Σε αυτή τη φάση, όμως, με τις εν εξελίξει προσπάθειες, λογικά θα έπρεπε η κατοχική δύναμη να ήταν ολίγον… προσεκτική! Τίποτε, όμως, δεν αφήνει να πέσει κάτω η Τουρκία και οι εγκάθετοι της στα κατεχόμενα. Υπονομεύουν και πολεμούν μανιωδώς το κυπριακό κράτος. Και σε ό,τι αφορά τους εγκάθετους, αυτοί μπορεί να απολαμβάνουν τα καλά της Κυπριακής Δημοκρατίας, κράτους-μέλους της ΕΕ (με διαβατήρια κλπ), αλλά ο πόλεμος δεν σταματά.

Στη Νέα Υόρκη, ο αντιπρόσωπος του ψευδοκράτους Μουράτ Σοϊσάλ σε επιστολή που διαβίβασε στον ΟΗΕ ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέτ Γιλντίζ*, επανέλαβε τα γνωστά. ότι συμφωνία στο Κυπριακό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συνεργασίας μεταξύ «δύο κρατών», με κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς.

Η επιστολή του εκπροσώπου της αποσχιστικής οντότητας, αναφέρει τηλεγράφημα του Κυπριακού Πρακτορείου, αποτελεί απάντηση, όπως σημειώνεται, στην παρέμβαση της Μονίμου Αντιπροσώπου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Πρέσβεως Μαρίας Μιχαήλ στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 με θέμα «Η τήρηση του διεθνούς δικαίου σε καταστάσεις ένοπλης σύγκρουσης».

“Εξαφάνιση” της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στην επιστολή προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι «δεν υπάρχει ενιαία αρχή στη νήσο Κύπρο ικανή να εκπροσωπεί τόσο τον τουρκοκυπριακό λαό όσο και τον ελληνοκυπριακό λαό ή το νησί στο σύνολό του», υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν «δύο χωριστοί λαοί και δύο χωριστά κράτη».

Για το 1974, παρουσιάζει την τουρκική στρατιωτική ενέργεια ως επέμβαση βάσει της Συνθήκης Εγγυήσεως του 1960, ενώ διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Τουρκία «ήταν υποχρεωμένη να επέμβει σύμφωνα με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της». Κανένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν χαρακτηρίζει την τουρκική ενέργεια «εισβολή» ή τη μετέπειτα παρουσία της «κατοχή», συνεχίζει.

Ως προς τον εκτοπισμό, ισχυρίζεται ότι το ζήτημα «διευθετήθηκε συνολικά» μέσω της Συμφωνίας της Γ’ Βιέννης το 1975. Η επιστολή προβάλλει ισχυρισμούς για απουσία λογοδοσίας για παραβιάσεις δικαιωμάτων κατά Τουρκοκυπρίων και λέει ότι το ζήτημα των αγνοουμένων αφορά τους Τουρκοκυπρίους ήδη από το 1963. Η γνωστή, δηλαδή, τουρκική προπαγάνδα. Μια προπαγάνδα που στοχεύει να αποκρύψει τα τουρκικά εγκλήματα στην Κύπρο.

*Οι επιστολές του εκπροσώπου της αποσχιστικής οντότητας, που ειρήσθω εν παρόδω ετοιμάζονται στο τουρκικό υπουργείου Εξωτερικών, δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν απευθείας από το παράνομο μόρφωμα. Γι αυτό και τις κυκλοφορεί πάντα, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας.

Και σίγουρα όχι τον λόγο για τον οποίο μπήκα στην πολιτική. Όλα αυτά τα χρόνια προσπάθησα να αποδείξω ποιος είμαι μέσα από τη δουλειά μου. Με παρεμβάσεις, διεκδικήσεις και συνεχή παρουσία για την Αιτωλοακαρνανία, για τα προβλήματα των ανθρώπων της, για όσα δικαιούται και πολλές φορές δεν της δίνονται. Αυτό δεν αλλάζει. Για μένα, η πολιτική δεν ήταν ποτέ, ένα αξίωμα ή μια αίθουσα. Ήταν και παραμένει η δυνατότητα να αλλάζεις τα πράγματα. Να είσαι χρήσιμος. Να μην συμβιβάζεσαι με το λίγο, όταν ξέρεις ότι μπορούμε περισσότερα. Γι’ αυτό και σήμερα δεν κάνω ένα βήμα πίσω.

Κάνω ένα βήμα μπροστά. Σε μια νέα προσπάθεια. Πιο μεγάλη, πιο δύσκολη, πιο απαιτητική. Σε μια προσπάθεια που θέλει να ξαναδώσει στην πολιτική περιεχόμενο, αξιοπιστία και προοπτική. Φεύγω από τα έδρανα, αλλά όχι από την πρώτη γραμμή. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σημαντικό: να ξέρεις πότε πρέπει να αφήσεις τη θέση που έχεις, για να υπηρετήσεις τον στόχο που πιστεύεις. Από σήμερα, συνεχίζω από ένα νέο σημείο. Με τον Αλέξη Τσίπρα. Με την ΕΛΑΣ. Για όσα έχουμε ακόμη να ανοίξουμε μπροστά μας. ΞΕΚΙΝΑΜΕ!» αναφέρει χαρακτηριστικά στην ανάρτησή του.

Όπως όλα δείχνουν την έδρα του Μίλτου Ζαμπάρα θα πάρει ο πρώτος επιλαχών Γιώργος Βαρεμένος και πλέον μένει να φανεί εάν θα την κρατήσει ή εάν θα ανεξαρτητοποιηθεί. Σε περίπτωση που δεν την δεχθεί επόμενο στη λίστα είναι ο Θάνος Μωραΐτης.

Ο Όσκαρ Πουέντε δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Μαδρίτη ότι η κόκκινη σηματοδότηση υπήρχε λόγω βλάβης στο αυτοματοποιημένο σύστημα, το οποίο είχε ως συνέπεια να σταματήσει αυτόματα η κυκλοφορία των τρένων, αλλά στη συνέχεια ελήφθη εσφαλμένη απόφαση να επανεκκινήσει το τρένο Renfe.

Το τρένο Renfe έλαβε άδεια να προχωρήσει χωρίς περιορισμούς ταχύτητας λόγω εσφαλμένης εντολής από έναν ελεγκτή τρένου. Ως αποτέλεσμα, ο Πουέντε δήλωσε ότι μεταξύ 8:36 π.μ. και 8:52 π.μ. τοπική ώρα, συνέχισε να ταξιδεύει με περίπου 190 χιλιόμετρα την ώρα, και τελικά συγκρούστηκε με το ακινητοποιημένο τρένο Iryo. Το ερώτημα που αναζητεί απάντηση είναι πώς πέρασαν 16 λεπτά χωρίς κανείς να αντιληφθεί τον κίνδυνο μιας επικείμενης σύγκρουσης.

Οι συνομιλίες

Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα El País, η οποία δημοσιοποίησε τις ηχογραφήσεις των συνομιλιών μεταξύ των μηχανοδηγών και των ελεγκτών, ο ελεγκτής δίνει εντολή στο AVE, το οποίο βρισκόταν 25 χιλιόμετρα πίσω από την αμαξοστοιχία της Iryo, να συνεχίσει την πορεία του «κανονικά» και όχι με οπτική επιτήρηση, όπως προέβλεπε το πρωτόκολλο, με ανώτατο όριο ταχύτητας τα 40 χιλιόμετρα την ώρα.

Την ίδια εντολή, να συνεχίσει την πορεία της «κανονικά», φέρεται να έλαβε και η αμαξοστοιχία της Iryo. Ωστόσο, στις 8:48, μόλις πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση, η μηχανοδηγός της Iryo επικοινώνησε εκ νέου με το κέντρο ελέγχου στη Μαδρίτη. Κατά την επικοινωνία αυτή, ενημέρωσε ότι δεν μπορούσε να επανεκκινήσει το σύστημα της αμαξοστοιχίας και ότι «παρέμενε ακινητοποιημένη».

Στις ηχογραφημένες συνομιλίες, τις οποίες έχει στη διάθεσή της η El Pais, η μηχανοδηγός ενημερώνει τον ελεγκτή.

Ελεγκτής: 6076, εδώ Ατότσα.
Μηχανοδηγός της Iryo: Καλησπέρα, το τρένο δεν μου επιτρέπει να κάνω επανεκκίνηση στο σύστημα LZB. Γι’ αυτόν τον λόγο παραμένω ακινητοποιημένη στο σήμα εισόδου.
Ελεγκτής: Εντάξει. Ελήφθη. Εάν αντιμετωπίσετε και άλλο πρόβλημα, καλέστε μας.
Μηχανοδηγός της Iryo: Εντάξει, θα σας ξανακαλέσω.

Στη συνέχεια κλείνει το τηλέφωνο και ακούγεται ο ελεγκτής να λέει στους συναδέλφους του στο κέντρο ελέγχου:

Ελεγκτής: Σοβαρά τώρα, ρε φίλε. Το 6076 έχει προβλήματα με τον εξοπλισμό. Αυτός είναι με ένα meta 40 (δηλαδή χιλιόμετρα) μέχρι να μπορέσει να σταματήσει, μέχρι να σταματήσει.

Παρότι ο μηχανοδηγός δεν δήλωσε ποτέ ότι είχε ολοκληρώσει τη διαδικασία επαναφοράς του συστήματος, το κέντρο ελέγχου έδωσε στο άλλο τρένο άδεια να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα, χωρίς να επιβάλει το όριο των 40 χλμ./ώρα, το οποίο προβλέπεται σε περιπτώσεις δυσλειτουργίας του αυτόματου συστήματος σηματοδότησης.

Δεύτερος ελεγκτής: Περίμενε ένα λεπτό…
Ελεγκτής: Ναι, αλλά δεν έφτανε στη διαδρομή. Είχε έναν meta 40 να συνεχίσει στο BSL. Δεν έχουμε αλλάξει. Έχουμε πρόβλημα στην Ούρδα.

Συνομιλία του κέντρου ελέγχου με τη μηχανοδηγό του τρένου Iryo

8:41 Πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία με το Iryo

Μηχανοδηγός: Καλημέρα, Ατότσα. Παρουσιάστηκε απώλεια μετάδοσης ενώ κινούμουν με το σύστημα BZL. Το επόμενο [τρένο] πρέπει να κινηθεί στο 113 με ταχύτητα άνω των 200 [χλμ./ώρα]. Ωστόσο, δεν αποκαταστάθηκε η μετάδοση. Έχω ακινητοποιηθεί μπροστά στο σήμα εισόδου της Ούρδα.

Κέντρο ελέγχου: Εντάξει, μια στιγμή. Εδώ αναφέρεται το εξής για τον μηχανοδηγό του τρένου 6076: αποσυνδέστε το σύστημα και επανασυνδέστε το.

Μηχανοδηγός: Και επανασυνδέστε το.

Κέντρο ελέγχου: Συνεχίστε την πορεία σας υπό το καθεστώς λειτουργίας BFL, με κανονική ταχύτητα.

Ο Σαλβαδόρ Αρίζα, επιζών, περιέγραψε το χάος στο βαγόνι του. «Ήμουν πολύ κοντά στην πόρτα, αλλά άλλοι επιβάτες έσπαγαν τα παράθυρα για να μπορέσουν να βγουν. Κάποιοι άνθρωποι ουσιαστικά δεν μπορούσαν να κινηθούν επειδή ήταν παγιδευμένοι ανάμεσα στα καθίσματα», είπε ο 62χρονος.

