Οι θύμισες, για όσους έζησαν εκείνες τις ημέρες, του Αυγούστου του 1996, είναι ακόμη πιο έντονες. Ο Τάσος Ισαάκ δολοφονήθηκε με τον πιο άγριο τρόπο από τους «Γκρίζους Λύκους». Πήγε να απεγκλωβίσει συνάνθρωπο του από τα χέρια τους, ήταν άοπλος και κτυπήθηκε με μανία μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή.  Λίγες ημέρες μετά ο Σολωμός. Μετά την κηδεία του Τάσου Ισαάκ, στις 14 Αυγούστου, έχει πάρει την απόφαση του.

Ισαάκ και Σολωμού: Η μνήμη δεν θα γίνει σιωπή

Άναψε το τελευταίο του τσιγάρο και έτρεξε, προσπέρασε τον στρατιώτη της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που στεκόταν εκεί (απλά στεκόταν) και πέρασε στα κατεχόμενα. Ακούγονταν φωνές, οι οποίες τον καλούσαν να σταματήσει. Με το τσιγάρο στο στόμα ανέβηκε στον ιστό για να κατεβάσει τη σημαία του κατακτητή.

Από το τουρκικό φυλάκιο, στο οποίο βρισκόταν και ο Ραούφ Ντενκτάς, ακούστηκαν πυροβολισμοί. Ο Σολάκης κτυπήθηκε. Κρατήθηκε από τον ιστό και σιγά-σιγά γλίστρησε προς τη γη. Ο Σολωμός, εκείνη την ώρα, θύμισε τον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα, οι οποίοι το βράδυ της 30^ης Μαΐου 1941, κατέβασαν τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.

Οι δολοφόνοι του Τάσου και του Σολωμού, αναγνωρίσθηκαν, είναι γνωστοί. Έχουν εκδοθεί εντάλματα σύλληψης και καταζητούνται. Φαίνεται-με βάση και τα όσα ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στην εκδήλωση του περασμένου Σαββάτου- αναμένονται σοβαρές εξελίξεις σε σχέση με αυτό το ζήτημα. Επιτέλους, 30 χρόνια μετά. Τα εγκλήματα, η βαρβαρότητα, δεν παραγράφονται. Οι ένοχοι πρέπει να τιμωρηθούν. Και όσοι τους καλύπτουν τριάντα χρόνια από το έγκλημα.

Η θυσία του Τάσου και του Σολωμού, το καλοκαίρι του 1996, είχε ταρακουνήσει την κυπριακή κοινωνία, που είχε βυθιστεί στη λήθη. Η κόρη του Τάσου, Αναστασία, στην εκδήλωση του περασμένου Σαββάτου, υποσχέθηκε ότι η μνήμη δεν θα μετατραπεί σε σιωπή. «Και αν η Πολιτεία δεν μας στείλει τα δελφίνια, εμείς θα τα βρούμε. Και θα κολυμπήσουμε μαζί τους, από την Πάφο μέχρι την Κερύνεια», είπε.

Δεν ξεχνώ

Όλα αυτά συνέβησαν πριν 30 χρόνια. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξεχνούν. Θυμούνται τον Τάσο Ισαάκ, το Σολωμό Σολωμού, την κατεχόμενη γη. Και αντί σε αυτούς, στον Τάσο και στο Σολωμό να στρεφόμαστε, όχι μόνο επετειακά, αλλά καθημερινά, μια κοινωνία ασχολείται με τις στιλιστικές επιλογές ενός περαστικού, ο οποίος μετατρέπει τα πάντα σε χαβαλέ.

Μπορεί να ζούμε σε μια καθόλα αντιηρωική εποχή. Σε μια εποχή κατά την οποία οι ήρωες, οι ηρωικές πράξεις είναι φαινόμενο ξένο προς τις συνήθειες μιας κοινωνίας με χαρακτηριστικά υπερβολής, ατομικισμού, φιλοκερδίας και ενίοτε μιας αρρωστημένης αυτοπροβολής. Υπάρχουν, ωστόσο και εκείνοι που υπερβαίνουν τα συμβατικά και επιλέγουν να αναμετρούνται με τον κίνδυνο και με το θάνατο. Ο Τάσος Ισαάκ και Σολάκης ήταν και είναι το σημείο αναφοράς και όχι -φευ- οι χαβαλέδες που βρήκαν χώρο- με ευθύνη των σοβαροφανών- σε ένα παρακμιακό πολιτικό σκηνικό.

Την ημέρα εκείνη, για να φύγει από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ οδηγήθηκε σ’ ένα άλλο αεροπλάνο με όχημα ανεφοδιασμού, ενώ το Air Force One απογειώθηκε με επιβάτες μια δωδεκάδα δημοσιογράφων, οι οποίοι ήταν πεπεισμένοι ότι ταξίδευαν με τον Ντόναλντ Τραμπ. Αυτός ο τελευταίος επιβιβάσθηκε τελικά σε άλλο αεροπλάνο.

«Φαντάζομαι ότι υπήρχε απειλή. Δεν ρώτησα πολλά περισσότερα», είπε χθες το βράδυ ο πρόεδρος, όταν ερωτήθηκε για το λόγο που έκανε την υπηρεσία προστασίας του, την Secret Service (Μυστική Υπηρεσία), να τον συμβουλεύσει να κάνει αυτό τον ελιγμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ, προσπαθώντας φανερά να υποβαθμίσει το επεισόδιο, δήλωσε ότι «δεν εξεπλάγην», «είμαι αντικείμενο πολλών απειλών τις οποίες δεν γνωρίζετε». Το θέμα έγινε ωστόσο πολιτικό: αργότερα χθες, ο επικεφαλής της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Γερουσία Τσακ Σούμερ είχε ζητήσει «να ενημερωθούν αμέσως» οι κοινοβουλευτικοί. «Είναι απαράδεκτο να υπάρχει άγνοια του Κογκρέσου», τόνισε.

Κοντέινερ ανεφοδιασμού

Αυτό το ταξίδι της επιστροφής από την Τουρκία ήταν εξαρχής περιπετειώδες. Ο Ντόναλντ Τραμπ επρόκειτο να αναχωρήσει από την Άγκυρα για το Ηνωμένο Βασίλειο με το ίδιο Boeing 747 που είχε έρθει, ένα αεροπλάνο το οποίο του είχε προσφερθεί από το Κατάρ και είχε υποβληθεί σε πολυδάπανες τροποποιήσεις.

Όμως ανησυχίες για την ασφάλειά του είχαν οδηγήσει τον Λευκό Οίκο να αλλάξει πρόγραμμα την τελευταία στγμή και να τον βάλει να ταξιδέψει με το παλιό αεροπλάνο, που θεωρούνταν περισσότερο ασφαλές. Σ’ αυτό λοιπόν το αεροπλάνο είχε επιβιβασθεί ο αμερικανός πρόεδρος, κάτω από τις κάμερες και τους φωτογραφικούς φακούς των δημοσιογράφων.

Σε φωτογραφία του Γαλλικού Πρακτορείου που είχε τραβηχτεί προηγουμένως, φαίνονται καθαρά δύο κοντέινερ ανεφοδιασμού πάνω σε υδραυλικούς μηχανισμούς, το ένα στο μπροστινό μέρος του αεροπλάνου, το άλλο πίσω. Σύμφωνα με τον αμερικανικό Τύπο, ο Ντόναλντ Τραμπ βγήκε από το αεροπλάνο μέσα σ’ ένα απ’ αυτά τα κοντέινερ για να επιβιβασθεί σε άλλο αεροπλάνο της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, ένα C-32A.

Η Wall Street Journal επικαλείται αμερικανό αξιωματούχο, σύμφωνα με τον οποίο το Ισραήλ ενημέρωσε τις Ηνωμένες Πολιτέιες για μια απειλή επίθεσης με φορητό πύραυλο εδάφους-αέρος εναντίου του αεροπλάνου. Η εφημερίδα διευκρινίζει πως υψηλόβαθμοι αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, παρέμειναν σ’ αυτό.

Φινιστρίνια

Το ίδιο και οι δώδεκα δημοσιογράφοι, που ταξίδευαν στο πίσω μέρος του αεροπλάνου, σε μια καμπίνα που δεν επικοινωνεί με το χώρο που προορίζεται για τον προεδρο, στο εμπρός μέρος, και οι οποίοι δεν κατάλαβαν τίποτε από την επιχείρηση – η ασφάλεια τους είχε εξάλλου ζητήσει να κατεβάσουν τα σκιάδια στα φινιστρίνια, κάτι ασυνήθιστο έξω από ζώνες μάχης.

