Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήθελαν να υπάρχει συμφωνία πριν από τις προεδρικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης και ενόψει του ενδεχομένου νίκης της Μαρίν Λεπέν τον Μάιο. Όμως η προσοχή μετατοπίζεται πλέον, καθώς οι πρωτεύουσες της ΕΕ παρακολουθούν την πολιτική θέση του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς να επιδεινώνεται στο εσωτερικό.

Ένα ακόμη οδυνηρό εκλογικό Σαββατοκύριακο για τους Χριστιανοδημοκράτες του Μερτς, με την ακροδεξιά να ενισχύεται σε δύο κρατίδια, μετά την εντυπωσιακή ήττα του CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ πριν από δύο εβδομάδες, έχει περιορίσει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια ελιγμών του.

Ο Μερτς ήταν ήδη ο βασικός δημοσιονομικός «σκληρός» της ΕΕ. Η Γερμανία ηγείται μιας ομάδας έξι χωρών που τάσσονται υπέρ της δημοσιονομικής λιτότητας και ζητούν περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από το προτεινόμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πακέτο δαπανών ύψους 2 τρισ. ευρώ.

Καθώς όμως οι επόμενες εκλογές στα γερμανικά κρατίδια πλησιάζουν την επόμενη χρονιά και το ακροδεξιό AfD βρίσκεται όλο και πιο κοντά στο CDU, αυξάνονται στις Βρυξέλλες οι ανησυχίες ότι ο Μερτς ωθείται σε μια θέση από την οποία ένας συμβιβασμός μπορεί να καταστεί πολιτικά αδύνατος.

Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Καθώς ο Μερτς χάνει έδαφος και το εθνικιστικό AfD ενισχύεται, διπλωμάτες φοβούνται ότι δεν θα είναι σε θέση να υποχωρήσει από τις απαιτήσεις για περιορισμό των γερμανικών εισφορών στα ταμεία της Ένωσης. «Τώρα έχει στριμωχτεί στη γωνία από την άνοδο της ακροδεξιάς», δήλωσε διπλωμάτης αποτυπώνοντας τις ανησυχίες που εξαπλώνονται στις πρωτεύουσες της ΕΕ.

«Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα από το 2023, ενώ ο Μερτς έχει εκφράσει σκληρές θέσεις, φτάνοντας να ζητά περικοπές έως και 20% σε σχέση με τις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής», πρόσθεσε ο διπλωμάτης. Ο Μερτς πραγματοποίησε χθες το βράδυ έκτακτες συνομιλίες με στελέχη του CDU, καθώς τα προκαταρκτικά αποτελέσματα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έδιναν στο κόμμα μόλις 4,9%, κάτω από το όριο εισόδου στο κρατιδιακό κοινοβούλιο και το χειρότερο αποτέλεσμα του CDU σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση σε κρατίδιο.

Το CDU ήρθε δεύτερο στο Βερολίνο

«Είναι καταστροφή», δήλωσε ο Μερτς καθώς τα αποτελέσματα άρχισαν να γίνονται γνωστά το βράδυ της Κυριακής. Την Πέμπτη αναμένεται να συναντηθεί με τους πρωθυπουργούς των γερμανικών κρατιδίων για να συζητήσουν “τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ώστε να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που έχουμε μπροστά μας”. Λίγοι περιμένουν ότι η συνάντηση θα οδηγήσει σε αλλαγή πορείας ή ότι θα μαλακώσει την άρνηση του Μερτς στην αύξηση των συνεισφορών της Γερμανίας, δηλαδή των χρημάτων των Γερμανών φορολογουμένων προς την ΕΕ.

Μερτς: Καμία παράδοση

Μετά το βαρύ εκλογικό πλήγμα, οι Χριστιανοδημοκράτες έχασαν περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες στο Βερολίνο, 8 στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και 20 στη Σαξονία-Άνχαλτ μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων, ο Μερτς απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα το βράδυ της Κυριακής.

Ήταν μια ασυνήθιστη κίνηση μετά από εκλογές σε κρατίδια, με τον καγκελάριο να δηλώνει ότι το εκλογικό έτος 2026 στη Γερμανία έχει πλέον τελειώσει. Η απάντησή του προς το κόμμα φαίνεται, ωστόσο, να είναι η συνέχιση της ίδιας πορείας: προώθηση των μεταρρυθμίσεων, ανεξάρτητα από τις πολιτικές συνέπειες.

«Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν», δήλωσε ο Μερτς στο τηλεοπτικό διάγγελμα, μετά τις εκλογές στις οποίες το ακροδεξιό AfD και το ακροαριστερό Die Linke κατέγραψαν τα μεγαλύτερα κέρδη, ενώ τα κόμματα που αντιτίθενται σε πλευρές της μεταρρυθμιστικής του ατζέντας ενίσχυσαν τη θέση τους.

Οι μεταρρυθμίσεις, υποστήριξε, αποτελούν το αντίδοτο στο αυταρχικό δηλητήριο που …εισχωρεί όλο και βαθύτερα στην κοινωνία μας.
«Αναλαμβάνουμε αυτή την ευθύνη. Αναλαμβάνω αυτή την ευθύνη επειδή θέλω να προχωρήσω τη χώρα μας μπροστά», πρόσθεσε. Ο Μερτς, ο Γερμανός καγκελάριος με τη χαμηλότερη δημοτικότητα στην σχεδόν 30χρονη ιστορία των δημοσκοπήσεων στη Γερμανία, εμφανίζεται ολοένα πιο ευάλωτος τις τελευταίες εβδομάδες.

Μέχρι στιγμής, πάντως, έχει αντιμετωπίσει οποιαδήποτε άμεση πρόκληση στην ηγεσία του. «Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα απαιτεί σθένος, σταθερότητα και υπομονή. Θα τα επιδείξω ως πρόεδρος του CDU και, πάνω απ’ όλα, ως καγκελάριος της χώρας μας», δήλωσε.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:

Την Τρίτη (22-09-2023)

α. Στην Θεσσαλία (ν. Μαγνησίας, κυρίως θαλάσσια – παράκτια) από τις πρώτες ώρες.

β. Στις Σποράδες και τη Χαλκιδική από τις πρώτες ώρες μέχρι το απόγευμα.