Ο επιβάτης Ραφαέλ Μπαρσέλο είπε ότι ένιωθε τυχερός καθώς είχε σηκωθεί από τη θέση του για έναν καφέ, προσθέτοντας ότι υπήρχαν τουλάχιστον οκτώ θύματα από το βαγόνι του. «Τρώγαμε πρωινό, πίναμε καφέ όταν νιώσαμε μια πολύ δυνατή πρόσκρουση και εκτοξευτήκαμε στον αέρα», περιέγραψε.

Έρευνα σε εξέλιξη

Το δυστύχημα, το φονικότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ευρώπη από τον εκτροχιασμό του 2013 στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα της Ισπανίας, στον οποίο έχασαν τη ζωή τους 80 άνθρωποι, έρχεται μετά από ένα άλλο θανατηφόρο δυστύχημα τον Ιανουάριο, που είχε προκαλέσει τον θάνατο 46 ατόμων.

Σε εκείνη τη σύγκρουση, ένα τρένο εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με ένα αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, πυροδοτώντας μια συζήτηση σχετικά με τις επενδύσεις στη συντήρηση των σιδηρόδρομων. Η Renfe δήλωσε την Τετάρτη ότι, αφού έλαβε άδεια να συνεχίσει το ταξίδι της, το τρένο της συγκρούστηκε με το τρένο Iryo, το οποίο είχε παραμείνει ακινητοποιημένο «για λόγους που δεν γνωρίζουμε».

«Το τρένο Renfe συνέχισε την πορεία του σύμφωνα με τις οδηγίες και σημειώθηκε σύγκρουση. Η ακριβής ακολουθία των γεγονότων, οι συνθήκες κυκλοφορίας και οι συνθήκες της σύγκρουσης θα πρέπει να διαπιστωθούν από την έρευνα», ανέφερε η Renfe σε ανακοίνωσή της. 147 άτομα επέβαιναν στο τρένο Iryo και 397 στο δρομολόγιο Renfe όταν σημειώθηκε η σύγκρουση περίπου στις 9 π.μ.

Για εκπομπές που δεν περιέχουν ακατάλληλο περιεχόμενο, δεν προκαλούν ψηφιακό εθισμό, ούτε ενέχει κινδύνους για την σωματική και ψυχική υγεία ανηλίκων. Απλά δίνει υλικό “τροφή” για σκέψη και διάλογο. Μάλλον προστασία ανηλίκων – ασφαλές διαδίκτυο – σημαίνει στη πράξη φίμωση κάθε ελεύθερης σε πρόσβαση εκπομπής που είναι “τροφή για σκέψη και διάλογο”.

“Για το καλό μας! Προσοχή στα παιδιά! Τι μηνύματα παίρνουν; Σε τι παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο; Προστατέψτε τα παιδιά από το ανεξέλεγκτο περιεχόμενο του διαδικτύου!”, κλπ. Πολλά άλλα τέτοια συγκινητικά και “φιλοπαιδικά” συναισθήματα διακρίνουν όπως φαίνεται τους απρόσωπους κηδεμονεύοντες αλγορίθμους του Καφκικού “συστήματος” που κρύβει βέβαια το αυταρχικό πρόσωπό του, έχει όμως επώνυμους διαχειριστές. 

Για τα μάτια του κόσμου αυτοί οι συγκεκριμένοι καλούνται πολιτικοί εκπρόσωποι, βουλευτές, υπουργοί, πρωθυπουργοί και οι συν αυτώ παρατρεχάμενοι υπάλληλοι που πάντα με κάποιο χρηματικό ή συμβολικό αζημίωτο, φροντίζουν να κάνουν τη βρώμικη δουλειά συντήρησης της εξουσίας του μαφιοποιημένου συστήματος, που καλείται (και εν μέρει είναι) “εκλεγμένη” κυβέρνηση. Κάθε καθεστώς έχει ανάγκη και τους ανάλογους υπηκόους. Κάθε αυταρχική εξουσία χρειάζεται το λαό της. Ή όπως έλεγε ο Μπρεχτ, αν ο λαός είναι δυσαρεστημένος ή αντιστέκεται στην εξουσία, δεν έχουμε παρά να αλλάξουμε λαό. Και αλλάζουμε! 

Πως η κοροϊδία γίνεται πολιτική τακτική

Μερικά δείγματα της αλλαγής νοοτροπιών, συνειδήσεων, τρόπων σκέψης επισυνάπτονται ως λινκ παρακάτω. Η γράφουσα προκαλεί τον αναγνώστη να τα ακούσει μετά προσοχής. Βεβαίως, δεν λένε όσα διαμείφθηκαν επί παραδείγματι στην τελευταία εκπομπή των “Αντιθέσεων” με καλεσμένο τον καθηγητή Γιώργο Κοντογιώργη, που κόπηκε από τον “αλγόριθμο” με ηλικιακούς περιορισμούς και θέλει ειδική διαδικασία για να την παρακολουθήσει κανείς.

Τα δείγματα που επισυνάπτει η γράφουσα εκπαιδεύουν την κοινωνία στις νέες χρηστοήθειες. Δεν κάνουν “επανάσταση των εννοιών”, δεν “αφυπνίζουν”…. Θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόµατί µου… Φοβάμαι να βάλω και αποσπάσματα της εκπομπής των “Αντιθέσεων”, γιατί η αφύπνιση “βλάπτει σοβαρά την υγεία του καθεστώτος” και δεν θέλω να πάρω τέτοιο κρίμα στο λαιμό μου…  Αντίθετα, τα βίντεο που επισυνάπτω, ως ελάχιστο δείγμα – και κυκλοφορούν ελεύθερα στο youtube – δεν τα κόβει ο ηλικιακός αλγόριθμος, ενώ απευθύνονται ειδικά σε νέους και παιδιά κάτω των 15 ετών:

• “Το πόσα πέοι (κρατάμε την ορθογραφία του τίτλου) έχει πιάσει η Νάσια” που είναι λογοπαίγνιο με το πόσα  “μόρια” έχει πιάσει (στις πανελλήνιες εννοούν;), και βγαίνουν περίπου 15.550…
• ή “Το γαμ..ι δυνατό ακούγεται σαν παλαμάκια”,
• ή “Ραπ με λάιτ στάζουν όλα τα μου…κια”,
• ή “Έχω γνωριμίες σχεδόν σε όλη την Europa, νταραβέρι ένα άσπρο τ’ άφησα στην γκαρνταρόμπα”,
• ή “Το σορτσάκι μέσα στον κ…λο κι η κοτσίδα από πάνω σαν τη Λάρα Κροφτ”,
• ή “Δεν πειράζει αν σου αρέσει το ξύλο στο σεξ”,
• ή “Πάω για ψώνια, λέω τίναξε την κάρτα, πάνω σου γυαλίζουν διαμάντια, είμαι εγκληματίας για τα φράγκα”.     

Νέος φασισμός

Τα ανωτέρω δεν διαφθείρουν, όπως φαίνεται…. Ειδικά μάλιστα όταν προφέρονται ή τραγουδιούνται με χαρακτηριστικό ένρινο, συρτό, αλήτικο τόνο, που έχει καμιά φορά περισσότερη επιρροή και από τα ίδια τα λόγια. Όπως έγραφε προφητικά ο Παζολίνι ήδη από το 1974 (“Ο φασισμός των αντιφασιστών”, εκδ. Επέκεινα, σ.σ. 74, 75, 80): «Ο πραγματικός φασισμός είναι εκείνος που οι κοινωνιολόγοι αποκαλούν πολύ επιεικώς “η καταναλωτική κοινωνία”. Ο νέος φασισμός, αυτή η καταναλωτική κοινωνία, έχει μεταμορφώσει εκ βάθρων τους νέους, τους έχει αγγίξει στα ενδόμυχα, τους έχει δώσει άλλα συναισθήματα, άλλους τρόπους σκέψης, ζωής, άλλα πολιτισμικά πρότυπα.

Πρόκειται για μια πραγματική πειθάρχηση που έκλεψε και άλλαξε την ψυχή τους. Αν η λέξη φασισμός σημαίνει την αυθαιρεσία και τον φασισμό της εξουσίας, η καταναλωτική κοινωνία, έχει υλοποιήσει πλήρως τον φασισμό.[..] Πρόκειται για την καλλιέργεια της χειρότερης, της πιο ύπουλης, της πιο ψυχρής και αδίστακτης μορφής μισαλλοδοξίας.

Γιατί είναι μισαλλοδοξία μεταμφιεσμένη σε ανεκτικότητα. Δεν είναι αληθινή. Μπορεί να ανακληθεί κάθε φορά που η εξουσία το θεωρεί απαραίτητο. Γιατί είναι ο αληθινός φασισμός, από τον οποίο αναδύεται κατόπιν ο συμβατικός, τυπικός και δήθεν αντιφασισμός: άχρηστος, υποκριτικός και ουσιαστικά αρεστός στο καθεστώς».  

Διότι τέτοιου τύπου πρακτικές σαν αυτές που είδαμε να λαμβάνουν χώρα στις τελευταίες εκπομπές των “Αντιθέσεων”, δεν είναι απλά μια “από τα πάνω” αυταρχική πρακτική απαγόρευσης και λογοκρισίας της ελευθερίας του λόγου. Είναι έμπρακτη εκπαίδευση στη νέα μορφή φασισμού. Πρόπλασμα ενός νέου είδους λαού.

Κοίτα ποιοί τιμωρούνται

Από την πλευρά του ο κ. Κοντογιώργης, επισημαίνει στο δικό του προφίλ στο GB, πάνω στο ζήτημα του φασισμού: «O φασισμός είναι τρόπος που διακινούν οι αρουραίοι των υπονόμων της εξουσίας. Κάποιο ευφάνταστο φασισταριό αποφάσισε να την κατατάξει στην κατηγορία των ταινιών με σκληρό πορνό και, επομένως, ως απαγορευμένη για παιδιά κάτω των 15 ετών.

Έτσι, για να την παρακολουθήσει κανείς τη συνέντευξη καλείται να δηλώσει ότι είναι άνω των 15 ετών, δηλαδή χειράφετος, ώστε να μην διαφθαρούν τα χρηστά του ήθη από τα λεγόμενά μου. Όπως επανειλημμένα έχω πει, ο φασισμός είναι τρόπος πριν γίνει καθεστώς, και έχοντας επίγνωση ότι στη χώρα που ζούμε τίποτε δεν γίνεται εάν δεν το επιτρέπει ή, διαφορετικά, εάν δεν το υποθάλπει η πολιτική εξουσία». 

Αυτή η πολιτική εξουσία θα προσθέταμε χρησιμοποιεί το φύλο συκής της ασφάλειας και της πρόληψης. Το έχουμε δει πολλές φορές αυτό το έργο και μάλιστα συχνά με συνέπειες ολέθριες. Χρειάζεται να απαριθμήσουμε τα γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας;  Βεβαίως, από το μόνο από το οποίο δεν θέλει να προστατέψει η μαφία της εξουσίας είναι από την συμμοριοποίηση και την λουμπενοποίηση της νεολαίας, από την ηδονιστική αρχή, δηλαδή την επιθυμία να ικανοποιούνται όλες οι επιθυμίες με άμεσο τρόπο, από μια αντίληψη για τη ζωή με διαρκείς ψευτοεντάσεις που διαρκώς οφείλουν να “ξεπερνούν τα όρια”.

