σήμερα φιλοξενείται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας, αν και πολλά εξ αυτών εκποιήθηκαν προς ποικίλες κατευθύνσεις.

Σύμφωνα με την συνθήκη του Νεϊγύ (1919), η Βουλγαρία ήταν υποχρεωμένη να επιστρέψει αντικείμενα κάθε φύσεως και τίτλους που αφαιρέθηκαν, κατασχέθηκαν ή δεσμεύθηκαν στα κατεχόμενα εδάφη της Ελλάδας. Κι όμως, έναν αιώνα μετά, χωρίς ίχνος ντροπής, το ελληνόφωνο υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε προχθές ότι υπεγράφη Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, Λίνας Μενδώνη και Evtim Miloshev, για την αμοιβαία “κατάθεση” κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες.

Ελληνικοί θησαυροί σε μουσεία της Βουλγαρίας

Με αυτήν «επιστρέφουν 48 κειμήλια προερχόμενα από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, τα οποία είχαν μεταφερθεί (sic -τι ευγενής αναφορά για την καταλήστευση!) στη Σόφια, το 1917, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και τα οποία εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας».

«Από την πλευρά της, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας που ανευρέθηκαν στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου! Η υπογραφή των σχετικών πρωτοκόλλων θα λάβει χώρα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού το Σάββατο, 3 Οκτωβρίου τ.έ., παρουσία των Πρωθυπουργών των δύο χωρών».

Τι να θαυμάσει κανείς; Την επιστροφή μόλις 48 από τα εκατοντάδες αντικείμενα της ληστείας, σε αντάλλαγμα μιας απόδοσης οστών που για την βουλγαρική εθνική μυθολογία έχουν υψίστη σημασία- δεδομένου μάλιστα του σχετικού ανταγωνισμού Σόφιας-Σκοπίων που δίνει διαπραγματευτική ισχύ στην ελληνική πλευρά; Ή την αναφορά, στη συνέχεια της ανακοίνωσης, για διαπραγματεύσεις σχετικά με την «ταυτοποίηση και ένταξη σε επακόλουθη συμφωνία, ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος που δεν υπάχθηκαν στην παρούσα».

Αυτό σημαίνει πολύ απλά ότι η Ελλάδα παραιτείται και θέτει υπό διαπραγμάτευσιν το κατοχυρωμένο δικαίωμα κυριότητος επί υπερχιλίων πολιτισμικών αγαθών, χειρογράφων, περγαμηνών, χρυσοβούλων, σιγιλίων, παλαιτύπων, κωδίκων, ευαγγελισταρίων, εικόνων, λειτουργικών σκευών, εκκλησιαστικών κειμηλίων που εκλάπησαν. Κυριότητος, επαναλαμβάνω, κατοχυρωμένης με τη Συνθήκη του Νεϊγύ με την οποία η Βουλγαρία ανέλαβε ρητή υποχρέωση για την επιστροφή των αρπαγέντων και λαφυραγωγηθέντων αυτών κειμηλίων.

Η ακατανόητη ραστώνη

Ο μεγάλος δάσκαλος Νίκος Μουτσόπουλος ο οποίος ανέσκαψε και ερεύνησε βήμα-βήμα, πέτρα-πέτρα επί χρόνια την Πρέσπα και τον Άγιο Αχίλλειο, όπου βρήκε εκεί (στη μεγάλη βασιλική, στην ανατολική όχθη του νησιού, σε λάρνακα, κάτω από το ακροσόλιο) θαμμένο τον ίδιο το Σαμουήλ, μας συμβούλευε:

«Αντί να φροντίσουμε να γνωρίσουμε και να προβάλουμε αυτά τα πολύτιμα καλλιτεχνικά μνημεία της παραδόσεώς μας, που έρχονται να στρατευθούν στον αγώνα μας για τη συνεχή παρουσία του Ελληνισμού όχι μόνον στα ελληνικά συνοριακά εδάφη αλλά και πολύ βορειότερα, κατεχόμαστε από μια ακατανόητη ”ραστώνη” και από ένα περίεργο πνεύμα που είναι δύσκολο και επικίνδυνο ίσως να χαρακτηρίσει κανείς – θα το ονόμαζα ”νωχελούς προσμονής”».

Θα ήταν παράλειψή μου να μην σημειώσω εδώ – εντελώς περιληπτικά – με αφορμή τα περί του νεκρού Σαμουήλ ευρήματα, το συγκλονιστικό γεγονός της ανασκαφής με την αποκάλυψη της λάρνακας και των λειψάνων του Αγίου Αχιλλείου, αρχιεπισκόπου Λαρίσης και των δύο άλλων επισκόπων. Γράφει ο αξέχαστος καθηγητής, Νίκος Μουτσόπουλος:

«Εκεί στο διακονικό της μεγάλης τρίκλιτης βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου σε βάθος 9 μέτρων από την κορυφή της επιχώσεως αποκαλύψαμε, με την ανασκαφή του 1966, το ακροσόλιο και η λάρνακα που υποδέχθηκε τα λείψανα του αρχιεπισκόπου Λαρίσης Αγίου Αχιλλείου και των επισκόπων Αγίου Ρηγίνου Σκοπέλων και Διοδώρου Τρίκκης…».

Για όσους θα ήθελαν να διαβάσουν τις καταπληκτικές βιωματικές, ιστορικές και επιστημονικές αφηγήσεις-καταγραφές του καθηγητή, ακαδημαϊκού Ν. Μουτσόπουλου, βλ. το βιβλίο του “Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στην Πρέσπα” το οποίο είχα την τιμή να μου το χαρίσει.

