Η διαπίστωση είναι αυθόρμητη, γιατί πηγάζει από τα κοινωνικά μας πιστεύω και από το μέτρο, που προσδιόρισε ο Αριστοτέλης ως το “μέσον”, με βάση του οποίου θεωρούμε ότι η συμπεριφορά κάποιου το υπερβαίνει και επομένως είναι αλαζονική και άξια σχολιασμού. Τονίζω των επωνύμων, γιατί αυτή προβάλλεται από τα ΜΜΕ και επομένως γίνεται γνωστή και συγκρίσιμη.

Η φράση “καβάλησε το καλάμι” είναι διαχρονική και κατά παλαιότερη εκδοχή σημαίνει ότι κάποιος κάνει κάτι παράξενο και γελοίο, που δεν συνάδει με την ηθική και το κύρος του δηλαδή ένας είδος μη συμβατής κοινωνικής συμπεριφοράς. Στη συνέχεια όμως έφτασε να σημαίνει ότι κάποιος, κατόπιν κάποιας επιτυχίας έστω και ασήμαντης ή αναγνώρισης, άρχισε να συμπεριφέρεται αλαζονικά, όπως περιγράφει ο Δημήτρης Ψαθάς στα ευθυμογραφήματά του για την Μαντάμ Σουσού με την αθάνατη φράση “πτωχέ λαέ”, ως δείγμα κοινωνικής ανωτερότητας, που την προσέδιδε ο τόπος κατοικίας, εξ ου και το κινηματογραφικό έργο “Λαός και Κολωνάκι” κάποτε και τώρα Εκάλη.

Πως οι άνθρωποι καβαλούν το… καλάμι

Φυσικά δεν μιλάμε για συμπεριφορές που χρειάζονται ψυχιατρική εξέταση, αλλά για καθημερινές δημόσιες συμπεριφορές ακόμα και επωνύμων, που δεν είναι δυνατόν να τους κατονομάσουμε, αλλά δίνουν την εντύπωση ότι η κάποια επιτυχία στη ζωή που τους έδωσε η “Αγαθή Τύχη”, τόνωσε περισσότερο από το δέον τον εγωισμό και την αλαζονεία τους ώστε νομίζουν ότι είναι περισσότερο ίσοι από τους άλλους, σύμφωνα με τον G. Orwell στη “Φάρμα των ζώων”.

Ενδεχόμενα όμως η αλαζονική συμπεριφορά να είναι στοχευμένη σαν εργαλείο επιβολής. Το είδαμε στην αλαζονική συμπεριφορά όχι μόνο του Salvator Dali, αλλά και όσων τραβούν επάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας, στο τέλος όμως ο χρόνος ξεκαθαρίζει από το ποίημα του Κ. Καβάφη “Απολλώνιος ο Τυανεύς” «κεραμεούν και φαύλον» από το αληθινό. Επειδή όμως τα πάντα κρίνονται κατά περίπτωση με κανόνες που συνεχώς αλλάζουν είτε κατόπιν εξέλιξης ή επιβάλλονται ακόμα και με νόμο, το μόνο που μένει είναι η υστεροφημία, που για κάποιους αποτελεί ιστορικό γεγονός, όπως η περίπτωση του Αλκιβιάδη ή του Beau Brummell, αλλά για τους περισσότερους δεν τη βρίσκεις ούτε στα ψιλά των εφημερίδων. Πιστεύω όμως, ότι τους περισσότερους δεν τους ενδιαφέρει η υστεροφημία, αλλά μόνο πως θα τη “βγάλουν” καλά αναλώμασι άλλων.

Πιο ενδιαφέρον είναι το πώς προήλθε η παραπάνω φράση. Κατά την ιστορική εκδοχή, που αναφέρει ο Πλούταρχος: Ο Βασιλιάς της Σπάρτης Αγησίλαος παίζοντας με τα μικρά παιδιά του στις όχθες του Ευρώτα καβάλησε ένα καλάμι και έκανε τον ιππέα. Τον είδε κάποιος και διέδωσε στη Σπάρτη, ότι ο Βασιλιάς έπαιζε παιχνίδια, που δεν ταιριάζουν με το κύρος του. Η ιστορία αυτή ταιριάζει με τη πρώτη εκδοχή, για τη μεταγενέστερη όμως εκδοχή, νομίζω, ότι προήλθε από την εξής ιστορία:

Τα παλιά χρόνια, όταν γίνονταν γάμος με το ζευγάρι από διαφορετικά χωριά, ο γάμος γίνονταν στο ένα χωριό όπου έρχονταν οι καλεσμένοι από το άλλο χωριό. Σε ένα τέτοιο γάμο πρώτοι ήλθαν στο χωριό αυτοί που ήταν καβάλα σε άλογο, μετά αυτοί σε μουλάρι, μετά σε γαϊδούρι, μετά εμφανίζεται κάποιος καβάλα σε ένα καλάμι. Τον ρωτούν “καβάλα σε καλάμι έρχεσαι” και τους απαντά “που να δεις τους άλλους που έρχονται πιο πίσω με τα πόδια”. Την εκδοχή αυτή τη προτιμώ, γιατί ταιριάζει με την ιδιοσυγκρασία μας και αναδεικνύει την αλαζονεία κάποιων από ασήμαντες επιτυχίες.

Η φράση χρησιμοποιείται και με προστακτική μορφή “Κατέβα ή ξεκαβαλήκεψε το καλάμι”! Χρησιμοποιείται επίσης η φράση ίππευσε “καβάλησε” τον Πήγασο, που μεταφορικά είναι το άλογο της ποίησης, αναφέρεται στη περίπτωση που κάποιος απλά νομίζει, ότι είναι μεγάλος ποιητής, τον έχει καταλάβει ποιητικός οίστρος και απαγγέλλει τα ποιήματά του κυρίως παλιότερα σε συναναστροφές, που ήταν ασκήσεις αμοιβαίου ομαδικού μαζοχισμού.

Μια τέτοια ενέργεια θα έχει ίσο βάρος και αξία με την έμφαση που δόθηκε από τον Καποδίστρια στην αγροτική ανάπτυξη, την ίδρυση της πλέον ανενεργού Υγειονομικής Σχολής από τον Βενιζέλο και την αποτυχημένη προσπάθεια του Καραμανλή να την αποκαταστήσει αλά γαλλικά. Μια πρόταση όμως από ανθρώπους που δεν ανήκουν πουθενά έχει λίγες πιθανότητες να ακουστεί και να υλοποιηθεί.

Η ακαδημαϊκή μου πορεία περιλαμβάνει τόσο τη βιοϊατρική μηχανική και τεχνολογία όσο και τη δημόσια υγεία. Με βάση την εμπειρία μου στην Αμερική, την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, πιστεύω ότι και τα δύο πεδία απαιτούν πιο αυστηρή μεταπτυχιακή εκπαίδευση. Όσον αφορά τη βιοϊατρική μηχανική στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, μια φιλοσοφική πλατφόρμα εποπτείας είναι υποχρεωτική. Σχετικά με τη δημόσια υγεία, ένα σημείο εκκίνησης είναι η λογοδοσία στη σχετική λήψη αποφάσεων.

Ένα άλλο σημείο εκκίνησης συμβατό με την παρούσα επιστολή, θα ήταν μια συζήτηση σχετικά με την επικοινωνία, τη μετα-επικοινωνία και την ηθική στον τομέα της υγείας, ξεκινώντας με την μετά από πληροφότηση – ενημερωμένη συναίνεση μεταξύ του παρόχου φροντίδας και του ασθενούς και την υγειονομική και τεχνολογική γραμματοσύνη του Ελληνικού πληθυσμού.

Αυτό το σύντομο μήνυμα είναι η δική μου απάντηση και συμμετοχή στη συζήτηση που ακολουθεί τον ξαφνικό και τραγικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη. Κάνω παράλληλα, κάποια υπόμνηση για το κλείσιμο από τη Βουλή της Υγειονομικής Σχολής, ενός ιδρύματος αφιερωμένου στην πρόληψη.

Με αφορμή τον θάνατο του Μαζωνάκη… 

Για να συνδέσω τις δύο εντελώς διαφορετικές καταστάσεις, προτείνω ότι ο πρόσφατος θάνατος ενός τραγουδιστή του Μαζωνάκη, ο οποίος βρέθηκε παγιδευμένος μεταξύ ιδιωτικής και δημόσιας ιατρικής φροντίδας μπορεί να χρησιμεύσει ως καταλύτης για την αναβίωση της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα και για την ενίσχυση της λογικής και τη μείωση του τσαρλατανισμού στο χώρο της υγείας. Μοιράζω τις σκέψεις μου προς διευκόλυνση της συζήτησης και αλλαγή προς το καλύτερο.

Θα ήταν καλό η συζήτηση να είναι σωστά και κεντρικά επικεντρωμένη στην προβληματική περιοχή και να μην εξελιχθεί σε κουβεντούλα που οδηγεί το θέμα μακριά από τον πραγματικό στόχο. Θα ήταν άσχημο αν η συζήτηση παραβλέπει την επαναλειτουργία της σχολής Δημόσιας Υγείας, και το πρώτο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Ελλάδα που σχετίζεται με την πρόληψη της υγείας του πληθυσμού και απαιτεί ιατρικό πτυχίο για την εισαγωγή κάθε ενδιαφερόμενου υποψηφίου.

Θα ήταν καλό αν η σχετική συζήτηση ενθαρρύνει την αξιολόγηση και αναδεικνύει τον στόχο της αριστείας, καθώς αποκαλύπτει τα κενά και τις γκρίζες ζώνες στον σημερινό τομέα υγείας, επιτρέποντας στις ελληνικές αρχές να βάλουν το κάρο μπροστά από το άλογο. Η ανάπτυξη μιας φιλοσοφίας για την υγεία θα ήταν ένα έξυπνο όπλο.

Και στα νέα, υπάρχουν και καλές ειδήσεις, όπως η πρόσφατη βελτίωση της ελληνικής οικονομίας. Τον ερχόμενο χειμώνα της δυσαρέσκειας, η εθνική οικονομία μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών τροφίμων και ενέργειας, καθώς και των ιογενών λοιμώξεων σε συνδυασμό με τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία από τη ρύπανση που προκάλεσαν οι πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2026.

Αυτές οι πιέσεις κάνουν την ανάγκη για πρόληψη, ισχυρές δομές δημόσιας υγείας και σαφή λογοδοσία ιδιαίτερα επείγουσα. Είναι ντροπή να διαβάζεις φράσεις όπως “αποκαλύφθηκε το χάος στην υγεία”. Ήδη καταναλώνεται φοβερή ενέργεια από το ξαφνικά και που προκαλεί καχυποψία ενώ δεν πάει πουθενά εκτός προς περαιτέρω αποδυνάμωση του χώρου υγείας.

Ο δρόμος προς τις ερχόμενες εκλογές δεν φαίνεται ότι θα είναι ευθύς, αλλά γεμάτος λακκούβες, πλακοστρωμένος με διαφωνίες. Οι ψηφοφόροι θα κληθούν να αναλάβουν περισσότερη προσωπική ευθύνη για την υγεία τους και όχι μόνο. Και αυτό χωρίς η κυβέρνηση να έχει δώσει ανάλογη προσοχή ούτε στην υγειονομική παιδεία, ούτε στην υγειονομική γραμματοσύνη των πολιτών και έχοντας απορρίψει την Υγειονομική Σχολή, διεθνώς αναγνωρισμένο ίδρυμα για μεταπτυχιακές σπουδές, έρευνα και εξυπηρέτηση του κράτους.

Κενά στον χώρο της υγείας

Μετά από εννιά δεκαετίες η Υγειονομική Σχολή σβήστηκε σε μια νύχτα. Υπάρχει όμως και καλή είδηση. Λόγω του ξαφνικού θανάτου (αποφεύξιμου ή όχι) του δημοφιλούς τραγουδιστή, ξεκίνησε ξαφνικά μια διαδικασία αποκάλυψης των κενών και των ασαφειών στον τομέα της υγείας. Όταν η ευθύνη (επαγγελματική, θεσμική, πολιτική, οικονομική, κοινωνική) που σχετίζεται με την υγεία πηγάζει από διαφορετικά κέντρα, όταν κάτι πάει στραβά η λογοδοσία μπορεί να αποτύχει. Στη περίπτωση που χάνονται ζωές…

Σαφώς η νοοτροπία και οι σκέψεις για την υγεία και την πρόληψη ασθενειών έχουν υποβαθμιστεί και οι σχετικές πρακτικές έχουν επιδεινωθεί με την κατάργηση της θέσης στον τομέα της υγείας του αξιολογητή υγείας, καθώς και με σιωπηλή συμβιβαστική συναίνεση μεταξύ των τριών μεγάλων πολιτικών κομμάτων για να δοθεί η εκπαίδευση και η αξιολόγηση υγείας στις ιατρικές ενώσεις.

