Το πρόβλημα δεν είναι η κριτική προς τον Τραμπ, ή της δυτικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά ότι μια σύνθετη γεωπολιτική πραγματικότητα συμπιέζεται σε ένα ηθικό δίπολο, όπου η μία πλευρά ενσαρκώνει την ύβρι και η άλλη την αξιοπρεπή αντίσταση. Από εκεί και πέρα, η ιστορία δεν ερμηνεύεται αλλά σκηνοθετείται με περίτεχνες λογοτεχνικές εξάρσεις.

Η μεγαλύτερη αντίφαση του κ. Στεφανίδη βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι ίδιοι οι “Πέρσες”. Το έργο παρουσιάζεται σχεδόν ως ένα αποκομμένο από την ιστορική πραγματικότητα αντιπολεμικό μανιφέστο, σαν να είχε γραφτεί από έναν ουδέτερο διανοούμενο που παρατηρούσε τον πόλεμο από ασφαλή απόσταση και θρηνούσε αδιακρίτως για όλους. Όμως ο Αισχύλος δεν ήταν ένας σημερινός πολιτιστικός σχολιαστής, αλλά ένας βετεράνος του Μαραθώνα, έχοντας σκοτώσει ανθρώπους, ενώ πιθανότατα είχε συμμετάσχει και στη Σαλαμίνα.

Το ίδιο ίσχυε και για το κοινό του. Οι θεατές των “Περσών” δεν ήταν ένα σώμα αφηρημένων ανθρωπιστών αλλά πολίτες που είχαν πολεμήσει, είχαν σκοτώσει, είχαν χάσει αδελφούς και φίλους και είχαν επιβιώσει από μια πραγματική εισβολή. Γνώριζαν πολύ καλά ότι χωρίς τον αθηναϊκό στόλο, χωρίς την στρατιωτική οργάνωση, την συμμαχική συνοχή και χωρίς την απόφαση να πολεμήσουν, δεν θα υπήρχε ούτε ελεύθερη Αθήνα, ούτε δημοκρατία, ούτε θέατρο στο οποίο θα μπορούσε να παρουσιαστεί αργότερα ο θρήνος των ηττημένων.

Η Αθήνα ήταν οι ΗΠΑ της εποχής

Οι “Πέρσες” επομένως, αφαιρώντας το περιτύλιγμα της τέχνης, ήταν ένα πολιτικό έργο. Με σύγχρονους όρους θα λέγαμε ότι λειτουργούσε ταυτόχρονα ως στρατηγική επικοινωνία, πολιτική προπαγάνδα και ψυχολογική επιχείρηση μιας ανερχόμενης δύναμης. Δεν επρόκειτο φυσικά για προπαγάνδα με την στενή, χονδροειδή έννοια ενός κρατικού φυλλαδίου αλλά για ένα κορυφαίο πολιτιστικό έργο που ενίσχυε την συλλογική αυτοπεποίθηση των Αθηναίων, παγίωνε την εικόνα της πόλης ως νικήτριας της μεγαλύτερης αυτοκρατορίας της εποχής και συνέβαλλε στη νομιμοποίηση του νέου ηγετικού της ρόλου (ιμπεριαλιστικού για κάποιους) στον ελληνικό κόσμο.

Η Αθήνα μετά την Σαλαμίνα ήταν, κατ’ αναλογίαν, οι Ηνωμένες Πολιτείες του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Διέθετε τον ισχυρότερο στόλο, συγκροτούσε συμμαχίες, επέκτεινε την επιρροή της, διαμόρφωνε κανόνες και οικοδομούσε μια νέα περιφερειακή τάξη γύρω από τη δική της ισχύ. Οι “Πέρσες” παρουσιάστηκαν το 472 π.Χ., σε μια εποχή κατά την οποία η Αθήνα ενίσχυε συστηματικά την στρατιωτική της ισχύ, οργάνωνε τη Δηλιακή Συμμαχία, ναυπηγούσε στρατιωτικές τριήρεις, διεύρυνε τη στρατηγική της επιρροή και μετέτρεπε τη νίκη κατά των Περσών σε θεμέλιο μιας νέας αθηναϊκής ηγεμονίας.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι μέσα σε αυτό ακριβώς το ιστορικό περιβάλλον γεννήθηκε ένα από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας δραματουργίας. Η μεγάλη τέχνη σπάνια αναπτύσσεται έξω από τις μεγάλες ιστορικές και γεωπολιτικές μεταβολές της εποχής της. Αντίθετα, συνομιλεί μαζί τους, τις ερμηνεύει και συμβάλλει στη διαμόρφωση της συλλογικής αυτοαντίληψης μιας κοινωνίας.

Τέχνη και γεωπολιτικοί σχεδιασμοί

Η τέχνη που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πολιτιστικής προβολής μιας κοινωνίας δεν υπήρξε ποτέ αποκομμένη από τους μεγάλους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς του κράτους και τις κυρίαρχες ελιτ, που ενίοτε την γεννάνε και που σίγουρα την χρηματοδοτούν και την προβάλλουν. Από την αρχαία Αθήνα μέχρι το Χόλιγουντ, από την ρωμαϊκή μνημειακή τέχνη μέχρι την σοβιετική πρωτοπορία, τα κορυφαία πολιτιστικά έργα αντανακλούν, νομιμοποιούν και ενισχύουν την θέση τους στον κόσμο, με την τέχνη να καθίσταται ένας από τους πιο εκλεπτυσμένους μηχανισμούς της πολιτικής πραγματικότητας.

Με βάση τα παραπάνω, η ανάγνωση του κ. Στεφανίδη οδηγείται σε έναν εμφανή παραλογισμό. Χρησιμοποιεί ένα έργο που γεννήθηκε στην καρδιά της ανόδου μιας ηγεμονικής στρατιωτικής δύναμης για να καταγγείλει σήμερα την ίδια την έννοια της δυτικής ισχύος που στηρίζεται στην στρατιωτική ισχύ(!). Επικαλείται τον Αισχύλο έναντι της “υπερφίαλης Δύσης”, ενώ ο ίδιος ο Αισχύλος έγραφε για μια Αθήνα που, κατ’ αναλογίαν, βρισκόταν ακριβώς στη θέση που κατέχουν σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες και σαφή πρόθεση να καθορίσει την πολιτική τάξη της εποχής της.

Αν ακολουθήσουμε την λογική του άρθρου μέχρι το τέλος, τότε η ίδια η Αθήνα των “Περσών” θα έπρεπε να καταδικαστεί ως το αρχαίο αντίστοιχο της “υπερφίαλης Δύσης”. Θα έπρεπε να θεωρηθεί μια αλαζονική δύναμη που επένδυε σε όπλα, επηρέαζε τους συμμάχους της, επέβαλε πολιτικούς όρους και χρησιμοποιούσε την πολιτιστική της παραγωγή για να νομιμοποιήσει την ηγεμονία της.

Μόνο που τότε ο Αισχύλος δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ηθικός εισαγγελέας της σύγχρονης Δύσης, διότι το έργο του ήταν και προϊόν και εργαλείο του κόσμου της ισχύος που το άρθρο υποτίθεται ότι απορρίπτει.

Πέρσες και Ιράν

Υπάρχει και μια ακόμη ιστορική αναστροφή. Ο κ. Στεφανίδης γράφει ότι «η υπερφίαλη Δύση επιτίθεται στην αυτοκρατορία των νεότερων Αχαιμενιδών ενώ εκείνοι με σθεναρότητα και αξιοπρέπεια αντιστέκονται». Στους “Πέρσες” όμως οι Πέρσες δεν αντιστέκονται παρά εισβάλλουν, με την  αναλογία να αντιστρέφει ολόκληρη την ιστορική δομή του έργου.

Και εάν το σημερινό Ιράν είναι οι “Πέρσες” του Αισχύλου, τότε ποιος είναι ο Ξέρξης; Ποιος διέσχισε τον Ελλήσποντο; Ποιος ξεκίνησε την εκστρατεία; Ποια είναι η Σαλαμίνα; Οι ιστορικές αναλογίες δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως ποιητικό ντεκόρ, ενώ εγκαταλείπεται το πραγματικό τους περιεχόμενο. Διαφορετικά δεν έχουμε ερμηνεία αλλά ιδεολογική σκηνοθεσία με αντιδυτικό σενάριο.

Το ίδιο ισχύει και για τη φράση ότι οι “Πέρσες” αποτελούν «έναν ύμνο στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια που δεν διαχωρίζει τους νικητές από τους ηττημένους». Ο Αισχύλος πράγματι δείχνει εντυπωσιακό σεβασμό προς τους ηττημένους. Δεν εξισώνει όμως τον εισβολέα με τον αμυνόμενο, ούτε η αναγνώριση της ανθρώπινης δυστυχίας του αντιπάλου  συνεπάγεται ιστορική ουδετερότητα.

Ο Τραμπ εκπροσωπεί μηχανισμό ισχύος

Ανάλογη απλοποίηση υπάρχει και στην παρουσίαση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι ένας ιδιώτης που ενεργεί αποκλειστικά με βάση τις διαθέσεις, τον χαρακτήρα ή τον ναρκισσισμό του, αλλά ως επικεφαλής ενός τεράστιου κρατικού μηχανισμού. Πίσω από τις αμερικανικές αποφάσεις βρίσκονται το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, το Πεντάγωνο, η CIA, η DIA, το State Department, η CENTCOM, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ και δεκαετίες στρατηγικού σχεδιασμού γύρω από την αποτροπή, την πυρηνική διασπορά, και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών.

Μπορεί κανείς να θεωρεί την στρατηγική αυτή λανθασμένη, δεν είναι σοφό όμως να την αποσιωπά και να παρουσιάζει την διεθνή πολιτική μιας υπερδύναμης ως προσωπική θεατρική έξαρση ενός ανθρώπου. Ο Τραμπ δεν στέκεται μόνος του στην ορχήστρα της Επιδαύρου. Εκπροσωπεί έναν μηχανισμό ισχύος, συμφερόντων, συμμαχιών και θεσμών. Όταν αυτή η πραγματικότητα εξαφανίζεται, η πολιτική κριτική καταλήγει σε πνευματικό τραγέλαφο.

Ακόμη πιο εμφανής είναι και η ασυμμετρία απέναντι στη Δύση. Η αμερικανική ισχύς περιγράφεται αποκλειστικά ως ύβρις και αλαζονεία, ενώ η ιρανική πλευρά αποκτά σχεδόν αυτομάτως το κύρος της αξιοπρεπούς αντίστασης. Απουσιάζουν το αυταρχικό καθεστώς, οι Φρουροί της Επανάστασης, οι περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις, οι πυραυλικές δυνατότητες και οι λόγοι για τους οποίους πολλά κράτη της περιοχής αντιμετωπίζουν την Τεχεράνη ως απειλή.

Η “κακιά Δύση” και οι Πέρσες

Όταν η ίδια η ηθική αυστηρότητα δεν εφαρμόζεται σε όλες τις πλευρές, η τραγωδία παύει να είναι καθολικός ανθρωπιστικός φακός και μετατρέπεται σε εργαλείο επιλεκτικού αντιδυτικισμού. Υπάρχει τέλος και μια ειρωνεία που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η Δύση καταγγέλλεται ως χυδαία, παρακμιακή και υπερφίαλη από ανθρώπους που απολαμβάνουν όλα τα αγαθά της: την ελευθερία του λόγου, την ασφάλεια, την τεχνολογία, την ιατρική και τα φαρμακευτικά της προϊόντα, τα πανεπιστήμια, τα πολιτιστικά ιδρύματα, την ελευθερία να γράφουν και να δημοσιεύουν χωρίς κρατική άδεια.