Ο Πέδρο Σάντσεθ, στο διάγγελμά του, κάλεσε τους πολίτες να επιλέξουν αν θέλουν να «ενταχθούν στο ακροδεξιό κύμα που προκαλεί οπισθοδρόμηση όπου κι αν κυβερνά» ή να δώσουν στην Ισπανία μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» και να διασφαλίσουν ότι «η Ισπανία θα παραμείνει προπύργιο του ανοιχτού πνεύματος και της κοινωνικής δικαιοσύνης», ένα «παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την ειρήνη, τον φεμινισμό και την ευημερία», όπως είπε. Στην ομιλία του, ο Σάντσες αναφέρθηκε στα οικονομικά και κοινωνικά επιτεύγματα της κυβέρνησής του, όπως η πρόοδος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα κοινωνικά δικαιώματα και η μείωση της ανισότητας.

Υπενθύμισε ότι έπρεπε να αντιμετωπίσει πρωτοφανείς κρίσεις, όπως πολέμους και γεωπολιτικές αναταραχές, και ότι «πολέμησε ενάντια σε τυράννους, τεχνο-ολιγάρχες και γενοκτονικά καθεστώτα». Επιπλέον, επέκρινε το γεγονός ότι έπρεπε να αντιμετωπίσει τη «χειρότερη δυνατή αντιπολίτευση», αυτή των κομμάτων PP και Vox, τα οποία αμφισβήτησαν ακόμη και τη νομιμότητά του.

Υπενθυμίζεται πως ο Σάντσεθ, που είχε ήδη αποδυναμωθεί από τις υποθέσεις διαφθοράς που ταλανίζουν το Σοσιαλιστικό Κόμμα του οποίου ηγείται, δέχτηκε ένα ακόμη πλήγμα αυτό το καλοκαίρι, όταν αντιμετώπισε έντονη αντίδραση για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την τρέχουσα μεταναστευτική κρίση στη Θεούτα.

Ωστόσο, το οξύ ζήτημα της απαγορευτικής τιμής των κατοικιών — το οποίο βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των ανησυχιών των ψηφοφόρων στην Ισπανία και έχει πυροδοτήσει διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα — ώθησε τελικά τον Σάντσεζ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, σε μια προφανή προσπάθεια να αξιοποιήσει ένα θέμα προεκλογικής αντιπαράθεσης που πιστεύει ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελός του.

Οι βουλευτές απέρριψαν την Παρασκευή δύο νομοσχέδια που αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, η οποία έχει πυροδοτήσει μεγάλες διαμαρτυρίες σε ολόκληρη τη χώρα από την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το διαμέρισμα στη Μαδρίτη όπου ζούσε από το 1956. Αν και ο Σάντσεζ έχει αποκτήσει τη φήμη του ειδικού στις πολιτικές ανατροπές, αντιμετωπίζει μια δύσκολη προσπάθεια για να μετατρέψει αυτή την τελευταία κρίση προς όφελός του, επισημαίνει το Politico.

Τί δείχνουν τα γκάλοπ στην Ισπανία

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, πάντως, δεν δείχνουν προβάδισμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) αλλά καταγράφουν το Λαϊκό Κόμμα μπροστά και το Vox σε ισχυρή θέση, διαμορφώνοντας ένα σκηνικό στο οποίο η μετεκλογική συνεργασία των δεξιών κομμάτων βρίσκεται στο επίκεντρο.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα βρίσκεται εδώ και καιρό πίσω στις δημοσκοπήσεις, όπου σε αυτές κυμαίνεται γύρω στο 28% και χωρίς να ξεπεράσει ποτέ το 33% καθ’ όλη τη διάρκεια των οκτώ ετών της θητείας του. Τα κόμματα που βρίσκονται πιο αριστερά, τα οποία θα είναι καθοριστικά για να καταφέρει ο Σάντσεθ να σχηματίσει συμμαχία, συγκεντρώνουν επί του παρόντος περίπου 8% στις δημοσκοπήσεις.

Ένας συνασπισμός μεταξύ του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP) και του ακροδεξιού Vox είναι ο μόνος συνδυασμός που προβλέπεται να συγκεντρώσει αρκετές ψήφους για απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή των 350 εδρών. Η πρόθεση ψήφου για το Vox ανέρχεται σε περίπου 18%, ποσοστό που αποτελείται από νεότερους και άνδρες ψηφοφόρους.

Εκτός του στεγαστικού, η μετανάστευση αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη καθοριστικό ζήτημα, τόσο για τον Σάντσεζ, που είναι ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές στην Ευρώπη των οφελών της μετανάστευσης για την κοινωνία και την οικονομία και πρόσφατα χορήγησε νόμιμο καθεστώς σε σχεδόν ένα εκατομμύριο μετανάστες χωρίς έγγραφα. Αλλά και για το Vox, το οποίο επιδιώκει πολύ αυστηρότερους ελέγχους. Η μαζική είσοδος 72.000 μεταναστών στη Θέουτα τον Ιούλιο έχει κατακλύσει τις τοπικές αρχές και έχει πυροδοτήσει σημαντικές πολιτικές διαμάχες σχετικά με την ικανότητα της Ισπανίας να ελέγχει τα σύνορά της.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναμένεται να καταστήσουν τη διαφθορά κεντρικό θέμα της προεκλογικής αντζέντας, επιδιώκοντας να συνδέσουν τον Σάντσεζ με μια σειρά ερευνών, δικών και καταδικών που αφορούν μέλη του στενού του κύκλου και της οικογένειάς του. Ο Σάντσεζ έχει επανειλημμένα αρνηθεί οποιαδήποτε παράνομη πράξη και έχει υποστηρίξει ότι ορισμένες από τις υποθέσεις αποτελούν μέρος μιας εκστρατείας με πολιτικά κίνητρα εναντίον της κυβέρνησής του.

Οι αντίπαλοι

Ο Σάντσεθ, ο νυν πρωθυπουργός, θα είναι και πάλι υποψήφιος με το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το οποίο ηγείται από το 2017. Επιδιώκοντας πλέον τρίτη θητεία μετά από οκτώ χρόνια στην εξουσία, είναι ήδη ο δεύτερος πρωθυπουργός της Ισπανίας με τη μεγαλύτερη θητεία από την επιστροφή της χώρας στη δημοκρατία το 1978.

