«Ουσιαστικά ξεκίνησε με μια καταγγελία μιας οικογένειας η οποία δεν αποχωρούσε από ένα διαμέρισμα, και είχαμε παράπονα από τον ιδιοκτήτη, ο οποίος μάλιστα συνάντησε τυχαία μια ομάδα ΔΙΑΣ, την οδήγησε στο σημείο που βρισκόταν το διαμέρισμα.

Εκεί εντοπίστηκαν, ευτυχώς, την τελευταία στιγμή τα μέλη της οικογένειας τα οποία ετοιμάζονταν να αποχωρήσουν από το σπίτι, και δυστυχώς είχαμε αυτό το εύρημα, ένα βρέφος σε κατάσταση ψύξης ουσιαστικά, όπως διαπίστωσαν οι συνάδελφοι, και μάλιστα ήταν τέτοια η κατάσταση της σορού που δεν μπορούσαν να αντιληφθούν αν μιλάμε για εγκληματική ενέργεια ή όχι.

Γι’ αυτό ήταν πολύ κρίσιμη η ιατροδικαστική εξέταση, η οποία έδειξε ότι μιλάμε για μια εγκληματική ενέργεια, για μια βρεφοκτονία. Οπότε καταλαβαίνετε ότι σχηματίζεται δικογραφία αυτή τη στιγμή σε βάρος των δύο γονέων, χωρίς κανένας από τους δύο να έχει εξηγήσει την κατάσταση στην οποία βρέθηκε το βρέφος», είπε.

Στο μικροσκόπιο η γέννηση του βρέφους

Οι Αρχές επιχειρούν πλέον να διασταυρώσουν κάθε στοιχείο που αφορά την ταυτότητα του βρέφους. Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ., οι γονείς έχουν υποστηρίξει ότι το παιδί είχε γεννηθεί σε μαιευτήριο, χωρίς όμως να δώσουν συγκεκριμένες πληροφορίες.

«H οικογένεια αναφέρει ότι έχει γεννηθεί σε κάποιο μαιευτήριο χωρίς να δώσει περισσότερα στοιχεία. Είναι κάτι βέβαια που αναζητούν οι αρχές, όπως επίσης με ποιον τρόπο ήρθαν στη ζωή και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, αν αποτελούν μέλη, γιατί καταλαβαίνετε ότι είμαστε υποχρεωμένοι να ζητήσουμε εξέταση και διασταύρωση DNA για όλα τα μέλη της οικογένειας».

Η εξέταση DNA αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο της έρευνας, καθώς οι Αρχές επιχειρούν να διασταυρώσουν τις συγγενικές σχέσεις των προσώπων που βρίσκονταν στο επίκεντρο της υπόθεσης.

Ο ρόλος του Αφγανού στο μικροσκόπιο

Αναφερόμενη στον Αφγανό που συνελήφθη στο πλαίσιο της υπόθεσης, η Κωνσταντία Δημογλίδου σημείωσε ότι πρόκειται για πρόσωπο που είναι ήδη γνωστό στις Αρχές για υποθέσεις ναρκωτικών.

«Ουσιαστικά έχει συλληφθεί μαζί με το ζευγάρι για την κατοχή ναρκωτικών ουσιών, οι οποίες βρέθηκαν, και μάλιστα πραγματοποιήθηκε έρευνα και στην δική του οικία, στην οικία στην οποία δήλωσε ότι διαμένει, και εξετάζεται η εμπλοκή του και σε οποιοδήποτε άλλο αδίκημα προκύψει στην πορεία της προανάκρισης».

Οι έρευνες δεν περιορίζονται, επομένως, μόνο στην υπόθεση του νεκρού βρέφους, καθώς εξετάζεται συνολικά η δραστηριότητα των προσώπων που βρίσκονταν στο διαμέρισμα.

Τι εξετάζεται για τα ανήλικα παιδιά

Ιδιαίτερο βάρος δίνουν οι Αρχές και στην κατάσταση των ανήλικων παιδιών που εντοπίστηκαν στο σπίτι. Η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ. ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί διάφορα ευρήματα και αντικείμενα, τα οποία περιλαμβάνονται στη δικογραφία.

Για τον λόγο αυτό έχουν ζητηθεί εξειδικευμένες εξετάσεις από το νοσοκομείο όπου βρίσκονται τα παιδιά, ενώ αναμένεται να εξεταστούν και από ιατροδικαστή.

Σε ερώτηση για τα νοσήματα που έχουν εντοπιστεί στα παιδιά, η κα Δημογλίδου ανέφερε:

«Yπάρχουν κάποια αποτελέσματα εξετάσεων που αποδεικνύουν ότι έχουν κάποιο νόσημα, φέρουν κάποιο νόσημα. Βέβαια δεν έχει αποδειχθεί ακόμα πόσα χρόνια νοσούν από το συγκεκριμένο νόσημα και με ποιον τρόπο το απέκτησαν. Αυτό είναι κάτι που διερευνάται».

Από την πρώτη στιγμή, που έγινε γνωστό το ναυάγιο, η Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω των Ηνωμένων Εθνών, διαμήνυσε ότι είναι έτοιμη να προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια της ζητηθεί. Να συνδράμει στην προσπάθεια με δικές της δυνάμεις. Αν και συνήθως η κατοχική πλευρά είναι επιφυλακτική, μέχρι και αρνητική να δεχθεί βοήθεια από την Κυπριακή Δημοκρατία, υπήρξαν στο παρελθόν περιπτώσεις, κατά τις οποίες λειτούργησε διαφορετικά.

Για παράδειγμα, σε δυο μεγάλες πυρκαγιές, τον Μάιο του 2020, στα χωριά Διόριος και Κορμακίτης και τον Ιούνιο του 2022 στην Καντάρα, το κατοχικό καθεστώς ζήτησε βοήθεια από την Κυπριακή Δημοκρατία και την έλαβε αμέσως, προσφέροντας εναέρια μέσα. Ήταν στην πρώτη περίπτωση ηγέτης του κατοχικού καθεστώτος ο Μουσταφά Ακιντζί (με ψευδοπρωθυπουργό τον Τατάρ) και στη δεύτερη, επικεφαλής της αποσχιστικής οντότητας ήταν ο Ερσίν Τατάρ.

Δεν δέχθηκαν βοήθεια στην Κερύνεια

Αυτή τη φορά, η Κυπριακή Δημοκρατία έσπευσε να δηλώσει έτοιμη να βοηθήσει, πλην όμως δεν υπήρξε ανταπόκριση από κατοχικής πλευράς. Υπενθυμίζεται ότι το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας-Διάσωσης ( ΚΣΕΔ), δήλωσε ετοιμότητα μέσω των Ηνωμένων Εθνών, να παράσχει την όποια βοήθεια χρειαστεί για την αντιμετώπιση της κρίσης. Βοήθεια χρειάζονταν, εξ[ ου και όπως αναφέρει δημοσίευμα του “Φιλελεύθερου”, η τουρκική πλευρά απευθύνθηκε σε ολλανδική εταιρεία ζητώντας βοήθεια.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι Ολλανδοί με τη σειρά τους έψαχναν  για βοήθεια στη Λεμεσό και επικοινώνησαν με ιδιοκτήτη ρυμουλκού! Όλα αυτά επισημαίνονται σε μια περίοδο που συζητούνται Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και από τουρκικής πλευράς τονίζεται η ανάγκη να γίνουν ενέργειες «για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης». Θεωρητικά πάντα.

Προφανώς και σε τέτοιες συνθήκες, δεν επιχειρείται να αποδοθούν πολιτικές ευθύνες και σε καμία περίπτωση να τύχει πολιτικής εκμετάλλευσης η τραγωδία. Ο Τουφάν Έρχιουρμαν δεν έχει “αρμοδιότητες” σε αυτά τα ζητήματα, καθώς αυτές ανήκουν στη ψευδοκυβέρνηση και πρωτίστως στην Τουρκία. Θα μπορούσε, βέβαια, να παρέμβει και να επιμείνει όπως υπάρξει συνεργασία, όπως έχει γίνει κατά το παρελθόν από προκατόχους του.

Τί είχε συμβεί με τις πυρκαγιές

Σημειώνεται ότι το 2020 ήταν η πρώτη φορά που αποδέχθηκαν βοήθεια στα κατεχόμενα από τις ελεύθερες περιοχές. Σύμφωνα με την εφημερίδα Diyalog (18.05.20), στα κατεχόμενα, λόγω του γεγονότος ότι δεν αρκούσαν τα οχήματα της λεγόμενης “πυροσβεστικής” και της “πολιτικής άμυνας” για κατάσβεση των πυρκαγιών, ζητήθηκε βοήθεια πρώτα από την Τουρκία και μετά από την “νότια Κύπρο”, όπως χαρακτηρίζεται η Κυπριακή Δημοκρατία.

Από την Τουρκία ήρθαν τρία ελικόπτερα, αναφέρει το δημοσίευμα προσθέτοντας ότι ο Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος μετέβη στην περιοχή των πυρκαγιών, διαπίστωσε ότι αργούσε η επέμβαση των πτητικών μέσων από την Τουρκία και επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ο οποίος «απέστειλε γρήγορα στον βορρά», κατά την έκφραση της εφημερίδας, ένα πυροσβεστικό αεροπλάνο και ένα ελικόπτερο.

Σε τέτοιες στιγμές, ανθρώπινης τραγωδίας, η όποια πολιτική συζήτηση δεν είναι προφανώς ψηλά στην ατζέντα. Όμως και η τραγωδία αυτή, το ναυάγιο στη θαλάσσια περιοχή της κατεχόμενης Κερύνειας, έχει πολιτικές προεκτάσεις και είναι αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης κατοχής.

Υ.Γ.: Εδώ και χρόνια, στο πλαίσιο συνεννόησης, ως Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, υπάρχουν διευθετήσεις για το ηλεκτρικό ρεύμα. Η ΑΗΚ (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου) στέλνει ρεύμα στα κατεχόμενα αλλά και λαμβάνει, όταν υπάρχει ανάγκη.

Μετά από 123 χρόνια, το 1918, η Πολωνία έγινε (εκ νέου) ανεξάρτητο κράτος. Ο πόλεμος μεταξύ Πολωνίας και Σοβιετικής Ρωσίας ακολούθησε την περίοδο 1919-1921, στον οποίο στην πολωνική ιστορική θεώρηση ξεχωρίζει το λεγόμενο “θαύμα του Βιστούλα” (1920). Κεντρικό ιστορικό πρόσωπο εκείνης της περιόδου για τους Πολωνούς είναι ο Γιόζεφ Πιλσούντσκι αγάλματα του οποίου, και δημόσιες αναφορές με το όνομά του, υπάρχουν πολλά στη σημερινή Πολωνία.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1939 η ναζιστική Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία, ημερομηνία που θεωρείται – κατά την κρατούσα ερμηνεία στην Ευρώπη – ως έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου δύο από τις τρεις βασικές δομές του “Ανατολικού Μπλοκ” ιδρύθηκαν στην Πολωνία. Το “Σύμφωνο της Βαρσοβίας” το 1955 στο στρατιωτικό επίπεδο και η Κομινφόρμ (Γραφείο Πληροφοριών των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων) το 1947 στο πολιτικό επίπεδο. Η Κομεκόν (Συμβούλιο για την Αμοιβαία Οικονομική Βοήθεια) το 1949 στο οικονομικό επίπεδο είχε ιδρυθεί στη Σοβιετική Ένωση.

