Το πρώτο μάθημα είναι ότι η οικονομία έχει γίνει ένας αποφασιστικός παράγοντας στην αεράμυνα. Η Ρωσία μπορεί να εκτοξεύσει εκατοντάδες σχετικά φθηνά drones, όπως τa Shahed και πλατφόρμες αναγνώρισης όπως το Orlan, αναγκάζοντας τους αμυνόμενους σε μια δυσμενή ανταλλαγή κόστους, εάν κάθε στόχος εμπλακεί με δαπανηρούς πυραύλους εδάφους-αέρος. Τα drones αναχαίτισης της Ουκρανίας αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια αντιστροφής αυτής της ανισορροπίας.

Κοστίζοντας μόνο ένα κλάσμα, τόσο των παραδοσιακών πυραύλων, όσο και πολλών από τα drones που καταστρέφουν, τα drones αναχαίτισης επιτρέπουν στους αμυνόμενους να διατηρούν παρατεταμένες επιχειρήσεις, χωρίς να εξαντλούν ακριβά αποθέματα. Αυτό αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση στον σύγχρονο πόλεμο: H προσιτή τιμή των αμυντικών συστημάτων έχει τόσο σημασία, όσο και η τεχνική τους απόδοση.

Η συμβατική αεράμυνα δεν αντικαθίσταται

Ένα δεύτερο μάθημα είναι ότι τα drones αναχαίτισης δεν αποτελούν αντικαταστάτες της συμβατικής αεράμυνας, αλλά προσθήκες σε ένα πολυεπίπεδο αμυντικό δίκτυο. Η Ουκρανία συνεχίζει να βασίζεται σε πυραυλικά συστήματα, αντιαεροπορικά πυροβόλα, ελικόπτερα και κινητές ομάδες πολυβόλων.

Τα drones αναχαίτισης καλύπτουν το κενό μεταξύ αυτών των δυνατοτήτων, αντιμετωπίζοντας απειλές που είναι δύσκολες, ή ασύμφορες για άλλα συστήματα. Αυτή η πολυεπίπεδη προσέγγιση αυξάνει την ανθεκτικότητα, επειδή διαφορετικά όπλα είναι κατάλληλα για διαφορετικούς στόχους, υψόμετρα και τακτικές καταστάσεις. Η σύγχρονη αεράμυνα εξαρτάται επομένως από τον συνδυασμό συμπληρωματικών συστημάτων και όχι από την αναζήτηση μιας ενιαίας καθολικής λύσης.

Τεράστια σημασία έχει η αντιστοίχιση των σχεδίων αναχαίτισης με συγκεκριμένες αποστολές. Η Ουκρανία χρησιμοποιεί τόσο αεροσκάφη αναχαίτισης σταθερών πτερύγων, όσο και drones πολλαπλών έλικων, καθένα με ξεχωριστά πλεονεκτήματα και αδυναμίες. Τα drones σταθερών πτερύγων παραμένουν στον αέρα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ανεβαίνουν σε μεγαλύτερα υψόμετρα και συχνά μπορούν να ανακτηθούν για επαναχρησιμοποίηση, εάν δεν καταστρέψουν τον στόχο τους.

Αυτά τα χαρακτηριστικά τα καθιστούν κατάλληλα για την καταδίωξη drones αναγνώρισης που πετούν ψηλά, όπως το Orlan ή το Supercam. Τα drones πολλαπλών έλικων, αντίθετα, εκτοξεύονται μέσα σε λίγα λεπτά, επιταχύνουν γρήγορα και είναι ιδανικά για την αναχαίτιση drones επίθεσης Shahed που πετούν χαμηλά, ιδιαίτερα όταν πλησιάζουν πολλαπλοί στόχοι ταυτόχρονα. Το μάθημα είναι ότι οι λειτουργικές απαιτήσεις θα πρέπει να υπαγορεύουν τον σχεδιασμό των drones, αντί να επιδιώκουν μια ενιαία πλατφόρμα ικανή για κάθε αποστολή.

Μια άλλη βασική παρατήρηση είναι ότι η αναχαίτιση είναι ουσιαστικά ένα πρόβλημα συστημάτων και όχι ένα πρόβλημα drone. Αυτό που επανειλημένα τονίζεται είναι ότι μια επιτυχημένη αναχαίτιση απαιτεί πολύ περισσότερα από ένα αεροσκάφος που μεταφέρει εκρηκτικά. Οι αποτελεσματικές επιχειρήσεις εξαρτώνται από την κάλυψη ραντάρ, τις ασφαλείς επικοινωνίες, τα εκπαιδευμένα πληρώματα, τα κινητά οχήματα εκτόξευσης, τα κέντρα διοίκησης, την εφοδιαστική, τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη. Κάθε αναχαιτιστικό λειτουργεί ως μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου που ανιχνεύει στόχους, αναθέτει αποστολές, συντονίζει εκτοξεύσεις και παρακολουθεί τις εμπλοκές. Χωρίς αυτήν την υποστηρικτική υποδομή, ακόμη και τα προηγμένα drones θα ήταν αναποτελεσματικά.

Η κρισιμότητα του ανθρώπινου παράγοντα

Η ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη παραμένει εξίσου σημαντική παρά την αυξανόμενη αυτοματοποίηση. Κάθε πλήρωμα αναχαίτισης αποτελείται από διάφορους ειδικούς, συμπεριλαμβανομένων πιλότων, πλοηγών, τεχνικών και προσωπικού πυρομαχικών. Οι χειριστές πρέπει να ερμηνεύουν γρήγορα τις πληροφορίες ραντάρ, να συντονίζονται με τα κέντρα διοίκησης και να καθοδηγούν χειροκίνητα τα drones προς γρήγορα κινούμενους στόχους, υπό απαιτητικές συνθήκες.

Αν και οι κατασκευαστές αναπτύσσουν αυτόνομα συστήματα καθοδήγησης, ικανά να αναγνωρίζουν και να παρακολουθούν στόχους αυτόματα, η εμπειρία της Ουκρανίας υποδηλώνει ότι η ανθρώπινη κρίση εξακολουθεί να είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα σε απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες και αμφισβητούμενα ηλεκτρονικά περιβάλλοντα. Αυτό καταδεικνύει ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν εξαλείφει την ανάγκη για άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό.

Η κινητικότητα παραμένει κρίσιμη

Η κινητικότητα συμβάλλει άμεσα στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Τα πληρώματα αναχαιτιστών αναπτύσσονται σε εξειδικευμένα οχήματα που μεταφέρουν drones, εξοπλισμό εκτόξευσης και συστήματα επικοινωνιών. Επειδή τα εχθρικά drones ταξιδεύουν γρήγορα, ο χρόνος απόκρισης καθίσταται κρίσιμος.

Οι κινητές μονάδες που βρίσκονται κατά μήκος πιθανών διαδρομών πτήσης μπορούν να αντιδράσουν, πριν τα εχθρικά αεροσκάφη φτάσουν σε κρίσιμες περιοχές. Αυτή η έμφαση στην κινητικότητα αντανακλά ένα σημαντικό μάθημα για τον μελλοντικό σχεδιασμό αεράμυνας: Ο εξοπλισμός πρέπει να τοποθετείται όπου αναμένονται απειλές, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε στατικές εγκαταστάσεις.

Ραντάρ και άλλοι αισθητήρες

Η εμπειρία της Ουκρανίας καταδεικνύει επίσης τη συνεχιζόμενη σημασία της ανίχνευσης και παρακολούθησης στόχων. Το ραντάρ παρέχει τη βάση για την αναχαίτιση, εντοπίζοντας, τόσο τα εχθρικά drones, όσο και τα φιλικά αναχαιτιστικά, επιτρέποντας στους χειριστές να τα συνδυάσουν πριν εξαντληθούν οι μπαταρίες, ή εξαφανιστούν οι στόχοι. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί.

Τα drones που πετούν χαμηλά μπορεί να κρύβονται από το έδαφος, τη βλάστηση ή τα κτίρια, ενώ τα μικρά αναγνωριστικά αεροσκάφη είναι μερικές φορές δύσκολο να εντοπιστούν. Κατά συνέπεια, οι Ουκρανοί ειδικοί υποστηρίζουν την ενσωμάτωση πρόσθετων αισθητήρων, συμπεριλαμβανομένων οπτικών, ακουστικών και άλλων συστημάτων ανίχνευσης. Το μάθημα είναι ότι κανένας μεμονωμένος αισθητήρας δεν παρέχει πλήρη κάλυψη. Η επιτυχημένη άμυνα απαιτεί πολλαπλές συμπληρωματικές τεχνολογίες ανίχνευσης που συνεργάζονται.