Παρά τη θητεία του που τα τελευταία δύο χρόνια σημαδεύτηκε από έρευνες για διαφθορά, ο ηγέτης των Σοσιαλιστών ποντάρει στο ότι η στεγαστική κρίση και η προοπτική να αναλάβει την εξουσία ένα ακροδεξιό κόμμα θα συμβάλουν στην κινητοποίηση των αριστερών ψηφοφόρων που, διαφορετικά, ίσως να είχαν απέχει από τις εκλογές.

Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, πρώην πρόεδρος της περιφέρειας της Γαλικίας, θα είναι ο αντίπαλος του Σάντσεζ εκπροσωπώντας το Λαϊκό Κόμμα, το οποίο ηγείται από τον Απρίλιο του 2022. Ο Φεϊχό, ο οποίος έχει κερδίσει τέσσερις φορές τις προεδρικές εκλογές στη Γαλικία, απέκτησε φήμη κατά τη διάρκεια της θητείας του ως κυβερνήτης της περιφέρειας ως μετριοπαθής και ρεαλιστής διοικητής.

Το PP αναδείχθηκε ως το μεγαλύτερο κόμμα στις γενικές εκλογές του 2023, αλλά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη για να σχηματίσει κυβέρνηση, με αποτέλεσμα ο Φεϊχό να παραμείνει ηγέτης της αντιπολίτευσης. Έκτοτε, ο Φεϊχόου επιδιώκει να τοποθετήσει το PP ως «κυβέρνηση σε αναμονή», ασκώντας σφοδρή κριτική στον Σάντσεζ για όλα, από τις πολιτικές του έως τις κατηγορίες για διαφθορά που περιβάλλουν το κόμμα του.

Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το PP θα βασιστεί στο ακροδεξιό Vox για να κυβερνήσει, δίνοντας σε ένα ακροδεξιό κόμμα ρόλο στο υπουργικό συμβούλιο για πρώτη φορά από το θάνατο του πρώην δικτάτορα Φρανσίσκο Φράνκο το 1975. Ηγέτης του είναι ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος χτίσε το πολιτικό του προφίλ στη Χώρα των Βάσκων αντιτιθέμενος στον αυτονομισμό και συνίδρυσε το κόμμα το 2014 μαζί με άλλους που αποχώρησαν από το PP ή αναζητούσαν μια εναλλακτική λύση σε αυτό.

Υπό την ηγεσία του Αμπασκάλ, το Vox εξελίχθηκε από μια μικρή πολιτική δύναμη στο τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας. Υποστηρίζει αυστηρότερους ελέγχους στη μετανάστευση, την εκ νέου συγκέντρωση των κρατικών εξουσιών, τη μείωση των φόρων και την ανατροπή πολλών προοδευτικών κοινωνικών πολιτικών.

Το «Ευρύ Μέτωπο» της Αριστεράς

Μια σειρά κομμάτων αριστερά του PSOE σχεδιάζει να δημιουργήσει μια νέα κοινή πλατφόρμα με την ονομασία «Ευρύ Μέτωπο» (Frente Amplio), η οποία θα αποτελέσει την καλύτερη ελπίδα του Σάντσεθ για τη διατήρηση της εξουσίας, εφόσον υποστηρίξει τους Σοσιαλιστές σε συνασπισμό, όπως και στο παρελθόν. Η συμμαχία αυτή θα αντικαταστήσει το «Sumar», μια πλατφόρμα της άκρας αριστεράς που ιδρύθηκε το 2023 από την υπουργό Εργασίας Γιολάντα Ντίαζ και η οποία λειτούργησε ως εταίρος συνασπισμού στην κυβέρνηση του Σάντσεζ κατά την τελευταία θητεία του.

Το νέο μέτωπο θα ορίσει υποψήφιο για την ηγεσία σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 17 Οκτωβρίου, αφού η Ντίαζ δήλωσε ότι δεν θα θέσει ξανά υποψηφιότητα για την ηγεσία.  Το «Podemos», πρώην μικρότερος εταίρος του PSOE στην κυβέρνηση συνασπισμού, το οποίο υιοθετεί μια πιο κριτική στάση από το «Sumar», έχει προς το παρόν αρνηθεί να ενταχθεί στο μέτωπο, επιλέγοντας να κατέβει ξεχωριστά στις εκλογές, εκτός αν διεξαχθούν ανοιχτές προκριματικές εκλογές.

Τα μικρότερα κόμματα 

Το ισπανικό Κοινοβούλιο είναι εξαιρετικά κατακερματισμένο, δίνοντας σε μικρά κόμματα που κατέχουν μόλις λίγες έδρες τη δύναμη να κλίνουν τη ζυγαριά κατά την ψήφιση πολιτικών. Οι ιστορικά ξεχωριστές περιφέρειες της χώρας διαθέτουν τέσσερα αυτονομιστικά κόμματα: το EH Bildu στη Χώρα των Βάσκων, το BNG στη Γαλικία και δύο στην Καταλονία — το αριστερό ERC και το δεξιό Junts.

Ενώ το EH Bildu, το BNG και το ERC έχουν υποστηρίξει ευρέως τον Σάντσεζ, το Junts έχει ασκήσει συχνά βέτο στα μέτρα της κυβέρνησής του, συμπεριλαμβανομένων των διαταγμάτων για τη στέγαση που ώθησαν τον πρωθυπουργό να διαλύσει το κοινοβούλιο.

Η 87χρονη που ξεσήκωσε την Ισπανία

Η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ είναι 87 ετών και τα τελευταία 71 χρόνια ζούσε στο ίδιο διαμέρισμα, στη συνοικία Ρετίρο της Μαδρίτης. Την Τετάρτη (23/9), στην τέταρτη απόπειρα έξωσής της, αστυνομικοί την απομάκρυναν από το σπίτι της πάνω σε φορείο. Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται ένα μισθωτήριο με προστατευμένο ενοίκιο, το οποίο υπέγραψε ο πατέρας της Μαρικάρμεν το 1956. Το δικαίωμα μίσθωσης πέρασε αργότερα στη μητέρα της και, μετά τον θάνατό της, στην ίδια.