Πολλές από τις λαϊκές κινητοποιήσεις ενάντια στα καθεστώτα του λεγόμενου “υπαρκτού σοσιαλισμού” εκδηλώνονταν στην Πολωνία. Το 1953 (εκτός της Ανατολικής Γερμανίας), 1956 (εκτός της Ουγγαρίας), 1970, 1980-81, με την πλατιά και μαχητική κινητοποίηση του μαζικού εργατικού συνδικάτου της Αλληλεγγύης (Solidarność‎), που ξεκίνησε στα Ναυπηγεία Λένιν του Γκτανσκ στη Βαλτική.

Η πτώση του Υπαρκτού σοσιαλισμού

Η πτώση των καθεστώτων του “υπαρκτού σοσιαλισμού” και το “μοντέλο” των αναίμακτων μεταβάσεων σε δημοκρατικά καθεστώτα πολιτικού πλουραλισμού, μέσω των λεγόμενων διαπραγματεύσεων “στρογγυλής τράπεζας” το 1988-1989, διαμορφώθηκε ουσιαστικά στην Πολωνία και στην Ουγγαρία. Χαρακτηρίστηκε ως “βελούδινη επανάσταση» στην εμπειρία της Τσεχοσλοβακίας το 1989. Μεταβάσεις που αναλύθηκαν ως τρίτο κύμα εκδημοκρατισμού σύμφωνα με το γνωστό σχήμα του Χάντιγκτον, μαζί με εκείνες της Νότιας Ευρώπης που είχαν προηγηθεί μια 15ετία. Στην περίπτωση των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, η διαδικασία μεταβάσεων αναθέρμανε διεθνώς τη συζήτηση για την έννοια της “κοινωνίας πολιτών”.

Από τις μετακομμουνιστικές χώρες της κεντρο-ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία μαζί με την Τσεχία, την Σλοβενία και την Ρουμανία έχουν σημαντικούς ρυθμούς οικονομικής καπιταλιστικής ανάπτυξης. Θυμόμαστε τον περίφημο “Πολωνό υδραυλικό”, που αντιπροσώπευε το φθηνό εργατικό δυναμικό, στη δημόσια συζήτηση που πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο του γαλλικού δημοψηφίσματος για το Ευρωσύνταγμα το 2005. Και οι τέσσερεις χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η δεκαετία του 21ου αιώνα. Η Σλοβενία έχει ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ, οι άλλες τρεις διατηρούν το εθνικό τους νόμισμα.

Έχει ενδιαφέρον η σύγκριση της Ελλάδας με αυτές τις χώρες την περίοδο 1990-2010 στο οικονομικό-θεσμικό πεδίο σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και ευρωπαϊκής περιφερειακής ολοκλήρωσης. Η ήττα του δικού μας “συστήματος χώρα”, όπως καταδεικνύεται από τη συνθήκη “άτυπης” χρεοκοπίας το 2009-2010 και το καθεστώς μνημονιακής υπαγωγής που ακολούθησε, είναι μάλλον συντριπτική σε συγκριτική προοπτική.

Η εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας

Το ιστορικό γεγονός που καταλαμβάνει την κεντρική θέση στην επίσημη κρατική διήγηση της “μετά το 89” Πολωνίας είναι οι 63 ημέρες της εξέγερσης της Βαρσοβίας το 1944 (1/8-2/10). Η εξέγερση της Βαρσοβίας του 1944 ακολούθησε την εξέγερση του εβραϊκού γκέτο της Βαρσοβίας του 1943 (19/4-16/5). Η Πολωνία είχε μια διαφορά σε σχέση με τις άλλες χώρες-κοινωνίες που ανέπτυξαν μαζικό αντιστασιακό κίνημα στα χρόνια της γερμανικής κατοχής κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ενώ σε χώρες όπως η Γιουγκοσλαβία, η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Τσεχοσλοβακία, στις δυνάμεις της εθνικής αντίστασης κυριαρχούσαν οι κομμουνιστές, ιδίως μετά την επική νίκη του Κόκκινου Στρατού επί των Γερμανών στη μάχη του Στάλινγκραντ 1942-1943, στην Πολωνία οι κομμουνιστές αποτέλεσαν μια υπαρκτή μεν, αλλά ελάσσονα δύναμη. Κύρια δύναμη της πολωνικής αντίστασης ήταν ο λεγόμενος Εγχώριος Στρατός (Armia Krajowa) ο οποίος ελεγχόταν από την εξόριστη πολωνική κυβέρνηση που βρισκόταν στο Λονδίνο.

Το κομμουνιστικό κίνημα δεν μπορούσε να αναπτυχθεί μαζικά στην Πολωνία για λόγους ιστορικούς, πρόσφατους ή πιο μακρινούς. Ο κομμουνισμός στην Πολωνία δεν ήταν μια ιδεολογία, ένα ιστορικό σχέδιο-όραμα της αταξικής κοινωνίας, όπως διαμορφώθηκε από μάχιμους διανοούμενους και αγωνιστές του εργατικού κινήματος του 19ου και του 20ου αιώνα, αλλά ως συγκεκριμένη υλική δύναμη ήταν φιλο-σοβιετισμός και τελικά φιλο-ρωσισμός. Όπως χαρακτηριστικά μας ειπώθηκε στο ταξίδι από Πολωνό ιστορικό σε άπταιστα ελληνικά, «ό,τι είναι για τους Έλληνες οι Τούρκοι, είναι για τους Πολωνούς οι Ρώσοι και οι Γερμανοί».

Ήταν λοιπόν αδύνατο στη συγκυρία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για ιστορικούς λόγους να αναπτυχθεί στην Πολωνία μαζικό κομμουνιστικό κίνημα, σε αντίθεση λχ με την Τσεχοσλοβακία. Ο αντισοβιετισμός ήταν λαϊκός, εκδηλωνόταν και στην τέχνη. Είναι χαρακτηριστικές οι ταινίες του Πολωνού σκηνοθέτη Αντζέι Βάιντα, τόσο πριν όσο και μετά το 1989, “Άνθρωπος από μάρμαρο” (1977), “Κατίν” (2007).

Η στάση των Σοβιετικών

Η εξέγερση της Βαρσοβίας του 1944 ήταν μαζική, αλλά κατεστάλη με ιδιαίτερη βιαιότητα από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Οι Πολωνοί κατηγορούν τους Σοβιετικούς ότι ενώ τον Ιούλιο 1944 είχαν φτάσει ήδη πολύ κοντά στη Βαρσοβία, δεν βοήθησαν την εξέγερση και προτίμησαν την καταστολή της, γιατί οι δυνάμεις που καθοδηγούσαν την εξέγερση ήταν φιλοβρετανικές, ή μη φιλικές προς την Σοβιετική Ένωση/Ρωσία.

Οι Σοβιετικοί ενδεχομένως θεωρούσαν ότι η εξέγερση εκδηλώθηκε σε μια στιγμή, καθοδηγούμενη από την Βρετανία, προκειμένου να δημιουργηθούν τετελεσμένα υπέρ της και εναντίον των συμφερόντων της Σοβιετικής Ένωσης στο διαφαινόμενο μεταπολεμικό κόσμο, αναφορικά με τις σφαίρες επιρροής δυνάμεων.

Ήταν μία περίοδος που γινόταν “διαπραγμάτευση”, εν μέσω ιδιαίτερα σκληρών πολεμικών επιχειρήσεων με τις δυνάμεις του Άξονα, μεταξύ των ηγετών της αντιφασιστικής συμμαχίας για τον μεταπολεμικό κόσμο (Τεχεράνη, Νοέμβριος 1943, Γιάλτα, Φεβρουάριος 1945). Τελικά οι Σοβιετικοί θα εξαπολύσουν επίθεση κατά των γερμανικών δυνάμεων στην Πολωνία τον Ιανουάριο 1945, βοηθώντας κατ’ ουσίαν τις αμερικανο-βρετανικές δυνάμεις στο δυτικό μέτωπο, που ένα 6μηνο μετά την απόβαση στη Νορμανδία (Ιούνιος 1944), έδειχναν καθηλωμένες.

Ο Κόκκινος Στρατός στην Πολωνία

Ο Κόκκινος Στρατός θα προελάσει στην Πολωνία, απελευθερώνοντάς την από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Η ΕΣΣΔ θα επιβάλει στην Πολωνία μια ελεγχόμενη από εκείνην κυβέρνηση, την Πολωνική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης, συνέχεια της λεγόμενης “κυβέρνησης του Λούμπλιν”, που είχε ήδη συγκροτήσει από τον Ιούλιο 1944. Σταδιακά την περίοδο 1945-1947 θα διαμορφωθεί το καθεστώς της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, με τη συγκρότηση του μονοκομματικού ουσιαστικά συστήματος και το ιδρυθέν Ενιαίο Εργατικό Κόμμα Πολωνίας στη θέση του ηγετικού κόμματος.

Όπως το είχε διατυπώσει ο Ιωσήφ Στάλιν: «Αυτός ο πόλεμος δεν είναι όπως οι παλιότεροι. Όποιος κατακτά μια περιοχή της επιβάλλει το δικό του κοινωνικό σύστημα. Ο καθένας επιβάλλει το κοινωνικό σύστημα μέχρι εκεί που φτάνει ο στρατός του. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς».

Την περίοδο 1945-1947 στην Πολωνία θα υπάρξουν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων του καθεστώτος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας και των δυνάμεων που προέρχονταν από την πολωνική αντίσταση (Εγχώριος Στρατός), οι οποίες στη συγκυρία θα εξελιχθούν σε αντισοβιετικές δυνάμεις.

Επόμενο ήταν το ιστορικό γεγονός της εξέγερσης της Βαρσοβίας του 1944 μεταπολεμικά να εξοβελιστεί από την επίσημη κρατική μνήμη. Απεναντίας, καθιερώθηκε ως επίσημη εθνική/κρατική εορτή η 22α Ιουλίου, ημερομηνία συγκρότησης της “κυβέρνησης του Λούμπλιν”. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον μια συγκριτική αναλυτική προσέγγιση της περιόδου 1944-1948 στην Πολωνία, στην Τσεχοσλοβακία, την Γιουγκοσλαβία, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Γαλλία. Ένα σημαντικό κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας

Το καθεστώς της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας στα 40 και πλέον χρόνια που διήρκεσε, δεν απέκτησε, ούτε μπορούσε ιστορικά να αποκτήσει, ισχυρή πολιτική νομιμοποίηση. Η γνώση αυτής της πραγματικότητας εκ μέρους της ιθύνουσας τάξης του καθεστώτος, πιθανόν να συνέβαλε στο γεγονός του περιορισμένου σε σχέση με τις άλλες χώρες του “ανατολικού μπλοκ” βαθμού κολεκτιβοποίησης της γης, η οποία στην Πολωνία παρέμεινε σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, διατηρώντας έτσι εκτεταμένο ποσοστό ιδιωτικής-οικογενειακής ιδιοκτησίας.

