Σύμφωνα με το βούλευμα, στους κατηγορούμενους αστυνομικούς φαίνεται να αποδίδεται ότι ενώ είχαν εκ του νόμου «ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβούν σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος, άφησαν αβοήθητο ένα πρόσωπο που το έχουν στην προστασία τους». Τονίζεται δε ότι ενήργησαν από πρόθεση διά παραλείψεως και ότι «από την πράξη τους αυτή,προκλήθηκε ο θάνατος της παθούσης».

Σχετικά με τον φρουρό του Αστυνομικού Τμήματος, στο βούλευμα αναφέρεται ότι δεν ήταν σε ετοιμότητα και έτσι και δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως ότι σε απόσταση 30 μέτρα από το φυλάκιο, ο πρώην σύντροφος της καταγγέλλουσας κινήθηκε πεζός φέροντας μαχαίρι. Όταν ο δράστης προσέγγισε την καταγγέλλουσα, η οποία βρισκόταν έξω από αστυνομικό τμήμα και σε απόσταση 1,5 μέτρου από το φυλάκιο, και της επιτέθηκε με σφοδρότητα με μαχαίρι, ο φρουρός δεν αντέδρασε ώστε να αποτρέψει το έγκλημα.

Στην επόπτρια χρεώνεται ότι παρά το γεγονός ότι η Κυριακή Γρίβα κατήγγειλε ότι ο πρώην σύντροφός της είναι έξω από το σπίτι της και ζήτησε περιπολικό γιατί φοβόταν για τη σωματική της ακεραιότητα, δεν την βοήθησε και δεν καθοδήγησε την αξιωματικό υπηρεσίας για τις κινήσεις που έπρεπε να κάνει για την προστασία της κοπέλας. Στην κατηγορία περιλαμβάνεται ότι θα έπρεπε να διαπιστώσει και το επίπεδο κινδύνου που διέτρεχε η Κυριακή.

Η αξιωματικός υπηρεσίας, κατά την δικογραφία, θα έπρεπε να επικοινωνήσει με το Κέντρο Άμεσης Δράσης ώστε να κινηθεί προς εντοπισμό του δράστη, ενώ θα έπρεπε να μεριμνήσει για τη διάθεση περιπολικού προκειμένου να μεταφερθεί η Κυριακή στο σπίτι της με ασφάλεια. Τονίζεται δε στο βούλευμα ότι στο Τμήμα υπήρχε περιπολικό το οποίο ήταν διαθέσιμο.

Όσον αφορά τον τηλεφωνητή, στην κατηγορία επισημαίνεται ότι έπρεπε να εκτιμήσει τη βαρύτητα των όσων του έλεγε η άτυχη κοπέλα, να εντάξει το περιστατικό ως επείγον συμβάν ενδοοικογενειακής βίας και να προωθήσει την υπόθεση ως «κάρτα υψηλής προτεραιότητας» ώστε να αρχίσουν οι έρευνες για τον εντοπισμό του δράστη και την ασφαλή μεταφορά της κοπέλας στο σπίτι της.

Για την δολοφονία της Κυριακής έχει καταδικαστεί σε πρώτο βαθμό σε ισόβια κάθειρξη ο πρώην σύντροφός της, η δίκη του οποίου σε δεύτερο βαθμό έχει προσδιοριστεί στις 24 Σεπτεμβρίου. Η οικογένεια της 28χρονης παρίσταται στην Υποστήριξη της Κατηγορίας τόσο στην δίκη για την δολοφονία, όσο και σε αυτήν που αφορά τους τέσσερις αστυνομικούς.

Η επικράτηση της νέας Προέδρου ήταν αποτέλεσμα της αντίδρασης της βάσης στην επικρατούσα κατάσταση στην ΕΔΕΚ. Ήταν η διέξοδος που προσφέρθηκε για να απαλλαχθεί το κόμμα από εκείνους, οι οποίοι το οδήγησαν σε ένα παρατεταμένο τέλμα, πολιτικό και ιδεολογικό. Η πρώτη συγκροτημένη αντίδραση υπήρξε από την πρωτοβουλία “Αγώνας”, η οποία αποτελείται από παλιούς φοιτητές του κόμματος. Στη συνέχεια η Πρωτοβουλία συμπορεύθηκε με άλλες, εντός του κόμματος, δυνάμεις και στήριξαν τη Σοφία Χριστοδούλου, Πρόεδρο μέχρι το Σάββατο της Νεολαίας.

Ένα κόμμα που παλεύει κατά του… εαυτού του!

Θα ανέμενε κανείς ότι μετά την εκλογική ήττα της ΕΔΕΚ στις βουλευτικές εκλογές θα λειτουργούσαν αμέσως αντανακλαστικά συσπείρωσης, επιβίωσης. Κάποιοι, συνήθως κρυπτόμενοι, επέλεξαν την ένταση και τις αντιπαραθέσεις, χωρίς να γνοιάζονται ότι αποτελειώνουν με αυτό τον τρόπο ό,τι απέμεινε.

Στη διάρκειας της εκλογικής διαδικασίας, το περασμένο Σάββατο έγινε το… έλα να δεις. Επιχειρήθηκε να αποκλεισθεί μεγάλος αριθμός μελών από τη ψηφοφορία (μετά από τέτοιο αποτέλεσμα έχουν την πολυτέλεια να αποκλείουν μέλη; Έτσι φάνηκε). Μέχρι και την τελευταία στιγμή, την ημέρα των εκλογών, το…βαθύ κράτος της όσο απέμεινε ΕΔΕΚ, προσπάθησε να ποδηγετήσει την εκλογική διαδικασία. Σε μεγάλο βαθμό δεν τα κατάφεραν. Προσπάθησαν να αποκλείσουν ιστορικά στελέχη, αλλά στο τέλος αναγκάσθηκαν, κάτω από την πίεση να κάνουν πίσω.

Μετά το εκλογικό αποτέλεσμα των τελευταίων βουλευτικών, αλλά και πολύ πριν, η εικόνα που διαμορφώθηκε ήταν πως η ΕΔΕΚ ως ιστορικό κόμμα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της. Η εντύπωση ήταν και είναι πως το κόμμα ξεπεράσθηκε, επειδή ξεπεράσθηκε η ηγεσία του, που είχε άλλη ατζέντα από αυτή που η ιστορία του κόμματος επέβαλε.

Η ευκαιρία της ΕΔΕΚ

Τι χρειάζεται μετά την εκλογική διαδικασία του περασμένου Σαββάτου; Όχι ρήξη με την ιστορία, αλλά ρήξη με τις πρακτικές που αποπροσανατόλισαν την ΕΔΕΚ. Η ΕΔΕΚ χρειάζεται να ξανασυστηθεί με την κοινωνία. Χρειάζεται ένας επαναπροσδιορισμός. Είναι κόμμα σοσιαλιστικό, χωροταξικά τοποθετούμενο στην Κεντροαριστερά ή είναι ό,τι να ‘ναι και ό,τι προκύψει;

Το τι κόμμα είναι, αυτό θα πρέπει να απαντηθεί με πολιτικές και όχι με λόγια. Η ΕΔΕΚ, όπως αναφέρθηκε, έχει μπροστά της ένα καταστατικό συνέδριο τον Οκτώβριο και ένα εκλογικό το Δεκέμβριο. Αυτά τα συνέδρια θα καθορίσουν το τι μέλλει γενέσθαι. Είναι ευκαιρία για αλλαγές και τομές. Θα τα καταφέρουν ή θα βυθιστούν, για μια ακόμη φορά, στην εσωστρέφεια; Η κομματική βάση αποφάσισε ρήξη και απαίτησε τομές. Την ίδια ώρα, οι εσωκομματικές διαδικασίες αφορούν μεν την κοινωνία, αλλά οι πολίτες θέλουν να ακούσουν και πολιτικές. Πρωτίστως θέλουν να ακούσουν τη νέα Πρόεδρο. Τι σκέφτεται και πως βλέπει το κόμμα της να πορεύεται.

Το στοίχημα είναι μεγάλο. Αν πετύχει, πρώτα σώζεται το κόμμα και μόλις τούτο διασφαλισθεί, διανοίγονται προοπτικές. Αν αποτύχει θα είναι και το τέλος.

Ήταν μια τέχνη που ερχόταν σε ρήξη με το παρελθόν και προσέβλεπε σε ένα μέλλον ισότητας, εφαρμογών της τεχνολογίας και της επιστήμης με στόχο την πρόοδο, διεύρυνση των αισθήσεων και την εναρμόνιση του ανθρώπου με την φύση και το σύμπαν αλλά και που υποστήριξε την σύνθεση όλων των τεχνών. Το πολύπλευρο αυτό καλλιτεχνικό “κίνημα” άσκησε εξάλλου μεγάλη επίδραση στις μετα-πρωτοπορίες των δεκαετιών του εξήντα και του εβδομήντα.

Σήμερα, οι σύγχρονες ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις που αλλάζουν τα δεδομένα, τα περιβαλλοντικά δεδομένα αλλά κυρίως η διαχρονική και η νεανική ορμή που διέπει την διερώτηση για το μέλλον, καθιστούν την έκθεση αυτή επίκαιρη ως και γεμάτη ερεθίσματα για την φαντασία, την γνώση και την αισθητική του σημερινού θεατή κάθε ηλικίας.

Η συλλογή Κωστάκη

Ταυτόχρονα, η έκθεση φέρνει στο φως την συναρπαστική πορεία και προσωπικότητα αλλά και το καλλιτεχνικό ένστικτο του Γιώργου Κωστάκη – οδηγού στην ελληνική πρεσβεία στην Μόσχα και κατόπιν υπαλλήλου στην καναδική πρεσβεία. Χάρη σε αυτόν συγκροτήθηκε μια συλλογή με έργα των κινημάτων που διώχθηκαν από το Στάλιν και την επιβολή του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Πέτυχε την διεθνή προβολή της συλλογής και την απόκτηση μεγάλου μέρους της (συμπεριλαμβανομένου όλου του σημαντικότατου αρχειακού υλικού της ρωσικής πρωτοπορίας που συνέλεξε ο Κωστάκης).

Ολοκληρώθηκε το 2000 από το κράτος χάρη εν πολλοίς στις ενέργειες της Άννα Καφέτση (και της οικογένειας του Γιώργου Κωστάκη) που την μελέτησε σε βάθος και οργάνωσε την εμβληματική έκθεση του 1995 στην Εθνική Πινακοθήκη – με έργα που είχε δωρίσει κατόπιν συμφωνίας ο Γιώργος Κωστάκης στην συλλογή Τρέτιακοφ πριν φύγει από την Σοβιετική Ενωση το 1977, μαζί με τα έργα που είχαν εντωμεταξύ βρεθεί στο εξωτερικό.

Τέλος, η έκθεση αναδεικνύει τις αλυσιδωτές τομές που συντελέστηκαν στην τέχνη όλων των πεδίων, τον κινηματογράφο, το θέατρο, τα εικαστικά, όλα αδιαχώριστα από την τεχνολογία, την επιστήμη και τη πολιτική. Αντίθετα με την μεγάλη έκθεση του 1995-1996, η “ρωσική πρωτοπορία”, ένας όρος που εισήχθη εκ των υστέρων από την Δύση, παραλείπεται για τον λόγο ότι είναι αποδεκτός ως γεωγραφικός και όχι εθνικός.

Τα έργα της συλλογής, που είναι κατανεμημένη θεματολογικά, παρουσιάζονται σε μικρούς χώρους-δωμάτια που χωρίζονται μεταξύ τους όπως στα μοντερνιστικά περίπτερα της δεκαετίας του 1920, το καθένα διαφορετικού χρώματος ανάλογα με το αν αναφέρονται στην πόλη, τον άνθρωπο, την φύση ή το σύμπαν. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός που είναι των Nadja Korbut και Κiril Ass, προσελκύει τον θεατή και του επιτρέπει να χαράξει τη δικές του διαδρομές, ενώ αναδεικνύει τους συσχετισμούς των ενοτήτων σε μια ζεστή, φιλόξενη ατμόσφαιρα.

Ως προοίμιο, μία προβολή – σε ολόκληρο σχεδόν τον τοίχο – του φιλμ “Άνθρωπος με κινηματογραφική μηχανή” (1929), του Τζίγκα Βέρτοφ, που καταγράφει σκηνές από το Κίεβο, το Χάρκοβο, την Μόσχα και την Οδησσό. Μηχανές, σύγχρονα μεταφορικά μέσα, εργοστάσια και τυπογραφεία μεταφέρουν την ενέργεια, την κίνηση και την ενθουσιώδη υποδοχή της τεχνολογίας στην νέα καθημερινότητα ενώ ο εναλλακτικός τρόπος κινηματογράφησης όπως η εναλλαγή γρήγορου και επιβραδυνόμενου ρυθμού, το πάγωμα της εικόνας, η εμφάνιση μιας εικόνας πάνω στην άλλη, αποτυπώνουν την ενασχόληση με την φόρμα ως φορέα του παλμού της νέας εποχής.