Ένα άλλο σημαντικό μάθημα αφορά τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ επίθεσης και άμυνας. Οι ρωσικές δυνάμεις τροποποιούν συνεχώς τα drones τους, προσθέτοντας δυνατότητες ελιγμών, κάμερες προς τα πίσω, δίκτυα επικοινωνιών και άλλες βελτιώσεις που έχουν σχεδιαστεί για να αποφεύγουν τα αναχαιτιστικά.

Οι Ουκρανοί αμυνόμενοι ανταποκρίνονται προσαρμόζοντας τακτικές, βελτιώνοντας αισθητήρες, βελτιώνοντας τα σχέδια των drones και επεκτείνοντας την εκπαίδευση. Αυτός ο συνεχής κύκλος προσαρμογής καταδεικνύει ότι ο πόλεμος με drones εξελίσσεται ραγδαία, χωρίς καμία πλευρά να διατηρεί μόνιμο τεχνολογικό πλεονέκτημα. Οι μελλοντικοί στρατοί πρέπει επομένως να δώσουν προτεραιότητα στην ταχεία καινοτομία και τη συνεχή μάθηση, αντί να υποθέτουν ότι οποιαδήποτε ικανότητα θα παραμείνει αποτελεσματική επ’ αόριστον.

Στόχος η ματαίωση των εχθρικών προθέσεων

Πέρα, όμως, από την επιχειρησιακή αξία της καταστροφής των εχθρικών drones, ακόμη και οι ανεπιτυχείς προσπάθειες αναχαίτισης μπορούν να διαταράξουν τις εχθρικές αποστολές αναγνώρισης, αναγκάζοντας τους εχθρικούς χειριστές να ελιχθούν, να ματαιώσουν πτήσεις, ή να αποφύγουν εντελώς τους τομείς που βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό υπό άμυνα. Υπό αυτή την έννοια, τα drones αναχαίτισης επηρεάζουν τη συμπεριφορά του εχθρού, πέραν της φυσικής καταστροφής.

Η αποτελεσματικότητα ενός αμυντικού συστήματος θα πρέπει επομένως να μετράται, όχι μόνο από τα ποσοστά καταστροφής, αλλά και από την ικανότητά του να μειώνει την ποιότητα και τη συχνότητα των εχθρικών επιχειρήσεων. Τέλος, η εμπειρία της Ουκρανίας υποδηλώνει ότι η επεκτασιμότητα είναι ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης άμυνας με drones.

Η παραγωγή από την Ουκρανία περίπου χιλίων drones αναχαίτισης κάθε μέρα αποτελεί βιομηχανικό επίτευγμα, αλλά το απαιτούνται ακόμη μεγαλύτεροι αριθμοί, λένε οι Ουκρανοί στρατιωτικοί. Ταυτόχρονα, η επέκταση της παραγωγής από μόνη της δεν επαρκεί. Επιπλέον, πληρώματα, εκπαιδευτές, χειριστές ραντάρ, προσωπικό συντήρησης και υποδομή διοίκησης πρέπει να αυξηθούν, παράλληλα με την παραγωγική ικανότητα. Η αποτελεσματική κλιμάκωση επομένως συνεπάγεται την επέκταση ενός ολόκληρου επιχειρησιακού οικοσυστήματος και όχι απλώς την αύξηση της παραγωγής υλικού.

Η ενσωμάτωση αναχαιτιστικών drones

Συμπερασματικά, το πρόγραμμα drones αναχαίτισης της Ουκρανίας καταδεικνύει πώς τα σχετικά φθηνά μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να μεταμορφώσουν την εθνική αεράμυνα, όταν ενσωματωθούν σε ένα ευρύτερο επιχειρησιακό δίκτυο. Τα πιο σημαντικά μαθήματα εκτείνονται πέρα από την ίδια την τεχνολογία των drones. Η οικονομική αποδοτικότητα, η πολυεπίπεδη άμυνα, ο σχεδιασμός για συγκεκριμένες αποστολές, η ενσωματωμένη ανίχνευση, η κινητικότητα, το εξειδικευμένο προσωπικό, η ταχεία προσαρμογή και η οργανωτική επεκτασιμότητα, συμβάλλουν όλα στην επιτυχημένη αναχαίτιση.

Καθώς ο πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίζει να εξελίσσεται, αυτά τα μαθήματα είναι πιθανό να επηρεάσουν τον στρατιωτικό σχεδιασμό πολύ πέρα από την Ουκρανία, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μελλοντικές ένοπλες δυνάμεις θα υπερασπίζονται τον εναέριο χώρο τους από ολοένα και περισσότερες και πιο εξελιγμένες μη επανδρωμένες απειλές.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις διατηρούν παρουσία σε εκτεταμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου και της νότιας Συρίας. Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η στρατιωτική αυτή παρουσία είναι απαραίτητη, προκειμένου να αποτραπεί μια εισβολή αντίστοιχη με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου.

Υψηλόβαθμα στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης ζητούν, μάλιστα, τον επ’ αόριστον έλεγχο αυτών των περιοχών, ενώ ορισμένοι έχουν ταχθεί ακόμη και υπέρ της δημιουργίας εβραϊκών οικισμών. Να σημειωθεί ότι το Ιράν ζητά την αποχώρηση των Ισραηλινών από τον Λίβανο, όρος που περιλαμβάνεται στο θνησιγενές πλέον Μνημόνιο.

Στροφή για το Ορμούζ

Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε αναστροφή σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ και ανακοίνωσε αλλαγές στη στρατηγική των ΗΠΑ, εγκαταλείποντας το σχέδιο επιβολής χρέωσης 20% στα φορτία που διέρχονται από τη θαλάσσια οδό, σχέδιο που συνάντησε σωρεία αντιδράσεων.

Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, η νέα προσέγγιση για τα Στενά του Ορμούζ συνοδεύεται από την επιβολή πλήρους ναυτικού αποκλεισμού στα πλοία που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και όχι στην επιβολή τελών ή διοδίων! Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι, χάρη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, το Στενό του Ορμούζ παραμένει ανοικτό για όλη τη διεθνή ναυσιπλοΐα, με εξαίρεση το Ιράν.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η προτεινόμενη χρέωση δεν θα εφαρμοστεί, καθώς αντικαθίσταται από ένα πλαίσιο εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών με τα κράτη του Κόλπου. Οι αποφάσεις αυτές σηματοδοτούν αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην περιοχή, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας με τους συμμάχους της, διατηρώντας παράλληλα αυξημένη πίεση προς το Ιράν.

Η ανάρτηση: «Το πετρέλαιο ρέει όσο ποτέ άλλοτε, χάρη στη δύναμη του αμερικανικού στρατού. Θέλω να δώσω ιδιαίτερα συγχαρητήρια στον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, στον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν και στον διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχο Μπραντ Κούπερ.

Χάρη σε αυτούς και σε όλα τα μέλη του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο, τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά για όλα τα πλοία, εκτός από εκείνα που σχετίζονται με το Ιράν. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της, όπως τη χαρακτηρίζει, ψεύτικης, βίαιης και κακόβουλης ηγεσίας του Ιράν, η οποία οδηγεί τη χώρα στην ολοκληρωτική καταστροφή. Γι’ αυτόν τον λόγο θα επιβληθεί πλήρης ναυτικός αποκλεισμός, αλλά μόνο στα πλοία που πηγαίνουν προς ή φεύγουν από ιρανικά λιμάνια ή μεταφέρουν φορτία που σχετίζονται με το Ιράν.

Μετά από πολύ θετικές συζητήσεις με τις ηγεσίες των χωρών της Μέσης Ανατολής, αποφάσισα να μην εφαρμοστεί η χρέωση 20% που σχεδίαζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αντί γι’ αυτό, θα υπάρξουν εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου. Οι επενδύσεις αυτές θα είναι τεράστιες και, ταυτόχρονα, πολύ ωφέλιμες και για τις ίδιες τις χώρες που θα τις πραγματοποιήσουν. Ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεχθεί τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε δολάρια από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ιστορία, όμως αυτές οι νέες συμφωνίες θα αυξήσουν ακόμη περισσότερο αυτό το ποσό.