Το δικαίωμα να καταγγέλλει κανείς τη Δύση μέσα από ένα ελεύθερο μέσο αποτελεί από μόνο του προϊόν της δυτικής πολιτικής παράδοσης, με θεματοφύλακα τις ΗΠΑ, αποδεικνύοντας ότι διαθέτει μια θεσμική ανεκτικότητα την οποία κανένας ισχυρός αντίπαλός της δεν προσφέρει στους δικούς τους επικριτές, και εύκολο να υμνεί την αξιοπρέπεια των αντιπάλων της Δύσης όταν δεν χρειάζεται να ζήσει υπό τους δικούς τους θεσμούς.

Εδώ βρίσκεται και η βασική αδυναμία της ανάγνωσης του κ. Στεφανίδη. Αντιμετωπίζει την τέχνη σαν να βρίσκεται έξω από την ιστορία, την πολιτική και την ισχύ, ενώ οι ίδιοι οι “Πέρσες” αποτελούν ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του αντίθετου. Ένα έργο- αριστούργημα που γεννήθηκε μέσα στην άνοδο μιας ανερχόμενης ηγεμονικής δύναμης και συνόδευσε την διαμόρφωση της νέας πολιτικής πραγματικότητας της εποχής.

Γι’ αυτό και η επίκληση του Αισχύλου ως ηθικού κατηγορητηρίου εναντίον της σύγχρονης δυτικής ισχύος καταλήγει σε μια θεμελιώδη αντίφαση. Η Αθήνα που γέννησε τους “Πέρσες”, κατ’ αναλογίαν, μοιάζει πολύ περισσότερο με την σημερινή ηγεμονική Δύση παρά με την Περσική Αυτοκρατορία που θρηνεί μέσα στο ίδιο το έργο! Αν αυτό ισχύει, τότε ο Αισχύλος διαψεύδει την αντιαμερικανική αναλογία που επιχειρεί ο κ. Στεφανίδης.

Το πανηγυρικό κλίμα στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ δεν εμπόδισε τους χιλιάδες φιλάθλους να αποδοκιμάσουν ηχηρά τόσο τον Αμερικανό πρόεδρο όσο και τον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, σε περισσότερες από μία στιγμές της βραδιάς.

Ο Τραμπ, πάντως, δεν έδειξε να πτοείται. Αντί να παραδώσει απλώς το τρόπαιο και να αποχωρήσει, επέλεξε να παραμείνει στο επίκεντρο της τελετής, εισβάλλοντας ουσιαστικά στους πανηγυρισμούς των Ισπανών και πρωταγωνιστώντας  στις φωτογραφίες της ιστορικής τους κατάκτησης.

Μουντιάλ: Η άφιξη Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο MetLife Stadium με το προεδρικό ελικόπτερο Marine One, το οποίο πραγματοποίησε πτήση πάνω από το γήπεδο περίπου 45 λεπτά πριν από τη σέντρα του τελικού. Στη διάρκεια του αγώνα βρέθηκε σε ειδικά διαμορφωμένη VIP σουίτα δίπλα στον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο. Στις ίδιες εξέδρες φιλοξενήθηκαν επίσης υψηλοί προσκεκλημένοι, μεταξύ των οποίων ο βασιλιάς της Ισπανίας Φελίπε ΣΤ’, ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ, καθώς και πρώην αστέρες του ποδοσφαίρου και άλλοι διεθνείς αξιωματούχοι.

Ο Τραμπ εμφανίστηκε για λίγο στις γιγαντοοθόνες του σταδίου μετά το άκουσμα του αμερικανικού εθνικού ύμνου. Υπήρξαν διάσπαρτες αποδοκιμασίες από ορισμένους θεατές, αλλά τίποτα συγκρίσιμο με την εχθρική υποδοχή που έχει δεχτεί σε άλλα αθλητικά γεγονότα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.

Ωστόσο, όταν ο Τραμπ και ο Ινφαντίνο βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο για την τελετή απονομής μετά τη νίκη της Ισπανίας, οι αποδοκιμασίες αντήχησαν σε όλο το στάδιο. Η αναφορά της ομάδας Τύπου του Λευκού Οίκου σημείωσε ότι ο θόρυβος του πλήθους, ο οποίος κυμαινόταν περίπου στα 78 ντεσιμπέλ πριν από την παρουσίασή τους, αυξήθηκε στα 84 ντεσιμπέλ όταν ο Τραμπ εισήλθε στον αγωνιστικό χώρο.

Στη συνέχεια, αφού ο Τραμπ απένειμε το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Ισπανία, προσπάθησε να σταθεί μαζί με την ομάδα στο πλάι του βάθρου καθώς πανηγύριζαν, πριν ο Ινφαντίνο τον απομακρύνει διακριτικά.

Ήταν μια επανάληψη του περασμένου καλοκαιριού στο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων στο ίδιο στάδιο, όταν ο Τραμπ απένειμε το τρόπαιο στους πρωταθλητές της Τσέλσι και προσπάθησε να «μπαστακωθεί» στους πανηγυρισμούς, προκαλώντας την αμηχανία των παικτών.

President Trump takes the pitch to present the FIFA World Cup trophy pic.twitter.com/i3SwXyKQh6

— Sports Illustrated (@SInow) July 19, 2026

Ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει αρκετές εμφανίσεις σε αθλητικά γεγονότα μετά την επανεκλογή του. Πέρυσι, παρευρέθηκε στο Super Bowl, στο US Open του τένις, στο Daytona 500 και στο Ryder Cup του γκολφ. Φέτος, έχει παρακολουθήσει αρκετές διοργανώσεις γκολφ, τον τελικό του κολεγιακού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου και το Game 3 των τελικών του NBA, όπου ήρθε αντιμέτωπος με αποδοκιμασίες από το κοινό της έδρας των New York Knicks.

Η εμφάνιση του Τραμπ ήταν η πρώτη φορά που παρακολούθησε αγώνα στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο, το οποίο συνδιοργάνωσαν οι ΗΠΑ μαζί με τον Καναδά και το Μεξικό.

Ο Τραμπ διατηρεί στενή σχέση με τον Ινφαντίνο, την οποία και εκμεταλλεύτηκε νωρίτερα στην φάση των «16», τηλεφωνώντας στον πρόεδρο της FIFA για να πιέσει για επανεξέταση της αμφιλεγόμενης τιμωρίας με κόκκινη κάρτα του αστέρα των ΗΠΑ, Φολαρίν Μπαλόγκουν. Η FIFA πράγματι ανακάλεσε την τιμωρία του Μπαλόγκουν, αλλά το πολιτικό παρασκήνιο επισκίασε την αμερικανική ομάδα, η οποία αποκλείστηκε από ένα πολλά υποσχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο μετά την ήττα από το Βέλγιο.

Τον σνόμπαρε ο Ρομέρο

Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, ο κεντρικός αμυντικός της Αργεντινής, Κρίστιαν Ρομέρο, αγνόησε τη χειραψία του Τραμπ κατά την απονομή των μεταλλίων.

Ο Τραμπ απένειμε μετάλλια και στις δύο ομάδες, καθώς και τα ατομικά βραβεία του τουρνουά. Ο Ρομέρο έσφιξε το χέρι τόσο του προέδρου της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, όσο και της προέδρου του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, οι οποίοι βρίσκονταν εκατέρωθεν του Τραμπ, αλλά δεν αλληλεπίδρασε καθόλου με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Υπενθυμίζεται πως το περασμένο καλοκαίρι, ο Τραμπ έγινε πρωτοσέλιδο όταν η Τσέλσι κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων της FIFA στο ίδιο στάδιο, καθώς συνόδευσε τον αρχηγό των «Μπλε», Ρις Τζέιμς, στο κέντρο των πανηγυρισμών για την ανύψωση του τροπαίου.

Αυτή τη φορά, αφού απένειμε το τρόπαιο στην Ισπανία, ο Τραμπ μετακινήθηκε προς την ομάδα προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα εμφανιζόταν στη φωτογραφία, πριν ο Ινφαντίνο προσπαθήσει διακριτικά να τον απομακρύνει από το σημείο.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Republic (@republicworld)

Ασέβεια των Αργεντίνων στο Μουντιάλ

Σε μια κίνηση που προκάλεσε αίσθηση προχώρησαν οι παίκτες της Αργεντινής κατά την απονομή του τροπαίου του Μουντιάλ στην Ισπανία. Οι παίκτες της Αργεντινής γύρισαν την πλάτη τους στην Ισπανία, καθώς αυτή σήκωνε το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε μια πράξη ασέβειας, η οποία σχολιάστηκε αρνητικά.

Κατά την τελετή απονομής των μεταλλίων του Παγκοσμίου Κυπέλλου, οι παίκτες της Ισπανίας έκαναν το γνωστό« πασίγιο» για να περάσουν από μέσα οι Αργεντίνοι και να ανέβουν στην εξέδρα. Είναι μια κίνηση τιμής και σεβασμού προς τον αντίπαλο που συνηθίζεται μετά τους τελικούς.

Όταν όμως ήρθε η σειρά της Ισπανίας να παραλάβει τα χρυσά μετάλλιά της και να σηκώσει το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου, οι παίκτες της Αργεντινής μετακινήθηκαν στην άλλη πλευρά του γηπέδου. Και όχι μόνο αυτό, γύρισαν και επιδεικτικά την πλάτη τους σε μια εμφανής κίνηση ασέβειας.

Συνήθως ο ηττημένος παραμένει στο γήπεδο για να τιμήσει με αυτό τον τρόπο το νικητή. Οι παίκτες της Αργεντινής, όμως, μπορεί να παρέμειναν μέσα στο γήπεδο, ωστόσο είχαν γυρισμένες τις πλάτες τους και με αυτό τον τρόπο έδειξαν ότι δεν σεβάστηκαν τον αντίπαλό τους. Μπορεί το παιχνίδι να είχε νεύρα και ένταση, όμως κάτι τέτοιο δεν δικαιολογεί την πράξη τους, η οποία δεν έχει καμιά σχέση με το πνεύμα του αθλητισμού.

Μετά το τέλος δε του αγώνα, ο Λεάντρο Παρέδες, γνωστός για τον… εκρηκτικό χαρακτήρα του, ξέφυγε και τσακώθηκε με τους Ισπανούς. Μάλιστα, αρχικά έπιασε από τον λαιμό τον Έρικ Γκαρσία, με τον Λιονέλ Σκαλόνι να μπαίνει στη μέση, ενώ στη συνέχεια έριξε κάτω τον Γκάβι και φάνηκε να τον χτυπά στο πρόσωπο με τον αγκώνα του, με αποτέλεσμα να δεχθεί κόκκινη κάρτα.

Επεισόδια στην Αργεντινή

Οι φίλοι της Αργεντινής κατέκλυσαν την περιοχή του Οβελίσκου στο Μπουένος Άιρες (παραδοσιακό σημείο συγκέντρωσης των οπαδών σε μεγάλες ποδοσφαιρικές στιγμές), με την ελπίδα να δουν την Αργεντινή να σηκώνει το Μουντιάλ, αλλά η “αλμπισελέστε” ήταν απογοητευτική και ηττήθηκε με 1-0 από την Ισπανία

Η ατμόσφαιρα ήταν αρχικά φορτισμένη συναισθηματικά, με τους φίλους της Αργεντινής να είναι απογοητευμένοι από την απώλεια του Μουντιάλ. Η κατάσταση όμως ξέφυγε στη συνέχεια, όταν μικρές ομάδες ατόμων επιτέθηκαν στις αστυνομικές δυνάμεις, εκτοξεύοντας πέτρες και άλλα αντικείμενα.