Η γλώσσα της αφαίρεσης και οι σχέσεις των χρωμάτων και των σχημάτων ως προς την απόδοση της ταχύτητας και του χώρου υπήρξε, άλλωστε, η πρωτοτυπία του ρωσικού κινήματος κυβοφουτουρισμού, έξοχα παραδείγματα του οποίου στην έκθεση είναι οι πίνακες της Λιουμπόβ Ποπόβα.

Η έλευση μιας καινούριας εποχής όπου τεχνολογία, κοινωνία, τέχνη και αισθητική αποτελούν αναπόσπαστες μεταξύ τους συνιστώσες, προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τον κονστρουκτιβισμό στον πυρήνα του οποίου είναι η γεωμετρία, η αρχιτεκτονική, το κατασκευαστικό στοιχείο και η αντίληψη μιας τέχνη συλλογικής και ενταγμένης στην ζωή.

Κονστρουκτιβισμός και τεχνολογική ουτοπία

Πολλά έργα εκφράζουν την οργανική συνύπαρξη τέχνης, όλων των όψεων της ζωής και του φυσικού ή τεχνολογικού περιβάλλοντος, κοινωνίας και πολιτικής, όπως το αφαιρετικό Σχέδιο-Μελέτη για το μνημείο στην Ρόζα Λούξενμπουργκ (1919-1920) του Ελ Λισίτσκι, οι συνθέσεις του Αλεξάντερ Ρότσενκο που επεδίωκε την ακρίβεια της γεωμετρίας και του βιομηχανικού προϊόντος και του Βλαντιμίρ Τάτλιν, όπως χαρακτηριστικά ο σχεδιασμός του απραγματοποίητου “Μνημείου για την Τρίτη Διεθνή” (1919). Θα ήταν ένας πύργος τριών επιπέδων και ύψους 400 μέτρων σε μορφή κύβου, πυραμίδας και κυλίνδρου αντίστοιχα που θα περιστρέφονταν σε διαφορετική μεταξύ τους ταχύτητα και θα στέγαζαν τις εργασίες της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ενώ ένα κέντρο πληροφοριών σε σχήμα κυλίνδρου θα μετέδιδε σήματα σε όλον τον πλανήτη μέσω των ηλεκτρολογικών κυμάτων του ραδιοφώνου.

Στην μουσική η Συμφωνία των Σειρήνων (1922) ένα υπαίθριο θέαμα με ήχο και φως που κατέκλυσε την πόλη του Μπακού και συνέθεσε ο Αρσένι Αβράμοφ, εξέφραζε την συνένωση τέχνης και τεχνολογίας και αποτελείτο από θορύβους όπως ήχους αεροπλάνων, εργοστασιακών σειρήνων, ατμομηχανών και πλοίων που συνδυάζονταν σ’ ένα εντυπωσιακό, δημόσιο ηχοτοπίο.

Από αυτήν την συνδυαστική τέχνης και δημόσιας λειτουργίας καλλιεργήθηκε η όψη του κονστρουκτιβισμού που οδήγησε στην “παραγωγική τέχνη” δηλαδή σε έργα εφαρμοσμένης τέχνης όπως γραφιστικά, εξώφυλλα περιοδικών και αφίσες, χρηστικά αντικείμενα, κοστούμια και σκηνικά για το θέατρο, φόρμες εργασίας, ρούχα και σχέδια υφασμάτων από καλλιτέχνες όπως οι Βαρβάρα Στεπάνοβα και η Λιουμπόβ Ποπόβα, που εξέφραζε την ένταξη της τέχνης στην ζωή, κάτι αντίστοιχο που χαρακτήριζε και το Μπάουχαους στη Ευρώπη.

Εκπαίδευση

Εξάλλου, η ίδια η καλλιτεχνική παιδεία και ο τρόπος διδασκαλίας σε καινούρια τμήματα διεύρυναν την εκπαίδευση προς νέες κατευθύνσεις, καλλιέργησαν την τεχνική κατάρτιση, τη χρήση νέων υλικών και μια διαφορετική αντίληψη για τη τέχνη και το δημόσιο χώρο.

Στην Μόσχα το Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας (ΙΝΚhUK) που ιδρύθηκε το 1920 είχε τον χαρακτήρα ενός ερευνητικού ιδρύματος όπως και τα Ανώτατα Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια VKhUTEMAS. Εντονότερο εκπαιδευτικό χαρακτήρα είχε το Κρατικό Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας (GINKhUK) στο Πέτρογκραντ/Λένινγκαντ το 1923 που διεύθυναν σημαντικοί εκπρόσωποι της πρωτοπορίας όπως οι Καζιμίρ Μαλέβιτς, Βλαντίμιρ Τάτλιν, Μιχαήλ Ματιούσιν, Πάβελ Μανσούροφ και Νικολάι Πούνιν.

Την ολιστική προσέγγιση που συγκεράζει λειτουργικότητα, πρακτικότητα, κοινωνική χρησιμότητα, θεωρία, επιστήμη και ιδεολογία απηχεί τόσο η προσέγγιση της φύσης όσο και η απεικόνισή της. Οι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας και ειδικά όσοι ασπάστηκαν την “Οργανική Τέχνη” που εισήγαγε και δίδαξε ο Μιχαήλ Ματιούσιν εξερεύνησαν τον βιολογικό ρυθμό και τους κανόνες του οργανικού κόσμου αλλά και της ανόργανης ύλης και στράφηκαν στην αποτύπωση των δημιουργικών διεργασιών της φύσης.

Ο τρόπος για να το πετύχουν ήταν μέσα από το ΖΟRVED, έναν όρο που επινόησε ο Ματιούσιν, μία συστηματική σχεδόν επιστημονική αλλά και πολυαισθητηριακή παρατήρηση της φύσης με την οποία ο άνθρωπος θα κατανοούσε βαθύτερα τον μικρόκοσμο και τον μακρόκοσμο και θα συλλάμβανε το μη ορατό προσεγγίζοντας την ύπαρξη μιας Τέταρτης Διάστασης.

Αδιαχώριστο συνεχές

Φύση και άνθρωπος, ο αισθητός και μη αισθητός κόσμος νοούνται ως ένα αδιαχώριστο συνεχές. Στο Πέτρογκραντ, ο Πάβελ Φιλόνοφ που μελέτησε ενδελεχώς τον μικρόκοσμο ανέπτυξε την “αναλυτική τέχνη” όπου η δημιουργική μέθοδος και το αποτέλεσμά της ως εικόνα εδράζονταν στο στοιχείο της φύσης.

Η “διευρυμένη” όραση περιελάμβανε και την αντίληψη του ήχου (φυσικού και τεχνητού) σε σχέση με την χροιά του χρώματος και την ύλη. Ο Ματιούσιν επιδόθηκε στην μεταγραφή των ήχων σε εικόνα, όπως για παράδειγμα στην Μουσικοκατασκευή (1918) όπου οι περιστρεφόμενες πινελιές αποδίδουν τις δονήσεις της χρωματικής μάζας και εμμέσως της ύλης και του χώρου. Καλλιτέχνες που υπήρξαν μαθητές και βοηθοί του Ματιούσιν και χαρακτηριστικά τα αδέλφια Ξένια, Μαρία, Μπορίς και Γιούρι Έντερ εξάσκησαν και αυτοί την συναισθησία, την όξυνση των αισθήσεων και παράλληλα επιδόθηκαν σε βιολογικές έρευνες. Η Μαρία Έντερ εστίασε στην σχέση ήχου και εικόνας. Κοινό τους ζητούμενο ήταν καθαρή αίσθηση και η ουσία της φύσης.

Η εφεύρεση το 1923 του Ιlluminvox από του Λεβ Θέρεμιν συσχέτιζε τις αλλαγές του χρώματος με τις μεταβολές του ύψους του ήχου που παρήγαγε το Thereminvox (1918-1920) μια άλλη σημαντική εφεύρεση του που θεωρείται ένα από τα πρώτα ηλεκτρονικά όργανα διεθνώς το οποίο παρήγαγε μουσική χωρίς φυσική επαφή παρά μόνο μέσα από τις κινήσεις του μουσικού μέσα σε ένα ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Να αναφερθούμε και στo Thereminvox που είχε αποσπάσει τον θαυμασμό του Άλμπερτ Άινσταιν. Το όργανο αυτό χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή ήχου σε ταινίες όπως το Spellbound του Άλφρεντ Χίτσκοκ αλλά και στις συνθέσεις μουσικών όπως ο Tζων Κέιτζ και οι Pink Floyd.

Το σύμπαν

Με την βαθιά πίστη τους στις δυνατότητες του ανθρώπου, οι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας, στράφηκαν επίσης στην μελέτη του κοσμικού χώρου ως ενέργεια και ύλη για να εξερευνήσουν την αίσθηση της κίνησης στο χώρο, δηλαδή την τέταρτη διάσταση. Ήδη από το 1905 η θεωρία της σχετικότητας του Άλμπερτ Αίνσταιν και η μελέτη του χώρου και του χρόνου σε σχέση με την κίνηση και την βαρύτητα είχαν διαδοθεί στον κόσμο και επηρέασαν τους καλλιτεχνικούς πειραματισμούς.

Δίπλα στην επιστήμη επιρροές άσκησαν και μυστικιστικά κινήματα (π.χ. ο θεοσοφισμός), η πίστη σε μια ανώτερη δύναμη και οι φιλοσοφικές οντολογικές αναζητήσεις. Στα σουπρεματιστικά έργα του Καζιμίρ Μαλέβιτς, όπως το περίφημο Μαύρο Τετράγωνο (το έργο επιζωγραφίστηκε πάνω σε ένα παραστατικό έργο που αναφέρεται στον πόλεμο πάλι από τον Μαλέβιτς του 1914 καθώς το κρυμμένο, αυτό που δεν φαίνεται, ενδιέφερε πολύ τον καλλιτέχνη) εκφράζουν μεταξύ άλλων τον πίνακα ως ένα ενεργειακό πεδίο – όπως για παράδειγμα στο έργο του Ιβάν Κλιούν Κόκκινο φως, Σφαιρική Σύνθεση (1923) και όχι μια “στατική” εικόνα ενώ ταυτόχρονα αντικρούει τον ευκλείδειο χώρο.

Το έργο του Μαλέβιτς απεικόνιζε το σημείο μηδέν της φόρμας, εκεί από όπου ξεκινά ένα καθαρό αίσθημα, μια καθαρή φόρμα στην πιο απόλυτη του μορφή απαλλαγμένη από κάθε παραστατικότητα που ήθελε να συλλάβει το supremus, μια ανώτερη αλήθεια και μια πνευματικότητα. Η αναζήτηση ήταν οντολογική τόσο ως προς το έργο τέχνης όσο ως προς κάθε μορφή δημιουργίας.

Στην τελευταία Φουτουριστική Έκθεση 0,10 στην Πετρούπολη το 1915 (μια έκθεση που ξένισε το ευρύτερο κοινό), η παρουσίαση του έργου σε γωνιακό, ψηλό σημείο κατά τον ίδιο τρόπο που κρεμούσαν τις εκκλησιαστικές εικόνες στα σπίτια, προσέδιδε στο έργο και μια θρησκευτική, μεταφυσική χροιά.

Συλλογή Κωστάκη: Επιστημονική φαντασία τότε και τώρα

Ενδιαφέρον – και εντυπωσιακό- είναι ότι ορισμένα έργα άντλησαν ιδέες από θεωρίες που τότε έμοιαζαν φαντασιακές αλλά που σήμερα συζητούνται ως πιθανές εφαρμογές. Ο φιλόσοφος Νικολάι Φιοντόροφ (1829 – 1903) που υπήρξε πιστός Ρώσος ορθόδοξος ασχολήθηκε με την μελλοντολογία και το πνεύμα για να αναπτύξει μια διανθρωπιστική ιδέα περί παράτασης της ζωής και ανάστασης των νεκρών.

