Άριστα ενημερωμένες πηγές αναφέρουν ότι, λίγες ημέρες πριν από την επίμαχη Συμφωνία της 7ης Αυγούστου, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών διέθετε κάποιες πληροφορίες περί επικείμενης υπογραφής της. Δεν ανησύχησε ιδιαίτερα και βασίστηκε σε ένα μήνυμα της σαουδαραβικής πλευράς που αποκοίμισε περαιτέρω την κυβέρνηση.

Το μήνυμα ήταν του τύπου «μην ανησυχείτε, η Συμφωνία αφορά μόνον θέματα αμυντικής βιομηχανίας και συμπαραγωγών», ενώ αποδείχθηκε ότι περιέχεται ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης.

Νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου 2026, η Αθήνα είχε πάλι αιφνιδιαστεί από τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των τριών χωρών της Συμφωνίας και της Αιγύπτου, στο Κάϊρο, υπό συντονισμό των ΗΠΑ σε υψηλό επίπεδο. Τότε, κρίθηκε επαρκής η αντιμετώπιση των εξελίξεων με τηλεφωνικές συνδιαλέξεις του κ. Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογό του.

Μάλιστα, το επιτελείο του υπουργού Εξωτερικών φέρεται ακόμα και να αναθάρρησε, όταν ακυρώθηκε, την τελευταία στιγμή, η συμμετοχή του Σαουδάραβα υπουργού Εξωτερικών, ως παρατηρητή, σε παράλληλη συνεδρίαση κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα, στις 7 Ιουλίου. Η ακύρωση της συμμετοχής αξιολογήθηκε, λανθασμένα, σαν δείγμα διαφωνιών Άγκυρας-Ριάντ, ενώ την ίδια ώρα οι παρασκηνιακές εξελίξεις ήταν εντελώς διαφορετικές.

Δυστυχώς, πρόκειται για άλλη μια αποτυχία -ακριβώς αυτής- της ιδιότυπης προσωπικής διπλωματίας που ασκεί ο Πρωθυπουργός μαζί με τα συνήθη επικοινωνιακά πυροτεχνήματα εσωτερικής εκμετάλλευσης. Για παράδειγμα, τον Ιούλιο του 2022, μετά τις συνομιλίες, στην Αθήνα, μεταξύ του κ. Μητσοτάκη και του “MBS”, οι διαρροές από το Μέγαρο Μαξίμου έκαναν λόγο για επικείμενες συμφωνίες άμεσων επενδύσεων 4 δισεκατομμυρίων ευρώ! Ασφαλώς, ένα τέτοιο σενάριο επιστημονικής φαντασίας δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να υλοποιηθεί.

Οι Patriot και τα ανεκπλήρωτα ανταλλάγματα από την Σαουδική Αραβία

Τελικά, οι «καθαρές» άμεσες επενδύσεις από τη Σαουδική Αραβία ήταν € 9 εκατομμύρια το 2022, αρνητικές κατά € 20 εκατ. το 2023, € 12 εκατ. το 2024 και περίπου στο ίδιο επίπεδο (ανεπίσημη ακόμα εκτίμηση) το 2025. Το δε συνολικό σαουδαραβικό «απόθεμα» άμεσων επενδύσεων στην Ελλάδα εκτιμάτο σε μόλις € 64 εκατ. στα μέσα του 2025. Τουλάχιστον, το τρέχον έτος, σημειώθηκε κάποια πρόοδος στο σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών, αν και εκκρεμεί ακόμα η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης.

Παράλληλα, με την ίδια μέθοδο των σκόπιμων υπερβολών, έχει καλλιεργηθεί η λανθασμένη εικόνα πως η αεράμυνα της Σαουδικής Αραβίας εξαρτάται, σχεδόν αποκλειστικά, από την ελληνική πυροβολαρχία Patriot (με περίπου 100 στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας) στην πόλη Γιανμπού, στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο ρόλος της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), από τα τέλη του 2021, είναι όντως σημαντικός και η δράση της πολύ επιτυχημένη (κατάρριψη πυραύλων και drones και απόκτηση επιχειρησιακής πείρας), αλλά αποτελεί μόνον ένα μέρος του πολυεθνικού σχεδίου «Ολοκληρωμένης Πυραυλικής Άμυνας» της Σαουδικής Αραβίας (IAMD).

Στην IAMD συμμετέχουν, εκτός της Ελλάδας και της ίδιας της φιλοξενούσας χώρας, η Βρετανία, τα ΗΑΕ, οι ΗΠΑ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Πακιστάν. Η όποια σαουδαραβική «ευγνωμοσύνη» μοιράζεται μεταξύ αυτών των χωρών και, ατυχώς, ουδέποτε εξελίχθηκε σε σημαντικό διπλωματικό πλεονέκτημα της Ελλάδας. Υπό τα νέα δεδομένα της «Συμφωνίας της Μέκκας», το δίλημμα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση είναι η ανάκληση ή μη της πυροβολαρχίας Patriot.

Από τη μία πλευρά, είναι στρατηγικά λανθασμένο, αντιφατικό ή και παγκόσμια πρωτοτυπία η Ελλάδα να συμμετέχει στην άμυνα μίας χώρας που, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να στραφεί εναντίον της (διπλωματικά ή και στρατιωτικά), αν η Τουρκία ζητήσει τη συνδρομή της λόγω δήθεν εξωτερικής επίθεσης. Από την άλλη πλευρά, η απόφαση εσπευσμένης επιστροφής της ΕΛΔΥΣΑ θα επιδείνωνε τις διμερείς διπλωματικές σχέσεις και θα αποτελούσε αφορμή για την καθυστέρηση υλοποίησης ή και αθέτηση των υποσχέσεων του Ριάντ προς την Αθήνα.

Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, η κυβέρνηση παραμένει αναποφάσιστη. «Αγοράζοντας χρόνο», ισχυρίζεται -ανεπίσημα- ότι η ανανέωση της συμφωνίας παραμονής των Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν γίνεται πλέον σε ετήσια, αλλά σε μηνιαία βάση. Αυτό δεν είναι απόλυτα ακριβές και η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Συγκεκριμένα, πέρυσι το Σεπτέμβριο, το ΚΥΣΕΑ αποφάσισε την ανανέωση της παραμονής της ΕΛΔΥΣΑ κατά ένα ακόμα χρόνο, από το Νοέμβριο του 2025 ως το Νοέμβριο του 2026.

Επιπλέον -για πρώτη φορά από το 2021- εγκρίθηκε η πρόβλεψη («οψιόν») αυτόματης παράτασης της Συμφωνίας για ακόμα ένα χρόνο υπό τους ίδιους όρους και με τον ίδιο εξοπλισμό. Μέχρι, δηλαδή, το Νοέμβριο του 2027. Η εναλλακτική εκδοχή, περί επαναξιολόγησης σε μηνιαία βάση, λέγεται ότι προέκυψε από τον περασμένο Μάρτιο λόγω των αυξημένων εθνικών αναγκών μετά την περιφερειακή αστάθεια που προκαλεί η κρίση στο Ιράν.