Οτιδήποτε δηλαδή υποκαθιστά τις αξίες της αυτοσυγκράτησης, της λιτότητας και της σωφροσύνης. Θέλει δηλαδή να μας κάνει σαν τα μούτρα της. Και κάποιοι επιχειρούν να της χαλάσουν τα σχέδια… Οφείλουν να τιμωρηθούν γι’ αυτό! Έχει δίκιο το καθεστώς! Προασπίζεται τα συμφέροντα του! Διακρίνεται από αυτοσυντήρηση!  Η ελληνική κοινωνία προασπίζεται τα συμφέροντά της; Διακρίνεται άραγε από συλλογική αυτοσυντήρηση; Ερωτήματα που η μεν γράφουσα εδώ και χρόνια θέτει κατ’ επανάληψη, η δε σιωπηλή απάντηση σε αυτά, διαρκώς χειροτερεύει. 

Και χειροτερεύει ακριβώς επειδή το λαιφ στάιλ του “μαφιόζου” για όλους τους νεοέλληνες που αφήσανε τα brokola και γίνανε “Bro”, έχει ήδη σε μεγάλο βαθμό συντελεστεί.  Η αλλαγή νοοτροπιών ενδεικτικά γίνεται έκδηλη σε κάθε τι που μέχρι πρότινος θεωρείτο “νορμάλ” και έχει σήμερα μετατραπεί σε “μπανάλ”. Η λουμπενοποίηση ηλεκτρίζει και “βάζει στην πρίζα” τα άτομα σε μια μόνιμη εντατικοποίηση της καθημερινής ζωής που μοιάζει με πλειοδοσία.

Κανένα όριο 

«Πρόκειται για μια ένταση παρουσίας που μέσα της το περιεχόμενο υστερεί και που ακόμη και όταν υπάρχει χάνεται στην θορυβώδη καθημερινότητα, όπου η επικαιρότητα επιβάλλεται και το ουσιαστικό, ως απαιτητικό έχει υποχωρήσει μπροστά στις ανάγκες της εικόνας και του θεάματος», γράφει ο Λευτέρης Κουσούλης σε άρθρο του στην εφημερίδα “Πένα”, με τίτλο: “Ο κορεσμός φοράει τα καλά του”.

Και τι εννοούμε με αυτό; Ο “μπλαζέ τύπος” χρειάζεται συνέχεια παραπάνω, το παίζει “ακόρεστος”, χρειάζεται λιγότερα όρια. Φαίνεται όχι μόνο στη βία στο σινεμά, αλλά στην πορνογραφία και στην τραπ μουσική. Το μόνο που δεν χρειάζεται ο παραπάνω τύπος είναι διαφώτιση, αφύπνιση, περισσότερη δημοκρατία, “επανάσταση των εννοιών”, επανάσταση γενικώς. Στην καλύτερη, να μείνουμε στις εξεγέρσεις….

Μαζί με λίγο πλιάτσικο και ετερόκλητες λαϊκές μάζες χωρίς πολιτικά προτάγματα και συλλογικές διεκδικήσεις (αλλά ας μην ανοίξουμε το θέμα των διαδηλώσεων στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τις οποίες ακούγονται το τελευταίο διάστημα από διάφορους “αναλυτές”, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μισές αλήθειες, ενσωματωμένες στην πιο απίστευτη μπουρδολογία…).

• 2021: 36,957 δισ. ευρώ
• 2022: 49,925 δισ. ευρώ (καθαρή αύξηση κατά +12,968 δισ. ευρώ μέσα στο έτος)
• 2023: 54,539 δισ. ευρώ
• 2024: 56,944 δισ. ευρώ (αύξηση κατά +2,405 δισ. ευρώ)
• 2025: 62,851 δισ. ευρώ (αύξηση κατά +5,907 δισ. ευρώ — το ιστορικό υψηλό κλεισίματος έτους)

 Βασικές Παρατηρήσεις της Πενταετίας

• Συνεχής Διόγκωση: Μέσα σε 5 χρόνια, το κράτος «τράβηξε» επιπλέον ~25,9 δισ. ευρώ από τα διαθέσιμα των φορέων (ασφαλιστικά ταμεία, δήμους, νοσοκομεία), αυξάνοντας το stock κατά σχεδόν 70%.
• Το μεγάλο άλμα του 2022: Η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση (+12,96 δισ.) σημειώθηκε το 2022, όταν το κράτος έπρεπε να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση και ταυτόχρονα να ξεκινήσει τις πρόωρες αποπληρωμές των μνημονιακών δανείων (ΔΝΤ) χωρίς να επιβαρύνει το επίσημο ενοποιημένο χρέος.
• Η Κορύφωση (2025): Το σύστημα έφτασε στο ανώτατο καταγεγραμμένο σημείο του στο τέλος του 2025 στα 62,85 δισ. ευρώ.

Οι εξελίξεις το Α’ εξάμηνο του 2026

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα και επίσημα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ (Δελτίο Δημοσίου Χρέους Ιουνίου 2026) και τις πρόσφατες εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης (όπως της Scope Ratings τον Σεπτέμβριο 2026), η κατάσταση του αποθέματος των repo agreements, διαμορφώνεται ως εξής:

• Το Απόθεμα των Repos (Ενδοκυβερνητικό Χρέος): Ανέρχεται πλέον σε περίπου 59,0 δισ. ευρώ. Το ποσό κατέγραψε μια μικρή, ελεγχόμενη υποχώρηση από το ιστορικό υψηλό των 62,85 δισ. ευρώ του πρώτου τριμήνου, καθώς το ελληνικό δημόσιο χρησιμοποίησε μέρος της εισρέουσας ρευστότητας από τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα για να απομειώσει ένα τμήμα του εσωτερικού αυτού δανεισμού. Θα δούμε πόσο θα κλείσει τελικά το 2026.

Το ότι το ποσό μεγαλώνει σταθερά επί 5 χρόνια, είναι πράγματι ισχυρή ένδειξη ότι δεν καλύπτει έκτακτες ταμειακές ανάγκες αλλά έχει γίνει διαρθρωτικό στοιχείο χρηματοδότησης – μια μορφή δανεισμού που το επίσημο χρέος/ΑΕΠ δεν καταγράφει, ακριβώς επειδή ο δανειστής είναι «μέσα στην οικογένεια» της γενικής κυβέρνησης. Η ορολογία «κρυφό» ή «σκιώδες» χρέος που χρησιμοποιείται σε αρκετά άρθρα δεν είναι υπερβολή με στατιστικούς όρους – είναι μια πραγματική υποχρέωση του κεντρικού κράτους προς άλλους φορείς, απλώς εξαφανίζεται στην ενοποίηση Μάαστριχτ επειδή έτσι ορίζεται μεθοδολογικά ο δείκτης.

Τα Ταμειακά Διαθέσιμα (Cash Buffer)

Τα ενδοκυβερνητικά repos του ΟΔΔΗΧ λειτουργούν ως διαρθρωτικός μηχανισμός χρηματοδότησης του κράτους περίπου 60 δισ. ευρώ, ο οποίος εξαιρείται μεθοδολογικά από το ενοποιημένο χρέος Γενικής Κυβέρνησης κατά Μάαστριχτ, παρότι συνιστά πραγματική υποχρέωση της Κεντρικής Διοίκησης προς τους φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Τα Ταμειακά Διαθέσιμα διαμορφώνονται ακριβώς στα 31,11 δισ. ευρώ (στρογγυλοποιημένα στις διεθνείς εκθέσεις στα ~31 δισ. ευρώ). Η μείωση από τα 39 δισ. ευρώ που βρίσκονταν στις αρχές του έτους οφείλεται στην υλοποίηση του επίσημου σχεδιασμού για πρόωρες αποπληρωμές διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου (GLF), οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μέσα στο καλοκαίρι του 2026.

Η απόσταση ανάμεσα στα δύο μεγέθη παραμένει σταθερά κοντά στα 28 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού δανεισμού από τα ασφαλιστικά ταμεία και τους δήμους παραμένει μόνιμα «απορροφημένο» από το κράτος για τη χρηματοδότηση των παλαιότερων δανειακών υποχρεώσεων της χώρας.

Τι καλύπτουν τα repos

Το απόθεμα των ενδοκυβερνητικών repos (ύψους περίπου 60 δισ. ευρώ) καλύπτει τρεις βασικές δημοσιονομικές ανάγκες του κράτους: τη χρηματοδότηση των ετήσιων ελλειμμάτων, τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του υφιστάμενου χρέους και τη διατήρηση ενός ισχυρού ταμειακού μαξιλαριού χωρίς την ανάγκη συνεχούς δανεισμού από τις διεθνείς αγορές. Οι κύριες δημοσιονομικές ανάγκες που καλύπτονται είναι:

• Υποκατάσταση Εξωτερικού Δανεισμού: Το κράτος χρησιμοποιεί αυτά τα 62+ δισ. ευρώ αντί να βγει στις αγορές για να εκδώσει νέα ομόλογα ή έντοκα γραμμάτια Μειώνει την εξάρτηση της χώρας από τις διαθέσεις των ξένων επενδυτών.
• Μείωση του Κόστους Εξυπηρέτησης (Τόκοι): Το επιτόκιο που πληρώνει το κράτος στους εγχώριους φορείς (π.χ. 3%) είναι συχνά χαμηλότερο από την απόδοση που θα απαιτούσαν οι αγορές για μακροχρόνιο δανεισμό. Οι τόκοι αυτοί παραμένουν «εντός της οικογένειας» του δημοσίου αντί να εκρέουν στο εξωτερικό.
• Χρηματοδότηση του Ταμειακού Αποθέματος (Cash Buffer): Ένα μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων τροφοδοτεί το επίσημο ταμειακό μαξιλάρι της χώρας. Το μαξιλάρι αυτό λειτουργεί ως εγγύηση ασφάλειας για τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης.
• Κάλυψη Προσωρινών και Διαρθρωτικών Ελλειμμάτων: Χρηματοδοτεί τρέχουσες δαπάνες του προϋπολογισμού (π.χ. δημόσιες επενδύσεις, εξόφληση παλαιότερων ομολόγων που λήγουν) όταν τα φορολογικά έσοδα δεν επαρκούν.

Γιατί η ανάγκη έγινε «διαρθρωτική» (μόνιμη);

Αν το κράτος αποφάσιζε αύριο το πρωί να επιστρέψει αυτά τα 60 δισ. ευρώ στους φορείς (ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία κ.λπ.) και να σταματήσει το πρόγραμμα, θα δημιουργούνταν αμέσως μια τεράστια «τρύπα» ρευστότητας. Για να την καλύψει, η Κεντρική Διοίκηση θα έπρεπε να δανειστεί το αντίστοιχο ποσό από τις αγορές, γεγονός που θα εκτίναζε το επίσημο χρέος κατά Μάαστριχτ και θα αύξανε κατακόρυφα το κόστος δανεισμού της χώρας.