Ενέπνευσε τον μαθητή του Κονσταντίν Τσιολκόφσκι να οραματιστεί τον εποικισμό άλλων πλανητών που θα προκαλούσε ο επικείμενος υπερπληθυσμός της γης και να δημιουργήσει μακέτες διαστημόπλοιων. Με την σειρά τους οι ιδέες του γοήτευσαν τον καλλιτέχνη της πρωτοπορίας Ιβάν Κουντριασόφ, δημιουργό του κινήματος τους κοσμισμού (όπως στο έργο του “Λάμψη” του 1926). Στην ιδέα της κατάκτησης του διαστήματος και του εποικισμού άλλων πλανητών βασίζεται και το έργο του Ιβάν Κλιούτσις “Δυναμική Πόλη” (1919).

Ο άνθρωπος παραμένει το κέντρο όλης της αφήγησης και είναι χαρακτηριστικό ότι ο Βλαντιμίρ Τάτλιν, εμπνευσμένος από τα σχέδια του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, δημιούργησε την πτητική μηχανή Λετάτλιν (1929 -1932) που αν και ουδέποτε πέταξε, ενεργοποιείτο με την ανθρώπινη μυική δύναμη όπως ένα ιπτάμενο ποδήλατο.

Στην ενότητα “άνθρωπος” έργα πιο “γήινα” περιλαμβάνουν πολιτικές γελοιογραφίες, ανθρώπινες φιγούρες και πορτρέτα όπως το κυβοφουτουριστικό “Μελέτη για πορτρέτο” (1915) της Λιουμπόβ Ποπόβα αλλά και έργα που μιλούν για την γέννηση, τον θάνατο και την συνείδηση. Από τα πιο τρυφερά και πρώιμα έργα της έκθεσης και “Το πορτρέτο της γυναίκας του καλλιτέχνη” (1910) του Ιβάν Κλιούν, το “Γυναίκα στην Γέννα” (1908) του Καζιμίρ Μαλέβιτς ενώ το “Γυναίκα που ουρλιάζει” (1928) του Σολομόν Νικρίτιν μοιάζει να εκφράζει εμμέσως τον πόνο και το αδιέξοδο που προκάλεσε το ολοκληρωτικό καθεστώς του Στάλιν.

Η τόσο μεγάλη εκπροσώπηση έργων γυναικών καλλιτεχνών αντικατοπτρίζει τον κεντρικό ρόλο των γυναικών στην ρωσική πρωτοπορία, την ελευθερία και την χειραφέτηση που σε μεγάλο βαθμό επικρατούσε και την οποία πολλές από τις ρωσίδες καλλιτέχνιδες διεκδίκησαν και κατέκτησαν.

Κατά κάποιον τρόπο, η έκθεση που συνδιοργανώνουν το ΜΟΜUS και η Εθνική Πινακοθήκη ξεκινά και επιστρέφει στην ενότητα αυτή. Αλλά στο σύνολο της, προκαλεί το συναίσθημα, εξαίρει την φαντασία, προσφέρει ιστορική γνώση και δείχνει τον ενεργό ρόλο του παρελθόντος στο παρόν.

Προστίθεται στον πλούτο των διεθνούς βεληνεκούς, σημαντικότατων εκθέσεων που έχει διοργανώσει το ΜΟMUS- Moυσείο Μοντέρνας Τέχνης (πρώην Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης τέχνης) ενώ η έκθεσή της Αθήνα δίνει μια σημαντική ευκαιρία στο αθηναϊκό κοινό να ξαναδεί κορυφαία έργα της ρωσικής πρωτοπορίας σε ένα διαφορετικό πλαίσιο. Ο κατάλογος (ένας ακόμα από του έξοχους καταλόγους του ΜΟΜUS για την συλλογή Κωστάκη) περιλαμβάνει κείμενο των Μαρίας Τσαντσάνογλου από το οποίο έχουν αντληθεί και τα περισσότερα στοιχεία του παρόντος άρθρου, και κείμενο της Συγαρώς Τσιάρα.

Συλλογή Κωστάκη. Ώρες: Kαθημερινά, Σάββατο και Κυριακή 10:00 – 18:00, Τετάρτη 14:00 – 22:00, κλειστά την Τρίτη

Ήταν μόνο δύο γυναίκες στις μονάδες των πέντε νομών της Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης. Σήμερα, η τραγωδία ήρθε, αλλά όχι από κάποιο βλήμα. Ήρθε από την επάρατη νόσο που έφαγε τα σωθικά μιας γυναίκας, μόλις 39 ετών στις Σέρρες! Μιας υπεύθυνης, δυναμικής γυναίκας που πάλευε καθημερινά με τοξικές χημικές ουσίες, με διαβρωμένα εκρηκτικά και επικίνδυνα υλικά… Τότε που τη συνάντησα υπηρετούσε στην 389 ΠΑΠ Ξυλαγανής και μετέπειτα στο νομό Σερρών, τόπο καταγωγής της.

​Τότε, η Μαρία δεν φοβόταν να πει την αλήθεια. Κατήγγειλε ανοιχτά την παντελή έλλειψη επιδόματος επικινδυνότητας και ανθυγιεινής εργασίας. Μιλούσε για την καθημερινή έκθεση σε χημικά, που η Πολιτεία προσπερνούσε με μια εξευτελιστική ημερήσια αποζημίωση των 13 ευρώ! Κόντεψε να φάει φυλακή γιατί μίλησε, αλλά τελικά επικράτησαν πιο ψύχραιμα μυαλά.

Δεν αποκάλυψε κάποιο στρατιωτικό ή άλλο μυστικό – αντίθετα ήταν παράδειγμα προς μίμηση για πολλά νέα κορίτσια, που δεν γνώριζαν αυτή την επαγγελματική πορεία. Σήμερα, συγκλονισμενη μαθαίνω τον θάνατο της… και το κυριότερο ότι η ίδια αυτή Πολιτεία προσπερνά το θάνατό της, με μια ακόμα πιο εξευτελιστική σιωπή.

Σιωπή για την Μαρία Κολτσακλή

Πόσες γυναίκες πυροτεχνουργούς διαθέτει αυτή η χώρα για να προσπερνά την απώλεια μιας εξ’ αυτών, τόσο νέας, σαν να μην συνέβη τίποτα; Πού είναι οι επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας; Πού είναι η απόδοση τιμής σε μια ψυχή στελέχους του, που έπαιζε καθημερινά τη ζωή της κορώνα-γράμματα για την ασφάλεια των στρατοπέδων και των πολιτών;
​

Το χειρότερο όμως δεν είναι η γραφειοκρατική αναλγησία. Είναι η ουσία: Η Μαρία έφυγε έχοντας χάσει πρόσφατα και τους δύο γονείς της, ταλαιπωρούμενη με την επάρατο, αφήνοντας πίσω τρία ορφανά από μητέρα, παιδιά. Αν το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΓΕΣ θεωρούν ότι η αποστολή τους τελειώνει όταν σβήσουν τα φώτα της υπηρεσίας, κάνουν σοβαρό λάθος. Οφείλουν τώρα – όχι αύριο – να σκύψουν πάνω από την οικογένεια της Μαρίας Κολτσακλή.

Τα παιδιά μιας γυναίκας που υπηρέτησε στο πιο επικίνδυνο πόστο του Στρατού Ξηράς δεν είναι “ατομική ευθύνη”. Είναι χρέος τιμής και ηθική υποχρέωση της Πολιτείας να αναλάβει την πλήρη αποκατάσταση, στήριξη και φροντίδα τους. ​Η σιωπή της ηγεσίας απέναντι στα τρία αυτά παιδιά δεν είναι απλώς παράλειψη. Είναι ντροπή.

Δεν θεωρώ ότι είναι αφελές, αν και παίρνονται μέτρα, η συσχέτιση της εργασίας των πυροτεχνουργών με σοβαρές ασθένειες. Είναι ένα τεράστιο και συχνά “θαμμένο” θέμα. Οι πυροτεχνουργοί έρχονται σε καθημερινή, άμεση επαφή με τοξικές χημικές ουσίες, βαρέα μέταλλα, παλαιά διαβρωμένα εκρηκτικά (όπως TNT, RDX) και προϊόντα καύσης/διάσπασης πυρομαχικών, τα οποία είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνα. Το γεγονός ότι η ίδια είχε θίξει από το 2014 στην συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει, την παντελή έλλειψη επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας και μέτρων προστασίας για την έκθεση σε χημικά, καθιστά την κατάληξή της μια πικρή αλήθεια…

Η αναγκαία παρέμβαση απο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΓΕΣ να γινει άμεσα. ​Να εκδώσουν επίσημη ανακοίνωση αναγνώρισης της προσφοράς της. ​Να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς κοινωνικής και οικονομικής μέριμνας του Στρατού για την ουσιαστική στήριξη και προστασία των τριών ορφανών από μητέρα παιδιών της. Εν αναμονή…

Η κηδεία της πυροτεχνουργού θα γίνει αύριο Τετάρτη στις 11.30, στο Μεγαλοχώρι Σερρών,40 χιλιόμετρα από τις Σέρρες, στις βορειοδυτικές παρυφές της λίμνης Κερκίνης, κοντά στις εκβολές του ποταμού Στρυμόνα…

Η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών σκιαγραφεί το πλέγμα και τις προοπτικές των αμερικανικών επενδύσεων, των αμυντικών συμφωνιών και της ενεργειακής διπλωματίας έναντι της Ρωσίας και της Κίνας, ενώ παράλληλα μιλά για τους δεσμούς πίστης και ανθρωπισμού που ενώνουν τους δύο λαούς, με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψή της στη μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στην Ορμύλια Χαλκιδικής, και στο ιατρικό κέντρο “Παναγία η Φιλανθρωπινή”.

Αναφερόμενη, δε, στις προοπτικές της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής της Βόρειας Ελλάδας, δεν διστάζει να παραλληλίσει τη δυναμική της με εκείνη των μεγαλύτερων τεχνολογικών κέντρων του κόσμου, όπως της Silicon Valley και, μάλιστα, “στα καλύτερά της”.

Για το ενεργειακό μέλλον της περιοχής

Στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής παραμένει ο τομέας της ενέργειας, με την πρέσβη των ΗΠΑ να εκτιμά πως «η Ελλάδα έχει πλέον τη δυνατότητα να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση του ενεργειακού μέλλοντος της περιοχής» και να κάνει ιδιαίτερη μνεία στις εξελίξεις γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor), αποδίδοντας σημαντικό μέρος της προόδου στην ελληνική κυβέρνηση. Τονίζει, δε, τη σημασία της διεύρυνσης της συνεργασίας με τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, μέσω του μνημονίου που υπεγράφη προ ημερών στη Θεσσαλονίκη, στο 10ο Southeast Energy Forum, στο οποίο συμμετείχε και η ίδια.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου, λέει πως «…η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες αισθάνονται το ίδιο: ότι όλες αυτές οι χώρες έχουν σημασία όσον αφορά τη συνεργασία στην ενέργεια».

Υπογραμμίζει, παράλληλα, τη μετάβαση της Ελλάδας σε ρόλο παρόχου ενέργειας για την ευρύτερη περιοχή, επισημαίνοντας τις έρευνες της Chevron, της HELLENiQ και της ExxonMobil καθώς και την έρευνα πετρελαίου στην Κρήτη για πρώτη φορά έπειτα από 40 χρόνια.

H κ. Γκίλφοϊλ θέτει στο επίκεντρο των εξελίξεων τη Βόρεια Ελλάδα, επισημαίνοντας πως η Αλεξανδρούπολη διαθέτει υποδομές εξαιρετικής σημασίας και δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης και υπογραμμίζοντας πως οι επενδύσεις που γίνονται στην περιοχή ενισχύουν όχι μόνο την ελληνική οικονομία αλλά και τη συνολική ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.

Περιγράφοντας τις γεωπολιτικές προκλήσεις, η Αμερικανίδα πρέσβης αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η ενέργεια μετατρέπεται σε όπλο: «Βλέπετε με τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας πώς οι Ρώσοι μετέτρεψαν την ενέργεια σε όπλο εναντίον των Ουκρανών και προσπάθησαν να τους προκαλέσουν μπλακ-άουτ κατά τη διάρκεια του χειμώνα, κόβοντας την ενεργειακή τους παροχή για να τους εξασθενήσουν, ώστε να μην έχουν ισχυρή θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες βγήκαν μπροστά για να βεβαιωθούν ότι είχαν (οι Ουκρανοί) LNG ώστε να μπορέσουν να βγάλουν τον χειμώνα, γεγονός που τους έφερε σε μια πολύ σημαντική θέση στο τραπέζι για να συνεχίσουν να διαπραγματεύονται και να πολεμούν για τη χώρα τους. Βλέπουμε όλο και περισσότερο ότι υπάρχει ενεργειακή τρομοκρατία, ένας πόλεμος στις ενεργειακές υποδομές».