Έτσι, θα δημιουργηθούν νέα εργοστάσια, βιομηχανικές μονάδες και νέος εξοπλισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναγίνει, κάτι που θα δημιουργήσει εκατομμύρια νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας για Αμερικανούς. Η Αμερική κερδίζει ξανά, και μάλιστα όσο ποτέ άλλοτε. Οι μέρες που το Ιράν σκότωνε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ανάμεσά τους και 52.000 διαδηλωτές, έχουν τελειώσει. Και, το πιο σημαντικό, το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας». Η ανακοίνωση Τραμπ προκάλεσε τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, μέχρι και το τρολάρισμα από πλευράς Ιράν, το οποίο δήλωσε πως τα δικά του διόδια θα είναι φτηνότερα!

Νέα πλήγματα κατά του Ιράν

Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποιούν αυτή την ώρα αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν, μιλώντας στο ABC News. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αεροπορικές επιθέσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και τις τελευταίες δύο ώρες.

Νωρίτερα, οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ήχησαν εκ νέου στο Μπαχρέιν, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, λίγες ώρες αφότου η Μανάμα ανακοίνωσε ότι είχε αναχαιτίσει αρκετές ιρανικές επιθέσεις νωρίτερα μέσα στην ημέρα. «Η σειρήνα ήχησε… Οι πολίτες και οι κάτοικοι καλούνται να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κατευθυνθούν στο πλησιέστερο ασφαλές σημείο», ανέφερε το υπουργείο Εσωτερικών σε ανακοίνωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πιο πριν, ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι εκρήξεις που είχαν αναφερθεί νωρίτερα στην πόλη Αντιμεσκ του Ιράν οφείλονταν σε «ελεγχόμενες εκρήξεις» και «δεν πρόκειται για εχθρική επίθεση», μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας, επικαλούμενα τις τοπικές αρχές. Σημειώνεται ότι το Κουβέιτ ανακοίνωσε μέσα στην ημέρα ότι δέχτηκε επιθέσεις στον εναέριο χώρο του, την ώρα που το Ιράν ενέτεινε τα πλήγματά του στην περιοχή του Κόλπου, με φόντο την αυξανόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ.

«Οι ένοπλες δυνάμεις αναχαιτίζουν εχθρικά εναέρια μέσα, εντός του κουβεϊτιανού εναέριου χώρου» ανέφερε ανακοίνωση του γενικού επιτελείου, καλώντας τους κατοίκους «να τηρούν τις οδηγίες ασφαλείας που εκδίδουν οι Αρχές».

Εμφάνιση Αχμαντινετζάντ 

Στην κρατική τηλεόραση του Ιράν εμφανίστηκε ο πρώην πρόεδρος της χώρας, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ νωρίτερα την Τρίτη. Η εμφάνισή του έγινε σε εκδήλωση μνήμης στην Τεχεράνη για τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με διεθνή μέσα, όπως το ισραηλινό Kan και το αντιπολιτευόμενο Iran International.

Η παρουσία του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά τις πληροφορίες ότι βρισκόταν υπό κράτηση των Φρουρών της Επανάστασης, λόγω φερόμενων επαφών του με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες. Υπενθυμίζεται πως οι New York Times είχαν μεταδώσει ότι ο Αχμαντινετζάντ είχε συναντηθεί το 2024 με τον επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, στο πλαίσιο σχεδίου για την ανάδειξή του στην ηγεσία του Ιράν. Σύμφωνα με εκείνο το δημοσίευμα, πράκτορες της Μοσάντ τον είχαν μεταφέρει σε ασφαλή τοποθεσία στις 28 Φεβρουαρίου, την ημέρα που ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον Χαμενεΐ, προτού ο ίδιος αποφασίσει να αποχωρήσει.

Στο βίντεο που μεταδόθηκε την Τρίτη, ο Αχμαντινετζάντ εμφανίζεται καταβεβλημένος, ωστόσο σηκώνει το χέρι του, χαμογελά και γνέφει προς ένα πρόσωπο που βρίσκεται εκτός πλάνου. Το γραφείο του Αχμαντινετζάντ είχε διαψεύσει το δημοσίευμα των New York Times, χαρακτηρίζοντας τις πληροφορίες περί επαφών με τη Μοσάντ «ισχυρισμούς βγαλμένους από το Χόλιγουντ», οι οποίοι, όπως ανέφερε, «δεν αξίζουν καν διάψευσης». Ακόμα, κατηγόρησε την αμερικανική εφημερίδα ότι δημοσίευσε «κατασκευασμένο» υλικό και διέψευσε ότι ο πρώην πρόεδρος του Ιράν τελεί σε κατ’ οίκον περιορισμό, υποστηρίζοντας ότι συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές του.

Το χρονικό της έντασης

Ο αμερικανικός στρατός επιβεβαίωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων για τρίτη διαδοχική νύχτα. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον στόχων στο Μπαχρέιν και την Ιορδανία, καθώς και κατά δύο πετρελαιοφόρων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Από την επίθεση στα δεξαμενόπλοια έχασε τη ζωή του ένα μέλος του πληρώματος, ενώ ακόμη οκτώ άνθρωποι τραυματίστηκαν, σηματοδοτώντας νέα κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

«Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά απόψε και θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά και αύριο. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα που μπορούν να κάνουν γι’ αυτό. Δεν τους έχει απομείνει τίποτα, πέρα από μεγάλα λόγια», δήλωσε προηγουμένως ο Τραμπ σε ραδιοφωνική του συνέντευξη. Ο Αμερικανός πρόεδρος έβαλε ξανά στο στόχαστρό του το όρος Pickaxe, το επονομαζόμενο απόρρητο πυρηνικό οχυρό του Ιράν, το οποίο δεν περιλαμβανόταν στους τρεις στόχους που είχαν πλήξει οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι. Όταν ρωτήθηκε, αποκάλυψε ότι παρακολουθείται στενά από τις αμερικανικές υπηρεσίες.

«Το Pickaxe είναι ένας πιθανός στόχος για ένα πολύ μεγάλο χτύπημα, ακριβώς δίπλα στην κεντρική είσοδο», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν έχουν εντοπίσει κάποια ιδιαίτερη δραστηριότητα στην εγκατάσταση. «Δεν βλέπουμε καμία δραστηριότητα εκεί. Δεν τα πηγαίνουν καλά με το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Πιθανότατα θα δώσουμε ένα χτύπημα στο Pickaxe σχετικά σύντομα», ανέφερε.

Νέα κλιμάκωση στην Μέση Ανατολή

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διεξήγαγαν, για τρίτο συνεχόμενο βράδυ, βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν για ώρες, την ώρα που πρόκειται να προχωρήσουν εντός της ημέρας στην επανεπιβολή του αποκλεισμού λιμανιών της χώρας — παρ’ όλ’ αυτά, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε το βράδυ της Δευτέρας πως είναι ακόμη «πιθανή» η σύναψη κάποιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια «αποστολής πέντε ωρών», βομβαρδίστηκαν «στρατιωτικοί στόχοι» σε διάφορες πόλεις και λιμάνια στο νότιο Ιράν, όπως η Μπουσέρ και η Μπαντάρ Αμπάς, ανέφερε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις ακούστηκαν κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Ανάμεσα στους στόχους βρίσκονταν «συστήματα παράκτιας άμυνας, εγκαταστάσεις drones και πυραύλων και θαλάσσια μέσα», σύμφωνα με τη CENTCOM.

«Θα τους χτυπήσουμε δυνατά απόψε, και θα τους χτυπήσουμε δυνατά αύριο», διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξή του. Κατά τον αμερικανό πρόεδρο η ιρανική ηγεσία «δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα» για να εμποδίσει τους βομβαρδισμούς.

Όπως και τα προηγούμενα δυο βράδια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ιδίως εναντίον κτιρίου όπου φιλοξενούνται Αμερικανοί στρατιωτικοί στη βάση Τζουφάιρ. Σειρήνες της αεράμυνας ήχησαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Στόχος και τα ξενοδοχεία

Το Ιράν κατάφερε να εντοπίσει και να παρακολουθήσει τις κινήσεις των Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή εκμεταλλευόμενο τα ανοιχτά κινητά τηλέφωνα και τα δεδομένα γεωεντοπισμού τους. Οι ιρανικές υπηρεσίες χρησιμοποίησαν δύο βασικές μεθόδους για να παρακάμψουν την αμερικανική στρατιωτική ασφάλεια.

