Η θεμελιώδης επιστημολογική αντίφαση εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η αλήθεια. Ενώ η Νέα Εποχή συχνά διακηρύσσει την υπέρβαση των δογματισμών και την καθολική ενότητα των θρησκειών, δεν διαθέτει ενιαία μεθοδολογία διάκρισης μεταξύ αντικειμενικής γνώσης, προσωπικής εμπειρίας, συμβολικής αφήγησης και μεταφυσικής υπόθεσης. Η υποκειμενική εμπειρία αναβαθμίζεται συχνά σε προνομιακό κριτήριο αλήθειας, με αποτέλεσμα η προσωπική πεποίθηση να αποκτά το κύρος αντικειμενικής γνώσης.

Η παραμόρφωση της θεολογίας του ιστορικού Χριστιανισμού

Η ουσιαστικότερη σύγκρουση μεταξύ της Νέας Εποχής και του ιστορικού Χριστιανισμού εντοπίζεται στην αντίληψη περί Θεού, ανθρώπου και σωτηρίας. Στις ιστορικές χριστιανικές παραδόσεις—Ανατολική Ορθοδοξία, Ρωμαιοκαθολικισμός, Αγγλικανισμός και Λουθηρανισμός—παρά τις επιμέρους δογματικές και εκκλησιολογικές διαφοροποιήσεις, υπάρχει ένας κοινός θεολογικός πυρήνας: ο Θεός νοείται ως προσωπικός Δημιουργός, διακριτός από την κτιστή πραγματικότητα, ενώ ο άνθρωπος θεωρείται δημιούργημα με μοναδική αξιοπρέπεια, ελευθερία και ηθική ευθύνη.

Αντίθετα, πολλές εκδοχές της Νέας Εποχής υιοθετούν πανθεϊστικές ή συγγενείς μονιστικές αντιλήψεις, σύμφωνα με τις οποίες το θείο ταυτίζεται με την κοσμική πραγματικότητα ή εκφράζεται ως απρόσωπη συμπαντική ενέργεια. Η διάκριση μεταξύ Δημιουργού και δημιουργίας αποδυναμώνεται, ενώ η πνευματική ολοκλήρωση παρουσιάζεται συχνά ως η μυστικιστική συνειδητοποίηση ενός θείου σπινθήρα εντός του ανθρώπου.

Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Στον ιστορικό Χριστιανισμό, η ανθρώπινη τελείωση δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος ταυτίζεται με τον Θεό κατά την ουσία. Εκφράζει τη συμμετοχή του ανθρώπου στη θεία ζωή μέσω της χάρης, της αγάπης και της κοινωνίας με τον Θεό. 

Η επιλεκτική επίκληση του Ιησού ως “φωτισμένου διδασκάλου”, “κοσμικής συνείδησης” ή ενός ακόμα “μεγάλου μύστη” αποσυνδέει τη μορφή του από τον πυρήνα της ιστορικής χριστιανικής πίστης. Ο Χριστός δεν αποτελεί απλώς έναν εκπρόσωπο μιας γενικής πνευματικής σοφίας, αλλά το κέντρο της χριστιανικής πίστης. Συνεπώς, η ένταξή του σε ένα συγκρητιστικό μυστικιστικό σύστημα συνιστά ουσιαστική ανακατασκευή της χριστιανικής χριστολογίας. Ανεξαρτήτως του τι πιστεύει ή δεν πιστεύει κάποιος, οι διακρίσεις αυτές αποτελούν τουλάχιστον ζήτημα επιστημολογικής ευθύνης και σοβαρότητας.

Η εργαλειοποίηση και η διαστρέβλωση της επιστήμης

Εξίσου προβληματική είναι η σχέση της Νέας Εποχής με τις φυσικές επιστήμες. Έννοιες όπως η κβαντική φυσική, η ενέργεια, η συχνότητα, η δόνηση και η συνείδηση χρησιμοποιούνται συχνά έξω από το επιστημονικό τους περιεχόμενο, προκειμένου να προσδώσουν επιστημονική νομιμοποίηση σε μεταφυσικές ή θεραπευτικές υποθέσεις.

Η κβαντική φυσική, για παράδειγμα, περιγράφει φυσικά συστήματα σε μικροσκοπική κλίμακα μέσω αυστηρά διατυπωμένων μαθηματικών μοντέλων και πειραματικά ελεγμένων θεωριών. Δεν αποδεικνύει ότι η ανθρώπινη σκέψη μπορεί να μεταβάλλει κατά βούληση την εξωτερική πραγματικότητα, ότι το σύμπαν ανταποκρίνεται στις επιθυμίες μας ή ότι όλες οι μορφές ύλης και συνείδησης αποτελούν εκδηλώσεις μιας ενιαίας θεραπευτικής ενέργειας.

Η σύγχυση μεταξύ της φυσικής έννοιας της ενέργειας και της μεταφορικής χρήσης του όρου “πνευματική ενέργεια” αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα κατηγορικού σφάλματος. Η χρήση επιστημονικής ορολογίας δεν μετατρέπει μια μυστικιστική μεταφυσική πεποίθηση σε επιστημονική θεωρία. Για να αποκτήσει ένας ισχυρισμός επιστημονική υπόσταση, απαιτείται σαφής ορισμός, ελέγξιμη υπόθεση, εμπειρικά δεδομένα, αναπαραγωγιμότητα και δυνατότητα διάψευσης.

Στο σημείο αυτό, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη η επιστημολογία του Karl Popper και η διάκριση μεταξύ επιστημονικής γνώσης και μη ελέγξιμων ισχυρισμών. Η επιστήμη δεν αποτελεί σύστημα απόλυτων βεβαιοτήτων, αλλά μια αυτοδιορθούμενη διαδικασία ελέγχου υποθέσεων. Όταν η Νέα Εποχή επικαλείται επιλεκτικά την επιστήμη, χωρίς να αποδέχεται τη μεθοδολογική αυστηρότητα και τους περιορισμούς της, δεν την υπερβαίνει, αλλά απλώς ιδιοποιείται το επιστημονικό της κύρος.

Από τον ανορθολογικό μυστικισμό της Νέας Εποχής στην ηθική φιλοσοφία

Η ουσιαστική απάντηση στο φαινόμενο της Νέας Εποχής δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια αμυντική θρησκευτική αντιπαράθεση. Απαιτείται βαθύτερη φιλοσοφική αναθεμελίωση της έννοιας της πνευματικότητας. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η κριτική στον νεοεποχίτικο μυστικισμό δεν ισοδυναμεί με απόρριψη της χριστιανικής μυστικής παράδοσης, που είναι κάτι ουσιαστικώς διαφορετικό από τον μυστικισμό.

Η μυστική θεολογία, η προσευχητική εμπειρία και η πνευματική άσκηση έχουν μακρά ιστορία στις παραδοσιακές χριστιανικές Εκκλησίες, με διαφορετικές θεολογικές διατυπώσεις και πνευματικές εκφράσεις. Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στο γεγονός ότι η χριστιανική μυστική εμπειρία εντάσσεται σε ένα συγκεκριμένο θεολογικό, ηθικό και εκκλησιαστικό πλαίσιο, ενώ ο νεοεποχίτικος εσωτερισμός συχνά αντιμετωπίζει την υποκειμενική εμπειρία ως αυτονομημένη πηγή μεταφυσικής αυθεντίας.

Η ένταση μιας βιωματικής κατάστασης δεν αποτελεί απόδειξη της αλήθειας της. Ούτε η αίσθηση εσωτερικής αρμονίας εγγυάται την ηθική ορθότητα μιας πράξης. Η πνευματική εμπειρία, εφόσον επιδιώκει να αποκτήσει γνωσιολογική ή ηθική αξία, οφείλει να υπόκειται σε κριτική αξιολόγηση.

Η ηθική φιλοσοφία προσφέρει ένα ουσιαστικό πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης. Από τον Αριστοτέλη έως τον Ιμμάνουελ Καντ, η φιλοσοφική σκέψη εξετάζει την ανθρώπινη πράξη, την αρετή, την αυτονομία, την ευθύνη και την καθολική ισχύ των ηθικών αρχών. Η πνευματική πρόοδος δεν πρέπει να μετριέται με τον αριθμό των υποτιθέμενων ενεργειακών εμπειριών ή την πρόσβαση σε ανώτερες διαστάσεις, αλλά με την ικανότητα του ανθρώπου να ενεργεί δίκαια, να αναγνωρίζει την αξιοπρέπεια του άλλου και να αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του.

Η ηθική διάσταση αποτελεί, επομένως, αναγκαίο κριτήριο αξιολόγησης κάθε αντίληψης περί πνευματικής εξέλιξης. Μια κοσμοθεωρία που υπόσχεται εσωτερική ανύψωση χωρίς να θεμελιώνει την αλληλεγγύη, τη δικαιοσύνη και την ευθύνη κινδυνεύει να μετατρέψει την πνευματικότητα σε μορφή ατομικού ναρκισσισμού.