γ. Στην Εύβοια (κυρίως κεντρική και βόρεια) από τις πρωινές ώρες μέχρι το απόγευμα.

Την Τετάρτη (23-09-2026)

Στην Θεσσαλία (ν. Μαγνησία, κυρίως θαλάσσια – παράκτια) μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά για την εξέλιξη των έκτακτων καιρικών φαινομένων στα τακτικά δελτία καιρού της ΕΜΥ και στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.emy.gr, (www.oldportal.emy.gr)

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας απόκινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων:

Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.

Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.

Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.

Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).

Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές που εκδηλώνεται έντονη κεραυνική δραστηριότητα:

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

• Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.
• Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.
• Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.
• Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

• Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.
• Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.
• Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.
• Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.
• Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.
• Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).
• Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.
• Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.

Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Διπλό “χτύπημα” από την κακοκαιρία

Δύο διαδοχικά κύματα κακοκαιρίας αναμένεται να επηρεάσουν τη χώρα μέσα στην εβδομάδα, σύμφωνα με τον Κλέαρχο Μαρουσάκη.

Το σκηνικό του καιρού αλλάζει απότομα σύμφωνα με τη νέα πρόγνωσή του νωρίτερα το πρωί της Δευτέρας, καθώς μετά τις υψηλές θερμοκρασίες των προηγούμενων ημερών έρχονται πιο φθινοπωρινές συνθήκες, με βροχές, καταιγίδες, ισχυρούς ανέμους και αισθητή υποχώρηση της θερμοκρασίας.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Κλέαρχος Μαρουσάκης, η πρώτη οργανωμένη μεταβολή αναμένεται από σήμερα το βράδυ, όταν ψυχρό μέτωπο θα κινηθεί από τα βόρεια, μεταφέροντας ψυχρότερες αέριες μάζες από τα Βαλκάνια.

Η θερμοκρασία αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά, με την πτώση να φτάνει περίπου τους 6 βαθμούς Κελσίου, ενώ τα φαινόμενα θα είναι πιο έντονα στα βόρεια, τα κεντρικά και τα ανατολικά.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε Χαλκιδική, Σποράδες και ανατολική και νότια Θεσσαλία, όπου προβλέπονται ισχυρές βροχές και καταιγίδες, αλλά και ενίσχυση των ανέμων.

Μέχρι και το μεσημέρι της Δευτέρας, πάντως, ο καιρός θα διατηρήσει αρκετά καλοκαιρινά χαρακτηριστικά, με τον υδράργυρο να φτάνει τοπικά τους 30-32 βαθμούς. Από το απόγευμα, όμως, θα αναπτυχθούν νεφώσεις αστάθειας και θα εκδηλωθούν μπόρες και καταιγίδες σε ηπειρωτικές περιοχές.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας η επιδείνωση θα γίνει πιο έντονη, αρχικά σε ανατολική Μακεδονία και Θράκη και στη συνέχεια σε περιοχές της Θεσσαλίας. Παράλληλα, οι βοριάδες θα ενισχυθούν σημαντικά στο Αιγαίο, φτάνοντας ακόμη και τα 8 μποφόρ.

Η Τρίτη και η Τετάρτη θα κυλήσουν με έντονη αστάθεια, βροχές και καταιγίδες, κυρίως στα ανατολικά, τα βόρεια και τα κεντρικά της χώρας. Την Τετάρτη, μάλιστα, η θερμοκρασία θα σημειώσει περαιτέρω πτώση και δεν αναμένεται να ξεπεράσει τους 25 βαθμούς Κελσίου σε αρκετές περιοχές, ενώ οι βοριάδες θα παραμείνουν ενισχυμένοι στο Αιγαίο.

Πρόσκαιρη βελτίωση αναμένεται την Πέμπτη και την Παρασκευή, με τα φαινόμενα να υποχωρούν και τη θερμοκρασία να κινείται κοντά στους 27 βαθμούς.

Η βελτίωση, ωστόσο, δεν φαίνεται να διαρκεί για πολύ, καθώς σύμφωνα με τον Κλέαρχο Μαρουσάκη ένα δεύτερο κύμα κακοκαιρίας αναμένεται να επηρεάσει τη χώρα μέσα στο Σαββατοκύριακο, αυτή τη φορά από την κεντρική Ευρώπη.

Οι βροχές και οι καταιγίδες αναμένεται να κάνουν την εμφάνισή τους αρχικά στη δυτική Ελλάδα, σηματοδοτώντας ένα νέο γύρο φθινοπωρινών καιρικών συνθηκών.

• Ελλάδα: 0,706 € /λίτρο & ΦΠΑ 24%,
• Γαλλία: 0,690 €/λίτρο & ΦΠΑ 20%,
• Γερμανία: 0,655 €/λίτρο & ΦΠΑ 19%
• Ιταλία: 0,473 €/λίτρο & ΦΠΑ 22%
• Ισπανία: 0.359 €/λίτρο & ΦΠΑ 10%,
• Βουλγαρία:0,363 €/λίτρο & ΦΠΑ 20%,
• Κύπρος: 0,429 €/λίτρο & ΦΠΑ 19%

Και στην Ελλάδα υπάρχει ένα σημαντικό τέχνασμα, ότι ο ΦΠΑ 24% δεν επιβάλλεται μόνο στην σταθερή τιμή της βενζίνης, αλλά υπολογίζεται πάνω στην αξία μαζί με τον ΕΦΚ. Για παράδειγμα ας υποθέσουμε ότι: Καθαρή τιμή προϊόντος + μεταφορά = 1 ευρώ/ λίτρο, ΕΦΚ = 0,706 €/λίτρο, τότε η φορολογητέα βάση γίνεται: 1+0,706= 1,706, και ο ΦΠΑ=24% × 1,706= 0,409 €/ λίτρο , άρα οι δύο φόροι είναι κοντά στα 0,706+0,409= 1,115 €/λίτρο.

Δηλαδή αν η τελική τιμή είναι κοντά στα 2 €/λίτρο, τότε οι δύο φόροι όπως αντιλαμβάνεστε είναι κοντά στο 57% της τελικής τιμής. Αν υποθέσουμε ότι η τελική τιμή της βενζίνης είναι στα 2,093 €/ λίτρο, η τιμή χωρίς φόρους είναι 0,973 €/λίτρο, δηλαδή έχουμε μία διαφορά 1,120 €/λίτρο, που είναι οι φόροι, σύμφωνα με τα στοιχεία που προέρχονται από το Weekly Oil Bulletin.