Οι αστυνομικοί απάντησαν με ισχυρή δύναμη, κάνοντας χρήση οχημάτων εκτόξευσης νερού (αύρες) και προχωρώντας σε επιχείρηση διάλυσης του πλήθους, ενώ ακολούθησαν συγκρούσεις και κυνηγητό στους γύρω δρόμους.  Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 12 συλλήψεις, ενώ δεν αποκλείεται ο αριθμός να αυξηθεί καθώς συνεχίζεται η καταγραφή των περιστατικών.

Οι Αρχές εξετάζουν τα αίτια των επεισοδίων, επισημαίνοντας πως η συντριπτική πλειονότητα των φιλάθλων παρέμεινε ειρηνική και βρέθηκε στο σημείο για να χειροκροτήσει την εθνική ομάδα, παρά την απώλεια του τροπαίου. Στην χώρα υπάρχουν έντονες κοινωνικές αντιδράσεις για τα μέτρα λιτότητας του προέδρου Μιλέι.

Όπως αναφέρεται, είχαν ήδη προετοιμαστεί για πιθανές εντάσεις, καθώς ακόμη και μετά τη νίκη επί της Αγγλίας στον ημιτελικό αλλά και μετά την πρόκριση στα προημιτελικά είχαν σημειωθεί αντίστοιχα επεισόδια στον ίδιο χώρο, με επιθέσεις κατά αστυνομικών, τραυματισμούς και συλλήψεις.

Πηγή: dnews.gr / cnn.gr / protothema.gr

Γρίφοι που ζητούν λύση; Είτε συμφωνεί κάποιος είτε διαφωνεί, ο Κρίστοφερ Νόλαν, με τις ταινίες Insomnia, την τριλογία του Batman και ιδιαίτερα τα The Dark Knight, The Prestige, Inception και φυσικά το Interstellar, έχει πλέον καθιερωθεί ως μία από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου κινηματογράφου. Ο Νόλαν δημιουργεί τις ταινίες του έχοντας στο μυαλό του τον πιο ευφυή θεατή που θα βρεθεί στην αίθουσα. Ταυτόχρονα όμως φροντίζει και ο θεατής που δεν είναι εξοικειωμένος με τον κινηματογράφο να περάσει αξέχαστες ώρες.

Με άλλα λόγια, ο Νόλαν είναι ένας σκηνοθέτης που προσφέρει στον πιο απαιτητικό θεατή έργα τέχνης μέσα από τα οποία ξεδιπλώνει τη μοναδική του ευφυΐα, σχεδόν όπως ο Οδυσσέας, που τόλμησε να ανταγωνιστεί ακόμη και τους θεούς με το μυαλό του. Από το Memento μέχρι το Tenet, ο θεατής καλείται πρώτα να σκεφτεί και ύστερα να αισθανθεί.

Η διαφορά

Με την προβολή τής ταινίας στις αίθουσες, μεγάλο μέρος της κριτικής συμφώνησε σε ένα σημείο. Οι χαρακτηριστικοί αφηγηματικοί λαβύρινθοι του Νόλαν έλειπαν. Δεν υπήρχε η αντίστροφη χρονολογική αφήγηση του Memento, η πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική των ονείρων του Inception, η μαθηματική σχέση με τον χρόνο του Interstellar, ούτε η κυκλική χρονική δομή του Tenet. Τα πνευματικά παιχνίδια και οι πολύπλοκοι γρίφοι είχαν σχεδόν εξαφανιστεί.

Ορισμένοι θεατές έφτασαν μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσουν το The Odyssey ως τη χειρότερη ταινία του Νόλαν. Ίσως όμως αυτό να μην οφείλεται στην ποιότητα της ταινίας, αλλά στις προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί για τον ίδιο. Μπαίνοντας στην αίθουσα δεν περιμένουμε μόνο μια ιστορία. Περιμένουμε έναν γρίφο. Και όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους, η πρώτη μας σκέψη δεν είναι “τι ένιωσα;”, αλλά “το κατάλαβα;”. Ίσως αυτή να ήταν πάντοτε η σχέση που έχτισε με το κοινό του. Ένας κινηματογράφος που απευθύνεται πρώτα στο μυαλό και ύστερα στην καρδιά.

Τι θα γινόταν όμως αν αυτή τη φορά το έκανε επίτηδες; Αν δεν πρόκειται για αδυναμία να επινοήσει νέους γρίφους, αλλά για συνειδητή επιλογή να μην το κάνει; Γιατί η πραγματική ωριμότητα ενός δημιουργού δεν είναι να παρουσιάζει συνεχώς νέα τεχνάσματα, αλλά να ξέρει πότε ΔΕΝ τα χρειάζεται πλέον. Ο Νόλαν έκρυψε αυτή τη φορά την ευφυΐα του μέσα στο ίδιο το σενάριο.

Αντί γι’ αυτό, αφιέρωσε όλη του την ενέργεια στον ίδιο τον κινηματογράφο: Υπάρχουν τα τεράστια κάδρα, η κλίμακα των τοπίων, η σιωπή, η μουσική, το φως, η καθοδήγηση των ηθοποιών. Δεν πρόκειται για ένα σενάριο που επιβάλλεται στην εικόνα, αλλά για μια καθαρή κινηματογραφική αφήγηση που αξιοποιεί κάθε εκφραστικό μέσο της έβδομης τέχνης. Ίσως, λοιπόν, αυτό που τόσα χρόνια αποκαλούσαμε ευφυΐα του Νόλαν να επέλεξε για πρώτη φορά να γίνει αόρατο.

Και τότε δεν μπορεί παρά να σκεφτεί κανείς τον Οδυσσέα: Η δύναμή του ήταν το μυαλό του. Ήταν εκείνος που συνέλαβε τον Δούρειο Ίππο. Αντιμετώπισε ακόμη και τους θεούς όχι με τη βία, αλλά με την εξυπνάδα του. Κάπως έτσι ήταν και ο κινηματογράφος του Νόλαν επί τριάντα περίπου χρόνια. Πολύπλοκες αφηγήσεις. Παιχνίδια με τον χρόνο. Ταινίες που καλούσαν συνεχώς τον θεατή σε μια διανοητική αναμέτρηση.

Η Ιθάκη του Νόλαν

Όμως υπάρχει μια αλήθεια στην Οδύσσεια του Ομήρου που συχνά παραβλέπεται. Το ταξίδι του Οδυσσέα δεν αρχίζει με την πτώση της Τροίας. Η πραγματική ιστορία ξεκινά στον δρόμο της επιστροφής. Και εκεί ο Οδυσσέας μαθαίνει κάτι ουσιαστικό: Η εξυπνάδα μπορεί να κερδίσει έναν πόλεμο. Δεν αρκεί όμως για να σε οδηγήσει πίσω στην πατρίδα. Χρειάζονται υπομονή, ήττες, μοναξιά και χρόνος. Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται να παραμείνεις άνθρωπος.

Ίσως ο Κρίστοφερ Νόλαν να βρίσκεται σήμερα σε ένα παρόμοιο σημείο της διαδρομής του. Για σχεδόν τριάντα χρόνια απέδειξε ότι μπορεί να δημιουργεί τα πιο σύνθετα αφηγηματικά παζλ του σύγχρονου κινηματογράφου. Δεν έχει πια τίποτα να αποδείξει. Και γι’ αυτό το The Odyssey ίσως να είναι η πιο λιτή του ταινία. Όχι επειδή έχασε την ευφυΐα του. Αλλά επειδή δεν αισθάνεται πλέον την ανάγκη να την επιδεικνύει.

Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη ανατροπή της καριέρας του να μην βρίσκεται μέσα στην ταινία, αλλά στον ίδιο. Γιατί μερικές φορές η μεγαλύτερη δεξιοτεχνία δεν είναι να επιδεικνύεις αυτό που κατέχεις, αλλά να ξέρεις να το κρύβεις. Ίσως το The Odyssey να μην αφηγείται μόνο την ιστορία του Οδυσσέα. Ίσως να αφηγείται και την επιστροφή του ίδιου του Κρίστοφερ Νόλαν στη δική του Ιθάκη.

Όταν ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη δεν είναι απλώς μεγαλύτερος. Είναι ένας άλλος άνθρωπος. Κάτι αντίστοιχο φαίνεται να συμβαίνει και με τον Νόλαν. Στις πρώτες του ταινίες υπήρχε μια έντονη ανάγκη να αποδείξει τι μπορούσε να κάνει με τον χρόνο, την αφήγηση και τη δομή. Με τα χρόνια αυτό μετατράπηκε σε θρίαμβο, αλλά και σε βάρος. Κάθε νέα ταινία έμοιαζε υποχρεωμένη να είναι πιο περίπλοκη από την προηγούμενη. Σαν να έπρεπε ο Νόλαν να ξεπερνά συνεχώς τον ίδιο του τον εαυτό για να παραμένει ο Κρίστοφερ Νόλαν.

The Odyssey μπορεί να διαβαστεί διαφορετικά. Η επίδειξη ευφυΐας δεν εξαφανίστηκε. Απλώς μετακινήθηκε. Αντί να φωνάζει μέσα από το σενάριο, εκφράζεται πλέον μέσα από το κάδρο, την κλίμακα, τον ρυθμό και την ίδια τη γλώσσα του κινηματογράφου. Και όπως ο Οδυσσέας, όταν επιστρέφει στην Ιθάκη, κρύβει την ταυτότητά του και εμφανίζεται ως ζητιάνος αντί για βασιλιάς, έτσι κι εδώ το ζητούμενο δεν είναι πια να φαίνεσαι σπουδαίος, αλλά να καταλάβεις τη θέση σου τη σωστή στιγμή.

Μήπως ο Νόλαν κάνει ακριβώς το ίδιο; Μήπως η μεγαλύτερη επίδειξη δύναμης είναι να κάνει αόρατη τη δική του ιδιοφυΐα; Αν συμβαίνει αυτό, τότε η μεγαλύτερη αφηγηματική ανατροπή του The Odyssey δεν βρίσκεται στην πλοκή της ταινίας, αλλά στην ίδια την εξέλιξη του δημιουργού της. Ίσως όλες οι ταινίες του Νόλαν να περιστρέφονταν εξαρχής γύρω από ένα και μόνο ερώτημα:

Μπορεί ένας άνθρωπος, ύστερα από τόσο μεγάλο ταξίδι, να επιστρέψει πραγματικά ο ίδιος; Και αν η απάντηση είναι αυτή, τότε το The Odyssey δεν αφηγείται μόνο το έπος του Ομήρου. Αφηγείται και το προσωπικό κινηματογραφικό ταξίδι του Νόλαν. Και αυτή τη φορά, στις τεράστιες αίθουσες IMAX δεν παρακολουθούμε μόνο την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Παρακολουθούμε και την επιστροφή του ίδιου του Κρίστοφερ Νόλαν στη δική του Ιθάκη.

Οι πραγματικοί στόχοι της Τουρκίας, ανεξαρτήτως της τακτικής του καρότου-μαστίγιου, που χρησιμοποιεί κατά καιρούς ο Ερντογάν, βάζοντας ή βγάζοντας την “προβιά του προβάτου”, που “συγκινεί” και αποκοιμίζει τις ελληνικές ελίτ, είναι πλέον ευρέως γνωστοί. Δεν μπορούν να αποκρυβούν, όση προσπάθεια και αν καταβάλει το φοβικό και συμπλεγματικό ελληνικό κατεστημένο, μέσω του αέναου υποτιθέμενου ελληνοτουρκικού διαλόγου και των νεφελωδών προσπαθειών δήθεν ξεπαγώματος του Κυπριακού από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ.