Η φιλοσοφική ανθρωπολογία ως εναλλακτικό θεμέλιο

Η φιλοσοφική ανθρωπολογία επιτρέπει την επαναφορά του ανθρώπου στο κέντρο της συζήτησης, όχι ως απεριόριστης ενεργειακής οντότητας, αλλά ως ενσώματου, κοινωνικού, ιστορικού και ηθικού υποκειμένου. Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν μπορεί να αναχθεί σε ένα απλοϊκό σχήμα ενεργειακής εξέλιξης, διότι συγκροτείται μέσα από τη βιολογική πραγματικότητα, τη συνείδηση, τη γλώσσα, τον πολιτισμό, την κοινωνικότητα και την ηθική εμπειρία.

Η αριστοτελική ανθρωπολογία, η υπαρξιακή φιλοσοφία του Χάιντεγκερ και η νεωτερική φιλοσοφική ανθρωπολογία αναδεικνύουν ότι η ανθρώπινη ολοκλήρωση δεν μπορεί να νοηθεί ανεξάρτητα από τη συνύπαρξη, την ηθική και την επιστημολογία. Η ελευθερία δεν είναι απεριόριστη δυνατότητα εκπλήρωσης επιθυμιών, αλλά ικανότητα υπεύθυνης αυτοδιάθεσης. Η αυτογνωσία δεν είναι αποκάλυψη μιας υποτιθέμενης κρυμμένης θεϊκής ταυτότητας, αλλά διαρκής εξέταση των κινήτρων, των ορίων και των πράξεών μας.

Από αυτή την άποψη, η φιλοσοφική ανθρωπολογία προσφέρει ένα ουσιαστικό αντίβαρο στην εξατομικευμένη πνευματικότητα της Νέας Εποχής. Αντί να υπόσχεται μια αόριστη υπέρβαση της ανθρώπινης κατάστασης, επιδιώκει να κατανοήσει τον άνθρωπο στην ολότητα της πραγματικής του ύπαρξης.

Μια μέτρια μείωση στο σωματικό βάρος της τάξης του 10% του αρχικού, μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα σακχάρου έως και κατά 50%, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα μείωση και στις τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Επιπλέον αυτή η μείωση του βάρους έχει θετική επίδραση στην ευαισθησία των περιφερικών ιστών στην ινσουλίνη, στη δυσλιπιδαιμία και στην υπέρταση. Όπως δε έχει διαπιστωθεί σε πολλές μελέτες η μείωση του βάρους σε παχύσαρκους διαβητικούς τύπου ΙΙ, σχετίζεται με τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Δεδομένα από αναδρομικές μελέτες δείχνουν ότι οι παχύσαρκοι διαβητικοί που μέσω αλλαγών στη διατροφή τους, πέτυχαν μέτρια μείωση του βάρος τους στην πενταετία, παρουσίασαν μείωση της θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά 8%.

Συνεπώς, η απώλεια βάρους που επιτυγχάνεται κυρίως μέσω του έλεγχου στο μέγεθος των μερίδων και της συνολικής μείωσης στην ποσότητα του φαγητού, μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα σακχάρου σε διαβητικούς ή/και ακόμα να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη και των σχετιζόμενων με αυτόν επιπλοκών.

Μέγεθος μερίδας και μεταγευματικά επίπεδα σακχάρου αίματος

Ο βασικότερος στόχος στην αντιμετώπιση του διαβήτη είναι η καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου, και για να επιτευχθεί αυτή θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην ποσότητα του φαγητού και στη φαρμακευτική αγωγή. Η υπεργλυκαιμία, οι αυξημένες δηλαδή τιμές σακχάρου, αποτελούν στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ένδειξη κακής ρύθμισης, ένδειξη έλλειψης ισορροπίας, που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές.

Έτσι, παραδείγματος χάριν η μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού για μια δεδομένη δόση ινσουλίνης σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι, θα αυξήσει τις τιμές γλυκόζης μεταγευματικά, ενώ αντίθετα λιγότερο φαγητό θα οδηγήσει σε υπογλυκαιμία, κατάσταση που είναι εξίσου επικίνδυνη. Προκειμένου λοιπόν να επιτευχθούν καλύτερες τιμές σακχάρου, η ποσότητα του φαγητού θα πρέπει να είναι η ενδεδειγμένη, να υπολογίζεται προσεκτικά και μάλιστα σε διαβητικούς τύπου Ι, να συνάδει με τις χορηγούμενες μονάδες ινσουλίνης.

Πώς μπορώ να υπολογίσω καλύτερα το μέγεθος της μερίδας;

Καταρχήν θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι μερίδες είναι εξατομικευμένες και βασίζονται κυρίως στους στόχους της υπογλυκαιμικής αγωγής που έχει θέσει ο θεράπων ιατρός και ο διαιτολόγος. Δεν υπάρχει μια μερίδα που να αντιστοιχεί σε όλους, και αυτό γιατί η συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση ενέργειας και υδατανθράκων διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Για το λόγο αυτό είναι σημαντική η επιμόρφωση και η εκπαίδευση των ασθενών στις ποσότητες του φαγητού, κάτι που δεν προϋποθέτει απαραίτητα ζυγαριά!

Ο υπολογισμός των γραμμαρίων και η καταμέτρηση υδατανθράκων για πολλούς διαβητικούς ασθενείς αποτελεί πρόσθετο “φορτίο” στην ήδη δύσκολη καθημερινότητά τους. Για το λόγο αυτό επιστημονικοί φορείς όπως το American Dietetic Association, προτείνουν ότι μια οπτική σύγκριση με αντικείμενα από την καθημερινότητα μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμη και μάλιστα ότι διευκολύνει σημαντικά στον υπολογισμό των μερίδων.

Έτσι για παράδειγμα μια μερίδα φρούτου, δημητριακών και ζυμαρικών αντιστοιχεί σε μια σφιχτή γροθιά, ενώ μια μερίδα λαχανικών χωράει σε ολόκληρη την παλάμη. Γνωρίζοντας δε, ότι σε μια δεδομένη μερίδα περιέχεται συγκεκριμένη ποσότητα υδατανθράκων, ο υπολογισμός της ημερήσιας κατανάλωσης μπορεί να γίνεται με μεγαλύτερη ευκολία.

Η Ιωάννα Κατσαρόλη είναι κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος
Σε συνεργασία με το medNutrition

Ο Νικήτας Κακλαμάνης πρότεινε για τη θέση του προέδρου της Αρχής τον καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, Άλκη Δερβιτσιώτη. Για να στηρίξει την εισήγησή του, υπενθύμισε ότι το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, μέσω του Παναγιώτη Δουδωνή, είχε προτείνει πριν από έξι μήνες τον συγκεκριμένο καθηγητή για τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη.

Ωστόσο το ΠΑΣΟΚ απείχε από την ψηφοφορία, επιμένοντας στο προηγούμενο προτεινόμενο πρόσωπο για τη συγκεκριμένη Αρχή, την Κατερίνα Συγγούνα, προκαλώντας τον πρώτο γύρο έντασης μεταξύ του Παναγιώτη Δουδωνή, της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Νικήτα Κακλαμάνη. Ενδεικτικός είναι ο παρακάτω διάλογος:

Νικήτας Κακλαμάνης: Η ψήφος σας;

Παναγιώτης Δουδωνής: Δεν ψηφίζουμε.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Είναι θύμα μπούλινγκ και δεν ψηφίζει…

Νικήτας Κακλαμάνης: Όταν θα ξαναγίνετε πρόεδρος της Βουλής να διευθύνετε τη συζήτηση!

Παναγιώτης Δουδωνής: Δεν συμμετέχουμε στην ψηφοφορία, είναι αντικοινοβουλευτική η διαδικασία που διεκόπη με το πρόσχημα φωνών της κυρίας Κωνσταντοπούλου.

Νικήτας Κακλαμάνης: Άρα απέχετε της ψηφοφορίας;

Παναγιώτης Δουδωνής: Υποψήφια είναι η κυρία Συγγούνα που έχει και πλειοψηφία.

Νικήτας Κακλαμάνης: Έχω δικαίωμα να φέρω άλλη πρόταση!

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Ο,τι θέλει κάνει…

Νικήτας Κακλαμάνης: Αντιλαμβάνομαι τη δύσκολη θέση σας. Τι ψηφίζετε;

Παναγιώτης Δουδωνής: Δεν συμμετέχουμε στην ψηφοφορία.

Νικήτας Κακλαμάνης: Έπρεπε να σας ρωτήσω 10 φορές. Το ΠΑΣΟΚ απέχει, αδειάζοντας αυτόν που είχε προτείνει για άλλη θέση…

Παναγιώτης Δουδωνής: Είναι πασπαρτού οι υποψήφιοι; Κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες;

Επίθεση Κωνσταντοπούλου σε ΠΑΣΟΚ: «Ελπίζατε ότι θα περάσει στη ζούλα άλλη μια ανίερη συμμαχία»
Παίρνοντας το λόγο, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας επιτέθηκε στο ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζοντας ό,τι η αξιωματική αντιπολίτευση τα “είχε βρει” με την ΝΔ για την σημερινή ψηφοφορία. «Είναι θλιβερή πραγματικά η εικόνα του ΠΑΣΟΚ που είναι από καραμπόλα αξιωματική αντιπολίτευση. Είναι πάρα πολύ σαφές ότι το ΠΑΣΟΚ παίζει το παιχνίδι της συναλλαγής ως κακός ηθοποιός», είπε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, προκαλώντας νέο επεισόδιο με τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ:

Παναγιώτης Δουδωνής: Μήπως παίζετε εσείς το παιχνίδι της συναλλαγής;

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Μην με διακόπτετε…

Παναγιώτης Δουδωνής: Εσείς μπορείτε να διακόπτετε, είναι μονομερές το δικαίωμα.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Εσείς είστε θύμα μπουλινγκ να σας θυμίσω…

Παναγιώτης Δουδωνής: Με ειρωνεύεστε;

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Απολύτως σας ειρωνεύομαι!