Σύμφωνα με απόρρητα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, οι Αμερικανοί στρατιώτες και μισθοφόροι που εστάλησαν στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, μετατράπηκαν σε στόχους. Σύμφωνα με αποκαλύψεις των Financial Times και επίσημες προειδοποιήσεις των αμερικανικών αρχών, το Ιράν και οι σύμμαχοί του εκμεταλλεύτηκαν υποδομές δικτύων κινητής τηλεφωνίας και εμπορικά δεδομένα τοποθεσίας (adtech) για να εντοπίζουν με ακρίβεια τις θέσεις Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή.

Αμερικανοί Γερουσιαστές κατηγόρησαν το Πεντάγωνο ότι γνώριζε εδώ και χρόνια την απειλή από τα εμπορικά δεδομένα τοποθεσίας, αλλά απέτυχε να εφαρμόσει βασικές κυβερνοάμυνες. Σύμφωνα με δεδομένα τηλεπικοινωνιών και πηγές επικαλούνται οι Financial Times, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας της Μέσης Ανατολής δέχθηκαν επανειλημμένες κυβερνοεπιθέσεις με στόχο τον εντοπισμό των τοποθεσιών του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού και των μισθοφόρων κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Ιράν: Πλήγματα σε δεξαμενόπλοια

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την πλευρά τους κατήγγειλαν ιρανικές επιθέσεις εναντίον δυο δεξαμενόπλοιών τους στο στενό του Ορμούζ που είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθεί Ινδός, μέλος του πληρώματος του ενός, και να τραυματιστούν άλλοι οκτώ υπήκοοι Ινδίας και Ουκρανίας. Παρά τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πληγμάτων ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες τον Τύπο ότι παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη.

Νωρίτερα, ανακοίνωνε μέσω Truth Social πως πρόθεση του είναι οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ και ότι θα επανέλθει σε εφαρμογή ο αποκλεισμός των λιμανιών του νότιου Ιράν. Ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ σήμερα στις 23:00 (ώρα Ελλάδας), κατά τον αμερικανικό στρατό.

Και, όπως η Τεχεράνη θέλει να προχωρήσει στην εφαρμογή τέλους για τις παρεχόμενες «υπηρεσίες» στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να εισπράττουν εν είδει «αποζημίωσης» για την υπηρεσία που παρέχουν ως «φρουροί» του στενού ποσό ίσο με το 20% της αξίας του φορτίου κάθε σκάφους που θα το διαπλέει, «άμεσα», κάτι που αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο στη θεωρία εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει

Ο Αμπάς Αραγτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, η χώρα του οποίου πήρε τον έλεγχο του στενού όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αντέτεινε μέσω X πως η Τεχεράνη «ήταν πάντα ο φρουρός του στενού και θα παραμείνει για πάντα». Ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σχολίασε ειρωνικά, «οποιοσδήποτε εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται», προτού παρατηρήσει πως το «20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι». Από την πλευρά τους οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ πως θέτουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο σε κίνδυνο.

Οι τιμές του μαύρου χρυσού απογειώθηκαν χθες — αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, αυξήθηκε κατά 9%. Σήμερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας), συνέχιζε την άνοδό της, κατά 1,32%, στα 84,40 δολάρια. Έπειτα από σχεδόν 40 ημέρες βομβαρδισμών στον πόλεμο που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, προτού υπογραφτεί, τη 17η Ιουνίου, καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στα μέρη, το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Αλλά έκτοτε, επιθέσεις που έγιναν την Τρίτη εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς να ακολουθήσουν τη μοναδική ρότα που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οδήγησαν στην επανέναρξη των εχθροπραξιών με μεγάλη ένταση και ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε πως η ανακωχή «τέλειωσε».

Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος έστειλε επίσημη ειδοποίηση στο Κογκρέσο –το οποίο, στη θεωρία, είναι αυτό που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη πολέμου, κάτι όμως που καταστρατηγείται για δεκαετίες– για την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, επιβεβαίωσε χθες στο AFP ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία «σε κρίση»

Για τον εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως το μνημόνιο κατανόησης βρίσκεται σε κρίση», αλλά το Ιράν «ποτέ δεν ήταν αυτό που παραβίασε πρώτο τις δεσμεύσεις του», όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου την οποία παρακολούθησε και το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές –το Κατάρ, το Πακιστάν, το Ομάν– συνεχίζονται για να «αποφευχθεί» η περαιτέρω «κλιμάκωση», πρόσθεσε. Η καταρχήν συμφωνία προέβλεπε ότι στο στενό του Ορμούζ θα άνοιγε πλήρως με το Ιράν να στέλνει το μήνυμα προχθές Κυριακή πως το ξανακλείνει μέχρι νεοτέρας.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό είναι «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες» κι η Ισλαμική Δημοκρατία «θα το προστατεύσει», τόνιζε προχθές ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος για τις στρατιωτικές υποθέσεις του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατά το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών είχαν στο στόχαστρο τομείς του δυτικού και του νότιου Ιράν, ιδίως το νησί Κεσμ και τη Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και την επαρχία Χουζεστάν, που γειτονεύει με το Ιράκ. Συνολικά 25 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο Ιράν, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP βασισμένη σε ανοικτές πηγές, πιο συγκεκριμένα δημοσιεύματα ιρανικών μέσων ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.

Η σύγκριση μπορεί να φαίνεται προκλητική, ωστόσο αντικατοπτρίζει μια βαθιά αλλαγή στον στρατηγικό τρόπο σκέψης του Ισραήλ. Με το Ιράν και τον άλλοτε ισχυρό σύμμαχό του στον Λίβανο, τη Χεζμπολάχ, να έχουν αποδυναμωθεί και το καθεστώς Άσαντ να αποτελεί πλέον παρελθόν, η Τουρκία έχει αναδειχθεί στον νέο περιφερειακό αντίπαλο του Ισραήλ.

Επί Άσαντ, η Συρία αποτελούσε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Τελ Αβίβ και Τεχεράνης, ενώ η Άγκυρα ήταν κυρίως επικεντρωμένη στους Κούρδους της βόρειας Συρίας. Σήμερα, στο συριακό έδαφος δεν βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες το Τελ Αβίβ και η Τεχεράνη, αλλά το Τελ Αβίβ και η Άγκυρα.

Καμία από τις δύο πλευρές δεν επιδιώκει πόλεμο, γνωρίζοντας ότι το κόστος θα ήταν εξαιρετικά μεγάλο. Ωστόσο, καμία δεν δείχνει διατεθειμένη να υποχωρήσει. Ο Τραμπ, ο οποίος θεωρεί ότι διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τον Νετανιάχου, όσο και με τον Ερντογάν, δεν επιθυμεί να δει δύο από τους σημαντικότερους συμμάχους του στη Μέση Ανατολή να συγκρούονται. Παρ’ όλα αυτά, Τουρκία και Ισραήλ έχουν πολύ διαφορετικά συμφέροντα στη Συρία, την οποία αμφότεροι θεωρούν στρατηγικά ζωτικής σημασίας.

Διαφορετικά συμφέροντα στην Συρία

Η ασφάλεια της Τουρκίας συνδέεται με τη σταθερότητα της Συρίας, καθώς και με την αποτροπή δημιουργίας μιας κουρδικής οντότητας, κατά μήκος των νότιων συνόρων της. Παράλληλα, η Άγκυρα βλέπει τη Συρία ως πύλη οικονομικής ολοκλήρωσης, διάδρομο ενέργειας και εμπορίου, αλλά και ως μέσο ενίσχυσης της περιφερειακής της επιρροής. Ο Ερντογάν υποστήριξε από νωρίς τη νέα συριακή διοίκηση του Άχμεντ αλ-Σάραα, οικοδομώντας μια πολυδιάστατη εταιρική σχέση με τη Δαμασκό.

Αντίθετα, το Ισραήλ, αν και δεν αντιτίθεται κατ’ αρχήν στη δημιουργία ενός σταθερού συριακού κράτους, ανησυχεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε μελλοντικά να οδηγήσει στην ανάπτυξη στρατιωτικής ισχύος, ικανής να περιορίσει την ελευθερία δράσης του. Γι’ αυτό κατέστρεψε σημαντικές συριακές στρατιωτικές υποδομές, αμέσως μετά την αποχώρηση του Άσαντ από τη χώρα.