Στις 7 Σεπτεμβρίου, δείτε αυτό, η Ελλάδα: 0,973 €/λίτρο πριν από τους φόρους και με τους φόρους 2,093€ / λίτρο. Βουλγαρία: 0,946 €/λίτρο πριν από τους φόρους και με τους φόρους 1,571€/ λίτρο. Δηλαδή έχουμε μία διαφορά 2,093-1,571= 52,2 λεπτά/ λίτρο. Με την Κύπρο έχουμε μία διαφορά 46,1 λεπτά/λίτρο. Ο μέσος όρος της ΕΕ στις 7 Σεπτεμβρίου ήταν κοντά στα 1,91€/ λίτρο, ενώ στην Ελλάδα 2,093 € / λίτρο. Άρα η Ελλάδα είναι αυξημένη κοντά στα 18,3 λεπτά/ λίτρο ή περίπου στο 9,7% ακριβότερη.

Μείωση του ΕΦΚ

Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 3,1 δισ. λίτρα βενζίνης τον χρόνο. Η εκτίμηση για το 2025 είναι 54,31 χιλιάδες βαρέλια την ημέρα, που αντιστοιχούν περίπου σε 3,15 δισ. λίτρα σύμφωνα με το Global Economy. Τα δε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δίνουν επίσης 2,19 εκατομμύρια τόνους για τις δύο βασικές κατηγορίες motor gasoline.

Ας πάρουμε ως βάση περίπου 3,1 δισ. λίτρα το έτος και το ελληνικό ΕΦΚ στα 0,706 €/λίτρο. Επειδή πάνω στο ΕΦΚ επιβάλλεται και ΦΠΑ 24% κάθε 10 λεπτά μείωσης του ΕΦΚ μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση περίπου κατά 0,10×1,24= 0,124 €/λίτρο. Συνεπώς μείωση του ΕΦΚ μετά από υπολογισμούς: Κατά 10 λεπτά/ λίτρο θα έχουμε συνολική απώλεια φόρων περίπου στα 384 εκατομμύρια ευρώ. Κατά 20 λεπτά/ λίτρο θα έχουμε απώλεια φόρων περίπου 769 εκ. ευρώ. Κατά 30 λεπτά/ λίτρο θα έχουμε απώλεια φόρων 1,15 δισ. ευρώ. Και όλα αυτά θεωρώντας ότι η κατανάλωση παραμένει ίδια.

Δοκιμαστική μείωση

Αν μειώναμε τον ΕΦΚ, η βενζίνη προφανώς γίνεται φθηνότερη. Συνεπώς λογικά θα έχουμε μία αύξηση της κατανάλωσης, και πιθανόν θα ανακτηθεί μέρος των φορολογικών εσόδων. Για παράδειγμα, αν μειώναμε τον ΕΦΚ κατά 20 λεπτά το λίτρο, η τιμή στην αντλία δεν θα έπεφτε στα 20 λεπτά το λίτρο, αλλά 20 x 1,24 = 24,8 λεπτά το λίτρο. Δηλαδή αν είχαμε σήμερα μία τιμή στα 2,09 ευρώ/ λίτρο, θα μπορούσε να πάει κοντά στα 1,84 ευρώ/ λίτρο, που είναι μεγάλη μείωση της τιμής για τον καταναλωτή.

Ωστόσο, για να καλυφθεί ολόκληρη η απώλεια φόρων για το κράτος μόνο από την επιπλέον κατανάλωση, θα χρειαζόταν πολύ μεγάλη αύξηση των πωλήσεων. Και αυτό είναι ένα ερώτημα, γιατί δεν γνωρίζουμε αν η ζήτηση για την βενζίνη είναι γραμμικά αναλογική με την μείωση της τιμής.

Θα μπορούσε όμως η κυβέρνηση να προγραμματίσει μία δοκιμή για κάποιο χρονικό διάστημα, το ελάχιστο κατ’ εμέ είναι ένα εξάμηνο για να μπορέσουμε να βγάλουμε κάποια χρήσιμα συμπεράσματα, ως προς τα κρατικά έσοδα, σε συνάρτηση με την όλη διαχείριση του κρατικού προϋπολογισμού στους τομείς της οικονομίας, και των ενδεχομένων μελλοντικών γεωπολιτικών κινδύνων που μπορεί να προκύψουν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει μια ιδιαίτερη δομή ενεργειακής φορολογίας. Ο ΕΦΚ στην βενζίνη είναι σημαντικά υψηλότερες από το αντίστοιχο diesel (country report Greece). Άρα η επιλογή του κράτους δεν είναι απλώς “βάζω ένα φόρο”. Είναι ουσιαστικά ένας τρόπος να εξασφαλίζει πολλά και σταθερά έσοδα από ένα προϊόν που έχει μεγάλη κατανάλωση. Και η Ελλάδα γενικά έχει υψηλή αναλογία φόρων στα εισαγόμενα προϊόντα ως προς το ΑΕΠ της τάξης του 17,1% το 2024, που είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη (Eurostat-Statistics Explained).

Εν κατακλείδι ο ΕΦΚ + το ΦΠΑ στην βενζίνη είναι γεγονός ότι είναι μεγάλος πονοκέφαλος για τα φτωχά και τα μεσαία στρώματα (αν και δεν υπάρχουν, έτσι που τα κατάντησαν) της κοινωνίας, δεδομένου ότι αυτοί οι φόροι αποτελούν περίπου το 57% της τελικής τιμής. Και όταν κατ’ ελάχιστον το 65% των νοικοκυριών αδυνατεί να βγάλει το μήνα λόγω της γενικότερης ακρίβειας, είναι υποχρεωμένη η κυβέρνηση να πάρει σ’ αυτό το θέμα σοβαρά μέτρα, γιατί το αυτοκίνητο που χρειάζεται βενζίνη είναι το καθημερινό εργαλείο του κάθε εργαζόμενου πολίτη.