Όταν αναφέρεται ότι τα repos καλύπτουν «δαπάνες του προϋπολογισμού», εννοούνται κυρίως δύο πράγματα που δεν αναιρούν το πρωτογενές πλεόνασμα:

1. Οι Τόκοι του Χρέους: Οι τόκοι είναι δαπάνη του προϋπολογισμού, αλλά εξαιρούνται εξ ορισμού από το πρωτογενές πλεόνασμα. Μπορεί, δηλαδή, το κράτος να έχει πλεόνασμα προ τόκων, αλλά μετά την πληρωμή των τόκων να περνάει σε συνολικό (δημοσιονομικό) έλλειμμα. Αυτό το τελικό έλλειμμα χρηματοδοτείται με τα repos.
2. Η Εποχικότητα (Ταμειακό Mismatch): Τα έσοδα του κράτους (π.χ. ο Φόρος Εισοδήματος ή ο ΕΝΦΙΑ) εισπράττονται κυρίως στο δεύτερο μισό του έτους. Όμως, οι δαπάνες (μισθοί, συντάξεις, λειτουργικά) τρέχουν κάθε μήνα. Το κράτος χρησιμοποιεί το μόνιμο απόθεμα των repos για να πληρώνει τις δαπάνες του Ιανουαρίου ή του Μαρτίου και «ρεφάρει» ταμειακά το φθινόπωρο.

Η διαρθρωτική παγίδα

Αν το κράτος είχε τόσο μεγάλα πλεονάσματα που θα μπορούσαν να καλύψουν και την αποπληρωμή του παλαιού χρέους και τις καθημερινές ανάγκες ρευστότητας, τότε το απόθεμα των repos θα έπρεπε να μειώνεται. Το γεγονός ότι το απόθεμα αυξάνεται αποδεικνύει ότι το κράτος έχει ενσωματώσει αυτά τα 60 δισ. ευρώ ως μόνιμη βάση της ταμειακής του επιβίωσης. Τα χρησιμοποιεί ως ένα εσωτερικό, ανακυκλούμενο δάνειο.

Αν αύριο σταματούσε να το κάνει, το πρωτογενές πλεόνασμα δεν θα άλλαζε (αφού οι φόροι και οι μισθοί θα έμεναν ίδιοι), αλλά το κράτος θα ξέμενε από μετρητά (ρευστότητα) για να πληρώσει τις υποχρεώσεις του. Τα 60,00 δισ. ευρώ των repos «δεν υπάρχουν στο ταμείο», δεν κάθονται αδρανή σε έναν λογαριασμό ως καθαρά, ελεύθερα μετρητά που μπορεί το κράτος να τα ξοδέψει ανά πάσα στιγμή χωρίς συνέπειες. Στην πραγματικότητα, αυτά τα χρήματα είναι ταμειακά δεσμευμένα και λειτουργικά επενδυμένα με τους εξής δύο τρόπους:

1. Είναι «κλειδωμένα» στο Ταμειακό Μαξιλάρι (Cash Buffer)

Ένα τεράστιο μέρος από αυτά τα 60,00 δισ. ευρώ αποτελεί το επίσημο ταμειακό μαξιλάρι ασφαλείας της χώρας στην Τράπεζα της Ελλάδος.

• Γιατί είναι δεσμευμένα; Αυτό το μαξιλάρι (π.χ. της τάξης των 30-35 δισ. ευρώ) είναι ο λόγος που οι οίκοι αξιολόγησης μας έδωσαν την επενδυτική βαθμίδα και που οι ξένοι μας δανείζουν με χαμηλά επιτόκια.
•  Το κράτος απαγορεύεται ψυχολογικά και πολιτικά να το αγγίξει για να χρηματοδοτήσει τρέχουσες ανάγκες, γιατί αν το μαξιλάρι μειωθεί απότομα, οι αγορές θα τρομάξουν, τα spreads θα εκτιναχθούν και η χώρα θα βρεθεί σε κρίση. Επομένως, τα λεφτά των repos είναι εκεί, αλλά είναι «βιτρίνα» για τις αγορές.

Συμπέρασμα: Μια «Λογιστική Ανακύκλωση»

Επιπλέον, έχουν χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή παλαιού χρέους (Roll-over). Όπως εξηγήσαμε προηγουμένως, το κράτος χρησιμοποιεί συνεχώς μέρος αυτών των χρημάτων για να πληρώνει ομόλογα που λήγουν, αντί να δανείζεται από το εξωτερικό.

• Η επένδυση/χρήση: Αν το κράτος πήρε 10 δισ. από τα repos του ΕΦΚΑ πριν από τρία χρόνια και τα έδωσε για να εξοφλήσει ένα παλιό ομόλογο που έληγε, τα μετρητά αυτά έχουν φύγει από τη χώρα, έχουν πάει στους ξένους επενδυτές που κρατούσαν το ομόλογο.
• Πώς συντηρείται αυτό; Κάθε μέρα ή κάθε μήνα που λήγει το repo του ΕΦΚΑ, ο ΟΔΔΗΧ δεν έχει να του δώσει τα 10 δισ. σε μετρητά. Αντίθετα, του δίνει ένα νέο χαρτί (ανανέωση/roll-over), λέγοντάς του: «Κράτα αυτό το repo για άλλες 30 μέρες και θα σου δώσω και τον τόκο».

Τα λεφτά των repos, λοιπόν, δεν είναι καταχωνιασμένα σε ένα χρηματοκιβώτιο. Είτε λειτουργούν ως εγγύηση (κάθονται στην ΤτΕ για να τα βλέπουν οι αγορές), είτε έχουν ήδη ξοδευτεί για να σβήσουν παλαιότερα χρέη προς το εξωτερικό. Γι’ αυτό, αν πχ. ο ΕΦΚΑ ζητούσε ξαφνικά τα μετρητά του πίσω, το κράτος δεν θα μπορούσε απλά να ανοίξει το ταμείο και να τα δώσει. Θα έπρεπε είτε να «χαλάσει» το μαξιλάρι ασφαλείας (σοκάροντας τις αγορές) είτε να τρέξει στις αγορές να τυπώσει νέα ομόλογα για να βρει τα μετρητά.

Η Τουρκία παρουσιάζεται συχνά ως μια ανερχόμενη στρατιωτική δύναμη που αναπτύσσει δικά της οπλικά συστήματα, επεκτείνει την επιρροή της από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μέση Ανατολή και επιδιώκει μεγαλύτερη αυτονομία από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Η εικόνα αυτή έχει πραγματική βάση. Δεν αποτυπώνει, όμως, ολόκληρη την κατάσταση.

Πίσω από τις φιλοδοξίες της Άγκυρας υπάρχουν επιχειρησιακά κενά, τεχνολογικές εξαρτήσεις και οικονομικοί περιορισμοί. Για την Ελλάδα, η κατανόησή τους είναι κρίσιμη, όχι επειδή εξασφαλίζουν από μόνες τους ένα πλεονέκτημα, αλλά επειδή αποκαλύπτουν πού βρίσκονται οι πραγματικές δυνατότητες και τα όρια της τουρκικής ισχύος.

Η αεροπορία, το πιο ευαίσθητο κενό

Το σημαντικότερο πρόβλημα αφορά την ανανέωση της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Ο κορμός της εξακολουθεί να αποτελείται από F-16, πολλά από τα οποία έχουν σχεδιαστεί, ή αποκτηθεί πριν από δεκαετίες. Η ηλικία ενός αεροσκάφους δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι επιχειρησιακά ξεπερασμένο, εφόσον αναβαθμίζεται. Ωστόσο, η διατήρηση ενός μεγάλου στόλου σε υψηλή διαθεσιμότητα, με σύγχρονα ραντάρ, όπλα, ηλεκτρονικά συστήματα και επαρκή υποστήριξη, απαιτεί χρόνο και σημαντικούς πόρους.

Σύμφωνα με ανάλυση του Centre for Eastern Studies (OSW), τον Απρίλιο του 2026, η Τουρκία διαθέτει περίπου 230-240 F-16, αλλά ο αριθμός των αεροσκαφών που είναι επιχειρησιακά διαθέσιμα εκτιμάται ότι είναι λιγότερος. Η ίδια ανάλυση επισημαίνει ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 έχουν επιβαρύνει την πορεία εκσυγχρονισμού της τουρκικής αεροπορίας και έχουν αποκλείσει, προς το παρόν, την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.

Η παραγγελία 20 νέων Eurofighter Typhoon από το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά όχι άμεση λύση. Οι παραδόσεις των νέων αεροσκαφών προβλέπεται να πραγματοποιηθούν την περίοδο 2030-2033. Η Τουρκία εξετάζει επίσης την απόκτηση μεταχειρισμένων Typhoon, ενώ επιδιώκει την ανάπτυξη του εγχώριου μαχητικού KAAN.

Το KAAN, όμως, δεν αποτελεί ακόμη ώριμη επιχειρησιακή απάντηση στα σημερινά κενά. Το πρόγραμμα απαιτεί περαιτέρω δοκιμές, εξέλιξη ηλεκτρονικών συστημάτων και εξασφάλιση κατάλληλων κινητήρων. Η χρήση αμερικανικών κινητήρων στις πρώτες εκδόσεις και η ανάπτυξη εγχώριου κινητήρα, με ορίζοντα ενσωμάτωσης που το OSW τοποθετεί περίπου στο 2032, δείχνουν πόσο δύσκολη είναι η πλήρης τεχνολογική αυτονόμηση.

Για την Ελλάδα, αυτό δημιουργεί ένα παράθυρο ευκαιρίας. Δεν σημαίνει ότι η Τουρκία είναι ανίκανη να χρησιμοποιήσει την αεροπορία της, αλλά ότι η μετάβαση σε μια νεότερη δύναμη μαχητικών θα απαιτήσει χρόνια. Η ελληνική επένδυση στα Rafale, στα αναβαθμισμένα F-16 Viper και στη μελλοντική απόκτηση F-35 μπορεί να ενισχύσει την ποιοτική αποτροπή, εφόσον συνοδεύεται από επαρκή αριθμό όπλων, εκπαίδευση, συντήρηση και διασύνδεση των συστημάτων.

Εγχώρια παραγωγή: Πρόοδος, αλλά όχι αυτάρκεια

Η τουρκική αμυντική βιομηχανία είναι πραγματική δύναμη και θα ήταν λάθος να υποτιμηθεί. Η Άγκυρα έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους, ηλεκτρονικά συστήματα, πολεμικά πλοία και διάφορες κατηγορίες πυρομαχικών. Η εμπειρία από επιχειρήσεις στη Συρία, στη Λιβύη και αλλού έχει επιτρέψει στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις να δοκιμάσουν συστήματα και τακτικές σε πραγματικές συνθήκες.

Το όριο βρίσκεται στην απόσταση ανάμεσα στην παραγωγή ενός οπλικού συστήματος και στην πλήρη ανεξαρτησία από ξένες τεχνολογίες. Οι κινητήρες, ορισμένα προηγμένα ηλεκτρονικά, οι αισθητήρες και τα εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας παραμένουν κρίσιμες προκλήσεις. Η εγχώρια παραγωγή μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από προμηθευτές και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα ορισμένων όπλων, αλλά δεν εξαλείφει αυτομάτως τις ανάγκες εισαγωγών, συντήρησης και χρηματοδότησης.

Για την Αθήνα, συνεπώς, το συμπέρασμα δεν είναι ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία θα αποτύχει. Είναι ότι η εξέλιξή της θα είναι άνιση: Η Τουρκία μπορεί να αποκτήσει γρήγορα πλεονεκτήματα σε συγκεκριμένες κατηγορίες, ιδίως στα drones και στα πυραυλικά συστήματα, ενώ θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει δυσκολίες σε πιο σύνθετες τεχνολογίες.