Η απουσία της Σχολής από τον Ελληνικό Χάρτη Υγείας υπονομεύει την ανάπτυξη της δημόσιας υγείας σε μια εποχή δημογραφικής κάμψης, αυξανόμενης βίας και εγκληματικότητας ενώ ιατρικές πράξεις βρίσκονται πιο πολύ στην αγορά και η φροντίδα των ασθενών γίνεται όλο και περισσότερο εμπορικό αγαθό που διαφημίζεται χωρίς έλεγχο. Καθώς η Σχολή παρουσίασε τη Συμφωνία ASPHER της Αθήνας (Athens ASPHER Accord) και οργάνωνε διδακτορικά, ήδη η κατάρρευσή της σχεδιάστηκε, με τους Εφιάλτες να κινούνται μπρος-πίσω μεταξύ των Υπουργείων Υγείας και Παιδείας.

Το βελούδινο κανόνι

Κατά τη γνώμη μου, η Ελλάδα αποδυνάμωσε αυτή την ικανότητα όταν η Βουλή κατήργησε την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας το 2019. Επί εννέα δεκαετίες, η Σχολή στήριξε τη μεταπτυχιακή εκπαίδευση, την έρευνα, τη διεθνή ανταλλαγή γνώσεων και τις υπηρεσίες που αποσκοπούν στην πρόληψη των ασθενειών και την προαγωγή της υγείας.

Η κατάργηση του βελούδινου κανονιού του Ελευθέριου Βενιζέλου αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο σοβαρού δημόσιου διαλόγου: ποιες δομές ανέλαβαν τις λειτουργίες της και ποια τεχνογνωσία ενδέχεται να χάθηκε; Πέρα από αυτά, η δύσκολη άνοδος και η ρουσφετολογική πτώση της Υγειονομικής Σχολής έπρεπε ήδη να είχε γίνει μια μελέτη περίπτωσης για τους πολιτικούς, νόμος και τάξη, νόμος με σκοπό; Δηλαδή η συχνά αναφερόμενη νομιμότητα και κοινωνικός σκοπός.

Η χώρα χρειάζεται επίσης να εξετάσει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις για την αξιολόγηση της υγείας και ποιος λογοδοτεί γι’ αυτές. Όταν οι επαγγελματικές, θεσμικές και πολιτικές ευθύνες κατανέμονται σε πολλούς φορείς, μπορεί να προκύψουν κενά και να χαθεί η λογοδοσία.

Παράλληλα, οι ασθενείς αντιμετωπίζουν όλο και συχνότερα τις υπηρεσίες υγείας ως προϊόντα που προωθούνται στην αγορά. Ένα ισχυρότερο σύστημα δημόσιας υγείας θα επένδυε στην υγειονομική παιδεία, την ανεξάρτητη αξιολόγηση, την πρόληψη και την ετοιμότητα, παράλληλα με την κλινική περίθαλψη.

Ο δημόσιος διάλογος

Ο τραγικός θάνατος του τραγουδιστή Μαζωνάκη, έστρεψε την προσοχή σε πιθανά κενά μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων υπηρεσιών υγείας. Οι πληροφορίες σχετικά με τη θεραπεία του, συμπεριλαμβανομένων των ισχυρισμών για ένα φάρμακο, απαιτούν προσεκτική εξέταση από τις αρμόδιες αρχές. Δεν πρέπει να προεξοφλούνται ούτε τα πραγματικά περιστατικά ούτε οποιαδήποτε αιτιώδης σχέση.

Ο δημόσιος διάλογος οφείλει να επικεντρωθεί στις διαδικασίες, τον συντονισμό και την εποπτεία που θα μπορούσαν να αποτρέψουν παρόμοιες αστοχίες, αντί να περιοριστεί σε εικασίες για μια μεμονωμένη περίπτωση. Για την ευθυγράμμιση της υγειονομικής περίθαλψης με τις ανάγκες στη υγεία του πληθυσμού υπό την ομπρέλα και των εθνικών οικονομικών συμφερόντων που πραγματικά στηρίζουν το σπίτι μας, χρειάζεται ένας νέος οδηγός με πιο στοχευμένες παρεμβάσεις και επενδύσεις στη φιλοσοφία της ευημερίας. Μια τέτοια αναδιοργάνωση είναι ριψοκίνδυνη υπόθεση, αλλά αυτή είναι άλλη ιστορία.

Ο διάλογος αυτός θα πρέπει επίσης να επανεξετάσει τη συμβολή της Σχολής, συμπεριλαμβανομένου του πρώιμου μεταπτυχιακού της προγράμματος στην πρόληψη και την υγεία του πληθυσμού για πτυχιούχους Ιατρικής, καθώς και του ρόλου της στη Συμφωνία της Αθήνας του ASPHER. Η κληρονομιά που συνδέεται με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τη Σχολή πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από μια ανάμνηση.

Ελπίζω η σημερινή συγκυρία να οδηγήσει σε μια διαφανή αξιολόγηση όσων χρειάζεται να αποκαταστήσει η Ελλάδα, ώστε η πρόληψη και η δημόσια υγεία να λάβουν την προσοχή που τους αξίζει. Η ενίσχυση της πρόληψης και της ετοιμότητας, χρειάζονται μαρτυρίες με προστασία εδώ και τώρα σε εποχή που οι θεραπευτικές επιλογές αυξάνονται και η δημόσια υγεία μειώνεται ως υπηρεσία προς την κοινωνία και μηδενίζεται στη πολιτική νοοτροπία και όχι μόνο.

Σύμφωνα με όσα έχει υποστηρίξει ο Μπασάκ, το 2021, μετά από καταγγελία του Κασίμ Γκαρίπογλου σχετικά με φερόμενη υπεξαίρεση περίπου 30 εκατ. δολαρίων από την εταιρεία GKFX, οι αρχές φέρεται να εντόπισαν μια πολύ μεγαλύτερη χρηματική διαδρομή, ύψους περίπου 350 εκατ. δολαρίων, μεταξύ της GKFX και των εταιρειών Tera Yatırım, Asko και Venbey.

Ο Μπασάκ έχει αναφέρει ότι μέρος αυτής της διακίνησης χρημάτων γινόταν ακόμη και μέσα σε τσάντες και βαλίτσες. Το βασικό ερώτημα που, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέμενε τότε ήταν η προέλευση των πολύ μεγαλύτερων ποσών, η διαδρομή που ακολούθησαν και οι τελικοί αποδέκτες τους.

Η Tera Yatırım είναι εταιρεία επενδυτικών υπηρεσιών και χρηματιστηριακής διαμεσολάβησης, ενώ η Tera Portföy Yönetimi είναι ξεχωριστή εταιρεία διαχείρισης χαρτοφυλακίων, η οποία δραστηριοποιείται στη δημιουργία και διαχείριση επενδυτικών funds. Επομένως, οι εταιρείες που εμφανίζονται στη χρηματική διαδρομή του 2021 δεν πρέπει να συγχέονται με τα funds που βρέθηκαν στο επίκεντρο της μεγάλης έρευνας του 2026. Η ίδια η SPK, άλλωστε, στις αποφάσεις της διακρίνει τις εταιρείες Tera Yatırım και Tera Portföy από τα επενδυτικά funds.

Ο Μπασάκ έχει υποστηρίξει ακόμη ότι το 2021 δημιουργήθηκε ένα κλειστό επενδυτικό fund που συνδεόταν με τον Εμρέ Τεζμέν και περίπου ακόμη δώδεκα άτομα. Η χρονική σύμπτωση των γεγονότων αποτελεί ζήτημα που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πρέπει να εξεταστεί εκ νέου από τις αρχές και δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη ενιαίου σχεδίου.

Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι είχε προειδοποιήσει τις αρμόδιες αρχές και ότι στη συνέχεια συνελήφθη δύο φορές, έπειτα από καταγγελία του Τεζμέν. Οι καταγγελίες και οι ισχυρισμοί του αποτελούν σήμερα μέρος της συζήτησης για το εάν η έρευνα θα πρέπει να επιστρέψει στις χρηματικές διαδρομές που είχαν εντοπιστεί πέντε χρόνια νωρίτερα.

Η εκκαθάριση των funds

Το 2026, το επίκεντρο της έρευνας μετακινήθηκε σε μια σειρά εταιρειών του χρηματοπιστωτικού και επενδυτικού τομέα, μεταξύ των οποίων η Tera Yatırım, η Tera Portföy, η Pusula Portföy, η Hedef Holding, η Atlas Portföy, η A1 Capital, η Pardus Portföy και η Bulls Yatırım.
Στις 19 Αυγούστου, εισαγγελική επιστολή προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) έφερε στο προσκήνιο ύποπτες κινήσεις σε συγκεκριμένες μετοχές, με ορισμένες από αυτές να έχουν καταγράψει αυξήσεις που έφταναν περίπου έως και το εκατονταπλάσιο.

Στις 9 Σεπτεμβρίου έγινε γνωστό ότι η Tera Yatırım βρισκόταν σε συζητήσεις για την απόκτηση της Pusula. Στις 13 Σεπτεμβρίου παραιτήθηκε το διοικητικό συμβούλιο της Pusula και στις 14 Σεπτεμβρίου συνελήφθη ο Μουχαμέτ Γιαρίζ. Η κρίσιμη απόφαση ήρθε στις 17 Σεπτεμβρίου.

Η SPK διέταξε την εκκαθάριση 131 επενδυτικών funds που είχαν δημιουργηθεί από7 εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίων. Τα funds αφορούσαν 455.758 επενδυτές. Το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που συνδέονταν με τα funds υπολογίστηκε περίπου στα 18 δισ. δολάρια, με ορισμένες εκτιμήσεις να το ανεβάζουν ακόμη υψηλότερα. Η εκκαθάριση των funds της Tera ανατέθηκε στην İş Bankası, ενώ για τα funds των υπόλοιπων εταιρειών ανέλαβε η Ziraat Bankası. Η αρχική περίοδος εκκαθάρισης ορίστηκε σε τρεις μήνες και στη συνέχεια παρατάθηκε σε έξι.

Η έρευνα διευρύνεται

Η εισαγγελική έρευνα επεκτάθηκε γρήγορα. Μεταξύ των προσώπων που συνελήφθησαν ήταν ο Εμρέ Τεζμέν, ο Σερντάρ Τουρχάν, ο Αλπέρ Οζτούρκ, ο Εμρέ Αλκίν και ο Κερέμ Αλκίν. Ο Αλκίν είχε διατελέσει πρέσβης της Τουρκίας στον ΟΟΣΑ, ενώ στο μικροσκόπιο βρέθηκε και ο Ερκάν Κιλιμτζί, πρώην αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Tera.

Παράλληλα, η MASAK διεύρυνε την εξέταση των οικονομικών στοιχείων της Pusula Finans Holding, της Tera Yatırım, της Hedef Holding και της Bulls Yatırım, καθώς και συνδεδεμένων εταιρειών και θυγατρικών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε μεταφορές χρημάτων και κρυπτονομισμάτων στο εξωτερικό από το 2024 και μετά, αλλά και στα στοιχεία για τους κατόχους των funds πριν από τη σύνδεσή τους με το σύστημα TEFAS.

Στις 24 Σεπτεμβρίου οι αρχές προχώρησαν σε κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων, μεταξύ των οποίων δύο ιδιωτικά αεροσκάφη και ένα πολυτελές σκάφος, συνολικής εκτιμώμενης αξίας περίπου 1,8 δισ. λιρών. Παράλληλα, εξετάστηκαν πολυτελή αυτοκίνητα που συνδέονταν με τον Μουχαμέτ Γιαρίζ. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε ότι είχαν δεσμευτεί συνολικά 387,46 εκατ. λίρες. Από αυτά, περίπου 105 εκατ. λίρες συνδέονταν με τον Γιαρίζ, ενώ για περίπου 257 εκατ. λίρες εξεταζόταν απόπειρα μεταφοράς μέσω της Tera Portföy και της QNB. Οι αρχές εξέτασαν επίσης αναφορές για μετακινήσεις περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.