Μόλις έφθασε στη στρατιωτική βάση του Μίλντενχολ, στην ανατολική Αγγλία, λίγο πριν απ’ αυτό το αεροπλάνο-δόλωμα, ο 80χρονος δισεκατομμυριούχος ανέβηκε σ’ αυτό, και πάλι μυστικά και χωρίς η Washington Post να μάθει πώς. Μετά κατέβηκε τη σκάλα μπροστά στους δημοσιογράφους πριν επιβιβασθεί αμέσως, μαζί τους, στο αεροπλάνο που είχε προσφερθεί από το Κατάρ για να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρ’ ότι υπήρξε ο ίδιος κατ’ εξοχήν ευρωπαϊστής αλλά και ένθερμος θιασώτης της ΕΟΚ, δεν δίστασε όμως να αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ – πράγμα για το οποίο υπέστη κριτική κυρίως γιατί έτσι ενισχυόταν έτι περαιτέρω η θέση της Τουρκίας στην ΝΑ πτέρυγα της συμμαχίας – δείχνοντας έμπρακτα την δυσαρέσκειά του για τον ρόλο των συμμάχων στο ελληνικό δράμα. Μετά όμως από αυτό το θυμικό-συναισθηματικό ξέσπασμα το οποίο απηχούσε την αντίδραση και του λαού και του πολιτικού κόσμου, έσπευσε αμέσως και σε όλους τους τόνους να δηλώσει στη Βουλή το περίφημο “Η Ελλάς ανήκει εις την Δύσιν”.

Και βέβαια να το χρησιμοποιήσει ως γέφυρα και βασικό επιχείρημα για την ισότιμη είσοδο της χώρας στο κλαμπ των προνομιούχων Ευρωπαίων. Δηλαδή την τότε ΕΟΚ και νυν ΕΕ. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής πίστευε ότι εάν τα σύνορα της Ελλάδας ταυτίζονταν με τα σύνορα της ενωμένης Ευρώπης, αυτό θα διασφάλιζε τη χώρα απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα ενώ συγχρόνως θα επέτρεπε – καλύτερα θα επέβαλε – στην οικονομία της να κολυμπήσει στα βαθιά (δική του έκφραση).

Αντίθετα, ο Ανδρέας Παπανδρέου, από την πρώτη στιγμή και με την απόλυτη πρόθεση να αμφισβητήσει την πολιτική Καραμανλή σε κάθε επίπεδο, δήλωνε urbi et orbi ότι η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες – κάτι που όσο κι αν ακούγεται λαϊκιστικά αυτονόητο, στη πράξη αποδείχθηκε ότι δεν είναι – και ότι η ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ αποτελούν το ίδιο συνδικάτο. Τέτοιες δηλώσεις τρόμαζαν τότε τους συντηρητικούς που ζητούσαν μιαν ομαλή μετάβαση από τη χούντα στον κοινοβουλευτισμό στο πλαίσιο της σιωπηρής αλληλεγγύης της δεξιάς, ενώ ο Αντρέας πολιτευόμενος αριστερότερα του προσφάτως νομιμοποιημένου και σταθερά συντηρητικού-καχύποπτου ΚΚΕ (το οποίο φοβόταν, όχι άδικα, πάλι μια αμερικανοκίνητη εκτροπή), κέρδιζε τις εντυπώσεις και τις καρδιές.

Ο Ανδρέας και η Δύση

Όταν μάλιστα έγινε κυβέρνηση, άλλαξε άρδην την εξωτερική πολιτική – καλύτερα διεύρυνε – ταυτιζόμενος με το κίνημα των – Ανεξαρτήτων  εκτός ΝΑΤΟ και συμφώνου της Βαρσοβίας – και αναζητώντας τον τρίτο δρόμο προς τον σοσιαλισμό. Πρόσωπα αναφοράς ήταν βέβαια τότε ο Ούλοφ Πάλμε της Σουηδίας, ο Βίλυ Μπραντ της Δυτικής Γερμανίας, ο Φρανσουά Μιτεράν της Γαλλίας κ.α. Η Γαλλία ούτως ή άλλως ήταν η πιο φιλική προς την μεταπολιτευτική Ελλάδα χώρα της Δύσης είτε με τον Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, προσωπικό φίλο του Καραμανλή είτε με τον Μιτεράν, φίλο της Μελίνας και του Ανδρέα.

Μην ξεχάσουμε τον ρόλο του επίσης Γάλλου Ζακ Ντελόρ σε σχέση με την χώρα μας και την ένταξή της στην ΕΟΚ. Ο Παπανδρέου όμως προχώρησε ακόμη περισσότερο: Συνήψε σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με τα καθεστώτα Καντάφι στη Λιβύη και Άσαντ στη Συρία, προσέγγισε τους Παλαιστίνιους και τον Αραφάτ και αναβάθμισε τις σχέσεις της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο. (Ο Καραμανλής είχε πράξει τα ανάλογα στο χώρο των Βαλκανίων). Τότε αυτή η πολιτική ενοχλούσε το συντηρητικό κοινό της ΝΔ σήμερα όμως ασφαλώς μπορεί να θεωρηθεί δικαιωμένη σε πολλά σημεία.

Γιατί η Ελλάδα έκτοτε, ως ανήκουσα στη Δύση, συμμετείχε με τους συμμάχους της στην ανατροπή των καθεστώτων του Καντάφι και του Άσαντ, το απτό αποτέλεσμα όμως ήταν – πέραν του χάους και της ανατροπής των ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή μας – η Τουρκία να εισβάλει έμμεσα ή άμεσα τόσο στη Λιβύη, όσο και στην Συρία καθιστάμενη ipso facto μείζων περιφερειακή δύναμη.

Και βέβαια να παραμείνει στα de facto κεκτημένα της εκβιάζοντας, διεκδικώντας και υπογράφοντας μνημόνια που παραβιάζουν ευθέως τα εθνικά μας δίκαια. Παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο. Τα Ίμια και οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο παράλληλα με την κατοχή της Βόρειας Κύπρου ήταν μόνο η αρχή. Αφού η πολιτική της γείτονος ήταν και είναι να δημιουργεί “δίκαιο” την ώρα που εμείς βουρλιζόμαστε να ποντίσουμε ένα απλό καλώδιο στα δικά μας πελάγη.

Η πολυδιάστατη ελληνική ιδιαιτερότητα

Το μονόχορδα λοιπόν επαναλαμβανόμενο “ανήκομεν εις την Δύσιν” και στη σωστή πλευρά της – τραμπικής – ιστορίας όχι μόνο δεν μας βοήθησε πολιτικά αλλά αντίθετα μας εξέθεσε σε συμμάχους που σταδιακά γίνονταν εχθροί. Επειδή εξωτερική πολιτική σημαίνει πάνω απ’ όλα ένα λεπτό όσο και ανθεκτικό πλέγμα ισορροπιών ανάμεσα στο εθνικό μας συμφέρον και στα συμφέροντα των εταίρων μας.

Όμως το “ανήκομεν εις την Δύσιν” το οποίο ακολούθησαν έκτοτε με κάποιες, έστω, παραλλαγές όλοι οι πρωθυπουργοί της ΝΔ – θυμίζω το άνοιγμα προς τη Ρωσία του Κώστα Καραμανλή που ενόχλησε τόσο την Ουάσινγκτον – δεν έχει καμία σχέση με την τωρινή, δουλική πρόσδεση στο άρμα των ΗΠΑ – ΕΕ (λέγε με Τραμπ) που ακολουθεί το δίδυμο Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη. Ποτέ άλλοτε η εξωτερική μας πολιτική δεν ήταν τόσο ετεροκινούμενη, παθητική και υποταγμένη στην…σωστή, όσο και ανισόρροπη, πλευρά της ιστορίας.

Χωρίς ισορροπίες, αντίβαρα, εναλλακτικές προτάσεις. Με την Τουρκία να μεσολαβεί (!) ανάμεσα σε Πούτιν και Ζελένσκι ενώ εμείς να αποδυναμώνουμε την άμυνα της χώρας στέλνοντας οπλικά συστήματα από τα νησιά ή τα σύνορα εναντίον… της Ρωσίας και να γίνονται Αλεξανδρούπολη και Σούδα οι βάσεις που πρωταγωνιστούν στους πολέμους των ΗΠΑ στην περιοχή μας.