Υπερεπέκταση και πολλά μέτωπα

Η Τουρκία επιδιώκει να διατηρεί επιρροή σε πολλαπλά γεωγραφικά πεδία, από το Ιράκ και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Καύκασο και τη Μαύρη Θάλασσα. Η παρουσία αυτή προσφέρει στρατηγικά ερείσματα, διαπραγματευτική ισχύ και δυνατότητες παρέμβασης. Ταυτόχρονα, απαιτεί προσωπικό, εφοδιασμό, συντήρηση, διπλωματικό κεφάλαιο και συνεχή χρηματοδότηση.

Η υπερεπέκταση δεν σημαίνει ότι η Τουρκία έχει φτάσει αναγκαστικά στα όρια των δυνατοτήτων της. Σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να επιλέγει πού θα επενδύσει πόρους και πού θα αποδεχθεί κινδύνους. Μια κρίση στο Αιγαίο δεν θα εξελισσόταν σε γεωπολιτικό κενό: Θα επηρέαζε τις σχέσεις της Άγκυρας με το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ, αλλά και τις υπόλοιπες περιφερειακές της προτεραιότητες.

Η Ελλάδα δεν πρέπει, ωστόσο, να βασίζεται στην υπόθεση ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια κρίση επειδή έχει πολλά μέτωπα. Η πολιτική ηγεσία μπορεί να θεωρήσει ότι μια περιορισμένη ένταση στο Αιγαίο εξυπηρετεί εσωτερικούς ή διπλωματικούς στόχους, ακόμη κι αν μια γενικευμένη σύγκρουση θα είχε δυσβάσταχτο κόστος.

Η οικονομία περιορίζει τις επιλογές

Η οικονομική κατάσταση είναι ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την τουρκική στρατηγική. Στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, ο ΟΟΣΑ αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό της Τουρκίας στο 31,5% για το 2026 και περιόρισε την εκτίμηση για την ανάπτυξη στο 2,7%. Οι προβλέψεις αυτές καταγράφουν μια οικονομία που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονες πληθωριστικές πιέσεις και περιορισμούς στην εσωτερική ζήτηση.

Ο πληθωρισμός, οι συναλλαγματικές πιέσεις και το κόστος χρηματοδότησης επηρεάζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, τις δημόσιες δαπάνες και τη δυνατότητα μακροχρόνιου σχεδιασμού. Τα εξοπλιστικά προγράμματα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε τέτοιες συνθήκες, καθώς απαιτούν πολυετείς δεσμεύσεις και συχνά εισαγόμενα εξαρτήματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία αδυνατεί να χρηματοδοτήσει την άμυνά της. Διαθέτει μεγαλύτερη οικονομική και πληθυσμιακή βάση από την Ελλάδα. Σημαίνει ότι η διατήρηση ταυτόχρονα μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων, περιφερειακών επιχειρήσεων και κοινωνικών δαπανών δημιουργεί δύσκολες προτεραιότητες.

Πολιτική πίεση και ο κίνδυνος λανθασμένων υπολογισμών

Η συγκέντρωση εξουσίας και η έντονη πόλωση στο εσωτερικό της Τουρκίας αποτελούν πρόσθετες πηγές αβεβαιότητας. Όταν η εξωτερική πολιτική συνδέεται στενά με την εικόνα της ηγεσίας, οι εθνικιστικές διακηρύξεις και η επίδειξη ισχύος μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εσωτερική κρίση οδηγεί σε εξωτερική επιθετικότητα· σημαίνει ότι η Αθήνα πρέπει να αξιολογεί προσεκτικά τη σύνδεση εσωτερικών πολιτικών πιέσεων και αποφάσεων ασφαλείας.

Η βασική απειλή για την Ελλάδα δεν είναι απαραίτητα μια συνειδητή απόφαση της Άγκυρας να οδηγηθεί σε ολοκληρωτικό πόλεμο. Είναι περισσότερο ο κίνδυνος μιας κρίσης που ξεκινά από περιορισμένη ενέργεια, στρατιωτικό επεισόδιο, ή προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων και στη συνέχεια ξεφεύγει από τον έλεγχο.

Τι πρέπει πραγματικά να φοβάται η Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν πρέπει να συγχέει τις τουρκικές αδυναμίες με αδυναμία άσκησης πίεσης. Η αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας σε αρκετές κατηγορίες μέσων, η παραγωγή drones και πυραύλων και η εμπειρία των ενόπλων δυνάμεών της παραμένουν σημαντικοί παράγοντες. Παράλληλα, η ελληνική ποιοτική ενίσχυση δεν εξασφαλίζει από μόνη της υπεροχή σε κάθε σενάριο.

Για την Αθήνα, η απάντηση είναι η διατήρηση αξιόπιστης αποτροπής: Υψηλή διαθεσιμότητα αεροσκαφών και πλοίων, επαρκή αποθέματα πυρομαχικών, αντιαεροπορική και αντι-drone προστασία, κυβερνοασφάλεια, ανθεκτικές υποδομές και ικανότητα γρήγορης κινητοποίησης. Εξίσου σημαντικές είναι οι συμμαχίες και οι δίαυλοι επικοινωνίας που μπορούν να αποτρέψουν μια κρίση από το να εξελιχθεί σε σύγκρουση.

Η Τουρκία έχει αδυναμίες, αλλά δεν είναι μια δύναμη που πρέπει να υποτιμηθεί. Το στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα θα προκύψει αν αξιοποιήσει τον χρόνο που απαιτεί ο τουρκικός εκσυγχρονισμός, διατηρήσει την τεχνολογική της αναβάθμιση και αποφύγει τόσο τον εφησυχασμό, όσο και την υπερβολή. Η ουσία της αποτροπής δεν είναι να πιστεύει η Αθήνα ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να επιτεθεί, αλλά να γνωρίζει η Άγκυρα ότι οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια θα έχει υψηλό και απρόβλεπτο κόστος.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας, ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να εργάζεται για την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με την Ουάσιγκτον και την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας σε όλους τους τομείς, ενόψει της συμπλήρωσης, το επόμενο έτος, 100 χρόνων από την εγκαθίδρυση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και στην Υεμένη, σημειώνοντας ότι, στο πλαίσιο της «Κοινής Αμυντικής Συμμαχίας της Μέκκας», η Τουρκία παρακολουθεί στενά την κατάσταση και καταβάλλει προσπάθειες για την επίλυση των προβλημάτων μέσω της διπλωματικής οδού.

Παράλληλα, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να στηρίξει τις προσπάθειες για την αναζωογόνηση της διπλωματικής διαδικασίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ ευχήθηκε στον Ερντογάν και στον τουρκικό λαό για την Ημέρα της Δημοκρατίας της Τουρκίας (αυριανή Επέτειος) ενώ εξέφρασε την ευχή του για την επιτυχή διεξαγωγή της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών.

Το Κάιρο δεν κλείνει την πόρτα στην Άγκυρα 

Η Αίγυπτος δεν απορρίπτει την προοπτική οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαβουλεύσεων με την Άγκυρα. Ο εκπρόσωπος του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε το ζήτημα «θέμα που απαιτεί διαβουλεύσεις», σε μια δήλωση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Τουρκία προωθεί πρόταση συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι το Κάιρο θα μπορούσε να εξασφαλίσει περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας έκτασης σε σχέση με μια αντίστοιχη συμφωνία με την Ελλάδα.

Η Άγκυρα επιδιώκει να αναδείξει τα οφέλη μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με την Αίγυπτο, ενώ η Αθήνα αντιμετωπίζει την τουρκική πρόταση ως προσπάθεια πλειοδοσίας. Το Κάιρο, πάντως, δεν έχει απορρίψει δημόσια την πρόταση, επιλέγοντας να αφήσει ανοιχτό το πεδίο των συζητήσεων. Η μερική συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψαν Ελλάδα και Αίγυπτος το 2020 παραμένει το βασικό διμερές πλαίσιο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η αιγυπτιακή πλευρά αποκλείει την εξέταση άλλων επιλογών.

Η τουρκική πρόταση και οι επαφές στην Κωνσταντινούπολη

Την πρόταση παρουσίασε στις 24 Οκτωβρίου ο Τούρκος υπουργός Εθνικής Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, υποστηρίζοντας ότι μια συμφωνία Αιγύπτου-Τουρκίας θα μπορούσε να εξασφαλίσει στο Κάιρο περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα περισσότερης θαλάσσιας έκτασης σε σύγκριση με μια συμφωνία με την Ελλάδα.

Στη συνέχεια, ο Τούρκος πρέσβης στο Κάιρο, Σαλίχ Μουτλού Σεν, παρουσίασε την πρόταση στην αιγυπτιακή κοινή γνώμη, με το θέμα να λαμβάνει ευρεία δημοσιότητα στα αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης. Την ίδια θέση επανέλαβε επίσημα ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ. Στο διπλωματικό πεδίο, ιδιαίτερη σημασία έχει η συνάντηση που είχαν στις 23 Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και της Αιγύπτου, Χακάν Φιντάν και Μπαντρ Αμπντελάτι, αντίστοιχα, στο περιθώριο τετραμερούς συνάντησης.

Η δήλωση του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών ότι το ζήτημα απαιτεί διαβουλεύσεις δεν συνιστά αποδοχή της τουρκικής πρότασης. Δείχνει, ωστόσο, ότι το Κάιρο δεν επιλέγει προς το παρόν να κλείσει τη συζήτηση, αφήνοντας ανοιχτό ένα διπλωματικό πεδίο, με δυνητικές επιπτώσεις στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Ευρωπαία εισαγγελέας κάνει λόγο για ένα περιβάλλον στο οποίο οι πολιτικές αντιδράσεις, η έλλειψη πόρων και οι διοικητικές καθυστερήσεις απειλούν την αποτελεσματικότητα του θεσμού. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην Ελλάδα και στην έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί πολιτικών κινήτρων και υπερασπιζόμενη τις ενέργειες της υπηρεσίας της. «Φοβάμαι ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα “θανατωθεί αθόρυβα”, σιγά-σιγά, επειδή κάνει τη δουλειά της», σημειώνει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την ανησυχία της για το μέλλον του ευρωπαϊκού θεσμού.

Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και οι πολιτικές πιέσεις

Η Κοβέσι εκτιμά ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τον διάδοχό της θα είναι η διαφύλαξη της ανεξαρτησίας και της αξιοπιστίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Όπως υποστηρίζει, η στάση ορισμένων πολιτικών απέναντι στη Δικαιοσύνη αλλάζει όταν οι έρευνες αγγίζουν τους ίδιους ή πρόσωπα του στενού περιβάλλοντός τους.

Σύμφωνα με την ίδια, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εισαγγελείς κατηγορούνται ότι υπερβαίνουν τις αρμοδιότητές τους ή ότι εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες. Παράλληλα, όπως αναφέρει, μπορεί να ακολουθήσουν προσπάθειες περιορισμού των εξουσιών τους, περικοπής των διαθέσιμων πόρων και αποδυνάμωσης των εξειδικευμένων υπηρεσιών που υποστηρίζουν τις έρευνες.