Και αφού γνωρίζουμε από προέρχεται η ακρίβεια στη βενζίνη, η λογική λέει μείωση του ΕΦΚ σε τόσα λεπτά, ώστε να μην μειωθούν σημαντικά τα κρατικά έσοδα. Και αυτό έχει την λογική του αν συγκρίνουμε το ΕΦΚ με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που μνημόνευσα πιο πάνω. Τουλάχιστον να γίνει μία δοκιμή μείωσης του ΕΦΚ κατά 20 έως 30 λεπτά το λίτρο, ενός εξαμήνου, να δούμε αν από την κατανάλωση επέλθει μία σχετική ισορροπία στα κρατικά έσοδα. Είναι μία εξίσωση που επιβάλλεται να λυθεί με στατιστικά δεδομένα.

Πόσες απωθημένες φιλοδοξίες ότι τάχα μου “είμαι καλλιτέχνης κι εγώ” καλύπτονται όπως-όπως μέσα από τέτοιες εκδηλώσεις και έναντι ποίου τιμήματος, διερωτώμαι. Τί προσέφερε η χτεσινή ιλαροτραγωδία στον πολιτισμό; Εκτός και εάν μέριμνα μας είναι μόνο η “δουλίτσα μας να γίνεται”. Θα πει κανείς, έστω για μια φορά, την αλήθεια; Όλη την αλήθεια; Ή, ζω ανάμεσα σε τυφλούς;

Έφυγα κακήν κακώς κινδυνεύοντας να πέσω σε μία στενή σκάλα την οποία προσπαθούσαν να ανεβοκατέβουν άπειρα, ιδρωμένα και ασθμαίνοντα πλήθη. Αν συνέβαινε όμως το οποιοδήποτε ατύχημα, από το πιο μικρό, μία λιποθυμία ως το πιο μεγάλο, μία πτώση ή μία καρδιακή προσβολή, πώς θα έβγαινε το θύμα έξω από αυτή την κόλαση; Υπάρχει έξοδος κινδύνου; Η διοίκηση του Παρνασσού που παραχώρησε έναντι ενοικίου τον χώρο, θα αναλάμβανε την ευθύνη;

Η τέχνη στο όνομα της Κάλλας

Έχει επίγνωση των κινδύνων; Και μέσα σε όλον αυτό το χαμό και τη χλαπαταγή υπήρχε και μουσική εκδήλωση που προφανώς δεν μπορούσε να ακούσει κανείς! Με τα στίφη να συνωθούνται και να σπρώχνουν ώστε να δουν τον favorite artist τους και μ’ όλες τις θείες και τους θείους και όλες οι συμπεθέρες του Κολωνακίου να γαυριούν, ήταν ειλικρινά μια φρίκη. Αυτό λοιπόν είναι η “τέχνη“; Και μάλιστα στο όνομα της Μαρίας Κάλλας; Ειλικρινά δεν θέλω!

ΥΓ. Ειλικρινής συμβουλή προς καλλιτέχνες και “καλλιτέχνες”: Μην δίνετε τα έργα σας έναντι χρηματικού ποσού. Οσοδήποτε ευτελές και εάν είναι αυτό. Αν δεν μπορείτε να προστατεύσετε τα όνειρα σας από τα αρπακτικά, προστατέψτε τουλάχιστον την αξιοπρέπειά σας. Έβλεπα από καιρό το τι συμβαίνει στο χώρο και δεν μιλούσα για να προστατεύσω την δική μου ψυχική ηρεμία. Εξάλλου σιχαίνομαι κάθε αστυνομία της τέχνης. Όμως το χθεσινό με υπερβαίνει…

Και το κερασάκι στην τούρτα: Ήταν και τα κανάλια εκεί! Συμβαίνουν σπουδαία πράγματα που περνάνε στο ντούκου. Κυριολεκτικά. Επειδή δεν έχουμε συχνά celebrity θανάτους, η “τέχνη” είναι μια κάποια λύσις. Όμως για το La Cage aux Folles ήταν όλα τα ΜΜΕ εκεί. Το μεροκάματο του τρόμου. Άγνοια ή ιδιοτέλεια; Ό, τι κι αν ισχύει…Ντροπή και παρακμή.

ΥΓ2. Στην άθλια έκθεση παρέστησαν και οι κυρίες Γκιλφόιλ και Κεραμέως, σύμφωνα με το δελτίο Τύπου. Δηλαδή ήταν παρόν όλο το σύστημα της αισθητικής Μητσοτάκη.

Σημ. Θυμήθηκα το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη “Μεγαλείων Οψώνια”. Φευ!

Το θέμα της συμφωνίας επανήλθε όταν ο πρόεδρος της Τουρκοκυπριακής Ομοσπονδίας (CTFA), Χασάν Σέρτογλου, απαντώντας στον κυβερνητικό εκπρόσωπο Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη, ισχυρίσθηκε ότι «η συμφωνία με την Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν έγινε ούτε υπογράφηκε από την UEFA, αλλά από την ΚΟΠ, που εκπροσωπεί το νότιο τμήμα του νησιού, και την CTFA, που εκπροσωπεί το βορρά». Ισχυρίσθηκε στη συνέχεια ότι η CTFA ψήφισε τη συμφωνία ομόφωνα στη γενική της συνέλευση, αλλά η ΚΟΠ δεν μπόρεσε καν να την φέρει στη γενική της συνέλευση!

Τι λέει η συμφωνία για το ποδόσφαιρο

Ποια είναι η αλήθεια; Η συμφωνία αναφέρει ότι η Τουρκοκυπριακή Ομοσπονδία θα εντασσόταν στην ΚΟΠ (όπως η ΣΤΟΚ, Συνομοσπονδία Τοπικών Ομοσπονδιών Κύπρου) και μέσω αυτής θα μπορούσε να διοργανώνει πρωταθλήματα. Επίσης ότι «η ΚΟΠ είναι μέλος της FIFA και της UEFA και αποτελεί το διοικητικό όργανο που είναι υπεύθυνο για τη διοργάνωση, τη διαχείριση και τον έλεγχο του ποδοσφαίρου στην Κύπρο, καθώς και το αρμόδιο όργανο για κάθε διεθνή ποδοσφαιρική δραστηριότητα στην Κύπρο».