Οι μύχιοι στόχοι του τουρκικού κατεστημένου είναι η παγκόσμια μεγέθυνση της Τουρκίας (παντουρκισμός) και μία εκ των βασικών προϋποθέσεων επίτευξης αυτού του στόχου, είναι η φιλανδοποίηση του Ελληνισμού, ο οποίος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο από μία χώρα που μετατρέπεται στρατιωτικά, δημογραφικά και διπλωματικά σε αυτόνομη ισχυρή περιφερειακή δύναμη, εκμεταλλευόμενη την έντονη παγκόσμια γεωπολιτική ρευστότητα και τον υπό διαμόρφωση πολυπολικό κόσμο. 

Η στρατιωτική “αποβίβαση” της Τουρκίας το 1974, στην απροστάτευτη Μεγαλόνησο, εξαιτίας της διπλής προδοσίας της Χούντας των Συνταγματαρχών, με την απόσυρση της Μεραρχίας, που είχε αποστείλει κρυφά ο Γεώργιος Παπανδρέου και, στη συνέχεια με το τραγικό πραξικόπημα κατά του, τότε, ηγέτη της Κύπρου Μακαρίου, εν γνώσει του τότε φαιδρού αρχηγού της ελληνικής Χούντας Ιωαννίδη, ότι οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις θα αποβιβαστούν στην Κυρήνεια χωρίς αντίσταση, με συνέπεια την αιματηρή διχοτόμηση του νησιού, αποτελεί τον τελευταίο σταθμό της πορείας συρρίκνωσης του Ελληνικού Έθνους, που ξεκινά από την Μικρασιατική Καταστροφή.

Μάλιστα, για πρώτη φορά, μετά το 1922 ο Ελληνισμός υπέστη στρατιωτική ήττα και απώλεσε εθνικό έδαφος χωρίς ουσιαστική μάχη, εμπεριέχοντας αυτό και το επιπρόσθετο επιβαρυντικό στοιχείο, ότι η μισή Κύπρος χάθηκε χωρίς στην ουσία να έχουμε πολεμήσει, κάτι που δημιούργησε την υποδόρια αίσθηση της αδυναμίας έναντι της Τουρκίας, που αποτελεί και τον βασικό πυρήνα του φοβικού συνδρόμου, από το οποίο κατατρύχονται το Ελληνικό και το κυπριακό πολιτικό προσωπικό εξουσίας.

Τι οδήγησε στην εθνική καταστροφή

Η αιτία για αυτή τη μεγάλη εθνική καταστροφή ήταν τα ολέθρια διαχρονικά λάθη των ελληνικών πολιτικών ηγεσιών, ο άθλιος ρόλος της Βρετανίας και των ΗΠΑ, με τον αταλάντευτο στόχο της διαίρεσης του νησιού, με αποκορύφωμα τον ηλίθιο και προδοτικό ρόλο της Χούντας των Συνταγματαρχών. Σε όλη αυτή την περίοδο, η λαβωμένη Κύπρος διέπρεψε οικονομικά και έγινε μέλος της ΕΕ ως Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς όμως ποτέ να μπορέσει να λύσει το ακανθώδες πρόβλημα της διαίρεσης και της τουρκικής κατοχής, παρά τα καταψηφιστικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Και αυτό γιατί απουσίαζε όλα αυτά τα χρόνια μια σοβαρή εθνική στρατηγική, που θα είχε ως στόχο την συνεχή διεθνοποίηση του Κυπριακού, το επίμονο αίτημα εφαρμογής του διεθνούς δικαίου και των αυτονόητων ρυθμίσεων για όλα τα σύγχρονα κράτη. Και παράλληλα, την δημιουργία ενός σημαντικού αναλογικού στρατιωτικού ισοδύναμου με εξοπλισμό με έξυπνα όπλα και τις κατάλληλες διεθνείς στρατιωτικές συμμαχίες. 

Το Κυπριακό είναι χαρακτηριστική περίπτωση της πολιτικο-διπλωματικής και στρατιωτικής αδυναμίας της Ελλάδος στη Νεότερη Ιστορία της. Το δίκαιο και νόμιμο αρχικό αίτημα της Ένωσης ενταφιάστηκε για πάντα από τις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου, με την αναγνώριση της Τουρκίας ως εγγυήτριας δύναμης και με ένα ανεφάρμοστο Σύνταγμα, που αποτέλεσε τον “διάδρομο” για την διχοτομική κατάληξη του νησιού.

Αποτελεί, αναμφισβήτητα, στρατηγική ήττα του πολιτικού κατεστημένου της Χώρας και της “παρασιτικής” οικονομικής ολιγαρχίας, τους οποίους χαρακτηρίζει διαχρονικά το σύνδρομο του “ενδοτισμού”. Με τις πολιτικές τους, αφού αποδέχθηκαν την de facto διχοτόμηση της Μεγαλονήσου, στην συνέχεια μετέτρεψαν ένα κορυφαίο διεθνές πρόβλημα εισβολής και κατοχής, σε ένα διμερές εσωτερικό Ελληνοτουρκικό πρόβλημα, “νομιμοποιώντας” έτσι έμμεσα την τουρκική κατοχή. 

Αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό

Πριν τον πλήρη ενταφιασμό του Κυπριακού, κάτι που θα αποτελέσει το κύκνειο άσμα του Ελληνισμού, απαιτείται η άμεση και πλήρης αλλαγή της πολιτικής μας και ο απεγκλωβισμός από την αδιέξοδη εμμονή – πρόσχημα της λεγόμενης “διζωνικής Ομοσπονδίας”, που ουσιαστικά αποτελεί την “κερκόπορτα” για τη Συνομοσπονδία και η οποία αποτελεί στρατηγικό στόχο της Τουρκίας, αφενός για να κατοχυρώσει τα παράνομα κεκτημένα της από την εισβολή του 1974 και αφετέρου για να μπορεί, μέσω της χαλαρής κεντρικής κυβέρνησης, να ασκεί και τον πολιτικό έλεγχο στο ελεύθερο κομμάτι της Μεγαλονήσου.

Προϋπόθεση λύσης αυτού είναι η πλήρης διεθνοποίησή του, με παράλληλη αξιοποίηση του σημαντικού γεωπολιτικού αποτυπώματος της Μεγαλονήσου στις σημερινές ρευστές γεωπολιτικές συνθήκες. Χρειάζεται άμεσα η εφαρμογή μιας νέας εθνικής στρατηγικής, που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, την επιθετική διεθνοποίηση του Κυπριακού προβλήματος, την πολύπλευρη διπλωματική πολιτική προς όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τις δυνάμεις, που μπορεί να έχουν αμιγώς στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή και την άμεση υλοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδος – Κύπρου, που ξεκίνησε στη δεκαετία του ’80 από τον Ανδρέα Παπανδρέου και εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια μετά την ακύρωση της εγκατάστασης των S-300 στη Κύπρο, κάτι που δίνει την αίσθηση στη Τουρκία ότι μπορεί να δρα ανενόχλητα στη Μεγαλόνησο.  

Η συγκρότηση μίας τέτοιας εθνικής στρατηγικής, που θα λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή και τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων, προωθώντας έτσι έναν νέο πατριωτισμό, προϋποθέτει πρωτίστως και την υπέρβαση των δύο ψευδεπίγραφων ιδεολογημάτων, που σύμφωνα με τον κορυφαίο στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη, παρακωλύουν την κατάστρωση αυτής και που είναι «τα ασαφή και αποδυναμούμενα στοιχεία ενός γηγενούς εθνικισμού και τα εξίσου ασαφή, αλλά ενισχυόμενα αναμασήματα ενός ξενόφερτου ειρηνισμού και οικουμενισμού». 

Τα στοιχεία της εθνικής στρατιγικής

Τα κεντρικά στοιχεία αυτής της αναγκαίας για τα συμφέροντα του Ελληνισμού εθνικής στρατηγικής είναι μεταξύ άλλων:

• Η επιθετική διεθνοποίηση του Κυπριακού προβλήματος, αξιοποιώντας τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και την άμεση σύνδεση της ρωσικής κατοχής στη χώρα αυτή με την τουρκική κατοχή στην Κύπρο και τις ρευστές εξελίξεις στην διακεκαυμένη περιοχή της Μέσης Ανατολής, που αφορά το “χρυσόμαλλο δέρας” της πλανητικής ηγεμονίας. 
• Η πολύπλευρη διπλωματική πολιτική προς όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τις δυνάμεις, που έχουν αμιγώς στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή. Τόσο οι ΗΠΑ, η Γαλλία, το Ισραήλ, η Αίγυπτος και οι αραβικές χώρες έχουν μεταξύ άλλων άμεσα ζωτικά συμφέροντα να παραμείνει η Κύπρος έξω από τον έλεγχο της Τουρκίας και για αυτό πρέπει αυτό να μεταφραστεί διπλωματικά και στρατιωτικά σε πράξη επί του πεδίου.
• Η κατάθεση δήλωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, σε συνεννόηση με την Ελλάδα, ότι μετά την επιμονή της κατοχικής Τουρκίας για “λύσεις” δύο κρατών, το τμήμα της Βορείου Κύπρου τελεί υπό τουρκική κατοχή και ότι ο στόχος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η πλήρης ανάκτηση της κυριαρχίας της αυτού του κατεχόμενου τμήματος. Παράλληλα, θα πρέπει να γίνει κατάθεση σχεδίου λύσεως του Κυπριακού από την ελληνοκυπριακή πλευρά στον ΟΗΕ και την Ε.Ε. με βασικά στοιχεία την εφαρμογή των δημοκρατικών αρχών της συγκρότησης των σύγχρονων κρατών, που είναι η λαϊκή κυριαρχία και η δημοκρατική αρχή της πλειοψηφίας, με παράλληλη απόλυτη προστασία όλου του πληθυσμού της Κυπριακής Δημοκρατίας, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
• Η άμεση υλοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδος – Κύπρου, που ξεκίνησε στη δεκαετία του ’80 από τον Ανδρέα Παπανδρέου και εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια μετά την ακύρωση της εγκατάστασης των S-300 στη Κύπρο, κάτι που δίνει την αίσθηση στη Τουρκία ότι μπορεί να δρα ανενόχλητα στη Μεγαλόνησο.  Η αμυντική προστασία της Κύπρου, αλλά και οι δυνατότητες αποκατάστασης της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε όλο το νησί, πρέπει να αποτελέσει κυρίαρχο στοιχείο της συνολικής ελληνικής αποτρεπτικής στρατιωτικής ισχύος της στην ευρύτερη περιοχή.

Είναι πλέον σαφές στους πάντες ότι εάν η Τουρκία δεν πιεστεί στο πεδίο ή δεν υπάρχουν στοιχεία που θα μπορούσαν να ανατρέψουν το σημερινό οδυνηρό status quo, δεν πρόκειται να κάνει το παραμικρό βήμα σε σχέση με τους στρατηγικούς στόχους της που είναι η διχοτόμηση και ο έλεγχος της Μεγαλονήσου. 

• Τέλος, η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, που συνιστά ευρωπαϊκό έδαφος – σύνορα και άμεση ολοκλήρωση της ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, σε συνδυασμό με την αναζωπύρωση κατασκευής του East Med, ως εναλλακτικού τρόπου εφοδιασμού της Ευρώπης, έναντι των αδιέξοδων δυσκολιών στα στενά του Ορμούζ.