Παναγιώτης Δουδωνής:Να είστε απολύτως βέβαιη ότι δεν σας φοβάμαι πάντως..

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Χαίρομαι πάρα πολύ!

Παναγιώτης Δουδωνής: Ούτε εσάς, ούτε τις αντικοινοβουλευτικές πρακτικές.

Νικήτας Κακλαμάνης: Είναι επίπεδο τώρα αυτό συναδέλφων με την μόρφωση των 2 σας;

Έκρηξη Κακλαμάνη

Η σύγκρουση μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ζωής Κωνσταντοπούλου συνεχίστηκε, με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας να παρεμβαίνει την ώρα που μιλούσε ο γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χαριλάου Τρικούπη Δημήτρης Μπιάγκης, προκαλώντας τη σφοδρή αντίδραση του Νικήτα Κακλαμάνη:

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Γιατί χτυπάτε τα χέρια σας ηρεμήστε!

Νικήτας Κακλαμάνης: Kα Κωνσταντοπούλου επιτέλους, σταματήστε!

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Εγώ; Χτυπάει τα χέρια, να ηρεμήσει!

Νικήτας Κακλαμάνης: Δεν το χτυπάει για εσάς, για εμένα τα χτύπαγε.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Σας κάνει μπούλινγκ δηλαδή;

Δημήτρης Μπιάγκης: Η κα Κωνσταντοπούλου για μία ακόμη φορά διαψεύστηκε.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Τι θα κάνετε γιατί ξεμπροστιαστήκατε;

Νικήτας Κακλαμάνης: Σταματήστε επιτέλους, δεν ντρέπεστε όλοι σας! Είναι συνεδρίαση αυτή!

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Εσείς να ντρέπεστε που συναλλάσσεστε! Να ντραπείτε εσείς!

Νικήτας Κακλαμάνης: Είναι απαράδεκτα αυτά τα οποία λέτε για συναδέλφους.Μείνετε εκεί που είστε…

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Εδώ θα μείνω όσο και αν δεν θέλετε να είμαι εδώ!

Άγριο επεισόδιο Δουδωνή-Κωνσταντοπούλου

Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε λίγο πριν την διεξαγωγή της ψηφοφορίας, με τον Παναγιώτη Δουδωνή να ζητάει εκ νέου να τοποθετηθεί, κατηγορώντας την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας ότι με την συμπεριφορά της λειτουργεί ως δεκανίκι της ΝΔ.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Εσείς τα βρίσκετε κύριε και ο πρόεδρος σας που σας έχουν στο χέρι. Σας έχουν στο χέρι.

Παναγιώτης Δουδωνής: Σας παρακαλώ κυρία μου! Κάθε φορά η ίδια ιστορία.

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Σας έχουνε στο χέρι δυστυχώς και σας βγάζουν κάθε φορά ένα σκάνδαλο.

Παναγιώτης Δουδωνής: Δεν σας φοβόμαστε!

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Ένα σκάνδαλο τη φορά.

Παναγιώτης Δουδωνής: Ούτε εμείς ούτε η Βουλή των Ελλήνων φοβάται την κα κωνσταντοπούλου.

Αν και η δίκη ξανάρχισε, υποβλήθηκε νέο αίτημα από την υπεράσπιση των κατηγορημένων να εξαιρεθούν οι συγγενείς ως “πολιτική αγωγή” ή “υποστήριξη της κατηγορίας”. Το θέμα αυτή τη στιγμή εξετάζεται και σημειώθηκε ένταση, καθώς αντέδρασαν πολλοί συγγενείς που εκτιμούν νομικά οτι υπέστησαν βλάβη από την απόκρυψη του βιντεο και κατά συνέπεια νομιμοποιούνται να παρίστανται. Εκκρεμεί η δικαστική απόφαση επ΄αυτού.

Οι βασικοί μάρτυρες του κατηγορητηρίου είναι τρεις, οι δύο δικαστικοί πραγματογνώμονες της βασικής δίκης για τη σύγκρουση και ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος, αλλά σύμφωνα με το larissanet αναμένεται να  προταθούν και άλλοι από την πλευρά της υποστήριξης της κατηγορίας και της υπεράσπισης.

Το ιστορικό

Ο ειδικός εφέτης ανακριτής, Σωτήρης Μπακαΐμης, είχε ζητήσει από τον ΟΣΕ να του αποστείλει βιντεοληπτικό υλικό από τον εμπορευματικό σταθμό Θεσσαλονίκης, προκειμένου να ελεγχθεί το φορτίο της εμπορικής αμαξοστοιχίας 63503.

Το βιντεοληπτικό υλικό είχε ζητηθεί στο πλαίσιο της διερεύνησης του ενδεχομένου μεταφοράς παράνομου φορτίου από την εμπορική αμαξοστοιχία, ζήτημα που συνδέθηκε με την εκδήλωση της φωτιάς μετά τη σύγκρουση. Η φωτιά είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους επιβάτες, οι οποίοι φέρεται να είχαν επιβιώσει από την αρχική σύγκρουση.

Ωστόσο, ο ΟΣΕ απέστειλε στον εφέτη ανακριτή βίντεο από τον επιβατικό σταθμό της Θεσσαλονίκης και όχι από τον εμπορευματικό σταθμό, από τον οποίο είχε ζητηθεί το υλικό.

Στο πλαίσιο της δίκης που αναβλήθηκε είχε κατασχεθεί ψηφιακό υλικό σχετικό με το δυστύχημα από τις συσκευές των δικαστικών πραγματογνωμόνων της κύριας δίκης οι οποίοι είναι και μάρτυρες στη δίκη για τα βίντεο. Κάποια αντίγραφα αυτού του υλικού δόθηκαν μετά από αίτημα και σε συνηγόρους που δήλωσαν παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας στη συγκεκριμένη δίκη.

Για την υπόθεση έχουν παραπεμφθεί τρία πρόσωπα. Πρόκειται για τον Νικόλαο Τσαντσαράκη, εκπρόσωπο της ιδιωτικής εταιρείας φύλαξης Interstar, ο οποίος αντιμετωπίζει τις κατηγορίες της υπεξαγωγής εγγράφου κατ’ εξακολούθηση και της απείθειας, τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ, Παναγιώτη Τερεζάκη, ο οποίος κατηγορείται για ηθική αυτουργία σε υπεξαγωγή εγγράφου κατ’ εξακολούθηση και ηθική αυτουργία σε απείθεια, καθώς και τον πρώην πρόεδρο του ΟΣΕ, Σπύρο Πατέρα, ο οποίος παραπέμπεται για υπεξαγωγή εγγράφου.

Τι υποστηρίζουν οι κατηγορούμενοι

Υποστηρίζουν ότι τα σε έγγραφα που είχαν αποσταλεί κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, η διοίκηση του ΟΣΕ είχε αναφέρει ότι τα βίντεο από τις κάμερες δεν διατηρήθηκαν, επικαλούμενη τους χρόνους αυτόματης επανεγγραφής (κυκλικής διαγραφής) των καταγραφικών συστημάτων λόγω παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος μέχρι να ζητηθούν τα συγκεκριμένα πλάνα.

Από την πλευρά της διοίκησης του ΟΣΕ έχει προβληθεί ο ισχυρισμός ότι τη φυσική και τεχνική διαχείριση των καμερών και των καταγραφικών μηχανημάτων του σιδηροδρομικού δικτύου την είχε αποκλειστικά η ανάδοχος εταιρεία φύλαξης (Interstar Security) και όχι οι υπάλληλοι του Οργανισμού.

Απορρίπτουν κάθε πρόθεση συγκάλυψης ή παραπλάνησης του εφέτη ανακριτή, υποστηρίζοντας ότι η αρχική αποστολή υλικού από τον επιβατικό σταθμό Θεσσαλονίκης αντί του εμπορευματικού οφειλόταν σε παρανόηση των αιτημάτων. Για τα βίντεο που προσκομίστηκαν εκ των υστέρων από την εταιρεία φύλαξης επιμένουν ότι είναι απολύτως γνήσια και χωρίς παραποίηση.