Η Αμερικανίδα πρέσβης αναφέρεται και στη στρατηγική σημασία των ελληνικών λιμανιών και την ανάσχεση της κινεζικής επιρροής: «Κάτι άλλο που θεωρώ πραγματικά σημαντικό είναι η αύξηση των εκροών από ορισμένα από αυτά τα άλλα λιμάνια, διότι αυτό επίσης απωθεί τα κινεζικά συμφέροντα. Επομένως, αν μπορούν να αυξηθούν οι εκροές σε μέρη όπως η Αλεξανδρούπολη, η Ελευσίνα, η Ρεβυθούσα, αυτό είναι κάτι που πιστεύω ότι είναι πολύ στρατηγικό για την Ελλάδα και για την περιοχή».

Σχέσεις με τους συμμάχους

Ερωτηθείσα για τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και τον ρόλο των ΗΠΑ, η κ. Γκίλφοϊλ υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ. «Θέλουμε οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ να τα πηγαίνουν καλά, να επικοινωνούν, να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και να συνεργάζονται. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν πάντα πολύ σταθερές όσον αφορά τη στήριξη των συμμάχων τους», σημειώνει και προσθέτει:

«Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών υπήρξε πάντα άνθρωπος με θάρρος και ηθικές αρχές, έτοιμος να παρέμβει σε κάθε κατάσταση που κρίνει ότι χρήζει προσοχής. Έχει υπάρξει ο κορυφαίος Πρόεδρος-ειρηνοποιός της εποχής μας […] Θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι ο υπουργός Ρούμπιο θα έρθει εδώ, καθώς και ότι ο υφυπουργός βρέθηκε εδώ. Προσβλέπουμε και στην επίσκεψη του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και του Αντιπροέδρου. Επομένως, πιστεύω ότι η Ελλάδα πρέπει να αισθάνεται απόλυτη σιγουριά και ασφάλεια για τη θέση της και τη σχέση της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ΗΠΑ δεν επιτρέπουν ποτέ να βρεθούν οι σύμμαχοί τους σε επισφαλή θέση. Δίνουμε προσοχή στα πάντα».

Σε ό,τι αφορά τον τομέα της αμυντικής συνεργασίας, η κ. Γκίλφοϊλ τονίζει: «Υπάρχουν πολλά σχέδια όσον αφορά τον στρατιωτικό και αμυντικό τομέα, με την Ελλάδα να αποκτά τα F-35 και επίσης ορισμένα άλλα πυρομαχικά για τα F-16. Έχουμε στα σκαριά ένα ολοκληρωμένο αμυντικό πακέτο. Επίσης, είναι σημαντικό να πούμε ότι βασιζόμαστε με πολύ σοβαρό τρόπο στην Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει αναλάβει μια πολύ ισχυρή δέσμευση να δαπανά το 5% του ΑΕΠ της σε στρατιωτικές αμυντικές δυνατότητες, ευρισκόμενη πολύ πιο μπροστά από πολλές από τις μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ. Αυτό δεν περνά απαρατήρητο από τον Πρόεδρο (Τραμπ)».

Χαρακτηρίζει εντυπωσιακή την υφιστάμενη στρατιωτική διαλειτουργικότητα και “καθοριστικής σημασίας” τη Σούδα και εξηγεί πως αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στις επιχειρήσεις Midnight Hammer και Epic Fury, οι οποίες αποτέλεσαν τεράστιες και πολύπλοκες αποστολές

Κάνει μνεία στον ρόλο της Ελλάδας στις επιχειρήσεις και τις εκκενώσεις από τη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας πως όταν διεξάγονται επιχειρήσεις τέτοιας κλίμακας και παγκόσμιας εμβέλειας, χρειάζονται αξιόπιστοι εταίροι, ιδιαίτερα σε αυτή την περιοχή του κόσμου. Σημειώνει, μάλιστα, πως η Ελλάδα κατέχει μια μοναδική και εξαιρετικά σημαντική γεωπολιτική θέση, κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ιδιαίτερα.

Επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα

Αναφερόμενη στη σημασία της επικείμενης επίσκεψης, σε «λίγες εβδομάδες», του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, η κ. Γκιλφόιλ, υπογραμμίζει ότι η επιλογή της Ελλάδας από έναν τόσο υψηλόβαθμο -και με βαρύ πρόγραμμα- Αμερικανό αξιωματούχο δεν αποτελεί μια τυπική κίνηση.

«Νομίζω ότι είναι σημαντικό και ενδεικτικό το γεγονός ότι επέλεξε να έρθει στην Ελλάδα […] Δεν πρόκειται για κάποια Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ή κάτι παρόμοιο. Έρχεται εδώ για να έχει ουσιαστικές και παραγωγικές συζητήσεις και για να πει “ ευχαριστώ”, όπως έκανε και η υφυπουργός μας, για τη συνεργασία και για όλα όσα έχει κάνει η Ελλάδα δουλεύοντας μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και θεωρώ ότι αυτό δεν είναι απλώς συμβολικό. Είναι ουσιαστικό και αξίζει να επισημανθεί. Είμαστε βαθιά ευγνώμονες για όσα έχουμε καταφέρει χάρη στην υποστήριξη του ελληνικού λαού, της ελληνικής κυβέρνησης και για όλα όσα κάνουμε μαζί σε καθημερινή βάση», λέει.

Στο πλαίσιο αυτό κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις πρόσφατες επαφές της Αμερικανίδας υφυπουργού Πολιτικών Υποθέσεων Άλισον Χούκερ, στην Αθήνα, με τον αντιπρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, τους υπουργούς Άμυνας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Νίκο Δένδια και Βασίλη Κικίλια αντίστοιχα, καθώς και με την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Προαναγγέλλει επίσης νέα επίσκεψη του υφυπουργού Τζέικομπ Χέλμπεργκ εντός του επόμενου μήνα για ζητήματα Τεχνητής Νοημοσύνης και ψηφιακών υποδομών.

Β. Ελλάδα και Silicon Valley

«Θα έλεγα ότι η περιοχή της Βόρειας Ελλάδας μού θυμίζει, κατά κάποιον τρόπο, το απόγειο της ακμής της Silicon Valley. Υπάρχουν εδώ τεράστιες δυνατότητες και ευκαιρίες. Οι επιχειρήσεις επιλέγουν να έρθουν και να επενδύσουν εδώ, διοχετεύοντας αμερικανικά κεφάλαια για να στηρίξουν τις τοπικές οικονομίες, επειδή μπορούν πραγματικά να έχουν κέρδος και να αναπτυχθούν», τονίζει, φέρνοντας ως παράδειγμα τις σημαντικές επενδύσεις υποδομών και τεχνολογίας, όπως τις εγκαταστάσεις της Deloitte αλλά και τις υποδομές της ΔΕΗ στα data centers.

Όπως λέει, ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα στην περιοχή είναι οι υποδομές. «Έχετε οργανώσει τα πράγματα εδώ πολύ καλά. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δεν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη όμορφο προορισμό στην Ελλάδα. Είναι ένας τόπος που αναπτύσσεται δυναμικά», αναφέρει.

Η ίδια δεν παραλείπει, ωστόσο, να αναφερθεί στη σημασία που αποδίδουν οι ΗΠΑ σε ένα ανοικτό επιχειρηματικό περιβάλλον χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια. «Ως Αμερικανοί, επιδιώκουμε πάντοτε να διασφαλίζουμε ότι δεν υπάρχουν υπερβολικά γραφειοκρατικά εμπόδια ή περιορισμοί που να δυσκολεύουν την επιχειρηματική δραστηριότητα», σημειώνει, επισημαίνοντας πως από την εμπειρία και τις μέχρι σήμερα επαφές της «η Θεσσαλονίκη είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για να υποστηρίξει νέες επενδύσεις κεφαλαίων, πρόσθετες υποδομές και την εγκατάσταση νέων επιχειρήσεων».

Στη Μονή της Ορμύλιας 

Σε μια φορτισμένη συναισθηματικά αποστροφή του λόγου της, η Αμερικανίδα πρέσβης αναφέρθηκε στην επίσκεψή της στο Ιερό Κοινόβιο Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ορμύλια Χαλκιδικής και το εκεί Ιατρικό Κέντρο.

«Ήταν μία από τις πιο δυνατές και συγκλονιστικές εμπειρίες που έχω ζήσει, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά γενικότερα στη ζωή μου», εξομολογήθηκε. «Μεγάλωσα λαμβάνοντας παιδεία από τις Αδελφές του Ελέους (Sisters of Mercy). Έχω πολύ όμορφες αναμνήσεις από εκείνη την περίοδο και έλαβα εξαιρετική εκπαίδευση. Είμαι βαθιά θρησκευόμενο άτομο. Ανήκω στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Αισθάνομαι όμως μεγάλη τιμή που υπηρετώ σε μια χώρα όπου η θρησκεία και η πίστη έχουν τόσο σημαντική θέση στη ζωή των ανθρώπων. Πιθανότατα το καλύτερο κομμάτι της θητείας μου εδώ είναι οι σχέσεις που έχω αναπτύξει με τον Πατριάρχη, με τον Αρχιεπίσκοπο και γενικότερα με την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, η οποία με έχει υποδεχθεί με τόση ζεστασιά, φιλοξενία και καλοσύνη».

Περιγράφοντας το έργο των μοναχών στην πρόληψη και φροντίδα γυναικών με καρκίνο του μαστού, το χαρακτηρίζει “θαυμαστό”, εξαίροντας την αφοσίωση και την αγάπη, με την οποία αγκαλιάζουν και φροντίζουν τις γυναίκες και τα παιδιά.

Κλείνοντας, η κ. Γκίλφοϊλ αναφέρεται και στον νέο Γενικό Πρόξενο των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη Ματ Χάγκενγκρουμπερ (Matt Hagengruber), για τον οποίο σημειώνει πως «μπήκε αμέσως δυναμικά στη δουλειά», ενώ συμπληρώνει ότι «έχουμε μερικούς από τους πιο ικανούς διπλωμάτες και αξιωματούχους της αμερικανικής διπλωματικής υπηρεσίας εδώ, στη Θεσσαλονίκη». Μια πόλη που, όπως λέει, έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά της.

Η αλήθεια είναι ότι, πέραν της φοβικής και ελλιποβαρούς πολιτικοοικονομικής ηγεσίας της χώρας και ειδικότερα της σημερινής κυβέρνησης της ΝΔ, κανείς που παρακολουθεί στοιχειωδώς την πορεία και τους στόχους της Τουρκίας δεν έτρεφε την παραμικρή ελπίδα, ότι υπήρχε πράγματι διάθεση να υποχωρήσει ο τουρκικός “γκρίζος λύκος” από τις διογκούμενες και παράνομες διεκδικήσεις του και να βρεθεί το πλαίσιο λύσης της μοναδικής διαφοράς, που υφίσταται μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών, που είναι η οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Οριοθέτηση βάσει των ισχυόντων κανόνων του διεθνούς δικαίου, αλλά και της νομολογίας του Διεθνούς Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία τα νησιά που κατοικούνται και έχουν οικονομική δραστηριότητα έχουν αυτοτελή επήρεια κατά τον καθορισμό της ΑΟΖ και όχι της “αλά τούρκα” ψευδοεκδοχής, ότι αυτά έχουν μόνο χωρικά ύδατα και ότι επικάθονται επί της υφαλοκρηπίδας της Ανατολίας!

Ο επιτήδειος “ουδέτερος”

Άλλωστε πέραν αυτών, το ίδιο το τουρκικό καθεστώς φρόντισε όλα αυτά τα χρόνια πίσω από τα εικονικά χαμόγελα και τις υπογραφές στο ανύπαρκτο από πλευράς νομικής δεσμευτικότητας κείμενο της “Διακήρυξης των Αθηνών”, να προβάλλει πυκνά και δημοσίως και προς όλα τα διεθνή φόρα τις παράνομες διεκδικήσεις του στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο, Θράκη και Κύπρο, δημιουργώντας ένα επιθετικό αναθεωρητικό πλαίσιο υπονόμευσης των συνθηκών της Λοζάνης, Παρισίων κλπ., του άρθρου 51 του ΟΗΕ (δικαίωμα αμύνης), καθώς και των ισχυόντων κανόνων του Δικαίου της Θάλασσας.