Επίσης, διατηρήθηκε ιδιαίτερα ισχυρό το θρησκευτικό συναίσθημα των Πολωνών, με τον καθολικισμό να παραμένει συναρθρωμένος με τον πολωνικό εθνισμό. Μια εθνο-θρησκευτική συνάρθρωση, η οποία στη συγκυρία του Ψυχρού Πολέμου έλαβε και αντικαθεστωτικά-αντισοβιετικά χαρακτηριστικά, ενισχυόμενα ακόμα περισσότερο με την εκλογή του Πολωνού Αρχιεπισκόπου Κρακοβίας, ως Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄, ο κατά κόσμον Κάρολος Γιοζέφ Βοϊτίλα, το 1978.

Το καθεστώς της Λαϊκής Δημοκρατίας πέτυχε να βελτιώσει εντυπωσιακά την δημόσια υγεία και εκπαίδευση στην Πολωνία με όρους μαζικούς, σε σύγκριση με την περίοδο του Μεσοπολέμου. Αντίστοιχα επιτεύγματα έχουν να αναδείξουν και τα μεταπολεμικά κράτη της Δυτικής Ευρώπης, ιδίως λόγω του σοσιαλδημοκρατικού κοινωνικού κράτους, σε συνθήκες όμως δημοκρατικού κομματικού πλουραλισμού, χωρίς την επιβολή ανελεύθερου μονοκομματικού δικτατορικού καθεστώτος. Όπως ορθά έχει διαπιστωθεί, η πίεση του “ανατολικού μπλοκ” λειτούργησε ευεργετικά για τους εργαζόμενους στο “δυτικό μπλοκ”…

Δεν ήταν σαφές εάν ο Λευκός Οίκος είχε αποδεχθεί την παραίτησή του.

«Ο Ντρίσκολ εξέφρασε ανησυχίες στην κυβέρνηση σχετικά με τον μετασχηματισμό του Χέγκεθ που απέλυσε στρατηγούς και την ετοιμότητα του Στρατού», ανέφερε η πηγή, αναφερόμενη στις προσπάθειές του υπουργού πολέμου για εκσυγχρονισμό του Στρατού.

Ο Στρατός αρνήθηκε να σχολιάσει την είδηση, η οποία αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τη Wall Street Journal.

«Ο υπουργός Ντρίσκολ υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματικός στην προώθηση της ατζέντας του Προέδρου Τραμπ για να «Κάνουμε την Αμερική ξανά Δυνατή» στο Υπουργείο Στρατού, παρέχοντας εξαιρετική ηγεσία κατά τη διάρκεια ιστορικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, δίνοντας έμφαση στην ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα, βοηθώντας στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και πολλά άλλα», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι.

Ο Ντρίσκολ, ο οποίος ανέλαβε την κορυφαία θέση του Στρατού Ξηράς τον Φεβρουάριο του 2025, έκανε τον Στρατό Ξηράς να είναι πιο ευέλικτος στην απόκτηση φθηνότερων όπλων και επέπληξε τους μεγάλους κατασκευαστές όπλων. Ο Γραμματέας του Στρατού Ξηράς είναι υπεύθυνος για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των στρατιωτών.

«Η αμυντική βιομηχανική βάση γενικά, και οι κορυφαίοι ηγέτες ειδικότερα, εξαπάτησαν τον αμερικανικό λαό, το Πεντάγωνο και τον Στρατό», δήλωσε ο Ντρίσκολ πέρυσι αναφερόμενος σε μεγάλες αμυντικές εταιρείες.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι ο Χέγκσεθ έβλεπε τον Ντρίσκολ ως απειλή και ήθελε εδώ και καιρό να τον απομακρύνει. Αλλά οι δεσμοί του με τον Βανς, είπε ο αξιωματούχος, δυσκόλευαν τον Χέγκσεθ να το πράξει.

Ο Ντρίσκολ απέκτησε εξέχουσα θέση εκτός του Πενταγώνου όταν ο Τραμπ του πρότεινε να συμμετάσχει σε συνομιλίες με τη Μόσχα και το Κίεβο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία – ένα σπάνιο διπλωματικό καθήκον για έναν γραμματέα του Στρατού.

Τον Απρίλιο, ο Χέγκεθ απέλυσε τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, Ράντι Τζορτζ, μια σημαντική αλλαγή προσωπικού που ήρθε καθώς ο αμερικανικός στρατός πολεμούσε έναν μεγάλο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Ο αξιωματούχος είπε ότι η απόλυση του Τζορτζ αιφνιδίασε τον Ντρίσκολ και οδήγησε σε αυξημένη απογοήτευση με τον Χέγκσεθ.

Τον Ιούνιο, ο Χέγκσεθ απέλυσε επίσης τον επικεφαλής των δυνάμεων του στρατού των ΗΠΑ στην Ευρώπη και μπλόκαρε προσωπικά την προαγωγή ανώτερων αξιωματούχων του στρατού.

Απειλές Τραμπ

Ύστερα από έναν μήνα σχετικής ηρεμίας και στροφής της Ουάσιγκτον στον «οικονομικό πόλεμο», οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν χθες Δευτέρα ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επισείει την απειλή πως θα διατάξει να βομβαρδιστεί «δυνατά» το αντίπαλο στρατόπεδο.

Για πρώτη φορά από τα τέλη του Ιουλίου, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν βομβαρδισμούς εναντίον «δυο εκτοξευτήρων (πυραύλων) στο νησί Λαράκ», στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Η Τεχεράνη ανταπέδωσε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και στα ΗΑΕ, ενώ ταυτόχρονα, διά στόματος του προέδρου του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, διαβεβαίωνε πως δεν θέλει να συνεχιστεί ο πόλεμος.

Καθώς η ένοπλη σύρραξη έχει πλέον εισέλθει στον έβδομο μήνα της και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε απόλυτο αδιέξοδο, η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών έσπειρε ανησυχία στις αγορές: οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν να ανεβαίνουν ξανά, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, να ξεπερνά το συμβολικό όριο των 90 δολαρίων.

«Θα υπάρξει ανταπόδοση» και «θα τους πλήξουμε δυνατά», διεμήνυσε ο αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με δηλώσεις του που μεταδόθηκαν από το Fox News. Λίγο νωρίτερα, ο ιρανός ομόλογός του εκτίμησε πως η συνέχιση του πολέμου δεν θα ήταν «προς το συμφέρον ούτε» της Τεχεράνης «ούτε οποιουδήποτε άλλου» στην περιοχή, λέγοντας πως συνεχίζει να «εργάζεται για να εξευρεθεί συμφωνία».

Στο Κιργιστάν για τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ), συναντήθηκε με τον πακιστανό πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο. Στο ραντεβού αναμένονταν επίσης οι πρόεδροι της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.

«Επικίνδυνη κλιμάκωση»

Σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»),η επίθεση εναντίον του Λαράκ έγινε αφού οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ισχυρός ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «παρατηρήθηκαν να ετοιμάζονται να εκτοξεύσουν πυραύλους φορτωμένους θαλάσσιες νάρκες στο στενό του Ορμούζ».

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για τρεις νεκρούς και επτά τραυματίες στα πλήγματα αυτά. Η Ιορδανία, ανάμεσα στους στόχους των ιρανικών αντιποίνων, ανακοίνωσε πως κατέρριψαν οκτώ πυραύλους όταν εισήλθαν στον εναέριο χώρο του χασεμιτικού βασιλείου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν μη επανδρωμένο εναέριο όχημα πάνω από τα χωρικά τους ύδατα, καταγγέλλοντας «επικίνδυνη κλιμάκωση».

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν τους γείτονες ότι ενδέχεται να υπάρξει «πολύ πιο ισχυρή ανταπόδοση» σε περίπτωση οποιασδήποτε νέας «επίθεσης» των δυνάμεων της Ουάσιγκτον από τα εδάφη τους. Οι Φρουροί ανέφεραν εξάλλου ότι κατέρριψαν δυο αμερικανικά drones στους αιθέρες του στενού του Ορμούζ.

Εξάλλου τις πρώτες πρωινές ώρες ανακοινώθηκε ότι δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από τρία «άγνωστα βλήματα» καθώς διέσχιζε το στενό του Ορμούζ προς την κατεύθυνση της εξόδου από αυτό από τη βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO. Τις τελευταίες εβδομάδες επικρατούσε συγκριτική ηρεμία στην περιοχή, αλλά οι σποραδικές ανταλλαγές πυρών δεν είχαν σταματήσει, κυρίως στον τομέα του στενού.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό, από το οποίο διερχόταν προπολεμικά το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως και βρίσκεται πλέον στην καρδιά της σύγκρουσης, είναι κλειστό de facto με απόφαση του Ιράν από την αρχή του πολέμου, που είχε έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.

Προστασία της «ελεύθερης κυκλοφορίας»

Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο και δηλώνουν έτοιμες «να προστατεύσουν την ελεύθερη κυκλοφορία του εμπορίου», με τη CENTCOM να διαβεβαιώνει πως «ολοκλήρωσε» την άρση ναρκών στις «διεθνείς οδούς ναυσιπλοΐας».

Αλλά χθες το πολεμικό ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε ότι πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο που προσπάθησε «παρανόμως» να διασχίσει το στενό έπεσε σε δυο ναυτικές νάρκες, κάτι που διέψευσε η CENTCOM, κάνοντας λόγο για «παραπληροφόρηση».

Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένουν σε αδιέξοδο, καθώς το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δυο χωρών στα μέσα Ιουνίου, έγινε κομματάκια προτού κλείσει ένας μήνας. Για τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί, «η λύση είναι ξεκάθαρη και απλή: οι ΗΠΑ πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν» όταν υπογράφτηκε. «Όλα θα επανέλθουν σε τάξη» τότε.

Καθώς η ένοπλη σύρραξη αυτή είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας, η κυβέρνηση Τραμπ δίνει την έμφαση στον «οικονομικό πόλεμο» εναντίον του Ιράν, που ήδη αντιμετώπιζε σειρά αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων. «Θα συνεχίσουμε να ασκούμε πίεση» στην Τεχεράνη, επέμεινε χθες Δευτέρα ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος εκφράστηκε κατά την έναρξη σειράς συναντήσεων στις ΗΠΑ με ομολόγους του της G20.

Κάθιδρος από τον καύσωνα προσπαθούσα ως άλλος … ταρζάν να ανέβω στην ακρόπολη, αλλά επί ματαίω! Εγκαταλείπων την απονενοημένη προσπάθεια δεν έβαλα μυαλό και πήρα τον δρόμο να επισκεφθώ την “Αυλόπορτα”, όπου νόμισα ότι βρέθηκα σε τσαντίρι ή μαντρί (βλέπε φωτογραφίες)!