Για τον ίδιο λόγο συνεχίζει τις αεροπορικές επιδρομές, επεκτείνει την παρουσία του στη νότια Συρία, παρέχει κάλυψη στην κοινότητα των Δρούζων στη Σουέιντα και αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη ενόχληση κάθε ενδεχόμενο δημιουργίας τουρκικών στρατιωτικών βάσεων, εγκατάστασης συστημάτων αεράμυνας, ή ανασυγκρότησης του συριακού στρατού, με τρόπο που θα μπορούσε να μεταβάλει την ισορροπία ισχύος στα σύνορά του. Ο Νετανιάχου παρενέβη επίσης στον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, επιδιώκοντας να αποτρέψει την προμήθεια της Δαμασκού με προηγμένα ρωσικά όπλα και συστήματα αεράμυνας.

Μια ευρύτερη αντιπαράθεση

Σε αυτό το σημείο συγκρούονται τα τουρκικά και τα ισραηλινά οράματα. Η Τουρκία υποστηρίζει την εδραίωση και την κυριαρχία του συριακού κράτους. Το Ισραήλ θεωρεί ότι οι ίδιες αυτές εξελίξεις ενδέχεται να αποτελέσουν μελλοντική απειλή για την ασφάλειά του. Έτσι, μέτρα που το Τελ Αβίβ χαρακτηρίζει αμυντικά, αντιμετωπίζονται από τη Δαμασκό και την Άγκυρα ως παραβιάσεις της συριακής κυριαρχίας και ως πλήγματα στις προσπάθειες σταθεροποίησης του νέου κράτους.

Ο ανταγωνισμός για τη Συρία αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, η οποία εκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, στους ενεργειακούς δρόμους, στους θαλάσσιους διαδρόμους και στις αμυντικές βιομηχανίες. Η Τουρκία είναι μια ανερχόμενη περιφερειακή δύναμη και μέλος τόσο του ΝΑΤΟ, όσο και της G20, ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει την περιφερειακή του υπεροχή και να αποτρέψει την ανάδυση νέων ανταγωνιστών.

Θα γίνει λοιπόν η Τουρκία το νέο Ιράν στη Συρία; Μάλλον όχι. Το τουρκικό σχέδιο, τα μέσα που χρησιμοποιεί και οι συμμαχίες της διαφέρουν από εκείνα του Ιράν. Επιπλέον, η νέα Συρία, αλλά και η ευρύτερη περιοχή, δεν αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο τα ιρανικά και τα ισραηλινά σχέδια, ενώ και οι ίδιοι οι Σύροι έχουν πολύ διαφορετικές αντιλήψεις για τους Τούρκους και τους Ισραηλινούς.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα που μπορεί να περιορίσει αυτή την αντιπαλότητα. Ο κίνδυνος, ωστόσο, στη Μέση Ανατολή είναι ότι οι πόλεμοι δεν ξεκινούν πάντοτε έπειτα από μια συνειδητή πολιτική απόφαση. Συχνά προκύπτουν από λανθασμένους υπολογισμούς. Ένα μόνο αεροπορικό πλήγμα, μια στρατιωτική ανάπτυξη, ή μια λανθασμένη εκτίμηση στο πεδίο μπορεί να αποδειχθεί αρκετή για να προκαλέσει μια κρίση που κανείς δεν επιθυμεί.

Εξελίξεις στη Συρία

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Συρία επιβεβαιώνουν ότι η τουρκική επιρροή δεν περιορίζεται μόνο στο πολιτικό επίπεδο:

• Πολεμικά πλοία του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού πραγματοποίησαν την πρώτη τους επίσκεψη στο λιμάνι της Λαττάκειας, έπειτα από χρόνια, σηματοδοτώντας την επανέναρξη των ναυτικών επαφών μετά τη μακρά διακοπή που ακολούθησε η έναρξη του συριακού εμφυλίου πολέμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο διοικητής των Τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων επέβαινε επίσης στη φρεγάτα TCG Istanbul, υπογραμμίζοντας τον συμβολισμό της επίσκεψης.
• Παράλληλα, στο πρώτο φόρουμ του Επιχειρηματικού Συμβουλίου ΗΠΑ-Συρίας (US-Syria Business Council), που πραγματοποιήθηκε στη Δαμασκό, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις επενδύσεις, την οικονομική συνεργασία και την πορεία ανάκαμψης της Συρίας.

Το συριακό υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε πενταετή στρατηγική με 20 βασικούς στόχους, 156 πρωτοβουλίες και 33 προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις για τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Οι εκπρόσωποι των δύο πλευρών συζήτησαν ακόμη τις προοπτικές οικονομικής συνεργασίας, τις επενδυτικές ευκαιρίες και τις μελλοντικές εταιρικές σχέσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς της ενέργειας και της ιδιωτικής οικονομίας.

Την εποχή που γυρίζει ο Βισκόντι (1967) το ασπρόμαυρο φιλμ είναι ακόμα σε σημαντικό βαθμό επιλογή για λόγους κόστους. Το έγχρωμο ήταν μία πιο εμπορική επιλογή της εποχής, που η νέα τότε τεχνολογία έφερνε ως απαραίτητο εργαλείο. Στην εποχή μας το (ψηφιακό) ασπρόμαυρο είναι καθαρά αισθητική επιλογή. Ο Οζόν επιλέγει το ασπρόμαυρο συνδυαστικά, και για την παρελθούσα ιστορική εποχή του μεσοπολέμου που αφηγείται στην Αλγερία, αποικία των Γάλλων (τότε), και για την αποστασιοποίηση του συναισθηματικού κόσμου που ο Καμί αφηγείται.

Αυτή η προτίμηση του χρώματος δε είναι αυτό που ξεχωρίζει τόσο, όσο το γενικότερο ύφος και το στιλιζάρισμα των σκηνών και των πλάνων, με εξαιρετική προσοχή στις λεπτομέρειες. Καταφέρνει ο σκηνοθέτης να μεταδώσει αυτή την υπαρξιακή αφασία και αδιαφορία του πρωταγωνιστή, καθώς και τον αποικιοκρατικό χαρακτήρα της εποχής, που μοιάζει πιο έντονος στις σεκάνς της δίκης. 

Ο πρωταγωνιστής Μπενζαμέν Βουά (Benjamin Voisin) παραμένει μία εξαιρετική επιλογή, με μία αποστασιοποιημένη ερμηνεία, όσο και αινιγματική, αρκετά διαφορετική από τον τρόπο που στο παρελθόν ο Μαστρογιάνι ερμήνευσε το νεαρό Μερσό. Ο νεαρός πρωταγωνιστής Βουά αφήνει το θεατή να αναρωτιέται κάθε φορά τι σκέφτεται, τι τον ενδιαφέρει ή όχι. Παρόλα αυτά, η εξέλιξη της αφήγησης, που θέλει τον Μερσό να διαπράττει έναν ακατανόητο φόνο, δεν πείθει. Παραμένει τόσο αδιάφορος, όσο και απάνθρωπος. Οι επιλογές του Βισκόντι συχνά πιο χειροπιαστές, πιο κατανοητές, πιο εξηγήσιμες. Ο Μαστρογιάνι λειτουργεί πιο παθιασμένα και πιο κοντά στην υπαρξιακή αγωνία που διαγράφει στο χαρακτήρα του Μερσό ο Καμί στο λογοτεχνικό του θησαυρό.

Η ταινία κορυφώνεται στον υπαρξιακό διάλογο

Η ταινία ακολουθώντας το αριστούργημα του Καμί, καταλήγει σε έναν εξίσου αριστουργηματικό μονόλογο και διάλογο του πρωταγωνιστή με έναν ιερέα, υπαρξιακής υφής, σε σχέση με την επικείμενη εκτέλεσή του για τον (παράλογο) φόνο που διέπραξε απέναντι σε έναν Άραβα. Εδώ δικάζεται όλη η Γαλλία και στήνεται στο απόσπασμα για τον δικό της αποικιοκρατικό παραλογισμό. Αλλά και σε εκείνο το σημείο, του διαλόγου-μονολόγου του Μερσό, οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες.