Όπως προβλέπει η συμφωνία, η ΚΟΠ θα προσκαλεί την τ/κ ομοσπονδία να εκπροσωπείται στη Γενική Συνέλευση και στο Συμβούλιο της με πλήρη δικαιώματα. Η ΚΟΠ και η CTFA «συμφωνούν στη σύσταση επιτροπής καθοδήγησης (steering committee) η οποία θα εργαστεί για την υλοποίηση της παρούσας ρύθμισης. Το Συμβούλιο της ΚΟΠ θα συγκροτήσει την εν λόγω “επιτροπή καθοδήγησης”, η οποία θα αποτελείται από τέσσερις εκπροσώπους που θα οριστούν από την ΚΟΠ και την CTFA».

Το θέμα με την Μπαρτσελόνα

Την συμφωνία υπέγραψαν ο τότε πρόεδρος της ΚΟΠ, Κωστάκης Κουτσοκούμνης, ο πρόεδρος της τουρκοκυπριακής ομοσπονδίας Χασάν Σέρτογλου, ο πρόεδρος της ΦΙΦΑ, Joseph S. Blatter και της ΟΥΕΦΑ Michel Platini.

Εκείνο που συνέβη είναι ότι, μόλις η συμφωνία που υπογράφηκε για το ποδόσφαιρο από τον Σέρτογλου παρουσιάσθηκε στα κατεχόμενα, υπήρξε αντίδραση και του υπέδειξαν να βρει τρόπο να την τουμπάρει. Και αυτό έπραξε παρόλο που, όπως αναφέρουν πληροφορίες, το έκανε με βαριά καρδιά.

Είναι ξεκάθαρο πως οι διεθνείς Οργανισμοί ποδοσφαίρου εντάσσουν Ομοσπονδίες αναγνωρισμένων χωρών. Κι αυτό έχει καταστεί σαφές προς την κατοχική πλευρά. Κι όταν πρόσφατα υπήρξαν παρεμβάσεις προς τη Λευκωσία για «να αφεθούν τα παιδιά να παίξουν ποδόσφαιρο και να χαρούν την Μπαρτσελόνα», η απάντηση ήταν πως υπάρχει συμφωνία, που εάν θέλουν οι Τουρκοκύπριοι μπορούν να προχωρήσουν και να την υλοποιήσουν. Αυτή είναι η στάση και των διεθνών οργάνων ποδοσφαίρου. Η δε Τουρκία, που φωνάζει και προπαγανδίζει δεν ρισκάρει να στείλει καμία ποδοσφαιρική ομάδα της χώρας, έστω και για φιλικά, καθώς αυτό θα έχει επιπτώσεις.

Συγκεκριμένα φέρεται να ανέφερε ότι προηγήθηκε καβγάς μεταξύ τους και να είπε στους αστυνομικούς πως «τσακωθήκαμε και θόλωσα», ανατρέποντας όσα είχε υποστηρίξει αρχικά περί επίθεσης από αγνώστους.

Οι αστυνομικές έρευνες συνεχίζονται προκειμένου να αποσαφηνιστούν πλήρως οι συνθήκες της δολοφονίας, αλλά και το κίνητρο πίσω από τη γυναικοκτονία.

Η δήλωσή του για το αποτέλεσμα των εκλογών ήρθε ασυνήθιστα νωρίς, 14 λεπτά μετά την ανακοίνωση της πρώτης πρόβλεψης του αποτελέσματος. Προηγουμένως, είχε εξασφαλίσει τη στήριξη της ηγεσίας του κόμματός του προκειμένου να παραμείνει στην καγκελαρία και να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις. Η σπουδή ωστόσο έμοιαζε λιγότερο με επίδειξη δύναμης, περισσότερο με απέλπιδα προσπάθεια να δώσει «γραμμή» στα στελέχη της παράταξης για τις δημόσιες δηλώσεις τους το υπόλοιπο βράδυ.

«Τίθεται ζήτημα καγκελάριου»

«Το γεγονός ότι ο Μερτς έκανε καν δήλωση το βράδυ των κρατιδιακών εκλογών δείχνει την τεράστια εσωτερική πίεση που δέχεται. Θέλει τώρα να διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότερες εικασίες σχετικά με τον μελλοντικό του ρόλο τις ημέρες που ακολουθούν τις εκλογές (…) Η στρατηγική του: παιχνίδι με τον χρόνο. Δεν υπάρχουν κρατιδιακές εκλογές ως τον Απρίλιο του 2027 και ο Μερτς ελπίζει σε καλύτερα πρωτοσέλιδα από τις επιχειρήσεις, εν μέρει επειδή οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ειδικό ταμείο αρχίζουν να αποδίδουν», εκτίμησε το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD.

«Ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», έκρινε το περιοδικό Der Spiegel σε σχόλιό του επισημαίνοντας ότι οι τρεις κρατιδιακές εκλογές του φετινού καλοκαιριού επιτέλους τελείωσαν.

«Ο καγκελάριος Μερτς και ο συνασπισμός του έχουν τώρα την ευκαιρία να μεταρρυθμίσουν τη Γερμανία. Θα μπορούσαν να κάνουν τη χώρα ανθεκτική στις κρίσεις. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να πάρει μια ανάσα και να επικεντρωθεί στην πραγματική δουλειά: την καλή διακυβέρνηση», νουθέτησε το περιοδικό προσθέτοντας ότι «εάν υπάρχουν δυνάμεις εντός CDU που θέλουν να αντικαταστήσουν τον Φρίντριχ Μερτς, δύσκολα μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει, αλλά θα πρέπει να βγουν αμέσως από την κρυψώνα τους και να τον αντικαταστήσουν ή να παραμείνουν εντελώς σιωπηλοί». Για τη χώρα, για αυτήν την κυβέρνηση, κατά το δημοσίευμα, το παρατεταμένο αδιέξοδο στην καγκελαρία, μια παρακμή του Μερτς το φθινόπωρο, θα ήταν ταπεινωτική.

«Ο Μερτς αγοράζει χρόνο – αλλά για ποιον λόγο ακριβώς;», διερωτάται αρθρογράφος της εφημερίδας Handelsblatt: «Οι άνθρωποι θέλουν να λειτουργήσει ξανά σωστά το κράτος και να βελτιωθεί η ζωή τους. Δεν θέλουν να αλλάξουν πολλά. Αυτό προσδιορίζει τον πραγματικό ηττημένο της βραδιάς: τον Φρίντριχ Μερτς. Ο δύο ψηφοφορίες ήταν επίσης μια αναμέτρηση με τις πολιτικές του και πιθανώς με αυτόν ως καγκελάριο. Οι μεγαλύτεροι αντίπαλοί του δεν είναι ούτε οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων του CDU, ούτε η AfD. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός του είναι η γερμανική ακινησία», κατά το άρθρο.