Αναφερόμενη στις δηλώσεις ορισμένων πολιτικών στην Ελλάδα περί ενδεχόμενης διακοπής της συνεργασίας με την EPPO, η Κοβέσι υπογραμμίζει ότι η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Κατά την εκτίμησή της, τέτοιου είδους τοποθετήσεις ενισχύουν τις ανησυχίες για προσπάθειες περιορισμού της δράσης του θεσμού.

Μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφορά την έρευνα για τις αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν μετά τη διαβίβαση δικογραφίας στη Βουλή για την άρση της ασυλίας 11 βουλευτών. Η Κοβέσι απορρίπτει την κριτική ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ενεργεί με πολιτικά κίνητρα ή ότι προσαρμόζει τις κινήσεις της στις εκλογικές αναμετρήσεις. Όπως τονίζει, η αποστολή της είναι να διερευνά πιθανές παραβάσεις και να διαπιστώνει εάν τα ευρωπαϊκά κονδύλια καταλήγουν στους πραγματικούς δικαιούχους τους, ανεξάρτητα από το πολιτικό ημερολόγιο.

Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει ότι η συζήτηση γύρω από τις πολιτικές επιπτώσεις των ερευνών απομακρύνει την προσοχή από την ουσία της υπόθεσης. Περιγράφει, μάλιστα, περιπτώσεις κατά τις οποίες, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, χρήματα που προορίζονταν για αγρότες φέρεται να κατέληξαν σε πρόσωπα που εμφανίζονταν ως παραγωγοί χωρίς να είναι, με μέρος των ποσών να χρησιμοποιείται για πολυτελή ταξίδια και ακριβά αυτοκίνητα.

Η ίδια επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν μπορεί να αναστέλλει τις έρευνές της κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές. Όπως εξηγεί, δεν αποτελεί αρμοδιότητά της να υπολογίζει τον πολιτικό αντίκτυπο μιας υπόθεσης, αλλά να εξετάζει τα στοιχεία και να προχωρά στις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Τι απαντά για την άρση ασυλίας των 11 βουλευτών

Απαντώντας στις επικρίσεις για τον χειρισμό της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και για το γεγονός ότι από τους 11 βουλευτές για τους οποίους ζητήθηκε άρση ασυλίας τελικά τέσσερις παραπέμφθηκαν σε δίκη, η Κοβέσι δηλώνει ότι δεν θεωρεί πως υπήρξε λάθος από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Ξεκαθαρίζει, παράλληλα, ότι η αίτηση άρσης ασυλίας δεν συνιστά κρίση περί ενοχής. Πρόκειται, όπως εξηγεί, για αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση, ώστε οι εισαγγελικές αρχές να μπορέσουν να συνεχίσουν την έρευνα και να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.

Η θέση αυτή έρχεται εν μέσω της δημόσιας αντιπαράθεσης για την υπόθεση των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων, με την απερχόμενη επικεφαλής της EPPO να επιμένει ότι οι ενέργειες της υπηρεσίας πρέπει να αξιολογούνται με βάση τα στοιχεία της έρευνας και όχι τις πολιτικές αντιδράσεις που προκαλούν.

Υποχρηματοδότηση και καθυστερήσεις 

Πέρα από την ελληνική υπόθεση, η Κοβέσι περιγράφει προβλήματα που, όπως λέει, περιορίζουν τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να ανταποκριθεί στις αρμοδιότητές της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, οι προβλεπόμενες θέσεις για Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς ανέρχονται σε 230, ωστόσο η διαθέσιμη χρηματοδότηση επαρκεί μόνο για 180.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την Πολωνία, όπου υπηρετούν 15 εισαγγελείς αντί των 24 που είχαν συμφωνηθεί. Στα προβλήματα στελέχωσης προσθέτει τις καθυστερήσεις στην αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας της EPPO και τις σύνθετες διοικητικές διαδικασίες.

Παράλληλα, καταγγέλλει περιπτώσεις στις οποίες, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ξεκινήσει έρευνα, ενεργοποιούνται εθνικές διαδικασίες για την ίδια υπόθεση και στη συνέχεια αμφισβητείται η αρμοδιότητα του ευρωπαϊκού θεσμού. Οι επισημάνσεις της Κοβέσι θέτουν στο επίκεντρο τη χρηματοδότηση, τη στελέχωση και τη θεσμική ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι έρευνές της για πιθανή κατάχρηση ευρωπαϊκών πόρων προκαλούν πολιτικές αντιδράσεις σε αρκετά κράτη-μέλη.

Η προσφυγή στο ΣτΕ

Η Λάουρα Κοβέσι κατέθεσε αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από την επίσημη ολοκλήρωση της επταετούς θητείας της ως επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Η προσφυγή στρέφεται κατά των Προεδρικών Διαταγμάτων με τα οποία η ελληνική πλευρά όρισε διετή παράταση στη θητεία τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων Εισαγγελέων (των Πόπη Παπανδρέου, Χαρίκλεια Θάνου και Διονύσιου Μουζάκη).

Η Κοβέσι ζητά να ακυρωθεί η διετής παράταση και να εφαρμοστεί η απόφαση του Κολεγίου της EPPO, η οποία προέβλεπε πενταετή ανανέωση της θητείας τους. Επιπλέον, ζητά να αποσταλεί προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), επικαλούμενη την υπεροχή του ενωσιακού δικαίου έναντι των εθνικών ρυθμίσεων.

Είχε προηγηθεί σχετική προσφυγή της Κοβέσι στον Άρειο Πάγο, η οποία απορρίφθηκε τον Ιούνιο του 2026 με το σκεπτικό ότι νομιμοποιούνται να προσφύγουν μόνο οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι εισαγγελείς και όχι η EPPO ως θεσμός. Η απόφαση του Αρείου Πάγου προκάλεσε σφοδρές πολιτικές αντιδράσεις.  Η νέα αυτή προσφυγή στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Ελλάδας αναμένεται να συζητηθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2027.

Η έρευνα για συμβούλους του ΕΛΚ

Την ίδια στιγμή, στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκονται συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) με δύο πρόσωπα που διατηρούν στενούς δεσμούς με το κυβερνών κόμμα και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Σύμφωνα με δημοσίευμα του ερευνητικού μέσου Follow the Money, η υπόθεση αφορά αμοιβές που ενδέχεται να έφτασαν συνολικά τις 780.000 ευρώ, ενώ η έρευνα διεξάγεται από την υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς της βελγικής αστυνομίας.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του δημοσιογράφου Simon Van Dorpe, το οποίο βασίζεται σε πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν σε συνεργασία με το ελληνικό inside story και τη γερμανική Süddeutsche Zeitung, η εξέλιξη αυτή ακολούθησε σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η οποία ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών: η Campaign Lab, με έδρα το Βέλγιο, του Γεράσιμου («Τζέρι») Ζαγορίτη, και η HD Heavyweight, με έδρα την Κύπρο, του Έρικ Θανόπουλου Παρκς. Οι δύο σύμβουλοι συνδέονται επαγγελματικά με τη Νέα Δημοκρατία. Ο Γεράσιμος Ζαγορίτης εργάστηκε για σχεδόν έξι χρόνια στο πλευρό δύο ευρωβουλευτών του κόμματος στις Βρυξέλλες και ο γιος του πρώην γραμματέα της ΝΔ, Λευτέρη Ζαγορίτη. Ο Έρικ Θανόπουλος Παρκς είχε διατελέσει επί σειρά ετών σύμβουλος επικοινωνίας της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Σύμφωνα με το Follow the Money, οι δύο εταιρείες έλαβαν περίπου 570.000 ευρώ από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2023. Ωστόσο, δύο πηγές με γνώση της υπόθεσης ανέφεραν ότι οι πληρωμές πιθανότατα συνεχίστηκαν έως τον Μάρτιο του 2023, ανεβάζοντας τη συνολική αμοιβή των δύο συμβούλων σε περίπου 780.000 ευρώ.

Οι συμβάσεις υπογράφηκαν λίγο μετά την ανάληψη της προεδρίας του ΕΛΚ από τον Μάνφρεντ Βέμπερ και την τοποθέτηση του Θανάση Μπακόλα στη θέση του γενικού γραμματέα, τον Μάιο του 2022. Ο Θανάσης Μπακόλας, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη επί περίπου δύο δεκαετίες, ανέλαβε τη συγκεκριμένη θέση έπειτα από πρόταση του Μάνφρεντ Βέμπερ.

Ερωτήματα για το ύψος των αμοιβών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μαρτυρίες πέντε πρώην εργαζομένων του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, οι οποίοι δήλωσαν στο Follow the Money ότι οι αμοιβές των δύο συμβούλων φαίνονταν δυσανάλογες σε σχέση με το έργο που παρείχαν. Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, αντίστοιχες υπηρεσίες παρέχονται συνήθως από συμβούλους με αμοιβές που δεν ξεπερνούν τις 60.000 ευρώ για διάστημα έξι μηνών. Οι Ζαγορίτης και Παρκς αμφισβήτησαν την εκτίμηση αυτή.

Το ζήτημα των αμοιβών είχε προκαλέσει, πάντως, αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών θεσμών. Στις αρχές του 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρνήθηκε να καλύψει το σύνολο των δαπανών για τις συγκεκριμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες, εγκρίνοντας την κάλυψη ποσού περίπου 115.000 ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό επιβάρυνε το ίδιο το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Στη συνέχεια, οι δύο σύμβουλοι επέστρεψαν στο ΕΛΚ περίπου το μισό από το ποσό που είχε απομείνει να καλύψει το κόμμα. Ο Γεράσιμος Ζαγορίτης χαρακτήρισε την επιστροφή χρημάτων «εμπορική χειρονομία», ενώ ο Έρικ Θανόπουλος Παρκς την περιέγραψε ως «χειρονομία καλής θέλησης».

Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, παρά την παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμα αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τις συμβάσεις. Μεταξύ αυτών είναι το κατά πόσο υπήρξε ευνοϊκή μεταχείριση κατά την ανάθεση των έργων, εάν το σύνολο των χρημάτων προοριζόταν αποκλειστικά για τους δύο συμβούλους ή εάν υπάρχουν ενδείξεις πληρωμών προς τρίτα πρόσωπα.

Ερωτήματα τίθενται επίσης για το εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημέρωσε τις αρμόδιες αρχές σχετικά με την πιθανότητα ύπαρξης παράνομων χρηματοοικονομικών ροών. Στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής έρευνας, το “Follow the Money” ζήτησε πρόσβαση στις συμβάσεις, στα έγγραφα των διαδικασιών ανάθεσης και στην αλληλογραφία των ευρωπαϊκών υπηρεσιών σχετικά με την υπόθεση.

Ωστόσο, στις 4 Σεπτεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε το αίτημα δημοσιοποίησης των εγγράφων. Ως αιτιολογία επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, την προστασία των εμπορικών συμφερόντων των συμβούλων, ενώ αναφέρθηκε και στην ύπαρξη εν εξελίξει έρευνας, η οποία θα μπορούσε να επηρεαστεί από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων. Η αναφορά αυτή αποτελεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρόσθετη ένδειξη ότι η υπόθεση εξετάζεται πλέον από τις αρμόδιες αρχές.