Σε αυτή την κρίσιμη στροφή, η Ελλάδα οφείλει να αναθεωρήσει πλήρως τη στρατηγική της για την προστασία των συμφερόντων του Ελληνισμού στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, που διέρχονται από το Κυπριακό ζήτημα. Και αυτό, γιατί στην Κύπρο χτυπάει η καρδιά του Ελληνισμού και δοκιμάζεται η αντοχή του. Οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη με αποδοχή της διχοτόμησης, θα σημάνει μαθηματικά υποχώρηση και στα άλλα εθνικά μέτωπα, δηλαδή στη Θράκη, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, που αποτελούν στόχο της αναθεωρητικής Τουρκίας. Αυτό άλλωστε είναι ο στρατηγικός στόχος του βαθέος τουρκικού πολιτικοστρατιωτικού κατεστημένου, δηλαδή η φιλανδοποίηση της Ελλάδας, που συνδέεται άρρηκτα με την πορεία και την αντίστασή της στο Κυπριακό ζήτημα.

«Τους πλήξαμε πολύ σκληρά ξανά απόψε», είπε ο Aμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε δημοσιογράφους, τονίζοντας πως οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έγιναν για να «τιμηθούν» αμερικανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή.

Δυο μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων σκοτώθηκαν όταν το Ιράν έπληξε βάση στην Ιορδανία και σοροί, που βρέθηκαν στον τόπο της επίθεσης αλλά δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί, πιθανόν ανήκουν σε τρίτο, σύμφωνα με τη CENTCOM. Άλλος ένα Αμερικανός στρατιωτικός σκοτώθηκε προχθές Σάββατο, σε θεωρητικά ελεγχόμενη έκρηξη της γόμωσης ιρανικού μη επανδρωμένου εναέριου οχήματος εφόρμησης στο βόρειο Ιράκ.

Ο επίσημος απολογισμός των απωλειών των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, αυξήθηκε έτσι στους 17 νεκρούς. Στην άλλη πλευρά, με βάση τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό που ανακοίνωσε την Παρασκευή το υπουργείο Υγείας του Ιράν, έχουν σκοτωθεί πάνω από 50 άνθρωποι και έχουν τραυματιστεί άλλοι 500 από την επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές του μήνα.

Το «μνημόνιο κατανόησης» που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν την 17η Ιουνίου και υποτίθεται πως θα οδηγούσε σε κύκλο διαπραγματεύσεων για να τερματιστεί οριστικά η ένοπλη σύρραξη έχει γίνει κομμάτια καθώς τον λόγο τον έχουν πάρει τα όπλα και το αδιέξοδο στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ παγιώνεται.

Το θαλάσσιο πέρασμα, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα, ανακοινώθηκε από το Ιράν πως είναι ξανά κλειστό μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών. Εν είδει αντιποίνων, οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Πλοίο στις φλόγες

Οι Φρουροί της Επανάστασης –ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν– ανακοίνωσαν ότι «σταμάτησαν» διά της βίας δυο δεξαμενόπλοια καθώς προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς άδεια της Τεχεράνης, κατά «μη εξουσιοδοτημένο» τρόπο, ανέφεραν ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.

Η βρετανική υπηρεσία πληροφόρησης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, ανακοίνωσε ότι πλοίο βρισκόταν στις φλόγες στο στενό του Ορμούζ, 8 ναυτικά μίλια (περίπου 15 χιλιόμετρα) βορειοδυτικά του χωριού Κούμζαρ του σουλτανάτου του Ομάν.

Οι τιμές του πετρελαίου, που είχαν επανέλθει σε πιο φυσιολογικά επίπεδα μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, έχουν πάρει ξανά την ανηφόρα. Νωρίς το πρωί η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, προς παράδοση τον Σεπτέμβριο, ξεπέρασε τα 90 δολάρια, φθάνοντας έτσι στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο αξίωσε χθες Κυριακή η διεθνής κοινότητα να ασκήσει πίεση στο Ιράν, στο πλευρό των ΗΠΑ, για να «προστατευτεί η διεθνής ναυσιπλοΐα» στο στενό του Ορμούζ.

«Άλλες χώρες πρέπει να αρχίσουν να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να συνεισφέρουν βοήθεια για να μοιραστεί αυτό το βάρος, είτε πρόκειται για υλικό είτε για χρηματοδότηση», επιχειρηματολόγησε. «Οι ΗΠΑ παραμένουν πάντα ανοικτές σε διπλωματική λύση. Το έχουμε αποπειραθεί πολλές φορές με το Ιράν και θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε», υποστήριξε ακόμη.

Στο Κουβέιτ, ο στρατός ανακοίνωσε τα ξημερώματα ότι στοιχεία της αντιαεροπορικής άμυνάς του αντιμετώπιζαν επίθεση «ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων». Στο Μπαχρέιν, ενεργοποιήθηκαν σειρήνες συναγερμού της αεράμυνας κατά τη διάρκεια της νύχτας, ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών, ενώ η πρεσβεία των ΗΠΑ προειδοποίησε ότι κατά «πληροφορίες» της, οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν «ενδέχεται να επιδιώξουν να στοχοποιήσουν απροσδιόριστες τοποθεσίες» στην πρωτεύουσα Μανάμα, ειδικά στο «κεντρικό» τμήμα της.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ακόμη ότι επιτέθηκαν «αιφνιδιαστικά» σε «κέντρο διοίκησης ειδικών επιχειρήσεων του εχθρού» (σ.σ.: των ΗΠΑ) στην Ατ Τανφ, στη Συρία. Επρόκειτο για «αντίποινα για το αίμα των στρατιωτών που έπεσαν μάρτυρες στην Ιρανσάρ», πόλη του νοτιοδυτικού Ιράν, μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA μέσω Telegram.

Χθες βράδυ, το πρακτορείο Tasnim έκανε λόγο για κηδείες τριών ιρανών στρατιωτικών σε αμερικανική επίθεση εναντίον στρατοπέδου στην Ιρανσάρ, στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας.

Οι Φρουροί είχαν ανακοινώσει και την Παρασκευή πως επιτέθηκαν εναντίον της βάσης στην ατ Τανφ, όπου ο έλεγχος παραδόθηκε στον στρατό της de facto κυβέρνησης της Συρίας τον Φεβρουάριο, μετά την απόσυρση των ΗΠΑ. Πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στον συριακό στρατό διέψευσε από την πλευρά της ότι η βάση υπέστη βομβαρδισμό. Η βάση αυτή βρίσκεται στη νοτιοανατολική Συρία, στα τριεθνή σύνορα με την Ιορδανία και το Ιράκ.

Οι Φρουροί διαβεβαίωσαν επιπλέον πως επιτέθηκαν με βαλλιστικούς πυραύλους και έπληξαν αμερικανικά μεταγωγικά και AWACS στο αεροδρόμιο στην Άκαμπα της Ιορδανίας. Κατ’ αυτούς προκλήθηκαν «σοβαρές ζημιές» σε κάποια, σύμφωνα με ανακοίνωσή τους που επικαλέστηκε η κρατική τηλεόραση IRIB. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε χθες το βράδυ πως κατέρριψε, σε συνεργασία με τον ιορδανικό στρατό, «θραύσματα» ιρανικού πυραύλου που είχε εκτοξευτεί με στόχο την Άκαμπα, λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα, όχι μακριά από το ισραηλινό λιμάνι στην Εϊλάτ.

Άλμα στο πετρέλαιο

Ο Τραμπ έχει σύρει εκ νέου τη διεθνή κοινότητα στο αδιέξοδο της σύγκρουσης με το Ιράν και οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν εκ νέου τα 90 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά εδώ και πάνω από ένα μήνα. Συγκεκριμένα, η τιμή του πετρελαίου Brent, που αποτελεί το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε κατά 2,5% στα 90,30 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα. Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, όταν υπεγράφη η συμφωνία Τεχεράνης – Ουάσινγκτον που σύντομα αποδείχθηκε μη εφαρμόσιμη, οι τιμές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 23% μέσα στον μήνα και οδεύουν προς τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδό τους από τον Μάρτιο, όταν οι εχθροπραξίες βρίσκονταν ακόμη σε πλήρη εξέλιξη.

Τα πλήγματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνονται εκατέρωθεν και η διπλωματική λύση φαντάζει αυτή τη στιγμή ένα σενάριο που συγκεντρώνει λίγες – έως ελάχιστες – πιθανότητες. Πολλοί εκφράζουν φόβους ότι οι ΗΠΑ έχουν εγκλωβιστεί τελικά σε μια αέναη σύγκρουση, χωρίς ορατή διέξοδο.

Μάλιστα, η Ουάσιγκτον – ενώ σφυροκοπά για ένατη συνεχόμενη ημέρα το Ιράν – επιβεβαίωσε νέες απώλειες στρατιωτικού προσωπικού κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η Τεχεράνη από την πλευρά, εκτός από τις επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις, έβαλε στο στόχαστρο κρίσιμες ενεργειακές και υδροδοτικές υποδομές στην ευρύτερη περιοχή. Τουλάχιστον τρεις Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί σε επιθέσεις από την Παρασκευή, ενώ στην Ιορδανία εντοπίστηκαν ανθρώπινα λείψανα που ενδέχεται να ανήκουν σε τέταρτο στρατιώτη.

Αναλυτές εμπορευμάτων της ANZ επισήμαναν τη Δευτέρα ότι η κίνηση των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει «καταρρεύσει» ξανά, την ώρα που οι Φρουροί της Επανάστασης διαμηνύουν πως όσο συνεχίζεται η επιθετικότητα των ΗΠΑ από τη βασική θαλάσσια οδό δεν πρόκειται να περάσει ούτε σταγόνα πετρελαίου και LNG, αλλά ούτε και οποιοδήποτε άλλο φορτίο, όπως για παράδειγμα τα κρίσιμα λιπάσματα για την γεωργική παραγωγή.

Οι ίδιοι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η αυξημένη παραγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τη διαταραχή των ροών στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από την Ουάσιγκτον δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Οι τιμές της βενζίνης στην αντλία πέρασαν σήμερα ξανά το όριο των τεσσάρων δολαρίων το γαλόνι στις ΗΠΑ. Ο μέσος όρος των λιανικών τιμών της βενζίνης σε εθνικό επίπεδο αυξήθηκε πάνω από 30% αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Η προηγούμενη φορά που η βενζίνη είχε φθάσει τα τέσσερα δολάρια το γαλόνι ήταν στα τέλη Μαρτίου, αφότου το Ιράν είχε σταματήσει την κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ. Οι τιμές έπεσαν κάτω από το όριο αυτό τον Ιούνιο, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης με σκοπό τον τερματισμό του πολέμου.

Οι υψηλές τιμές στην αντλία έχουν γίνει ένα πολιτικά κρίσιμο σημείο για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του που θα ξεκινήσουν σύντομα προεκλογική εκστρατεία για να διατηρήσουν τις ισχνές πλειοψηφίες που διαθέτουν στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Οι άνεμοι στα δυτικά θα είναι αρχικά μεταβλητοί ασθενείς και από το μεσημέρι θα πνέουν δυτικοί βορειοδυτικοί έως 4 μποφόρ. Στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και από το μεσημέρι στο Αιγαίο τοπικά 6 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα. Θα φτάσει στις Κυκλάδες τους 33 με 34 βαθμούς, στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα τους 35 με 37 βαθμούς και στα ηπειρωτικά τους 39 και τοπικά τους 40 με 41 βαθμούς Κελσίου.

Αττική

Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες.

Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 3 με 4 και πρόσκαιρα στα ανατολικά έως 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 25 έως 38 βαθμούς Κελσίου. Στα παραθαλάσσια η μέγιστη 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Θεσσαλονίκη

Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε πιθανόν να σημειωθούν τοπικοί όμβροι στα γύρω ορεινά.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 3 και το μεσημέρι – απόγευμα νότιοι νοτιοανατολικοί έως 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 24 έως 37 βαθμούς Κελσίου.