Η Welt είδε τον «θάνατο του αστικού κέντρου»: ο θρίαμβος της Αριστεράς στο Βερολίνο συνιστά για μια αστική κοινωνία μεγαλύτερο πρόβλημα από την AfD, υποστήριξε. Το έδαφος για αυτό το είχαν προετοιμάσει τα ίδια τα αστικά κόμματα. Αναφερόμενος στον καγκελάριο, αρθρογράφος της εφημερίδας σημειώνει ότι «οι φυγόκεντρες δυνάμεις ενισχύονται», ενώ αναδεικνύει το γεγονός ότι π.χ. στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία στην ηλικιακή ομάδα 16-24 ετών το CDU έλαβε μόλις 2% και στους ψηφοφόρους 25-34 ετών 3%.

«Η ετυμηγορία του εκλογικού σώματος είναι πλέον σκληρή για όσους δεν προσφέρουν είτε εξαιρετική προσωπικότητα, είτε συναρπαστικό μήνυμα», εκτίμησε η Süddeutsche Zeitung περιγράφοντας το CDU με όρους όπως «τόσο διασκεδαστικό όσο το ξερό ψωμί και τόσο ζωντανό όσο το νεκρό ψάρι».

Το CDU, «σκιά του εαυτού του, κατέρρευσε απόψε και κάηκε στο όριο του 5%. Πρόκειται για ταπείνωση που όμοιά της δεν έχει ξαναζήσει αυτός ο πυλώνας του κράτους», υπογραμμίζεται στο σχόλιο.

Η εφημερίδα Tagesspiegel ανέδειξε σε σχόλιό της την «απώλεια εμπιστοσύνης στους βασικούς παράγοντες της ομοσπονδιακής πολιτικής» και την «ενίσχυση των άκρων και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος». Όσο για το μέλλον του καγκελάριου: «Το κόμμα του θα χρειαστεί επομένως μια διέξοδο για την απογοήτευσή του. Αυτό θα τον ωθήσει σε ταχύτερες και πιο αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις, ενώ μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU, κίνηση που θα του έδινε την ευκαιρία να κατευνάσει τους επικριτές του και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην καγκελαρία. Αν θέλει ακόμα να την κάνει επιτυχημένη, θα πρέπει να υιοθετήσει πιο αδιάλλακτη στάση απέναντι στον εταίρο του στον συνασπισμό. Αυτό είναι επικίνδυνο. Αλλά δεν έχει πολλά να χάσει», είναι η «ανάγνωση» της εφημερίδας του Βερολίνου.

Σε ανάλογο πνεύμα, η Bild τόνισε ότι με το CDU κάτω από το 5% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, «δεν υπάρχουν εγγυήσεις». Προειδοποίησε για πιθανή «εξέγερση της βάσης» του CDU εναντίον του Φρίντριχ Μερτς.

Η επόμενη μέρα

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, παρότι δεύτερη μετά την AfD, η Μανουέλα Σβέζιγκ του SPD θα παραμείνει κατά πάσα πιθανότητα πρωθυπουργός, σε συνασπισμό με την Αριστερά και τους Πράσινους.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν δίστασε να δηλώσει κατ’ επανάληψη τη δυσαρέσκειά της για τον καγκελάριο και τη διαφωνία της ειδικά για την πολιτική στο συνταξιοδοτικό, ακόμη και όταν ήρθε σε αντιπαράθεση με τον αρχηγό της και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ. H επιβίωσή της ωστόσο, παρά την πίεση της AfD, καθιστά σήμερα την κυρία Σβέζιγκ ίσως την ισχυρότερη πολιτικό εντός SPD.

H αμηχανία του αρχηγού του SPD ήταν εμφανής όταν η πρωθυπουργός του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας υποστήριζε ότι έχασε ψήφους λόγω της στήριξης της Ουκρανίας και της διακοπής προμήθειας ενέργειας από τη Ρωσία, πολιτικές που υποστηρίζει και το κόμμα της.

Στο Βερολίνο η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η Ελίφ Εράλπ θα γίνει η πρώτη τουρκικής καταγωγής κυβερνήτης-δήμαρχος της γερμανικής πρωτεύουσας, τόπου κατοικίας της μεγαλύτερης τουρκικής κοινότητας εκτός Τουρκίας. Θα κυβερνήσει, εκτός απροόπτου, σε συνεργασία με το SPD και τους Πράσινους.

Οι θέσεις της για κοινωνικοποίηση κατοικιών, αποδυνάμωση της αστυνομίας και οι υποψίες περί αντισημιτισμού του κόμματός της δυσκολεύουν πάντως τον σχηματισμό συμμαχίας, ιδίως με τους Σοσιαλδημοκράτες. Το πρώτο «σκάνδαλο» ήρθε ήδη το βράδυ του εκλογικού θριάμβου της «Μαμντάνι του Βερολίνου», όπως περιγράφουν πολλοί την κυρία Εράλπ.

Στο πάρτι της Αριστεράς για τη νίκη της το «παρών» έδωσε και o Ίσα Ρέμο, επικεφαλής της διαβόητης συμμορίας των Ρέμο και δήλωσε μάλιστα ότι «για πρώτη φορά αισθάνεται ότι υποστηρίζεται από κόμμα του Βερολίνου». Εκπρόσωπος της Αριστεράς δικαιολόγησε την παρουσία του Ίσα Ρέμο λέγοντας ότι οι οικοδεσπότες δεν έκαναν έλεγχο των παριστάμενων. «Μετά θέλαμε να πιούμε ίσως την τρίτη ή την πέμπτη μπίρα μας χωρίς τα ΜΜΕ. Φαίνεται ότι θα εκλέξουμε δήμαρχο και μόνο αυτό έχει σημασία. Όλα τα άλλα θα τα βρούμε μετά», δήλωσε η εκπρόσωπος.

Η οικογένεια Ρέμο, με αραβικές ρίζες, είναι ευρέως γνωστή στη Γερμανία για τις σχέσεις της με το οργανωμένο έγκλημα, ενώ μέλη της έχουν συνδεθεί με εμπορία ναρκωτικών, ξέπλυμα χρήματος και θεαματικές ληστείες, με χαρακτηριστικότερη την κλοπή χρυσού νομίσματος 100 κιλών από το Μουσείο Bode του Βερολίνου το 2017.