Τι απαντούν το ΕΛΚ και οι εμπλεκόμενοι

Εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος δήλωσε ότι το κόμμα δεν έχει λάβει επίσημη ενημέρωση για την έρευνα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το ΕΛΚ σέβεται πλήρως την ανεξαρτησία και τις αρμοδιότητες των αρμόδιων αρχών και παραμένει προσηλωμένο στη διαφάνεια και την πλήρη συνεργασία μαζί τους, εφόσον του ζητηθεί.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία απέφυγε να σχολιάσει την υπόθεση, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να προβεί σε δηλώσεις που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις εν εξελίξει διαδικασίες και την έκβασή τους. Ανάλογη στάση τήρησαν η βελγική αστυνομία και η OLAF.

Ο Γεράσιμος Ζαγορίτης δήλωσε στο Follow the Money ότι ουδέποτε έχει επικοινωνήσει μαζί του κάποια ερευνητική ή άλλη αρμόδια αρχή για τη συγκεκριμένη ή οποιαδήποτε άλλη υπόθεση. Ο Θανάσης Μπακόλας είχε δηλώσει μετά τις αρχικές αποκαλύψεις ότι οι οικονομικές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της θητείας του, συμπεριλαμβανομένων των συγκεκριμένων συμβάσεων, είχαν ελεγχθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είχαν κριθεί νόμιμες και ορθές.

Σε προηγούμενη τοποθέτησή του, πάντως, ο πρώην γενικός γραμματέας του ΕΛΚ είχε υποστηρίξει ότι όλες οι οικονομικές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της θητείας του, συμπεριλαμβανομένων των επίμαχων συμβάσεων, είχαν ελεγχθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είχαν κριθεί νόμιμες και ορθές. Το ΕΛΚ έχει επίσης υποστηρίξει ότι η πρόσληψη των δύο συμβούλων εντασσόταν σε διαδικασία αναδιάρθρωσης, με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής επικοινωνίας και των σχέσεων με τα εθνικά κόμματα-μέλη.

Ο ρόλος Βέμπερ

Η νέα έρευνα επαναφέρει ερωτήματα για τη λειτουργία και την εποπτεία των οικονομικών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος επί προεδρίας Μάνφρεντ Βέμπερ. Σύμφωνα με το Follow the Money, ο Γερμανός πολιτικός βρισκόταν στην ηγεσία του κόμματος όταν υπογράφηκαν οι επίμαχες συμβάσεις, ενώ ο Θανάσης Μπακόλας, ως γενικός γραμματέας, είχε την ευθύνη της καθημερινής λειτουργίας του ΕΛΚ. Ο Μπακόλας παρέμεινε στη θέση του έως τον Απρίλιο του 2025, όταν δεν προτάθηκε για επανεκλογή, έπειτα, σύμφωνα με σχετικές πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα, από διαφωνία με τον Βέμπερ για διαφορετικό ζήτημα.

Το ερευνητικό μέσο υπενθυμίζει ότι το ΕΛΚ έχει βρεθεί και στο παρελθόν αντιμέτωπο με ερωτήματα για τη χρήση δημόσιων πόρων. Προηγούμενη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που αφορούσε διαφορετικές καταγγελίες σχετικά με τη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του Μάνφρεντ Βέμπερ για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είχε τεθεί στο αρχείο, καθώς δεν διαπιστώθηκαν επαρκείς λόγοι για να θεωρηθεί ότι είχε διαπραχθεί ποινικό αδίκημα.

Στο μεταξύ, ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελαμί, ο οποίος εξελέγη ταμίας του ΕΛΚ το 2024, δήλωσε στο “Follow the Money” ότι, μετά την υπόθεση των συμβούλων, οι εσωτερικές διαδικασίες του κόμματος αναμορφώθηκαν προκειμένου να αντιμετωπιστούν ενδεχόμενες αδυναμίες.

Η τελευταία απαιτεί προσωπική ματιά, κρίση, καλλιέργεια και, κυρίως, την ικανότητα να ξεχωρίζει κανείς τι αξίζει να ειπωθεί. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει τη συγγραφή, όχι όμως να υποκαταστήσει αυτομάτως το ταλέντο. Μπορεί μάλιστα να πολλαπλασιάσει την παραγωγή μέτριων κειμένων, δίνοντας σε περισσότερους την ψευδαίσθηση ότι η ευκολία της γραφής ισοδυναμεί με συγγραφική ικανότητα.

Και ενώ τα βιβλία πολλαπλασιάζονται, οι αναγνώστες δεν ακολουθούν με τον ίδιο ρυθμό. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΣΔΕΛ, στην Ελλάδα εκδίδονται πλέον πάνω από έντεκα χιλιάδες νέοι τίτλοι τον χρόνο. Πρόκειται για εντυπωσιακή παραγωγή σε μια χώρα όπου η συστηματική ανάγνωση παραμένει περιορισμένη. Δεν είναι κακό να εκδίδονται πολλά βιβλία. Το ερώτημα είναι ποιος τα αγοράζει, ποιος τα διαβάζει και, τελικά, ποιος συντηρεί αυτή τη δραστηριότητα.

Εδώ αναδεικνύεται μια ιδιόμορφη επιχειρηματική πραγματικότητα. Σε ένα τμήμα της εκδοτικής αγοράς, ο σημαντικότερος πελάτης δεν είναι πλέον ο αναγνώστης, αλλά ο ίδιος ο συγγραφέας. Η επιθυμία να δει κανείς το όνομά του τυπωμένο στο εξώφυλλο ενός βιβλίου είναι παλιά και ανθρώπινη. Περιέχει τη φιλοδοξία της δημιουργίας, την ανάγκη επικοινωνίας, αλλά συχνά και την προσδοκία κοινωνικής αναγνώρισης. Το βιβλίο εξακολουθεί να περιβάλλεται από ένα ιδιαίτερο κύρος. Όποιος εκδίδει θεωρείται ότι έχει κάτι σημαντικό να πει, ακόμη κι αν ελάχιστοι μπουν στον κόπο να το διαβάσουν.

Ποιος θα διαβάσει το βιβλίο;

Αυτή ακριβώς η επιθυμία μπορεί να γίνει αντικείμενο επιχειρηματικής εκμετάλλευσης. Σε ορισμένα εκδοτικά μοντέλα, ο επίδοξος συγγραφέας καλείται να συμμετάσχει οικονομικά στην παραγωγή. Προηγείται ενδεχομένως μια ιδιαίτερα θετική αξιολόγηση του έργου και ακολουθεί η παρουσίαση της εκδοτικής πρότασης. Ο συγγραφέας πληρώνει, το βιβλίο αποκτά εξώφυλλο και ISBN, καταχωρίζεται στους ηλεκτρονικούς καταλόγους μεγάλων βιβλιοπωλείων και θεωρητικά είναι διαθέσιμο σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Μόνο που η δυνατότητα παραγγελίας ενός βιβλίου δεν σημαίνει ότι βρίσκεται στα ράφια. Και η καταχώρισή του σε έναν ηλεκτρονικό κατάλογο δεν σημαίνει ότι κάποιος θα ενδιαφερθεί να το αγοράσει. Τότε αρχίζει το δεύτερο μέρος της συνεργασίας. Ο συγγραφέας καλείται να οργανώσει παρουσιάσεις, να κινητοποιήσει φίλους και γνωστούς, να αξιοποιήσει τις επαφές του και να διαθέσει προσωπικά αντίτυπα. Έχει ήδη χρηματοδοτήσει την παραγωγή και τώρα αναλαμβάνει να δημιουργήσει τη ζήτηση. Από δημιουργός γίνεται πελάτης του εκδότη και στη συνέχεια πλασιέ του ίδιου του βιβλίου του.

Δεν πρόκειται αναγκαστικά για παράνομη ή αθέμιτη δραστηριότητα. Η αυτοέκδοση αποτελεί θεμιτή επιλογή και υπάρχουν επαγγελματίες που προσφέρουν αξιόλογες υπηρεσίες. Η αντίφαση βρίσκεται αλλού: όταν η εμπορική συναλλαγή παρουσιάζεται ως λογοτεχνική αναγνώριση και ο επιχειρηματικός κίνδυνος μεταφέρεται σε εκείνον που έγραψε το έργο.

Ο παραδοσιακός εκδότης μπορεί επίσης να κάνει λανθασμένες επιλογές ή να αφήσει ένα βιβλίο χωρίς επαρκή προβολή. Διακινδυνεύει όμως δικά του χρήματα. Ο εκδότης που εισπράττει από τον συγγραφέα έχει τη δυνατότητα να καλύπτει σημαντικό μέρος των εξόδων του προτού πουληθεί το πρώτο αντίτυπο.

Αν μάλιστα οι πωλήσεις εξαρτώνται κυρίως από τον κοινωνικό κύκλο του δημιουργού, η εμπορική επιτυχία παύει να αποτελεί ασφαλές μέτρο της αναγνωστικής αξίας. Το βιβλίο μπορεί να πουληθεί όχι επειδή ενδιαφέρει, αλλά επειδή κάποιος θέλει να υποστηρίξει προσωπικά τον συγγραφέα. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια εποχή κατά την οποία η ίδια η ανάγνωση αλλάζει χαρακτήρα. Οι νεότερες γενιές μεγαλώνουν μέσα σε έναν αδιάκοπο καταιγισμό πληροφοριών, εικόνων και ερεθισμάτων. Η γνώση προσφέρεται σε σύντομα βίντεο, περιλήψεις, αναρτήσεις και απαντήσεις λίγων γραμμών. Το κινητό έχει γίνει η βασική πύλη προς τον κόσμο, αλλά και ένας μηχανισμός συνεχούς διάσπασης της προσοχής.

Δυσκολεύει η ανάγνωση

Η ανάγνωση ενός βιβλίου, αντίθετα, απαιτεί κάτι που γίνεται ολοένα δυσκολότερο: Συγκέντρωση, χρόνο και υπομονή. Πόσοι νέοι διαβάζουν σήμερα από προσωπικό ενδιαφέρον τον Ντοστογιέφσκι, τον Τολστόι, τον Παπαδιαμάντη ή τον Καζαντζάκη; Πόσοι είναι διατεθειμένοι να αφιερώσουν εβδομάδες σε ένα μυθιστόρημα που δεν προσφέρει διαρκείς ανατροπές, εύπεπτες συγκινήσεις και άμεσες ανταμοιβές;

Δεν λείπουν βέβαια οι νέοι αναγνώστες, ούτε η σύγχρονη λογοτεχνία στερείται αξίας. Υπάρχει όμως μια αισθητή μετατόπιση από τη συστηματική επαφή με την κλασική λογοτεχνία προς μια καταναλωτική σχέση με το βιβλίο, όπου η ταχύτητα, η ευκολία και η άμεση συγκίνηση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Ακόμη και η αναγέννηση του ενδιαφέροντος για το έντυπο βιβλίο μέσα από το TikTok αποκαλύπτει αυτή την αντίφαση. Η προώθηση γίνεται με ολιγόλεπτα βίντεο, εντυπωσιακά αποσπάσματα και έντονη συναισθηματική φόρτιση. Ερωτικές ιστορίες, σεξουαλική πρόκληση, σκοτεινά πάθη και δραματικές ανατροπές αποτελούν συχνά ισχυρά εμπορικά ερεθίσματα. Δεν είναι βέβαια το σεξ ξένο προς τη μεγάλη λογοτεχνία. Ούτε σημαίνει ότι όποιος διαβάζει τέτοιου είδους βιβλία στερείται αναγνωστικής καλλιέργειας. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο το έργο προβάλλεται και καταναλώνεται.