Η Μαρικάρμεν συνέχισε να πληρώνει κάθε μήνα το ενοίκιο. Η σημερινή ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος, η επενδυτική εταιρεία Urbagestión, επιδίωξε ωστόσο τη λήξη της μίσθωσης και αύξησε το ποσό από 500 σε 2.650 ευρώ. Στη συνέχεια το μείωσε στα 1.650 ευρώ και πάλι περισσότερο από τη μηνιαία σύνταξή της, που ανέρχεται σε 1.350 ευρώ. Η 87χρονη δικαιώθηκε αρχικά στα δικαστήρια, αλλά η απόφαση ανατράπηκε στο εφετείο και το Ανώτατο Δικαστήριο τάχθηκε τελικά υπέρ των ιδιοκτητών.

Τελικά την περασμένη Δευτέρα, βγήκε η απόφαση, πως η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ θα μπορέσει να επιστρέψει στο σπίτι της, μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με την εταιρεία στην οποία ανήκει το ακίνητο. «Εάν υπογραφεί η συμφωνία στην οποία καταλήξαμε, προφανώς θα ήταν η καλύτερη και πιο χαρμόσυνη λύση για όλον τον κόσμο», δήλωσε η δικηγόρος της, Μπεατρίθ Ντούρο.

Η μήνυση του πρώην ευρωβουλευτή που τίθεται υπό εισαγγελική έρευνα, στρέφεται ονομαστικά κατά των νομίμων εκπροσώπων- υπευθύνων της ισραηλινής κατασκευάστριας εταιρείας του επίμαχου λογισμικού, των οποίων ζητά τη δίωξη για αδικήματα σε βαθμό κακουργήματος και για πλημμελήματα -κατηγορίες που αφορούν την παραβίαση του απορρήτου επικοινωνιών, την παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή σε δεδομένα καθώς και την παράνομη πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα.

Οι τρεις μήνες για τη προκαταρκτική

Ο εισαγγελικός λειτουργός που θα διενεργήσει την προκαταρκτική εξέταση θα καλέσει άμεσα σε κατάθεση ως πρώτο μάρτυρα τον Στέλιο Κούλογλου. Οσον αφορά το γιατί άφησε να παρέλθουν τρεις μήνες προτού καταθέσει μήνυση, η νομική ομάδα του Στέλιου Κούλογλου (με επικεφαλής τον δικηγόρο Ζαχαρία Κεσσέ) έπρεπε να στοιχειοθετήσει μια πολύ συγκεκριμένη έγκληση.

Η μήνυση αυτή δεν στρέφεται κατά γενικών ή άγνωστων δραστών στην Ελλάδα, αλλά στρέφεται ονομαστικά εναντίον των νόμιμων εκπροσώπων της ισραηλινής εταιρείας NSO Group στο εξωτερικό. Αυτό απαιτούσε ακριβή νομική τεκμηρίωση για κακουργηματικές πράξεις (παραβίαση απορρήτου, παράνομη πρόσβαση σε συστήματα κ.λπ. βάσει του ελληνικού αλλά και του διεθνούς δικαίου.

Όπως δήλωσε ο ίδιος ο δικηγόρος του κατά την κατάθεση της μήνυσης, παρόλο που η παγίδευση ήταν γνωστή, καμία εγχώρια θεσμική αρχή (όπως η Αρχή Κυβερνοασφάλειας) δεν είχε κινηθεί αυτεπάγγελτα για να εξετάσει το ζήτημα. Βλέποντας ότι δεν υπήρχε καμία επίσημη αντίδραση για τη χρήση του Pegasus, ο Στέλιος Κούλογλου «αναγκάστηκε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του δικαστικά».

Στο μεσοδιάστημα (περίπου στα τέλη Ιουλίου), ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έθεσε στο αρχείο τη μεγάλη δικογραφία για το λογισμικό Predator. Η πλευρά Κούλογλου κινήθηκε στρατηγικά ώστε να ανοίξει ένας εντελώς νέος, αυτόνομος κύκλος ερευνών για το Pegasus, ο οποίος δεν θα μπορούσε νομικά να συσχετιστεί ή να «συμπαρασυρθεί» στο αρχείο με την προηγούμενη υπόθεση.

Πώς “βάζουν” το Pegasus στο κινητό;

Το Pegasus είναι ένα από τα πλέον προηγμένα λογισμικά κυβερνοπαρακολούθησης (spyware) που έχουν αναπτυχθεί διεθνώς, το οποίο έχει τη δυνατότητα επιμόλυνσης χωρίς να χρειάζεται ο κάτοχος του τηλεφώνου να προχωρήσει σε κάποια ενέργεια. Παράλληλα, η ιδιαιτερότητά του συνίσταται στο εύρος των πληροφοριών που αντλεί, παρακολουθώντας τον κάτοχο του κινητού. Μετά την επιτυχή μόλυνση μιας συσκευής, ο χειριστής του λογισμικού αποκτά εξαιρετικά εκτεταμένες δυνατότητες πρόσβασης στο περιεχόμενό της.

Ειδικότερα, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε οτιδήποτε περιέχεται στην επιμολυσμένη συσκευή κινητού τηλεφώνου, όπως ηλεκτρονικά μηνύματα, εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, επαφές, ημερολόγια, φωτογραφίες, αρχεία, δεδομένα γεωεντοπισμού κ.λπ., να παρακολουθεί και να καταγράφει τις τηλεφωνικές συνομιλίες, ενώ δύναται να ενεργοποιεί εξ αποστάσεως το μικρόφωνο και την κάμερα της συσκευής, λειτουργώντας ως υπερ-κοριός καταγραφής εικόνας και ήχου, με τρόπο που δεν γίνεται αντιληπτός από τον χρήστη.