Αντιθέτως, το καθεστώς Ερντογάν πιστό στο διαχρονικό τουρκικό δόγμα του “επιτήδειου ουδέτερου”, εκμεταλλευόμενο τη ρευστότητα στις διεθνείς σχέσεις που δημιουργεί ο υπό διαμόρφωση πολυπολικός κόσμος, κινείται ως “χέλι” ανάμεσα σε αντικρουόμενα στρατόπεδα (ΝΑΤΟ-Μπρικς, Ρωσία-Ουκρανία κλπ.) αναλαμβάνοντας ρόλο διαμεσολαβητή και ειρηνοποιού!

Αυτά τα κάνει παρότι εδώ και μισό αιώνα είναι κατοχική δύναμη στη Μεγαλόνησο), με συνέπεια να κερδίζει έδαφος στον διεθνή χώρο, κατά τη σημερινή υποχώρηση του κύρους των διεθνών θεσμών και ιδιαίτερα εντός της παραπαίουσας Δύσης, ενώ την ίδια ώρα διαλαλεί με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ότι αποτελεί συστατικό μέρος της αναδυόμενης Ευρασίας.

Η σημερινή πορεία της Τουρκίας, η οποία συμμετέχει στα πάντα, έχοντας μετατραπεί και σε απαραίτητη δύναμη ακόμα και στον σχεδιασμό της “τρομώδους” Ευρώπης για την αμυντική της “αυτονομία”, οφείλεται αναμφισβήτητα σε μεγάλο βαθμό στο “διαβατήριο του ειρηνοποιού”, που έλαβε από την Ελλάδα με τη σαθρή Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023.

Ποιο ήταν το όφελος για την Ελλάδα;

Έτσι, το πολυδιαφημισθέν “κέρδος” της χώρας μας βάσει του επικοινωνιακού κυβερνητικού αφηγήματος, του περιορισμού δηλαδή των τουρκικών αεροπορικών παραβιάσεων στο Αιγαίο, είναι τελικά πολύ μικρό για να αντισταθμιστεί με τα σοβαρά πολύπλευρα κέρδη της Τουρκίας, η οποία πέτυχε να απεγκλωβιστεί από τον τότε επικείμενο πλήρη αμερικανικό αποκλεισμό της, καθώς και τη σοβαρή ρήξη των σχέσεών της με τη φοβική ΕΕ, η οποία είχε πιεσθεί να της επιβάλει οικονομικές κυρώσεις για τον τότε επιθετικό, υβριδικό πόλεμο κατά της Ελλάδος κατά την περίοδο 2020-2022.

Σε όλη αυτή την περίοδο της υποτιθέμενης Ελληνοτουρκικής συνεργασίας 2023-2026, η Τουρκία διατύπωσε με τον πιο καθαρό τρόπο όλο το εύρος των παράνομων αξιώσεών της σε βάρος της χώρας μας, που συνιστούν βίαιη παραβίαση των διεθνών κανόνων του δικαίου της θάλασσας: Αφενός το παράνομο αφήγημα της “γαλάζιας πατρίδας” (που σύμφωνα με το ευφάνταστο σενάριό της τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ, αλλά μόνο χωρικά ύδατα) το μετέτρεψε πλέον σε κυβερνητικό δόγμα, και ετοιμάζεται να το καταστήσει νομοθετικό εσωτερικό δίκαιο, και αφετέρου προσπαθεί με κάθε τρόπο να εφαρμόσει στο πεδίο το παράνομο Τουρκολυβικό μνημόνιο.

Με αυτό επιχειρεί να υφαρπάξει τεράστιες θαλάσσιες ζώνες από τη νόμιμη εν δυνάμει ΑΟΖ της Ελλάδος. Τέλος, είναι πλέον κυνικά ανένδοτη στο Κυπριακό, διαλαλώντας, ότι η μόνη λύση είναι αυτή των δύο κρατών στη Μεγαλόνησο. Από την άλλη πλευρά η Ελλάδα στην κρίσιμη αυτή μεταβατική περίοδο 2020-2022, που δέχθηκε την υβριδική επίθεση της Άγκυρας (προσπάθεια εισόδου τεράστιου αριθμού μεταναστών στον Έβρο, τις τουρκικές παράνομες έρευνες στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Καστελόριζου, Ρόδου και Καρπάθου, και τις συνεχείς παραβιάσεις της ΑΟΖ της Κύπρου κλπ) απώλεσε τη μοναδική ιστορική ευκαιρία, όπως αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων, να αποκόψει ή έστω να διευρύνει το χάσμα των σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση, δεδομένου ότι την περίοδο εκείνη 2021-2022 οι σχέσεις τους είχαν οδηγηθεί σε οριακό επίπεδο.

Το “φιλί της ζωής” στον Ερντογάν

Ανεξήγητα η σημερινή ελληνική κυβέρνηση έδωσε το “φιλί της ζωής” στον Ερντογάν, που μετά τους οδυνηρούς σεισμούς στην Ανατολική Τουρκία και τη σοβαρότατη οικονομική κρίση, που αντιμετώπιζε τότε η Τουρκία, είχε την απόλυτη ανάγκη της βελτίωσης των σχέσεών του με τον δυτικό κόσμο. Αυτό το διέπραξε, αντί να εκμεταλλευτεί την τότε θετική για την Ελλάδα διεθνή συγκυρία και να επιτύχει συντριπτικά πλήγματα κατά της τουρκικής επιθετικότητας.

Το φοβικό κατεστημένο της Ελλάδας και η κυβέρνηση της ΝΔ εξέλαβε ασθμαίνως ως δήθεν ειλικρινή στροφή την αναγκαστική τότε “υποχώρηση” της Τουρκίας και την προσποιητή αλλαγή παραδείγματος (μέχρι τότε ήταν καθημερινές οι σκληρές λεκτικές, εθνικιστικές επιθέσεις κατά της χώρας μας) και όλα αυτά “βαπτίστηκαν” αφελώς ως παράθυρο ευκαιρίας για τη λύση των διαχρονικών Ελληνοτουρκικών διαφορών.

Επρόκειτο φυσικά για μία ακόμα φενάκη των πολιτικών και άλλων παραγόντων του ελληνικού κατευναστικού κατεστημένου, που λειτουργούν χωρίς την αίσθηση των μακροπρόθεσμων στρατηγικών συμφερόντων της χώρας, χωρίς να λαμβάνουν υπόψιν το διαρκές διευρυνόμενο αρνητικό ισοζύγιο των δύο χωρών με βάση την οικονομία, το δημογραφικό κλπ.

Τελικά, η “σαθρή” Διακήρυξη των Αθηνών εφαρμόσθηκε μονομερώς μόνο από την Ελλάδα (!), η οποία απείχε από τα βήματα που έπρεπε ήδη να έχει κάνει. Συγκεκριμένα μετά τον καθορισμό της μερικής ΑΟΖ με την Αίγυπτο και παρά τις τότε δηλώσεις Δένδια, υπαναχώρησε από την πρόθεσή της να επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια τουλάχιστον νοτίως της Κρήτης, καθώς και να πραγματοποιήσει όλες τις τεχνικές, προπαρασκευαστικές ενέργειες, έτσι ώστε να είναι σε θέση να υλοποιήσει αυτό το αναφαίρετο, μονομερές δικαίωμά της και στις υπόλοιπες περιοχές του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου, ανακηρύσσοντας μονομερώς την ΑΟΖ και καθορίζοντας ΑΟΖ με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αντιθέτως, σε όλο αυτό το διάστημα η Τουρκία έχοντας ως καλύτερο “σύμμαχό” της την Ελλάδα εμφανίζονταν ως χώρα, που λύνει την ένταση με τους γείτονές της και κυρίως με την Ελλάδα, η οποία είχε έναν έντονο συμβολισμό τότε, τόσο στην αμερικανική πολιτική ηγεσία (κυβέρνηση Μπάιντεν-Κογκρέσο), όσο και στο εσωτερικό της ΕΕ. Για πρώτη φορά είχαν δημιουργηθεί οι συνθήκες για σοβαρή ρήξη των σχέσεών της ΕΕ με την Τουρκία.

Αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την άμβλυνση των σοβαρών διαφορών Τουρκίας-Δύσης με συνέπεια την δυνατότητα αυτής να μπορεί να αγοράσει Eurofighter, οπλισμό από τη Γερμανία, η οποία είχε προβεί τότε σε μερική αναστολή, πλην των υποβρυχίων, F-16 από τις ΗΠΑ και να συζητά σήμερα την επαναφορά της στο πρόγραμμα των F-35, παρά την σταθερή θέση της για παραμονή των S-400.

Απαίτηση για αλλαγή πολιτικής

Η εξέλιξη αυτή των πραγμάτων έχει οδηγήσει τη χώρα μας, ειδικά σήμερα -εποχή υποχώρησης του διεθνούς δικαίου και ανάδειξης της ισχύος στις διεθνείς σχέσεις-, σε μία ιδιαίτερα αρνητική θέση έναντι της Τουρκίας. Αυτή εμφανίζεται να διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή, συνεννούντος προς αυτό και της διοίκησης Τραμπ, εξού και οι επιθετικές δηλώσεις Ερντογάν μεταξύ άλλων, ότι και κανένα έργο στο Αιγαίο δεν θα γίνει χωρίς την έγκριση της Τουρκίας, εννοώντας πρωτίστως την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.

Η δε σύνδεση έχει παραπεμφθεί στις καλένδες με ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία αφού υπαναχώρησε στις τουρκικές αξιώσεις έξω από την Κάσο, προσπάθησε να κρυφτεί πίσω από τις αντικρουόμενες δηλώσεις της κυπριακής κυβέρνησης και των εκεί οικονομικών συμφερόντων και επέλεξε την μετάθεση της δικής της ευθύνης σε μία γαλλική πολυεθνική!

Χωρίς αμφιβολία η αποτυχία των κυβερνητικών επιλογών της ΝΔ στην εξωτερική πολιτική και ειδικότερα αυτή των “ήρεμων νερών” από το 2023 έως σήμερα, απαιτεί την αλλαγή της πολιτικής της Ελλάδος στα Ελληνοτουρκικά και τον επανακαθορισμό της θέσης της στον υπό διαμόρφωση πολυπολικό κόσμο. Αυτό προϋποθέτει την πολύπλευρη προσέγγιση και αξιοποίηση των αντιθέσεων μεταξύ των πόλων και της μη λειτουργίας μας ως πειθήνιου εταίρου, γιατί μπορεί να μετατραπεί στις σημερινές συνθήκες σε “χρήσιμο ηλίθιο” της ιστορίας.

Ουδείς είναι κατά του διαλόγου και των καλών σχέσεων γειτονίας, εάν αυτός πραγματοποιείται εντός των πλαισίων του διεθνούς δικαίου και κυρίως όταν υπάρχει ειλικρινής διάθεση για εξεύρεση λύσεων και όχι για ικανοποίηση βραχυπρόθεσμων συμφερόντων του ενός, όπως εν προκειμένω της Τουρκίας, που μάλιστα οδηγούν ανεπαισθήτως σε ιδιότυπη “φινλανδοποίηση” της Ελλάδος και της Κύπρου μακροπρόθεσμα. Υφίσταται, συνεπώς, ανάγκη για χάραξη εθνικής στρατηγικής που θα λαμβάνει υπόψιν την δομική τουρκική απειλή, αλλά και τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή περίγυρο, στις έντονες ρευστές, σημερινές, γεωπολιτικές συνθήκες.

Το Αιγαίο, μια μεγάλη αποτρεπτική “ομπρέλα”

Συνδυαστικά, απαιτείται η ενεργή και πολύπλευρη εξωτερική πολιτική προκειμένου να αξιοποιηθούν τα εσωτερικά προβλήματα και οι αντιφάσεις της γείτονος χώρας, σε συνδυασμό με τις οξύτατες γεωπολιτικές συγκρούσεις των μεγάλων πλανητικών πόλων στην ευρύτερη περιοχή της Λεκάνης της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, καθώς και η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε ανθρώπινο υλικό και “έξυπνα όπλα” χαμηλού κόστους.

Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει την αρχιπελαγική δομή του Αιγαίου με την ενίσχυση των ελληνικών νησιών με σύγχρονα πυραυλικά συστήματα αντιπρόσβασης, έτσι ώστε να μετατραπεί το Αιγαίο σε μια μεγάλη αποτρεπτική “ομπρέλα” απέναντι στους διακηρυγμένους στόχους των μιλιταριστών της Άγκυρας. Αυτό ακριβώς επιδιώκει να υπονομεύσει η Τουρκία θέτοντας ως πρώτο στόχο της την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, σύμφωνα και με τις τελευταίες επιθετικές δηλώσεις Ερντογάν.