Τουρκικά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι σκάφη που συνδέονταν με τον Γιαρίζ μεταφέρθηκαν παράνομα στη Ρόδο και ελλιμενίστηκαν στη νέα μαρίνα. Παράλληλα, μετά τη διαρροή της εισαγγελικής επιστολής της 19ης Αυγούστου, τέθηκαν στο μικροσκόπιο συγκεκριμένες χρηματικές μεταφορές. Μία ακόμη χρηματική διαδρομή που εξετάζεται αφορά τον Ισμέτ Ογκιούτ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, από την 1η Ιουλίου έως τις 16 Σεπτεμβρίου καταγράφηκε σημαντική εκροή χρημάτων από funds στο όνομά του. Η προέλευση και ο προορισμός των χρημάτων, καθώς και οι τελικοί δικαιούχοι τους, αποτελούν αντικείμενο έρευνας, ενώ εξετάζεται επίσης εάν υπάρχει οποιαδήποτε σχέση με τον αδελφό του, Ενσάρ Ογκιούτ, πρώην βουλευτή του CHP.

Η έρευνα κλιμακώθηκε μέσα στις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου, με διαδοχικές συλλήψεις και μέτρα σε βάρος περιουσιακών στοιχείων δεκάδων φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και funds. Παράλληλα, η επιχείρηση διευρύνθηκε σε εταιρείες που συνδέονται με την υπόθεση, ενώ μετά από νέα αξιολόγηση των στοιχείων ήρθησαν τα μέτρα δέσμευσης για μέρος των εταιρειών και των funds που είχαν αρχικά συμπεριληφθεί στην έρευνα.

Η υπόθεση της κυβερνητικής υψηλόβαθμης Καγιά

Μέσα σε αυτή την χιονοστιβάδα, ιδιαίτερη πολιτική διάσταση απέκτησε η υπόθεση της πρώην υπουργού Οικογένειας και Κοινωνικών Πολιτικών και αντιπροέδρου του AKP, Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά. Οι καταγγελίες για τις συναλλαγές της Καγιά στις μετοχές της εταιρείας Özata Denizcilik ήρθαν στο προσκήνιο έπειτα από δημόσιες καταγγελίες στελεχών του YENİ Parti (Οζγκιούρ Οζέλ).

Ο εκπρόσωπος του κόμματος, Ζεϊνέλ Εμρέ, παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Καγιά και ο σύζυγός της, Ιλιάς, είχαν επενδύσει συνολικά περίπου 163,046 εκατ. λίρες στις μετοχές της Özata Denizcilik τον Απρίλιο του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Εμρέ, η ίδια η Καγιά φέρεται να αγόρασε 250.000 μετοχές στην τιμή των 255 λιρών, επενδύοντας περίπου 63,359 εκατ. λίρες. Ο σύζυγός της φέρεται να αγόρασε 155.000 μετοχές στην ίδια περίπου τιμή, επενδύοντας περίπου 99,687 εκατ. λίρες.

Ο Εμρέ υποστήριξε ότι οι μετοχές πωλήθηκαν τον Σεπτέμβριο στην τιμή των 4.482 λιρών. Με βάση τους υπολογισμούς που παρουσίασε, η Καγιά φέρεται να απέσυρε περίπου 1,344 δισ. λίρες, ενώ ο σύζυγός της περίπου 826 εκατ. λίρες. Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο εκπρόσωπος του YENİ Parti, το ζεύγος επένδυσε περίπου 163,046 εκατ. λίρες και εισέπραξε περίπου 2,17 Δισ. λίρες.
Οι καταγγελίες επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα στον χρόνο των συναλλαγών, καθώς η άνοδος της μετοχής είχε προηγηθεί της μεγάλης αναταραχής στις αγορές στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Ο Εμρέ υποστήριξε ότι η χρονική συγκυρία δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το εάν υπήρχε προηγούμενη πληροφόρηση. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτέλεσαν αντικείμενο δημόσιας και θεσμικής διερεύνησης. Η Καγιά δεν απάντησε δημοσίως επί της ουσίας στις συγκεκριμένες καταγγελίες. Στις 26 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε την παραίτησή της από όλα τα κομματικά αξιώματα, ζητώντας από τον Ερντογάν να την απαλλάξει από τα καθήκοντά της, ώστε οι ισχυρισμοί που αφορούν το πρόσωπό της να διερευνηθούν ανεξάρτητα. Ο Ερντογάν έκανε δεκτή την παραίτηση.

Στη δήλωσή της, η Καγιά ανέφερε ότι τις τελευταίες ημέρες είχαν διατυπωθεί ισχυρισμοί και αξιολογήσεις που αφορούσαν το πρόσωπό της και ότι ο πρόεδρος και γενικός πρόεδρος του AKP είχε εκφράσει την άποψη πως, ανεξάρτητα από το ποιος αφορά τους ισχυρισμούς, αυτοί πρέπει να διερευνηθούν σε όλες τους τις διαστάσεις.

Η ίδια ανέφερε ότι θεωρεί απαραίτητο να διαλευκανθούν οι ισχυρισμοί χωρίς να παραμείνει καμία αμφιβολία και τόνισε ότι η πολιτική ευθύνη δεν περιορίζεται στη νομική ευθύνη, αλλά περιλαμβάνει, όταν χρειάζεται, και την πολιτική και συνειδησιακή ευθύνη.
Για τον λόγο αυτό, όπως δήλωσε, θεώρησε απαραίτητο να αναλάβει πολιτική ευθύνη και να ζητήσει την απαλλαγή της από όλα τα κομματικά αξιώματα, ώστε η θέση που κατείχε να μην αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης και η έρευνα να συνεχιστεί ανεξάρτητα.

2,2 δισ. λίρες και «αποτελεσματική μεταμέλεια»

Η υπόθεση πήρε νέα τροπή στις 29 Σεπτεμβρίου, όταν έγινε γνωστό ότι η Καγιά και ο σύζυγός της φέρεται να επέστρεψαν περίπου 2,2 δισ. λίρες, μεταφέροντας το ποσό σε τραπεζικό λογαριασμό που τους υπέδειξε το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών. Το ποσό συνδέεται με τα χρήματα που φέρεται να προέκυψαν από τις συναλλαγές στις μετοχές της Özata Denizcilik. Η εξέλιξη αυτή ήρθε λίγες ημέρες μετά την παραίτηση της Καγιά και ενώ η SPK (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς) είχε ήδη προχωρήσει σε ξεχωριστή απόφαση για τις συναλλαγές στην ίδια μετοχή.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, η SPK είχε αποφασίσει να υποβάλει μήνυση σε 11 πρόσωπα για συναλλαγές στην αγορά της Özata Denizcilik, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν ο Εμρέ Τεζμέν, ο Ερντίν Οζέλ, ο Εμίρ Μουνίρ Σαρπινέρ, ο Κερέμ Αλκίν, ο Καντίρ Μποϊ και ο Αμπντουλκαντίρ Οζκάν. Η Καγιά και ο σύζυγός της δεν περιλαμβάνονταν στη συγκεκριμένη λίστα.

Στην ίδια απόφαση της SPK αναφερόταν η δυνατότητα εφαρμογής της διάταξης περί «αποτελεσματικής μεταμέλειας», βάσει νόμου για τις κεφαλαιαγορές. Σύμφωνα με τη σχετική πρόβλεψη, τα πρόσωπα στα οποία αφορά η απόφαση μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να καταβάλουν εντός 15 ημερών ποσό τουλάχιστον 500.000 λιρών και ίσο με το διπλάσιο του οφέλους που απέκτησαν ή προκάλεσαν να αποκτηθεί, προκειμένου να υπαχθούν στη συγκεκριμένη διάταξη. Η SPK δημοσιοποίησε μάλιστα και τον λογαριασμό του υπουργείου Οικονομικών στον οποίο προβλέπεται η καταβολή.

Το ερώτημα των 4,4 δισ. λιρών

Πάνω σε αυτή τη διάταξη στηρίχθηκε η νέα παρέμβαση του αντιπροέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του YENİ Parti, Γκιοκχάν Γκιουνάιντιν. Ο Γκιουνάιντιν υποστήριξε ότι, ενώ η SPK είχε κατονομάσει 11 πρόσωπα για τα οποία κινήθηκε η διαδικασία υποβολής μήνυσης σχετικά με τις συναλλαγές της Özata Denizcilik, η Καγιά και ο σύζυγός της δεν περιλαμβάνονταν στη συγκεκριμένη λίστα. Έθεσε έτσι το ερώτημα για ποιο λόγο το ζεύγος δεν συμπεριλήφθηκε στη διαδικασία, ενώ στη συνέχεια έγινε γνωστό ότι επέστρεψε περίπου 2,2 δισ. λίρες.

Ο ίδιος έθεσε και δεύτερο ερώτημα: Εάν το ποσό που αποδίδεται στο ζεύγος ως όφελος είναι περίπου 2,2 δισ. λίρες, τότε, σύμφωνα με την ερμηνεία του ίδιου για τη διάταξη περί αποτελεσματικής μεταμέλειας, το ποσό που θα αντιστοιχούσε στο διπλάσιο θα ήταν περίπου 4,4 δισ. λίρες.

Η θέση αυτή του Γκιουνάιντιν αφορά την ερμηνεία και την εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης στην υπόθεση της Καγιά. Η SPK έχει πράγματι αναφέρει στη σχετική απόφασή της την καταβολή του διπλάσιου του οφέλους για την εφαρμογή του άρθρου 107/3, αλλά η απόφαση της 25ης Σεπτεμβρίου αφορούσε συγκεκριμένα τα πρόσωπα που περιλαμβάνονταν στη σχετική διαδικασία και όχι την Καγιά.
Έτσι, το ερώτημα που τίθεται πλέον δημόσια είναι εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις η επιστροφή των περίπου 2,2 δισ. λιρών από την Καγιά και τον σύζυγό της συνδέεται με τη συγκεκριμένη διάταξη και ποια θα είναι η επίδρασή της στην περαιτέρω έρευνα.

Από το 2021 έως τα 2,2 δισ. του 2026

Η υπόθεση που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των τουρκικών κεφαλαιαγορών εκτείνεται έτσι σε μια διαδρομή πέντε ετών: Από τις χρηματικές ροές περίπου 350 εκατ. δολαρίων που είχαν εντοπιστεί το 2021 μεταξύ της GKFX και των εταιρειών Tera Yatırım, Asko και Venbey, μέχρι τις εξελίξεις του 2026 στις αγορές, την έρευνα για τις εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίων και τα funds, την εκκαθάριση 131 funds και την προστασία των συμφερόντων 455.758 μοναδικών επενδυτών.

Στην πορεία, οι αρχές έχουν προχωρήσει σε συλλήψεις, δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, ελέγχους εταιρειών και funds και έρευνες για μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα, η άρση των δεσμεύσεων για 46 εταιρείες και 19 funds στις 28 Σεπτεμβρίου έδειξε ότι τα μέτρα επανεξετάζονται, καθώς η έρευνα εξελίσσεται…

Στο πολιτικό σκέλος, οι καταγγελίες του YENİ Parti για τις συναλλαγές της Καγιά, η παραίτησή της από τα κομματικά αξιώματα και, πλέον, η επιστροφή περίπου 2,2 δισ. λιρών προσθέτουν ένα νέο κεφάλαιο στην υπόθεση. Το τελευταίο ερώτημα αφορά πλέον όχι μόνο το ύψος των χρημάτων που επιστράφηκαν, αλλά και το πώς θα αξιολογηθεί η συγκεκριμένη καταβολή στο πλαίσιο της έρευνας και της νομοθεσίας για τις κεφαλαιαγορές.

Ο Γκιουνάιντιν υποστηρίζει ότι, εφόσον εφαρμοστεί η διάταξη περί αποτελεσματικής μεταμέλειας με βάση όφελος 2,2 δισ. λιρών, θα προέκυπτε ποσό 4,4 δισ. λιρών. Η SPK, από την πλευρά της, έχει ήδη καθορίσει στη δική της απόφαση τη διαδικασία του διπλάσιου ποσού για τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη απόφαση.