Σε κάθε περίπτωση η Αριστερά στο Βερολίνο έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει – ακόμη περισσότερο επειδή αναδείχθηκε το «κόμμα της νεολαίας». Στους ψηφοφόρους μεταξύ 16 και 24 ετών έλαβε 43% των ψήφων, στους 25-34 ετών το 49%.

Έτσι, μετά την ανώμαλη προσγείωση, προσπάθησε να απεμπλακεί, αλλά οι Ιρανοί είχαν κλείσει τα στενά του Ορμούζ και έθεταν όρους. Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αρκετές από τις ιρανικές απαιτήσεις και έκλεισε την αρχική συμφωνία, αλλά στην πραγματικότητα δεν μπορούσε να τηρήσει τα συμφωνηθέντα, επειδή εάν τα τηρούσε θα ήταν ομολογία ήττας. Αυτό δεν μπορούσε να το αντέξει πολιτικά, όταν το αμερικανικό κατεστημένο κι όχι μόνο είναι σκληρά εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος. Έτσι, άρχισαν οι παραβιάσεις, οι οποίες οδήγησαν σ’ αυτό που ζούμε από τότε: Ούτε ειρήνη, ούτε πόλεμος!

Κάθε τόσο έχουμε ιρανικά πυρά εναντίον δεξαμενόπλοιων, τα οποία επιχειρούν να περάσουν το Ορμούζ χωρίς συνεννόηση με την Τεχεράνη. Σ’ αυτά τα πυρά, οι Αμερικανοί απαντούν με στοχευμένους βομβαρδισμούς για αντίποινα. Κι αυτή η κατάσταση αναμένεται να διατηρηθεί, μέχρι και τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το Νοέμβριο. Μετά από αυτές, όλα δείχνουν πως ο Τραμπ θα επιχειρήσει να κλείσει το ανοικτό αυτό μέτωπο.

Το δίλημμα του Τραμπ

Από τη στιγμή που η Ουάσινγκτον έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο μίας χερσαίας επίθεσης με σκοπό την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, δεν έχει εύκολη λύση. Ή θα επιλέξει να κλείσει μία συμφωνία, η οποία θα είναι εκ των πραγμάτων πλησιέστερα στις θέσεις της Τεχεράνης, ή θα κλιμακώσει τους μαζικούς βομβαρδισμούς, με την προσδοκία ότι θα γονατίσει τους Ιρανούς. Αυτή η προσδοκία, ωστόσο, δεν είναι βάσιμη. Όπως απέδειξαν τα γεγονότα, η Τεχεράνη το εννοεί όταν λέει “ή ειρήνη για όλους, ή ειρήνη για κανέναν”.

Με αυτή τη θέση εννοεί πρώτα από όλους τους Άραβες γείτονές της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα διστάσει να τους πλήξει ακόμα και σε κρίσιμες υποδομές (πετρελαιοπηγές, σταθμούς φόρτωσης, ακόμα και μονάδες αφαλάτωσης). Ουσιαστικά δηλαδή να διαλύσει τις υποδομές τους, σε βαθμό που να θέσει ζήτημα επιβίωσης. Σ’ ένα δεύτερο επίπεδο, η Τεχεράνη εννοεί τη ροή πετρελαίου, φυσικού αερίου, διυλισμένων προϊόντων και λιπασμάτων προς τις διεθνείς αγορές.

Το πρόβλημα για το διεθνές θαλάσσιο εμπόριο καθίσταται ακόμα οξύτερο μετά την προέλαση των Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι σήμερα ελέγχουν το δεύτερο κρίσιμο στενό, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει τον Ινδικό με την Ερυθρά Θάλασσα, το Σουέζ και τη Μεσόγειο. Κι όχι μόνο αυτό: Οι Χούθι έθεσαν με drones εκτός λειτουργίας και τον αγωγό που μεταφέρει το πετρέλαιο από το εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά, ακριβώς για να αποφύγει το Ορμούζ.

Η Τεχεράνη μπορεί πλέον να ελέγχει τη ροή όχι μόνο του 20% περίπου της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, αλλά –λόγω των στενών δεσμών της με τους σιίτες Χούθι– και τη ροή του διεθνούς εμπορίου από την Ασία προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Το γεγονός αυτό της δίνει ένα ισχυρό πλεονέκτημα στη σύγκρουσή της με την Ουάσινγκτον. Επιπροσθέτως, ο πόλεμος άλλαξε την αντίληψη για τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ειδικότερα για την ικανότητα των ΗΠΑ να προστατεύουν τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου.

Το ναυάγιο του στρατιωτικού εξαναγκασμού

Το δίδυμο Ισραήλ-ΗΠΑ ξεκίνησαν τους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, θεωρώντας ότι λόγω της συντριπτικής αεροπορικής υπεροχής τους και της αδύναμης ιρανικής αεράμυνας θα επέβαλαν όρους στην Τεχεράνη, ακόμα κι αν δεν επετύγχαναν την αλλαγή καθεστώτος. Πρόκειται για τη λογική του στρατιωτικού εξαναγκασμού. Οι μεγάλες καταστροφές που προκάλεσαν στο Ιράν, ωστόσο, δεν στάθηκαν ικανές να γονατίσουν το ισλαμικό καθεστώς.

Στον πόλεμο το ουσιώδες δεν είναι το μέγεθος των καταστροφών που προκαλούνται στον αντίπαλο. Το ουσιώδες είναι εάν η στρατιωτική δράση παράγει το επιδιωκόμενο πολιτικό αποτέλεσμα. Και σ’ αυτό το επίπεδο το δίδυμο Ισραήλ-ΗΠΑ απέτυχε. Το ισλαμικό καθεστώς, όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά –όπως προανέφερα– προκάλεσε μεγάλο κόστος στους αντιπάλους του. Η περίπτωση του Ιράν επιβεβαίωσε ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί μπορούν να επιφέρουν καταστροφές στον αντίπαλο, αλλά δεν τον οδηγούν υποχρεωτικά σε πολιτική υποταγή.