Ο χειριστής του λογισμικού μολυνει το κινητό στέλνοντας ένα ειδικά διαμορφωμένο, αόρατο μήνυμα στη συσκευή-στόχο (μέσω iMessage, WhatsApp, Viber ή SMS). Το μήνυμα περιέχει κώδικα που εκμεταλλεύεται μια κρυφή ευπάθεια στον τρόπο που το κινητό επεξεργάζεται, για παράδειγμα, μια εικόνα ή ένα αρχείο PDF. Το τηλέφωνο μολύνεται αυτόματα μόλις λάβει το μήνυμα, χωρίς ο χρήστης να το ανοίξει, να το δει ή να πατήσει κάποιο σύνδεσμο. Οπότε ο στόχος δεν υποψιάζεται από τίποτα ότι τον παρακολουθούν.

Πώς το κατάλαβε ο Κούλογλου

Ο Στέλιος Κούλογλου δεν το κατάλαβε από κάποια περίεργη “συμπεριφορά” του κινητού του, καθώς το Pegasus λειτουργεί στο παρασκήνιο. Η αποκάλυψη έγινε μέσω εξειδικευμένου τεχνικού ελέγχου που πραγματοποίησε το Citizen Lab, καθώς γίνεται θεσμικός έλεγχος των Ευρωβουλευτών τόσο λόγω του σκανδάλου των υποκλοπών (Predator) στην Ελλάδα όσο και της διενέργειας ερευνών από ειδική ευρωπαϊκή επιτροπή PEGA (στην οποία συμμετείχε ο Κούλογλου). Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε τη δυνατότητα στα μέλη του (όσα ήταν στην επιτροπή) να παραδώσουν τις συσκευές τους για προληπτικό λεπτομερή ψηφιακό έλεγχο.

Η ανάλυση του Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο –ο κορυφαίος διεθνής οργανισμός για την ανίχνευση ψηφιακών απειλών– εξέτασε τα αντίγραφα ασφαλείας (logs) του κινητού του και εντόπίσε την παρακολούθηση, οπότε ενημέρωσε τον ευρωβουλευτή -όπως διαπίστωσε και την παρακολούθηση τριών Καταλανών ευρωβουλευτών.

Ουδείς ασχολήθηκε

Ακριβώς λόγω των δυνατοτήτων του, το Pegasus θεωρείται διεθνώς ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα. Από την πλευρά του, ο δικηγόρος, Ζ. Κεσσές, τόνισε ότι η μήνυση αφορά σωρεία κακουργημάτων και κακουργηματικού χαρακτήρα πράξεις και επεσήμανε ότι η ελληνική πολιτεία είναι ανοχύρωτη, καθώς στοχεύονται πρόσωπα και μετά την υπόθεση με το Predator, ενώ πρόσθεσε ότι, παρά το γεγονός ότι η υπόθεση της παρακολούθησης του Κούλογλου ήταν γνωστή, ουδείς ασχολήθηκε.

Η Εισαγγελία των Βρυξελλών θεώρησε ότι  δεν μπορούσε να ξεκινήσει αυτεπάγγελτη έρευνα για την παρακολούθηση του Στέλιου Κούλογλου λόγω έλλειψης ψηφιακών αποδείξεων ότι το έγκλημα τελέστηκε στο βελγικό έδαφος. Επίσης επικαλέσθηκε ότι η έκθεση του Citizen Lab είναι τεχνικό ντοκουμέντο και απαιτείται επίσημη κατάθεση στοιχείων από τον παθόντα για να μετατραπεί σε δικαστικό τεκμήριο. Ο Κούλογλου επέλεξε να υποβάλει τη μήνυση στην Αθήνα και όχι στις Βρυξέλλες.

Ποίαν χρείαν έχουν οι συνομιλίες με την ελληνική κυβέρνηση και μάλιστα «στρατηγικές», όταν τα ’χει δώσει όλα στους Αμερικανούς στις προηγούμενες πέντε συναντήσεις; Χωρίς να πάρει τίποτε; Έδωσε στους Αμερικανούς στρατιωτικές βάσεις στην Αλεξανδρούπολη και τη Σούδα, τη μεταφορά του συστήματος Patriot αυτόθι, τον «Κάθετο άξονα» (Sic) εξαερώσεως του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στη Θράκη και την αποθήκευσή του στη Ρεβυθούσα, τις λιμενικές εγκαταστάσεις της Ελευσίνας και, τέλος, την εμπόλεμη κατάσταση της Ελλάδος με τη Ρωσία χάριν του Νατοϊκού πολέμου στην Ουκρανία.

Αλλού πρέπει να αναζητηθούν τα αίτια της ελεύσεως του κ. Ρούμπιο, ως «Αναμορφωτού» της Αποικίας κατά Καβάφη: Στη στροφή της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προς το Ισραήλ, για την προμήθεια όπλων, στην Ελληνοτουρκική διένεξη και τη συμμαχία με τη Γαλλία για αεροναυτική υπεροπλία…

Τι μας είχε υποσχεθεί ο Ρούμπιο… 

Φαίνεται ότι οι Αμερικανοί έχουν δυσαρεστηθεί από τις Ελληνικές παραγγελίες φρεγατών στα Γαλλικά ναυπηγεία και της «Ασπίδος Αχιλλέα» στην Ισραηλινή πολεμική βιομηχανία, ως και με τη βραδεία απομάκρυνση της Ελλάδος από το ΝΑΤΟ και την όξυνση της σχέσεως με την Τουρκία.

Ας μέμφονται εαυτούς. Τα προγράμματα στρατιωτικής βοηθείας της Αμερικής έχουν μειωθεί πολύ πιο κάτω από τη σχέση 7:10 του παρελθόντος, το ΝΑΤΟ εθελοτυφλεί στις συνεχείς παραβιάσεις του Ελληνικού εναερίου χώρου και οι απειλές του Ερντογάν, κατά της εδαφικής κυριότητος της Ελλάδος στα νησιά και τη Θράκη, μένουν ασχολίαστες από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο κ. Ρούμπιο είχε υποσχεθεί ότι η πολιτεία του ως Αμερικανού ΥΠΕΞ θα υπηρετούσε την επανένωση της Κύπρου, που παραμένει διηρημένη, με την Τουρκία να κατέχει το 38% του Κυπριακού εδάφους και τη Βρετανία το 6%. Βλέπετε, «δεν ξεχνούμε την Κύπρο», όπως οι άλλοι. Μην τη λησμονήσει κι ο κ. Γεραπετρίτης κατά τον Ελληνοαμερικανικό διάλογο.