Η υπόθεση φτάνει στον Ερντογάν

Το μέγεθος της υπόθεσης αποτυπώνεται πλέον και στο γεγονός ότι στις 29 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος Ερντογάν συγκάλεσε σύσκεψη με το οικονομικό επιτελείο και τους επικεφαλής των αρμόδιων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών, με αντικείμενο τις εξελίξεις στην αγορά των funds και τα επόμενα βήματα. Η συνάντηση ολοκληρώθηκε έπειτα από περίπου δυόμισι ώρες.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές, εξετάστηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στις αγορές, τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν κατά πιθανών κερδοσκοπικών ενεργειών, η προστασία της λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τα διοικητικά και νομικά βήματα που θα ακολουθήσουν.

Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, κατά την οποία ο Ερντογάν είχε δηλώσει ότι όσοι διαπιστωθεί ότι προχώρησαν σε ενέργειες που διατάραξαν την αγορά μέσω των funds θα λογοδοτήσουν ενώπιον του νόμου και ότι η διαδικασία εκκαθάρισης των funds που έκλεισαν συνεχίζεται με προσοχή. Παράλληλα, είχε ανακοινώσει ότι θα συναντηθεί με το οικονομικό επιτελείο και τους επικεφαλής των αρμόδιων θεσμών, για να αξιολογηθούν τα επόμενα μέτρα.

Στο μεταξύ, ενόψει της επανέναρξης των εργασιών της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης την 1η Οκτωβρίου, έχει τεθεί στο δημόσιο διάλογο και το ενδεχόμενο συγκρότησης κοινοβουλευτικής-Εξεταστικής Επιτροπής για την υπόθεση, εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ των πολιτικών κομμάτων. Το ενδεχόμενο αυτό αναφέρθηκε ως πιθανό από κυβερνητικές πηγές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ληφθεί σχετική οριστική απόφαση.

Έτσι, στις 29 Σεπτεμβρίου η υπόθεση έχει πλέον περάσει από την αρχική έρευνα για συγκεκριμένες χρηματικές διαδρομές και συναλλαγές σε ένα πολύ ευρύτερο πεδίο: 131 funds, 455.758 επενδυτές, δεκάδες συλλήψεις, έρευνες για μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό, δεσμεύσεις και άρσεις δεσμεύσεων περιουσιακών στοιχείων, αλλά και κυβερνητική σύσκεψη για τα επόμενα διοικητικά και νομικά μέτρα.

Πολιτική “ομπρέλα” Μπαχτσελί σε Ερντογάν

Ο πρόεδρος του συγκυβερνώντος Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), Ντεβλέτ Μπαχτσελί, εξέδωσε γραπτή ανακοίνωση σχετικά με την έρευνα που διεξάγει η Εισαγγελία Κωνσταντινούπολη . Ο Μπαχτσελί, υπενθυμίζοντας τις δηλώσεις των αρμόδιων για την οικονομία αξιωματούχων, καθώς και του προέδρου Ερντογάν, ανέφερε ότι έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα που απαιτούν οι αγορές, ότι δεν υπάρχει κίνδυνος που να έχει μεταδοθεί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την προστασία των μικροεπενδυτών.

Ο Μπαχτσελί υποστήριξε ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία σημειώνει πρόοδο στην οικονομία, τη διπλωματία και την πολιτική, βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες από όσους επιδιώκουν να διαταράξουν την ηρεμία. Αναφερόμενος στη συζήτηση για την “κρίση των funds”, δήλωσε:

«Δεν περνά απαρατήρητη η προσπάθεια να υπονομευθεί το κλίμα στο οποίο αυξάνεται η εμπιστοσύνη στην τουρκική οικονομία και να μετατραπούν αυτές οι εξελίξεις σε εκστρατεία με στόχο την αποδυνάμωση της κυβέρνησης και, ιδιαίτερα, του προέδρου Ερντογάν. Μετά την ομιλία του Ερντογάν στη 81η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία έκανε το έθνος μας περήφανο και προκάλεσε τον θαυμασμό όλου του κόσμου, καθώς υπερασπίστηκε το δίκαιο και τη δικαιοσύνη, και στη συνέχεια την ανακοίνωση από τον εκπρόσωπο του κόμματος της υποψηφιότητας του προέδρου για την προεδρία, η διαδικασία των επιθέσεων επιταχύνθηκε».

Ο Μπαχτσελί άσκησε επίσης κριτική στην αντιπολίτευση, επικρίνοντας τη συνεχή προβολή της υπόθεσης: «Ενώ εκείνοι που δεν βγάζουν άχνα για τη διαφθορά και τις ανηθικότητες στους δήμους, οι οποίες έχουν φτάσει στο αποκορύφωμά τους, σήμερα διατηρούν συνεχώς στην επικαιρότητα ένα ζήτημα για το οποίο διεξάγεται αποφασιστική έρευνα και για το οποίο έχει καταστεί σαφές ότι, με τη λήψη των απαραίτητων μέτρων, δεν θα επιτραπεί η αποσταθεροποίηση της τουρκικής οικονομίας, το να προκαλούν αναστάτωση στις αγορές συνιστά ανοιχτή απόπειρα επίθεσης κατά της Λαϊκής Συμμαχίας».

Ο Μπαχτσελί δήλωσε ότι χαιρετίζει την αποφασιστική στάση της κυβέρνησης απέναντι στην υπόθεση και ότι στηρίζει τα μέτρα που έχουν ληφθεί. Ολοκληρώνοντας την ανακοίνωσή του, ανέφερε: «Δεν πρέπει να δοθεί η ευκαιρία σε όσους επιδιώκουν, διαδίδοντας διχόνοια μέσω των funds, να δημιουργήσουν κοινωνική πόλωση και οικονομικό διχασμό. Πρέπει να αποτραπεί η μετατροπή αυτής της υπόθεσης σε επίθεση και συκοφαντία εναντίον του προέδρου μας και της Λαϊκής Συμμαχίας

Όπως έχουμε επανειλημμένα δηλώσει, πρέπει να διασφαλιστούν η κάθαρση και η απαλλαγή από σκιές στην πολιτική, ώστε κανείς να μην παραμένει υπό κατηγορία. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν ενώπιον της δικαιοσύνης. Το MHP είναι αποφασισμένο να προστατεύσει μέχρι τέλους τα δικαιώματα και το δίκαιο του λαού μας. Ο λαός μας να είναι βέβαιος: Η οικονομία μας είναι ασφαλής, οι θεσμοί μας βρίσκονται στις θέσεις τους και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».

“Όμοιοι, λοιπόν, ομοίοις αεί πελάζουσι”, με έκδηλη πιά την αλαζονεία που δεν είναι τίποτε άλλο από παντελή έλλειψη αυτογνωσίας του πρωθυπουργού, όπως διαγνώσθηκε με την παράθεση βασικών οικονομικών μεγεθών σε προηγούμενη ανάλυσή μου υπό τον τίτλο “Ωραία που τα λες, Κυριάκο, αλλά σε ξέρουμε” (SLpress, 9 Σεπτεμβρίου 2026) σχολιάζοντας τα όσα ίδια είπε από το βήμα της ΔΕΘ, με την απύθμενη αλαζονεία του και το ασυγκράτητο μένος του κατά της αντιπολίτευσης, την οποία μηδένισε συλλήβδην!

Τα ίδια συμπτώματα της παντελούς έλλειψης αυτογνωσίας εμφανίσθηκαν και με το γνωστό εκβιαστικό δίλημμα “Ελπίδα η περιπέτεια”, το οποίο σχολίασα σε προηγούμενη πάλι ανάλυσή μου SLpress 22 Σεπτεμβρίου 2026) υπό τον τίτλο “Περιπέτεια με Κυριάκο ή ελπίδα χωρίς Κυριάκο”, παραθέτοντας τότε διαχρονικά επίσημα μακροοικονομικά στοιχεία από τα οποία προέκυπτε ανάγλυφα η εικόνα της οικονομικοκοινωνικής περιπέτειας της χώρας κατά την επταετή διακυβέρνησή της από τον Μητσοτάκη.

“Κακομοίρηδες” και “νοικοκύρηδες”!

Τώρα, την αλαζονική σκυτάλη πήρε από τον πρωθυπουργό του και ο κ. Θεοχάρης. με το νέο κυβερνητικό αφήγημα για νοικοκύρηδες, οιονεί “πατρίκιους” (ανώτερη και προνομιούχα κοινωνική τάξη!) τους νεοδημοκράτες και κακομοίρηδες, οιονεί “πληβείους” (ως πλέμπα φτωχότερα, ή τα λαϊκότερα στρώματα της κοινωνίας, τους μη προνομούχους ψηφοφόρους όλων των άλλων κομμάτων.

Η αλαζονεία Θεοχάρη μπορεί μάλιστα χαρακτηρισθεί και ως προκλητικότατη, καθώς πριν από λίγες ημέρες (το δεύτερο ήμισυ του Σεπτεμβρίου) δημοσιεύθηκε η εφετινή έκθεση της Eurostat “Key figures on European living conditions 2026”, για τις συνθήκες διαβίωσης των Ευρωπαίων, η οποία καταδεικνύει με αδιάσειστα στοιχεία ότι η Ελλάδα αντί να συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, συνεχίζει την κούρσα προς τα κάτω (βλέπε πίνακα 1).

Αμέσως μετά, στις 25 Σεπτεμβρίου του 2026, η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2025 της ΕΛΣΤΑΤ, η οποία διενεργήθηκε σε αρχικό δείγμα 7.278 ιδιωτικών νοικοκυριών όλων των περιοχών της χώρας και της οποίας τα στοιχεία συγκρινόμενα με τον αντίστοιχο μέσο ευρωπαϊκό όρο επιβεβαιώνουν την επταετή κοινωνικοοινομική περιπέτεια της χώρας. Πήγαν χαράμι πάνω από 800 δισ. ευρώ, από τα οποία πάνω από 380 δισ. από φόρους!

Η διαπίστωση αυτή γίνεται πιο μελαγχολική αν αναφερθεί ότι την ίδια περίοδο ο “νοικοκύρης” Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε “κακομοίρηδες” τον ελληνικό λαό και τη χώρα χλεύη των της Ευρώπης και των θεσμών της, μολονότι διαχειρίστηκε πάνω από 800 δισ. ευρώ, από οποία πάνω από 380 δισ. ευρώ ή 46,4% είναι από φόρους, πάνω από 280 δισ. ευρώ από άλλα έσοδα και 160 περίπου δισ. ευρώ από δάνεια, κοινοτικά πακέτα και αποκρατικοποιήσεις. Για να μη σας κουράσω με σχόλια, διαβάστε τα ανάγλυφα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα.

Ο 56χρονος Βούτσιτς παραιτήθηκε την Κυριακή, αφού όμως προηγουμένως είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο λόγος ήταν η οικονομική επιβίωση της Σερβίας, δηλαδή η διασφάλιση του φτηνού φυσικού αερίου – γιατί η Σερβία ποτέ δεν ήταν η πλουσιότερη δημοκρατία, ούτε στην Γιουγκοσλαβία, ούτε μετέπειτα. Αν ο Πούτιν έκοβε το φτηνό αέριο στη Σερβία, ο Βούτσιτς και το Προοδευτικό Σερβικό Κόμμα θα έπεφταν στα εκλογικά Τάρταρα.

Πρόκειται για την πρώτη προεκλογική εκστρατεία εδώ και χρόνια με αβέβαιη έκβαση, παρότι το κόμμα του Βούτσιτς φαίνεται να έχει το προβάδισμα και υψηλά ποσοστά αποδοχής. Η αβεβαιότητα πηγάζει από το γεγονός ότι φέτος, αλλά και πέρσι, υπήρξαν στιγμές που φαινόταν ότι “η εποχή Βούτσιτς” έφτανε στο τέλος της ή πάντως κρεμόταν από μια κλωστή.

Ο ανερχόμενος καρδιολόγος και ο Βούτσιτς

Οι αντιπολιτευτική ένταση ξεκίνησε προ διετίας, με αφορμή την κατάρρευση του στεγάστρου στον μόλις ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όταν έχασαν τη ζωή τους 16 άτομα και έκτοτε οι φοιτητές και άλλοι παράγοντες ζητούν διαφάνεια στις αναθέσεις έργων και στα κατασκευαστικά – εν γένει πάταξη της διαφθοράς.