Επιπροσθέτως, κρίσιμο παράγοντα αποτελεί η ενδογενής παραγωγική ανασυγκρότηση της Ελλάδας και η ισχυρή αναγέννηση της αμυντικής βιομηχανίας, με πλήγματα κατά του έντονου παρασιτισμού της οικονομικής ολιγαρχίας. Η χώρα δε μπορεί να συνεχίζει αμέριμνα την πορεία της χωρίς παραγωγική βάση και με κυρίαρχο στοιχείο τον παρασιτικό καταναλωτισμό και τη σταθερή γιγάντωση του “αδηφάγου” πελατειακού κράτους. Χωρίς ριζική αλλαγή – ανατροπή αυτού του χρεοκοπημένου νεοελληνικού οικονομικού – πολιτικού “παρασιτισμού”, οι κίνδυνοι που την περιμένουν είναι πολύ μεγάλοι.

Τέλος, βασικός πυλώνας μιας τέτοιας εθνικής στρατηγικής αποτελεί η ενίσχυση του πατριωτισμού και του φρονήματος του λαού, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από το κυρίαρχο σημερινό “σύστημα παρακμής”, που επιχειρεί την σταδιακή επιβολή ενός ιδιότυπου “νεοραγιαδισμού”.

Σημαντικό μέρος του πλούτου των υπερ-πλούσιων δεν κυκλοφορεί στο εισοδηματικό κύκλωμα της οικονομίας, είναι “κλειδωμένο” στη νομισματική σφαίρα – αυτό σημαίνει εξωχώρια κέντρα, νησιά των θησαυρών κτλ – που έχει αυτονομηθεί από την πραγματική οικονομία, παράγοντας κέρδη χρησιμοποιώντας το χρήμα ως αγαθό, κατά την γνωστή ρήση του Μίλτον Φρίντμαν. Η φορολόγηση και η επανακυκλοφορία του μέσω των επενδύσεων θα μπορούσε να έχει πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην πραγματική οικονομία. 

Η υπερ-συγκέντρωση πλούτου δεν είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα – είναι κατά βάση πολιτικό. Στην “Πολιτεία”, αλλά κυρίως στους “Νόμους”, ο Πλάτωνας περιγράφει πώς η υπερβολική συσσώρευση πλούτου διαβρώνει την ψυχή των πολιτών και το πολίτευμα. Υπό αυτή την κατάσταση καμία πόλη δεν μπορεί να είναι ενιαία, αλλά αναγκαστικά μετατρέπεται σε “δύο πόλεις” – μία των πλουσίων και μία των φτωχών, που ζουν σε μόνιμη κατάσταση εσωτερικής σύγκρουσης και ανταγωνισμού, με αποτέλεσμα την τελική της διάλυση. Ο νομοθέτης δεν πρέπει να στοχεύει στην ευημερία του εμπορίου, αλλά στην αρετή και τη δικαιοσύνη των πολιτών, καθώς η διαρκής μέριμνα για το κέρδος κάνει τους ανθρώπους ιδιοτελείς.

Είναι απαραίτητο να γίνεται διάκριση μεταξύ φορολόγησης εισοδήματος και πλούτου, προκειμένου να αποφευχθεί μια συνηθισμένη σύγχυση (όπως ο υπουργός Επικρατείας…). Ο φόρος εισοδήματος στα υψηλά εισοδήματα είναι σχετικά εύκολα εφαρμόσιμος. Το πρόβλημα είναι ο ακριβής υπολογισμός του ύψους του εισοδήματος και η αποφυγή της απόκρυψης του μέσω της φοροδιαφυγής και των διάφορων μορφών φοροαπαλλαγής.

Ο φόρος πλούτου (επί του αποθέματος περιουσίας), είναι πιο δύσκολος πολιτικά και τεχνικά. Χρειάζεται προσεκτική, συστηματική, τεχνοκρατική προσέγγιση και αντοχή στις αντιδράσεις. Διαφορετικά είναι ορατός ο κίνδυνος αποτυχίας – όπως στην Γαλλία, όπου δοκιμάστηκε ο φόρος πλούτου και καταργήθηκε το 2017. 

Τί γίνεται στην Ευρώπη 

Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι στην Γαλλία έχει επανέλθει η συζήτηση με την λεγόμενη πρόταση Ζούκμαν ﮲ η πρόταση είναι απλή: Οι υπερ-πλούσιοι, οι οποίοι υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος, όπως όλοι οι φορολογούμενοι, να πληρώνουν κάθε χρόνο το 2% της συνολικής αξίας της περιουσίας τους. Ο φόρος αυτός θα εφαρμοζόταν σε άτομα των οποίων η περιουσία υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ, κάτι που θα αντιστοιχούσε σε 1.800 άτομα στη Γαλλία. Το ζήτημα που προκύπτει είναι αυτό που ήδη έχω αναφέρει: Ο σωστός υπολογισμός του ύψους της αξίας του αποθέματος πλούτου που αποτελεί τη βάση για τον υπολογισμό του φόρου. Έτσι οι υπολογισμοί κυμαίνονται από πέντε δισ. ευρώ, μέχρι και 20 δισ. ευρώ. 

Στην ΕΕ, μόνο η Ισπανία εφαρμόζει φόρο αλληλεγγύης για τις μεγάλες περιουσίες τα τελευταία τρία χρόνια. Ισχύει για καθαρή περιουσία τριών εκατομμυρίων ευρώ και άνω. Το μέτρο αυτό προοριζόταν να είναι προσωρινό μόνο για τα φορολογικά έτη 2022 και 2023, αλλά η εφαρμογή του παρατάθηκε τελικά επ’ αόριστον. Επίσης, στη Νορβηγία, η οποία δεν είναι μέλος της ΕΕ, επιβάλλει φόρο περιουσίας 1,1% για περιουσιακά στοιχεία άνω των 1,7 εκατομμυρίων ευρώ. 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, διεξάγεται συζήτηση για τη φορολόγηση των υπερ-πλουσίων, των ατόμων των οποίων η περιουσία υπερβαίνει τα 11 εκατομμύρια ευρώ (10 εκατομμύρια λίρες). Η πρόταση, που υποστηρίζεται από ΜΚΟ, στελέχη του Εργατικού Κόμματος και τον Γάλλο οικονομολόγο Τομά Πικετί, προβλέπει φόρο 2% σε αυτά τα πολύ πλούσια άτομα.

Όλες αυτές οι κινήσεις σαφέστατα βρίσκονται στη σωστή κατεύθυνση, αλλά για να είναι αποτελεσματικές και διαχρονικές χρειάζεται οπωσδήποτε να ενταχθούν με οργανικό τρόπο σε σχεδιασμούς μακροπρόθεσμης προσέγγισης ως ενδιάμεσα στάδια.  Σύμφωνα με την παραπάνω λογική η πιο ρεαλιστική βραχυπρόθεσμη πολιτική είναι να κλείσουν, κατ’ αρχάς, τα κενά που επιτρέπουν σε διάφορες μορφές εισοδημάτων, κυρίως από χρηματοοικονομικές πράξεις – και που κατά μεγάλη πλειοψηφία ανήκουν στους υπερ-πλούσιους να πληρώνουν ουσιαστικά μηδενικό φόρο.

Για παράδειγμα: Φορολόγηση κεφαλαιακών κερδών ως κανονικό εισόδημα – στην χώρα μας ένας εργαζόμενος με μισθό 50.000 ευρώ πληρώνει φόρο εισοδήματος 44% στο τμήμα άνω των 40.000. Ένας πολίτης που έχει 2 εκατ. ευρώ σε μετοχές και λαμβάνει 50.000 ευρώ μερίσματα, πληρώνει μόλις 5% – δηλαδή 2.500 ευρώ, αντί 15.000 που θα πλήρωνε ο μισθωτός για το ίδιο ποσό – φορολόγηση μη πραγματοποιθέντων κερδών σε πολύ υψηλά επίπεδα πλούτου (δες πρόταση Μπάϊντεν για τις ΗΠΑ), κατάργηση βάση κλιμάκωσης, εφαρμογή αναλογικής φορολογικής κλίμακας που να αντανακλά “δικαιότερα” τα διαφορετικά εισοδήματα…

Το ζητούμενο με την φορολόγηση του πλούτου 

Το πρώτο επομένως ζητούμενο είναι να αντιμετωπισθεί το βασικό πρόβλημα που διέπει τις σύγχρονες “φιλελεύθερες δημοκρατίες”, δηλαδή το ότι οι υπερ-πλούσιοι πληρώνουν λιγότερους φόρους από τους υπόλοιπους – αυτό προκύπτει από πρωταρχικά από το υπάρχον φορολογικό σύστημα. Έτσι θα διορθωθεί κατ’ αρχάς η ισχύουσα κατάσταση φορολογικής μεροληπτικότητας, κατά την οποία οι πλουσιότεροι πληρώνουν λιγότερους φόρους (ακριβώς λόγω της ασκούμενης φορολογικής πολιτικής) από τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Αυτό συνεπάγεται σταδιακή αλλά δομική αλλαγή στην καρδιά του οικονομικού υποδείγματος και της επικρατούσας αντίληψης για την φορολογική πολιτική. Θα πρέπει να επανέλθει ο αναδιανεμητικός της ρόλος και αυτό να γίνει εκ νέου συνείδηση των μεσαίων και χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων. Η μέχρι τώρα έμφαση στη συνεχή μείωση των φόρων είναι πλέον γνωστό που έχει καταλήξει. Συνεπώς  απαιτείται πολιτική βούληση για αλλαγή θεσμικού πλαισίου άσκησης της οικονομικής πολιτικής.

Καταλήγοντας: Δεν είναι ούτε απλό σύνθημα, ούτε εύκολη πολιτική. Είναι ρεαλιστική πολιτική υπό όρους – και οι όροι είναι πολιτική βούληση των κυρίαρχων κρατών, τεχνική σχεδίαση που κλείνει τα παράθυρα φοροδιαφυγής και φοροαπαλλαγής και βεβαίως στο βάθος κάποια κοινή αντίληψη της λεγόμενης «διεθνούς κοινότητας», ή έστω της ΕΕ. Χωρίς αυτά τα τρία, παραμένει σύνθημα.

ΥΓ για την φορολόγηση πλούτου

Ο προκαλούμενος εντυπωσιασμός από την προσπάθεια φορολόγησης των λεγόμενων υπερ-πλουσίων, από συγκεκριμένο κόμμα στην χώρα μας, με μέσο το μη λειτουργικό ακόμη περιουσιολόγιο – ρητή μνημονιακή υποχρέωση που κατά τους θεσμούς θα διευκόλυνε τη διαφάνεια της οικονομικής κατάστασης των Ελλήνων, με στόχο να αποδειχθεί ότι ο υπάρχων πλούτος είναι τεράστιος ως εχέγγυο των δανείων που έχουν λάβει η χώρα μας (δική μου παρατήρηση) – θαμπώνει πάραυτα, χωρίς αλλαγή της ασκούμενης φορολογικής πολιτικής που τα τελευταία έτη έχει σαφέστατα νεοφιλελεύθερα χαρακτηριστικά. Η συνεχής μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης (σε όλες τις μορφές) ως λύση αύξησης των απολαβών του κεφαλαίου και της εργασίας, μεροληπτεί καταφανώς υπέρ του κεφαλαίου.

Επομένως πρώτα πρέπει να εξεταστεί το φορολογικό σύστημα στην ολότητα του και μέσα στο πλαίσιο αυτό να ενταχθεί και η φορολόγηση των υπερ-πλουσίων και ότι άλλο ακόμη.

“Το συμβούλιο των ποντικών”

Στο σημείο αυτό μου ήρθε στο μυαλό – δεν ξέρω γιατί – ο μύθος του Αισώπου “Το συμβούλιο των ποντικών” και θέλω να τον αναφέρω «Οι ποντικοί έκαναν μια μέρα συμβούλιο. Έπρεπε να βρουν κάποιο τρόπο για να προφυλαχτούν από μια γάτα που απειλούσε την κοινότητά τους. Ο καθένας έλεγε την ιδέα του, οι άλλοι διαφωνούσαν και έτσι άρχισαν τους καυγάδες αλλά δεν κατέληξαν πουθενά.
Στο τέλος ένας ποντικός είπε: “Γιατί να μην κρεμάσουμε ένα κουδούνι στο λαιμό της γάτας; Κάθε φορά που η γάτα θα πλησιάζει το κουδούνι θα χτυπάει από μακριά. Εμείς θα το ακούμε και θα τρέχουμε να κρυφτούμε. Έτσι πριν προλάβει να μας δει η γάτα , εμείς θα έχουμε κρυφτεί”.