Τα βίντεο από τον Εμπορευματικό Σταθμό Θεσσαλονίκης ζητήθηκαν για πρώτη φορά ρητά από τον εφέτη ανακριτή στις 12 Μαΐου 2023, δηλαδή περίπου δυόμισι μήνες μετά το δυστύχημα.
Το χρονολόγιο των αιτημάτων και των απαντήσεων της Interstar Security και του ΟΣΕ εξελίχθηκε σε διαδοχικά στάδια:
• Πρώτο ρητό αίτημα (12 Μαΐου 2023). Ο εφέτης ανακριτής, Σωτήρης Μπακαΐμης, ζήτησε επίσημα το βιντεοληπτικό υλικό από τη φόρτωση της εμπορικής αμαξοστοιχίας στον Εμπορευματικό Σταθμό Θεσσαλονίκης.
• Απάντηση και επανεγγραφή (Ιούνιος 2023). Τον Ιούνιο του 2023, η εταιρεία φύλαξης απάντησε ότι το υλικό από τις κάμερες του εμπορευματικού σταθμού δεν ήταν πλέον διαθέσιμο λόγω αυτόματης επανεγγραφής (κυκλικής διαγραφής) των σκληρών δίσκων, ενώ αρχικά παραδόθηκαν πλάνα από τον επιβατικό σταθμό Θεσσαλονίκης.
• Αίτημα για τη διαδρομή (Φθινόπωρο 2023). Επτά μήνες μετά την τραγωδία, ο ανακριτής ζήτησε βίντεο και από άλλα σημεία διέλευσης της εμπορικής αμαξοστοιχίας κατά μήκος της σιδηροδρομικής διαδρομής.
• Εκ των υστέρων ενημέρωση και παράδοση (Νοέμβριος 2024 – Φεβρουάριος 2025). Στις 22 Νοεμβρίου 2024, η Interstar Security ενημέρωσε για πρώτη φορά τον ανακριτή ότι υπήρχαν βίντεο της αμαξοστοιχίας από άλλα σημεία της διαδρομής. Στις 5 Φεβρουαρίου 2025, σχεδόν δύο χρόνια μετά το δυστύχημα, η εταιρεία παρέδωσε στον ανακριτή τρία βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας 63503 (από σήραγγες και σταθμούς διέλευσης), τα οποία φέρονται να είχαν ανακτηθεί ή αποθηκευτεί τον Μάρτιο του 2023.

Ακριβώς αυτό το χρονικό κενό ανάμεσα στο δυστύχημα (28 Φεβρουαρίου 2023), το αίτημα του ανακριτή (12 Μαΐου 2023) και την παράδοση ή μη προσκόμιση των αρχείων αποτελεί το κεντρικό επίδικο της δίκης στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Λάρισας.

Τα τρία βίντεο που παραδόθηκαν στον εφέτη ανακριτή τον Φεβρουάριο του 2025 δείχνουν τη διέλευση της εμπορικής αμαξοστοιχίας 63503 από σήραγγες της διαδρομής λίγα λεπτά πριν από τη σύγκρουση, χωρίς να διακρίνεται κάποιο αδήλωτο ή ύποπτο φορτίο στις ανοιχτές φορτάμαξες. Οι συγγενείς  θυμάτων απορρίπτουν την γνησιότητά τους. Παρά τα πορίσματα της ΕΛ.ΑΣ. και των δικαστικών πραγματογνωμόνων, μερίδα συγγενών θυμάτων και τεχνικών συμβούλων εξέφρασε επιφυλάξεις για τη χρονική στιγμή και τον τρόπο που βρέθηκαν τα αρχεία δύο χρόνια μετά, καθώς και για το γεγονός ότι η εξέταση έγινε σε αντίγραφα και όχι στους αρχικούς σκληρούς δίσκους.

Δεύτερον, ποιος, πότε και γιατί συμφώνησε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης; Τρίτον, γιατί το Γαλλικό σκάφος δεν απέπλεε μέχρι να ενημερωθεί η Τουρκική πλευρά; Τέταρτον, εφόσον η Τουρκία ενημερώθηκε από τη Γαλλία, τότε η κάθε NAVTEX τι ρόλο παίζει;
Πέμπτον, εάν όλα τα παραπάνω έγιναν εν αγνοία της Ελλάδας, τότε γιατί δεν κάναμε διάβημα εναντίον της Γαλλίας και δεν αναστείλαμε την άδεια στην Γαλλική εταιρεία; Έκτον, αφού δεχόμαστε ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να “ενημερώνεται”, από εδώ και πέρα θα ζητάμε κι εμείς “ενημερώσεις” για αντίστοιχες ενέργειες της Τουρκίας;

Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη μας οδηγεί σε νέα Μαδρίτη κι Ελσίνκι και σε νέα Ίμια. Διπλωματία που μετέτρεψε ακόμα και τους συμμάχους μας σε “Πόντιους Πιλάτους”. Η εκχώρηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας σε τρίτους, το γκριζάρισμα ελληνικών περιοχών και η ανοχή στην επιβολή τετελεσμένων από την Τουρκία, είναι οι “Πρέσπες του Αιγαίου”.

Όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί την Αμαρτία να την βαφτίσει Αρετή, ο ελληνικός λαός δεν δέχεται τέτοια “ανοσιουργήματα”. Μιλήσαμε πολλοί. Αλλοίμονο σ’ αυτούς που δεν ακούνε…», κατέληξε. Σάββατο ο υπουργός Εξωτερικών ενημερώνει του πολιτικού αρχηγούς, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες δεν θα του δημοσιοποιήσει την ρηματική διακοίνωση, ζήτημα που έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις του συνόλου τη αντιπολίτευσης και έχει φέρει στο “κόκκινο” την πολιτική αντιπαράθεση.

Η αποκάλυψη Καιρίδη

Την ίδια στιγμή, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της ΝΔ και πρώην υπουργός Μετανάστευσης Δημήτρης Καιρίδης, σε συζήτηση με τον Ομότιμο Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Γιάννη Μάζη, στην εκπομπή “Καλημέρα Ελλάδα” του ΑΝΤ1 προχώρησε σε μία αποκάλυψη για την ΑΟΖ.

Συγκεκριμένα, ο Δημήτρης Καιρίδης, υπερασπιζόμενος τους χειρισμούς της ελληνικής και της γαλλικής κυβέρνησης στο ζήτημα των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου (GSI), ανέφερε ότι η Αίγυπτος, κατά τις τεχνικές συζητήσεις που έχουν ξεκινήσει μεταξύ Αθήνας και Καΐρου για την επέκταση και ολοκλήρωση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020, απαιτεί στις σχετικές συνομιλίες να συμμετέχει και η Τουρκία.

Όπως ανέφερε, «εδώ υπάρχει μια περιοχή οριοθετημένη από την Ελλάδα και την Αίγυπτο και μια περιοχή πολύ μεγάλη Ανατολικά της Ρόδου, μέχρι την Κύπρο, όπου θα γίνουν έρευνες, που δεν έχει οροθετηθεί. Και για την οποία ερίζουν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος και η Τουρκία. Η δε Αίγυπτος όταν προσκλήθηκε και ξαναπροσκαλείται να προχωρήσει σε οριοθέτηση με εμάς, λέει “όχι πρέπει να έρθει και η Τουρκία”, διότι υπάρχουν συγκεκριμένες τουρκικές αιτιάσεις εκεί» (το απόσπασμα από το 14:45).

ΠΑΣΟΚ: Σιωπητήριο στα εθνικά θέματα θέλει η ΝΔ

Σφοδρά πυρά στην κυβέρνηση για τα εθνικά θέματα εξαπέλυσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, που ανέφερε και ότι η ΝΔ θέλει για αντίπαλο τον Τσίπρα και όχι το ΠΑΣΟΚ.

Σχολιάζοντας τις τελευταίες εξελίξεις στο ζήτημα της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, ο κ. Τσουκαλάς, μιλώντας στο Ελλάδα 9,43, επέκρινε, αρχικά, την κυβέρνηση ότι «κάνει την πιο λαϊκιστική αντιπολίτευση στην… αντιπολίτευση, θέλοντας να επιβάλει σιωπητήριο, ώστε να μη μιλάει και να μην ελέγχει κανείς την εξωτερική πολιτική της χώρας. Η κυβέρνηση έχει αλλεργία στην πολιτική λογοδοσία».

Τόνισε ότι από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης αποτυπώνεται μία εικόνα μπάχαλου καθώς «δεν ξέρουμε αν έχουν ή όχι τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας, φτάσαμε να παραπέμπει ο κ. Καιρίδης τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης στον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, ενώ την επόμενη ημέρα ο κ. Χατζηδάκης τον διαψεύδει και λέει ότι πράγματι υπάρχει ρηματική διακοίνωση και τελεί σε γνώση τους. Είναι σοβαρά πράγματα αυτά;».

Ο κ. Τσουκαλάς πρόσθεσε: «Εμείς ήμασταν εκείνοι οι οποίοι τους λέγαμε να προχωρήσουν στην πόντιση του καλωδίου και να πιστέψουν στις δυνάμεις της χώρας, όταν η κυβέρνηση έδειχνε δισταγμό. Εμείς λέμε κάτι καθαρό: όταν ασκείς κυριαρχικά δικαιώματα, αυτό το κάνεις με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Η εξωτερική πολιτική είναι πολύ σοβαρή για να ασκείται με όρους που μπορεί στο μέλλον να προκαλέσουν πρόβλημα. Αποκλείει η κυβέρνηση στο μέλλον να επικαλεστεί η Τουρκία κατά τη συζήτηση διαφοράς, όπως είναι η υφαλοκρηπίδα ή η ΑΟΖ, ότι κάποτε της ζητήθηκε ρηματική διακοίνωση;».