Μακεδονία, Θράκη

Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και πιθανώς στα ορεινά μεμονωμένες καταιγίδες.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 21 έως 37 με 38 και τοπικά στην κεντρική Μακεδονία έως 40 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία η ελάχιστη θα είναι 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Νησιά Ιονίου, Ήπειρος, Δυτική Στερεά, Δυτική Πελοπόννησος

Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε στα ορεινά είναι πιθανό να εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι.

Ανεμοι: Μεταβλητοί ασθενείς και από το μεσημέρι δυτικοί βορειοδυτικοί 2 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 23 έως 37 και στα ηπειρωτικά 39 με 40 βαθμούς Κελσίου. Στην Ήπειρο η ελάχιστη θα είναι 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Θεσσαλία, Αν. Στερεά, Εύβοια, Αν. Πελοπόννησος

Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες, οπότε είναι πιθανό να εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι στα ορεινά κυρίως της Θεσσαλίας.

Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 και στα ανατολικά πρόσκαιρα βόρειοι βορειοανατολικοί έως 5 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 23 έως 39 με 40 και τοπικά 41 βαθμούς Κελσίου.

Κυκλάδες, Κρήτη

Καιρός: Αίθριος.

Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 και από το μεσημέρι στα ανατολικά έως 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 24 έως 34 και τοπικά στην Κρήτη 35 με 36 βαθμούς Κελσίου.

Νησιά Αν. Αιγαίου – Δωδεκάνησα

Καιρός: Αίθριος.

Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Από 23 έως 36 με 37 βαθμούς Κελσίου.

Πρόγνωση για αύριο, Τρίτη, 21 Ιουλίου 2026

Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη λίγες νεφώσεις που από τις προμεσημβρινές ώρες θα αυξηθούν και θα σημειωθούν τοπικές βροχές και το μεσημέρι – απόγευμα μεμονωμένες καταιγίδες. Από το βράδυ αναμένεται βελτίωση.

Στην υπόλοιπη χώρα γενικά αίθριος καιρός με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες κυρίως στα κεντρικά και βόρεια ηπειρωτικά, όπου στα ορεινά θα σημειωθούν τοπικοί όμβροι.

Ευνοείται η μερική μεταφορά αφρικανικής σκόνης στα δυτικά. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στα πελάγη τοπικά 6 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα. Θα φτάσει στις Κυκλάδες τους 33 με 34 βαθμούς, στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα τους 35 με 37 βαθμούς και στα ηπειρωτικά τους 38 με 39 και τοπικά τους 40 με 41 βαθμούς Κελσίου.

Η Πολιτική Επιτροπή είναι ένα ευρύ συλλογικού όργανο που προβλέπεται να έχει κεντρικό καθοδηγητικό ρόλο και αποτελείται από 75 μέλη. Γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της ΕΛΑΣ είναι ο Μίλτος Χατζηγιαννάκης.

Από τη Πολιτική Επιτροπή απουσιάζει το όνομα του Γιώργου Σιακαντάρη ο οποίος ήταν ο επικεφαλής της 13μελούς επιτροπής που συνέταξε το Μανιφέστο για την κυβερνώσα αριστερά, ενώ μετέχουν άλλα μέλη, αν και όχι όλα. Ο Γιώργος Σιακαντάρης έχει πέσει σε δυσμένεια μετά την συμφωνία του με το tweet του Νίκου Μπίστη ο οποίος είχε χαρακτηρίσει μονομερή ενέργεια από την πλευρά της Ελλάδας την πόντιση του καλωδίου ενεργειακής σύνδεσης με την Κύπρο.

Στη Πολιτική Επιτροπή μετέχει ο Πέτρος Κόκκαλης. Επίσης σχεδόν όλοι οι επικεφαλής τομέων της ΕΛΑΣ καθώς και αρκετοί αναπληρωτές τομέων.

Τα μέλη της Πολιτικής Επιτροπής είναι τα εξής: Αλέξης Τσίπρας, Μίλτος Χατζηγιαννάκης, Αθανασιάδης Χάρης, Αϊβαλής Βασίλης, Ακριβούλη Ζωή, Αλεξίου Σωτήρης, Αντωνοπούλου Μαριζέτα, Αποστόλου Στυλιανός, Βασιλειάδης Γιώργος, Γαβρόγλου Κώστας, Γιωτάκη Φανή, Γκασούκα Δήμητρα, Δήμτσας Κωστής, Διαμαντοπούλου Τζένη, Δρίτσας Σπύρος, Ζαννιάς Αναστάσης, Ζάχαρης Βαγγέλης, Θεοδωράκης Γρηγόρης, Ιωακειμίδης Γιώργος, Καλλούλι Άντζελα, Καλογιάννης Απόστολος, Καλογήρου Μιχάλης, Καμμά Μαρία, Καρπουχτσής Κώστας, Καρτερός Θανάσης, Κόκκαλης Πέτρος, Κοτσακάς Κωστής, Κουντούρη Φανή, Κουτεντάκης Φραγκίσκος, Κουφονικολάκου Θεώνη, Κρικρής Γιώργος, Κωνσταντινίδης Γιώργος, Λαγουβάρδος Κώστας, Λαλιώτου Ιωάννα, Λεπενιώτη Μαρία, Λιάκος Δημήτρης, Λυρίτσης Δημήτρης, Μαγκλάρας Βασίλης, Μαραντζίδης Νίκος, Μαυρουδής Χάρης, Μαυρωνά Άννα Μαρία, Μόσχος Θωμάς, Μουμουλίδης Θέμης, Μπακαδήμα Φωτεινή, Μπαλατσούκας Γιώργος, Μπέρδου Κατερίνα, Νταφόπουλος Δημήτρης, Νυφούδης Νίκος, Παγκάλου Φωτεινή, Πάντζιου Γραμμάτη, Παπαγεωργίου Παυσανίας, Παπαδοπούλου Άννα, Παπαμιχαλόπουλος Παναγιώτης, Πεππέ Γιάννα, Πετρακάκης Μανώλης, Πλειώνης Μανώλης, Ρέντζου Εύα, Σαλπέας Γιάννης, Σαουλίδης Αντώνης, Σκανδάμης Μαρίνος, Στυλιανού Άρης, Τεμπονέρας Διονύσης, Τζήμητρας Χάρης, Τόσκας Μίλτος, Τούμπουρος Κώστας, Τουμασάτου Μαριάννα, Τουρλίδης Γεώργιος, Τρίαντος Νίκος, Τσαγκλή Χριστίνα, Τσιριγώτη Ζαχαρούλα, Τσουρούτας Νίκος, Φωτονιάτα Ευγενία, Χαΐδος Γιάννης, Χειλάκης Αιμίλιος, Χριστοδούλου Χρήστος

Το 2010 ήταν ο Αντρές Ινιέστα στον τελικό με την Ολλανδία, που είχε λυτρώσει τη «Ρόχα» στο 116′ της παράτασης, τα ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 2026 πήρε τη «σκυτάλη» ο Φεράν Τόρες στο 106′ του επιπλέον χρόνου (0-0 ο κανονικός αγώνας) για να στείλει την ομάδα του Λουίς Ντε λα Φουέντε στην κορυφή του κόσμου με το 1-0 επί της Αργεντινής στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ.

Η αποβολή του Έντσο Φερνάντες στις καθυστερήσεις του τελικού έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έκβασή του. Μια Αργεντινή, που ήταν μόνιμα κλεισμένη στην άμυνά της – κυρίως στο δεύτερο ημίχρονο – με μηδέν τελικές προσπάθειες, ήταν εμφανές ότι ο στόχος της ήταν να στείλει το ματς στην παράταση και μετά στα πέναλτι. Δεν τα κατάφερε η ομάδα του Σκαλόνι και μοιραία απέτυχε να κάνει το back to back στους τίτλους, μετά το 2022 και το τρόπαιο που κατέκτησε στο Κατάρ στη διαδικασία των πέναλτι απέναντι στη Γαλλία.

Ο Λιονέλ Μέσι κλείνει με αυτό τον τρόπο την καριέρα του στην Εθνική, έχοντας πάρει το βαρύτιμο τρόπαιο πριν από 4 χρόνια και ολοκληρώνοντας τη διοργάνωση όντας δεύτερος σκόρερ με 8 γκολ πίσω από τον Κιλιάν Μπαπέ των 10 τερμάτων. Κακό από πλευράς ποιότητας ήταν το πρώτο 45λεπτο του τελικού, με την Ισπανία να προσπαθεί περισσότερο να επιτεθεί και την Αργεντινή σε μόνιμη θέση άμυνας να ψάχνει την αντεπίθεση. Οι δύο ομάδες, πάντως, σε γενικές γραμμές απέφυγαν να ρισκάρουν φυλάσσοντας περισσότερο τα νώτα τους. Αργεντινή και Μέσι σε γενικές γραμμές απογοήτευσαν.

Δυο καλές στιγμές σημειώθηκαν στο διάστημα αυτό, αμφότερες για τη «Ρόχα». Με τον Γιαμάλ στα πρώτα λεπτά να βρίσκεται σε θέση βολής απέναντι από τον Μαρτίνες, αλλά το τελείωμά του δεν ήταν καλό. Στο 38′ το σουτ του Ογιαρθάμπαλ από το ημικύκλιο της περιοχής βρήκε σε ετοιμότητα τον Ε. Μαρτίνες.

Η «Ρόχα», όπως και στο πρώτο μέρος, έτσι και στο δεύτερο ήταν η ομάδα που προσπαθούσε να αναπτυχθεί πιο ορθολογικά και να βρει τους διαδρόμους για να σκοράρει, αλλά αυτό δεν ήταν δυνατό. Η άμυνα των Αργεντινών εύκολα ή, δύσκολα έκλεινε όλα τα κενά και κρατούσε το μηδέν. Επιθετικά, η «Αλμπισελέστε» ήταν παντελώς… αδιάφορη!Στο 64′ ο Μαρτίνες απέκρουσε πολύ δύσκολα σε κόρνερ το σουτ του Όλμο, σε μία χρονική περίοδο που η Ισπανία αύξανε όλο και περισσότερο την πίεσή της, ενώ τρία λεπτά μετά ο γκολκίπερ των Αργεντινών, μπλόκαρε την κοντινή κεφαλιά του Τόρες. Και πάλι ο Μαρτίνες ήταν σε σωστή θέση στο 77′ στο βολέ του Κουμπαρσί.

Ο τελικός πήρε φωτιά στο 90’+3 όταν ο Βίντσιτς έβγαλε δεύτερη κίτρινη κάρτα στον Εντσο Φερνάντες για φάουλ στον Λαπόρτ. Οι Αργεντινοί διαμαρτυρήθηκαν έντονα στον Σλοβένο ρέφερι όχι για το αν ήταν φάουλ, αλλά για την κάρτα που δέχθηκε ο άσος της Τσέλσι. Το VAR συμφώνησε με τον «άρχοντα» του τελικού κι έτσι η Αργεντινή μπήκε στην παράταση με παίκτη λιγότερο.