Την ίδια ημέρα, το ίδιο απόγευμα, στις 25 Αυγούστου 2026, στο γειτονικό χωριό Στράτος Αιτωλοακαρνανίας η αρχαιολόγος, πρώην προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος και νυν γενική γραμματεύς του υπουργείου Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου (κρατήστε το όνομα αυτό για τα περαιτέρω) εγκαινίαζε το αποκατασταθέν (κι όχι αποκατεστημένο, όπως διάβασα), ύστερα από … 35 χρόνια αρχαίο θέατρο της σημαντικής παραπάνω αρχαίας πόλης χαρακτηρίζοντας την 25η Αυγούστου 2026 «ως ημέρα χαράς και γιορτής για το υπουργείο Πολιτισμού, τον Δήμο, την Περιφέρεια» και “διαβεβαιώνοντας” (κρατήστε κι αυτή τη λέξη για τα περαιτέρω) ότι στόχος είναι να προχωρήσει το επόμενο διάστημα η σύνταξη των απαιτούμενων μελετών, ώστε να ωριμάσει ο σχεδιασμός για την ανάδειξη και του Ναού του Διός (βλέπε φωτογραφία του όπου βόσκουν πρόβατα!).

Παρών στην εκδήλωση ήταν και ο διαπρεπής αρχαιολόγος και νυν επίτιμος γενικός διευθυντής του υπουργείου Πολιτισμού Λάζαρος Κολώνας (κρατήστε κι αυτό το όνομα πάλι για τα περαιτέρω), ο οποίος μίλησε για το πραγματικά σημαντικό αυτό έργο, αφού εκείνος, πριν από … 35 χρόνια, ανέσκαψε και αποκάλυψε το αρχαίο θέατρο που αποκαταστάθηκε το 2026 με χρηματοδότηση του έργου κατά 1,6 εκατ. ευρώ από το (από ποιο άλλο;) ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας της περιόδου 2014-2020 (και ολοκληρώθηκε όταν λήγει και η περίοδος 2021-2027!).

Ποιοι ήταν παρόντες

Φυσικά, παρόντες ήταν ο δήμαρχος Αγρινίου Γιώργος Παπαναστασίου, ο οποίος αναφέρθηκε και στον Ναό του Στρατίου Διός, για τον οποίο, όπως είπε, θα υπάρξει νέα προγραμματική συμφωνία για την ανάδειξή του (μελέτες κλπ: κρατήστε κι αυτή τη λέξη για τα περαιτέρω), χωρίς όμως να υπενθυμίζει δημοσίως στην κυρία Βικάτου τα χάλια στον χώρο του αρχαίου Αγρινίου!

Στην ίδια εκδήλωση, πάλι φυσικά, απηύθυνε πανηγυρικό χαιρετισμό και ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο οποίος, μεταξύ άλλων, τόνισε ότι «κλείνει ένας κύκλος και ανοίγει ένας νέος για τα αρχαία θέατρα της Αιτωλοακαρνανίας», ξεχνώντας ότι η Αιτωλοακαρνανία είναι, όπως συνεχώς μού έλεγε ο Λάζαρος Κολώνας «ένα απέραντο μουσείο» που, ωστόσο, κυκλώνεται μόνο από βελανιδιές και πουρνάρια (ακόμα και μέσα στις τεράστιες κυκλώπειες πέτρες!) χόρτα, καδρόνια, λαμαρίνες και, γενικώς, αδιαφορία για την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής.

Παρόλα αυτά, μεταξύ των υπόλοιπων έργων μερικών εκατομμυρίων ευρώ που απαρίθμησε ο κ. Φαρμάκης για τον πολιτισμό της περιοχής, ενώπιον της κυρίας Βικάτου, δεν περιλαμβάνεται ούτε ένα κονδύλι για καθαρισμό όχι της αρχαίας πόλης που είναι σε … δάσος Αμαζονίου, αλλά ούτε για καθαρισμό της ακρόπολης και της “Αυλόπορτας” από δέντρα, πουρνάρια και χόρτα!

Τα εγκαίνια του αρχαίου θεάτρου ολοκληρώθηκαν και με … εγκαίνιά του με μουσική εκδήλωση, διότι, όπως τονίσθηκε, «το αρχαίο θέατρο, όπως δεν εγκαινιάστηκε απλώς ως ένα αποκατεστημένο αρχαιολογικό μνημείο, αλλά υποδέχθηκε ξανά τον κόσμο μέσα από μια πολιτιστική εκδήλωση, παντρεύοντας την ιστορία της αρχαίας Στράτου με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία». Άντε, καλή συνέχεια και με … σκυλάδικα, σαν κι αυτά που … τραγουδούσαν οι αρχαίοι Στράτιοι …

 Παλαιομάνινα: Το προκλητικό χρονικό της ντροπής

Την ίδια ημέρα και στιγμή (χωρίς το πάθημα να γίνει μάθημα) πήρα κι άλλη τολμηρή απόφαση. Πήγα να επισκεφθώ και την εμβληματική Κεντρική Πύλη της αρχαίας πόλης, τη λεγόμενη “Αυλόπορτα” ή “Πόρτα” από τους ντόπιους. Την είδα και την απαθανάτισα σε κατάσταση χειρότερη από εκείνη που ήταν και που περιέγραψα σε προηγούμενο άρθρο μου στο SLpress πριν από 18 μήνες (19 Φεβρουαρίου 2025) υπό τον τίτλο “Αυλόπορτα Παλαιομάνινας: Ένα αρχαίο μνημείο τριάντα χρόνια στην αναμονή”.

Είναι ένα κατόρθωμα ντροπής με τους ίδιους πρωταγωνιστές που γιόρταζαν, χαίρονταν και πανηγύριζαν μετά μουσικής στην Στράτο και που αφήνουν στα καδρόνια της οργής την “Αυλόπορτα” της Παλαιομάνινας επί 29 χρόνια, παρά τις ανακοινώσεις και αποφάσεις για μελέτες και ένταξη του έργου διάσωσης και ανάδειξης στο ΕΣΠΑ. Παραθέτω εν συντομία το προκλητικό χρονικό της ντροπής:

• Το 1997, ύστερα από άρθρα μου στον “Οικονομικό Ταχυδρόμο” και τα “Νέα” και επικοινωνία μαζί του, ο τότε προϊστάμενος της αρμόδιας Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (με έδρα την Πάτρα) διαπρεπής αρχαιολόγος Λάζαρος Κολώνας, ο οποίος μίλησε κατά την εκδήλωση στις 25 Αυγούστου 2026, επισκέφθηκε την υπό κατάρρευση “Αυλόπορτα” στην οποία έσπευσε να τοποθετήσει… προσωρινά ξύλινο “νάρθηκα”.
• Το 2020, ύστερα από 23 χρόνια, τα “καδρόνια” σάπισαν και τοποθετήθηκαν καινούργια βελτιωμένα με αντισηπτικά και στέγαστρα σαν να είναι … μαντρί.
• Στις 16 Σεπτεμβρίου 2021 δημοσίευσα άρθρο μου στον αθηναϊκό και τοπικό Τύπο (είχαν προηγηθεί πολλά άλλα με σχετικές καταγγελίες για αδιαφορία) υπό τον τίτλο “Δεν είναι τσαντίρι, δεν είναι μαντρί, δεν είναι παράγκα, είναι επιβλητική αρχαία πύλη!”, όπου παρουσίαζα το μαρτύριο της στερέωσης του επιβλητικού αυτού υπό κατάρρευση μνημείου, της “Αυλόπορτας”, με … καδρόνια επί … 24 χρόνια.

Στο άρθρο αυτό, αντί της υπουργού Πολιτισμού στην οποία απευθυνόταν, απάντησε με επιστολή της η τότε προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος Ολυμπία Βικάτου (κρατήστε πάλι το όνομά της), η οποία στη συνέχεια έγινε γενική διευθύντρια του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και σήμερα είναι γενική γραμματεύς του ίδιου υπουργείου.

Διαβεβαιώσεις κυρίας Βικάτου το 2021

Στην επιστολή της αυτή η κυρία Βικάτου, πέρα από τις απαράδεκτες αιχμές «(δεν είναι η πρώτη φορά που τα τελευταία χρόνια ο κ. Δ. Στεργίου, για λόγους που δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε, συνεχώς και με επιμονή δημοσιεύει ή αναρτά παρόμοια δημοσιεύματα, με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς για την Υπηρεσία μας, προφανώς αγνοώντας την επιβεβλημένη επιστημονική δεοντολογία υλοποίησης παρόμοιων έργων, αλλά και επιδιώκοντας τη δημιουργία εντυπώσεων που αδικούν το σύνθετο έργο της…) κρατικού λειτουργού κατά επαγγελματία δημοσιογράφου που κατήγγελλε πράξεις και παραλείψεις γύρω από την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, μάς είχε ενημερώσει, μεταξύ άλλων, και για το σχετικό πρόγραμμα του υπουργείου Πολιτισμού για τη στερέωση και την ανάδειξη του εμβληματικού αυτού αρχαίου μνημείου, αναφέροντας τα ακόλουθα:

»Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που ξεκίνησε το έτος 2019, με στόχο την ανάδειξη του μνημείου, η Εφορεία μας ενέταξε στο Πρόγραμμα δράσης της για το έτος 2021 την σύνταξη των απαιτούμενων μελετών και η υπουργός Πολιτισμού ενέκρινε άμεσα τη διάθεση των απαιτούμενων πιστώσεων για τη σύνταξη της αρχιτεκτονικής μελέτης (15.000 ευρώ) και της στατικής (12.000 ευρώ, έχει ήδη εκδοθεί η σχετική Υπουργική απόφαση) με τη διαβεβαίωση (γι’ αυτό πρότεινα πιο πάνω να κρατήσετε κι αυτή τη λέξη) ότι με την ολοκλήρωση των μελετών στερέωσης–συντήρησης και αποκατάστασης του πύργου-πύλης και μίας δεύτερης παρακείμενης πύλης και εν συνεχεία την έγκρισή τους, η Υπηρεσία μας θα υποβάλει (sic) σχετικό φάκελο ένταξης του έργου μαζί με την παρακείμενη εσωτερική πύλη (που μπήκε κι αυτή προσωρινά σε καδρόνια), στην επόμενη προγραμματική περίοδο (ΕΣΠΑ 2021–2027)».

Επίσης, στην ίδια επιστολή η κυρία Βικάτου αναφέρει τα ακόλουθα απαράδεκτα για λογοδοσία κρατικού λειτουργού: «…Ύστερα από τα παραπάνω είναι σαφές ότι δεν ευσταθούν τα αναφερόμενα από τον κ. Δ. Στεργίου, καθώς όλες οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν για την εξυγίανση του ξύλινου νάρθηκα (ο οποίος σημειωτέον έχει συμβάλει σημαντικά μέχρι σήμερα στην διατήρηση- στερέωση του μνημείου), οι οποίες φωτογραφικά αποτυπώθηκαν στο φυλλάδιο που δημοσίευσε η Εφορεία μας για το έργο της κατά το έτος 2020, αποτελούν πρόδρομες εργασίες για τη σύνταξη των απαιτούμενων μελετών και το πρώτο βήμα για την οριστική αποκατάστασή (sic) του.