Η αυτοπαγίδευση της Ελλάδας με τους Patriot

Ωστόσο, η μηνιαία επαναξιολόγηση παραμένει σε θεωρητική βάση, χωρίς σχετική ενημέρωση προς τη Σαουδική Αραβία και τις συμμαχικές Αρχές της IAMD. Και, ουσιαστικά, δεν τίθεται θέμα ετήσιας, εξάμηνης ή μηνιαίας περιοδικότητας, γιατί -ούτως ή άλλως- ανάκληση των Patriot μπορούσε και μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή.

Η Πολεμική Αεροπορία διατηρούσε και διατηρεί την πλήρη κυριότητα και απόλυτη εξουσία επί των Patriot με μοναδική εξαίρεση, όπως συμβαίνει σε όλες τις παρόμοιες πολυεθνικές αποστολές, τη λήψη τακτικών αποφάσεων κατά τη διάρκεια αναχαιτίσεων από την IAMD. Εξάλλου, όπως επίσης προβλέπεται σε όλες τις ανάλογες διακρατικές συμφωνίες, υπάρχει και πρόβλεψη καταγγελίας της ισχύος της Συμφωνίας Αθήνας-Ριάντ με συγκεκριμένες διαδικασίες και χρονικά στάδια.

Επομένως, η δυνατότητα μηνιαίας επαναξιολόγησης υπήρχε από την αρχή και δεν αποτελεί κάποια φαεινή ιδέα του Μεγάρου Μαξίμου μετά τον αιφνιδιασμό της σύμπραξης Ριάντ-Άγκυρας-Ισλαμαμπάντ. Στο εξής, το μείζον ζήτημα θα είναι η ορθή αξιολόγηση, η ενδεχόμενη απόφαση και ο χρόνος πιθανής καταγγελίας της Συμφωνίας Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας, απαιτώντας λεπτούς ελληνικούς χειρισμούς κατά τη μεταβατική περίοδο απόσυρσης του συστήματος.

Προοδευτικά, η όλη κατάσταση εξελίσσεται σε αυτοπαγίδευση της Ελλάδας. Με προσωπική ευθύνη του Πρωθυπουργού, καθώς ούτε τον Οκτώβριο του 2023 (τρομοκρατικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ και πυραυλικές απειλές των Χούθι) ούτε το Μάρτιο του 2023 (Ιράν και Χούθι) αποδέχθηκε τις εισηγήσεις επαναπατρισμού της ΕΛΔΥΣΑ και των Patriot με το λογικό επιχείρημα των αυξημένων εθνικών αναγκών. Προτίμησε τη σύσφιγξη των προσωπικών σχέσεων και τα προσδοκώμενα διπλωματικά και επενδυτικά ανταλλάγματα που ποτέ δεν ήρθαν.

Και φυσικά, υπό τα σημερινά δεδομένα, παραμένει μακρινό όνειρο το μέχρι πρότινος φημολογούμενο αντάλλαγμα του -μερικού ή συνολικού- εκσυγχρονισμού των ελληνικών Patriot με δαπάνες της Σαουδικής Αραβίας (κατά μετριοπαθείς υπολογισμούς, ο προϋπολογισμός ξεπερνά τα € 350 εκατομμύρια, χωρίς να συνυπολογίζεται το μεγάλο κόστος επαναπιστοποίησης-συντήρησης των βλημάτων).

Όχι για πολιτική ισότητα Κούρδων και Τούρκων και για περισσότερη δημοκρατία στην Τουρκία που πάντοτε υστερεί εν σχέσει με τις βασικές της αρχές , την  ανεξάρτητη δικαιοσύνη, τήρηση του Νόμου κι ελευθέρα  πληροφόρηση της κοινής γνώμης. 

Ελάχιστα έχουν γίνει προς την κατεύθυνση αυτή ακόμη και για  Τούρκους ενώ προετοιμάζεται το έδαφος για ισοβιότητα του προέδρου της χώρας. Ένα άλλο αντιδημοκρατικό μέσο.

Η αλήθεια είναι ότι η Κουρδική αντίσταση τα τελευταία 42 χρόνια, κόστισε 40.000 φόνους  ανθρώπων στην Τουρκία, την επιβολή του στρατιωτικού νόμου στις νοτιοανατολικές περιοχές της Τουρκίας, που ισχύει ακόμη σήμερα και την κήρυξη του μαχητικού Κουρδικού βραχίονα, του ΡΚΚ ως «τρομοκρατικού» απ’ τις ΗΠΑ και την ΕΕ. ΄Επρόκειτο για  απελευθερωτικό αγώνα που διεξάγετο απ’ της εποχής του Ξενοφώντος τον 5ον αιώνα π.Χ. όταν το Κουρδιστάν των αρχαίων «Καρδούχων» ανήκε στην Περσική αυτοκρατορία (Κύρου ανάβαση).

Η εύθραυστη ειρήνη της Τουρκίας και η δύσκολη ενσωμάτωση των Κούρδων

Τον Οκτώβριο του 2024, το ΡΚΚ απεφάσισε να καταθέσει τα όπλα, με σύμφωνη γνώμη του εγκλείστου ηγέτη Οτσαλάν στις αυστηρές φυλακές στα Πριγκιπονήσια του Βοσπόρου και  πρόταση  του κυβερνητικού συνεταίρου Μπαχτσελί στην Άγκυρα.

Ο Κουρδικός λαός, εντός της Τουρκίας αλλά και στο βόρειο Ιράκ, Περσία – ακόμη και στην Συρία που έχει καταφύγει, αναμένει την εφαρμογή των μέτρων επιεικείας του Ερντογάν προτού πεισθεί ότι είναι ειλικρινή. Έως τότε η ειρήνη στην Τουρκία θα είναι εύθραυστη όσο και επιθυμητή στην ασταθή γείτονα χώρα . 

Στην χώρα μας, περάσαν από το 1947 περί τα 28 χρόνια έως ότου νομιμοποιηθεί το ΚΚΕ το 1975 και βραδέως ενσωματώθηκαν οι κομμουνιστές στην Ελληνική κοινωνία, χάρις τα «μέτρα επιεικείας» του στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα που ήταν αντικομμουνιστής και του συντάγματος 1974 του Κων/νου Καραμανλή, νομιμότητα που ακόμη και σήμερα δεν έχει αποδεχθεί το ΚΚΕ.

Εξ ίσου χρονοβόρος θα είναι η ένταξη των Κούρδων στην πολυφυλετική κοινωνία της γειτονικής χώρας όπου επικρατεί το βαθύ Τουρκικό κράτος.

Το πακέτο περιλαμβάνει 70 βαλλιστικούς πυραύλους M39 ATACMS, 12 συστήματα πολλαπλής εκτόξευσης M270 MLRS, 2.524 ρουκέτες M26 με κεφαλές DPICM και 47.000 βλήματα πυροβολικού M509A1 των 203 χιλιοστών. Η σχετική διαδικασία έχει ήδη γνωστοποιηθεί στο αμερικανικό Κογκρέσο, καθώς για την επανεξαγωγή αμερικανικού στρατιωτικού υλικού από τρίτη χώρα απαιτείται η έγκριση της Ουάσιγκτον.

Η Human Rights Watch, η οποία δημοσιοποίησε τις λεπτομέρειες της υπόθεσης, αναφέρει ότι τα συγκεκριμένα όπλα περιέχουν συνολικά περισσότερα από 10 εκατομμύρια μικρά εκρηκτικά. Πρόκειται για οπλικά συστήματα που είχαν παραχθεί, εν μέρει, στην Τουρκία βάσει αμερικανικών αδειών από το 1987 και βρίσκονται εδώ και δεκαετίες στα τουρκικά αποθέματα.