Σημειώνεται ότι τα έσοδα του ξενοδοχειακού κλάδου σημείωσαν αύξηση και ανήλθαν σε €33,2 εκατ. έναντι €25,7 εκατ. το 1ο εξάμηνο 2025 επηρεαζόμενα θετικά κυρίως από την επαναλειτουργία του 5στερου ξενοδοχείου The Landmark Nicosia Autograph Collection. Τα λειτουργικά κέρδη περιόδου, προσαρμοσμένα ως προς τα κέρδη από αναπροσαρμογή των επενδύσεων σε ακίνητα σε εύλογη αξία, αποσβέσεις, μη επαναλαμβανόμενα έξοδα και λοιπά non cash στοιχεία διαμορφώθηκαν σε €9,4 εκατ. έναντι €41,4 εκατ. ενώ το αποτέλεσμα περιόδου, προσαρμοσμένο ως ανωτέρω, διαμορφώθηκε σε ζημία €11,5 εκατ. έναντι κέρδους €4,7 εκατ. το 1ο εξάμηνο 2025. Τα συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα του ομίλου ανέρχονται σε €4 εκατ.

Οι βασικές παράμετροι που επηρέασαν τα αποτελέσματα του εξαμήνου είναι αφενός μεν η αύξηση των εσόδων από τον ξενοδοχειακό κλάδο, η μείωση των άμεσων εξόδων σχετιζόμενων με ακίνητα, των φόρων – τελών ακίνητης περιουσίας και των χρηματοοικονομικών εξόδων και αφετέρου η προαναφερθείσα μείωση των εσόδων από μισθώματα και η αύξηση των αποσβέσεων του ξενοδοχειακού πυλώνα.

H εύλογη αξία των ακινήτων υπό διαχείριση* ανήλθε σε €1.926,2 εκατ. έναντι €1.952,5 εκατ. την 31η Δεκεμβρίου 2025.

Την 30.06.2026 τα ταμειακά διαθέσιμα του ομίλου ανέρχονταν σε €206,8 εκατ. και της εταιρείας σε €121,5 εκατ.

Από την 30.06.2025 μέχρι και σήμερα ο όμιλος έχει μειώσει τις δανειακές του υποχρεώσεις κατά €712,8 εκατ.. Την 30.06.2026 το net LTV του ομίλου ήταν 46%.

Η Εσωτερική Αξία (NAV) του ομίλου την 30η Ιουνίου 2026 ανήλθε σε €3,94 ανά μετοχή.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος, κος Άρις Καρυτινός, αναφέρει: «Όπως ήδη έχουμε ανακοινώσει, ο όμιλός μας είναι σε μια μεταβατική φάση κατά την οποία αναμορφώνουμε τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου μας με σκοπό να αναπτύξουμε συγκεκριμένους πυλώνες με έμφαση στα logistics και τη high end φιλοξενία και συνεχίζοντας την εκμετάλλευση και διαχείριση επιλεγμένων εμπορικών ακινήτων. Στο στάδιο αυτό αναπτύσσουμε το νέο μας προϊόν στους πυλώνες έμφασης αξιοποιώντας την ισχυρή κεφαλαιακή μας επάρκεια. Αξίζει να σημειώσουμε τα εξής:

Πρόσφατα ανακοινώθηκε η συνεργασία μας στον χώρο των logistics με την Invel Real Estate και την LGT Capital partners, αποδεικνύοντας την εμπιστοσύνη θεσμικών επενδυτών στην τεχνογνωσία και τις ικανότητες του ομίλου μας.
Ήδη ολοκληρώθηκε η πλήρης ανακαίνιση και το repositioning του ξενοδοχείου The Landmark Nicosia – Autograph Collection ενώ δρομολογούνται οι ανακαινίσεις των ξενοδοχειακών μονάδων μας στην Πάρο και το Πόρτο Χέλι και προχωρά με γοργούς ρυθμούς η πλήρης ανακατασκευή του Emblems στην Cortina (Ιταλία).

Οι υπεραξίες στις αποτιμήσεις των επενδυτικών μας ακινήτων που για πολλά χρόνια καταγράφονταν «λογιστικά» επιβεβαιώθηκαν από την αγορά μέσα από τις πωλήσεις που έχουμε πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια και που επέτρεψαν να προβούμε μόνο για τη χρήση του 2025 σε διανομή μερίσματος €455,2 εκατομμύρια. H PRODEA Investments συνεχίζει την επενδυτική δραστηριότητά της σύμφωνα με την τρέχουσα στρατηγική της με στόχο τη δημιουργία υπεραξίας για τους μετόχους της».

Η Εξαμηνιαία Χρηματοοικονομική Έκθεση για την περίοδο που έληξε την 30 Ιουνίου 2026 παρατίθεται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας: www.prodea.gr.

*H εύλογη αξία των ακινήτων των συμμετοχών σε κοινοπραξίες έχει υπολογιστεί με βάση το ποσοστό συμμετοχής της Prodea Investments στην κάθε εταιρεία.

2026-10-04 _ΝΑΥΠΛΙΟ_-ΔΙΕΘΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ___ΜΝΗΜΗ ΚΩΝ-ΝΟΥ ΤΣΟΥΚΑΛΑ__

Με τις αρχικές άτσαλες αντιδράσεις του, το Μητσοτακιστάν αναγόρευσε το Σαμαρά περίπου σε… αξιωματική αντιπολίτευση! Μιλάμε ότι έγινε ο μεγάλος χορηγός του υπό ίδρυση κόμματος!

Όταν στο Μαξίμου συνειδητοποίησαν την γκάφα τους, το γύρισαν, αλλά η ζημιά είχε γίνει. Τώρα, έχιυν βάλει στρατιά από παπαγαλάκια και τρολ να σέρνουν ό,τι μπορείς να φανταστείς στο Μεσσήνιο!