Και έτσι ώστε να ισχύει σήμερα το οξύμωρο, ελληνικοί Patriot να υπερασπίζονται την Σαουδική Αραβία και την Aramco απέναντι στο Ιράν – που ποτέ δεν ήταν εχθρικό απέναντι μας, αντίθετα τροφοδοτούσε με φθηνό πετρέλαιο τους συριζανέλ – την ίδια στιγμή που το Ριάντ και η Άγκυρα συνομολογούν σύμφωνο αμυντικής αλληλοκάλυψης με την…εχθρά Αθήνα να αιφνιδιάζεται πάλι. Ανήκομεν όντως στην Δύσιν λοιπόν και μόνο σ’ αυτή; Μήπως αυτό το δόγμα χρειάζεται ριζική αναθεώρηση; Για παράδειγμα, τα συμφέροντα που έχει λ.χ ο ελληνικός εφοπλισμός στον Κόλπο ή οι πολιτικές και οι εμπορικές σχέσεις μας με την Κίνα, πού εντάσσονται;

Ο ρόλος της Δύσης

Φοβάμαι ότι το ανήκομεν εις την Δύσιν ίσχυσε άπαξ και για συγκεκριμένους λόγους αλλά δεν εκφράζει, δεν μπορεί να εκφράσει, την πολυδιάστατη, ελληνική ιδιαιτερότητα. Θα λέγαμε μαξιμαλιστικά ότι μάλλον η Δύση ανήκει σ’ εμάς πολιτιστικά – ασχέτως αν οι αναθεωρητές της αρχίζουν την ιστορία της Δύσης από τον… Καρλομάγνο – και εν πάση περιπτώσει ότι πρόκειται για το γνωστό αφήγημα που οι Μεγάλες Δυνάμεις επέβαλαν στο υπό ομηρία προτεκτοράτο τους μετά το 1821. Ένα κρατίδιο – παρακολούθημα κυρίως της Μ. Βρετανίας με εγγενές σύμπλεγμα που φιλοδοξούσε να γίνει “εφάμιλλον των ευρωπαϊκών”.

Κι ενώ η ένδοξος μας Επανάσταση άρχισε από τον Δούναβη και στόχευε από το Ιόνιο ως τον Πόντο και τη Μαύρη Θάλασσα, ο ιστορικός “ρεαλισμός”, η πολιτική μας ανεπάρκεια αλλά και τα συμμαχικά συμφέροντα που δεν ήταν ποτέ σταθερά – καληώρα – μάς καταδίκασαν στη μια πλευρά του Αιγαίου. Παρότι η καρδιά μας – και η ιστορία και ο πολιτισμός μας – βλέπει πάντα και προς την άλλη: Την Ιωνία, τον Πόντο, τον Βόσπορο, την Αντιόχεια, την Αλεξάνδρεια. Εκεί δηλαδή που ανέκαθεν άνθιζε ο Ελληνισμός έχοντας τα φτερά του απλωμένα σαν αητός και στη δύση και στην ανατολή. Το ελληνικό έθνος ανέκαθεν συγκροτούσε μιαν αυτοκρατορία όχι όμως με την συνήθη, ιμπεριαλιστική έννοια. Όχι κατακτητικά, όχι επιθετικά αλλά με την αδιάκοπη καλλιέργεια ενός υπέροχου πολιτισμού.

Από την προομηρική εποχή ακόμη, ως τους αλεξανδρινούς χρόνους και το υπερχιλιετές Βυζάντιο. Ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος, ο ίδιος περισσότερο από κατακτητής, ήταν ένας γοητευμένος και γοητευτικός ταξιδευτής. Εξ ου και η αστείρευτη αποδοχή του μύθου του στην Ανατολή. Αλλά και σε εποχές δουλείας ο ελληνισμός κατάφερνε και να επιβιώνει και να επιβάλλεται πολιτιστικά. Ως φορέας μιας πνευματικής υπερδομής που υπερείχε συμβιώνοντας με αλλότριους πληθυσμούς, και αφομοιώνοντας και αφομοιούμενη. Μία συγκλονιστική παράδοση την οποία πάντως αδυνατεί η νεοφαναριώτικη ελίτ της χώρας και να κατανοήσει και να υπηρετήσει.

Ανήκουμε με άλλα λόγια και στη Δύση – σε μια Δύση πάντως που σήμερα καταρρέει – όσο ανήκουμε και στην Ανατολή, ασχέτως πολιτικοστρατιωτικής συγκυρίας, ισορροπώντας ανάμεσα στις αντιθέσεις και συνθέτοντάς τες. Όχι εύκολα, συχνά με αίμα αλλά πάντα επιβιώνοντας. Πιστοί στις πανάρχαιες ρίζες μας. Αρκεί να μην εκβιάζουν σύμμαχοι και ατελείς, πολιτικές ηγεσίες με τετελεσμένα και με “νομοτέλειες”. Όπως φοβάμαι – και μακάρι να διαψευστώ –ότι συνέβη πρόσφατα και στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Όπου συρθήκαμε σ’ έναν ανιστόρητο, αντεθνικό συμβιβασμό (;) παραβιάζοντας συμφωνίες και δικαιώματα 1500 χρόνων!

Το ελληνορθόδοξο Σινά

Βλέπετε το ελληνορθόδοξο Σινά, όπως και τα Οικουμενικά Πατριαρχεία Ιεροσολύμων, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας αλλά και Κωνσταντινουπόλεως, ιερές καθέδρες μίας εθνικής ιστορίας την οποία κάθιδροι πολιτικοί ευκαιρίας αδυνατούν να συλλάβουν, ανήκουν όλα στην Ανατολή! Ενώ εμείς, φευ, ανήκουμε κοντόθωρα και ασθματικά στη Δύση (τους). Εκπροσωπώντας μιαν Ελλάδα που δραματικά βουλιάζει και υποχωρεί προτάσσοντας μιαν έωλη, κατασκευασμένη ευμάρεια, απέναντι στη χαίνουσα παρακμή.

ΥΓ. Της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος πρόσφατα και το μυαλό μου πηγαίνει στο υπέροχο ψηφιδωτό με αυτό το θέμα στην αχιβάδα του ναού του Σινά. Μία σύνθεση στα μπλε, τα πράσινα, τα λευκά και τα χρυσά που προλαβαίνει τον Κλιμτ, τον Ματίς και τη λοιπή, ευρωπαϊκή πρωτοπορία. Και που αποτελεί την πρώτη, μεγάλη ζωγραφική της Δύσης, μαζί με τις κηρόχυτες εικόνες – που όμως προέρχεται από την Ανατολή – μετά την αρχαιότητα.

Σύμφωνα με πληροφορίες κυρίως δυτικών μέσων η τουρκική κυβέρνηση πιέσθηκε να αφήσει ανεμπόδιστη την διέλευση των εμπορικών πλοίων (δεξαμενόπλοιων και φορτηγών) ανεξαρτήτως του προορισμού τους.  Η κυβέρνηση υποχώρησε αλλά επιμένει σε μορατόριουμ μεταξύ των αντιμαχομένων και οι σχετικές συζητήσεις γίνονται κεκλεισμένων των θυρών, με αμφίβολα πάντως αποτελέσματα, όχι λόγω της ρωσικής θέσης που προηγείται επί του πεδίου, αλλά της ουκρανικής που θέλει να βάλλει συνεχώς κατά εμπορικών πλοίων με ρωσικά καύσιμα ή σιτηρά. Η Ρωσία δεν έχει ως προτεραιότητα τα πλήγματα σε ουκρανικά εμπορικά πλοία και άρχισε να τα πλήττει μόνον επειδή τους τελευταίους μήνες αύξησαν κάθετα οι Ουκρανοί τις επιθέσεις σε πλοία με ρωσικό φορτίο.

Ο προσωρινός αποκλεισμός άρχισε τυπικά (αλλά ανεπίσημα) όταν η Γενική Διεύθυνση Ασφάλειας Ακτών της Τουρκίας σταμάτησε να εκδίδει άδειες διέλευσης (ή καθυστερούσε σημαντικά την έγκρισή τους) μέσω των Στενών των Δαρδανελλίων. Το μέτρο έθιγε κυρίως φορτηγά πλοία και δεξαμενόπλοια με προορισμό το Νοβοροσίσκ της Ρωσίας (σημαντικό τερματικό σταθμό πετρελαίου και σιτηρών), ενώ αντίστοιχες προειδοποιήσεις φέρονται να δόθηκαν και για πλοία με προορισμό την Ουκρανία, χωρίς το δεύτερο να επαληθεύεται. Η παύση χορήγησης αδειών αναφέρθηκε προφορικά ότι αφορούσε στην έξαρση επιθέσεων με drones στην περιοχή, οι οποίες έπληξαν εμπορικά πλοία και προκάλεσαν τον τραυματισμό Τούρκων ναυτικών.