Τα εκατομμύρια μικρά εκρηκτικά

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ενημέρωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών προς το Κογκρέσο, η συμφωνία αφορά:

• 70 πυραύλους M39 ATACMS, καθένας από τους οποίους φέρει 950 μικρά εκρηκτικά M74, δηλαδή συνολικά 66.500.
• 2.524 ρουκέτες M26, καθεμία με 644 μικρά εκρηκτικά M77 DPICM, δηλαδή συνολικά 1.625.456.
• 47.000 βλήματα M509A1 των 203 χιλιοστών, καθένα από τα οποία περιέχει 180 μικρά εκρηκτικά M42 DPICM, δηλαδή συνολικά 8.460.000.

Συνολικά, τα τρία αυτά συστήματα περιλαμβάνουν 10.151.956 μικρά εκρηκτικά. Τα M39 ATACMS είναι η παλαιότερη έκδοση του γνωστού αμερικανικού βαλλιστικού πυραύλου και έχουν εμβέλεια περίπου 165 χιλιομέτρων. Τα συγκεκριμένα πυρομαχικά χρησιμοποιούν κεφαλή διασποράς, η οποία απελευθερώνει μεγάλο αριθμό εκρηκτικών στην περιοχή του στόχου.

Η αμερικανική έγκριση στην Τουρκία

Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ενημέρωσε το Κογκρέσο στις 6 Αυγούστου 2026 για την προτεινόμενη μεταφορά αμερικανικής προέλευσης οπλικών συστημάτων από την Τουρκία στην Ουκρανία. Τα σχετικά έγγραφα δημοσιεύθηκαν στο Congressional Record. Σύμφωνα με την αμερικανική ενημέρωση, η Τουρκία επιδιώκει να μειώσει τα αποθέματά της από παλαιότερα αμυντικά συστήματα, ώστε να επενδύσει τους οικονομικούς της πόρους στον εκσυγχρονισμό και στη συντήρηση των οπλικών της συστημάτων.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία επιδιώκει να αποκτήσει τα συγκεκριμένα όπλα για να ενισχύσει τις επιθετικές και αμυντικές δυνατότητές της, καθώς συνεχίζει τον πόλεμο απέναντι στη Ρωσία. Η Ουκρανία διαθέτει ήδη πυρομαχικά ίδιου ή ουσιαστικά παρόμοιου τύπου. Η διαδικασία προβλέπει 15ήμερη περίοδο κοινοβουλευτικού ελέγχου. Εφόσον το Κογκρέσο δεν υιοθετήσει μέτρο που να μπλοκάρει την επανεξαγωγή εντός αυτής της περιόδου, η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει. Η μεταφορά αναμένεται να ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Γιατί τα πυρομαχικά διασποράς προκαλούν αντιδράσεις

Το πιο ευαίσθητο στοιχείο της συμφωνίας είναι η παρουσία των πυρομαχικών διασποράς. Η Human Rights Watch προειδοποιεί ότι τα πυρομαχικά διασποράς είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για τους αμάχους, καθώς διασκορπίζουν μεγάλο αριθμό μικρών εκρηκτικών σε μεγάλη έκταση. Ορισμένα από αυτά δεν εκρήγνυνται κατά την επίθεση και μπορεί να παραμείνουν στο έδαφος για χρόνια, αποτελώντας διαρκή κίνδυνο για τους αμάχους και λειτουργώντας ουσιαστικά σαν νάρκες.

Η Σύμβαση για τα Πυρομαχικά Διασποράς απαγορεύει τη χρήση, την παραγωγή, τη μεταφορά και την αποθήκευση τέτοιων όπλων για τα κράτη που έχουν προσχωρήσει σε αυτήν. Η HRW σημειώνει ότι 112 χώρες έχουν ενταχθεί στη σχετική σύμβαση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Παράλληλα, στις ΗΠΑ ισχύει από το 2009 περιορισμός στις εξαγωγές πυρομαχικών διασποράς μέσω του ετήσιου αμυντικού προϋπολογισμού. Η HRW επισημαίνει ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε παρακάμψει τον περιορισμό για προηγούμενες αποστολές προς την Ουκρανία.

Η Τουρκία ως ενδιάμεσος κρίκος

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία επειδή η Τουρκία βρίσκεται ταυτόχρονα στη θέση του κατόχου αμερικανικού οπλικού υλικού, του μεταβιβαστή του προς την Ουκρανία και μέλους του ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα διατηρεί παράλληλα στενές σχέσεις με τη Μόσχα και έχει παίξει ρόλο μεσολαβητή στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να παρέχει στρατιωτική υποστήριξη στο Κίεβο.

Η συγκεκριμένη συμφωνία, επομένως, δεν αφορά μόνο την αξιοποίηση παλαιών τουρκικών αποθεμάτων. Συνδέεται και με την προσπάθεια της Άγκυρας να αποσύρει παλαιότερα αμερικανικής προέλευσης συστήματα και να απελευθερώσει πόρους για τον εκσυγχρονισμό των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων. Για την Ουκρανία, από την άλλη πλευρά, η απόκτηση 70 ATACMS και 12 M270 έχει ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία, καθώς ενισχύει τις δυνατότητές της για πλήγματα μεγάλης εμβέλειας.

Το Κογκρέσο έχει τον τελευταίο λόγο

Η Human Rights Watch καλεί το αμερικανικό Κογκρέσο να εμποδίσει τη μεταφορά, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα πυρομαχικά είναι παρωχημένα, ανακριβή και ενέχουν προβλέψιμους κινδύνους για τους αμάχους.

Μέχρι να ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία στις ΗΠΑ, είναι επομένως ακριβέστερο να γίνεται λόγος για προτεινόμενη μεταφορά και όχι για ολοκληρωμένη παράδοση.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς συνδέει σε μία συμφωνία την Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ουκρανία, ενώ παράλληλα φέρνει ξανά στο προσκήνιο το εξαιρετικά αμφιλεγόμενο ζήτημα της χρήσης πυρομαχικών διασποράς στον πόλεμο.

Άλλες πηγές

Congressional Record / αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών – η κοινοποίηση της προτεινόμενης μεταφοράς αμερικανικής προέλευσης οπλικών συστημάτων από την Τουρκία στην Ουκρανία, η οποία δημοσιεύθηκε στο Congressional Record στις 6 Αυγούστου 2026.

Οι θύμισες, για όσους έζησαν εκείνες τις ημέρες, του Αυγούστου του 1996, είναι ακόμη πιο έντονες. Ο Τάσος Ισαάκ δολοφονήθηκε με τον πιο άγριο τρόπο από τους «Γκρίζους Λύκους». Πήγε να απεγκλωβίσει συνάνθρωπο του από τα χέρια τους, ήταν άοπλος και κτυπήθηκε με μανία μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή.  Λίγες ημέρες μετά ο Σολωμός. Μετά την κηδεία του Τάσου Ισαάκ, στις 14 Αυγούστου, έχει πάρει την απόφαση του.