Για να πω την αμαρτία μου, όμως, τον καταλαβαίνω τον Κούλη. Ο Σαμαράς του ‘χει σπάσει τα νεύρα! Αυτή όμως είναι η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει κι άλλη…

Σαν Κόμπρα, που ξέρει από υπομονή και ενέδρες, έχω να πω ότι όταν βιαστείς μπορείς να αστοχήσεις, αλλά κι αν καθυστερήσεις μπορεί να χάσεις το θήραμα…

Αυτά στη ζούγκλα, αλλά και στην πολιτική δεν είναι διαφορετικά. Το γαϊτανάκι χτίζω κόμμα χωρίς να το ανακοινώνω, έχει χρονικό όριο…

Αυτό που μέχρι τώρα ήταν αποδοτική τακτική, μπορεί σύντομα να μετατραπεί στο αντίθετό της! Θα μου πείτε, ο Αντώνης είναι παλιά καραβάνα και ξέρει πότε να κάνει το βήμα.

Έτσι είναι, αλλά αρκετές φορές ακόμα και έμπειροι την έχουν πατήσει. Η επιτυχία μεθάει και κινδυνεύεις να μη δεις πότε το συν αρχίζει να γίνεται πλην…

Το σίγουρο είναι πως όσοι βλέπουν θετικά το φημολογούμενο κόμμα Σαμαρά χρειάζονται σταθερό σημείο αναφοράς για να συνδεθούν μαζί του! Βλέπετε, η μαγεία του φαντάσματος ξεθυμαίνει γρήγορα…

Η διαφορά «Στρατηγικής Υποδομής» vs. «Πολιτικής Ευκαιρίας»

Όσοι υποστηρίζουν ότι η στροφή είναι μόνιμη, βασίζονται σε χειροπιαστά δεδομένα:

• Βάσεις και Υποδομές: Η Αλεξανδρούπολη, η Σούδα, η Λάρισα,το Στεφανοβίκειο, η Ανδραβίδα, η Καλαμάτα, η Ελευσίνα και τα Ναυπηγεία  δεν είναι απλές διπλωματικές δηλώσεις. Οι ΗΠΑ επένδυσαν δισεκατομμύρια και αναβάθμισαν την Αμυντική Συμφωνία (MDCA) σε βάθος χρόνου. Η Αλεξανδρούπολη έγινε ο βασικός διάδρομος παράκαμψης των Στενών του Βοσπόρου για τη μεταφορά ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη και φυσικού αερίου.
• Θεσμική συνέχεια: Παράλληλα, η θεσμοθέτηση του σχήματος «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) μέσω του East Med Act προσέδωσε διακομματική νομοθετική κάλυψη στην αμερικανική υποστήριξη προς την Αθήνα, κάτι που σημαίνει ότι υποστηρίζεται και από τους Δημοκρατικούς και από τους Ρεπουμπλικάνους

 Υδρογονάνθρακες, ExxonMobil και Chevron

• Η στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας δεν στηρίζεται μόνο σε στρατιωτικές βάσεις, αλλά αποκτά πλέον και βαθύ οικονομικό εκτόπισμα μέσω της ενέργειας.
• Η ψήφος εμπιστοσύνης των κολοσσών: Η παρουσία και οι ερευνητικές γεωτρήσεις αμερικανικών ενεργειακών γιγάντων (όπως η ExxonMobil στα νοτιοδυτικά της Κρήτης και την Πελοπόννησο, αλλά και το ενδιαφέρον της Chevron ή άλλων διεθνών παρόχων στο Ιόνιο) αποτελούν την πιο χειροπιαστή απόδειξη ασφάλειας. Τέτοιοι επιχειρηματικοί κολοσσοί επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μόνο όταν θεωρούν ότι το πολιτικό, νομικό και στρατιωτικό περιβάλλον μιας χώρας είναι απολύτως σταθερό.
• Από καταναλωτής, παραγωγός και κόμβος: Αν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες, η Ελλάδα αλλάζει πίστα: μετατρέπεται από απλός διαμετακομιστικός σταθμός (με τους αγωγούς TAP, IGB και τα σταθμούς LNG) σε αυτόνομη παραγωγό χώρα.
• Αμερικανικό «ομπρέλα» συμφερόντων: Όταν αμερικανικά κεφάλαια αξιοποιούν ενεργειακούς πόρους εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, η ασφάλεια της περιοχής ταυτίζεται άμεσα με τα ίδια τα αμερικανικά συμφέροντα. Αυτό δημιουργεί ένα επιπλέον «ανασχετικό τείχος» απέναντι σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Η Τουρκία δεν “εγκαταλείπεται”…

Η άποψη ότι η μετατόπιση είναι παροδική ή ότι οι ΗΠΑ δεν εγκαταλείπουν την Τουρκία στηρίζεται στη σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα:

• Το μέγεθος της Τουρκίας: Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, ελέγχει τα Στενά, συνορεύει με Ιράν, Ιράκ, Συρία και Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα. Η Ουάσινγκτον θεωρεί την Τουρκία «πολύ μεγάλη για να τη χάσει» (too big to lose) και δεν θέλει να τη σπρώξει οριστικά στην αγκαλιά της Ρωσίας ή της Κίνας.
• Η στρατηγική της «Εναλλακτικής»: Οι ΗΠΑ δεν αναζητούν απαραίτητα αντικαταστάτη της Τουρκίας, αλλά αντίβαρο (hedge). Χρησιμοποιούν την Ελλάδα ως ασφαλή εναλλακτική (plan B) ώστε να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από τις ιδιοτροπίες και τους εκβιασμούς της Άγκυρας (όπως συνέβη με την βάση του Ιντσιρλίκ).