Παρότι το δεύτερο ημίχρονο ήταν ένας επιθετικός μονόλογος των Ισπανών, ο Εμιλιάνο Μαρτίνες αποδείχθηκε «φύλακας-άγγελος» της εστίας των Αργεντινών και τουλάχιστον σε πέντε περιπτώσεις δεν επέτρεψε στους Ίβηρες να προηγηθούν. Ακόμη και στο 90’+7 ήταν εκεί στο απευθείας φάουλ του Γιαμάλ απομακρύνοντας την μπάλα σε κόρνερ κι αμέσως μετά ο Βίντσιτς σφύριξε τη λήξη…

Το επιπλέον ημίωρο

Μια φάση που σίγουρα θα συζητηθεί έγινε στο 97′. Ο Νίκο Γουίλιαμς έστειλε την μπάλα στα δίχτυα με σουτ, αλλά δευτερόλεπτα νωρίτερα ο Σλοβένος διαιτητής είχε σφυρίξει επιθετικό φάουλ του Μερίνο στον Οταμέντι, κάτι που δεν φάνηκε να ισχύει σε όλα τα ριμπλέι που έδειξε η τηλεόραση. Το γκολ, πάντως, δε μέτρησε… Τεράστια ευκαιρία έχασε η Ισπανία στο 103′ με τον Μερίνο να μην μπορεί να πιάσει από κοντά την κεφαλιά μετά από σέντρα του Νίκο Γουίλιαμς.

Η ποδοσφαιρική… δικαιοσύνη αποδόθηκε με την έναρξη του β’ ημιχρόνου της παράτασης. Ο Νίκο Γουίλιαμς «έστρωσε» με το κεφάλι στον Φεράν Τόρες και ο στράικερ της Μπαρτσελόνα στο 106′ «εκτέλεσε» τον Μαρτίνες (1-0), που αυτή την φορά δεν μπορούσε να κάνει απολύτως τίποτα.

Τον αγώνα παρακολούθησε ο Αμερικανός πρόεδρος με την σύζυγο του:

Ο στράικερ της Μπάρτσα πέτυχε και δεύτερο γκολ στο 115′, το οποίο δεν μέτρησε καθώς είχε ξεκινήσει από οφσάιντ.

Διαιτητής: Σλάβκο Βίντσιτς (Σλοβενία)

Κίτρινες: Λ. Μαρτίνες, Παρέδες, Φερνάντες, Ρομέρο

Κόκκινες: 90’+3 Φερνάντες (δεύτερη κίτρινη)

Οι συνθέσεις των δύο ομάδων

ΙΣΠΑΝΙΑ (Λουίς ντε λα Φουέντε): Σιμόν, Πόρο, Κουμπαρσί, Λαπόρτ (99′ Ερικ Γκαρσία), Κουκουρέγια, Ρόδρι (99′ Θουμπιμέντι), Ρουίθ (62′ Πέδρι), Μπαένα (75′ Ν. Γουίλιαμς), Όλμο (75′ Μερίνο), Γιαμάλ, Ογιαρθάμπαλ (62′ Φεράν Τόρες).

ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ (Λιονέλ Σκαλόνι): E. Μαρτίνες, Μοντιέλ (58′ Μολίνα), Ρομέρο (70′ Μεδίνα), Λ. Μαρτίνες (44′ λ.τρ. Οταμέντι), Ταλιαφίκο, Ντε Πολ (70′ Σιμεόνε), Φερνάντες, Μακ Άλιστερ, N. Γκονζάλες (46′ Παρέδες), Άλβαρες (102′ Σενέσι), Μέσι.

Ημίχρονο με σταρ

Για πρώτη φορά στο ημίχρονο του Μουντιάλ έγινε ένα εντυπωσιακό σόου. Στο μουσικό θέαμα, συμμετείχαν ονόματα της παγκόσμιας μουσικής σκηνής που μετέτρεψαν το ημίχρονο του τελικού του 2026 σε μία από τις πιο λαμπερές στιγμές της διοργάνωσης. Πρώτη εμφανίστηκε η Μαντόνα και άνοιξε το σόου τραγουδώντας το «Music». Η ποπ σταρ επέβαινε σε αυτοκίνητο που επέβαιναν ο Ρονάλντο και ο Ροναλντίνιο, με τους τρεις να βγαίνουν εν τέλει στο γήπεδο.

Το σόου συνεχίστηκε με «Μάπετ Σόου» και τον μαέστρο Γκουστάβο Ντουνταμέλ ενώ ακολούθησαν οι Κορεάτες BTS ερμηνεύοντας το «Dynamite». Στο γήπεδο εμφανίστηκε ο Τζέισον Σουντέικις από τη σειρά «Ted Lasso» για να συνεχίσει ο Τζάστιν Μπίμπερ ο οποίος τραγούδησε το «Everything Hallelujah» παίζοντας κιθάρα.

Η Σακίρα ερμήνευσε το τραγούδι του Μουντιάλ «Dai Dai» με τον Burna Boy και στο τέλος αγκάλιασε παιδιά. Στις γιγαντοοθόνες εμφανίστηκε ο θρυλικός Πελέ ενώ στο γήπεδο φάνηκε η Miss Piggy και ο Kermit. Το σόου έχει και φιλανθρωπικό χαρακτήρα, καθώς μέρος των εσόδων θα διατεθεί σε προγράμματα εκπαίδευσης που υλοποιούν η FIFA και η Global Citizen.

Στις 15 Ιουλίου, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσε νέο κύμα επιθέσεων κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν η αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων που χρησιμοποιούνται εναντίον της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η νέα κλιμάκωση ακολούθησε την ουσιαστική κατάρρευση του μνημονίου προσωρινής ειρήνης του Ιουνίου και την επανέναρξη των αμερικανοϊρανικών εχθροπραξιών.

Το ερώτημα όμως είναι απλό: Τί ακριβώς πιστεύει η Ουάσιγκτον ότι θα επιτύχει τώρα, το οποίο δεν κατάφερε να επιτύχει την πρώτη φορά;

Το πρώτο μεγάλο και τραγικό λάθος

Η πρώτη επίθεση στο Ιράν στηρίχθηκε σε μία αλαζονική και επικίνδυνα απλουστευτική εκτίμηση. Οι ΗΠΑ πίστεψαν ότι η τεχνολογική υπεροχή τους, η καταστροφή στρατιωτικών εγκαταστάσεων και η πίεση στην ιρανική ηγεσία θα οδηγούσαν γρήγορα είτε σε καθεστωτική αποσταθεροποίηση είτε σε άνευ όρων υποχώρηση.

Τίποτε από αυτά δεν συνέβη. Το Ιράν άντεξε, αντεπιτέθηκε και κατάφερε να μεταφέρει το κέντρο βάρους της συγκρούσεως εκεί όπου διέθετε το σημαντικότερο στρατηγικό πλεονέκτημα: στα Στενά του Ορμούζ, στις αμερικανικές βάσεις του Περσικού Κόλπου και στις ενεργειακές αρτηρίες από τις οποίες εξαρτάται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν οδηγήθηκαν τελικά σε μία προσωρινή συμφωνία δεκατεσσάρων σημείων. Η συμφωνία προέβλεπε διακοπή των εχθροπραξιών, επαναλειτουργία των Στενών και ένα διάστημα εξήντα ημερών για διαπραγματεύσεις. Άφηνε, όμως, για αργότερα όλα τα πραγματικά δύσκολα ζητήματα, περιλαμβανομένου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Η ίδια η ανάγκη υπογραφής αυτής της συμφωνίας αποτελούσε έμμεση παραδοχή ότι ο αρχικός αμερικανικός σχεδιασμός είχε αποτύχει. Οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να συντρίψουν το Ιράν, να εξαλείψουν την πυραυλική του δυνατότητα, να επιβάλουν μόνιμα ελεύθερη ναυσιπλοΐα ούτε να επιτύχουν οριστική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα. Αντιθέτως, βρέθηκαν να διαπραγματεύονται υπό την πίεση μιας περιφερειακής δυνάμεως, η οποία είχε αποδείξει ότι μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο οικονομικό και στρατιωτικό κόστος.

Δυσμενέστεροι όροι

Η προσωρινή κατάπαυση του πυρός δεν έφερε τις ΗΠΑ σε καλύτερη θέση από εκείνη στην οποία βρίσκονταν πριν από την επίθεση. Τις έφερε σε δυσμενέστερη. Το Ιράν απέδειξε στην πράξη ότι μπορεί να απειλήσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, να πλήξει αμερικανικές εγκαταστάσεις σε γειτονικά κράτη και να μετατρέψει μία διμερή στρατιωτική αναμέτρηση σε περιφερειακή και παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Στη νέα φάση της συγκρούσεως έχει ήδη απαντήσει με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών βάσεων και κρατών που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.

Παράλληλα, η ίδια η αμερικανική κοινή γνώμη φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι δεν πρόκειται για μία σύντομη και εύκολη επιχείρηση. Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, το 79% των Αμερικανών εκτιμά πλέον ότι η σύγκρουση θα είναι παρατεταμένη, ενώ μόνο το 37% εγκρίνει τις αμερικανικές στρατιωτικές επιθέσεις.

Η πραγματικότητα, επομένως, είναι αντίθετη από την εικόνα που επιχειρεί να προβάλει η Ουάσιγκτον. Δεν επανέρχεται στον πόλεμο επειδή κέρδισε τον πρώτο γύρο. Επανέρχεται επειδή ο πρώτος γύρος δεν έλυσε κανένα από τα προβλήματα για τα οποία υποτίθεται ότι ξεκίνησε.

Το ίδιο λάθος για δεύτερη φορά

Η αμερικανική ηγεσία φαίνεται να πιστεύει ότι εκείνο που απέτυχε με πολλές επιθέσεις θα επιτύχει με ακόμη περισσότερες. Ότι η πίεση που συσπείρωσε την ιρανική κοινωνία θα την αποσταθεροποιήσει τώρα. Ότι το Ιράν, έχοντας ήδη επιβιώσει, θα φοβηθεί περισσότερο τη δεύτερη φορά. Ότι ένας ναυτικός αποκλεισμός και η απειλή καταστροφής υποδομών θα οδηγήσουν σε παράδοση και όχι σε γενίκευση του πολέμου.

Αυτή δεν είναι στρατηγική. Είναι άρνηση αναγνωρίσεως της πραγματικότητας. Ένας πόλεμος δεν κρίνεται από το πόσους στόχους μπορεί να καταστρέψει μία υπερδύναμη, αλλά από το αν μπορεί να επιτύχει τους πολιτικούς σκοπούς για τους οποίους χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ισχύ. Οι ΗΠΑ μπορούν ασφαλώς να βομβαρδίσουν το Ιράν. Μπορούν να καταστρέψουν εγκαταστάσεις, πλοία, βάσεις, γέφυρες και ενεργειακές υποδομές.

Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι μπορούν να εξαναγκάσουν μία χώρα ογδόντα και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων, με τεράστιο γεωγραφικό βάθος, ισχυρή ιστορική ταυτότητα και ανεπτυγμένο πυραυλικό οπλοστάσιο, να δεχθεί την πολιτική της υποταγή. Οι Αμερικανοί συγχέουν για ακόμη μία φορά τη δυνατότητα καταστροφής με τη δυνατότητα νίκης.

Το Ιράν δεν είναι Ιράκ

Το Ιράν δεν είναι ένα τεχνητό κράτος χωρίς ιστορικό βάθος. Είναι ο πυρήνας του περσικού κοσμοσυστήματος, με κρατική συνέχεια, πολιτισμική αυτοσυνειδησία και βαθιά αίσθηση ιστορικής αποστολής. Η προσδοκία ότι θα καταρρεύσει έπειτα από μερικές εβδομάδες βομβαρδισμών αποκαλύπτει πόσο ανεπαρκώς κατανοεί η Δύση τους ιστορικούς κόσμους με τους οποίους συγκρούεται.