Η εκδοχή του Οζόν συνεχίζει να διατηρεί μία στιλιζαρισμένη εξιστόρηση των σκέψεων του Μερσό, ενώ η επιλογή Βισκόντι με τον Μαστρογιάνι πείθει με το πάθος που ο Μερσό απορρίπτει τις παραινέσεις του ιερέα που τον επισκέπτεται, ενώ τα πλάνα ταιριάζουν στον εικαστικό καμβά των κιαροσκούρο του Καραβάτζο.

Ο Οζόν συχνά-πυκνά μοιάζει να αντιγράφει σκηνογραφικά τις επιλογές Βισκόντι, εκφράζοντας με μία εξίσου θεατρικότητα τις σκηνοθετικές του επιλογές. Φυσικά μιλάμε για το ίδιο λογοτεχνικό έργο, που και οι δύο σκηνοθέτες διασκευάζουν για τη μεγάλη οθόνη, αναπόφευκτα θα υπάρχουν ομοιότητες. Παρόλα αυτά, το σπίτι πάνω στην παραλία είναι αρκετά όμοιο σε σύλληψη μεταξύ των δύο σκηνοθετών, που αναρωτιέσαι αν και οι δύο σκηνοθέτες ήταν τόσο πιστοί στον σπουδαίο λογοτέχνη ή ο Οζόν ακολουθεί από κοντά τον ιταλό κινηματογραφιστή. 

Το κύριο μειονέκτημα στις σκηνοθετικές επιλογές Οζόν είναι ότι είναι συχνά πολύ κοντά σε εκείνες του Βισκόντι, πλην του πρωταγωνιστή. Ακόμα και η φιλενάδα του πρωταγωνιστή, Μαρί, που ερμηνεύει με πολύ πάθος και ενδιαφέρον η Ρεμπέκα Μαρντέρ (Rebecca Marder), εμφανισιακά είναι πολύ κοντά στην εξαιρετική Άννα Καρίνα, ώστε η σύγκριση τους να είναι και εδώ αναπόφευκτη.

Παρόλα αυτά, ο Οζόν επιλέγει έναν αργό ρυθμό όπως εξελίσσεται η αφήγηση, και συχνά κοντινά συχνά πλάνα στο εξαίρετο βλέμμα του νεαρού Μερσό, αφήνοντας ένα κενό συναισθημάτων να απλώνεται στην οθόνη, μία αγωνιώδη νουάρ αισθητική αποτύπωση, σ’ ένα μυστήριο που δε λέει να ξετυλιχτεί για τον αυτοκαταστροφικό και αδιάφορο Μερσό για τα ανθρώπινα, που αρνείται το Θεό και ό,τι μπορεί να πηγάζει από αυτόν ή τη δυτική χριστιανική θεολογία. 

Οι σεκάνς της δίκης μοιάζουν πιο ενδιαφέρουσες, παρά εκείνες των συνομιλιών του νεαρού κατάδικου και μελλοθάνατου με τον καθολικό ιερέα, ο οποίος προσπαθεί να τον οδηγήσει σε (χριστιανική) μετάνοια. Ο διάλογος, που είναι η μεταφορά του διαλόγου του λογοτεχνικού αντίστοιχου παραμένει εξαιρετικός, μάλλον πρέπει να πιστωθεί στο λογοτέχνη, παρά στον κινηματογραφιστή. 

“Ο Ξένος”

Η ταινία παραμένει μία πολύ καλή εκδοχή του λογοτεχνικού ύφους που επιδιώκει ο Καμί να αποδώσει, και η φωτογραφία του Μανί Ντακός εξαιρετική. Στο πλαίσιο αυτό, ο Οζόν χτίζει με απλότητα και ταυτόχρονη σαφήνεια την ανθρωπογεωγραφία της εποχής στην γαλλική αποικία στην Αλγερία, και πάνω σε αυτό, όλη την ηθική και ψυχολογική διάσταση των κατακτητών προς τους κατεκτημένους, την ανθρώπινη διαφθορά, τις διαφορές δύο πολιτισμών που συγκρούονται. Ο νεαρός Μερσό μοιάζει να αναλώνεται με μία περιφρόνηση απέναντι στην ανθρωπότητα, δε διστάζει να διαπράξει φόνο με μία σύγχυση, χωρίς να απολογηθεί ή να δικαιολογηθεί επαρκώς. 

Ο Οζόν χωρίς να υπερβάλλει θα μεταφέρει στην ασπρόμαυρη εκδοχή του μία υπαρξιακή συζήτηση που συχνά επανέρχεται στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, και υπό αυτή την έννοια, καταφέρνει να διεισδύσει στο ασφυκτικό κλίμα του δυτικού πολιτισμού και τις αξίες του, που υπονοεί ο Καμί και τροφοδοτεί μέσα από τις παράλογες αποκρίσεις του Μερσό ο Οζόν ή το απαθές βλέμμα του πρωταγωνιστή του. 

Η προετοιμασία ξεκίνησε πολλούς μήνες πριν από τη Σύνοδο και περιλάμβανε εκτεταμένες παρεμβάσεις στο Προεδρικό Συγκρότημα. Δημιουργήθηκαν νέες ηλεκτρολογικές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, εγκαταστάθηκαν συστήματα κλιματισμού κάτω από τις αίθουσες συνεδριάσεων και επανασχεδιάστηκαν γραφεία και τοίχοι ώστε να μπορούν να μεταβάλλονται ανάλογα με τις ανάγκες των διαφορετικών συναντήσεων. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας λειτουργικός χώρος ικανός να φιλοξενήσει ταυτόχρονα δεκάδες αντιπροσωπείες, διμερείς επαφές και εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και το Κέντρο Τύπου, το οποίο στεγάστηκε στην Προεδρική Βιβλιοθήκη. Σύμφωνα με τον Soylu, οι δημοσιογράφοι είχαν στη διάθεσή τους άνετους χώρους εργασίας, αξιόπιστη σύνδεση υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο και συνεχή παροχή φαγητού και ποτών καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Παράλληλα, οι μετακινήσεις από και προς τους χώρους της Συνόδου πραγματοποιήθηκαν χωρίς καθυστερήσεις, με λεωφορεία που λειτουργούσαν με ακρίβεια και προσωπικό που βρισκόταν διαρκώς στη διάθεση των επισκεπτών και μιλούσε άριστα αγγλικά.

Ο αρθρογράφος σημειώνει ακόμη ότι οι Τούρκοι αξιωματούχοι απέδωσαν την επιτυχία στο υψηλό επίπεδο κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού που χρησιμοποιήθηκε. Όπως του ανέφεραν, οι περισσότεροι από όσους συμμετείχαν στην οργάνωση διέθεταν τουλάχιστον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών και είχαν αναλάβει εξειδικευμένους ρόλους. Το αποτέλεσμα ήταν μια διοργάνωση χωρίς προβλήματα ασφαλείας ή οργανωτικές αστοχίες, γεγονός που, κατά τον ίδιο, διέψευσε ακόμη και τους πιο δύσπιστους παρατηρητές.

Ο Soylu αναγνωρίζει πάντως ότι υπήρξαν δύο σημεία που επισκίασαν τη συνολική εικόνα: Ο αποκλεισμός ορισμένων Τούρκων δημοσιογράφων από τη διαδικασία διαπίστευσης και η προσωρινή κράτηση νεαρών ρεπόρτερ. Θεωρεί, ωστόσο, ότι αυτά αποτέλεσαν εξαιρέσεις σε μια κατά τα άλλα υποδειγματική διοργάνωση, η οποία ανέδειξε τις οργανωτικές δυνατότητες του τουρκικού κρατικού μηχανισμού.

Η αλλαγή του Ερντογάν μετά το 2023

Ο Soylu θεωρεί ότι η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη που ανέδειξε η Σύνοδος δεν ήταν οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ, αλλά η αισθητή μεταβολή της διεθνούς εικόνας του Ερντογάν. Υπενθυμίζει ότι την περίοδο από το 2019 έως το 2023 ο Τούρκος πρόεδρος βρισκόταν σε δύσκολη θέση απέναντι στη Δύση. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες απέφευγαν να εμφανίζονται μαζί του, ή να επιδιώκουν στενή συνεργασία, καθώς οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ βρίσκονταν στο χαμηλότερο σημείο τους.

Σήμερα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει αισθητά. Ο Ερντογάν αντιμετωπίζεται πλέον ως απαραίτητος συνομιλητής τόσο από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όσο και από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αναζητούν τη συνεργασία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, τη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και άλλες περιφερειακές κρίσεις.