“Τι καλή ιδέα συμφώνησαν όλα τα άλλα ποντίκια με μια φωνή. Πάμε αμέσως να βρούμε ένα κουδούνι και να το δέσουμε στο λαιμό της γάτας”. “Περιμένετε μια στιγμή”, είπε ένας γέρος και σοφός ποντικός. “Η ιδέα του κουδουνιού είναι πολύ καλή και κάθε φορά που θα πλησιάζει η γάτα θα την ακούμε από μακριά και θα κρυβόμαστε.

Αλλά θέλω πρώτα να σας ρωτήσω κάτι: Ποιος από μας θα διακινδυνέψει τη ζωή του και θα πάει να κρεμάσει το κουδούνι στο λαιμό της γάτας;”. Αλήθεια εσείς βλέπετε κάποιον;

Ουσιαστικά ο Σέρβος πρόεδρος, εκτιμώντας εύστοχα τις τάσεις της κοινής γνώμης, αξιοποίησε έντεχνα τις δηλώσεις της Ευρωπαίας Επιτρόπου για την Διεύρυνση, Μάρτα Κος. Η δήλωσή της είχε να κάνει με την προειδοποίηση της Κομισιόν προς την Σερβία, ώστε “να σεβαστεί το γεγονός ότι ο Μλάντιτς είναι καταδικασμένος εγκληματίας πολέμου” και ότι η όποια αντίθετη επιλογή, καθιστά την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας όλο και πιο αδύναμη. Πάντως, ο Μλάντιτς τιμήθηκε, έστω και αν ο Βούτσιτς απουσίαζε από την τελετή…

Σέρβοι και Αλβανοί διαφοροποιούνται

Οι Σέρβοι δεν είναι οι μόνοι που έχουν διαμετρικά αντίθετη εκτίμηση για την γραφειοκρατία της ΕΕ και το κύρος των οργάνων διεθνούς-ποινικής δικαιοδοσίας. Εκείνοι ενδεχομένως να έχουν και ένα δίκιο: Κατά την διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, βομβαρδίστηκαν από το ΝΑΤΟ,  με αποτέλεσμα να αποτύχει ο εθνικός τους στόχος, για την ενοποίηση των εδαφών της Ομοσπονδίας που κατοικούνταν ιστορικά από Σέρβους.

Την ίδια συμπεριφορά επιδεικνύουν και οι Αλβανοί, ειδικά του Κοσσυφοπεδίου, παρότι από τις εξελίξεις της δεκαετίας του ’90 και 2000 βγήκαν απολύτως κερδισμένοι, επιτυγχάνοντας να ιδρύσουν δεύτερο εθνικό-αλβανικό κράτος. Εντούτοις, παρά τις πολλές εκκρεμότητες για την κρατική οντότητα του Κοσσόβου – όχι τόσο επειδή δεν έχει αναγνωριστεί από κυρίαρχα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, όσο λόγω της αδυναμίας των πολιτικών φορέων του να συγκροτήσουν πολιτειακούς θεσμούς – πρόκειται στις 12 Σεπτεμβρίου να διοργανωθούν μαζικές πορείες στην Πρίστινα (και όχι μόνο) προς συμπαράσταση των υπόδικων οπλαρχηγών του ΟυΤσαΚα (UÇK).

Αναβλήθηκε στο μεταξύ η ανακοίνωση των αποφάσεων για τον πρώην πρόεδρο του Κοσσόβου Χασίμ Θάτσι, τον πρώην πρόεδρο της Βουλής Γιακούπ Κρασνίτσι, τον πρώην πρωθυπουργό Καντρί Βεσέλι κι ακόμη έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο, που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου εις βάρος Σέρβων στο Κόσσοβο, κατά την περίοδο 1998-1999. Το Ειδικό Παράρτημα Ποινικών Δικαστηρίων με έδρα την Χάγη, ενώ αρχικά είχε ανακοινώσει ότι θα εξέδιδε τις αποφάσεις στα μέσα Ιουλίου, στην συνεχεία ανακοίνωσε ότι θα τις εκδώσει στις 16 Σεπτεμβρίου.

Και σκιές κατασκοπείας για Σερβία-Αλβανία

Στα ταραγμένα δε Βαλκάνια καταγράφεται αδυναμία για ενέργειες που θα συμβάλουν θετικά στην ενταξιακή τους προοπτική στην ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι Σκόπια, Τίρανα και Ποντγκόριτσα είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ – εν μέσω των προσπαθειών τους να υπερβούν το ιστορικό των εθνικών συγκρούσεών τους – προστίθενται στο τεταμένο κλίμα και σενάρια κατασκοπείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την διαιώνιση και την ενίσχυση της καχυποψίας στην περιοχή.

Στις 28 Αυγούστου οι δηλώσεις του πρωθυπουργού του Μαυροβουνίου Μιλόικο Στάγιτς, έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς είπε ότι οι κρατικές υπηρεσίες της χώρας έχουν διαπιστώσει ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο ξένων μυστικών υπηρεσιών που θέλουν εσωτερική αποσταθεροποίηση, με απώτερο στόχο την διακοπή της ευρωπαϊκής ένταξης».

Η φίλα προσκείμενη στην κυβέρνηση του Μαυροβουνίου εφημερίδα “Vijesti” ανάρτησε ρεπορτάζ κατονομάζοντας την Σερβία και την Αλβανία ως τα δύο κράτη που ο Σπάγιτς είχε αποφύγει να προσδιορίσει για ενέργειες κατασκοπείας και αποσταθεροποίησης. Το υπουργείο Εξωτερικών των Τιράνων αντέδρασε αμέσως, διαψεύδοντας και απορρίπτοντας τα όποια σενάρια ανάμειξης στα εσωτερικά του Μαυροβουνίου. Στο μεταξύ, οι υπόνοιες περί (υποτιθέμενου) συντονισμού Τιράνων-Βελιγραδίου, έχουν επηρεάσει τους Αλβανούς στα “Ανοιχτά Βαλκάνια”, που βλέπουν συμπαιγνία Ράμα-Βούτσιτς!

Μαλλιά κουβάρια και για ισλαμιστές

Ανάλογη ιστορία “κατασκοπείας” της ΒΙΑ – της υπηρεσίας πληροφοριών της Σερβίας –  εξελίσσεται στην Πρίστινα, με πολύ πιο ευρύ και βαθύ αντίκτυπο στην κοινή γνώμη και με συνέπειες στον δημόσιο βίο. Συγκεκριμένα, οι αρχές της Πρίστινα συνέλαβαν προ ολίγων ημερών έναν ακτιβιστή του κινήματος των Βαχαμπί – Ορθόδοξο Ισλάμ – ονόματι Σεχόλι και τον οδήγησαν στον εισαγγελέα. Κατηγορείται για συνεργασία με τις σερβικές υπηρεσίες, για κατασκοπεία εις βάρος των πολιτειακών θεσμών, για προώθηση ευαίσθητων πληροφοριών σε μη φιλικά κράτη, παρέμβαση σε εκλογικές διαδικασίες κ.ά.

Εκείνο όμως που έχει προκαλέσει τσουνάμι υποψιών και υπονοιών αφορά στην διαρροή στα ΜΜΕ περιεχομένου από έναν (υποτιθέμενο) φάκελο με την ένδειξη “Top secret 2”, που βρέθηκε στην τηλεφωνική του συσκευή. Η διαρροή, συνοδευόμενη με πληθώρα άρθρων “ειδικών” και μη – αλλά και από καταιγισμό σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – ουσιαστικά εμφανίζει τις υπηρεσίες του Βελιγραδίου να μεθοδεύουν… την ριζοσπαστικοποίηση του Ισλάμ, μέσω δικτύων τεμενών και ιμάμηδων, ώστε να εμφανίζουν το Κόσσοβο ως ευρωπαϊκό Κανταχάρ!

Η Τουρκία παρούσα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει στο πλαίσιο – των θεωρητικών, τουλάχιστον προς το παρόν, “βίαιων εκδηλώσεων του Ισλάμ” στη Βαλκανική, σε Τίρανα, Σκόπια, Σαράγεβο, Πρίστινα – η στάση της Τουρκίας. Είναι ήδη αποδεδειγμένη η ανάμειξη της Άγκυρας, με την εργαλειοποίηση των μουσουλμανικών πληθυσμών, στην υπηρεσία του δόγματος του νέοοθωμανισμού.

Μέσα ενημέρωσης και λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης που χρηματοδοτούνται από τουρκικές υπηρεσίες – ή που πάντως απηχούν τα τουρκικά σχέδια για ηγεμόνευση του Σουνιτικού (και όχι μόνο) Ισλάμ στην περιοχή – έχουν εντείνει την ρητορική μίσους με ανθελληνικό, αντισερβικό… και άλλο τόσο αντισημιτικό περιεχόμενο.

Η κυβέρνηση των Τιράνων φαίνεται μάλλον εγκλωβισμένη σε ένα παιχνίδι στο οποίο συνειδητά είχε εμπλακεί – όταν αυτό αφορούσε μόνο τον Ελληνισμό – συναινώντας (στον δρόμο των προηγούμενων αλβανικών κυβερνήσεων) στην παράδοση των τοπικών κοινοτήτων των μουσουλμάνων στην αγκαλιά της “ισχυρής” Τουρκίας. Τώρα όμως είναι η ώρα του απολογισμού και δεν φαίνεται εύκολος και μονοδιάστατος, γιατί οι άμεσα ενδιαφερόμενοι είναι πολλοί…

Οι Μπεκτασήδες

Να θυμίσουμε δε και τις αντιδράσεις του Ερντογάν, όταν ο Αλβανός πρωθυπουργός  είχε προσπαθήσει να συγκροτήσει “βατικανό” των Μπεκτασήδων. Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, λόγω της παρουσίας Μπεκτασήδων και Αλεβιτών στην Θράκη. Την περασμένη εβδομάδα διοργανώθηκε το Φόρουμ του Χατζίμπεκτας στο Νεβσεχίρμ, με βασικό διοργανωτή τον σύμβουλο του Τούρκου προέδρου – διοργανωτές ήταν το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας.

Στην τελική δήλωση οι μετέχοντες υπογράμμιζαν ότι έδρα των Μπεκτασήδων παραμένει ο Τεκές (σαν μοναστηριακός χώρος, γιατί οι Μπεκτασήδες δεν έχουν τζαμιά) του Χατζί Μπεκτάς Βελί στη Μικρά Ασία και «είναι αυθαίρετη η απόδοση τίτλου Παγκοσμίου Ηγέτη των Μπεκτασήδων στον επικεφαλής της κοινότητας τους, Μπαμπά Μόντι Ιμπραήμ στην Αλβανία».

Ο τελευταίος είναι πρώην αξιωματικός της Αλβανικής Αντικατασκοπείας, ο οποίος μετά την πτώση του κομμουνισμού ασπάστηκε τις αρχές των Μπεκτασήδων και ανελίχθηκε στην ηγεσία της κοινότητας. Η δημόσια κατανάλωση αλκοόλ και άλλες χειρονομίες του εξοργίζουν τους φανατικούς Σουνίτες μουσουλμάνους, λιγότερο όμως από τις δημόσιες εμφανίσεις του με Εβραίους Ραβίνους, διπλωμάτες του Ισραήλ και στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες, που εκτιμούν τη “στατική επάρκεια” του Τεκέ του, μετά τους “σεισμούς” στα Τίρανα…

Φαίνεται πως ο εκλογικός κατήφορος των μεταπολεμικών “κρατικών-λαϊκών κομμάτων” θα συνεχιστεί και η δραματική μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών σε αυτά δεν ανακόπτεται πλέον ούτε με “δανεικές ψήφους” μεταξύ τους, όπως έγινε για λόγους εκλογικής τακτικής με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους στις εν λόγω εκλογές, ούτε με νεοφιλελεύθερες “μεταρρυθμίσεις” που θα συνεχιστούν – και ας επιδεινώνουν την ήδη άσχημη κατάσταση κυρίως των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων.

Δεν θα ανακοπεί βέβαια ούτε με ακόμα πιο επιθετικές “συναισθηματικές νουθεσίες” χειραγώγησης για το αμαθές “πόπολο”, ούτε με διακηρύξεις περί «πολεμικής ικανότητας» (kriegstüchtig) της επανεξοπλιζόμενης Γερμανίας, ούτε με προβοκάτσιες σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, μυστικών υπηρεσιών και κατασκοπίας, ούτε, προφανώς, με αντι-δημοκρατικά «τείχη προστασίας» (Brandmauer) απέναντι στην λαϊκή βούληση, τα οποία, έτσι κι αλλιώς, γκρεμίστηκαν παταγωδώς την βραδιά της εκλογικής αναμέτρησης.