Ισαάκ και Σολωμού: Η μνήμη δεν θα γίνει σιωπή

Άναψε το τελευταίο του τσιγάρο και έτρεξε, προσπέρασε τον στρατιώτη της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που στεκόταν εκεί (απλά στεκόταν) και πέρασε στα κατεχόμενα. Ακούγονταν φωνές, οι οποίες τον καλούσαν να σταματήσει. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό για να κατεβάσει τη σημαία του κατακτητή.

Από το τουρκικό φυλάκιο, στο οποίο βρισκόταν και ο Ραούφ Ντενκτάς, ακούστηκαν πυροβολισμοί. Ο Σολάκης κτυπήθηκε. Κρατήθηκε από τον ιστό και σιγά-σιγά γλίστρησε προς τη γη. Ο Σολωμός, εκείνη την ώρα, θύμισε τον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα, οι οποίοι το βράδυ της 30^ης Μαΐου 1941, κατέβασαν τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.

Οι δολοφόνοι του Τάσου και του Σολωμού, αναγνωρίσθηκαν, είναι γνωστοί. Έχουν εκδοθεί εντάλματα σύλληψης και καταζητούνται. Φαίνεται-με βάση και τα όσα ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στην εκδήλωση του περασμένου Σαββάτου- αναμένονται σοβαρές εξελίξεις σε σχέση με αυτό το ζήτημα. Επιτέλους, 30 χρόνια μετά. Τα εγκλήματα, η βαρβαρότητα, δεν παραγράφονται. Οι ένοχοι πρέπει να τιμωρηθούν. Και όσοι τους καλύπτουν τριάντα χρόνια από το έγκλημα.

Η θυσία του Τάσου και του Σολωμού, το καλοκαίρι του 1996, είχε ταρακουνήσει την κυπριακή κοινωνία, που είχε βυθιστεί στη λήθη. Η κόρη του Τάσου, Αναστασία, στην εκδήλωση του περασμένου Σαββάτου, υποσχέθηκε ότι η μνήμη δεν θα μετατραπεί σε σιωπή. «Και αν η Πολιτεία δεν μας στείλει τα δελφίνια, εμείς θα τα βρούμε. Και θα κολυμπήσουμε μαζί τους, από την Πάφο μέχρι την Κερύνεια», είπε.

Δεν ξεχνώ

Όλα αυτά συνέβησαν πριν 30 χρόνια. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξεχνούν. Θυμούνται τον Τάσο Ισαάκ, το Σολωμό Σολωμού, την κατεχόμενη γη. Και αντί σε αυτούς, στον Τάσο και στο Σολωμό να στρεφόμαστε, όχι μόνο επετειακά, αλλά καθημερινά, μια κοινωνία ασχολείται με τις στιλιστικές επιλογές ενός περαστικού, ο οποίος μετατρέπει τα πάντα σε χαβαλέ.

Μπορεί να ζούμε σε μια καθόλα αντιηρωική εποχή. Σε μια εποχή κατά την οποία οι ήρωες, οι ηρωικές πράξεις είναι φαινόμενο ξένο προς τις συνήθειες μιας κοινωνίας με χαρακτηριστικά υπερβολής, ατομικισμού, φιλοκερδίας και ενίοτε μιας αρρωστημένης αυτοπροβολής. Υπάρχουν, ωστόσο και εκείνοι που υπερβαίνουν τα συμβατικά και επιλέγουν να αναμετρούνται με τον κίνδυνο και με το θάνατο. Ο Τάσος Ισαάκ και Σολάκης ήταν και είναι το σημείο αναφοράς και όχι -φευ- οι χαβαλέδες που βρήκαν χώρο- με ευθύνη των σοβαροφανών- σε ένα παρακμιακό πολιτικό σκηνικό.

Την ημέρα εκείνη, για να φύγει από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ οδηγήθηκε σ’ ένα άλλο αεροπλάνο με όχημα ανεφοδιασμού, ενώ το Air Force One απογειώθηκε με επιβάτες μια δωδεκάδα δημοσιογράφων, οι οποίοι ήταν πεπεισμένοι ότι ταξίδευαν με τον Ντόναλντ Τραμπ. Αυτός ο τελευταίος επιβιβάσθηκε τελικά σε άλλο αεροπλάνο.

«Φαντάζομαι ότι υπήρχε απειλή. Δεν ρώτησα πολλά περισσότερα», είπε χθες το βράδυ ο πρόεδρος, όταν ερωτήθηκε για το λόγο που έκανε την υπηρεσία προστασίας του, την Secret Service (Μυστική Υπηρεσία), να τον συμβουλεύσει να κάνει αυτό τον ελιγμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ, προσπαθώντας φανερά να υποβαθμίσει το επεισόδιο, δήλωσε ότι «δεν εξεπλάγην», «είμαι αντικείμενο πολλών απειλών τις οποίες δεν γνωρίζετε». Το θέμα έγινε ωστόσο πολιτικό: αργότερα χθες, ο επικεφαλής της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Γερουσία Τσακ Σούμερ είχε ζητήσει «να ενημερωθούν αμέσως» οι κοινοβουλευτικοί. «Είναι απαράδεκτο να υπάρχει άγνοια του Κογκρέσου», τόνισε.

Κοντέινερ ανεφοδιασμού

Αυτό το ταξίδι της επιστροφής από την Τουρκία ήταν εξαρχής περιπετειώδες. Ο Ντόναλντ Τραμπ επρόκειτο να αναχωρήσει από την Άγκυρα για το Ηνωμένο Βασίλειο με το ίδιο Boeing 747 που είχε έρθει, ένα αεροπλάνο το οποίο του είχε προσφερθεί από το Κατάρ και είχε υποβληθεί σε πολυδάπανες τροποποιήσεις.

Όμως ανησυχίες για την ασφάλειά του είχαν οδηγήσει τον Λευκό Οίκο να αλλάξει πρόγραμμα την τελευταία στγμή και να τον βάλει να ταξιδέψει με το παλιό αεροπλάνο, που θεωρούνταν περισσότερο ασφαλές. Σ’ αυτό λοιπόν το αεροπλάνο είχε επιβιβασθεί ο αμερικανός πρόεδρος, κάτω από τις κάμερες και τους φωτογραφικούς φακούς των δημοσιογράφων.

Σε φωτογραφία του Γαλλικού Πρακτορείου που είχε τραβηχτεί προηγουμένως, φαίνονται καθαρά δύο κοντέινερ ανεφοδιασμού πάνω σε υδραυλικούς μηχανισμούς, το ένα στο μπροστινό μέρος του αεροπλάνου, το άλλο πίσω. Σύμφωνα με τον αμερικανικό Τύπο, ο Ντόναλντ Τραμπ βγήκε από το αεροπλάνο μέσα σ’ ένα απ’ αυτά τα κοντέινερ για να επιβιβασθεί σε άλλο αεροπλάνο της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, ένα C-32A.

Η Wall Street Journal επικαλείται αμερικανό αξιωματούχο, σύμφωνα με τον οποίο το Ισραήλ ενημέρωσε τις Ηνωμένες Πολιτέιες για μια απειλή επίθεσης με φορητό πύραυλο εδάφους-αέρος εναντίου του αεροπλάνου. Η εφημερίδα διευκρινίζει πως υψηλόβαθμοι αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, παρέμειναν σ’ αυτό.