Εν συνεχεία οι άδειες δόθηκαν και η Τουρκία απαίτησε να γίνουν διαπραγματεύσεις με στόχο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Εν τω μεταξύ σήμερα βρέθηκε να επιπλέει κοντά στις τουρκικές αρχές ένα drone που ξεστράτισε -πιθανόν ρωσικό σύμφωνα με τουρκική εφημερίδα, η οποία πάντως αναφέρει ότι έχουν βρεθεί και ουκρανικά.

Τι προβλέπει η Σύμβαση για τα Δαρδανέλλια

Η Σύμβαση εγγυάται την πλήρη ελευθερία διέλευσης και ναυσιπλοΐας για τα εμπορικά πλοία (συμπεριλαμβανομένων των τάνκερ), ανεξάρτητα από τη σημαία τους ή το φορτίο τους, τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε καιρό πολέμου (εφόσον η Τουρκία είναι ουδέτερη). Αν δηλαδή η Τουρκία βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση τα πράγματα αλλάζουν σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντραί. Ομως εν καιρώ ειρήνης, η Τουρκία δεν έχει νομικά το δικαίωμα να απαγορεύσει τη διέλευση πλοίων με προορισμό ρωσικά ή οποιαδήποτε λιμάνια.

Ο προσωρινός περιορισμός του Αυγούστου δεν στηρίχθηκε σε παραγράφους της Σύμβασης, γιατί τυπικά και επίσημα εξάλλου δεν υπήρξε, η δε δικαιολογία ήταν ότι «υπήρχαν τεχνικοί λόγοι ασφαλείας» (Maritime Traffic Regulations / Safety of Navigation). Οι προσωρινοί αυτοί περιορισμοί προκάλεσαν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για τις παγκόσμιες εμπορικές και εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς το Νοβοροσίσκ αποτελεί κομβικό λιμάνι για τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και σιτηρών και οποιαδήποτε παρατεταμένη δυσκολία στην πρόσβαση εμπορικών πλοίων θα μπορούσε να επηρεάσει τις ροές φορτίων από τη Μαύρη Θάλασσα και τις τιμές των προϊόντων.

Το Bloomberg επισημαίνει ότι ο νέος περιορισμός ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ροές πετρελαίου αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές διαταραχές εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και της μείωσης των ποσοτήτων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η εντατικοποίηση των ρωσικών και ουκρανικών επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα έχει ενισχύσει τους φόβους για τις προμήθειες σιτηρών από την περιοχή, συμβάλλοντας στην άνοδο των τιμών του σιταριού σε υψηλό δύο ετών τον Ιούλιο.

Σύμφωνα με τη σύμβαση η Τουρκία έχει δικαίωμα να κλείσει προσωρινά τα Στενά με το άρθρο 5 μόνον αν τα εμπορικά πλοία παρέχουν στρατιωτική βοήθεια σε οιονδήποτε εμπόλεμο αντιμαχόμενο (κάτι που δεν ισχύει για τάνκερ ή άλλα φορτηγά αφού δεν μεταφέρουν όπλα και πυρομαχικά) ή αν η ίδια απειληθεί άμεσα με πόλεμο (Άρθρο 21).

* Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)

* Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αρκαδίας, ΠΕ Αργολίδας, ΠΕ Λακωνίας)

* Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Φωκίδας, ΠΕ Εύβοιας συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)

* Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

* Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων)

* Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Καβάλας, ΠΕ Θάσου, ΠΕ Ξάνθης, ΠΕ Ροδόπης, ΠΕ Έβρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σαμοθράκης).

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων κ.ά. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Από πλευράς Πυροσβεστικής, όπως ισχύει σε κάθε τέτοια περίπτωση, το προσωπικό παραμένει σε μερική επιφυλακή και διατηρείται σε εφαρμογή το 2ο στάδιο επιχειρησιακής ετοιμότητας του ΠΣ και θα αυξηθούν οι περιπολίες εναέριας επιτήρησης, καθώς και οι περιπολίες από πυροσβεστικές, αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις.

Ταυτόχρονα, για τις ανωτέρω περιοχές, τίθεται σε εφαρμογή το Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται, η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές.

Περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας .

Παρά τον αντίθετο άνεμο, ο Μίλτος Τεντόγλου… είχε ραντεβού με την Ιστορία το βράδυ της Τρίτης (11/8). Κι αφού έκανε 8.27 στο πρώτο άλμα, 8.19 στο δεύτερο και 8.27 ξανά στο τρίτο… η παρότρυνση από τον προπονητή του Γιώργο Πομάσκι που του φώναζε «μπορείς!»… έπιασε τόπο. Στο τέταρτο άλμα του, ο Μίλτος Τεντόγλου απογειώθηκε για να περάσει πρώτος με 8.44, καθώς προσωρινά τον είχε περάσει ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ με το δεύτερο δικό του άλμα στα 8.29.

Μάλιστα στα τρία πρώτα άλματά του, που μετρήθηκαν 8.27, 8.19 και 8.27 ο Μίλτος πάτησε 20, 20 και 18 εκατοστά αντίστοιχα μακριά από το έγκυρο. Όμως, στο 4ο άλμα του, αυτό που του χάρισε το χρυσό μετάλλιο, κατάφερε να διορθώσει το πάτημά του, που ήταν μόλις πέντε εκατοστά πίσω από το έγκυρο.

Ο Τεντόγλου άφησε την πέμπτη προσπάθεια και δεν μπήκε στην έκτη για να αρχίσει αμέσως τους πανηγυρισμούς, για το 4ο χρυσό μετάλλιό του σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ανοιχτού στίβου.

Το ασημένιο μετάλλιο κατέκτησε ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ (8.29), ενώ ο Βούλγαρος Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ κρέμασε στο στήθος το χάλκινο μετάλλιο με καλύτερο άλμα στα 8.26.

Γράφει ο Μπακούνιν σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα: «Η ευημερία του Κράτους είναι η αθλιότητα του πραγματικού Έθνους, του λαού. Το μεγαλείο και η ισχύς του Κράτους είναι η σκλαβιά του Λαού. Ο Λαός είναι ο φυσικός και νόμιμος εχθρός του Κράτους. Ακόμα και αν ο Λαός υποκύπτει –πολύ συχνά αλίμονο– στις αρχές, κάθε αρχή του είναι μισητή. Το Κράτος δεν είναι η Πατρίδα. Είναι η αφαίρεση, ο μεταφυσικός, μυστικιστικός, πολιτικός, νομικός μύθος της πατρίδας. Οι λαϊκές μάζες όλων των χωρών αγαπούν βαθιά την Πατρίδα τους. Αλλά αυτό είναι μια φυσική, πραγματική αγάπη.

»Ο πατριωτισμός του λαού δεν είναι ιδέα, αλλά γεγονός και ο πολιτικός πατριωτισμός, η αγάπη του Κράτους δεν είναι η ακριβής έκφραση αυτού του γεγονότος, αλλά μια εκφυλισμένη έκφραση μέσω μιας απατηλής αφαίρεσης, και πάντα προς όφελος μιας εκμεταλλεύτριας μειοψηφίας. Η Πατρίδα, η εθνικότητα όπως και η ατομικότητα, είναι ταυτόχρονα ένα γεγονός φυσικό και κοινωνικό, ψυχολογικό και ιστορικό. Δεν είναι μια θεωρητική αρχή…

Γι’ αυτό, λοιπόν, συναισθάνομαι ειλικρινά και πάντα τον πατριώτη κάθε καταπιεσμένης πατρίδας. Η Πατρίδα αντιπροσωπεύει το ιερό και αδιαφιλονίκητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, κάθε ομάδας ανθρώπων, ενώσεων, κοινοτήτων, περιοχών, εθνών να αισθάνονται, να σκέπτονται, να θέλουν και να δρουν με τον δικό τους τρόπο, και ο τρόπος αυτός είναι πάντα το αναμφισβήτητο αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ιστορικής εξέλιξης». (Το απόσπασμα αναδημοσιεύθηκε στο περιοδικό Τετράδια, τχ 60ο/2011).