Κατά την εκτίμηση του Soylu, η μεταστροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Τη συνδέει με την πολιτική που ακολούθησε η Άγκυρα τα τελευταία χρόνια, επιδιώκοντας να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σχεδόν με όλες τις πλευρές, ακόμη και με κράτη ή ηγέτες που βρίσκονται σε αντιπαράθεση μεταξύ τους. Παράλληλα, η Τουρκία επιχείρησε να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο σε μια σειρά από περιφερειακές κρίσεις, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως δύναμη που μπορεί να συνομιλεί με όλους και να επηρεάζει τις εξελίξεις.

Ο αρθρογράφος υπογραμμίζει επίσης ότι η συνεχής ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη σημασία της χώρας μέσα στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον μόνο σημαντική λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και ως χώρα που συμβάλλει ουσιαστικά στις αμυντικές δυνατότητες της Συμμαχίας, συμμετέχοντας σε κοινά προγράμματα και επενδύσεις.

Ωστόσο, ο Soylu επισημαίνει μια εμφανή αντίφαση: Την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν απολαμβάνει αυξημένη διεθνή αποδοχή και αντιμετωπίζεται ως αναγκαίος εταίρος από τη Δύση, στο εσωτερικό της Τουρκίας συνεχίζεται η πίεση προς την αντιπολίτευση και οι περιορισμοί στις πολιτικές ελευθερίες. Η εξέλιξη αυτή δείχνει, κατά την άποψή του, ότι οι γεωπολιτικές ανάγκες των δυτικών χωρών υπερισχύουν σήμερα των ανησυχιών τους για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Τουρκία.

Καταλήγοντας, ο Soylu εκτιμά ότι ο Ερντογάν βρίσκεται σήμερα σε μία από τις ισχυρότερες διεθνείς θέσεις της τελευταίας δεκαετίας, αποκομίζοντας τα οφέλη μιας εξωτερικής πολιτικής που συνδυάζει πραγματισμό, ενεργό διπλωματία και στρατηγική αυτονομία. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η διατήρηση αυτής της δυναμικής θα εξαρτηθεί από κρίσιμες αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει η Άγκυρα τα επόμενα χρόνια στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κύπρο και το Ισραήλ.

Στις τηλεδιασκέψεις ενεγράφησαν 177 άτομα και τελικώς συμμετέσχον 170 συνάδελφοι από ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα από 44 χώρες από Αφρική (Αίγυπτος, Γκάνα, Κένυα, Νιγηρία, Νότια Αφρική, Ουγκάντα, Σουδάν, Τυνησία), Αμερική (Αργεντινή, Βενεζουέλα, Βραζιλία, Ισημερινός, ΗΠΑ, Καναδάς, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Μεξικό, Ουρουγουάη, Τζαμάικα), Ασία (Βιετνάμ, Γεωργία, Ιαπωνία, Ινδία, Ιορδανία, Καζακστάν, Νησιά Φίτζι, Ουζμπεκιστάν, Πακιστάν, Τουρκία), Ευρώπη (Αλβανία, Αυστρία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβενία, Σουηδία), Ινδικό Ωκεανό (Μαυρίκιος) και την UNESCO.

Στους μετέχοντες των τηλεδιασκέψεων έγινε αναλυτική παρουσίαση των διαδικασιών αναζήτησης και διεκδίκησης Ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων (Δρ. Πόπη Κονιδάρη – ΚΕΠΑ και κ. Μαρία Μικρόνη – Δίκτυο ΠΡΑΞΗ).

Από τον καθ. Δημ. Μαυράκη (UNAI SDG7 Hub Co-Chair) επισημάνθηκε η ουσιαστική και συνεχής ανταπόκριση συναδέλφων στην αναζήτηση χρηματοδότησης (από την Ε.Ε. και άλλες διεθνείς πηγές) των ακόλουθων συγκεκριμένων προτάσεων που σχετίζονται με την υποστήριξη ευάλωτων νοικοκυριών:

1. Εξασφάλιση €24.000 για την υδροδότηση 100 νοικοκυριών σε αγροτική περιοχή της Κένυας, που μαστίζονται από ασθένειες (Εισηγητής: Prof. Francis Orata OMOTO – Masinde Muliro University of Science and Technology (Κένυα))
2. Εξασφάλιση συνθηκών για «καθαρό μαγείρεμα» σε γυναίκες του Σουδάν (Εισηγήτριες: Prof. Amel AHMED, Prof. Shadia DAOUD – UNAI SDG1 HUB – Vice Chair (O&P) – Ahfad University for women Omdurman – (Σουδάν))
3. Προγράμματα κατάρτισης αποφοίτων ικανών για την υλοποίηση προγραμμάτων ανακούφισης ευπαθών πληθυσμών (Εισηγητής: Prof. Stephen RWIGI – University of Nairobi (Κένυα))
4. Προγράμματα ενεργειακής παιδείας με πράσινες δεξιότητες που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη (Εισηγητές: Prof. Omar Suleiman ARABIAT – UNAI SDG4 Hub Chair – Al-Salt Technical College, Al-Balqa Applied University (Ιορδανία), Prof. Rajeev SUKUMARAN – UNAI SDG4 Hub Vice-Chair T/E – SRM Institute of Science and Technology, (Ινδία))
5. Αναφορά σε θέματα αντιμετώπισης Ενεργειακής Ένδειας στη Λατινική Αμερική (Εισηγητής: Prof. Antonio De Lisio – UNAI SDG7 Hub Vice Chair Research – Central University of Venezuela (Βενεζουέλα))
6. Πρόσκληση από τον καθ. Δημ. Μαυράκη για τη δημιουργία ομάδων επιστημόνων για την συμμετοχή σε χρηματοδοτικά προγράμματα που σχετίζονται με τις δραστηριότητες του SDG7.

Συμπερασματικά ο καθ. Δημ. Μαυράκης επισήμανε ότι από τις συζητήσεις προέκυψε η ανάγκη: ι) υποστήριξης των προτάσεων αυτών με συμμετοχή συναδέλφων και από άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα και ιι) η διερεύνηση αναζήτησης και συμμετοχής σε συγκεκριμένες προσκλήσεις της ΕΕ και άλλων διεθνών οργανισμών, που θα συζητηθούν στη διάρκεια των εργασιών της 3ης διεθνούς διάσκεψης των UNAI SDG Hubs που θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 12-16 Οκτώβριου 2026, στην Αθήνα.

Τέλος ζητήθηκε από αυτούς που θα μετάσχουν στην 3η Διάσκεψη των UNAI SDG Hubs, να στείλουν εκ των προτέρων τις εισηγήσεις και τις προτάσεις τους στην οργανωτική επιτροπή (Δρ. Πόπη Κονιδάρη), ώστε αυτές να διανεμηθούν εγκαίρως στους συμμετέχοντες.

Όπως έγινε νωρίτερα γνωστό, δύο νεαρά άτομα εντοπίστηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους μέσα σε σταθμευμένο όχημα, το οποίο βρισκόταν σε γκαράζ στην οδό Μήλου στον Πειραιά. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, πρόκειται για έναν 28χρονο και μία 24χρονη, τους οποίους εντόπισε ο πατέρας του άνδρα και ειδοποίησε άμεσα τις Αρχές. Στο σημείο έσπευσε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και μετέφερε τα δύο άτομα στο Τζάνειο.

Η Αστυνομία διεξάγει προανάκριση για την υπόθεση, ενώ φως στις ακριβείς συνθήκες του περιστατικού αναμένεται να δώσουν η ιατροδικαστική εξέταση και τα αποτελέσματα της έρευνας των αρμόδιων Αρχών. Οι σοροί τους μεταφέρθηκαν στο Τζάνειο Νοσοκομείο, όπου αναμένεται να πραγματοποιηθεί η διαδικασία της νεκροψίας – νεκροτομής, προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα ακριβή αίτια του θανάτου.

Ο 28χρονος ήταν δικηγόρος, ο οποίος συμμετείχε και στην ποδοσφαιρική ομάδα «ΔΡΑΚΩΝ» του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Η 24χρονη ήταν ασκούμενη.

Τραγωδία στις Βρυξέλλες 

Συναγερμός σήμανε νωρίς το πρωί της Τρίτης στις Βρυξέλλες, καθώς αρκετοί νεκροί εντοπίστηκαν σε ασανσέρ εργοταξίου σε υπό ανακαίνιση κτίριο μετά από πυρκαγιά, σύμφωνα με την Εισαγγελία Εργασίας των Βρυξελλών. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, ενώ οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Στον χώρο, την ώρα του συμβάντος, βρίσκονταν πάνω από 200 εργάτες.