Κάλεσε, παράλληλα, την κυβέρνηση να απαντήσει: «Δεν μπορεί να λέει ότι η ρηματική διακοίνωση είναι ένα πολύ ήπιο μέτρο, όταν η ίδια εδώ και δύο χρόνια, όποτε τη ρωτούσαμε πώς αντιδρά στην προκλητικότητα της Τουρκίας, μας έλεγε ότι αντιδρά σθεναρά. Δεν μπορεί η ρηματική διακοίνωση, όταν βολεύει την κυβέρνηση, να είναι σθεναρή αντίδραση, όταν την κάνει η Τουρκία, να λέει ότι είναι ένα ήπιο μέτρο. Και, επειδή η Τουρκία έχει μια στρατηγική γκριζοποίησης της ατζέντας, φοβάμαι ότι θα το εργαλειοποιήσει και στο μέλλον. Και πρέπει πάντα, όταν ασκούμε κυριαρχικά δικαιώματα, αυτό να γίνεται με όρους ανθεκτικούς μελλοντικά».

Προσωπικά βρήκα λίθους και κέραμους ατάκτως ερριμμένους στην έκθεση “Ο Ύπνος των λίθων” και στην αναφορά εκ μέρους του καλλιτέχνη στον αρχετυπικό μύθο του Ορφέα. Με πρόχειρες κατασκευές που ήδη έχουν ξεκολλήσει, ασήμαντα γλυπτά δίπλα στον συγκλονιστικό Κούρο του Σουνίου και κάποιες επιγραφές από στίχους του Ρίλκε, δήθεν υποβλητικές, κολλημένες στους τοίχους σαν προεκλογικές αφίσες.

Τέλος, το μόνο εικαστικά ενδιαφέρον, το διόραμα με τη μουσική του Μοντεβέρντι και τα – πολύ καλά, μαυρόασπρα σχέδια του – καλλιτέχνη  είχαν μόλις χωρέσει στην αίθουσα με τον δαιδαλικό Κούρο της Σάμου, ο οποίος έχει κρυφτεί πίσω από μίαν ορατή, πρόχειρη, ξύλινη κατασκευή!

Την όλη ευθύνη του εγχειρήματος – που έγινε από φοιτητές της ΑΣΚΤ απόντος του William Kentridge – ανέλαβε μια νεαρή Τουρκάλα (!) επιμελήτρια, η κ. Burcu Fikretoğlu από την Πόλη και – όπως φαντάζομαι – με τις ευλογίες της ρηξικέλευθης Μαρέβας. Άσκολσουν!

ΥΓ. Θυμήθηκα, μοιραία, την ομαδική έκθεση “Κρήδεμνον – Προσφορά” που είχα οργανώσει – την πρώτη ιστορικά αυτού του είδους – στο ΕΑΜ το 2013 με έργα-παρεμβάσεις εξήντα περίπου σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών και την οποία είχε εγκαινιάσει ο Αντώνης Σαμαράς ως πρωθυπουργός.

Είχαμε αντιμετωπίσει τότε τεράστια προβλήματα από το ΚΑΣ και από την μιζέρια του αναπληρωτή διευθυντή Γ. Κακαβά – κομματικού στελέχους της ΝΔ – με αποτέλεσμα το… αποτέλεσμα να μην ήταν – για εμένα τουλάχιστον – το αναμενόμενο. Όμως δημιουργήσαμε διαλόγους με τα ιερά, μόνιμα εκθέματα, σεβαστήκαμε το χώρο και δείξαμε ότι – μπορεί να – υπάρχει ένα είδος αισθητικής συνέχειας μέσα στον χρόνο.

Σημ. Θα συνοψίσω όσο πιο απλά μπορώ την προσωπική μου εντύπωση: Δεν μπορείς να προσεγγίσεις τέτοιους χώρους και τέτοια έργα χωρίς κομψότητα. Χωρίς την αίσθηση του εφήμερου. Στην τωρινή παρέμβαση διέγνωσα μόνο οίηση, άγνοια αλλά και θράσος. Σε αντίθεση βέβαια με τους αρχοντοχωριάτες του καλλιτεχνικού ρεπορτάζ και την ΕΡΤ!

Στις φωτό ο “Σταυρός-Θέατρο Σκιών” του Μανόλη Αναστασάκου δίπλα στον “Θνήσκοντα Γαλάτη”, μια ακέφαλη φιγούρα του Βλάση Κανιάρη πλάι σ’ ανάλογο, ημίεργο, αρχαϊκό γλυπτό και “Το κοριτσάκι στους τάφους”, η πρόταση του αείμνηστου Γκάγκικ Αλτουνιάν για το μνημείο της Αρμενικής Γενοκτονίας στην αίθουσα των Επιτύμβιων. Το ζεύγος Kalos & Klio και ο αμφορέας του Διπύλου με την πυκνή πληροφορία και γραφή. Παρακαλώ, συγκρίνετε τα αποτελέσματα…

^{Οι φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του Μάνου Στεφανίδη.}

Η υπόθεση αποκαλύφθηκε έπειτα από πολύμηνη έρευνα της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Ελληνικό Οργανισμό Καταπολέμησης Ντόπινγκ και τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων.

Ο κατηγορούμενος, με την ιδιότητα του προπονητή άρσης βαρών, προέβαινε, από τον Απρίλιο του 2024, στην προμήθεια και χορήγηση απαγορευμένων ουσιών ντόπινγκ σε αθλητές. Μάλιστα, στο πλαίσιο της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο 58χρονος προπονητής έδωσε απαγορευμένες ουσίες στον ανήλικο γιο του κατά τη διάρκεια αγώνα. Συγκεκριμένα, σε δείγμα ούρων του αθλητή κατά τη διάρκεια αγώνα, εντοπίστηκε η ουσία «οξανδρολόνη», η οποία κατατάσσεται στον Κατάλογο Απαγορευμένων Ουσιών του WADA.

Στον Οδυσσέα Δήμα επιβλήθηκε ποινή αποκλεισμού δώδεκα 12 ετών και στον αθλητή αντίστοιχη 10 μηνών. Από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε σπίτι και χώρους αθλητικών εγκαταστάσεων σε περιοχές της Αττικής, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:

• 871 τεμάχια (δισκία, αμπούλες) παράνομων φαρμακευτικών σκευασμάτων και ουσιών ντόπινγκ,
• 17 δελτία αθλητών,
• ιδιόχειρες σημειώσεις,
• συσκευή τηλεφώνου και
• 15.000 ευρώ

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον Ε.Ο.Φ., τα κατασχεθέντα φαρμακευτικά σκευάσματα δεν είναι εγκεκριμένα από τον Οργανισμό για την ελληνική αγορά και κρίνονται επιβλαβή για την υγεία των χρηστών. Ο συλληφθείς οδηγήθηκε στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Η έρευνα ξεκίνησε με Προκαταρκτική του αθλητικού εισαγγελέα. Ζητήθηκε από το οργανωμένο έγκλημα (ΔΑΟΕ) να διερευνήσει αν υπάρχουν αδικήματα που αφορούν τον αθλητισμό στο πλαίσιο της έρευνας παλαιότερου περιστατικού του 2025 κατά το οποίο είχε εντοπιστεί ο γιος του θετικός σε έλεγχο ντόπινγκ περίοδος που ήταν εκείνος προπονητής τους. Εκατοντάδες αναβολικά βρέθηκαν σε χώρο του σπιτιού του, ενώ από την έρευνα που έγινε σε αθλητική εγκατάσταση, όπου υπήρχε η πληροφορία ότι χρησιμοποιεί μια αποθήκη, δεν εντοπίστηκε κάτι.

Ο αδελφός του, ο Ολυμπιονίκης αρσιβαρίστας Πύρρος, ήταν βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, αλλά στις ευρωεκλογές του 2024 κατέβηκε υποψήφιος με τη ΝΔ, χωρίς να εκλεγεί.

Σε νεότερη ενημέρωση μέσω του επίσημου λογαριασμού της στο X, η Microsoft ανέφερε ότι διαπιστώνει «θετικά αποτελέσματα» από τις προσπάθειες επανεκκίνησης των επηρεαζόμενων υποδομών και αποκατάστασης της διαθεσιμότητας των διακομιστών. Οι τεχνικές ομάδες παρακολουθούν τη λειτουργία των συστημάτων που επανέρχονται σταδιακά, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν μπορούν να παραμείνουν σταθερά.

Η αποκατάσταση, πάντως, παραμένει δύσκολη, καθώς διακομιστές που επανέρχονται σε λειτουργία έχουν παρουσιάσει εκ νέου προβλήματα μόλις δέχονται την κανονική κίνηση των χρηστών. Η εταιρεία επιχειρεί να αυξήσει τη διαθέσιμη υπολογιστική χωρητικότητα, να ανακατανείμει την κίνηση του δικτύου και να εφαρμόσει εναλλακτικές ρυθμίσεις.

Σε μία ακόμη προσπάθεια αντιμετώπισης της βλάβης, η Microsoft δοκιμάζει την επαναφορά προηγούμενης έκδοσης της διαμόρφωσης του λογισμικού σε μέρος των επηρεαζόμενων διακομιστών. Παράλληλα, περιορίζει προσωρινά συγκεκριμένους τύπους δικτυακής κίνησης, προκειμένου να διαπιστώσει εάν κάποια κατηγορία αιτημάτων προκαλεί την υπερφόρτωση. Εφόσον οι δοκιμές αποδώσουν, οι παρεμβάσεις θα επεκταθούν και σε άλλους διακομιστές.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η βλάβη προκάλεσε προβλήματα από την Αυστραλία και τη Σιγκαπούρη έως την Ιαπωνία και την Ινδία, επηρεάζοντας ακόμη και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες του ιαπωνικού υπουργείου Οικονομικών.