Το καλλιτεχνικό του αποτύπωμα

Στη μεταβατική από πολλές πλευρές δεκαετία του ’80 –έχοντας ήδη θεατρική παρουσία και τηλεοπτικές εμφανίσεις από τη δεκαετία του ’70– θα είναι εκείνη στην οποία θα αποτυπωθεί το υποκριτικό ταλέντο του Νίκου Καλογερόπουλου, του “Καλόγερα” και θα τον διατηρεί στη συλλογική μνήμη και τις επόμενες γενιές. Είχε πρωταγωνιστική συμμετοχή σε ταινίες που έχουν αφήσει το ξεχωριστό τους αποτύπωμα, όπως “Μάθε παιδί μου γράμματα” (1981 Θόδωρος Μαραγκός), “Άρπα Colla” (1982 Νίκος Περάκης), “Ρεμπέτικο” (1983 Κώστας Φέρρης), “Λούφα και Παραλλαγή” (1984 Νίκος Περάκης). Έπαιξε και σε ιδιαίτερα δημοφιλείς και πολύ ενδιαφέρουσες τηλεοπτικές σειρές την ίδια περίοδο, όπως “Μεθυσμένη Πολιτεία” (1980 Κώστας Λυχναράς), “Χαίρε Τάσο Καρατάσο” (1985 Γιάννης Σμαραγδής), “Στο Κάμπινγκ” (1989 Ανδρέας Θωμόπουλος).

Η επιφανειακά-τυπικά και “από τα πάνω” πλουραλιστική περίοδος των “ΜΜΕ” που ακολούθησε από το 1989-90 και μετά, η οποία στην ουσία ήταν η περίοδος της “νεοφιλελεύθερης μονόδρομης σκέψης”, της τηλεοπτικής ευτέλειας και αλλοτρίωσης, του “συστήματος καρτέλ”, με όρους πολιτικής επιστήμης, τον βρίσκει από άποψη “εκτός”, αλλά ενεργό, διαμορφώνοντας τους δικούς του χώρους, τρόπους και καλλιτεχνικές φόρμες. Θα έχει και μια πρωταγωνιστική κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία “Θηλυκή Εταιρεία” (1999 Νίκος Περάκης).

Όταν το λαϊκό ρεύμα θα φουντώσει την αντιμνημονιακή περίοδο του 2010-2012, ο Καλογερόπουλος θα συντονιστεί μαζί του και θα δημιουργήσει και ως σκηνοθέτης την ταινία “Οι Ιππείς της Πύλου” (2011). Το τραγούδι “Καραϊσκάκης” που τραγουδά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, σε στίχους και μουσική Καλογερόπουλου, ακουγόταν στις “Πλατείες” εκείνης της περιόδου. Την ίδια περίοδο θα δημιουργήσει το “Τρενοτεχνείο” στην Κυπαρισσία, ως πολυχώρο πολιτισμού.

Ο αναρχικός πατριώτης Νίκος Καλογερόπουλος υπήρξε ένας ιδιαίτερα ταλαντούχος ηθοποιός, αδέσμευτος καλλιτέχνης, ελεύθερος άνθρωπος, αγαπητή και οικεία μορφή σε πάρα πολλούς. Ακολουθεί η τελευταία σκηνή από την Λούφα και Παραλλαγή, όπου ακούγεται το περίφημο “Ένα πουλάκι κάθεται σε κάρβουνα αναμμένα”.

Καλό του ταξίδι.

α) 28 Φεβρουαρίου – 7 Απριλίου

Η κυρία φάση όπου η ένταση και έκταση του πόλεμου ήταν πρωτοφανής με εξάπλωση της σύγκρουσης σε ολόκληρη την περιοχή, μην αφήνοντας ανεπηρέαστο κανένα κράτος του Κόλπου 

β) 8 Απριλίου – 20 Ιουνίου 

Η περίοδος της ανεπίσημης ανακωχής (αρχικά για δυο εβδομάδες) όπου οι αντιμαχόμενοι δρομολογήσαν διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν. Οι ΗΠΑ παρεμπόδισαν την είσοδο στα ιρανικά λιμάνια και η εκεχειρία παραβιάστηκε σποραδικά και από τις δυο πλευρές 

γ) 17 Ιουνίου – 7 Ιουλίου 

Η υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης ως βάση των διαπραγματεύσεων  προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία ειρήνευσης 

δ) 8 Ιουλίου – έως τώρα 

Αδιέξοδο στις συζητήσεις, τέλος της εκεχειρίας και επανέναρξη των εχθροπραξιών. Η αμερικανική πλευρά βομβάρδισε για δυο εβδομάδες το Ιράν. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να απειλούν με κλιμάκωση είτε καταστρέφοντας εκτός των στρατιωτικών, ενεργειακούς και πολιτικούς στόχους είτε διεξάγοντας μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση. 

Οι ΗΠΑ αυτό-εγκλωβίζονται 

Η 47ος πρόεδρος  επέλεξε τη μετωπική σύγκρουση με το ιρανικό καθεστώς την οποία κανένας προκάτοχός του δεν είχε αποτολμήσει. Όμως η ασάφεια στόχων, ο μη ακριβής προσδιορισμός των μέσων, το ακαθόριστο χρονοδιάγραμμα και η έλλειψη σχεδίου εξόδου από τον πόλεμο, ανέδειξαν την αδυναμία των ΗΠΑ να φέρουν τα αποτελέσματα που επιτρέπει την απεμπλοκή τους με πρόσημο νίκης.

Η απουσία του αμερικανικού στρατηγικού σχεδιασμού αντανακλάται στον ανορθολογικό τρόπο που οι ΗΠΑ πορεύονται, ακολουθώντας τα γεγονότα και τις εξελίξεις, ενώ αδυνατούν να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική του πολέμου. Η στρατιωτική υπέροχη δεν μετουσιώνεται σε πολιτικά αποτελέσματα επί του πεδίου. Οι αμφίσημες και αλλοπρόσαλλες δήλωσες του Ντόναλντ Τραμπ επιτείνουν τη σύγχυση και αποδομούν κάθε προοπτική σοβαρού προγραμματισμού από την αμερικανική διοίκηση πέρα από έναν βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα.

Η προσωπική διπλωματία του Aμερικανού προέδρου δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η αδυναμία των ΗΠΑ να διατηρήσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Όρμουζ έχει και σημειολογική σημασία, αφού ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών και των “σημείων πνιγμού” είναι συστατικά στοιχεία της αμερικανικής προβολής ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αμερικανική θαλασσοκρατία τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Με ιστορικές αναλογίες, η υπερδύναμη βρίσκεται στην ίδια κατάσταση με την Αγγλία και τη Γαλλία το 1956. Αν και οι αποικιοκρατικές δυνάμεις νίκησαν στρατιωτικά την Αίγυπτο, η Διώρυγα του Σουέζ έμεινε στον έλεγχο του νασερικού καθεστώτος, καταρρακώνοντας το κύρους τους. 

Η εσωτερικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ

Ο όρος “εσωτερικοποίηση” της εξωτερικής πολιτικής αναφέρεται στη σύνδεση ενός διεθνούς θέματος, επίκαιρου και μείζονος, με εσωτερικά πολιτικά ζητήματα που θίγουν άμεσα την αμερικανική κοινωνία. Εν προκειμένω, η εξωτερική πολιτική αποτελεί θέμα συζήτησης στο εσωτερικό των ΗΠΑ και καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την κοινή γνώμη όπως συμβαίνει με τους υπόλοιπους τομείς της δημόσιας πολιτικής. Επιδρά στο αίσθημα εθνικής ασφάλειας, στη δημόσια ευμάρεια και γίνεται προτεραιότητα της εκλογικής βάσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας κατάστασης είναι οι μακροχρόνιες και δαπανηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο εξωτερικό. 