Τι ισχύει τελικά;

Η πιο ρεαλιστική ανάγνωση είναι ότι δεν πρόκειται για «στιγμιαία μόδα», αλλά ούτε και για ολοκληρωτική εγκατάλειψη της Τουρκίας:

1. Η αναβάθμιση της Ελλάδας είναι μόνιμη: Η Ελλάδα έχει κατοχυρωθεί ως ο βασικός, ακλόνητος πυλώνας αμερικανικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Αυτό δεν πρόκειται να ακυρωθεί εύκολα.
2. Η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας άλλαξε μορφή: Η Τουρκία έπαψε να αντιμετωπίζεται ως «πιστός σύμμαχος» και αντιμετωπίζεται πλέον ως «συναλλακτικός εταίρος» (transactional partner). Οι ΗΠΑ συνεργάζονται μαζί της όπου χρειάζεται, αλλά δεν της έχουν τυφλή εμπιστοσύνη.

Σύνοψη: Η Αμερική δεν εγκαταλείπει την Τουρκία, αλλά σταμάτησε να εξαρτάται αποκλειστικά από αυτήν. Και σε αυτή τη νέα ισορροπία, η Ελλάδα έχει κερδίσει μια μόνιμη, αναβαθμισμένη θέση στο γεωπολιτικό χάρτη των ΗΠΑ.

Ως τώρα γνωρίζουμε, όπως υπογράμμισε πρόσφατα δημόσια ο διακεκριμένος επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος ε.α. και πρώην υπηρεσιακός Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Φραγκούλης Φράγκος, ότι στα τουρκικά επιτελικά σχέδια εναντίον των έξι βασικών ελληνικών νησιών (από τη Λήμνο έως τη Ρόδο και τα 32 ενδιάμεσα νησιά και νησίδες), ο πρώτος και σταθερός αντικειμενικός σκοπός συνοψίζεται διαχρονικά στη φράση: “Birinci hedef Meis” (τουρκ., δηλαδή, πρώτος στόχος το Καστελλόριζο).

Η γεωπολιτική σκακιέρα στα 12 μίλια

Σε πρόσφατα δημοσιεύματα του τύπου μάλιστα, τονίστηκε με έμφαση ότι το Καστελλόριζο, τελικά, δεν “κείται μακράν”. Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, αναφέρθηκε ότι έχει ολοκληρωθεί η τεχνική προετοιμασία για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια, όχι μόνο νότια και δυτικά της Κρήτης, αλλά και στο Καστελλόριζο. Ταυτόχρονα, επισημάνθηκε ότι μένει να φανεί αν η Τουρκία θα συμπεριλάβει το “γκριζάρισμα” του συμπλέγματος της Μεγίστης στο περιβόητο νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, που αναμενόταν να “φτάσει” στην τουρκική εθνοσυνέλευση τον Οκτώβριο.

Όμως, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά μεταξύ του “αναμένουμε το γκριζάρισμα” και του “δεν επιτρέπουμε το γκριζάρισμα”. Η πάγια θέση ότι μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να δημιουργήσουν έννομα τετελεσμένα γεγονότα, παραβλέπει δύο βασικές παραμέτρους: ότι για την όποια νομική ισχύ η Τουρκία δεν ενδιαφέρεται και ότι η αδράνειά μας συντηρεί τετελεσμένα γεγονότα, τόσο σε πρακτικό (επί του πεδίου) όσο και σε νομικό επίπεδο (όσο καθυστερεί η επέκταση στα 12 μίλια και η ανακήρυξη ΑΟΖ). Όσο η χώρα μας καθυστερεί τόσο η Τουρκία θα προσπαθεί να παγιώνει καταστάσεις αμφισβήτησης μέσα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το σύγχρονο “Γεφύρι της Άρτας”

Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε χαρακτηριστικά ότι “η Ελλάδα είναι μια γεφυροποιός χώρα και όχι κράτος-ταραξίας”. Αν η Ελλάδα αυτοπροσδιορίζεται έτσι (χτίζει σχέσεις, σταθερότητα, διαύλους) και η Τουρκία αντιμετωπίζεται παραδοσιακά ή ιστορικά ως ο “ταραχοποιός” που προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σύγχρονο γεωπολιτικό “Γεφύρι της Άρτας”.

Διότι το “γεφύρι”, όταν ο ένας χτίζει και ο άλλος γκρεμίζει δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Στον μύθο, η γυναίκα του πρωτομάστορα θυσιάστηκε επειδή δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Στη γεωπολιτική, η καλύτερη άμυνα είναι να μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να γίνει το θύμα της ιστορίας.

Τα τετελεσμένα “επί χάρτου” και οι προθέσεις της Τουρκίας 

Το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα που έχει γίνει γνωστή, με τα νομοσχέδια που αναμένεται να ψηφιστούν τον Οκτώβριο. Όμως στο Αιγαίο η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει ούτε μισό βήμα πίσω από τις αναθεωρητικές τις βλέψεις. 

Μόλις το σκάνδαλο των 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων ξεχαστεί ή μόλις στριμωχτεί στην επόμενη στροφή ο Ερντογάν, η “Γαλάζια Πατρίδα” θα επιστρέψει “απροσδόκητα”. Καλό είναι λοιπόν να θυμόμαστε ότι, με την ψήφιση του νομοσχεδίου, θα αποτελεί νόμο εγκεκριμένο από την τουρκική εθνοσυνέλευση, όπως και το casus belli. Το πού μας οδήγησε το δεύτερο το γνωρίζουν και οι “πέτρες” πλέον, και παρόλα αυτά, το πού θα μας οδηγήσει το πρώτο αρνούμαστε να το δούμε.

Το σύμπλεγμα δε, Καστελλόριζου-Μεγίστης παραμένει “περικυκλωμένο” από το χαρακτηρισμένο, κατά δημοσιογραφικούς κύκλους, ως τουρκικό “βιλαέτι”(!) του ανακηρυχθέντος “Θαλάσσιου Πάρκου” – ενός εγχειρήματος που, αν και προς το παρόν παραμένει στα χαρτιά χωρίς φυσική υποδομή και εξοπλισμό στο πεδίο, οριοθετεί με σαφήνεια τις τουρκικές προθέσεις…