Το δε Νόβι Σαντ είναι η πρωτεύουσα της Βοϊβοδίνας, βόρειας αυτόνομης επαρχίας, που είναι η μόνη με αξιόλογη βιομηχανία στην εναπομείνασα Σερβία – όλες οι άλλες βιομηχανίες είχαν δομηθεί στην πατρίδα του Τίτο, την Κροατία, και στην εξαρχής δυτικότροπη Σλοβενία. Η Σερβία έχει βέβαια σημαντικό ορυκτό πλούτο κυρίως στα νότια και στα ανατολικά, αλλά η Βοϊβοδίνα δεν παύει να είναι πολύ υπολογίσιμη.

Οι φοιτητές αποτέλεσαν τον πυρήνα του κινήματος διαμαρτυρίας, με τον Ίλια Σρντάνοβιτς, καθηγητή Καρδιολογίας στο πανεπιστήμιο του Novi Sad να μιλά συχνά στις συγκεντρώσεις τους. Τελικά στα μέσα Σεπτεμβρίου ορίστηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου τους. Ο 56χρονος Σρντάνοβιτς, γεννημένος στο Νόβι Σαντ αλλά με καταγωγή από το Μαυροβούνιο, είχε ήδη συστήσει από το 2017 το κόμμα “Απλευθερωμένο Βρμπας” (δήμος 36.000 κατοίκων στην επαρχία της Βοϊβοδίνας), όπου ναι μεν δεν είχε κατέλθει ως υποψήφιος, αλλά ήταν ηγετικό στέλεχος για “εναλλακτική πρόταση στην κυβέρνηση Βούτσιτς”. Στις δημοτικές εκλογές πάντως του Βρμπας το κόμμα του έλαβε 11% όταν ιδρύθηκε και 10% στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Σε πρόσφατες δηλώσεις του (στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 στο BBC), ξεκαθάρισε τις θέσεις του γύρω από τη Ρωσία και την εξωτερική πολιτική: Η χώρα δεν θα μετάσχει σε κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά θα διαφοροποιήσει κάπως την εισαγωγή ενέργειας. Στο Κόσσοβο επίσης δηλώνει ότι δεν θα αλλάξει πολιτική και επιμένει ότι πρεσβεύει μόνον εσωτερικές αλλαγές, για “να καθαρίσει η χώρα από σκάνδαλα” και να εκδημοκρατισθεί.

Ο Βούτσιτς μπορεί να μην είναι Τίτο, αλλά ο Σρντάνοβιτς απέχει έτη φωτός από πρότυπο ενωτικού ηγέτη. Είναι συνομήλικοι, είχαν υπηρετήσει και οι δύο στον πόλεμο ως στρατιώτες, αλλά εκεί σταματούν οι ομοιότητες. Ο πρώτος είπε ότι «στρατεύτηκα ως πολίτης για τη θητεία μου». Πολλοί πίστευαν ότι ο Βούτσιτς θα κατέληγε σε φυλακή της Χάγης μαζί με τον Μιλόσεβιτς, αλλά κατάφερε να επιβιώσει πολιτικά, περισσότερο από πολλούς εχθρούς του.

Ακροβάτης με φυσικό ταλέντο μάλλον, ακόμα και στην παραίτησή του ανέφερε αποσπάσματα από ομιλίες τόσο του Τσόρτσιλ, όσο και του Κινέζου προέδρου. Θα μπορούσε κάποιος να τον κατηγορήσει για διπροσωπία, αλλά ποιος ηγέτης φτωχοποιημένου έθνους θα τα βάλει με Κίνα, Μόσχα, Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες;

Η αντιπολίτευση εν τω μεταξύ θυμίζει λίγο την προεκλογική φάση στην Ουγγαρία, όπου τελικά ο Βίκτωρ Όρμπαν έχασε τις εκλογές. Θα μπορούσε να γίνει το ίδιο στη Σερβία; Μιλάμε για δύο δημοφιλείς λαϊκούς ηγέτες που εκλέγονται επί σειρά ετών. Θα μπορούσε η πλάστιγγα να γείρει και στη Σερβία;

Το φυσικό αέριο

Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζει η τιμή του φυσικού αερίου. Το τηλεφώνημα στο Κρεμλίνο ξεκαθάρισε ότι το κοντράτο για τις προνομιακές τιμές που λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου, θα ανανεωθεί ως έχει. Το ότι οι Σέρβοι πληρώνουν 318 ευρώ για χίλια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, αντί για 800 και 1.000 που δίνουν οι υπόλοιποι, είναι σημαντικό “όπλο”. Με αυτό και την προσωπική ηγεσία του, ο Βούτσιτς θεωρεί ότι αυξάνει κάθετα τις πιθανότητες να νικήσει το κόμμα του.

Παρεμπιπτόντως να πούμε ότι, για 1.000 κυβικά μέτρα (m³) φυσικού αερίου (11.400 kWh), ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει κατά μέσο όρο από 600 € έως 1.000 €, ανάλογα με τον πάροχο. Για να συγκρίνουμε με κιλοβατώρες, ο Σέρβος πληρώνει 0,027 την κιλοβατώρα και ο Έλληνας 0,055€ έως 0,085. Οι Σέρβοι μπορεί να μην επιθυμούν διακαώς τον Βούτσιτς, αλλά επιθυμούν διακαώς χαμηλό λογαριασμό στο τέλος του μήνα.

Πολλοί εκτιμούν εν τω μεταξύ ότι όποιος και να κερδίσει τις εκλογές, θα πρέπει να προετοιμασθεί για σύγκρουση, δεδομένου ότι η τρέχουσα ηγεσία του Κοσσυφοπεδίου σχεδιάζει να συνεχίσει τον διαμελισμό της Σερβίας. Επειδή η “Λίστα Φοιτητών” που συνάσπισε την αντιπολίτευση δεν έχει διαφορετική θέση στα εθνικά θέματα όπως το Κοσσυφοπέδιο, οι Βρυξέλλες δεν την υποστηρίζουν. Όμως οι φιλοευρωπαίοι Σέρβοι στηρίζουν την “Λίστα” κι ας κάνει η Κομισιόν ότι “το σκέφτεται”, διότι όλοι ξέρουν ότι άπαξ και εκλεγεί ο καρδιολόγος, η Σερβία θα μπει στη σφαίρα επιρροής των Βρυξελλών, με σταδιακά και διακριτικά βήματα.

Οι Σέρβοι δεν είναι έτοιμοι να μπουν στο ΝΑΤΟ προς το παρόν, κι ας πέρασαν 27 χρόνια από τους ΝΑΤΟικούς βομβαρδισμούς. Η ΕΕ όμως εκτιμά ότι ο χρόνος κυλά υπέρ της. Οι εκλογές θα δείξουν αν οι Σέρβοι θα κοιτάξουν την τσέπη τους ή αν, προκειμένου να απαλλαγούν από τον Βούτσιτς, πυροβολήσουν τα (οικονομικά) πόδια τους και ξεχάσουν ότι Ευρωπαίοι τους βομβάρδισαν.

Η ζωή του Βούτσιτς

Ο πατέρας του ήταν οικονομολόγος και δούλευε στην Εθνική Τράπεζα της Γιουγκοσλαβίας, η δε μητέρα του ήταν δημοσιογράφος – δούλεψε και ο ίδιος για λίγο ως δημοσιογράφος. Η οικογένειά του έχει προσφυγικές ρίζες από την κεντρική Βοσνία, καθώς κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι Σέρβοι εκδιώχθηκαν από τους Κροάτες φασίστες (Ουστάσι) και κατέφυγαν στο Βελιγράδι.

Ο Βούτσιτς υπηρέτησε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία στο Λουκάβατς της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου το 1994 ως ένας από τους καλύτερους φοιτητές της γενιάς του, εν μέσω πλέον μεγάλων συγκρούσεων και αναταραχής. Ποτέ δεν άσκησε τη δικηγορία. Ήδη από το 1993, προτού καν αποφοιτήσει, είχε ενταχθεί στο εθνικιστικό Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα (SRS) και από το 1994 άρχισε να εκλέγεται βουλευτής.

Το 1998 το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα του Βόισλαβ Σέσελι σχημάτισε με τον Μιλόσεβιτς κυβέρνηση συνασπισμού και ο Βούτσιτς ανέλαβε το Υπουργείο Πληροφοριών μέχρι το 2000, οπότε και έπεσε η κυβέρνηση. Το 2008 διαχώρισε τη θέση του από το SRS και ίδρυσε το συντηρητικό Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), αλλάζοντας και ρητορική, προς σχετικά πιο φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση. Το 2012 εξελέγη πρόεδρος του κόμματος και ανέλαβε υπουργός άμυνας – το κόμμα του έλαβε 24,05% τότε.

Το 2014 το κόμμα του, που πλέον συνεργαζόταν με άλλα τέσσερα μικρότερα κόμματα, έλαβε το 48,3% και ο Βούτσιτς υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Σερβίας για δύο συνεχόμενες θητείες. Από το 2017 εκλέγεται πρόεδρος. Έχει παντρευτεί δύο φορές και έχει τρία παιδιά. Με την πρώτη του σύζυγο, η οποία ήταν δημοσιογράφος, το 1997, απέκτησαν δύο παιδιά και χώρισαν το 2011. Ξαναπαντρεύτηκε μια διπλωμάτη και απέκτησαν ένα παιδί.

Δημοσκοπήσεις

Οι δημοσκοπήσεις στη Σερβία ενόψει των πρόωρων βουλευτικών εκλογών της 25ης Οκτωβρίου 2026 δίνουν προβάδισμα στο κυβερνών κόμμα “Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία” με 47% – 48,6% ενώ στην “Φοιτητική Λίστα” που συσπειρώνει σχεδόν όλη την αντιπολίτευση δίνουν 31,5% – 30,6%. Τα κόμματα που κατέρχονται εκτός των προαναφερομένων, είναι:

• “Ευρωπαϊκή Σερβία”, συνασπισμός κεντροαριστεράς 4% – 5% στις δημοσκοπήσεις
• Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας (SPS): Το κόμμα του Ίβιτσα Ντάτσιτς, που κατεβαίνει αυτόνομα – 4,9%.
• Αυθεντική Δεξιά (εθνικιστικός συνασπισμός υπό τον Μίλος Γιοβάνοβιτς (Συνασπισμός NADA / Νέο DSS) -4,5% – 5,5%
• Μπόγκολιουμπ Κάριτς – Κίνημα Δύναμη της Σερβίας
• “Μπαμπά, αυτό είναι για σένα” (Πέταρ Τζούριτς)

Επιπλέον, κατεβαίνουν πέντε κόμματα μειονοτήτων (Ούγγροι της Βοϊβοδίνας, που φέρεται στο 1,2% -1,5% στις δημοσκοπήσεις, αλλά εκλέγει πάντα 4-5 βουλευτές επειδή έχει συγκεντρωμένες πολλές ψήφους στο βορρά, Βόσνιοι, Ρωσικό Κόμμα που φέρεται στο 0,5 αλλά βγάζει έδρα κά).

Με τον κόμμα του Βούτσιτς είναι βέβαια ότι θα συνεργαστεί μετεκλογικά το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Σερβίας (SPS) του Ντάτσιτς. Αν και κατεβαίνει αυτόνομα για να συσπειρώσει τους δικούς του ψηφοφόρους, αποτελεί παραδοσιακό εταίρο του SNS. Από τις μειονότητες, η ουγγρική και η ρωσική παραδοσιακά στηρίζουν τις κυβερνήσεις του Βούτσιτς και αναμένεται να προσφέρουν τις έδρες τους σε περίπτωση που το SNS χρειαστεί κοινοβουλευτική ενίσχυση.

Στη λίστα του Βούτσιτς ήδη περιλαμβάνονται υποψήφιοι από το κόμμα Συνταξιούχοι, το Σοσιαλιστικό Κίνημα και οι Ριζοσπάστες του Σέσελι. Η “Λίστα Φοιτητών”, η” Ευρωπαϊκή Σερβία” και η “Αυθεντική Δεξιά” έχουν αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με το SNS.