Φινιστρίνια

Το ίδιο και οι δώδεκα δημοσιογράφοι, που ταξίδευαν στο πίσω μέρος του αεροπλάνου, σε μια καμπίνα που δεν επικοινωνεί με το χώρο που προορίζεται για τον προεδρο, στο εμπρός μέρος, και οι οποίοι δεν κατάλαβαν τίποτε από την επιχείρηση – η ασφάλεια τους είχε εξάλλου ζητήσει να κατεβάσουν τα σκιάδια στα φινιστρίνια, κάτι ασυνήθιστο έξω από ζώνες μάχης.

Μόλις έφθασε στη στρατιωτική βάση του Μίλντενχολ, στην ανατολική Αγγλία, λίγο πριν απ’ αυτό το αεροπλάνο-δόλωμα, ο 80χρονος δισεκατομμυριούχος ανέβηκε σ’ αυτό, και πάλι μυστικά και χωρίς η Washington Post να μάθει πώς. Μετά κατέβηκε τη σκάλα μπροστά στους δημοσιογράφους πριν επιβιβασθεί αμέσως, μαζί τους, στο αεροπλάνο που είχε προσφερθεί από το Κατάρ για να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρ’ ότι υπήρξε ο ίδιος κατ’ εξοχήν ευρωπαϊστής αλλά και ένθερμος θιασώτης της ΕΟΚ, δεν δίστασε όμως να αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ – πράγμα για το οποίο υπέστη κριτική κυρίως γιατί έτσι ενισχυόταν έτι περαιτέρω η θέση της Τουρκίας στην ΝΑ πτέρυγα της συμμαχίας – δείχνοντας έμπρακτα την δυσαρέσκειά του για τον ρόλο των συμμάχων στο ελληνικό δράμα. Μετά όμως από αυτό το θυμικό-συναισθηματικό ξέσπασμα το οποίο απηχούσε την αντίδραση και του λαού και του πολιτικού κόσμου, έσπευσε αμέσως και σε όλους τους τόνους να δηλώσει στη Βουλή το περίφημο “Η Ελλάς ανήκει εις την Δύσιν”.

Και βέβαια να το χρησιμοποιήσει ως γέφυρα και βασικό επιχείρημα για την ισότιμη είσοδο της χώρας στο κλαμπ των προνομιούχων Ευρωπαίων. Δηλαδή την τότε ΕΟΚ και νυν ΕΕ. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής πίστευε ότι εάν τα σύνορα της Ελλάδας ταυτίζονταν με τα σύνορα της ενωμένης Ευρώπης, αυτό θα διασφάλιζε τη χώρα απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα ενώ συγχρόνως θα επέτρεπε – καλύτερα θα επέβαλε – στην οικονομία της να κολυμπήσει στα βαθιά (δική του έκφραση).

Αντίθετα, ο Ανδρέας Παπανδρέου, από την πρώτη στιγμή και με την απόλυτη πρόθεση να αμφισβητήσει την πολιτική Καραμανλή σε κάθε επίπεδο, δήλωνε urbi et orbi ότι η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες – κάτι που όσο κι αν ακούγεται λαϊκιστικά αυτονόητο, στη πράξη αποδείχθηκε ότι δεν είναι – και ότι η ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ αποτελούν το ίδιο συνδικάτο. Τέτοιες δηλώσεις τρόμαζαν τότε τους συντηρητικούς που ζητούσαν μιαν ομαλή μετάβαση από τη χούντα στον κοινοβουλευτισμό στο πλαίσιο της σιωπηρής αλληλεγγύης της δεξιάς, ενώ ο Αντρέας πολιτευόμενος αριστερότερα του προσφάτως νομιμοποιημένου και σταθερά συντηρητικού-καχύποπτου ΚΚΕ (το οποίο φοβόταν, όχι άδικα, πάλι μια αμερικανοκίνητη εκτροπή), κέρδιζε τις εντυπώσεις και τις καρδιές.

Ο Ανδρέας και η Δύση

Όταν μάλιστα έγινε κυβέρνηση, άλλαξε άρδην την εξωτερική πολιτική – καλύτερα διεύρυνε – ταυτιζόμενος με το κίνημα των – Ανεξαρτήτων  εκτός ΝΑΤΟ και συμφώνου της Βαρσοβίας – και αναζητώντας τον τρίτο δρόμο προς τον σοσιαλισμό. Πρόσωπα αναφοράς ήταν βέβαια τότε ο Ούλοφ Πάλμε της Σουηδίας, ο Βίλυ Μπραντ της Δυτικής Γερμανίας, ο Φρανσουά Μιτεράν της Γαλλίας κ.α. Η Γαλλία ούτως ή άλλως ήταν η πιο φιλική προς την μεταπολιτευτική Ελλάδα χώρα της Δύσης είτε με τον Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, προσωπικό φίλο του Καραμανλή είτε με τον Μιτεράν, φίλο της Μελίνας και του Ανδρέα.

Μην ξεχάσουμε τον ρόλο του επίσης Γάλλου Ζακ Ντελόρ σε σχέση με την χώρα μας και την ένταξή της στην ΕΟΚ. Ο Παπανδρέου όμως προχώρησε ακόμη περισσότερο: Συνήψε σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με τα καθεστώτα Καντάφι στη Λιβύη και Άσαντ στη Συρία, προσέγγισε τους Παλαιστίνιους και τον Αραφάτ και αναβάθμισε τις σχέσεις της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο. (Ο Καραμανλής είχε πράξει τα ανάλογα στο χώρο των Βαλκανίων). Τότε αυτή η πολιτική ενοχλούσε το συντηρητικό κοινό της ΝΔ σήμερα όμως ασφαλώς μπορεί να θεωρηθεί δικαιωμένη σε πολλά σημεία.

Γιατί η Ελλάδα έκτοτε, ως ανήκουσα στη Δύση, συμμετείχε με τους συμμάχους της στην ανατροπή των καθεστώτων του Καντάφι και του Άσαντ, το απτό αποτέλεσμα όμως ήταν – πέραν του χάους και της ανατροπής των ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή μας – η Τουρκία να εισβάλει έμμεσα ή άμεσα τόσο στη Λιβύη, όσο και στην Συρία καθιστάμενη ipso facto μείζων περιφερειακή δύναμη.

Και βέβαια να παραμείνει στα de facto κεκτημένα της εκβιάζοντας, διεκδικώντας και υπογράφοντας μνημόνια που παραβιάζουν ευθέως τα εθνικά μας δίκαια. Παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο. Τα Ίμια και οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο παράλληλα με την κατοχή της Βόρειας Κύπρου ήταν μόνο η αρχή. Αφού η πολιτική της γείτονος ήταν και είναι να δημιουργεί “δίκαιο” την ώρα που εμείς βουρλιζόμαστε να ποντίσουμε ένα απλό καλώδιο στα δικά μας πελάγη.

Η πολυδιάστατη ελληνική ιδιαιτερότητα

Το μονόχορδα λοιπόν επαναλαμβανόμενο “ανήκομεν εις την Δύσιν” και στη σωστή πλευρά της – τραμπικής – ιστορίας όχι μόνο δεν μας βοήθησε πολιτικά αλλά αντίθετα μας εξέθεσε σε συμμάχους που σταδιακά γίνονταν εχθροί. Επειδή εξωτερική πολιτική σημαίνει πάνω απ’ όλα ένα λεπτό όσο και ανθεκτικό πλέγμα ισορροπιών ανάμεσα στο εθνικό μας συμφέρον και στα συμφέροντα των εταίρων μας.