Πού οφείλεται το παγκόσμιο μπλακάουτ

Όσον αφορά τα αίτια του παγκόσμιου μπλακάουτ, η Microsoft έχει εντοπίσει υπερφόρτωση σε διαδικασία των διακομιστών που διαχειρίζεται τις ασφαλείς συνδέσεις των χρηστών. Όταν αυξάνεται η κίνηση, τα συστήματα αδυνατούν να ανταποκριθούν, με αποτέλεσμα να διακόπτεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες όπως το Outlook.

Η εταιρεία εξετάζει επίσης κατά πόσο πρόσφατη αλλαγή στις ρυθμίσεις του δικτύου συνέβαλε στην εμφάνιση του προβλήματος, χωρίς ωστόσο να έχει προσδιορίσει οριστικά την αιτία. Σημειώνεται πως μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης.

Προβλήματα σε αεροπορικές εταιρείες και υπηρεσίες ΑΙ

Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες του Reuters, οι αεροπορικές εταιρείες IndiGo και Akasa Air στην Ινδία ανακοίνωσαν προβλήματα στην εξυπηρέτηση πελατών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ενώ στην Ταϊβάν επηρεάστηκαν χρηματιστηριακές επιχειρήσεις, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτικοί οργανισμοί. Μάλιστα, μία εταιρεία αναγκάστηκε να ακυρώσει προγραμματισμένη συναλλαγή επαναγοράς ομολόγων λόγω της βλάβης.

Προβλήματα αντιμετώπισαν επίσης υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, με την OpenAI και την Anthropic να αναφέρουν δυσλειτουργίες στις συνδέσεις των εφαρμογών τους με τις υπηρεσίες της Microsoft.

Η Ρίτα Ελκάζι, επικεφαλής εκτέλεσης συναλλαγών της UBS για την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, είδε το Outlook να σταματά να λειτουργεί την ώρα που ολοκληρωνόταν μια εξαιρετικά νευρική εβδομάδα στις αγορές. Αναγκάστηκε να καταφύγει σε τηλεφωνικές επικοινωνίες και εναλλακτικά κανάλια για να διατηρήσει επαφή με τους πελάτες και τους συνεργάτες της.

«Ήταν σχεδόν καταστροφικό και δεν μπορώ να πιστέψω ότι ακόμη δεν έχει αποκατασταθεί», δήλωσε από το Σίδνεϊ, εξηγώντας ότι πλέον απαιτείται πολύ μεγαλύτερη προσοχή ώστε να διασφαλίζεται η ακρίβεια των επιβεβαιώσεων και των ανακεφαλαιώσεων των συναλλαγών.

Ανάλογη ήταν η εικόνα στη Σιγκαπούρη, όπου στελέχη της CMC Markets επέστρεψαν σε πιο παραδοσιακές μεθόδους επικοινωνίας. «Όλοι ξαναπιάσαμε τα τηλέφωνα, ενώ οι συνομιλίες μας στο WhatsApp ήταν πολύ πιο έντονες από το συνηθισμένο», ανέφερε ο Γιουτζίν Κο, trader της CMC Markets Singapore. Όπως εξήγησε, μια διαδικασία που κανονικά ολοκληρώνεται μέσα σε ένα δευτερόλεπτο μέσω email απαιτούσε πλέον τηλεφωνική επικοινωνία και αρκετά λεπτά.

Στο Τόκιο, ο Ριουτάρο Κιμούρα, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής ομολόγων της BNP Paribas Asset Management, επισήμανε ότι οι συναλλαγές συνέχισαν σε μεγάλο βαθμό να πραγματοποιούνται, ωστόσο οι επιβεβαιώσεις συσσωρεύονταν, δημιουργώντας προβλήματα στα τμήματα εκκαθάρισης και διακανονισμού. «Τα γραφεία εξακολουθούσαν να πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω τηλεφώνου και φαξ», σημείωσε.

Ποιες υπηρεσίες επηρεάζονται

Τα σοβαρότερα προβλήματα εντοπίζονται στο Exchange Online και στο Outlook, με χρήστες να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποστολή και λήψη ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Δυσλειτουργίες έχουν αναφερθεί επίσης σε υπηρεσίες του Microsoft 365, όπως το OneDrive, το SharePoint και το Copilot, ενώ στο Teams επηρεάζονται κυρίως επιμέρους λειτουργίες που εξαρτώνται από το Exchange.

Η βλάβη ξεκίνησε χθες (12/11), με το Downdetector να καταγράφει σχεδόν 140.000 αναφορές προβλημάτων στο Outlook κατά την κορύφωση της διακοπής. Μέσα σε περίπου μία ώρα είχαν καταγραφεί δυσλειτουργίες σε 74 χώρες και περιοχές. Παρά τα πρώτα θετικά αποτελέσματα, η Microsoft συνεχίζει να παρακολουθεί τη σταθερότητα των υποδομών της και να εφαρμόζει πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις, καθώς η πλήρης αποκατάσταση των υπηρεσιών παραμένει σε εκκρεμότητα.

Η εταιρεία έχει επισημάνει ότι η επαναφορά της λειτουργίας μπορεί να πραγματοποιείται σταδιακά, καθώς αποκαθίσταται η διαθέσιμη χωρητικότητα και οι εφαρμογές των χρηστών επανασυνδέονται στους διακομιστές. Συνεπώς, η βελτίωση που παρατηρείται σε ορισμένες περιοχές δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η βλάβη έχει αντιμετωπιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο.

Προειδοποίηση τραπεζών για απάτες

Την ίδια ώρα, τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προειδοποιώντας τους πελάτες τους για πιθανές απόπειρες εξαπάτησης και ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing), καθώς κυβερνοεγκληματίες ενδέχεται να εκμεταλλευτούν την παγκόσμια διακοπή λειτουργίας των υπηρεσιών της Microsoft για να στοχοποιήσουν ιδιώτες και επιχειρήσεις.

«Παραμείνετε σε εγρήγορση και προστατεύστε τον εαυτό σας», ανέφερε σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Standard Chartered στη Σιγκαπούρη, επισημαίνοντας ότι «μια τεχνολογική βλάβη μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για τους απατεώνες». Αντίστοιχη προειδοποίηση εξέδωσε και η ING στην Αυστραλία, τονίζοντας ότι επιτήδειοι ενδέχεται να επικοινωνήσουν με πελάτες προσποιούμενοι τους τεχνικούς που μπορούν να αποκαταστήσουν τα προβλήματα της Microsoft ή άλλων συστημάτων.

«Μην επιτρέπετε σε κανέναν να αποκτήσει πρόσβαση στις συσκευές σας χωρίς προηγουμένως να έχετε επιβεβαιώσει την ταυτότητά του, επικοινωνώντας με τον οργανισμό μέσω του επίσημα δημοσιευμένου αριθμού τηλεφώνου του», υπογράμμισε η τράπεζα.

Nvidia: Η επόμενη μέρα μετά τον Χουάνγκ

Την ίδια στιγμή, μαίνονται οι τριγμοί στο χώρο τη τεχνολογίας, μετά την παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ χθες, Πέμπτη, από τη θέση του διευθύνοντα συμβούλου της εταιρείας Nvidia. Ο Χουάνγκ κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον του αμερικανικού Κογκρέσου, δήλωσε Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής, ο οποίος πρόσθεσε ότι το ίδιο ζητήθηκε από τον Αμερικανό υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ.

«Πρόσφατες πληροφορίες εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για την εθνική μας ασφάλεια και την προστασία ευαίσθητων αμερικανικών τεχνολογιών. Ζητώ ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ και ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ να καταθέσουν ενώπιον της επιτροπής της Γερουσίας που είναι αρμόδια για τις τράπεζες», δήλωσε ο πρόεδρός της Τιμ Σκοτ στο Χ.

Ο Χουάνγκ, ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες της επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης (AI), παραιτήθηκε χθες από επικεφαλής της Nvidia, της οποίας ήταν και ιδρυτής, μετά το σκάνδαλο που ξέσπασε για τις εξωσυζυγικές του σχέσεις, μεταξύ των οποίων και με μία γυναίκα που κατηγορείται για κατασκοπεία υπέρ της Κίνας.

Το διοικητικό συμβούλιο της μεγαλύτερης παγκοσμίως εταιρείας τσιπ για την AI ανακοίνωσε ότι ο Χουάνγκ παραιτείται από τη θέση του προέδρου, του γενικού διευθυντή και από μέλος του διοικητικού συμβουλίου με άμεση ισχύ χωρίς να εξηγήσει τους λόγους. Η οικονομική διευθύντρια της Nvidia Κολέτ Κρες θα εκτελεί χρέη προσωρινής διευθύνουσας συμβούλου μέχρι το διοικητικό συμβούλιο να βρει μόνιμο αντικαταστάτη.