Ακόμη και Ιρανοί που διαφωνούν με την πολιτική ή θρησκευτική ηγεσία της χώρας τους δεν είναι υποχρεωμένοι να αποδεχθούν την υποταγή του Ιράν σε μία ξένη δύναμη. Ο εξωτερικός πόλεμος δεν αποδυναμώνει κατ’ ανάγκην το καθεστώς. Μπορεί αντιθέτως να μετατρέψει την εσωτερική αμφισβήτηση σε εθνική συσπείρωση.

Οι ΗΠΑ έχουν επαναλάβει το ίδιο σφάλμα στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στη Λιβύη και αλλού: θεωρούν ότι η καταστροφή του στρατιωτικού ή θεσμικού κελύφους μιας χώρας συνεπάγεται αυτομάτως την οικοδόμηση μιας νέας πολιτικής τάξεως ευνοϊκής προς τα αμερικανικά συμφέροντα. Συνήθως ακολουθεί το ακριβώς αντίθετο: Χάος, αντίσταση, περιφερειακή αποσταθεροποίηση και νέες δυνάμεις που εμφανίζονται μέσα από τα ερείπια.

Μία ακόμη ήττα

Οι ΗΠΑ μπορεί να κερδίσουν όλες τις αεροπορικές μάχες και να χάσουν για δεύτερη φορά τον πόλεμο. Μπορεί να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές και ταυτόχρονα να εξέλθουν στρατηγικά ασθενέστερες. Μπορεί να αναγκαστούν πάλι να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, έχοντας πληρώσει μεγαλύτερο οικονομικό και πολιτικό κόστος και αντιμετωπίζοντας ένα Ιράν ακόμη περισσότερο πεπεισμένο ότι η αντίσταση αποδίδει.

Το πιθανότερο αποτέλεσμα δεν είναι η πλήρης αμερικανική επιβολή. Είναι ένας νέος συμβιβασμός, με δυσμενέστερους όρους, έπειτα από ακόμη περισσότερους νεκρούς, καταστροφές και κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.

Η τραγωδία δεν βρίσκεται μόνο στο ότι οι ΗΠΑ έκαναν ένα μεγάλο λάθος επιτιθέμενες στο Ιράν. Βρίσκεται στο ότι αρνούνται να διδαχθούν από αυτό. Επανέρχονται στην ίδια σύγκρουση με την ίδια αλαζονεία, τα ίδια μέσα και τις ίδιες ψευδαισθήσεις, προσδοκώντας διαφορετικό αποτέλεσμα. Όμως η Ιστορία δεν ανταμείβει τις υπερδυνάμεις που είναι ανεπίδεκτες μαθήσεως. Τις υποχρεώνει απλώς να πληρώσουν δεύτερη φορά – και συνήθως ακριβότερα – για το ίδιο ακριβώς σφάλμα.

Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών της Γαλλίας (Direction Générale de l’Armement – DGA), σε συνεργασία με το Κέντρο Αεροπορικής Στρατιωτικής Εμπειρογνωμοσύνης (CEAM), ενώ στην υλοποίησή του συμμετείχαν επίσης οι Dassault Aviation και Thales. Η νέα δυνατότητα ονομάζεται LADAC (Lutte Anti-Drone sur Avion de Combat), δηλαδή “Αντιμετώπιση drones από μαχητικό αεροσκάφος”.

Η ανάγκη για οικονομικότερες αναχαιτίσεις

Η εμπειρία των τελευταίων ετών, ιδιαίτερα από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, απέδειξε ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν μετατραπεί σε μία από τις σημαντικότερες απειλές του σύγχρονου πεδίου μάχης. Drones, όπως το ιρανικό Shahed-136 και τα ρωσικά Geran, μπορούν να εκτοξευθούν μαζικά και να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους, με σχετικά χαμηλό κόστος.

Μέχρι σήμερα, η αναχαίτιση αυτών των στόχων βασιζόταν κυρίως σε πυραύλους αέρος-αέρος, όπως ο γαλλικός MICA. Ωστόσο, κάθε πύραυλος MICA κοστίζει περίπου δύο εκατομμύρια δολάρια, ενώ ένα drone τύπου Shahed εκτιμάται ότι κοστίζει περίπου 50.000 δολάρια. Η οικονομική αυτή αναντιστοιχία, καθιστά μη βιώσιμη τη χρήση τόσο ακριβών όπλων για την αντιμετώπιση φθηνών στόχων.

Όπως χαρακτηριστικά είχε δηλώσει ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας, στρατηγός Ζερόμ Μπελανζέ, «δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται πύραυλοι αξίας άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ για την κατάρριψη ενός drone που κοστίζει μερικές χιλιάδες δολάρια». Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα όλες σχεδόν οι δυτικές αεροπορίες.

Rafale με αντι-drone λέιζερ

Η απάντηση της Γαλλίας είναι η χρήση κατευθυνόμενων ρουκετών διαμετρήματος 68 χιλιοστών. Οι ρουκέτες αυτές τοποθετούνται σε φορείς Thales Telson JF12, οι οποίοι μεταφέρουν δώδεκα βλήματα ο καθένας. Σε αντίθεση με έναν μόνο πύραυλο αέρος-αέρος που καταλαμβάνει έναν πυλώνα οπλισμού, ένας φορέας μπορεί να μεταφέρει πολλαπλά πυρομαχικά, αυξάνοντας σημαντικά το διαθέσιμο απόθεμα πυρών του αεροσκάφους.

Η ρουκέτα που χρησιμοποιείται θεωρείται ότι είναι η Aculeus-LG, η οποία διαθέτει σύστημα καθοδήγησης με λέιζερ και μέγιστη εμβέλεια περίπου έξι χιλιομέτρων. Η καθοδήγηση επιτυγχάνεται μέσω του ραντάρ RBE2 του Rafale, το οποίο τροποποιήθηκε ειδικά για τη νέα αποστολή, σε συνδυασμό με το ατρακτίδιο στόχευσης Talios, που αναλαμβάνει την παρακολούθηση και τη σήμανση του στόχου με λέιζερ.

Η ανάπτυξη της δυνατότητας LADAC ξεκίνησε με διαδικασίες κατεπείγοντος στα τέλη του 2025 και ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγους μήνες, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Γαλλία στην αντιμετώπιση της απειλής των drones.

Η εμπειρία από τις επιχειρήσεις

Η ανάγκη για το νέο σύστημα έγινε ιδιαίτερα εμφανής κατά τη διάρκεια της επιχείρησης προστασίας του εναέριου χώρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από επιθέσεις ιρανικών drones. Τα γαλλικά Rafale που συμμετείχαν στην επιχείρηση αναγκάστηκαν να εκτοξεύσουν δεκάδες πυραύλους MICA μέσα σε λίγες εβδομάδες, γεγονός που ανέδειξε τόσο το υψηλό οικονομικό κόστος, όσο και τον κίνδυνο εξάντλησης των αποθεμάτων πυραύλων σε περίπτωση μαζικών επιθέσεων.

Η εμπειρία αυτή επιβεβαίωσε ότι οι αεροπορικές δυνάμεις χρειάζονται φθηνότερα μέσα αναχαίτισης, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούνται μαζικά, χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τον προϋπολογισμό ή τα αποθέματα οπλισμού.

Διεθνής τάση

Η Γαλλία δεν αποτελεί τη μοναδική χώρα που ακολουθεί αυτή την κατεύθυνση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν πρωτοπόρες στην αξιοποίηση κατευθυνόμενων ρουκετών APKWS των 70 χιλιοστών ως όπλων αέρος-αέρος. Οι ρουκέτες αυτές έχουν ήδη ενσωματωθεί στα μαχητικά F-15E Strike Eagle, F-16C και στα αεροσκάφη εγγύς αεροπορικής υποστήριξης A-10, ενώ αναμένεται να χρησιμοποιηθούν και από τα F/A-18 Super Hornet του Αμερικανικού Ναυτικού.

Οι πρώτες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν ήδη από το 2019, ενώ από το 2024 οι αμερικανικές αεροπορικές δυνάμεις χρησιμοποιούν επιχειρησιακά τις APKWS για την κατάρριψη drones που εκτοξεύονται από τους αντάρτες Χούθι και άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις στη Μέση Ανατολή. Κατά τις επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, τα αμερικανικά F-15E και F-16 χρησιμοποίησαν εκτενώς τις συγκεκριμένες ρουκέτες, αποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητά τους.

Αντίστοιχη πορεία ακολούθησε και το Eurofighter Typhoon. Η Βρετανική Βασιλική Αεροπορία ανακοίνωσε το 2026 ότι τα Typhoon διαθέτουν πλέον την ικανότητα χρήσης APKWS, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητές τους απέναντι στις νέες απειλές στη Μέση Ανατολή.

Επιχειρησιακά πλεονεκτήματα

Οι κατευθυνόμενες ρουκέτες παρουσιάζουν πολλά επιχειρησιακά πλεονεκτήματα. Πρώτον, είναι σημαντικά οικονομικότερες από τους πυραύλους αέρος-αέρος. Το κόστος ενός συστήματος καθοδήγησης APKWS εκτιμάται μεταξύ 15.000 και 20.000 δολαρίων, ενώ με την προσθήκη του κινητήρα και της πολεμικής κεφαλής, το συνολικό κόστος παραμένει πολλαπλάσιο χαμηλότερο από εκείνο ενός σύγχρονου πυραύλου.

Δεύτερον, επιτρέπουν την μεταφορά πολύ περισσότερων πυρομαχικών ανά αποστολή, αυξάνοντας το λεγόμενο “βάθος γεμιστήρα” (magazine depth). Έτσι, ένα μαχητικό μπορεί να αντιμετωπίσει μεγάλο αριθμό drones, χωρίς να εξαντλήσει γρήγορα τον οπλισμό του.

Τρίτον, τα χαρακτηριστικά πτήσης των ρουκετών τις καθιστούν ιδανικές για στόχους, όπως drones, ή υποηχητικοί πύραυλοι cruise, οι οποίοι κινούνται σχετικά αργά και ακολουθούν προβλέψιμες πορείες.

Προοπτικές και μελλοντικές εφαρμογές

Η νέα δυνατότητα δεν αναμένεται να περιοριστεί μόνο στα γαλλικά Rafale. Χώρες που ήδη επιχειρούν με το συγκεκριμένο αεροσκάφος, όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, θα μπορούσαν να υιοθετήσουν αντίστοιχα συστήματα. Παράλληλα, έχει εξεταστεί στο παρελθόν η ενσωμάτωση τέτοιων ρουκετών και στα Mirage 2000, γεγονός που δημιουργεί προοπτικές και για άλλους χρήστες του αεροσκάφους.

Παρότι η Γαλλία εξετάζει και πιθανές τροποποιήσεις στο πυροβόλο των 30 χιλιοστών του Rafale για αποστολές κατά drones, η χρήση του εξακολουθεί να θεωρείται πιο επικίνδυνη, λόγω της μικρής απόστασης εμπλοκής, των θραυσμάτων και του κινδύνου σύγκρουσης με τα συντρίμμια του στόχου.

Συνολικά, η ενσωμάτωση κατευθυνόμενων ρουκετών στα Rafale αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην προσαρμογή των σύγχρονων αεροπορικών δυνάμεων στις νέες μορφές πολέμου. Η συνεχώς αυξανόμενη χρήση φθηνών drones επιβάλλει την ανάπτυξη οικονομικών, αλλά αποτελεσματικών μέσων αναχαίτισης. Η γαλλική πρωτοβουλία, σε συνδυασμό με αντίστοιχες εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνει ότι οι κατευθυνόμενες ρουκέτες πρόκειται να αποτελέσουν βασικό στοιχείο του οπλισμού των μαχητικών αεροσκαφών στις μελλοντικές συγκρούσεις.