Όμως το “ανήκομεν εις την Δύσιν” το οποίο ακολούθησαν έκτοτε με κάποιες, έστω, παραλλαγές όλοι οι πρωθυπουργοί της ΝΔ – θυμίζω το άνοιγμα προς τη Ρωσία του Κώστα Καραμανλή που ενόχλησε τόσο την Ουάσινγκτον – δεν έχει καμία σχέση με την τωρινή, δουλική πρόσδεση στο άρμα των ΗΠΑ – ΕΕ (λέγε με Τραμπ) που ακολουθεί το δίδυμο Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη. Ποτέ άλλοτε η εξωτερική μας πολιτική δεν ήταν τόσο ετεροκινούμενη, παθητική και υποταγμένη στην…σωστή, όσο και ανισόρροπη, πλευρά της ιστορίας.

Χωρίς ισορροπίες, αντίβαρα, εναλλακτικές προτάσεις. Με την Τουρκία να μεσολαβεί (!) ανάμεσα σε Πούτιν και Ζελένσκι ενώ εμείς να αποδυναμώνουμε την άμυνα της χώρας στέλνοντας οπλικά συστήματα από τα νησιά ή τα σύνορα εναντίον… της Ρωσίας και να γίνονται Αλεξανδρούπολη και Σούδα οι βάσεις που πρωταγωνιστούν στους πολέμους των ΗΠΑ στην περιοχή μας.

Και έτσι ώστε να ισχύει σήμερα το οξύμωρο, ελληνικοί Patriot να υπερασπίζονται την Σαουδική Αραβία και την Aramco απέναντι στο Ιράν – που ποτέ δεν ήταν εχθρικό απέναντι μας, αντίθετα τροφοδοτούσε με φθηνό πετρέλαιο τους συριζανέλ – την ίδια στιγμή που το Ριάντ και η Άγκυρα συνομολογούν σύμφωνο αμυντικής αλληλοκάλυψης με την…εχθρά Αθήνα να αιφνιδιάζεται πάλι. Ανήκομεν όντως στην Δύσιν λοιπόν και μόνο σ’ αυτή; Μήπως αυτό το δόγμα χρειάζεται ριζική αναθεώρηση; Για παράδειγμα, τα συμφέροντα που έχει λ.χ ο ελληνικός εφοπλισμός στον Κόλπο ή οι πολιτικές και οι εμπορικές σχέσεις μας με την Κίνα, πού εντάσσονται;

Ο ρόλος της Δύσης

Φοβάμαι ότι το ανήκομεν εις την Δύσιν ίσχυσε άπαξ και για συγκεκριμένους λόγους αλλά δεν εκφράζει, δεν μπορεί να εκφράσει, την πολυδιάστατη, ελληνική ιδιαιτερότητα. Θα λέγαμε μαξιμαλιστικά ότι μάλλον η Δύση ανήκει σ’ εμάς πολιτιστικά – ασχέτως αν οι αναθεωρητές της αρχίζουν την ιστορία της Δύσης από τον… Καρλομάγνο – και εν πάση περιπτώσει ότι πρόκειται για το γνωστό αφήγημα που οι Μεγάλες Δυνάμεις επέβαλαν στο υπό ομηρία προτεκτοράτο τους μετά το 1821. Ένα κρατίδιο – παρακολούθημα κυρίως της Μ. Βρετανίας με εγγενές σύμπλεγμα που φιλοδοξούσε να γίνει “εφάμιλλον των ευρωπαϊκών”.

Κι ενώ η ένδοξος μας Επανάσταση άρχισε από τον Δούναβη και στόχευε από το Ιόνιο ως τον Πόντο και τη Μαύρη Θάλασσα, ο ιστορικός “ρεαλισμός”, η πολιτική μας ανεπάρκεια αλλά και τα συμμαχικά συμφέροντα που δεν ήταν ποτέ σταθερά – καληώρα – μάς καταδίκασαν στη μια πλευρά του Αιγαίου. Παρότι η καρδιά μας – και η ιστορία και ο πολιτισμός μας – βλέπει πάντα και προς την άλλη: Την Ιωνία, τον Πόντο, τον Βόσπορο, την Αντιόχεια, την Αλεξάνδρεια. Εκεί δηλαδή που ανέκαθεν άνθιζε ο Ελληνισμός έχοντας τα φτερά του απλωμένα σαν αητός και στη δύση και στην ανατολή. Το ελληνικό έθνος ανέκαθεν συγκροτούσε μιαν αυτοκρατορία όχι όμως με την συνήθη, ιμπεριαλιστική έννοια. Όχι κατακτητικά, όχι επιθετικά αλλά με την αδιάκοπη καλλιέργεια ενός υπέροχου πολιτισμού.

Από την προομηρική εποχή ακόμη, ως τους αλεξανδρινούς χρόνους και το υπερχιλιετές Βυζάντιο. Ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος, ο ίδιος περισσότερο από κατακτητής, ήταν ένας γοητευμένος και γοητευτικός ταξιδευτής. Εξ ου και η αστείρευτη αποδοχή του μύθου του στην Ανατολή. Αλλά και σε εποχές δουλείας ο ελληνισμός κατάφερνε και να επιβιώνει και να επιβάλλεται πολιτιστικά. Ως φορέας μιας πνευματικής υπερδομής που υπερείχε συμβιώνοντας με αλλότριους πληθυσμούς, και αφομοιώνοντας και αφομοιούμενη. Μία συγκλονιστική παράδοση την οποία πάντως αδυνατεί η νεοφαναριώτικη ελίτ της χώρας και να κατανοήσει και να υπηρετήσει.

Ανήκουμε με άλλα λόγια και στη Δύση – σε μια Δύση πάντως που σήμερα καταρρέει – όσο ανήκουμε και στην Ανατολή, ασχέτως πολιτικοστρατιωτικής συγκυρίας, ισορροπώντας ανάμεσα στις αντιθέσεις και συνθέτοντάς τες. Όχι εύκολα, συχνά με αίμα αλλά πάντα επιβιώνοντας. Πιστοί στις πανάρχαιες ρίζες μας. Αρκεί να μην εκβιάζουν σύμμαχοι και ατελείς, πολιτικές ηγεσίες με τετελεσμένα και με “νομοτέλειες”. Όπως φοβάμαι – και μακάρι να διαψευστώ –ότι συνέβη πρόσφατα και στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Όπου συρθήκαμε σ’ έναν ανιστόρητο, αντεθνικό συμβιβασμό (;) παραβιάζοντας συμφωνίες και δικαιώματα 1500 χρόνων!

Το ελληνορθόδοξο Σινά

Βλέπετε το ελληνορθόδοξο Σινά, όπως και τα Οικουμενικά Πατριαρχεία Ιεροσολύμων, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας αλλά και Κωνσταντινουπόλεως, ιερές καθέδρες μίας εθνικής ιστορίας την οποία κάθιδροι πολιτικοί ευκαιρίας αδυνατούν να συλλάβουν, ανήκουν όλα στην Ανατολή! Ενώ εμείς, φευ, ανήκουμε κοντόθωρα και ασθματικά στη Δύση (τους). Εκπροσωπώντας μιαν Ελλάδα που δραματικά βουλιάζει και υποχωρεί προτάσσοντας μιαν έωλη, κατασκευασμένη ευμάρεια, απέναντι στη χαίνουσα παρακμή.