Η αιφνιδιαστική πτώση του ισχυρού επικεφαλής της Nvidia δεν αφορά μόνο την τύχη της ίδιας της εταιρείας, η οποία έχει εξελιχθεί σε βασικό επενδυτή στη Σίλικον Βάλεϊ. Αξιοποιώντας τα τεράστια κέρδη της για να χρηματοδοτήσει την κατασκευή κέντρων δεδομένων για τους πελάτες της, καθώς και για να στηρίξει πλήθος νεοφυών επιχειρήσεων, ο όμιλος απέκτησε το προσωνύμιο «η κεντρική τράπεζα της ΑΙ», αν και παράλληλα δέχεται επικρίσεις ότι τροφοδοτεί μια κερδοσκοπική φούσκα.

Η ετυμηγορία της αγοράς ήταν ξεκάθαρη: οι μετοχές της Nvidia, που είχαν ήδη χάσει περίπου το ένα τέταρτο της αξίας τους μέσα σε έναν μήνα εν μέσω αναστάτωσης στον τεχνολογικό κλάδο, σημείωσαν βουτιά 13% με το άνοιγμα της Γουόλ Στριτ, προτού περιορίσουν τις απώλειές τους στο -4,3% στο κλείσιμο των συναλλαγών.

Η πτώση του Χουάνγκ, ο οποίος έδινε μάχη για να μην τεθούν περιορισμοί στην ανάπτυξη της ΑΙ, υπερασπιζόταν τα ανοικτά μοντέλα της AΙ – περιλαμβανομένων των κινεζικών—και τασσόταν υπέρ της χαλάρωσης των περιορισμών στις εξαγωγές τσιπ, ενδέχεται επίσης να αναβιώσει την εμπορική ένταση μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον.

Ήδη ο Τζένσεν Χουάνγκ έχει δεχθεί να καταθέσει κεκλεισμένων των θυρών στο Κογκρέσο πριν τις 26 Νοεμβρίου και την Ημέρα των Ευχαριστιών, ανακοίνωσε ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Μπράιαν Μαστ, πρόεδρος της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Στην υπόθεση εμπλέκεται και ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ: σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, ο Λάτνικ εμπόδισε τρεις φορές να ληφθούν μέτρα κατά εταιρειών που φέρονταν να προσφέρουν τσιπ της Nvidia στην Κίνα. Μεταξύ των εταιρειών ήταν και η Megaspeed, στέλεχος της οποίας είναι η Άλις Χουάνγκ, η γυναίκα με την οποία είχε εξωσυζυγική σχέση ο Τζένσεν Χουάνγκ και η οποία φέρεται να είναι κατάσκοπος της Κίνας.

Εξάλλου ο Axios πρόσθεσε ότι ο υπουργός Εμπορίου είχε ενημερωθεί από τις αμερικανικές υπηρεσίες Πληροφοριών για τη σχέση του Χουάνγκ με μια γυναίκα που φέρεται να είναι κατάσκοπος της Κίνας και δεν ενήργησε για την επιβολή ελέγχων στις εξαγωγές τσιπ, παρά την πίεση που του ασκούταν από την κυβέρνηση και τον ίδιο τον Τραμπ. «Ο υπουργός Λάτνικ πήρε την πρωτοβουλία να παρουσιαστεί εθελοντικά στην επιτροπή αρμόδια για τις τράπεζες για να απαντήσει στις ερωτήσεις της», δήλωσε στο NBC News η Κρίστεν Άιχαμερ, εκπρόσωπος του Λάτνικ.

Ποιος θα τον διαδεχθεί;

Την Τετάρτη, λίγες ώρες πριν τη συνεδρίαση το διοικητικού συμβουλίου της Nvidia, η εφημερίδα New York Times ανέφερε σε άρθρο της ότι ο Τζένσεν Χουάνγκ είχε και άλλη εξωσυζυγική σχέση, αυτή τη φορά με υφιστάμενή του στην εταιρεία, την Κίμπερλι Πάουελ. Χθες, Πέμπτη, το Reuters αναφέρθηκε και σε άλλη σχέση του με άλλη εργαζόμενη.

Ο Τραμπ, που είχε ορίσει τον Τζένσεν Χούανγκ άτυπο σύμβουλο για την AI, έχει εκφράσει επανειλημμένα την υποστήριξή του προς τον πρώην επικεφαλής της Nvidia μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου. «Του μίλησα χθες. Ζει μια κόλαση. Νιώθει κυρίως άσχημα για τη σύζυγό του και την οικογένειά του», δήλωσε χθες στον Στίβεν Σμιθ του τηλεοπτικού δικτύου ESPN, εκτιμώντας ότι ο Χουάνγκ «θα προσγειωθεί στα πόδια του».

«Αυτή η γυναίκα ήταν κατάσκοπος; Δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι, αν όντως αποδειχθεί αυτό, η αποχώρηση του Τζένσεν Χουάνγκ από την Nvidia θα είναι δικαιολογημένη. Εξάλλου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι αυτός που θα πρέπει να αναλάβει τα ηνία της Nvidia είναι ο Τιμ Κουκ. «Τώρα που ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος έχει κάνει φανταστική δουλειά, παραιτήθηκε, υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος που μπορεί να πάρει τη θέση του: ο Τιμ Κουκ της Apple», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Ένας θρύλος αντικαθιστά έναν θρύλο!» πρόσθεσε.

Εκτός από τον Κουκ, έχουν ακουστεί τα ονόματα του Ίαν Μπακ, στελέχους της Nvidia, της Λίσα Σου, επικεφαλής της ανταγωνίστριας εταιρείας AMD, όπως και του Ρενέ Χάας, πρώην στελέχους της Nvidia που σήμερα ηγείται της βρετανικής εταιρείας Arm, ως πιθανών αντικαταστατών του Χουάνγκ.

Πολλοί άλλοι παίζουν σε κορυφαίες Ευρωπαϊκές λίγκες, αλλά και στον αστέρα Τρίπολης (Κουρμπέλης) και τον ΟΦΗ (Αθανασίου). Ο αναπληρωματικός στην Εθνική Δουβίκας έβαλε 3 γκόλ με την Κόμο κόντρα στην Λανς στο Champions League πριν αντικατασταθεί στο 57’. Μιλάμε πλέον για βάθος επιλογών για τον Γιοβάνοβιτς για τους αγώνες με Ολλανδία και Σερβία που έπονται τις επόμενες μέρες.

Το Nations League αντικατέστησε τα άχρωμα και άοσμα φιλικά που έδιναν οι Εθνικές σε προετοιμασία για τις μεγάλες διοργανώσεις. Η καινοτομία της UEFA να το οργανώσει σε επίπεδα δυναμικότητας με κίνητρο όχι μόνο την ίδια την διοργάνωση, αλλά και διάδρομο πρόκρισης σε Euro και Mundial, γέμισε γήπεδα και σαλόνια.

Το μιμήθηκαν κι άλλες Ηπειρωτικές Συνομοσπονδίες. Η ποιότητα των αγώνων του UEFA Nations League υπερείχε αυτών που παίχτηκαν απ’ τις αντίστοιχες Εθνικές στο Mundial το καλοκαίρι στην Αμερική. Το χρονικό διάστημα που κλήθηκαν να αγωνιστούν, δηλαδή στην αρχή της ποδοσφαιρικής σαιζόν αντί με καταπονημένους παίκτες μετά το τέλος της, πιστεύω πως έκανε την διαφορά.

Η Εθνική στο Nations League

Το καινούργιο ταξίδι της δικής μας Εθνικής ξεκίνησε από την Β’ Kατηγορία του Nations League στα χέρια του, ουσιαστικά Έλληνα, Γιοβάνοβιτς. Έκανε την έκπληξη με Αγγλία και Σκωτία για να ανέβει πανάξια στην Α’ Κατηγορία. Ήταν τόσος ο ενθουσιασμός των επιτυχιών που προεξοφλήθηκε η πρόκριση στο Μουντιάλ που, τελικά, η Ομάδα το είδε από την τηλεόραση. Η Εθνική ήταν ακόμη στην εφηβεία…

Στο μεταξύ, οι Ελληνικές σε ιδιοκτησία, αλλά όχι -πλήν του ΟΦΗ- ποδοσφαιριστών, καθρεφτίζουν το επίπεδο του ποδοσφαίρου μας. Μία (AEK) που πασχίζει στο Champions League, δύο (ΟΣΦΠ και ΟΦΗ) που ανταγωνίζονται στο Europa  και τον ΠΑΟ που υπερέχει στο Conference. Σημαδιακά, καθρέφτης και της δυναμικότητας της Εθνικής Ελλάδος.

Είχε πολλά να τους μάθει ακόμη ο Γιοβάνοβιτς ώστε να ενηλικιωθούν. Η εμπιστοσύνη προς το πρόσωπο του από την ΕΠΟ είναι καταλυτική. Αλλά, πρώτα, είχε πολλά ακόμη να μάθει ο ίδιος πριν τους τα διδάξει. Έκανε την ομάδα ευέλικτη ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις κάθε αγώνα ανάλογα με την ποιότητα των αντιπάλων. Η επίθεση παρέμεινε το ατού της. Έκοψε την ανάπτυξη από πίσω λόγο επικινδυνότητας και έστησε πιεστική άμυνα ώστε να βγάζει φαρμακερές αντεπιθέσεις. Έφτιαξε ομάδα με ενθουσιασμό και πάθος, αλλά κυρίως το βάθος που της επιτρέπει να έχει η Ομάδα αντοχή και όλοι τους συμμετοχή και πίστη στο όνειρο.