»Η μνημειακή πύλη δεν κινδυνεύει με κατάρρευση και λειτουργεί στατικά μαζί με τον ξύλινο νάρθηκα. Συνεπώς η αφαίρεσή του χωρίς να προκληθούν φθορές στο σώμα της πύλης, αποτελεί αντικείμενο των μελετών αποκατάστασης και στερέωσης του μνημείου και θα υλοποιηθεί μετά από τους απαραίτητους στατικούς υπολογισμούς από εξειδικευμένο πολιτικό μηχανικό. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αφαιρεθεί, απλά για να εμφανιστούν οι αρχαίοι λίθοι της πύλης.

»Ο μόνος τρόπος να προστατευτεί το σημαντικό αυτό μνημείο και να αναδειχθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο είναι να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες, βάσει ορθού προγραμματισμού και με τη συμμετοχή διεπιστημονικού προσωπικού, όπως ακριβώς πράττει σήμερα, με υπευθυνότητα και σοβαρότητα, και σύμφωνα με τις αρχές αποκατάστασης των μνημείων η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος..».

Αμείλικτα ερωτήματα για την Παλαιομάνινα

Όλα αυτά, λοιπόν, ήταν και είναι… «πρόδρομα» για ένταξη σε ΕΣΠΑ επί … επτά χρόνια! Σημειώνω ότι η εγκριθείσα πολύ σημαντική αυτή μελέτη υπό τον τίτλο “Αρχιτεκτονική μελέτη αποτύπωσης, τεκμηρίωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης παραποτάμιων πυλών Παλαιομάνινας” (αρχιτεκτονική αποτύπωση και Παθολογία), ανετέθη στις 27 Οκτωβρίου 2021 με λεπτομερή καταγραφή του περιεχομένου της απ΄ευθείας σε ιδιωτική μελετητική εταιρεία που εδρεύει στην Αττική (Πεντέλη) με δαπάνη από τον κρατικό προϋπολογισμό ποσού 14.694 ευρώ (με … έκπτωση από την εταιρία καθώς η απόφαση όριζε το ποσό των 15.000 ευρώ!) και υπό την επίβλεψη, έλεγχο και εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος, δηλαδή της κυρίας Βικάτου, τότε, ως προϊσταμένης της παραπάνω περιφερειακής υπηρεσίας του υπουργείου Πολιτισμού.

Ύστερα από… τέσσερα χρόνια, στις 9 Φεβρουαρίου 2025, αντί ένταξης του έργου στο ΕΣΠΑ, η κυρία Λίνα Μενδώνη υπέγραψε νέα απόφαση (ΑΔΑ: ΨΛΙΨ46ΝΚΟΤ-Κ36) έγκρισης δύο μάλιστα νέων μελετών από τις οποίες η πρώτη είχε ακριβώς τον ίδιο τίτλο με εκείνη του … 2021 που ανετέθη απ’ ευθείας σε μελετητική εταιρεία, με αμείλικτα ερωτήματα στα οποία απαντά και σήμερα μόνο η επί 29 χρόνια σε καδρόνια “Αυλόπορτα”…

Η μηχανή του 51χρονου επιχείρησε να στρίψει αριστερά και συγκρούστηκε με τη δεύτερη μοτοσικλέτα. Σύμφωνα με πληροφορίες, μία εκ των δύο μηχανών παραβίασε τον κόκκινο σηματοδότη, ενώ μετά συγκρούστηκαν και με σταθμευμένο ΙΧ. Ο θάνατός τους ήταν ακαριαίος. Τα ακριβή αίτια του δυστυχήματος διερευνώνται από την Τροχαία, η οποία εξετάζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το τροχαίο.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις δηλώσεις του Νετανιάχου και την παρουσίαση της Τουρκίας ως νέου ανταγωνιστή του Ισραήλ, ο Φιντάν δεν περιορίστηκε σε μια καταδίκη της ισραηλινής πολιτικής. Στοχοποίησε προσωπικά τον Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «κοινό εχθρό της ανθρωπότητας, της διεθνούς κοινότητας και της ασφάλειας». «Ο ίδιος ο Νετανιάχου, ο δολοφόνος, ο γενοκτόνος, δεν είναι πλέον πρόσωπο που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη», δήλωσε.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η νοοτροπία του Νετανιάχου και όσοι δρουν μαζί του συνιστούν απειλή όχι μόνο για την Τουρκία, αλλά και για την παγκόσμια ασφάλεια. «Θα ήταν μεγάλο λάθος να θεωρηθεί ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα που αφορά μόνο την Τουρκία», τόνισε.

Η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο των διμερών τουρκικών-ισραηλινών διαφορών στο επίπεδο της διεθνούς ασφάλειας. Ο Φιντάν κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει δράση και να εμποδίσει τον Νετανιάχου να προκαλέσει περαιτέρω ζημιά «στην περιοχή, στο Ισραήλ, στον εβραϊκό λαό και σε ολόκληρο τον κόσμο».

«Αυτός ο δολοφόνος, ο οποίος απολαμβάνει να χύνει παλαιστινιακό και μουσουλμανικό αίμα, πρέπει πλέον να σταματήσει», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι αντιτίθεται στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και επιδιώκει τη συνέχιση μιας «γενοκτονικής και κατοχικής προσέγγισης», η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, θέτει σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια.
«Αυτό αποτελεί απειλή όχι μόνο για εμάς, αλλά για ολόκληρη την περιοχή και τη διεθνή κοινότητα. Το διεθνές σύστημα πρέπει να αντιμετωπίσει την απειλή Νετανιάχου», υπογράμμισε.

Στο στόχαστρο ο Νετανιάχου

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιλογή του Φιντάν να επικεντρώσει την επίθεσή του στον ίδιο τον Νετανιάχου. Η Άγκυρα δεν χαρακτηρίζει αυτή τη φορά το ίδιο το Ισραήλ ως τον αποκλειστικό ή συνολικό αντίπαλο. Αντίθετα, διαχωρίζει τον Νετανιάχου, την κυβέρνησή του και την πολιτική που ακολουθεί, από το ισραηλινό κράτος και τον ισραηλινό λαό. Ο ίδιος ο Φιντάν, μάλιστα, υποστήριξε ότι η πολιτική του Νετανιάχου προκαλεί ζημιά όχι μόνο στους Παλαιστινίους αλλά και «στο Ισραήλ και στον εβραϊκό λαό».

Η διατύπωση αυτή αποκτά πολιτική σημασία, καθώς αφήνει περιθώριο για διαφορετική αντιμετώπιση των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ σε περίπτωση αλλαγής της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας, ή κατεύθυνσης. Δεν πρόκειται για δήλωση του Φιντάν ότι η αποχώρηση του Νετανιάχου θα οδηγήσει αυτομάτως σε εξομάλυνση των σχέσεων. Είναι, όμως, μια ανάγνωση που προκύπτει από την ξεκάθαρη διάκριση που κάνει η Άγκυρα ανάμεσα στον Νετανιάχου και στο ίδιο το Ισραήλ.

Το μήνυμα προς τις ΗΠΑ

Ο Φιντάν αναφέρθηκε στη «διεθνή κοινότητα» και στο «διεθνές σύστημα», όμως η πραγματικότητα είναι ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατότητα να επηρεάσει την ισραηλινή κυβέρνηση και τον Νετανιάχου. Η δήλωση επομένως μπορεί να διαβαστεί, σύμφωνα με τουρκική ανάλυση, και ως μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ.

Η Άγκυρα ουσιαστικά ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους προκειμένου να περιοριστεί η πολιτική του Νετανιάχου, την οποία θεωρεί πλέον απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια. Το μήνυμα δεν είναι ότι η Τουρκία επιδιώκει σύγκρουση με το Ισραήλ ως κράτος. Αντίθετα, η επιλογή του Φιντάν να στοχοποιήσει προσωπικά τον Νετανιάχου, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής σχέσης με μια ισραηλινή ηγεσία που θα ακολουθούσε διαφορετική πολιτική.

Σε αυτή την ανάγνωση, η Άγκυρα στέλνει στην Ουάσιγκτον ένα διπλό μήνυμα: Ο Νετανιάχου αποτελεί το πρόβλημα σήμερα και η πολιτική του πρέπει να σταματήσει. Η Τουρκία, όμως, δεν κλείνει την πόρτα σε μια μελλοντική εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την πρόσφατη προειδοποίηση του προέδρου Ερντογάν προς τον Τραμπ να «σταματήσει το Ισραήλ», αλλά και τη δήλωσή του ότι η Τουρκία «δεν θέλει πόλεμο, αλλά δεν θα τον αποφύγει».

Έτσι, η νέα παρέμβαση του Φιντάν δεν αποτελεί μόνο μια ακόμη σκληρή καταδίκη του Νετανιάχου: Αποτελεί ταυτόχρονα προσπάθεια της Άγκυρας να καταστήσει σαφές προς την Ουάσιγκτον ότι θεωρεί την πολιτική του Ισραηλινού πρωθυπουργού την κύρια πηγή της σημερινής επικίνδυνης αντιπαράθεσης και ότι η εξέλιξη των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν αυτή η πολιτική συνεχιστεί ή αλλάξει.

Προς τούτο θα μοιράσει στην ΔΕΘ ένα πακέτο περί τα 2 δισ. ευρώ σε εκλογικές πελατείες, ώστε να επιστρέψουν στην δεξαμενή της ΝΔ. Παράλληλα έχει εξαπολύσει εκστρατεία κόβοντας κορδέλες ανά την Ελλάδα για να διαφημίσει το έργο του. Στο πεδίο της Εξωτερικής Πολιτικής επιχειρεί να αντιμετωπίσει την κριτική του Αντώνη Σαμαρά. Αγοράζει αντιαεροπορική ασπίδα από το Ισραήλ και βάζει στο Αιγαίο την γαλλική Meridiam, ώστε να ξεπεράσει τις αντιδράσεις της Τουρκίας για το ενεργειακό καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου.

Ακόμη και ο Γιώργος Γεραπετρίτης – “δεν φοβάμαι μην με πουν ενδοτικό” – ξεσπαθώνει και λέει ότι θα κατεβάσουν φρεγάτες και F-16 για να υπερασπιστούν το καλώδιο. Γιατί δεν το έκαναν και το 2024; Στο κρίσιμο πεδίο της ακρίβειας ο Μητσοτάκης ευελπιστεί σε ένα προεκλογικό δώρο από τους ωφελημένους “μαρκετάδες” της επταετίας, να συγκρατήσουν τις τιμές στο ράφι. 

Χωρίς αφήγημα ο Μητσοτάκης 

Πρόκειται για προπαγανδιστικές υπερβολές και για αποσπασματική επιδοματική πολιτική που βέβαια δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα που η κυβέρνηση έχει δημιουργήσει, επιμένοντας στην υψηλή έμμεση φορολογία και στην άντληση υπερπλεονασμάτων. Ακόμη και εάν διέθετε χρόνο για να ξεκινήσει έναν δομικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας – όπως θα έπρεπε από την αρχή αξιοποιώντας τους πόρους του Ταμείου Ανάπτυξης– και να βελτιώσει πραγματικά το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών, (που πλέον δεν έχει), ο Μητσοτάκης δείχνει ότι δεν σκοπεύει να αλλάξει το μοντέλο.