Πρώτον, καθυστερημένη και αργή αδειοδότηση. Η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ αποδίδει την καθυστέρηση σε θεσμικές και πολιτικές επιλογές και όχι σε τεχνικούς περιορισμούς. Οι διαγωνισμοί στήριξης (investment & operating support schemes) για τις standalone μπαταρίες ξεκίνησαν με σημαντική υστέρηση, και η καθυστέρηση των επόμενων προκηρύξεων μετά τον πρώτο διαγωνισμό, καθώς και η χρονοβόρα διαδικασία αδειοδότησης, ανέτρεψαν το αρχικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

Δεύτερον, ασαφές ή ελλιπές κανονιστικό πλαίσιο. Η καθυστέρηση στον ορισμό του πλαισίου για τη συμμετοχή της αποθήκευσης στις αγορές της επόμενης ημέρας, ενδοημερησίως και για λόγους εξισορρόπησης, δημιουργεί επενδυτική στάση αναμονής. Δηλαδή οι επενδυτές δεν ξέρουν ακόμα με σαφήνεια πώς θα αμείβονται οι μπαταρίες τους, όταν μπουν σε λειτουργία.

Τρίτον, υψηλό κόστος χρηματοδότησης, χωρίς εγγυημένα έσοδα. Παρά τη διεθνή πτώση τιμών στοιχείων λιθίου, η χρηματοδότηση έργων χωρίς εγγυημένες τιμές (merchant projects) παραμένει δυσχερής λόγω της μεταβλητότητας των τιμών στη spot αγορά, ενώ τα επιτόκια δανεισμού παραμένουν υψηλά για επενδύσεις μεγάλου κεφαλαίου όπως τα BESS – Battery Energy Storage System (Σύστημα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες).

Τι είναι τα BESS

Είναι μεγάλες εγκαταστάσεις μπαταριών (συνήθως λιθίου, παρόμοιες τεχνολογικά με αυτές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα) που συνδέονται απευθείας στο ηλεκτρικό δίκτυο. Λειτουργούν σαν μια τεράστια “πρίζα-αποθήκη”: Φορτίζονται όταν υπάρχει περίσσεια ή φθηνή ενέργεια, και αποφορτίζονται (δίνουν ρεύμα πίσω στο δίκτυο) όταν υπάρχει ζήτηση ή ακριβή ενέργεια.
Πώς λειτουργεί στην πράξη:

1. Μεσημέρι: Τα φωτοβολταϊκά παράγουν περίσσεια ενέργεια, η τιμή πέφτει στο μηδέν → το BESS φορτίζεται με αυτή τη φθηνή/δωρεάν ενέργεια.
2. Βράδυ: Ο ήλιος δύει, η ζήτηση ανεβαίνει, το σύστημα στρέφεται σε ακριβό φυσικό αέριο → το BESS αποφορτίζεται, δίνοντας πίσω την αποθηκευμένη ηλιακή ενέργεια, αντί να χρειαστεί τόσο πολύ αέριο.

Αυτό είναι ακριβώς ο μηχανισμός που λείπει στην Ελλάδα – γι’ αυτό όλοι οι διαγωνισμοί, οι στόχοι του ΕΣΕΚ (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα) και οι αναλύσεις του Green Tank αναφέρονται σε “μπαταρίες” ή “standalone μπαταρίες”, που είναι ακριβώς τα BESS, τύπου των οποίων είναι:

• Standalone (αυτόνομες) μπαταρίες: Ανεξάρτητη εγκατάσταση, χωρίς να συνδέεται με συγκεκριμένο πάρκο ΑΠΕ – αυτές αφορούσαν οι τρεις διαγωνισμοί της ΡΑΑΕΥ.
• Co-located / υβριδικές μπαταρίες: Ενσωματωμένες σε υφιστάμενο φωτοβολταϊκό ή αιολικό πάρκο, ώστε να αποθηκεύουν απευθείας την παραγωγή του.

Υπάρχει επιπλέον κίνδυνος “κανιβαλισμού τιμών” – αν πολλές μπαταρίες αποφορτίζονται ταυτόχρονα τις ίδιες ώρες, συμπιέζουν το ένα το κέρδος του άλλου.

Πολιτική επιλογή “μηδενικής στήριξης” σε επόμενα έργα

Επιπλέον, το δόγμα των “κανόνων της αγοράς” και της μηδενικής περαιτέρω κρατικής στήριξης, καθιστά αμφίβολο αν θα επιτευχθεί ο στόχος του ΕΣΕΚ για 4,32 GW μπαταριών έως το 2030, αφήνοντας τους επενδυτές χωρίς ξεκάθαρο οικονομικό κίνητρο, μετά τις πρώτες επιδοτούμενες δημοπρασίες. Τέλος, η εγχώρια ζήτηση ρεύματος παραμένει σχετικά στάσιμη, καθώς μεγάλες ενεργοβόρες επενδύσεις, όπως τα data centers, υλοποιούνται πιο αργά από το αναμενόμενο, εντείνοντας το πρόβλημα – η μεσημεριανή υπερπαραγωγή δεν έχει πού να “απορροφηθεί”.

Το αποτέλεσμα στην πράξη: Στο πρώτο τετράμηνο του 2026 καταγράφηκαν 239,5 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές χονδρικής, δεκαοκταπλάσιες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, και οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ το 2025 έφτασαν περίπου το 1,85 TWh, με εκτιμήσεις να ξεπερνούν τα 4 TWh το 2026. Παράλληλα οι γειτονικές διασυνδεδεμένες αγορές εκμεταλλεύονται την έλλειψη ελληνικών μπαταριών για να εισάγουν φθηνή ενέργεια και να την αποθηκεύουν στα δικά τους συστήματα.

Υπάρχει βέβαια μια προσπάθεια να αυξηθεί η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης και να φτάσει τα 700 MW* έως τέλη 2026, με το μεγάλο έργο 330 MW της Metlen στη Λάρισα να αναμένεται σε πλήρη λειτουργία το τρίτο τρίμηνο του 2026 – αλλά αυτό παραμένει πολύ μικρό σε σχέση με τα 17 GW ΑΠΕ που ήδη παράγεται.

Τα άλλα προβλήματα

Σύμφωνα με τα παραπάνω φαίνεται με μεγάλη σαφήνεια ότι τα προβλήματα που έχουν προκύψει αφορούν πρωτίστως στην κυβέρνηση και στις ανάλογες αποφάσεις της. Υπάρχουν και άλλου είδους προβλήματα που όμως θα ήταν ευκολότερο να ξεπερασθούν αν υπήρχαν οι σωστές απόψεις. Συγκεκριμένα και πρώτα από όλα: Καθαρά πολιτικές/κυβερνητικές αποφάσεις:

• Το “δόγμα” της μηδενικής περαιτέρω στήριξης μετά τις πρώτες δημοπρασίες – αυτό είναι ξεκάθαρα επιλογή του ΥΠΕΝ (υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) για το πώς θα σχεδιαστεί η αγορά.
• Η απόφαση να μην έχει οριστικοποιηθεί ακόμα το πλαίσιο συμμετοχής της αποθήκευσης στις αγορές επόμενης ημέρας, ενδοημερήσιας και εξισορρόπησης – αυτό είναι νομοθετική/ρυθμιστική αργοπορία.
• Η μετατόπιση εστίασης: Η νέα ηγεσία του ΥΠΕΝ φαίνεται να έχει εστιάσει στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα ο κλάδος των ΑΠΕ να περνά σε δεύτερη μοίρα – δηλαδή υπάρχει και ζήτημα προτεραιοτήτων στην ενεργειακή πολιτική.

Ένα άλλο ζήτημα είναι η διοικητική/γραφειοκρατική αργοπορία. Η ίδια η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ αποδίδει την υστέρηση σε θεσμικές και πολιτικές επιλογές και όχι σε τεχνικούς περιορισμούς — άρα ο διαχειριστής του δικτύου λέει ξεκάθαρα ότι το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό, είναι θεσμικό. Αυτό περιλαμβάνει αργές αδειοδοτήσεις, καθυστερημένες προκηρύξεις διαγωνισμών, διαβουλεύσεις που τραβάνε σε μάκρος. Τέλος, υπάρχουν δομικά/οικονομικά ζητήματα που δεν είναι αμιγώς πολιτικά:

• Τα υψηλά επιτόκια δανεισμού είναι μακροοικονομικό δεδομένο, όχι ελληνική πολιτική επιλογή.
• Η στάσιμη ζήτηση ρεύματος λόγω καθυστερημένων data centers εξαρτάται και από ιδιωτικές επενδυτικές αποφάσεις, όχι μόνο από το κράτος.
• Ο κίνδυνος “κανιβαλισμού τιμών” είναι ένα αγοραίο φαινόμενο που προκύπτει αυτόματα όταν πολλές μπαταρίες μπουν ταυτόχρονα, ανεξάρτητα από πολιτική βούληση.

Ουσιαστικά όμως η ρίζα του προβλήματος είναι κυρίως πολιτικο-διοικητική. Η Ελλάδα προώθησε επιθετικά τις ΑΠΕ, χωρίς να σχεδιάσει εξίσου επιθετικά την παράλληλα αποθήκευση, και όταν ήρθε η ώρα να στηρίξει την αποθήκευση, υιοθέτησε μια πιο “φιλελεύθερη” / λιγότερο παρεμβατική λογική (λιγότερη στήριξη, ασαφές πλαίσιο) που δεν ταιριάζει με την ωριμότητα της αγοράς. Σε αυτό προστίθενται και αντικειμενικά εμπόδια (κόστος κεφαλαίου, ζήτηση) που επιδεινώνουν το πρόβλημα, αλλά δεν το προκαλούν εξαρχής.

*Διάρκεια: μετριέται σε ώρες (π.χ. “2ωρης” ή “4ωρης διάρκειας”) – δηλαδή πόσες ώρες μπορεί να αποδώσει συνεχόμενα τη μέγιστη ισχύ της πριν αδειάσει. Η μονάδα μέτρησης MW δείχνει την ισχύ (πόσο ρεύμα μπορεί να δώσει/πάρει τη στιγμή), ενώ τα MWh δείχνουν τη χωρητικότητα (πόση συνολική ενέργεια μπορεί να αποθηκεύσει) – γι’ αυτό υπάρχουν και οι δύο αριθμοί μαζί σε αναφορές έργων.

Έχοντας ζήσει πολλά καλοκαίρια, κυρίως νεώτερη αλλά και αργότερα, στο Δίστομο η βιωματική της σχέση με αυτό (γενέθλια γη της μητέρας της Αγγελικής- το γένος Κα’ί’λη), και τους απλούς ανθρώπους ήταν αυθεντική, αμεσολάβιτη και καθαρή – κάτι που περνά στο συγγραφικό της έργο. Έργο το οποίο δούλευε με ψυχή αλλά και ερευνητική ματιά και με γλώσσα που κρατά ” δεμένο” τον αναγνώστη. Σημαντικοί σταθμοί στην ζωή της ο γάμος της με τον ομότεχνό της ποιητή Τάκη Μανωλόπουλο και η δολοφονία από την Χούντα του εξαδέλφου της Διστομιτη φοιτητή της Σχολής Καλών Τεχνών Γιάννη Κα’ί’λη. Η ανακήρυξη του οποίου πριν μερικούς μήνες ως πτυχιούχου (επί τιμή) της Σχολής του σε μεγάλη εκδήλωση στο ΕΜΠ, ήταν τελευταία δημόσια εμφάνισή της.