Το Ιράν εργαλειοποιεί στο έπακρο τον έλεγχο των Στενών του Όρμουζ, προκαλώντας ενεργειακή ασφυξία και οικονομική κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο, μετακυλίοντας μέρος των επιπτώσεων και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Οι περιορισμοί που τίθενται από τη διάχυση του χάους εγκλωβίζουν την αμερικανική πλευρά στη λήψη κομβικών αποφάσεων, αφού η σχέση κόστους-οφέλους αποτελεί σημαντική πλέον παράμετρο υπολογισμού σε κάθε επιλογή που έχει επιπτώσεις στην ίδια τη χώρα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για την πρόσκαιρη κατάσταση της οικονομίας και το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών, στο βαθμό που οι ΗΠΑ θα επιτύχουν μακροχρόνια τετελεσμένα έναντι του Ιράν. Η δημοτικότητα κινείται δημοσκοπικά στην κλίμακα του 30%, τα 2/3 των Αμερικανών δεν εγκρίνουν τον τρόπο διαχείρισης και την αποτελεσματικότητα του πολέμου, οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει 20,50 δις. δολ. και αλλά 80 δις. δολ. έχουν ζητηθεί από το Κογκρέσο. Η παρατεταμένη εμπλοκή στο Ιράν έχει γίνει αντικείμενο σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης και έχει διχάσει την κοινωνία. 

Η δημόσια συναίνεση στους προεδρικούς χειρισμούς δεν είναι αυτονόητη. Μια σειρά από επιτυχημένους προέδρους στην ιστορία των ΗΠΑ δεν κατάφεραν να επανεκλεγούν ή να τελειώσουν τη θητεία τους με εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό δημοτικότητας λόγω λανθασμένων επιλογών ή κακών χειρισμών σε θέματα ανάμειξης των ΗΠΑ στο διεθνές γίγνεσθαι (Λίντον Τζόνσον, Τζιμ Κάρτερ, Τζιμ Ο. Μπους). Η τωρινή κυβέρνηση με την αποτυχημένη εμπλοκή στο Ιράν (έως τώρα) ζημιώνει το κύρος της χώρας διεθνώς και έχει ηθικό και οικονομικό αντίκτυπο στο εσωτερικό που θα κρίνει εν πολλοίς το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών. 

Το αμερικανικό δίλημμα  

Η Μέση Ανατολή έχει ταυτιστεί με τις τραγωδίες της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Δεν είναι η πρώτη φορά που οι τελευταίες “βουλιάζουν στην κινούμενη άμμο” της περιοχής. Ο κύριος λόγος της αποτυχίας τους έγκειται στη λανθασμένη ανάγνωση και στην υποτίμηση των πολιτιστικών, πολιτισμικών και θρησκευτικών δεδομένων που λειτουργούν διαφορετικά σε σχέση με τη Δύση. Η κατοχή του Ιράκ επέφερε στο τέλος της δεύτερης θητείας του Τζορτζ Μπους τη δύση της αμερικανικής μονοκρατορίας και την ανάδειξη ενός νέου πολυπολικού κόσμου.

Η παρούσα σύγκρουση δημιουργεί ισχυρές μοχλεύσεις και λαμβάνουν χώρα τεκτονικές αλλαγές στον επαναπροσδιορισμό συμφερόντων και στις ανακατανομές ισχύος. Μια μετα-αμερικανική νέα Μέση Ανατολή φαίνεται να αναδύεται. Τα αραβικά κράτη του Κόλπου αναλαμβάνουν τα αμυντικά  βάρη από τις ΗΠΑ, αναζητούν νέες συμμαχίες και επιδιώκουν (έστω και μερικώς) την απευθείας συνεννόηση με το Ιράν ώστε να αντιμετωπίσουν τα πολλαπλά διλήμματα ασφαλείας. Η εξασθένιση της αμερικανικής ηγεμονικής φωνής επηρεάζει το στρατηγικό σχεδιασμό διαφορετικών χωρών της ευρύτερης περιοχής, από το Κουβέιτ και τα ΗΑΕ, μέχρι τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία. 

Η αμερικανική προεδρία βρίσκεται εν όψει ενός κομβικού διλήμματος. Η πρώτη επιλογή  είναι να συνεχίσει τη μέγιστη οικονομική και στρατιωτική πίεση στο Ιράν, χωρίς όμως να καταφέρει να επαναφέρει το status quo ante στα Στενά και να θέσει υπό έλεγχο το πυρηνικό πρόγραμμα. Στην περίπτωση αυτή θα πρόκειται ξεκάθαρα για ήττα των ΗΠΑ.

Η δεύτερη επιλογή είναι να προχωρήσει σε χερσαία επιχείρηση αμφιβόλου αποτελέσματος που πιθανόν να εγκλωβίσει τα αμερικανικά στρατεύματα σε μια ατέρμονη διαδικασία. Φυσικά υπάρχει το ενδεχόμενο να παραμείνει ο Τρίτος Πόλεμος του Κόλπου μια “παγωμένη σύγκρουση”, όσο και αν αυτό φαντάζει λιγότερο πιθανό, λαμβάνοντας υπόψιν τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. 

Ο τρίτος πόλεμος του Κόλπου με τα σημερινά δεδομένα εξελίσσεται σε φιάσκο για τις ΗΠΑ, ανασύροντας μνήμες από τις αποτυχίες του Αφγανιστάν και του Ιράκ. Ο τρόπος εφαρμογής της συντριπτικής στρατιωτικής υπεροχής και της πολιτικής καταναγκαστικής διαπραγμάτευσης, πίεσης και προσωποπαγούς διπλωματίας έδειξε τα όρια της αμερικανικής  επιρροής σε ένα ακραίο αυταρχικό καθεστώς 

Όλα αυτά μού θύμισαν τη γνωστή χιουμοριστική φράση του Νίκου Σταυρίδη στην κινηματογραφική ταινία “Κίτρινα γάντια” με τη Μάρω Κοντού: “Τώρα πότε προλάβατε πότε τα ‘πατε ένας Θεός το ξέρει”! Στις 31 Ιουλίου 2026, λοιπόν, το απόγευμα (16:09) διάβασα (δίκην fakenews!), μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Με αρνητικό πρόσημο ο πληθωρισμός των τροφίμων τον Ιούλιο, καθώς φαίνεται ότι η λήξη του πλαφόν σε προϊόντα σούπερ μάρκετ στο τέλος του Ιουνίου δεν πυροδότησε κύμα ανατιμήσεων με την αγορά να ανταποκρίνεται και στην πρόσκληση του υπουργείου Ανάπτυξης για συγκράτηση στις τιμές. Την ώρα ίδια που μετρά αντίστροφα ο χρόνος για την εθνική πρωτοβουλία που ανέλαβε καλώντας προμηθευτές και λιανεμπόριο για μειώσεις τιμών σε δημοφιλείς κωδικούς από το τέλος Αυγούστου. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat, τον Ιούλιο ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ελλάδα κινήθηκε σε αρνητικό έδαφος καθώς διαμορφώθηκε σε -0,3 έναντι 2,2 τον Ιούνιο, την ίδια στιγμή όπου στη ζώνη του ευρώ διαμορφωνόταν σε 1,2 και 1,5 αντίστοιχα…».

Προσέξτε τη λεπτομέρεια: “όπως προκύπτει από στοιχεία της Eurostat”. Διαβάστε τώρα και την παρεπόμενη εξήγηση: «Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή» (περί αυτού ο λόγος διότι στην ενημέρωση μέσω του Τύπου δεν αναφέρεται ο συγκεκριμένος δείκτης, διότι ο εθνικός έχει… θετικό πληθωρισμό!) καταρτίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), παράλληλα με τον εθνικό δείκτη τιμών καταναλωτή και, ακολούθως, στέλνεται στην Eurostat για την κατάρτιση και ανακοίνωση πολλές ημέρες αργότερα του οριστικού πληθωρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη!

Και, ω του θαύματος της ταχύτητας και της δικαίωσης της λαϊκής φράσης “το ψάρι στη θάλασσα και το τηγάνι στη φωτιά” ή, καλύτερα και παραστατικότατα, της παροιμιώδους  (χιουμοριστικής) φράσης του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη (ωχού, μωρέ, ακόμα δεν τον είδανε και Γιάννη τον βαφτίσανε).

Στις 7 Αυγούστου 2026, λοιπόν,  η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε στοιχεία για τον εθνικό και εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, με τον πρώτο να παρουσιάζει πληθωρισμό τροφίμων θετικό (0,4) και τον δεύτερο, που κατάρτισε και έστειλε στην Eurostat (πριν προφανώς από την εκπνοή του μηνός Ιουλίου!) να παρουσιάζει αρνητικό πληθωρισμό τροφίμων και μάλιστα … υψηλότερο από εκείνο που “προέκυπτε από τα στοιχεία της Eurostat” το απόγευμα της 31ης Ιουλίου 2026, δηλαδή προώρως (-0,4 αντί -0,3!)