Εντέλει εκτιμά ότι με την επικοινωνιακή υπεροπλία και με τις εμβαλωματικές λύσεις, στοχεύοντας στους πλέον ευπειθείς ψηφοφόρους, θα πετύχει είτε να αναστρέψει το κλίμα, είτε έστω να συγκρατήσει την περαιτέρω φθορά. Είναι σαφές πάντως ότι δεν διαθέτει ένα συνολικό θετικό αφήγημα που να υπόσχεται προοπτική. Πιθανότατα γιατί δεν το πιστεύει. Συνολικά πάντως για μία κυβέρνηση που έχει κλείσει έναν πρώτο κύκλο δύο τετραετιών, η πρόσφατη πολιτική ιστορία δείχνει ότι οι παροχές δεν αποτρέπουν την αποδρομή. 

Κοινό τόπο πλέον αποτελεί ότι το μόνο που ευνοεί το Μέγαρο Μαξίμου είναι ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος. Το ερώτημα “ποιος θα σηκώσει το τριψήφιο” είναι άνευ σημασίας, όταν στο παιχνίδι είναι δύο πρώην πρωθυπουργοί, ο Τσίπρας και ο Σαμαράς, που έχουν στο παρελθόν κυβερνήσει σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Αλλά εάν η ΝΔ διατηρηθεί γύρω από το 25% τότε θα έχει το επιχείρημα ότι μόνο με την συμμετοχή της θα αποφευχθεί η ακυβερνησία. Αρκετοί ψηφοφόροι πιστεύουν ότι καλύτερα μία κακή και διεφθαρμένη κυβέρνηση που μοιράζει επιδόματα, από την απουσία κυβέρνησης. 

Τσίπρας: Καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο 

Από τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων προκύπτει ότι δεύτερο κόμμα είναι η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Έχει την πρώτη θέση στον χώρο της Κεντροαριστεράς και μάλλον αυτό δεν θα αλλάξει, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του ΠΑΣΟΚ. Ο πρώην πρωθυπουργός ποντάρει στο νέο του προφίλ, όχι πια ως ριζοσπάστης αριστερός, αλλά ως ο έμπειρος πολιτικός που πλέον φιλοδοξεί να φέρει έναν καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο, δίχως την αυξημένη διαφθορά του συστήματος Μητσοτάκη, με ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, δικαιότερη φορολόγηση και άμβλυνση των ανισοτήτων. 

Η πορεία από τις 26 Μαϊου τον δικαιώνει ώστε να μπορεί να βάζει σαν στόχο ένα 20%, που θα του δώσει ελπίδες στις επαναληπτικές εκλογές – αν και αυτό σε σημαντικό βαθμό θα εξαρτηθεί από το πόσο θα συμπιέσει το ΠΑΣΟΚ και τα μικρότερα κόμματα του χώρου, ΣΥΡΙΖΑ, ΜέΡΑ 25, Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας. Αν και το Μαξίμου πρόβαλε ήδη από την επανεμφάνισή του ότι “αποτελεί τον βολικό αντίπαλο”, ο Τσίπρας τους ανησυχεί.

Αφενός είναι απρόβλεπτος παίκτης, με επικοινωνιακές και πολιτικές εμπνεύσεις και αφετέρου έχει μία δεξαμενή στην ευρύτερη Κεντροαριστερά που, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να τον ψηφίσει για να απαλλαγεί η χώρα από τον Μητσοτάκη. Επιπλέον, αυτή την φορά έχει κάνει συμμαχίες με δυνάμεις του κατεστημένου που έχουν τους δικούς τους λόγους να θέλουν να απαλλαγούν από τον “ακριβό Κυριάκο Μητσοτάκη”. 

Προς ώρας, ο Τσίπρας παίζει και εκείνος το χαρτί της ΔΕΘ. Ήδη κινήθηκε αντισυμβατικά ανεβαίνοντας πριν τον Μητσοτάκη στην Θεσσαλονίκη και κέρδισε την προσοχή. Την Τετάρτη θα καταθέσει την κυβερνητική του πρόταση και την επόμενη Τετάρτη θα απαντήσει στον πρωθυπουργό και θα μαζέψει την κριτική που θα έχει εν τω μεταξύ δεχθεί. Το στοίχημά του είναι να κάνει τους ψηφοφόρους να κοντοσταθούν και να τον ακούσουν καθώς υποστηρίζει ότι θα είναι η εναλλακτική στην δυστοπία Μητσοτάκη. 

Αντώνης Σαμαράς: Θα γίνει ο game changer;

Ο Σαμαράς είναι μέχρι στιγμής ο άγνωστος γνωστός στην πολιτική συνάρτηση. Γνωστός από την μακρά διαδρομή του στην πολιτική, αλλά άγνωστος ως προς το τι νέο κομίζει στην παρούσα συγκυρία, πέρα από το ότι φιλοδοξεί να γίνει ο game changer, επιδιώκοντας όχι μόνο αλλαγή κυβέρνησης, αλλά και αλλαγή πολιτικής για την χώρα. Προς ώρας, πέρα από το να αποδομεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη στρέφει τα πυρά του προς τον Τσίπρα, ταυτίζοντας τους δύο ως προς τα βασικά στοιχεία της πολιτικής τους. Προφανώς δεν επιθυμεί να βρεθεί τρίτος και καταϊδρωμένος σε έναν νέο διπολισμό Μητσοτάκη-Τσίπρα. Αλλά αν συνεχίσει να το σκέπτεται και να αναβάλει την ανακοίνωση του κόμματος, δεν θα το αποφύγει. 

Η τελευταία του κίνηση έγινε μέσω του στενού του συνεργάτη και εκπροσώπου του, Νίκου Τσιούτσια, ο οποίος επιχείρησε να αποδομήσει τη ΝΔ λέγοντας ότι δεν εκφράζει την παράταξη – την οποία επιπλέον δεν έχει εγκαταλείψει ο Σαμαράς – αλλά ότι η ΝΔ είναι ένα μεταλλαγμένο κόμμα με κυρίαρχο το σημιτικό ΠΑΣΟΚ και ολίγον από ΛΑΟΣ. Η υπογράμμιση της μετάλλαξης της ΝΔ αποσκοπεί να κόψει τις επιστροφές αποστασιοποιημένων δεξιών ψηφοφόρων που είναι η δική του μεγάλη δεξαμενή. Και φυσικά να αντλήσει απευθείας από τους δεξιούς που έχουν απομείνει στην μητσοτακική ΝΔ, για λόγους αδράνειας. Παράλληλα στέλνει το μήνυμα ότι η παράταξη μπορεί να διατηρήσει την εξουσία, εφόσον απαλλαγεί από τον Μητσοτάκη και τα “βαρίδια” του ΠΑΣΟΚ, κάτι που δεν ακούγεται άσχημα στους δεξιούς. 

Το ότι εκείνος που απάντησε στον Τσιούτσια ήταν ο απαξιωμένος και ανερμάτιστος Άδωνις Γεωργιάδης, είναι ένα επιπλέον στοιχείο που αποκαλύπτει την αμηχανία του Μεγάρου Μαξίμου. Ο Άδωνις βέβαια κάνει δικό του παιχνίδι, αν όμως οι δεξιοί ψηφοφόροι εγκαταλείψουν οριστικά την ΝΔ, τότε ο ίδιος δεν θα έχει πεδίο για να παίξει στην μετά Μητσοτάκη εποχή. Η αποδόμηση της μητσοτακικής διακυβέρνησης από τον Σαμαρά, με την σύμφωνη γνώμη του Κώστα Καραμανλή, είναι κρίσιμο στοιχείο και αναγκαία συνθήκη αλλά όχι και ικανή.

Ο Σαμαράς θα κριθεί από την πρόταση που θα καταθέσει για την χώρα. Το περίπου 15% ως δυνητική δεξαμενή που του έδωσε στην τελευταία της μέτρηση η MRB είναι ελπιδοφόρο και σημαντική αφετηρία. Το εάν θα δημιουργήσει δυναμική έστω στον δικό του κεντροδεξιό χώρο, είναι το μεγάλο ζητούμενο…

Η ηγεμονία, με βάση τη θεώρηση του Γκράμσι, δεν είναι απλώς η κατοχή της εξουσίας. Είναι η δυνατότητα μιας τάξης πραγμάτων να μετατρέψει τη δική της λογική σε κοινή λογική της κοινωνίας, έτσι ώστε εκείνο που αποτελεί προϊόν συγκεκριμένων σχέσεων εξουσίας να εμφανίζεται ως φυσική και, τελικά, αναπόφευκτη κατάσταση των πραγμάτων.

Στην Ελλάδα η μετριότητα έχει επιβληθεί σαν να ήταν αυτή η κανονικότητα. Όχι επειδή η ελληνική κοινωνία έπαψε να παράγει ικανούς ανθρώπους, αλλά επειδή το σύστημα μέσα από το οποίο κατανέμονται η εξουσία, η θέση και η επιρροή ευνοεί τον τύπο του ανθρώπου που γνωρίζει να προσαρμόζεται στο σύστημα, να εντάσσεται στους μηχανισμούς του, να αναγνωρίζει τα όριά τους και να μετατρέπει την εξάρτησή του από αυτούς σε όρο της προσωπικής του εξέλιξης.

Δεν χρειάζεται κανείς να αποφασίσει την κυριαρχία της μετριότητας. Αρκεί ο μηχανισμός να επαναλαμβάνει τις επιλογές που εξασφαλίζουν τη δική του συνέχεια. Σταδιακά, η επιλογή γίνεται δομή, η δομή γίνεται κουλτούρα και η κουλτούρα εγκαθίσταται ως κοινή αντίληψη της κανονικότητας. Η μετριότητα επιβάλλεται όταν βιώνεται ως πραγματικότητα χωρίς εναλλακτική.

Η παρακμή σαν κανονικότητα

Αυτό που ο Παναγιώτης Κονδύλης ονόμασε καχεξία του αστικού στοιχείου δεν περιγράφει απλώς την αδυναμία μιας κοινωνικής τάξης. Περιγράφει το ιστορικό κενό που άφησε πίσω της η ατελής συγκρότηση ενός ολόκληρου τρόπου κοινωνικής ύπαρξης. Η νεωτερικότητα εγκαταστάθηκε πάνω σε προνεωτερικές σχέσεις προσωπικής εξάρτησης και, αντί να τις εξαφανίσει, τις μετασχημάτισε.

Η πατριαρχική προστασία πέρασε στην πολιτική ως πελατειακή σχέση. Το κόμμα εγκαταστάθηκε ανάμεσα στον πολίτη και στο κράτος, ο πολιτικός ανάμεσα στον πολίτη και στον νόμο. Η υπακοή απέκτησε την προστασία ως αντιπαροχή και η πρόσβαση στον απρόσωπο θεσμό συνέχισε να πραγματοποιείται μέσα από προσωπικά δίκτυα. Όταν ήλθε η μαζική δημοκρατία, ο πελατειασμός δεν εξαφανίστηκε, μαζικοποιήθηκε. Η απαίτηση της ομάδας μπορούσε πλέον να εμφανίζεται σαν δικαίωμα και η εξυπηρέτηση σαν κοινωνική πολιτική.