Η εργογραφία της – το μεγαλύτερο μέρος της οποίας κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Βεργίνα – είναι πλούσια.Ας δούμε τα βιβλία της ταξινομημένα σε πεζά και ποίηση:

Ιστορικά Χρονικά & Μαρτυρίες (Δίστομο)

“Ο αθέριστος Ιούνης. Δίστομο, 10 Ιουνίου 1944” (έκδοση 2013). Πρόκειται για το εμβληματικότερο έργο της. Αποτελεί μια εκτενή ιστορική καταγραφή του ολοκαυτώματος του Διστόμου. Η συγγραφέας έχασε συγγενείς της στη σφαγή (παππού και θείες) και περιγράφει την ειρηνική ζωή του χωριού πριν τον Β’ Π.Π., την ίδια τη μέρα της Σφαγής και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στους επιζώντες και τον τόπο. Η αφήγηση ειναι βασισμένη σε αυθεντικές μαρτυρίες γυναικών που επιβίωσαν και προσωπικές αναμνήσεις και ντοκουμέντα: Στο βιβλίο αυτό αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά οι – εντελώς αντίθετες μεταξύ τους – εκθέσεις των Γερμανών για το πώς έγινε η Σφαγή: Η πρώτη, η “επίσημη” του επικεφαλής λοχαγού των Ναζί που εμφάνιζε τους κατοίκους και τα γυναικόπαιδα ως δήθεν …ταμπουρωμένους …αντάρτες στο χωριό που σκοτώθηκαν κατά την … μάχη .Και αυτή που έμενε κρυφή και είχε συνταχθεί από τον συμμετέχοντα στην Σφαγή επικεφαλής της Στρατιωτικής Αστυνομίας που περιέγραφε τα πράγματα όπως έγιναν – ένα άγριο έγκλημα κατά αμάχων, κλεισμένων στα σπίτια τους… Το βιβλίο κυκλοφορεί σε Γερμανία και Αυστρία σε μετάφραση της αυστριακής Μίχαελα Πρίντζινγκερ.

Δαμάζοντας την Κίρκη: Διστομίτες στην Αμερική” (2016). Το βιβλίο εστιάζει στη ζωή, τη μετανάστευση και τον αγώνα ανθρώπων που κατάγονταν από το πληγωμένο Δίστομο και αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν στην Αμερική, προσπαθώντας να ξαναχτίσουν τη ζωή τους χωρίς να ξεχάσουν τις ρίζες τους. Το βιβλίο παρουσιάζει τις ζωές και τις ιστορίες Διστομιτών μεταναστών στην Αμερική κατά τον 20ό αιώνα. Η συγγραφέας συγκεντρώνει προσωπικές αφηγήσεις, οικογενειακές διαδρομές και στοιχεία από την καθημερινότητα, τις παραδόσεις και την επαγγελματική ζωή τους στην ξενιτιά. Η Καίτη Μανωλοπούλου εξηγεί ότι το έργο συμπληρώνει προηγούμενα βιβλία της για τον τόπο (όπως το «Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου»,- πιο κατω), καλύπτοντας την εμπειρία της μετανάστευσης ως αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του χωριού. Περιγράφει την έρευνα ως ένα «ταξίδι» γεμάτο εκπλήξεις, όπου κάθε ζωή μοιάζει με παζλ που πρέπει να συναρμολογηθεί.​ * Κυκλοφόρησε και σε αγγλική έκδοση το 2022 με τίτλο Taming Circe: Distomites in America (μετάφραση Νίκου Θ. Παναγιωτάρα).

“Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου” (2004): Πρόκειται για λαογραφικό έργο που εκδόθηκε με χορηγία του Δήμου Διστόμου. Η συγγραφέας, με την βαθιά προσωπική σύνδεση με τον τόπο καταγράφει αναμνήσεις, ήθη, έθιμα, επαγγέλματα και την καθημερινή ζωή του Διστόμου στον 20ό αιώνα, με έμφαση στο παρελθόν και στις παιδικές μνήμες. «Στο Δίστομο συνήθως – γράφει στον πρόλογο – μου ξεφεύγει το παρόν, γιατί ζω στο παρελθόν. Εκεί μόνον ζωντανεύουν οι παιδικές αναμνήσεις μου… Νιώθω σαν να πλανιέμαι μέσα σ’ ένα κλίμα παρελθόντος και παρόντος, που πάντα προτιμώ το πρώτο…>>
Αναμνήσεις και μαρτυρίες, πενηντάχρονες ή άχρονες, Δίστομο 1944-1994 (έκδοση Δήμου Διστόμου, 1994).

Ποιητικές Συλλογές (μεταξύ άλλων):

Ποιήματα 1980-2020 (έκδοση 2019). Ένας συγκεντρωτικός τόμος που περιλαμβάνει την ποιητική της παραγωγή τεσσάρων δεκαετιών. Η ποίησή της χαρακτηρίζεται από έναν έντονο ρομαντισμό, ανθρωπιστική ευαισθησία και στοχασμούς γύρω από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τη μοναξιά.
“Ο δαίδαλος των συνειρμών” (Έκδοση 2018): Συλλογή εσωτερικού μονολόγου και λυρικών σκέψεων, που λειτουργούν σαν προσωπικά αποσπάσματα ημερολογίου.
“Ημερολόγιο απουσίας” Ποίηση εστιασμένη στην απώλεια, τη μνήμη, τον χρόνο που περνά και τα προσωπικά βιώματα της δημιουργού.

Αχ! Έρωτα… (Ετήσια Ανθολόγια / Ημερολόγια). Συμμετοχή σρ ετήσια ημερολόγια-ανθολόγια ερωτικής ποίησης (κυκλοφόρησαν εκδόσεις για το 2020, το 2022 και το 2024). Περιλαμβάνουν επιλεγμένους στίχους δικούς της αλλά και άλλων δημιουργών με κεντρικό άξονα τον έρωτα. Λ.Δ.

^{Φωτό: Η Καίτη Μανωλοπούλου, το καλοκαίρι του 2025, στην αγαπημένη της Παραλία Διστόμου , όπου μικρή πέρασε πολλά καλοκαίρια.}

Από το 1961, όταν έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο σύμπαν της Barbie, ο Ken έχει εξελιχθεί μαζί με τη Barbie, αποκτώντας νέες εμφανίσεις, ρόλους και συνεργασίες που αντανακλούν τη σύγχρονη εποχή. Σήμερα, μέσα από τη συλλογή Kenbassadors, ο Ken αποκτά μια νέα διάσταση, συναντώντας προσωπικότητες που έχουν διαμορφώσει το στιλ και τον πολιτισμό με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο.

Lenny Kravitz: ένας καλλιτέχνης με διαχρονική επιρροή

Με περισσότερες από 50 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων παγκοσμίως, ο Lenny Kravitz έχει διαγράψει μια ξεχωριστή πορεία στη μουσική. Η διαχρονική παρουσία του, σε συνδυασμό με τη χαρακτηριστική αισθητική του, τον έχουν καταστήσει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της σύγχρονης ποπ κουλτούρας.

Η συλλεκτική Barbie Signature Lenny Kravitz αντλεί έμπνευση από την εμφάνιση του καλλιτέχνη στη σκηνή κατά τη διάρκεια του «Blue Electric Light Tour». Η κούκλα φορά μεταλλική μπλούζα σε μπρονζέ απόχρωση με ντραπέ λαιμόκοψη, τζιν παντελόνι σε γραμμή που ανοίγει ελαφρώς προς τα κάτω, ζώνη με τρουκς, μπότες και γυαλιά ηλίου.

Η δημιουργία της κούκλας πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τον ίδιο τον Lenny Kravitz, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία σχεδιασμού. Από την επιλογή των ρούχων και των αξεσουάρ μέχρι τις λεπτομέρειες της εμφάνισής του, η συμβολή του ήταν καθοριστική ώστε η νέα συλλεκτική κούκλα να αποτυπώνει με αυθεντικό τρόπο το χαρακτηριστικό στιλ του.

«Καθώς συνεχίζουμε να γιορτάζουμε την 65η επέτειο του Ken αυτή τη χρονιά, είμαστε ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι που τιμούμε τον Lenny Kravitz ως τον δεύτερο Kenbassador της συλλογής Barbie Signature Kenbassadors. Από τη μουσική του μέχρι το αυθεντικό του προσωπικό στιλ, ο Lenny Kravitz έχει χαράξει τη δική του πορεία εμπνέοντας ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να εκφράζουν ελεύθερα την προσωπικότητά τους. Είμαστε περήφανοι που τιμούμε τη διαχρονική επιρροή του μέσα από αυτή την κούκλα, προσφέροντας στους θαυμαστές έναν νέο τρόπο να γιορτάσουν έναν καλλιτέχνη που έχει αφήσει το δικό του αποτύπωμα στη μουσική.», δήλωσε ο Nathan Baynard, Vice President και Head of Barbie, Mattel.

«Η Barbie είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια κούκλα και, μεγαλώνοντας ως παιδί, δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι θα ζούσα κάτι τέτοιο. Το γεγονός ότι η Mattel με επέλεξε ως Kenbassador, μόλις τον δεύτερο στην ιστορία, αποτελεί μεγάλη τιμή και είναι πραγματικά κάτι το απίστευτο.», δήλωσε ο Lenny Kravitz, βραβευμένος τραγουδιστής, συνθέτης, μουσικός παραγωγός, ηθοποιός και σχεδιαστής.

Η συλλεκτική κούκλα Barbie Signature Lenny Kravitz απευθύνεται στους θαυμαστές του Lenny Kravitz και στους συλλέκτες και είναι διαθέσιμη στα καταστήματα παιχνιδών και online.

Ο Ken συνεχίζει να εξελίσσεται

Η 65η επέτειος του Ken σηματοδοτεί μια νέα περίοδο δημιουργικών συνεργασιών και εμπειριών. Κατά τη διάρκεια του 2026, ο Ken έχει βρεθεί στο επίκεντρο διαφορετικών συνεργασιών και δράσεων, από την εμφάνισή του στο «Hot Ones» με τον Sean Evans και τη συνεργασία του με τον Steve Aoki για τη δημιουργία της συλλογής Ken x Dim Mak, μέχρι την παρουσία του στη διαφήμιση της Expedia για το Super Bowl LX ως Brand Ambassador.

Μέσα από τη συλλογή Barbie Signature Kenbassadors, η Barbie συνεχίζει να αναδεικνύει προσωπικότητες που έχουν ασκήσει σημαντική επιρροή στο στιλ και τη δημιουργική έκφραση, εμπλουτίζοντας παράλληλα τον κόσμο του Ken με νέες συνεργασίες, ιστορίες και εμπειρίες.

—————————————————————————————————————————

Σχετικά με τη Mattel

Η Mattel είναι μία από τις κορυφαίες εταιρείες παιχνιδιών και οικογενειακής ψυχαγωγίας παγκοσμίως και ιδιοκτήτρια ενός από τα πιο εμβληματικά χαρτοφυλάκια brands στον κόσμο. Μέσα από τα franchise brands μας, συμπεριλαμβανομένων των Barbie®, Hot Wheels®, Fisher-Price®, American Girl®, Thomas & Friends™, UNO®, Masters of the Universe®, Matchbox®, Monster High®, Polly Pocket® και Barney®, καθώς και άλλων δημοφιλών brands που κατέχουμε ή αδειοδοτούμε σε συνεργασία με παγκόσμιες εταιρείες ψυχαγωγίας, εμπνέουμε τους καταναλωτές και τους fans με παιχνίδια, περιεχόμενο, προϊόντα, digital και live εμπειρίες. Τα προϊόντα μας πωλούνται σε συνεργασία με τις κορυφαίες εταιρείες λιανικής και ηλεκτρονικού εμπορίου στον κόσμο. Από την ίδρυσή της το 1945, η Mattel είναι περήφανη που αποτελεί έναν αξιόπιστο συνεργάτη, ενδυναμώνοντας γενιές παιδιών να εξερευνήσουν τη μαγεία της παιδικής ηλικίας και να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Καταδικάζουμε σθεναρά την απειλή χρήσης βίας, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε ανεύθυνης πυρηνικής ρητορικής. Καλούμε τη Ρωσία να τερματίσει τον απρόκλητο πόλεμό της στην Ουκρανία. Η χρήση υβριδικών τακτικών από τη Ρωσία αποτελεί ένδειξη απελπισίας. Όμως δεν θα αποθαρρυνθούμε από την υποστήριξή μας προς την Ουκρανία. Διαθέτουμε ό,τι χρειάζεται για να υπερασπιστούμε κάθε εκατοστό του συμμαχικού εδάφους και παραμένουμε ισχυροί, έτοιμοι και ικανοί να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε απειλή».

Στην επιστολή διαμαρτυρίας της, η ρωσική πρεσβεία στο Βέλγιο δήλωσε ότι είναι «βαθύτατα ανήσυχη από τις δηλώσεις και τις προκλητικές ενέργειες των ηγεσιών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σχετικά με την περιοχή του Καλίνινγκραντ, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Καταγράφουμε μια πρωτοφανή αύξηση της στρατιωτικής δραστηριότητας του μπλοκ κοντά στα δυτικά σύνορα της χώρας μας και εντείνονται οι πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της υποτιθέμενης “ρωσικής απειλής”, μεταξύ άλλων με τη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας ασκήσεων κατά τις οποίες δοκιμάζονται επιθετικές επιχειρήσεις».