Πληθωρισμός: Θλιβερή-επικοινωνιακή τακτική  

Αυτή η θλιβερή μονομερής επικοινωνιακή τακτική με την παρουσίαση μάλιστα προώρως (πριν από την εκπνοή του μηνός!) και ταχέως μόνο μιας καλής και συμφέρουσας ταις κυβερνητικαίς ψυχαίς και ουχί τους Έλλησι πολίταις, αμαυρώνει μια σημαντική εξέλιξη στον δείκτη τιμών καταναλωτή του Ιουλίου, δηλαδή τη δραστική μείωση του εθνικού πληθωρισμού τροφίμων στο 0,4% έναντι 2,8% τον αντίστοιχο μήνα του 2026. Αλλά, η ΕΛΣΤΑΤ δεν συγκεντρώνει κάθε μήνα στοιχεία μόνο από τα ράφια των σούπερ μάρκετ, δηλαδή μόνο για την ομάδα διατροφής.

Συγκεντρώνει στοιχεία, ταξινομεί, σταθμίζει και καταρτίζει, παράλληλα,  τόσο τον εθνικό όσο και το εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή και  για τις λοιπές 12 ακόμα ομάδες αγαθών και υπηρεσιών (βλέπε πίνακα 2). Αυτά τα στοιχεία η ΕΛΣΤΑΤ τα έστειλε (;) πριν από την εκπνοή του μηνός στην Eurostat και στην κυβέρνηση. Κι έτσι προέκυψε το παραπάνω επικοινωνιακό τερτίπι με συγκριτική αναφορά (ως συνήθως) με την Ευρωζώνη μονομερώς, δηλαδή σε μιαν εξέλιξη σε βασικά οικονομικά που εμφανίζεται “θετική” ή ως “επιτυχία” σε σχέση με αντίστοιχα  ευρωπαϊκά στοιχεία!

Όταν στο επικοινωνιακό αυτό τερτίπι αναφέρεται ότι ο αρνητικός πληθωρισμός τροφίμων αορίστως (βλέπε πιο κάτω γιατί) κατά τον μη ακόμα … εκπνεύσαντα μήνα Ιούλιο “προκύπτει από στοιχεία της Eurostat” (της ΕΛΣΤΑΤ δηλαδή), αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία είχε στοιχεία και για την εξέλιξη του πληθωρισμού και στις 12 υπόλοιπες ομάδες. Ωστόσο, για τις ομάδες αυτές δεν γίνεται καμιά προώρως και ταχέως συγκριτική αναφορά με τις αντίστοιχες που περιλαμβάνονται στον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (βλέπε πάλι πίνακα 2). Δεν γίνεται, προφανώς, καμιά συγκριτική αναφορά διότι προκύπτει “επιτυχία”.

Συγκεκριμένα: Πρώτον, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε στις 7 Ιουλίου η ΕΛΣΤΑΤ για τον εθνικό και εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, τον Ιούλιο 2026 ο πρώτος (ο εθνικός πληθωρισμός) διαμορφώθηκε στο 3,4%, έναντι 2,7% του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή (δηλαδή είναι πάντα υψηλότερος).

Δεύτερον,  ο εθνικός πληθωρισμός  τον Ιούλιο 2026 παρουσίασε αύξηση έναντι του αντίστοιχού μήνα του 2025 (από 3,1% στο 3,4% ), ενώ ο εναρμονισμένος  σημαντική μείωση (από 3,7% στο 2,7%)! 

Τρίτον, από τις 13 ομάδες αγαθών και υπηρεσιών του εθνικού δείκτη οι μισές σχεδόν (έξι) παρουσιάζουν μεταβολές υψηλότερες από τις αντίστοιχες του εναρμονισμένου, τέσσερις  χαμηλότερες και τρεις ίσες. Τέταρτον, όπως προκύπτει από τον πίνακα 1, οι εξελίξεις  στον πληθωρισμό  των ομάδων “στέγαση”, “μεταφορές” και “Ξενοδοχεία κλπ”, δηλαδή στον  πάντα “φλεγόμενο” τομέα των υπηρεσιών, είναι εφιαλτικές. Αλλά, αυτά δεν ανακοινώνονται προώρως και ταχέως…

Κατατρίβομαι με τέτοιες ενημερωτικές λεπτομέρειες διότι οι εναρμονισμένοι δείκτες καταναλωτή που καταρτίζουν οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνη (στην ελληνική περίπτωση η ΕΛΣΤΑΤ) αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό του πληθωρισμού αντίστοιχα και παρέχουν τα επίσημα στοιχεία  πληθωρισμού στην ΕΕ (27 κράτη μέλη) και στην Ευρωζώνη (21 κράτη μέλη) αντίστοιχα. Αυτά τα οριστικά εναρμονισμένα στοιχεία ανακοινώνονται (περίπου στις 20 του επόμενου μηνός) από την Eurostat με την Ελλάδα να έχει μονίμως υψηλότερο από τον αντίστοιχο στην Ευρωζώνη, όπως και τον προηγούμενο μήνα Ιούνιο (3,9% έναντι 2,8% στην Ευρωζώνη!).

Η δημιουργία κόμματος Σαμαρά, παρά τις τρέχουσες επιφανειακές και κλισαρισμένες, προσεγγίσεις, πρόκειται να προκαλέσει σοβαρές ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό. Με σοβαρότερες, ασφαλώς, εκείνες στο χώρο της Κεντροδεξιάς και όλου του συντηρητικού φάσματος, περιλαμβανόμενων των σχημάτων “Ελπίδα” (τμήματά της), “Ελληνική Λύση”, “Φωνή Λογικής” κλπ, αλλά και οριζόντια στην πολιτική χωροταξία σε ομάδες ευαίσθητες κυρίως σε εθνικά θέματα και στην αντι-woke ατζέντα.

Ανακατατάξεις, που μάλλον τις θεωρεί αναγκαίες και ο Καραμανλής, ο οποίος σταθμισμένα αποτελεί, και θα αποτελέσει, ενεργό παρασκηνιακό παράγοντα απέναντι στην παρακμιακή (δια)φθορά Μητσοτάκη, με σκοπό την ανασυγκρότηση του κεντροδεξιού χώρου στη βάση των αρχών του “καραμανλισμού”. Στα πλαίσια, μάλιστα, των μετεκλογικών εξελίξεων, για τις οποίες θα μιλήσουμε παρακάτω, δεν αποκλείεται να εκδηλωθεί πιο ενεργός –για την ακρίβεια κεντρικός-ηγετικός– ρόλος του Καραμανλή στη διαμόρφωση κυβέρνησης εθνικής συνεννόησης.

Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι ο Αντώνης Σαμαράς του 2026 δεν είναι ο Σαμαράς του 1992-93. Έχει μεσολαβήσει η πρωθυπουργία του σε κυβέρνηση συνεργασίας με ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ (Ιούνιος 2012-Ιανουάριος 2015) και βέβαια η αρχηγία στη ΝΔ (2009-2015). Επίσης, πρέπει να επισημανθεί ότι ένα στελεχιακό δυναμικό όχι μόνον προερχόμενο από τη ΝΔ αλλά ευρύτερα από τον πανεπιστημιακό, επιχειρηματικό, δημοσιογραφικό χώρο, έχει μιλήσει για την ανάγκη “επανεκκίνησης με πατριωτικό όραμα και νέο σχέδιο”. Ενδεικτική η “κίνηση των 91” (Ιούλιος 2025). Το δυναμικό αυτό δείχνει καθαρά στις παρούσες συνθήκες υποστηρικτική διάθεση προς το κόμμα Σαμαρά.

Σύγκριση με προηγούμενες περιόδους (1992-1997) και ανάλογα εγχειρήματα (Πολιτική Άνοιξη) δεν μπορεί να γίνει. Δεν έχει σχέση με τις σημερινές συνθήκες, τα αποτελέσματα της επταετούς κυβερνητικής πολιτικής του Μητσοτάκη, τους σημερινούς πρωταγωνιστές και την πολιτεία τους, καθώς και με τα ζητούμενα της εθνικής και κοινωνικής ζωής. Κεντρικό ζητούμενο η ήττα της ΝΔ και η ακύρωσης της όποιας φιλοδοξίας του Μητσοτάκη για τρίτη πρωθυπουργική θητεία.