Από Πέμπτη 12/11  έως Τρίτη 17/11 ολοκληρώνονται οι αγώνες των Ομίλων που οδηγεί στα playoffs προς τα τελικά την Άνοιξη. Ίσως μια ισοπαλία την Παρασκευή στην Ολλανδία να αρκεί. Αν χάσουμε, θα ελπίζουμε η Ολλανδία να κερδίσει ακολούθως την Γερμανία. Θεωρούμε την νίκη επί της Σερβίας την Τρίτη σιγουράκι, αν και έχουμε τη τάση να σκοντάφτουμε στα εύκολα.

Ελλαδάρα βάλε ένα γκόλ, δύο γκόλ, τρία γκο-ο-όλ!

Παράλληλα, αποχώρησε και ο επικεφαλής της SPK, η οποία έχει την ευθύνη εποπτείας της χρηματιστηριακής αγοράς. Ο Ερντογάν προβάλλει τις παραιτήσεις ως ένδειξη της αποφασιστικότητάς του να αποδώσει ευθύνες για το σκάνδαλο, επιχειρώντας να εμφανίσει την παρέμβασή του ως αφετηρία εξυγίανσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η εξέλιξη έχει προκαλέσει θετικές αντιδράσεις σε κύκλους που παρακολουθούν την τουρκική οικονομία, με την προσδοκία ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι παραιτήσεις συνιστούν πραγματική απόδοση ευθυνών ή περιορίζονται σε μια πολιτική διαχείριση της κρίσης.

Έρευνα χωρίς διαφάνεια 

Σύμφωνα με τον Τούρκο αναλυτή Σελίμ Κορού, η μέχρι τώρα εξέλιξη της υπόθεσης δημιουργεί ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η έρευνα. Όπως επισημαίνει, κανένα από τα υψηλόβαθμα πρόσωπα που έχουν βρεθεί μέχρι στιγμής στο επίκεντρο δεν απομακρύνθηκε έπειτα από την αποκάλυψη της εμπλοκής του μέσω ανεξάρτητης ποινικής έρευνας. Αντιθέτως, οι εξελίξεις ακολούθησαν τις αποκαλύψεις δημοσιογράφων και τις καταγγελίες βουλευτών της αντιπολίτευσης.

Παρά το γεγονός ότι η έρευνα αφορά συνολικά 433 υπόπτους, ο Κορού υποστηρίζει ότι δεν επεκτείνεται στα ανώτερα επίπεδα της εξουσίας και δεν χαρακτηρίζεται από διαφάνεια. Αναφέρει, επίσης, ότι τουλάχιστον πέντε προτάσεις της αντιπολίτευσης για τη διενέργεια κοινοβουλευτικής έρευνας έχουν απορριφθεί.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στο γεγονός ότι τα στελέχη που παραιτούνται απευθύνουν στις ανακοινώσεις τους ευχαριστίες και εκφράσεις σεβασμού προς τον Ερντογάν, ζητώντας ουσιαστικά από τον ίδιο να τους απαλλάξει από τα καθήκοντά τους. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν θα αντιμετωπίσουν και ποινικές συνέπειες.

Το ιστορικό των σκανδάλων 

Ο Σελίμ Κορού εντάσσει την υπόθεση σε ένα ευρύτερο μοτίβο πολιτικής διαχείρισης σκανδάλων που, όπως υποστηρίζει, χαρακτηρίζει την Τουρκία κατά τη διάρκεια της 25ετούς κυβέρνησης του AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης). Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρει τις υποθέσεις της περιόδου 2008-2011 που συνδέθηκαν με το δίκτυο των Γκιουλενιστών, την υπόθεση διαφθοράς του 2013, τις καταγγελίες για τα συναλλαγματικά αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας το 2020, μετά την παραίτηση του Μπεράτ Αλμπαϊράκ, καθώς και τις αποκαλύψεις του Σεντάτ Πεκερ το 2022 για φερόμενο κύκλωμα δωροδοκίας γύρω από την SPK.

Κατά την εκτίμησή του, κοινό στοιχείο αυτών των υποθέσεων είναι η απουσία ανεξάρτητων μηχανισμών διερεύνησης και ουσιαστικής λογοδοσίας. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι στο σημερινό τουρκικό πολιτικό σύστημα τα σκάνδαλα αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως προσβολές προς τον ίδιο τον Ερντογάν και όχι ως παραβιάσεις της νομιμότητας και των θεσμικών κανόνων. Έτσι, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ποια πρόσωπα θα επιλέξει να τιμωρήσει ο πρόεδρος, αντί στο κατά πόσο θα αποκαλυφθούν πλήρως οι ευθύνες μέσω μιας ανεξάρτητης διαδικασίας.

Η υπόθεση Ahmet Şık και οι καταγγελίες για συγκάλυψη

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον βουλευτή της αντιπολίτευσης και πρώην δημοσιογράφο Ahmet Şık, ο οποίος επανήλθε στο X δημοσιεύοντας πληροφορίες που, σύμφωνα με τον ίδιο, προέρχονται από πηγές μέσα στο σύστημα. Ο Şık περιγράφει την υπόθεση όχι απλώς ως αποτυχία της χρηματιστηριακής αγοράς και των εποπτικών αρχών, αλλά ως ευρύτερη κρίση διακυβέρνησης.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η SPK είχε εντοπίσει φαινόμενα χειραγώγησης της αγοράς, επέβαλε ένα περιορισμένο πρόστιμο και στη συνέχεια επέτρεψε να περάσει χρονικό διάστημα κατά το οποίο αποχώρησαν από την αγορά πρόσωπα με πολιτικές διασυνδέσεις, ενώ εισήλθαν μικροεπενδυτές.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι στη συνέχεια το υπουργείο Οικονομικών αναγκάστηκε να παρέμβει, προκειμένου να αποτρέψει την περαιτέρω διόγκωση των ζημιών, οι οποίες, σύμφωνα με την εκτίμησή του, κινδύνευαν να φτάσουν τα 100 δισ. δολάρια. Παράλληλα, αφήνει να εννοηθεί ότι υπήρξε παρέμβαση από υψηλότερα κλιμάκια εξουσίας, η οποία εμπόδισε τον υπουργό Οικονομικών Mehmet Şimşek να απομακρύνει τον επικεφαλής της SPK. Στις καταγγελίες του συμπεριλαμβάνει και τον υπουργό Δικαιοσύνης Akın Gürlek, ο οποίος αρνείται τις κατηγορίες και έχει κινηθεί νομικά εναντίον του.

Η υπόθεση έχει αποκτήσει και άλλες διαστάσεις. Σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο Κορού, στενός φίλος του Şık συνελήφθη με κατηγορίες σχετικές με ναρκωτικά, ενώ η σύζυγός του, η οποία εργάζεται εδώ και 18 χρόνια στο Ίδρυμα Heinrich Böll στην Τουρκία, κλήθηκε να αντιμετωπίσει κατηγορίες κατασκοπείας, προτού αφεθεί ελεύθερη.

Ένα σκάνδαλο με ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις

Παρά τη σοβαρότητα της υπόθεσης, ο Κορού εκτιμά ότι το σκάνδαλο δεν πρόκειται να προκαλέσει από μόνο του μια μεγάλη πολιτική ανατροπή στην Τουρκία. Το εντάσσει σε μια περίοδο διαδοχικών κρίσεων, επισημαίνοντας ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πολιτική κινητοποίηση.

Εκείνο που θεωρεί σημαντικότερο είναι όσα αποκαλύπτει η υπόθεση για τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος εξουσίας. Κατά την ανάλυσή του, η συγκέντρωση των κρίσιμων αποφάσεων στο προεδρικό μέγαρο έχει περιορίσει τις δυνατότητες των θεσμών, καθιστώντας τους περισσότερο ευάλωτους σε παρεμβάσεις και εξωτερικές επιρροές.

Παράλληλα, έχει διαμορφωθεί ένα ευρύ δίκτυο γραφειοκρατών, πολιτικών και επιχειρηματιών που δηλώνουν πιστοί στον πρόεδρο Ερντογάν χωρίς όμως να έχουν απαραίτητα ως προτεραιότητα τη διασφάλιση της επιτυχίας του συστήματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης εντείνει την ανάληψη υψηλών ρίσκων από αυτά τα δίκτυα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέες κρίσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμά ότι το προεδρικό μέγαρο έχει πλέον επιλέξει την απομάκρυνση ορισμένων προσώπων και την ανάδειξη νέων στελεχών, τα οποία θα κληθούν να διαχειριστούν τις συνέπειες των προηγούμενων επιλογών. Ωστόσο, θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: εάν η διαχείριση της κρίσης περιοριστεί στην αντικατάσταση προσώπων, χωρίς αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των θεσμών, τότε παρόμοια φαινόμενα μπορεί να επαναληφθούν, όχι μόνο στον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά σε κάθε τομέα όπου λαμβάνονται σύνθετες και υψηλού ρίσκου αποφάσεις.