Κρεμλίνο: Η Ουκρανία πληρώνει το τίμημα 

Το Κρεμλίνο δήλωσε προηγουμένως ότι η Ουκρανία πληρώνει το τίμημα για τις επιθέσεις που πραγματοποίησε τους τελευταίους μήνες στη Ρωσία και θα συνεχίσει να το πληρώνει, καθώς οι δυνάμεις της Μόσχας πλήττουν συστηματικά εκεί διαφορετικούς στόχους.

Την Παρασκευή (24/9), ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε πως η Μόσχα ήταν έτοιμη να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με το Κίεβο μετά τις ρωσικές βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, όμως διαμαρτυρήθηκε για το γεγονός ότι η Ουκρανία εξαπέλυσε στη διάρκεια της ψηφοφορίας μια μεγάλη επίθεση εναντίον της Μόσχας, για το γεγονός ότι, όπως είπε, στοχοθέτησε εκλογικά τμήματα και για την επίθεση που πραγματοποίησε με επανδρωμένα αεροσκάφη στην Αγία Πετρούπολη στη διάρκεια ενός μεγάλου οικονομικού φόρουμ που διεξήχθη εκεί τον Ιούνιο.

Απαντώντας σε ερώτηση για το πώς αυτά τα ουκρανικά πλήγματα επηρέασαν τη στάση της Μόσχας στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε: «Η Ουκρανία θα πρέπει να πληρώσει το τίμημα για τις ενέργειες που έλαβαν χώρα τους τελευταίους μήνες. Αυτό είναι που συμβαίνει τώρα. Οι ένοπλες δυνάμεις μας συνεχίζουν την ειδική στρατιωτική επιχείρηση». Ο πρόεδρος Πούτιν δήλωσε την Παρασκευή πως όλες οι προτάσεις για τη διευθέτηση της σύγκρουσης παραμένουν στο τραπέζι, αλλά πρόσθεσε πως η Μόσχα χρειάζεται να αξιολογήσει ποιες ανταποκρίνονται στα συμφέροντά της.

Η ΕΕ

Την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης «στις υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας» υπογράμμισε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών ‘Αμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ανακοινώνοντας την έναρξη συζητήσεων για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, εμπνευσμένου από το ‘Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ.

Οι υπουργοί ‘Αμυνας είχαν μια πρώτη, προκαταρκτική συζήτηση για το ζήτημα, έπειτα από σειρά περιστατικών που αποδίδονται στη Ρωσία τις τελευταίες εβδομάδες. Η πρωτοβουλία, την οποία είχε ανακοινώσει πρόσφατα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποσκοπεί στον καλύτερο συντονισμό και την ταχύτερη αντίδραση των κρατών-μελών απέναντι σε υβριδικές επιθέσεις που παραμένουν κάτω από το όριο της ένοπλης επίθεσης.

Η Κάλας αναγνώρισε ότι αρκετά κράτη-μέλη επέμειναν στην ανάγκη ο υπό συζήτηση μηχανισμός να λειτουργεί πλήρως συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι «δεν δημιουργούμε κάτι επιπλέον, αλλά πρέπει να λειτουργούμε σε στενή συνεργασία». Όπως εξήγησε, η συζήτηση θα συνεχιστεί με στόχο να εξεταστεί πώς μπορούν να συνδυαστούν τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία για την αντιμετώπιση τέτοιων απειλών.

Το ‘Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να ζητήσει επείγουσες διαβουλεύσεις με τους συμμάχους του όταν θεωρεί ότι απειλείται η εδαφική του ακεραιότητα, η πολιτική του ανεξαρτησία ή η ασφάλειά του, χωρίς να ενεργοποιείται αυτομάτως στρατιωτική απάντηση. Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η Κ. Κάλας ανακοίνωσε ότι τα κράτη-μέλη συμφώνησαν στην κατανομή των 6,6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), ενώ σημείωσε ότι εξετάζεται η ενίσχυσή του με νέα χρηματοδότηση.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η αντιαεροπορική άμυνα παραμένει η βασική προτεραιότητα για την Ουκρανία, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται καθημερινά. Όπως ανέφερε, έχουν εγκριθεί σχέδια προμηθειών ύψους 28,3 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, τα οποία περιλαμβάνουν την αγορά πυραύλων Patriot από μελλοντική αμερικανική παραγωγή.

Ωστόσο, καθώς η παραγωγή πυραύλων απαιτεί χρόνο και το Κίεβο χρειάζεται άμεσα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, η Κ. Κάλας ανέφερε ως «μία από τις επιλογές είναι τα κράτη-μέλη και οι εταίροι να προμηθεύσουν την Ουκρανία με πυραύλους από τα δικά τους αποθέματα, με αντάλλαγμα την αντικατάστασή τους σε μεταγενέστερο χρόνο, η οποία θα χρηματοδοτηθεί από το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας».

Συνεχίζοντας, η Κ. Κάλας τόνισε ότι αρκετά κράτη-μέλη ζήτησαν την επίσπευση μέρους των 90 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού δανείου που έχουν προβλεφθεί για το 2027. Παράλληλα, είπε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επωφεληθεί και από τα εναπομείναντα κονδύλια της πρωτοβουλίας SAFE με έως 20 δις ευρώ.

Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, οι υπουργοί ‘Αμυνας της ΕΕ συμφώνησαν στην παράταση της αποστολής στρατιωτικής συνδρομής της ΕΕ (EUMAM Ukraine) για δύο ακόμη χρόνια και στη δημιουργία συντονιστικού κέντρου στο Κίεβο.

Η Κάλας για τον «σκιώδη στόλο»

Αναφερόμενη στην αντιμετώπιση της χρηματοδότησης του πολέμου από τη Ρωσία, η Κάλας έδωσε έμφαση στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο». Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ειρήνη» έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες έξι νηοψίες σε πλοία για τα οποία υπήρχαν υποψίες, ενώ τόνισε ότι οι εθνικές επιχειρήσεις νηοψίας θα πρέπει να συνεχιστούν παράλληλα, με στενό συντονισμό και αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Τέλος, η Κάλας αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες πράξεις δολιοφθοράς και εμπρησμών, καθώς και στις παραβιάσεις του εναέριου χώρου, αποδίδοντας τις ενέργειες αυτές στη Ρωσία. Όπως σημείωσε, η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις στους υπευθύνους και έχει προχωρήσει σε απελάσεις Ρώσων διπλωματών, ωστόσο θα πρέπει να εξεταστούν και πρόσθετα μέτρα.

Κίεβο: Στις φλόγες η Ακαδημία Επιστημών

Την ίδια στιγμή, στη δημοσιότητα έρχονται εικόνες από τη ρωσική επίθεση με drone (μη επανδρωμένο) στο κτήριο της Ακαδημίας Επιστημών στο Κίεβο όπου άνθρωποι πάνω στην απόγνωσή τους, πηδούν από τα παράθυρα του κτηρίου για να σωθούν από τη φωτιά. Κατά την επίθεση σκοτώθηκαν μία γυναίκα, ενώ άλλα τρία άτομα τραυματίσθηκαν.

Το κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών υπέστη σοβαρές ζημιές από την επίθεση στο Κίεβο, όπως φαίνεται από το βίντεο που έδωσε στην δημοσιότητα ο πρόεδρος της Ουκρανίας. «Ρωσικό πλήγμα στο κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών. Αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη επιχείρηση διάσωσης, σβήνουν την πυρκαγιά, αναζητούν ανθρώπους που ενδέχεται να ήταν στο κτίριο» έγραψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Στο βίντεο αυτό μπορεί να δει κάποιος ότι τμήμα του πλευρικού τοίχου του κτιρίου έχει καταστραφεί κατά το ήμισυ και πλέον δεν καίγεται μόνο ο τελευταίος τρίτος όροφος αλλά και ο δεύτερος, ενώ γύρω από το κτίριο υπάρχουν πολλά συντρίμμια. Νωρίτερα οι αρχές της πόλης ανέφεραν ότι επλήγη ένα ακατοίκητο κτίριο στην συνοικία Σεφτσένκο της πόλης όπου βρίσκεται το ιστορικό κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών.

Ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε επιχειρηματικό κέντρο στην πόλη Ντνίπρο της νοτιοανατολικής Ουκρανίας στοίχισε τη ζωή σε τρεις ανθρώπους ενώ τουλάχιστον άλλοι 12 τραυματίσθηκαν, ανακοίνωσε σήμερα ο περιφερειακός κυβερνήτης. Στην ανατολική πόλη του Χαρκόβου, 29 άνθρωποι τραυματίσθηκαν, μεταξύ των οποίων 10 ανήλικοι, από ρωσικό πλήγμα με βόμβες ολίσθησης εναντίον κτιρίου κατοικιών, δήλωσε ο δήμαρχος Ιχόρ Τερέχοφ.

Το Κίεβο και η γύρω περιοχή του στοχοθετήθηκαν επίσης και πάλι. Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν από ρωσικά πλήγματα στην περιφέρεια του Κιέβου, μεταξύ των οποίων ένας Αζέρος, δήλωσε ο Ζελένσκι. Ο Ζελένσκι έγραψε επίσης για επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ζημιές σε κτήρια κατοικιών, τηλεπικοινωνιακές υποδομές και πρατήρια βενζίνης στην πρωτεύουσα.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε πλήγματα σε κέντρα δεδομένων στο Κίεβο, λέγοντας ότι παρέχουν στον ουκρανικό στρατό υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και Ίντερνετ. Ένα κέντρο εφοδιασμού και ένα πλοίο, που μετέφερε είδη για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, δέχθηκαν επίθεση στην περιοχή της Οδησσού, ανακοίνωσε το υπουργείο.

Ρωσία: Νεκροί από πυρκαγιά σε εργοστάσιο

Στη Ρωσία, δεκατρείς άνθρωποι σκοτώθηκαν στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε εργοστάσιο πυροτεχνημάτων στην περιοχή Γιαροσλάβλ,  μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, επικαλούμενο τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Η πυρκαγιά κατέστρεψε δύο κτίρια στο χωριό Κουμπρίνσκ, κοντά στην πόλη Περεσλάβλ-Ζαλέσκι. Περίπου 100 πυροσβέστες αναπτύχθηκαν για να τη θέσουν υπό έλεγχο, ανέφερε ο κυβερνήτης της περιοχής Μιχαήλ Εβράγιεφ.

Οι ρωσικές αρχές διενεργούν προκαταρκτική ποινική έρευνα για παραβίαση των κανόνων ασφαλείας στο εργοστάσιο, σύμφωνα με το TASS.

Ο 2^ος κύκλος του Προγράμματος στοχεύει σε:

• Ουσιαστική, ασφαλή και βιώσιμη ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου των εκτροφών, όταν αυτό επιτραπεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σύμφωνα με τις ισχύουσες υγειονομικές συνθήκες της χώρας.
• Επανεκκίνηση της εκτροφής ζώων σε εκμεταλλεύσεις, που επλήγησαν από θεομηνίες και επιζωοτίες.
• Μακροχρόνια βιωσιμότητα μέσω συνεργατικών δράσεων των κτηνοτρόφων.
• Διατήρηση της απασχόλησης σε αγροτικές και μειονεκτικές περιοχές.
• Υποστήριξη των οικογενειών, που έχασαν τις εκμεταλλεύσεις τους.
• Διασφάλιση των κτηνοτροφικών προϊόντων και των μεταποιητικών επιχειρήσεων του κλάδου.

Το «Πρόγραμμα ενίσχυσης της Αιγοπροβατοτροφίας» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Εταιρικής Υπευθυνότητας EQUALL της Πειραιώς, που -μεταξύ άλλων- συμβάλλει στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και των αγροτικών κοινοτήτων με έμφαση στην εκπαίδευση, την καινοτομία και τις βιώσιμες πρακτικές που ενισχύουν την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας.

Μάθετε περισσότερα και δηλώστε συμμετοχή στο EQUALL – Πρόγραμμα ενίσχυσης της Αιγοπροβατοτροφίας | Τράπεζα Πειραιώς