Καθοριστική προϋπόθεση

Το ζητούμενο αυτό είναι φανερό ότι αποτελεί τον πρώτο στόχο για τον Σαμαρά. Αν ο τακτικός αυτός στόχος επιτευχθεί στις επόμενες εκλογές, θα αποτελέσει έδραση για την εκτύλιξη του παραπέρα σχεδίου Σαμαρά (με τις συνασπισμένες δυνάμεις) στο χώρο κυρίως της Κεντροδεξιάς, επηρεάζοντας ευρύτερα το πολιτικό σκηνικό. Μπορούμε, λοιπόν, να διαβλέψουμε ότι η πρωτοβουλία Σαμαρά αποτελεί μια συνολικότερη στρατηγική αναμόρφωσης του Κεντροδεξιού πολιτικού φάσματος κι όχι μια οριακή πολιτική κίνηση αξιοπρεπούς εκλογικής καταγραφής και χτυπήματος μέχρι ήττας του Μητσοτάκη.

Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής δεν μπορεί, ασφαλώς, να προεξοφληθεί. ‘Όμως, το πρώτο αποφασιστικό της βήμα (η ακύρωση τρίτης πρωθυπουργίας του Μητσοτάκη) που προωθείται με την ίδρυση κόμματος Σαμαρά μάλλον θα είναι επιτυχές, λόγω της διάχυτης κοινωνικής αντίδρασης. Με άλλα λόγια θα τροφοδοτήσει και θα τροφοδοτηθεί από την πλειοψηφική απόρριψη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, επικυρώνοντας και τον πολύπλευρο αντικυβερνητικό αγώνα των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Η ήττα Μητσοτάκη (και της ΝΔ) την πρώτη Κυριακή θα είναι καθοριστική. Αν το ποσοστό της ΝΔ βρεθεί κάτω από 25%, εκτός από την απώλεια του βουλευτικού μπόνους, η πρωτιά της ΝΔ δεν θα μπορεί να κρύψει τη στρατηγική ήττα! Από τις προηγούμενες εκλογές του 2023 (40,56%) θα έχει απωλέσει περισσότερο από 15 μονάδες. Η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές, ενώ θα φαίνεται μονόδρομος, δεν θα συγκεντρώνει για τη ΝΔ πιθανότητες επιτυχίας και μάλιστα με αρχηγό έναν βαριά ηττημένο Μητσοτάκη και έναν Σαμαρά να έχει καταγραφεί ως αποφασιστικός ρυθμιστής για οποιοδήποτε μετεκλογικό σενάριο! Κι αυτά, ανεξάρτητα από την πίεση που θα ασκείται και την όποια δυναμική θα εκδηλωθεί από τις δυνάμεις της Κεντροαριστεράς με την ήττα Μητσοτάκη και ΝΔ.

Σε τέτοιες συνθήκες, η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές με ηγέτη τον Μητσοτάκη θα είναι αυτοχειριασμός, παρά τα όποια επιστρατευμένα εκβιαστικά διλήμματα… Η αλλαγή ηγεσίας και η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές με νέο αρχηγό της ΝΔ θα είναι το πιθανότερο σενάριο. Ο δε Σαμαράς θα είναι ρυθμιστής. Εάν παραμείνει ο Μητσοτάκης στην αρχηγία, στις δεύτερες εκλογές η ΝΔ θα καταγράψει νέα ήττα και από πιο δυσμενή θέση θα επιδιώκει κυβέρνηση συνεργασίας.

Κρίσιμος παίκτης ο Σαμαράς

Αν η ΝΔ καταγράψει ποσοστό κοντά ή κάτω από 25%, η μόνη λύση είναι κυβέρνηση συνεργασίας. Στην προοπτική αυτή, ο ηττημένος Μητσοτάκης, με την βεβαρυμμένη πρωθυπουργική θητεία του δεν θα γίνει αποδεκτός ως πρωθυπουργός από κανένα δυνητικό κυβερνητικό εταίρος. Ο Σαμαράς θα θέσει εξαρχής αυτό τον όρο και στην ίδια γραμμή θα κινηθεί και το ΠΑΣΟΚ. Στις εξελίξεις που θα επακολουθήσουν για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Σαμαράς θα διεκδικήσει και θα παίξει κρίσιμο ρόλο. Επομένως, με τη ΝΔ κοντά η κάτω από 25%, ο Μητσοτάκης κλείνει τον πολιτικό του κύκλο.

Το ερώτημα είναι πως έχει σχεδιάσει να αποφύγει τις σε βάρος του δικαστικές κυρώσεις λόγω της εμπλοκής του στα σκάνδαλα που βρίσκονται σε διερεύνηση σε Ελλάδα και ΕΕ. Το Μαξίμου, με το “διατεταγμένο” δυναμικό του σε Μίντια και εταιρείες δημοσκοπήσεων, επιδιώκει να εθίσει την κοινή γνώμη ότι η ΝΔ θα προσεγγίσει το 30%. Εάν το επιτύχει, αν και πάλι η συρρίκνωση θα είναι πάνω από 10 μονάδες, οι ελπίδες μίας σοβαρής εκλογικής ανόδου στις δεύτερες διαδοχικές εκλογές θα κρατηθούν ζωντανές. Υπάρχει, ωστόσο, ένα όριο, όταν στην κοινωνία υφίσταται σταθερά ένα ποσοστό σταθερής απόρριψης του Μητσοτάκη της τάξεως του 70%. Με άλλα λόγια, είναι μηδενικές οι πιθανότητες αυτοδυναμίας.

Η “μεταμνημονιακή” εποχή είναι μια άλλη πολιτική περίοδος μετάβασης. Με βεβαιότητα, μετεκλογικά τα πράγματα οδηγούνται σε κυβερνήσεις συνεργασίας. Πρόκειται για αναπόδραστη εξέλιξη, μια νέα συνθήκη που θα εδραιωθεί εάν το πολιτικό σύστημα ανταποκριθεί. Η αδυναμία της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ (άλλοτε πόλοι του πολιτικού συστήματος) μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον αδυνατούν να δημιουργήσουν αυτοδύναμες κυβερνήσεις, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχουν και δρουν δύο σημαντικές δυνάμεις, μία στο χώρο της Κεντροδεξιάς (κόμμα Σαμαρά) και μία στο χώρο της Κεντροαριστεράς (κόμμα Τσίπρα). Η τρίτη δύναμη η “Ελπίδα”, παρά τις αρχικές τάσεις και τις όποιες φιλοδοξίες –κυρίως για λόγους υποκειμενικούς και παράδοσης– δείχνει ανίκανη να προκαλέσει υπερβατικό ρήγμα.

Αυτή τη νέα πολιτική πραγματικότητα ορισμένοι την ονόμασαν, χωρίς να είναι, “νέα μεταπολίτευση”. Οι αντοχές του νέου πολιτικού συστήματος –μέσω και των νέων κομμάτων– θα είναι διαφορετικές και χρονικά και πολιτικά. Πάντως, βαθύτερες εν συγκρίσει με τα εφήμερα, ευκαιριακά σχήματα της μνημονιακής περιόδου. Η περίοδος αυτή θα πρέπει να εννοηθεί ως μεταβατική με τελικό επίδικο την τελική σύνθεση-κρυστάλλωση των δύο μεγάλων πόλων στις δύο περιοχές του πολιτικού χάρτη: της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς.

Εξάλλου, και η αποκρυπτογράφηση των προθέσεων και βαθύτερων φιλοδοξιών των δυνάμεων που κινούνται πρωταγωνιστικά σ’ αυτούς τους χώρους (ΝΔ και κόμμα Σαμαρά στην Κεντροδεξιά, ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ στην Κεντροαριστερά) σ’ αυτό στοχεύουν: στην ηγεμόνευση και ανασύνθεση ενός εκάστου χώρου. Ο αστερισμός των άλλων κομμάτων έχει σημασία περισσότερο στο χώρο Δεξιά-Ακροδεξιά απ’ όπου η μητρική Δεξιά θα αναζητά πρόσκαιρες και ευκαιριακά σωστικές λύσεις. Ενώ το άλλο τμήμα Αριστερά και εξωκοινοβουλευτική Αριστερά αποτελείται από περισσότερο δύσκαμπτες ιδεολογικά δυνάμεις, δύσκολες σε συμμαχίες και συνθέσεις, παρά τα αντιθέτως προβαλλόμενα.