Και αυτός ο πολιτικός “σεισμός” που έγινε χθες στην “συντηρητική”, Σαξονία-Άνχαλτ των “επαρχιωτών”, με τον πρωτοφανή θρίαμβο της “ακροδεξιάς”, αναμένεται να συμβεί “από την ανάποδη” σε λίγες εβδομάδες στο “progressive”, “πολυεθνικό” Βερολίνο των «κοσμοπολιτών». Με την εκλογική επικράτηση ενός “κόκκινου” συνασπισμού, όπου η “ακροαριστερά” θα βρεθεί πιθανότατα στο τιμόνι της επόμενης διακυβέρνησης της γερμανικής πρωτεύουσας.

Θα χάσουν και την δυτική Γερμανία;

Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις τα ποσοστά Χριστιανοδημοκρατών, Αριστεράς και AfD κυμαίνονται γύρω στο 20%, ενώ από κοντά (τέσσερεις-πέντε μονάδες διαφορά) ακολουθούν οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι. Υπάρχουν βέβαια και οι εκλογές στο κρατίδιο Μέκλενμπουργκ-Πομερανία όπου οι δημοσκοπήσεις βρίσκουν το AfD πρώτο με 35% και με νέο δεδομένο τις εύλογες προσδοκίες για “ούριο άνεμο” από το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Τα ερωτήματα για τα γερμανικά κόμματα παραμένουν και σήμερα. Κινδυνεύουν όντως οι Χριστιανοδημοκράτες να “χάσουν” – όχι μόνο την ανατολική, αλλά και όλη την Γερμανία – καθώς σε μια αμφιλεγόμενη πορεία, ήδη από την εποχή της διακυβέρνησης Μέρκελ, έχασαν την αρχική τους ιδεολογική, χριστιανοδημοκρατική, συντηρητική ταυτότητα και μετατράπηκαν σε φορέα κακέκτυπων “αριστερών” προταγμάτων;

Μπορεί το AfD, με το 28-30% στις δημοσκοπήσεις παγγερμανικά ν΄ αποκτήσει ποσοστά Ανατολικής Γερμανίας και στη Δύση, εφόσον αποκτήσει και άλλα συντηρητικά “χριστιανοδημοκρατικά” στοιχεία που απεμπόλησε η σημερινή CDU/CSU; Ποιος είναι πλέον ο ρόλος των Σοσιαλδημοκρατών που καθηλωμένοι εδώ και καιρό σε ποσοστά 10-13%, ουσιαστικά μετατράπηκαν σε “παραπληρωματικό” κόμμα κρατικών αξιωματούχων και σκληρής γραφειοκρατίας; Και τέλος, βρίσκεται άραγε στη Γερμανία όντως μια “διαφορετική δημοκρατία” στα σκαριά, ή είναι μια φαντασίωση των ηγετών του AfD;

Τί θα γίνει ο Μερτς;

Και τι θα απογίνει ο καγκελάριος Μερτς, όταν μόνο ένας στους έξι Γερμανούς είναι ευχαριστημένος με τις επιδόσεις του και ήδη προκαλεί “γκρίνια” και μέσα στο κόμμα που ηγείται; Δεν θα σημαίνει μια αντικατάστασή του, τουλάχιστον αυτή τη δύσκολη συγκυρία για τους Χριστιανοδημοκράτες, μια ακόμη νίκη του AfD; Μπορεί μετά από όλα αυτά ο Μερτς απλά θέλει να κάνει πιο “πειστικό” στους πολίτες το «αφήγημά» του, όπως δήλωσε την Δευτέρα;

Μια μέρα μετά τις εκλογές-σταθμό φαίνεται τελικά πως όλοι οι ηττημένοι κομματικοί σχηματισμοί στην Σαξονία-Άνχαλτ, μαζί και τα φιλικά τους ΜΜΕ, παρά τα όσα λέγονται για τις αλλαγές των προθέσεών τους σε ομοσπονδιακό επίπεδο και τα νέα δεδομένα, να μην πήραν το μάθημά τους. Μπορεί πολλοί Γερμανοί να ξύπνησαν σήμερα όντως σοκαρισμένοι, αλλά τα παραδοσιακά κόμματα και το “όλον σύστημα” φαίνεται πως επιμένουν πεισματικά να συνεχιστεί η υπάρχουσα πορεία της χώρας, με βασικό συνεκτικό ιστό μεταξύ τους τον “δημοκρατικό” αποκλεισμό του AfD – που σε τελική ανάλυση δεν τους ευνοεί.

Κάτι που επισημαίνει σήμερα κι ένας από τους πιο έγκριτους δημοσιογράφους, ο αρχισυντάκτης του περιοδικού “Cicero” Alexander Marquier: «Οι αυτοαποκαλούμενοι φορείς της “κοινωνίας των πολιτών” υποδαυλίζουν μια υστερία που κάνει σχεδόν αδύνατο να χειριστεί κανείς ορθολογικά αυτό το αποτέλεσμα (των εκλογών). Πολύ περισσότερο που είναι ξεκάθαρο ότι το αποτέλεσμα ήταν εντελώς αντίθετο με αυτό που προσδοκούσαν : Όσο περισσότερο αντιμετωπίζουν το AfD σαν παρία, τόσο περισσότερο αυτό κερδίζει τις καρδιές των πολιτών».

Έτσι, είναι ν΄ απορεί κανείς που επιμένουν απαρέγκλιτα, στη βάση ηθικολογικών κυρίως “επιχειρημάτων”, πως ο αντιπροσωπευτικός κοινοβουλευτισμός και “η δημοκρατία μας” (ποιών άραγε;), μπορεί μόνο να σωθεί με το να παρεμποδίζονται ποικιλοτρόπως, με τα άφθονα “δημόσια μέσα” που διαθέτουν, οι πολιτικοί τους αντίπαλοι.

Σε αυτούς συμπεριλαμβάνεται και το κόμμα της Σάρας Βάγκενκνεχτ BSW, το οποίο κατάφερε, παρά τα εσωτερικά προβλήματα αποστασίας μελών του και τις σκληρές εξωτερικές επιθέσεις που δέχεται περί ρωσοφιλίας, ισλαμοφοβίας, αντισημιτισμού κλπ, να μπει στην επόμενη τοπική Βουλή. Και είναι σχεδόν σίγουρο πως θα έχει σημαντικό ρόλο στην εκλογή του επόμενου πρωθυπουργού της Σαξονίας Άνχαλτ, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν κυρίως το μεταναστευτικό, την ενέργεια και την ειρήνη με την Ρωσία, καθώς υπάρχει σε αυτά σύγκλιση με το AfD. Μια προοπτική που μπορεί να επαναληφθεί με κάποιο τρόπο και αλλού.

Υστερόγραφο για την Σαξονία

Ακούστηκαν πολλά – και στην Ελλάδα – για τις αιτίες αυτής της εκλογικής νίκης του AfD σε μια αναμέτρηση ένας εναντίον όλων όπου το 65% των πραγματικά φτωχών ανθρώπων ψήφισαν την «ακροδεξιά». Το τι ήταν στην πραγματικότητα αυτό που επέφερε αυτό το «σοκαριστικό» αποτέλεσμα μπορούμε να το διαπιστώσουμε και σε ένα “μικρό”, ανεκδοτολογικό γεγονός, με σημειολογικές όμως διαστάσεις.

Αυτές λοιπόν τις “παράξενες” ημέρες της παγκόσμιας αναταραχής, των πολέμων και των γεωπολιτικών αναδιατάξεων ένας 35χρονος κάτοικος του γερμανικού κρατιδίου Σαξωνία-Άνχαλτ θέλησε να μιμηθεί ούτε λίγο ούτε πολύ τον… Μαρτίνο Λούθηρο – “virtuell” εννοείτε. Θυροκόλλησε στην περίφημη εκκλησία Schlosskirche Wittenberg της Βάδης Βυρτεμβέργης, εκεί όπου ο μεταρρυθμιστής της Δυτικής Εκκλησίας Λούθηρος ανάρτησε τον Οκτώβριο του 1517 τις 95 θέσεις της διαμαρτυρίας του στο Πάπα, μια απλή… απόδειξη με την υψηλή τιμή της βενζίνης που αγόρασε. Μια κίνηση που προφανώς έγινε αμέσως viral στα social media.

Με αυτόν τον τρόπο θέλησε ο άνθρωπος αυτός να δείξει πως οι πολίτες στην Σαξονία-Άνχαλτ της μεγάλης ανεργίας, της αγροτιάς και της δημογραφικής συρρίκνωσης βλέπουν ένα από τα πολλά σημαντικά προβλήματα της Γερμανίας: Την «παράλογη» ενεργειακή πολιτική των τελευταίων ετών, που οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποβιομηχάνιση της Γερμανίας, στην εν γένει αποδυνάμωσή της και συνεπώς στην βαθιά απογοήτευση και ανησυχία των πολιτών της.

Να σημειωθεί ότι ο περί ου ο λόγος, ονόματι Ulrich Siegmund, πιθανώς να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός της Σαξωνίας Άνχαλτ και πρώτος από τις τάξεις του «ακροδεξιού» AfD, που πλέον εδώ και μερικά χρόνια έπαψε να είναι ένα απλό κόμμα διαμαρτυρίας…

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, οι εκπρόσωποι των Διαχειριστών ενημερώθηκαν αναλυτικά για τη λειτουργία και τις δυνατότητες του Τερματικού Σταθμού, τη συμβολή του στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα, τον ρόλο του στην ανάπτυξη νέων οδεύσεων εφοδιασμού, καθώς και για τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας που διέπουν τη λειτουργία του.

Στις εγκαταστάσεις της Gastrade στο Λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, οι εκπρόσωποι των Διαχειριστών συναντήθηκαν και με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος υπογράμμισε για μια ακόμα φορά τη στρατηγική σημασία του FSRU Alexandroupolis στην εθνική και ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και ασφάλεια, και εξέφρασε τη σταθερή στήριξη της ελληνικής Πολιτείας στις πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Το ίδιο απόγευμα, ακολούθησε συνάντηση εργασίας των Διαχειριστών, με επίκεντρο την οριστικοποίηση της συμφωνίας για την επέκταση του Μνημονίου Κατανόησης, που θα συμπεριλάβει τους Διαχειριστές της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας.

Τη συνάντηση χαιρέτησε ο Ειδικός Απεσταλμένος του Υπουργείου Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, κ. Joshua Volz, επισημαίνοντας τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας και της ανάπτυξης ενεργειακών υποδομών που συμβάλλουν στην οριστική απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο, μέσω της διαφοροποίησης των πηγών και οδεύσεων προμήθειας, καθώς και στη διαμόρφωση ενός πιο ανθεκτικού ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.

Ο Τερματικός Σταθμός της Αλεξανδρούπολης αποτελεί βασική υποδομή και πύλη εισόδου του Κάθετου Διαδρόμου, ενισχύοντας την αποτελεσματική και ανταγωνιστική λειτουργία του.

Η συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα για την ολοκλήρωση του Κάθετου Διαδρόμου και την επέκτασή του στις αγορές των Δυτικών Βαλκανίων. Ταυτόχρονα, προσφέρει νέες εναλλακτικές ενεργειακές οδεύσεις σε περίκλειστες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να διαφοροποιήσουν ταχύτερα τις πηγές προμήθειάς τους, με φυσικό αέριο από την παγκόσμια αγορά.

^{Σχετικά με την Gastrade Α.Ε.}

^{Με στρατηγική εστίαση στην ασφάλεια εφοδιασμού, τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τη διασυνοριακή διασυνδεσιμότητα, η Gastrade S.A. συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού ενεργειακού τοπίου για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η εταιρεία ανέπτυξε και, από τον Οκτώβριο του 2024, λειτουργεί το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα υποδομής της περιοχής. Παράλληλα, αποτελεί βασικό εταίρο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, προωθώντας την αδιάλειπτη ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την περιφερειακή ολοκλήρωση.}

^{Η Gastrade A.E. αναπτύσσει σήμερα το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Θράκης, ένα έργο το οποίο θα ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.}

^{Περισσότερες πληροφορίες για την Gastrade Α.Ε. είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα www.gastrade.gr.}