ΥΓ. Της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος πρόσφατα και το μυαλό μου πηγαίνει στο υπέροχο ψηφιδωτό με αυτό το θέμα στην αχιβάδα του ναού του Σινά. Μία σύνθεση στα μπλε, τα πράσινα, τα λευκά και τα χρυσά που προλαβαίνει τον Κλιμτ, τον Ματίς και τη λοιπή, ευρωπαϊκή πρωτοπορία. Και που αποτελεί την πρώτη, μεγάλη ζωγραφική της Δύσης, μαζί με τις κηρόχυτες εικόνες – που όμως προέρχεται από την Ανατολή – μετά την αρχαιότητα.

Σύμφωνα με πληροφορίες κυρίως δυτικών μέσων η τουρκική κυβέρνηση πιέσθηκε να αφήσει ανεμπόδιστη την διέλευση των εμπορικών πλοίων (δεξαμενόπλοιων και φορτηγών) ανεξαρτήτως του προορισμού τους.  Η κυβέρνηση υποχώρησε αλλά επιμένει σε μορατόριουμ μεταξύ των αντιμαχομένων και οι σχετικές συζητήσεις γίνονται κεκλεισμένων των θυρών, με αμφίβολα πάντως αποτελέσματα, όχι λόγω της ρωσικής θέσης που προηγείται επί του πεδίου, αλλά της ουκρανικής που θέλει να βάλλει συνεχώς κατά εμπορικών πλοίων με ρωσικά καύσιμα ή σιτηρά. Η Ρωσία δεν έχει ως προτεραιότητα τα πλήγματα σε ουκρανικά εμπορικά πλοία και άρχισε να τα πλήττει μόνον επειδή τους τελευταίους μήνες αύξησαν κάθετα οι Ουκρανοί τις επιθέσεις σε πλοία με ρωσικό φορτίο.

Ο προσωρινός αποκλεισμός άρχισε τυπικά (αλλά ανεπίσημα) όταν η Γενική Διεύθυνση Ασφάλειας Ακτών της Τουρκίας σταμάτησε να εκδίδει άδειες διέλευσης (ή καθυστερούσε σημαντικά την έγκρισή τους) μέσω των Στενών των Δαρδανελλίων. Το μέτρο έθιγε κυρίως φορτηγά πλοία και δεξαμενόπλοια με προορισμό το Νοβοροσίσκ της Ρωσίας (σημαντικό τερματικό σταθμό πετρελαίου και σιτηρών), ενώ αντίστοιχες προειδοποιήσεις φέρονται να δόθηκαν και για πλοία με προορισμό την Ουκρανία, χωρίς το δεύτερο να επαληθεύεται. Η παύση χορήγησης αδειών αναφέρθηκε προφορικά ότι αφορούσε στην έξαρση επιθέσεων με drones στην περιοχή, οι οποίες έπληξαν εμπορικά πλοία και προκάλεσαν τον τραυματισμό Τούρκων ναυτικών.

Εν συνεχεία οι άδειες δόθηκαν και η Τουρκία απαίτησε να γίνουν διαπραγματεύσεις με στόχο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Εν τω μεταξύ σήμερα βρέθηκε να επιπλέει κοντά στις τουρκικές αρχές ένα drone που ξεστράτισε -πιθανόν ρωσικό σύμφωνα με τουρκική εφημερίδα, η οποία πάντως αναφέρει ότι έχουν βρεθεί και ουκρανικά.

Τι προβλέπει η Σύμβαση για τα Δαρδανέλλια

Η Σύμβαση εγγυάται την πλήρη ελευθερία διέλευσης και ναυσιπλοΐας για τα εμπορικά πλοία (συμπεριλαμβανομένων των τάνκερ), ανεξάρτητα από τη σημαία τους ή το φορτίο τους, τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε καιρό πολέμου (εφόσον η Τουρκία είναι ουδέτερη). Αν δηλαδή η Τουρκία βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση τα πράγματα αλλάζουν σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντραί. Ομως εν καιρώ ειρήνης, η Τουρκία δεν έχει νομικά το δικαίωμα να απαγορεύσει τη διέλευση πλοίων με προορισμό ρωσικά ή οποιαδήποτε λιμάνια.

Ο προσωρινός περιορισμός του Αυγούστου δεν στηρίχθηκε σε παραγράφους της Σύμβασης, γιατί τυπικά και επίσημα εξάλλου δεν υπήρξε, η δε δικαιολογία ήταν ότι «υπήρχαν τεχνικοί λόγοι ασφαλείας» (Maritime Traffic Regulations / Safety of Navigation). Οι προσωρινοί αυτοί περιορισμοί προκάλεσαν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για τις παγκόσμιες εμπορικές και εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς το Νοβοροσίσκ αποτελεί κομβικό λιμάνι για τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και σιτηρών και οποιαδήποτε παρατεταμένη δυσκολία στην πρόσβαση εμπορικών πλοίων θα μπορούσε να επηρεάσει τις ροές φορτίων από τη Μαύρη Θάλασσα και τις τιμές των προϊόντων.

Το Bloomberg επισημαίνει ότι ο νέος περιορισμός ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ροές πετρελαίου αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές διαταραχές εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και της μείωσης των ποσοτήτων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η εντατικοποίηση των ρωσικών και ουκρανικών επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα έχει ενισχύσει τους φόβους για τις προμήθειες σιτηρών από την περιοχή, συμβάλλοντας στην άνοδο των τιμών του σιταριού σε υψηλό δύο ετών τον Ιούλιο.

Σύμφωνα με τη σύμβαση η Τουρκία έχει δικαίωμα να κλείσει προσωρινά τα Στενά με το άρθρο 5 μόνον αν τα εμπορικά πλοία παρέχουν στρατιωτική βοήθεια σε οιονδήποτε εμπόλεμο αντιμαχόμενο (κάτι που δεν ισχύει για τάνκερ ή άλλα φορτηγά αφού δεν μεταφέρουν όπλα και πυρομαχικά) ή αν η ίδια απειληθεί άμεσα με πόλεμο (Άρθρο 21).

* Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)

* Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αρκαδίας, ΠΕ Αργολίδας, ΠΕ Λακωνίας)

* Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Φωκίδας, ΠΕ Εύβοιας συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)

* Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

* Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων)

* Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Καβάλας, ΠΕ Θάσου, ΠΕ Ξάνθης, ΠΕ Ροδόπης, ΠΕ Έβρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σαμοθράκης).

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων κ.ά. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Από πλευράς Πυροσβεστικής, όπως ισχύει σε κάθε τέτοια περίπτωση, το προσωπικό παραμένει σε μερική επιφυλακή και διατηρείται σε εφαρμογή το 2ο στάδιο επιχειρησιακής ετοιμότητας του ΠΣ και θα αυξηθούν οι περιπολίες εναέριας επιτήρησης, καθώς και οι περιπολίες από πυροσβεστικές, αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις.

Ταυτόχρονα, για τις ανωτέρω περιοχές, τίθεται σε εφαρμογή το Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται, η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές.

Περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας .

Παρά τον αντίθετο άνεμο, ο Μίλτος Τεντόγλου… είχε ραντεβού με την Ιστορία το βράδυ της Τρίτης (11/8). Κι αφού έκανε 8.27 στο πρώτο άλμα, 8.19 στο δεύτερο και 8.27 ξανά στο τρίτο… η παρότρυνση από τον προπονητή του Γιώργο Πομάσκι που του φώναζε «μπορείς!»… έπιασε τόπο. Στο τέταρτο άλμα του, ο Μίλτος Τεντόγλου απογειώθηκε για να περάσει πρώτος με 8.44, καθώς προσωρινά τον είχε περάσει ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ με το δεύτερο δικό του άλμα στα 8.29.

Μάλιστα στα τρία πρώτα άλματά του, που μετρήθηκαν 8.27, 8.19 και 8.27 ο Μίλτος πάτησε 20, 20 και 18 εκατοστά αντίστοιχα μακριά από το έγκυρο. Όμως, στο 4ο άλμα του, αυτό που του χάρισε το χρυσό μετάλλιο, κατάφερε να διορθώσει το πάτημά του, που ήταν μόλις πέντε εκατοστά πίσω από το έγκυρο.

Ο Τεντόγλου άφησε την πέμπτη προσπάθεια και δεν μπήκε στην έκτη για να αρχίσει αμέσως τους πανηγυρισμούς, για το 4ο χρυσό μετάλλιό του σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ανοιχτού στίβου.

Το ασημένιο μετάλλιο κατέκτησε ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ (8.29), ενώ ο Βούλγαρος Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ κρέμασε στο στήθος το χάλκινο μετάλλιο με καλύτερο άλμα στα 8.26.

Γράφει ο Μπακούνιν σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα: «Η ευημερία του Κράτους είναι η αθλιότητα του πραγματικού Έθνους, του λαού. Το μεγαλείο και η ισχύς του Κράτους είναι η σκλαβιά του Λαού. Ο Λαός είναι ο φυσικός και νόμιμος εχθρός του Κράτους. Ακόμα και αν ο Λαός υποκύπτει –πολύ συχνά αλίμονο– στις αρχές, κάθε αρχή του είναι μισητή. Το Κράτος δεν είναι η Πατρίδα. Είναι η αφαίρεση, ο μεταφυσικός, μυστικιστικός, πολιτικός, νομικός μύθος της πατρίδας. Οι λαϊκές μάζες όλων των χωρών αγαπούν βαθιά την Πατρίδα τους. Αλλά αυτό είναι μια φυσική, πραγματική αγάπη.

»Ο πατριωτισμός του λαού δεν είναι ιδέα, αλλά γεγονός και ο πολιτικός πατριωτισμός, η αγάπη του Κράτους δεν είναι η ακριβής έκφραση αυτού του γεγονότος, αλλά μια εκφυλισμένη έκφραση μέσω μιας απατηλής αφαίρεσης, και πάντα προς όφελος μιας εκμεταλλεύτριας μειοψηφίας. Η Πατρίδα, η εθνικότητα όπως και η ατομικότητα, είναι ταυτόχρονα ένα γεγονός φυσικό και κοινωνικό, ψυχολογικό και ιστορικό. Δεν είναι μια θεωρητική αρχή…

Γι’ αυτό, λοιπόν, συναισθάνομαι ειλικρινά και πάντα τον πατριώτη κάθε καταπιεσμένης πατρίδας. Η Πατρίδα αντιπροσωπεύει το ιερό και αδιαφιλονίκητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, κάθε ομάδας ανθρώπων, ενώσεων, κοινοτήτων, περιοχών, εθνών να αισθάνονται, να σκέπτονται, να θέλουν και να δρουν με τον δικό τους τρόπο, και ο τρόπος αυτός είναι πάντα το αναμφισβήτητο αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ιστορικής εξέλιξης». (Το απόσπασμα αναδημοσιεύθηκε στο περιοδικό Τετράδια, τχ 60ο/2011).

Το καλλιτεχνικό του αποτύπωμα

Στη μεταβατική από πολλές πλευρές δεκαετία του ’80 –έχοντας ήδη θεατρική παρουσία και τηλεοπτικές εμφανίσεις από τη δεκαετία του ’70– θα είναι εκείνη στην οποία θα αποτυπωθεί το υποκριτικό ταλέντο του Νίκου Καλογερόπουλου, του “Καλόγερα” και θα τον διατηρεί στη συλλογική μνήμη και τις επόμενες γενιές. Είχε πρωταγωνιστική συμμετοχή σε ταινίες που έχουν αφήσει το ξεχωριστό τους αποτύπωμα, όπως “Μάθε παιδί μου γράμματα” (1981 Θόδωρος Μαραγκός), “Άρπα Colla” (1982 Νίκος Περάκης), “Ρεμπέτικο” (1983 Κώστας Φέρρης), “Λούφα και Παραλλαγή” (1984 Νίκος Περάκης). Έπαιξε και σε ιδιαίτερα δημοφιλείς και πολύ ενδιαφέρουσες τηλεοπτικές σειρές την ίδια περίοδο, όπως “Μεθυσμένη Πολιτεία” (1980 Κώστας Λυχναράς), “Χαίρε Τάσο Καρατάσο” (1985 Γιάννης Σμαραγδής), “Στο Κάμπινγκ” (1989 Ανδρέας Θωμόπουλος).

Η επιφανειακά-τυπικά και “από τα πάνω” πλουραλιστική περίοδος των “ΜΜΕ” που ακολούθησε από το 1989-90 και μετά, η οποία στην ουσία ήταν η περίοδος της “νεοφιλελεύθερης μονόδρομης σκέψης”, της τηλεοπτικής ευτέλειας και αλλοτρίωσης, του “συστήματος καρτέλ”, με όρους πολιτικής επιστήμης, τον βρίσκει από άποψη “εκτός”, αλλά ενεργό, διαμορφώνοντας τους δικούς του χώρους, τρόπους και καλλιτεχνικές φόρμες. Θα έχει και μια πρωταγωνιστική κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία “Θηλυκή Εταιρεία” (1999 Νίκος Περάκης).

Όταν το λαϊκό ρεύμα θα φουντώσει την αντιμνημονιακή περίοδο του 2010-2012, ο Καλογερόπουλος θα συντονιστεί μαζί του και θα δημιουργήσει και ως σκηνοθέτης την ταινία “Οι Ιππείς της Πύλου” (2011). Το τραγούδι “Καραϊσκάκης” που τραγουδά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, σε στίχους και μουσική Καλογερόπουλου, ακουγόταν στις “Πλατείες” εκείνης της περιόδου. Την ίδια περίοδο θα δημιουργήσει το “Τρενοτεχνείο” στην Κυπαρισσία, ως πολυχώρο πολιτισμού.

Ο αναρχικός πατριώτης Νίκος Καλογερόπουλος υπήρξε ένας ιδιαίτερα ταλαντούχος ηθοποιός, αδέσμευτος καλλιτέχνης, ελεύθερος άνθρωπος, αγαπητή και οικεία μορφή σε πάρα πολλούς. Ακολουθεί η τελευταία σκηνή από την Λούφα και Παραλλαγή, όπου ακούγεται το περίφημο “Ένα πουλάκι κάθεται σε κάρβουνα αναμμένα”.

Καλό του ταξίδι.