Η παρακμή επιβάλλεται σαν κανονικότητα όταν παύει να υπάρχει η εσωτερική ένταση που θα μπορούσε να την ανατρέψει. Όταν ο πολίτης γνωρίζει ότι το κόμμα υπόσχεται όσα αδυνατεί να πραγματοποιήσει, το κόμμα γνωρίζει ότι ο πολίτης γνωρίζει, και παρ’ όλα αυτά η σχέση συνεχίζεται επειδή και οι δύο πλευρές προσδοκούν να αποκομίσουν κάτι από αυτήν. Η παθογένεια έχει πλέον μετατραπεί σε θεσμό. Δεν έχουμε μια κοινωνία που αποκλίνει από τον τρόπο με τον οποίο υποτίθεται ότι λειτουργεί, αλλά μια κοινωνία της οποίας η πραγματική λειτουργία εδράζεται στην απόκλιση.

Η ασημαντότητα σαν ηγεσία

Σε καμία κοινωνία δεν μπορεί να καταστεί η παρακμή κανονικότητα όσο εξακολουθεί να παράγει σημασίες αρκετά ισχυρές ώστε να την καλούν να υπερβεί την αποσάθρωση. Μια κοινωνία, σύμφωνα με τον Καστοριάδη,  δεν είναι απλώς θεσμοί, παραγωγή, κατανάλωση και κανόνες. Είναι η αδιάκοπη δημιουργία ενός κόσμου σημασιών μέσα στον οποίο αποκτά νόημα ό,τι αξίζει να επιδιωχθεί, να δημιουργηθεί και, τελικά, να βιωθεί.

Σήμερα, η κοινωνία εξακολουθεί να λειτουργεί, να παράγει, να καταναλώνει, να επικοινωνεί, να εκλέγει κυβερνήσεις και να αναπαράγει τους θεσμούς της. Εκείνο που υποχωρεί είναι η δημιουργική της δύναμη, η δυνατότητα να θέσει υπό αμφισβήτηση τον ίδιο της τον εαυτό και να δημιουργήσει κάτι που ακόμα δεν υπάρχει.

Η πολιτική εξακολουθεί να υπάρχει ως επάγγελμα, ως επικοινωνία, ως εκλογικός ανταγωνισμός και ως τεχνική διαχείρισης της εξουσίας, ενώ εξασθενεί ως δυνατότητα συλλογικής δημιουργίας. Ο πολιτικός μαθαίνει να κινείται μέσα στο ήδη διαμορφωμένο πεδίο. Η δημοσκόπηση του υποδεικνύει τι μπορεί να ειπωθεί, ο μηχανισμός ποιος μπορεί να αναδειχθεί, ο υπάρχων συσχετισμός τι θεωρείται εφικτό. Η προσαρμογή στους συσχετισμούς ονομάζεται ρεαλισμός, ενώ η δυνατότητα να μεταβληθούν οι συσχετισμοί απομακρύνεται από τον ορίζοντα της πολιτικής.

Μια κοινωνία που χάνει την ικανότητα να δημιουργεί νέες συλλογικές σημασίες παύει σταδιακά να απαιτεί και ηγεσίες ικανές να τις δημιουργήσουν. Αναζητεί ανθρώπους που γνωρίζουν να διαχειρίζονται την παρακμή που έχει επιβληθεί σαν να ήταν κανονικότητα και αυτοί, με τη σειρά τους, αναπαράγουν μια κοινωνία η οποία θεωρεί ολοένα περισσότερο το υπάρχον ως το μοναδικό δυνατό. Η ασημαντότητα παύει να αποτελεί σύμπτωμα της πολιτικής και γίνεται ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική αναπαράγει τον εαυτό της.

Το κράτος ως παράδειγμα

Το κράτος δεν οργανώνει μόνο θεσμούς, αρμοδιότητες και θέσεις εξουσίας. Διαμορφώνει και τον ανθρώπινο τύπο που μπορεί να κινηθεί μέσα σε αυτούς. Μέσα από όσα επιβραβεύει, όσα ανέχεται και όσα αποκλείει, δημιουργεί πρότυπα συμπεριφοράς και καθορίζει στην πράξη ποια χαρακτηριστικά οδηγούν στην άνοδο και ποια αποτελούν εμπόδιο. Ο τρόπος λειτουργίας του κράτους μετατρέπεται σταδιακά σε τρόπο λειτουργίας της ίδιας της κοινωνίας.

Η πελατειακή σχέση έχει βαθύτερη σημασία από το ρουσφέτι. Από τη στιγμή που η σχέση με τον απρόσωπο θεσμό περνά μέσα από το πρόσωπο, η εξάρτηση εισέρχεται στον ίδιο τον μηχανισμό επιλογής. Η θέση που αποκτάται χάρη στον μηχανισμό δημιουργεί υποχρέωση προς τον μηχανισμό και η υποχρέωση, επειδή αποτελεί όρο της προσωπικής ανόδου, μετατρέπεται σταδιακά σε φυσική κατάσταση.

Κάθε βαθμίδα επιλέγει την επόμενη με κριτήριο τη συμβατότητα προς τη δική της ύπαρξη και, ύστερα από αρκετούς κύκλους, η διαδικασία αυτονομείται. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, οι υπουργοί αντικαθίστανται, οι οργανισμοί αναδιοργανώνονται, και ο ίδιος ανθρώπινος τύπος αναδύεται ξανά μέσα από τις καινούργιες δομές. Η μετριότητα έχει έχει μετατρέψει το κράτος σε μηχανισμό αναπαραγωγής της.

Το ΠΑΣΟΚ ως μηχανισμός

Το ΠΑΣΟΚ ιδρύθηκε με αποστολή την Αλλαγή. Σήμερα, αδυνατεί όχι μόνο να την εκπροσωπήσει, αλλά ούτε καν να την εκφράσει. Γιατί; Στο ΠΑΣΟΚ η κουλτούρα της μετριότητας εμφανίζεται σήμερα στην καθαρότερη πολιτική της μορφή. Κομματικοί μηχανισμοί υπήρχαν πάντοτε. Υπήρχε όμως ένας σκοπός στην ύπαρξή τους. Για να διανεμηθεί η εξουσία έπρεπε προηγουμένως να κατακτηθεί. Πίσω από τις συγκρούσεις των μηχανισμών, επικρατούσε ένα βασικό ερώτημα. Με ποιον μπορεί να κερδίσει το κόμμα;

Σήμερα, το φαινομενικό παράδοξο είναι ότι ένας οργανισμός που υπάρχει για να διευρύνει την πολιτική του δύναμη, καταλήγει να παράγει επιλογές που περιορίζουν αυτήν ακριβώς τη δυνατότητα. Από τη στιγμή που ο μηχανισμός αποκτά δική του αυθυπόσταση, παύει να υπάρχει αποκλειστικά ως μέσο για την επίτευξη των σκοπών του κόμματος και αρχίζει να λειτουργεί για τη δική του αναπαραγωγή. Συνίσταται από ανθρώπους των οποίων η πολιτική ύπαρξη εξαρτάται από τον μηχανισμό, εσωτερικές ιεραρχίες και δυνατότητα αναπαραγωγής, με βάση το συμφέρον μόνο του μηχανισμού.

Ένα ΠΑΣΟΚ του 10%, απολύτως ελεγχόμενο, μπορεί τότε να είναι προτιμότερο από ένα ΠΑΣΟΚ του 20% ή του 25%, αν η κοινωνική δυναμική που απαιτείται για να δημιουργηθεί το δεύτερο γεννά συγχρόνως μια ηγεσία ικανή να αυτονομηθεί από τον μηχανισμό. Αυτό που αποτελεί αποτυχία για το κόμμα μπορεί επομένως να αποτελεί όρο επιβίωσης για τον μηχανισμό, επειδή ο σκοπός του ενός και ο σκοπός του άλλου έχουν πάψει να συμπίπτουν.

Το μέσο έχει αντιστρέψει τη σχέση του με τον σκοπό του. Το κόμμα δημιούργησε τον μηχανισμό για να κατακτήσει την πολιτική εξουσία και ο μηχανισμός χρησιμοποιεί πλέον το κόμμα για να αναπαράγει τη δική του. Με αποτέλεσμα να καταλήγουμε στο σημερινό ελληνικό παράδοξο. Μια κοινωνία που θεωρεί σε συντριπτικό βαθμό ότι κυριαρχεί η διαφθορά και της οποίας σχεδόν έξι στους δέκα πολίτες απείχαν από τις τελευταίες ευρωεκλογές, δεν δηλώνει απλώς απογοητευμένη από τους πολιτικούς της. Δηλώνει ότι έχει αρχίσει να αμφιβάλλει για τη δυνατότητά της να παράγει μια διαφορετική πολιτική πραγματικότητα.

Η ηγεμονία της μετριότητας ολοκληρώνεται όταν το υπάρχον, έχοντας χάσει την ικανότητα να πείθει, εξακολουθεί να κυριαρχεί επειδή η κοινωνία έχει χάσει την πεποίθηση ότι μπορεί να δημιουργήσει το νέο.

Ο πυρηνικός φόβος του Κάρλσον εδράζεται στην δήλωση που είχε κάνει ο Τραμπ τον Απρίλιο, σύμφωνα με την οποία, αν η Τεχεράνη δεν αποδεχόταν τις αμερικανικές απαιτήσεις «ένας ολόκληρος πολιτισμός» θα μπορούσε να πεθάνει εκείνο το βράδυ. Το σχετικό τελεσίγραφο απορρίφθηκε τότε από τους Ιρανούς και ευτυχώς δεν ακολούθησε το αδιανόητο.

Όμως, στο αδιέξοδο που έχουν φθάσει οι ΗΠΑ σε αυτόν το πόλεμο, το δραματικό του κόστος και η κατάρρευση της δημοτικότητας του προέδρου δυο μήνες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές, δεδομένου του χαρακτήρα του, μπορεί να τον οδηγήσουν σε ακρότητες. Άλλωστε, η αμερικάνικη θεωρία για τη Χιροσίμα σύμφωνα με την οποία η ατομική βόμβα ρίχτηκε για να σταματήσει τον πόλεμο εξακολουθεί να είναι στη βιβλιοθήκη των δυνατοτήτων. Για όσους δεν κατάλαβαν τότε, επανέλαβαν το έγκλημα στο Ναγκασάκι. Ίσως ο Ράτκλιφ να πήγε γι’ αυτό στη Μόσχα, για “να κόψει αντιδράσεις”.