Παράλληλα, έξι άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται, με τις αρχές να εξετάζουν το ενδεχόμενο να βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε δεύτερο ανελκυστήρα, στον οποίο οι πυροσβέστες δεν έχουν ακόμη καταφέρει να αποκτήσουν πρόσβαση. «Οι πυροσβέστες κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα μικρό άνοιγμα σε έναν από τους ανελκυστήρες και εκεί εντοπίστηκαν πολλά θύματα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Εισαγγελίας Εργασίας των Βρυξελλών, Μπρεχτ Σπέιμπρουκ.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσοι άνθρωποι βρίσκονται εκεί. Είναι πιθανό να πρόκειται για τους έξι αγνοούμενους, αλλά δεν αποκλείεται να υπάρχουν και άλλα άτομα στον δεύτερο ανελκυστήρα ή σε άλλο σημείο του κτιρίου», πρόσθεσε. Όπως έγινε γνωστό αργότερα, το μεσημέρι, η επιχείρηση για τον απεγκλωβισμό των θυμάτων, ώστε να παρασχεθεί ενημέρωση για τον ακριβή αριθμό τους, δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η φωτιά εξαπλώθηκε στο φρεάτιο του ανελκυστήρα Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε λίγο πριν από τις 08:00 τοπική ώρα στον δεύτερο όροφο του υπό ανακαίνιση κτιρίου, στις Βρυξέλλες. Αν και η αρχική εστία κατασβέστηκε γρήγορα, οι φλόγες επεκτάθηκαν στο φρεάτιο του ανελκυστήρα, προκαλώντας νέα πυρκαγιά στο εσωτερικό του. Η δεύτερη αυτή εστία τέθηκε επίσης υπό έλεγχο από τις πυροσβεστικές δυνάμεις.

Δύο άνθρωποι που υπέστησαν εγκαύματα διακομίστηκαν στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο του Νέντερ-οβερ-Χέιμπεκ, ενώ ένας πυροσβέστης υπέστη θερμική καταπόνηση και του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες επί τόπου. Οι εργαζόμενοι του εργοταξίου απομακρύνθηκαν από το κτίριο και μεταφέρθηκαν σε ασφαλή χώρο, όπου τους παρασχέθηκε ψυχολογική υποστήριξη από τον Ερυθρό Σταυρό. Παράλληλα, οι αρχές ενεργοποίησαν τόσο το εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης όσο και ειδικά ιατρικά και ψυχοκοινωνικά πρωτόκολλα διαχείρισης της κρίσης.

Άλλωστε οι “ιδέες” είναι ελεύθερες ως λέγει μία Γερμανική παροιμία (Die Getangen sind frei), αλλά ποτέ δεσμευτικές. Για να γίνουν χρήσιμες οι απόψεις της κας Ολγκίν πρέπει να είναι δίκαιες, λειτουργικές και κυρίως δημοκρατικές. Την μεν δικαιοσύνη δεν εξυπηρετεί η εξομοίωση του θύτη (Τουρκίας) και του θύματος (Κυπριακής Δημοκρατίας), της οποίας μάλιστα υπήρξε “εγγυητής” η Τουρκική κυβέρνηση στις συμφωνίες της Ζυρίχης και Λονδίνου το 1955, χωρίς ποτέ να εκπληρώσει την υποχρέωση αυτή. Αντιθέτως.

Λειτουργική δε πρέπει να είναι η λύση, αλλά αυτό δεν φαίνεται από τις προτάσεις της κας Ολγκίν, που ομιλούν περί “χαλαράς συνομοσπονδίας της Τουρκοκυπριακής κοινότητας” και ομοσπονδίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η “αλά καρτ” εμφάνιση των δύο κοινοτήτων μπορεί να θυμίζει επίδειξη μόδας, αλλά τελικώς η Τουρκία θα είναι εκείνη που θα υπαγορεύει την χαλαρά συμπεριφορά της Τουρκοκυπριακής κοινότητος, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία θα υφίσταται τις αυστηρές συνέπειες επί της κυριαρχίας, δείγμα των οποίων έχουμε ήδη με την απόφαση της Άγκυρας να κατασκευάσει αγωγό φυσικού αερίου (το οποίον δεν διαθέτει) στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, που βρήκε αντίθετη ακόμη και την “υπάτη” αρμοδία Εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ, την “χαριτωμένη” κα Κάγια Κάλας.

Δημοκρατική πρέπει να είναι τέλος η λύση, διότι άλλως δεν θα αντέξει στην διάρκεια του χρόνου, όπως, λχ, η εναλλαγή προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς να λαμβάνεται υπόψιν η κατά πλειοψηφία εκλογή του. Διασφαλίσεις κατά τυχόν μονομέρειας υπάρχουν αλλού και όχι στην αυταρχικότητα της Τουρκίας. Διαφορετικά ούτε η επιστροφή της Αμμοχώστου, μήτε οι απειλές του βαθέως Τουρκικού κράτους δεν πρέπει να κάμψουν την αντίσταση των Ελληνοκυπρίων, που αποτελούν την πλειοψηφία του λαού της Κύπρου. Εκκρεμής η λύσις είναι καλυτέρα μιας κακής λύσεως.

Ο Χίτσκοκ δεν είναι στο απόγειό του στο Τηλεφωνήσατε Ασφάλεια Αμέσου Δράσεως. Είναι υπερβολικά σχοινοτενής η “έκθεση”, η αναφορά στο χωροχρονικό πλαίσιο όπου θα λάβει χώρα η δράση. Η πλοκή όμως εκτυλίσσεται με αριστοτεχνικό τρόπο. Ηθικό δίδαγμα προς μεσοαστούς που παντρεύονται μεγαλοαστές: μην σχεδιάζετε τη δολοφονία της συζύγου σας, γιατί η ζωή δεν είναι παρτίδα σε χαρτοπαικτική λέσχη, δεν μπορείτε να ελέγξετε την πραγματικότητα και κάποια λεπτομέρεια θα σας προδώσει με μαθηματική ακρίβεια. Μέχρι εδώ όλα καλά. Πάνω σε αυτή την υπόθεση εργασίας χτίζεται η καλοδομημένη αυτή ιστορία.

Στο επίπεδο της υποκριτικής, οι μη αναμενόμενες αντιδράσεις των ηθοποιών και το παρατραβηγμένο της αφήγησης προκαλούν εκείνο το πολυπόθητο παραξένισμα, που μας κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο. Όσο για την Γκρέις Κέλλυ, είναι μεγάλη ηθοποιός γιατί δέχεται να τσαλακωθεί από σκηνής και μιλάει υπέροχα μέσα από τους μιμικούς μύες τού προσώπου της, ενόσω η παντομιμική της κίνηση είναι χορευτική και απολύτως πειστική, αρμόζουσα στους μάλλον εξεζητημένους ρόλους που καλείται να υποδυθεί.

Κατά τα άλλα, η έμμεση κοινωνική κριτική δεν λαμβάνει ποτέ αξιοσημείωτο πολιτικό πρόσημο. Οι μεγαλοαστοί “τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας” πίνουν, παίζουν χαρτιά, ερωτοτροπούν, κλέβουν, δολοφονούν, περιχαρακώνουν τα κεκτημένα τους, όμως η ανθρώπινη φύση πάντα τους προδίδει. Αυτά για την ώρα. Μια ταινία που βλέπεται άνετα στους θερινούς κινηματογράφους, με ή χωρίς μπύρα…

“Τηλεφωνήσατε Ασφάλεια Αμέσου Δράσεως”

Dial M for Murder, 1954, Έγχρωμη, Διάρκεια: 105′, 3,5, Θρίλερ, Αμερικανική

Ένας πρώην πρωταθλητής του τένις σχεδιάζει να δολοφονήσει τη γυναίκα του, αλλά εκείνη γλυτώνει, σκοτώνοντας τον επίδοξο δολοφόνο. Τότε ο σύζυγος συλλαμβάνει ένα δεύτερο, αλάνθαστο αυτή τη φορά σχέδιο.

Σκηνοθεσία: Άλφρεντ Χίτσκοκ

Ηθοποιοί: Γκρέις Κέλι, Ρέι Μιλάντ, Ρόμπερτ Κάμινγκς, Τζον Γουίλιαμς