Όταν η αγορά διεκδικεί την προσοχή μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ευνοείται ό,τι μπορεί να εντυπωσιάσει αμέσως. Η κλασική λογοτεχνία συχνά απαιτεί το αντίθετο. Ο αναγνώστης πρέπει να παραμείνει στο κείμενο, να ακολουθήσει αργούς ρυθμούς, να γνωρίσει έναν άλλο κόσμο, να αναμετρηθεί με ιδέες και χαρακτήρες που δεν του προσφέρουν πάντοτε εύκολες απαντήσεις.

Αναγνωστική παιδεία

Αυτή η αναγνωστική παιδεία δεν καλλιεργείται με περιλήψεις ούτε με αποσπάσματα στα κοινωνικά δίκτυα. Και όσο υποχωρεί, τόσο δυσκολότερο γίνεται για ένα απαιτητικό λογοτεχνικό έργο να βρει το κοινό του. Έτσι διαμορφώνεται ένα παράδοξο. Η κοινωνία παράγει ολοένα περισσότερα βιβλία, ενώ η καθημερινότητά της ευνοεί ολοένα λιγότερο την ουσιαστική ανάγνωση. Η τεχνολογία διευκολύνει εκείνον που θέλει να γράψει, αλλά δεν δημιουργεί αυτομάτως κάποιον που θέλει να διαβάσει. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η φιλοδοξία του επίδοξου συγγραφέα μπορεί να αποδειχθεί ασφαλέστερη επιχειρηματική αγορά από την ίδια τη ζήτηση του βιβλίου.

Η ματαιοδοξία, πάντως, δεν βρίσκεται κατ’ ανάγκην στην επιθυμία να γράψει και να εκδώσει κάποιος ένα έργο. Χωρίς αυτή τη φιλοδοξία, την ανάγκη έκφρασης και την πίστη ότι έχουμε κάτι να προσφέρουμε, ίσως να μην υπήρχε λογοτεχνία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η ανάγκη μετατρέπεται σε προϊόν προς πώληση και η έκδοση παρουσιάζεται ως πιστοποιητικό αξίας που αποκτάται με οικονομική συμμετοχή.

Γιατί το βιβλίο δεν δικαιώνεται τη στιγμή που τυπώνεται ούτε όταν ο συγγραφέας φωτογραφίζεται δίπλα σε μια στοίβα αντιτύπων. Η πραγματική του δοκιμασία αρχίζει όταν το επιλέγει ένας άγνωστος αναγνώστης, χωρίς να αισθάνεται καμία προσωπική υποχρέωση απέναντι στον δημιουργό του. Ίσως, τελικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας να μην είναι ότι υπάρχουν υπερβολικά πολλοί άνθρωποι που θέλουν να γράψουν βιβλία. Είναι ότι λιγοστεύουν εκείνοι που έχουν την υπομονή να τα διαβάσουν.

Στη συνέχεια, επιχείρησαν να κινηθούν προς την Εγνατία, ωστόσο βρέθηκαν αντιμέτωποι με ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες είχαν σχηματίσει φραγμό και δεν τους επέτρεψαν να συνεχίσουν την πορεία τους. Στο σημείο προκλήθηκε ένταση μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών.

Η ένταση εκδηλώθηκε παρά την απόφαση της Αστυνομίας να απαγορεύσει τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις σε εκτεταμένη περιοχή του κέντρου της Θεσσαλονίκης και του Βαρδάρη, ενόψει των κινητοποιήσεων κατά της προγραμματισμένης ομιλίας του Ηλία Κασιδιάρη. Η σχετική απόφαση του διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Θεσσαλονίκης ανακοινώθηκε την Τρίτη (27/10) και προβλέπει απαγόρευση των συναθροίσεων από τις 09:00 έως τις 21:00 της Τετάρτης (28/10).

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ., η απαγόρευση αποφασίστηκε λόγω του κινδύνου τέλεσης σοβαρών εγκλημάτων και διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής, της κυκλοφορίας και της λειτουργίας των υποδομών της πόλης. Η ομιλία του Ηλία Κασιδιάρη έχει προγραμματιστεί για τις 17:00, σε ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, προκαλώντας αντιδράσεις και κινητοποιήσεις οργανώσεων και συλλογικοτήτων που αντιτίθενται στην πραγματοποίησή της την ημέρα της επετείου του «ΟΧΙ».

Ο Ηλίας Κασιδιάρης δεν μπορεί να ηγηθεί κόμματος λόγω δικαστικών απαγορεύσεων, αλλά δήλωσε ότι στηρίζει το νεότευκτο κόμμα “Συμμαχία Ελλήνων”, το οποίο ίδρυσαν ανεξάρτητοι βουλευτές, προερχόμενοι από τους “Σπαρτιάτες”. Αρκετές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα μπει στην Βουλή με ένα ποσοστό της τάξης 3-4% περίπου.

Ανακοίνωση του ΚΚΕ

«Η αποτρόπαια και απαράδεκτη στάση της κυβέρνησης της ΝΔ να απαγορεύσει και στη συνέχεια να εξαπολύσει άγρια και αναίτια επίθεση, με ΜΑΤ και δακρυγόνα, με στόχο να διαλύσει την αντιφασιστική συγκέντρωση των εργατικών σωματείων ενάντια στη φασιστοσύναξη του καταδικασμένου ναζί εγκληματία Κασιδιάρη στη Θεσσαλονίκη ισοδυναμεί τουλάχιστον με ανοχή, αν όχι με στήριξη της φασιστικής δράσης του. Κι όλα αυτά, ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου και παραμονές της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ, που έδωσε μάχη σώμα με σώμα με τους ναζί κατακτητές!» αναφέρει, σε ανακοίνωσή του, το ΚΚΕ.

«Η κυβέρνηση της ΝΔ, με την στάση της και σήμερα, επιβεβαιώνει πως η πολιτική της πολεμικής εμπλοκής και προετοιμασίας, στην οποία πρωτοστατεί, πάει χέρι-χέρι με τη δράση των διάφορων φασιστοειδών που δρουν με κρατικές πλάτες. Είναι βαθιά γελασμένη. Το εργατικό κίνημα έχει τη δύναμη και μπορεί να στείλει τους φασίστες πίσω ξανά στις τρύπες τους. Το απέδειξε και σήμερα σπάζοντας στην πράξη τις απαγορεύσεις της κυβέρνησης που στόχο είχαν την προστασία του ναζί εγκληματία» προσθέτει η ανακοίνωση του κόμματος και καταλήγει:

«Απαιτούμε να αφεθούν τώρα ελεύθεροι οι δύο προσαχθέντες. Για το ζήτημα έκανε παρέμβαση ο Θανάσης Παφίλης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, στον υπουργό προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη».

ΣΥΡΙΖΑ

“Η κυβέρνηση και ο υπ. «Προστασίας του Πολίτη» μετέτρεψαν σήμερα, 28η Οκτωβρίου, τη Θεσσαλονίκη σε σιδερόφρακτη πόλη για να καταστείλουν τις διαδηλώσεις κατά της σύναξης που πραγματοποιεί ο καταδικασμένος νεοναζί Ηλίας Κασιδιάρης. Έβαλαν γερή πλάτη στους νοσταλγούς τους ναζισμού.

Σήμερα, ανήμερα της επετείου της έναρξης της αντίστασης του ελληνικού λαού στη φασιστική επίθεση, τα ΜΑΤ του Χρυσοχοΐδη ψέκασαν εν ψυχρώ, ξυλοκόπησαν και συνέλαβαν εκείνους που διαδηλώνουν κατά της επανεμφάνισης του νεοναζισμού. Στην επέτειο του αντιφασιστικού «ΟΧΙ», Χρυσοχοΐδης και Μητσοτάκης χαϊδεύουν και προστατεύουν την ακροδεξιά και τους νεοναζί. Ντροπή”.

ΠΑΣΟΚ

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς δήλωσε: «Ο καταδικασμένος εγκληματίας, υμνητής του Χίτλερ και του ναζισμού, Ηλίας Κασιδιάρης, ανήμερα της εθνικής επετείου και του μεγάλου ΟΧΙ του ελληνικού λαού απέναντι στον φασισμό και τον ναζισμό, διοργάνωσε εκδήλωση-πρόκληση στη Θεσσαλονίκη.

Μια αποκρουστική σύναξη μίσους και μισαλλοδοξίας που οργάνωσαν εκείνοι που αντιμάχονται την πατρίδα , τη δημοκρατία, και τους ίδιους τους θεσμούς της. Η δημοκρατική ιστορία και οι αγώνες του λαού μας δεν παραχαράσσονται.

Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις για τις καταγγελίες για χρήση βίας κατά διαδηλωτών που εξέφραζαν τη διαφωνία τους απέναντι στην εκδήλωση των νεοναζί. Μηδενική ανοχή στον νεοναζισμό. Το ΠΑΣΟΚ θα είναι ξανά στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Δεν θα επιτρέψουμε στον φασισμό να σηκώσει κεφάλι».

ΕΛΑΣ 

Την έντονη αντίθεσή της στην εκδήλωση του Ηλία Κασιδιάρη στη Θεσσαλονίκη, ανήμερα της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου, εκφράζει με ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), κάνοντας λόγο για πρόκληση απέναντι στην ιστορική μνήμη. Παράλληλα, επικρίνει την απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων και το κλείσιμο σταθμών του Μετρό.

Η Έφη Αχτσιόγλου χαρακτήρισε τη συγκέντρωση των υποστηρικτών του Κασιδιάρη «αποκρουστική και ιστορικά προσβλητική», ενώ υποστήριξε ότι η αστυνομική επέμβαση εναντίον των αντιφασιστών «αποδεικνύει ότι ο Κασιδιάρης απολαμβάνει τουλάχιστον κυβερνητικής ασυλίας». «Κι αυτό είναι επικίνδυνο», σημείωσε, καταλήγοντας με την προειδοποίηση: «Να μην αφήσουμε το αυγό του φιδιού να εκκολαφθεί. Να μην επιτρέψουμε στον φασισμό να σηκώσει κεφάλι».

Νέα Αριστερά

Θέση για τα επεισόδια στη Θεσσαλονίκη ανάμεσα σε ΜΑΤ και διαδηλωτές για την ομιλία του Ηλία Κασιδιάρη πήρε η Νέα Αριστερά. «Η απόφαση της αστυνομίας να απαγορεύσει σήμερα τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στη Θεσσαλονίκη ενάντια στην ομιλία του Ηλία Κασιδιάρη, είναι προκλητική. Δείχνει πως για την κυβέρνηση Μητσοτάκη και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, η πολιτική εκδήλωση ενός καταδικασμένου ναζί εγκληματία είναι θεμιτό γεγονός, αλλά οι διαμαρτυρίες του δημοκρατικού κόσμου ελλοχεύουν κινδύνους για τη δημόσια τάξη.

Με αυτόν τον τρόπο η Θεσσαλονίκη αφήνεται ελεύθερη στους φασίστες, επιβεβαιώνοντας πως η αστυνομία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη λειτουργεί ως χορηγός του Κασιδιάρη. Απαιτούμε να αφεθούν ελεύθεροι όσοι πολίτες προσήχθησαν ή συνελήφθησαν από την αστυνομία στις διαμαρτυρίες στην πόλη» αναφέρει η ανακοίνωση.