Σε κάθε περίπτωση, η εννιάωρη επίσκεψή του στη Μόσχα με το C-17A Globemaster III στις 25 Αυγούστου, για να συναντήσει τους Ρώσους αρχηγούς της FSB Αλεξάντρ Μπορτνίκοφ και της SVR Σεργκέι Ναρίσκιν, έγινε με τρόπο που προκάλεσε θόρυβο και σασπένς. Το κυρίαρχο αφήγημα είναι πως πήγε στη Μόσχα για να αποτρέψει μια ρωσική εισβολή στις Βαλτικές, ή ένα χτύπημα σε νατοϊκή χώρα, κατά τον ίδιο τρόπο που είχε πάει ο Γουίλιαμ Μπερνς το 2021 για να αποτρέψει την εισβολή στην Ουκρανία.

Αν αυτός ήταν ο στόχος της επίσκεψης προφανώς θα συνοδεύτηκε με κάποια δήλωση-όριο της Ουάσιγκτον, μπορεί όμως και όχι. Στο επικοινωνιακό επίπεδο, υπάρχει εδώ και αρκετές βδομάδες μια σαφής σκλήρυνση της στάσης των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας. Η Μόσχα ζητά τη διακοπή της παροχής πληροφοριών στο Κίεβο ως μέσο πίεσης προς τις ουκρανικές αρχές, προκειμένου να αποδεχθούν τους “όρους του Άνκορατζ” για την ειρηνευτική διευθέτηση. Υπήρξαν και πληροφορίες για τη δυνατότητα νέας συνάντησης Τραμπ-Πούτιν.

Οι Βρετανοί, οι Γάλλοι και το ΝΑΤΟ

Πάντως, είτε ο Ράτκλιφ προειδοποίησε για κάτι τη Μόσχα είτε όχι, δυο μέρες μετά, την Πέμπτη, 27 Αυγούστου 2026, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, απείλησε ανοιχτά τη Βρετανία, τονίζοντας πως η Ρωσία μπορεί να πλήξει βρετανικούς στρατιωτικούς στόχους τόσο εντός όσο και εκτός της Ουκρανίας. Αιτία για αυτή την απειλή είναι η απόφαση της Βρετανίας, μαζί με την Γαλλία, να μοιραστεί με την Ουκρανία διαβαθμισμένη τεχνολογία έτσι ώστε το Κίεβο να παράγει μόνο του τους πυραύλους Storm Shadow. Την επομένη, 28 Αυγούστου, ανακοινώθηκε η επιτυχής εκτόξευση διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου.

Για το Κρεμλίνο άλλωστε οι επιθέσεις σε βάθος που επιτυγχάνουν οι Ουκρανοί γίνονται με δυτικά όπλα, πληροφορίες και τεχνολογική υποστήριξη, που σημαίνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει ήδη μία έμμεση σύγκρουση με το ΝΑΤΟ. Προφανώς οι Αμερικάνοι αντιλαμβάνονται ότι οι Ουκρανοί και οι Ευρωπαίοι οδηγούν τη Μόσχα στα όριά της. Για παράδειγμα, η ρητορική και οι πιέσεις στην Βαλτική και στο Καλίνινγκραντ γίνονται οριακές για το Κρεμλίνο. Οι Αμερικανοί ξέρουν επίσης ότι οι Ρώσοι έχουν επιδείξει φοβερή ανεκτικότητα στις προκλήσεις και ότι αυτό δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί, σε αντίθεση με τον Ζελένσκι και τους Βρετανούς που πιστεύουν ότι μπορεί να πιέσουν κι άλλο και να οδηγήσουν τον Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και μάλιστα με όρους ευρω-ουκρανικούς.

Ο φόβος των Δυτικών περιλαμβάνει και τις αντιδράσεις του Κρεμλίνου ενόψει των βουλευτικών εκλογών που θα διεξαχθούν το τριήμερο 18 έως 20 Σεπτεμβρίου 2026 για την ανάδειξη των 450 μελών της Κρατικής Δούμας, δεδομένου ότι ο πόλεμος θα είναι κεντρικό θέμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Οι Δυτικοί σύμμαχοι, ιδιαίτερα οι Ευρωπαίοι, μετά το φιάσκο του πολέμου κατά του Ιράν επικεντρώνουν τις ανησυχίες τους, αν όχι τους φόβους τους, στον ουκρανικό πόλεμο. Εκτός από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, στο α΄εξάμηνο του 2027 θα υπάρξει πληθώρα εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη που άμεσα ή έμμεσα θα επηρεάσουν την πολιτική της ΕΕ έναντι της Ρωσίας.

Οι κρίσιμες εκλογές

Στις αρχές του 2027 με τη συμπλήρωση 2,5 ετών θητείας θα γίνει η εσωτερική ψηφοφορία για την ανάδειξη νέου προέδρου και προεδρείου του Ευρωκοινοβουλίου. Οι προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο με Μάιο στη Γαλλία χωρίς Μακρόν έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, όπως άλλωστε και οι βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, την ίδια περίοδο που έχει σημαντική εμπλοκή στην στήριξη της Ουκρανίας. Θα προηγηθούν εκλογές στην Εσθονία, τη Φινλανδία, και σημαντικές εκλογές στα γερμανικά κρατίδια Σάαρλαντ, Σλέσβιχ-Χολστάιν, Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και στη Βρέμη, αλλά και περιφερειακές και τοπικές εκλογές στην Ισπανία (Μαδρίτη, Βαρκελώνη).

Οι εκλογικές αυτές αναμετρήσεις θα ρίξουν τη σκιά τους στη στάση πολλών χωρών έναντι του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς είναι πλέον σαφές στους Ευρωπαίους ότι το κόστος του προστίθεται στη νέα μεγάλη ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος κατά του Ιράν. Η πρόσφατη πρόταση της φον ντερ Λάιεν να διοχετευθεί μέρος των 10 τρισ. ευρώ από τις καταθέσεις των Ευρωπαίων στην πολεμική βιομηχανία, προκάλεσε σοκ και θα επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις.

Τα ρήγματα που έχουν δημιουργηθεί στους κόλπους της Δύσης θα εκφραστούν άμεσα πολιτικά από τους ψηφοφόρους. Οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν αρχίσει να φοβούνται πως η προκλητική στάση της ΕΕ και των κυβερνήσεων των 27 έναντι της Μόσχας έχει περάσει τα όρια ανοχής της, καθώς δέχεται πλέον σημαντικά πλήγματα στο εσωτερικό της. Επειδή αυτά οι ηγεσίες τα αντιλαμβάνονται προφανώς αναζητούν τρόπους για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Το πρόβλημα της Οδησσού

Η ένταση των ρωσικών επιθέσεων στο Κίεβο, η περικύκλωση του Κραματόρσκ και του Σλοβιάνσκ, τις δύο τελευταίες πόλεις του Ντονμπάς, τα σενάρια για επικείμενη επίθεση στο Βορρά και στο Κίεβο, δείχνουν πως ο πόλεμος εισέρχεται σε νέα φάση και στο στρατιωτικό πεδίο. Υπάρχει και κάτι ακόμη που φοβίζει τους Ευρωπαίους και αφορά σε μια ενδεχόμενη πτώση της Οδησσού, η οποία βομβαρδίζεται συστηματικά, όπως άλλωστε και το Μικολάγιεφ. Βέβαια, η κατάληψη της Οδησσού δεν είναι εύκολος στόχος, αλλά για τους Ρώσους είναι στρατηγικός, δεδομένου ότι η πτώση της θα καταστήσει την Ουκρανία περίκλειστη χώρα.

Σύμφωνα με αναλύσεις η Ρωσία επιχειρεί ναυτικό και οικονομικό αποκλεισμό στη Μαύρη Θάλασσα, αν και δεν έχει καταφέρει να τον επιβάλει πλήρως. Έχει εντείνει τις επιθέσεις της εναντίον εμπορικών πλοίων με ξένη σημαία που μεταφέρουν ουκρανικά σιτηρά, καθώς και εναντίον των λιμενικών υποδομών της Οδησσού και του Ιζμαήλ, μετά τις αντίστοιχες ουκρανικές επιθέσεις. Τα στρατιωτικά ινστιτούτα επεσήμαναν ότι η Ρωσία χτυπά υποδομές στα σύνορα Ουκρανίας-Μολδαβίας κοντά στην Οδησσό, για να πλήξει τις εναλλακτικές χερσαίες οδούς logistics. Οι ουκρανικές δυνάμεις στην περιοχή εστιάζουν στην αντιαεροπορική άμυνα, τις παράκτιες συστοιχίες και τη χρήση θαλάσσιων drones.

Η Μόσχα, πάντως, απέρριψε προτάσεις για μορατόριουμ επιθέσεων σε εμπορικά πλοία, παρ΄ότι οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στις ρωσικές εξαγωγές. Σε έξι μήνες ο πόλεμος στην Ουκρανία θα εισέλθει στον έκτο χρόνο και αν συνυπολογιστεί η έναρξη των εχθροπραξιών στο Ντονμπάς και η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, η σύγκρουση κρατά πάνω από 12 χρόνια. Έχει δηλαδή ήδη ξεπεράσει σε διάρκεια τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και σε 18 μήνες θα ξεπεράσει και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Βέβαια, παραμένοντας στην Ευρώπη, ο πόλεμος διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας που στην ουσία ήταν μερικοί διακεκομμένοι πόλεμοι, κράτησε δέκα χρόνια (1991-2001).

Έχει σημασία η διάρκεια; Έχει γιατί μετριέται σε νεκρούς και οικονομικό κόστος. Οι νεκροί και βαριά τραυματίες στον ουκρανικό πόλεμο υπολογίζονται τουλάχιστον σε δύο εκατομμύρια και για τις δύο πλευρές κι εδώ κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι ισχύει, πρόκειται για εκτιμήσεις. Οι σκοτωμένοι Δυτικοί, μισθοφόροι και εθελοντές, υπολογίζονται σε χιλιάδες. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ισχυρίζεται ότι έχει σκοτώσει σχεδόν 6.000 ξένους μαχητές.

Ενδιαφέρον έχει ότι ένα από τα σενάρια της επίσκεψης Ράτκλιφ στη Μόσχα με το τεράστιο στρατιωτικό μεταγωγικό C-17A Globemaster III ήταν για να παραλάβει τις σορούς Αμερικανών πρακτόρων της CIA ή άλλων δυτικών στρατιωτικών υπηρεσιών που πολέμησαν στην Ουκρανία. Η 9ωρη παραμονή του εν λόγω αεροπλάνου μπορεί να δικαιολογεί με μια τέτοια εκδοχή. Οι ειδικοί επεσήμαναν πως χωράει 1200 φέρετρα.

Σε ό,τι αφορά το κόστος, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί μία από τις πιο ακριβές οικονομικά συγκρούσεις στην παγκόσμια ιστορία. Κι αυτό γιατί πέρα από τις στρατιωτικές δαπάνες, υπολογίζονται και οι τεράστιες καταστροφές υποδομών. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 1,6-2 τρισ. δολάρια που περιλαμβάνουν και 588 δισ. δολ. για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Για την ΕΕ το κόστος έχει ξεπεράσει τα 200 δισ. ευρώ και οι ΗΠΑ έχουν εκταμιεύσει 116 δισ. δολ. ενώ έχουν εγκρίνει 175.