Το Ιράν είναι μεγάλη χώρα, με πληθυσμό πάνω από 90 εκατομμύρια, με στρατηγικό βάθος και με κρατικές δομές που έχουν προσαρμοστεί επί δεκαετίες για να αντιμετωπίσουν τη διαρκή εξωτερική πίεση (κυρώσεις κλπ). Η επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ όχι μόνο δεν επέφερε αλλαγή καθεστώτος, αλλά έφερε και το αντίθετο αποτέλεσμα. Η ιρανική κοινωνία, παρά τις έντονες εσωτερικές αντιθέσεις της, θεώρησε ότι δέχεται επίθεση ως έθνος, με αποτέλεσμα να συσπειρωθεί γύρω από το κράτος. Οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές δυσαρέσκειες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά προσωρινά υποχώρησαν.

Η στροφή του Τραμπ από την κλιμάκωση προς την κατάσταση “ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη” εξηγείται από τη συνειδητοποίηση του κόστους και των κινδύνων. Η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ δεν ακύρωσε τη δυνατότητα του Ιράν να ανταποδίδει σκληρά πλήγματα, μεταφέροντας τον πόλεμο και στο γήπεδο των αντιπάλων του. Ούτε ακύρωσε τον ιρανικό έλεγχο επί του Ορμούζ, ο οποίος ωθεί τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προς τα πάνω. Ένας μακροχρόνιος πόλεμος και μάλιστα χωρίς διέξοδο θα εξέθετε τον Τραμπ στον κίνδυνο να βρεθεί εγκλωβισμένος σε ακριβώς εκείνο το είδος εμπλοκής στη Μέση Ανατολή, από το οποίο είχε επανειλημμένως υποσχεθεί ότι θα κρατούσε τις ΗΠΑ μακριά.

Ο πόλεμος του Κόλπου και οι Μοναρχίες

Επί δεκαετίες, η περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή βασιζόταν σε μια απλή συναλλαγή: Οι Αμερικανοί παρείχαν στρατιωτική προστασία στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου κι αυτές με τη σειρά τους προσέφεραν στρατιωτικές βάσεις, αγόραζαν αμερικανικά οπλικά συστήματα και επένδυαν τα πετροδολάρια κυρίως στις ΗΠΑ. Ο πόλεμος διέψευσε τη μέχρι τώρα πεποίθηση ότι οι αμερικανικές βάσεις προστατεύουν τις αραβικές μοναρχίες. Αντιθέτως, μετέτρεψε τις βάσεις και τα αραβικά κράτη που τις φιλοξενούν σε στόχους του Ιράν.

Η ανώμαλη προσγείωση της Σαουδικής Αραβίας, των Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ ανέδειξε για τις αραβικές μοναρχίες ως πρώτη προτεραιότητα την κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό του πολέμου. Έχουν συνείδηση πως δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν στρατιωτικά το Ιράν. Επίσης, οι τεράστιες επενδύσεις τους σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αερομεταφορές, τουρισμό, logistics και νέα αστικά κέντρα προϋποθέτουν σταθερότητα. Ο πόλεμος υπονομεύει καίρια το αναπτυξιακό τους μοντέλο.

Η τωρινή κατάσταση “ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος” προφανώς δεν δημιουργεί μία νέα γεωπολιτική ισορροπία. Ο Τραμπ προσπάθησε να παρουσιάσει την αρχική εκεχειρία ως αποτέλεσμα της πίεσης που άσκησε. Η Τεχεράνη, αντιθέτως, υποστηρίζει δικαιολογημένα ότι η εκεχειρία κατέστη δυνατή επειδή απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει τους βομβαρδισμούς και να ανταποδώσει τα πλήγματα. Αυτή η σύγκρουση αφηγήσεων δεν είναι επικοινωνιακή λεπτομέρεια. Κρύβει το στρατηγικό πρόβλημα.

Οι ΗΠΑ θέλουν ασφαλή ναυσιπλοΐα, η οποία υπήρχε πριν τη δική τους επίθεση στο Ιράν. Η Τεχεράνη, όμως, απαιτεί διόδια και για να καλύψει τις μεγάλες καταστροφές που έχει υποστεί από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς. Ούτε, βεβαίως, οι Ιρανοί συζητούν να περιορίσουν το πυραυλικό τους οπλοστάσιο. Στηριζόμενοι και στην πείρα τους τα τελευταία χρόνια, απαιτούν αξιόπιστες εγγυήσεις ότι δεν θα δεχθούν νέο κύμα βομβαρδισμών, όταν οι Αμερικανοί θα έχουν αποκαταστήσει επαρκή αποθέματα και πυραύλων αεράμυνας και επιθετικών πυραύλων.

Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ έχουν ηττηθεί εάν συγκρίνουμε τα αποτελέσματα του πολέμου με τους στόχους που οι ίδιες είχαν θέσει όταν τον ξεκινούσαν. Από την άλλη πλευρά, όμως, η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να το ομολογήσει, παρότι για την προφανή ήττα της μιλούν και Αμερικανοί. Πολύ περισσότερο εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Τραμπ έχει μεταθέσει για μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου την όποια απόφασή του για τον πόλεμο στον Κόλπο.

Αναμφίβολα τα ανώτατα επίπεδα των επαναγορών δεν αποτελούν φραγές, αλλά απλώς κάποια όρια και σε δηλώσεις του μία ημέρα μετά τις τελευταίες ανακοινώσεις στο οικονομικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, ο Scott Bessent εξηγεί πως το υπουργείο Οικονομικών πρόκειται «να δημιουργήσει μία αγορά με τις εξαγορές ομολόγων». Όπως διευκρινίζει, το πρόγραμμα του υπουργείου αποτελεί μία προσπάθεια να κατασιγασθεί ο “πυρετός” που κυριαρχεί στην αγορά ομολόγων.

Οπωσδήποτε οι επαναγορές ομολόγων δεν αποτελούν κάτι καινοφανές. Το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί επαναγορές μετά το 2000 και τις επαναλαμβάνει το 2024, δηλώνοντας επίσημα πως προσπαθεί να βελτιώσει την ρευστότητα στους τίτλους μεγάλης διαρκείας που δεν έχουν μεγάλη εμπορευσιμότητα.

Επαναγορές για να κοπάσει η αναταραχή

Η ζωτική μεταβολή του Αυγούστου αφορά το γεγονός ότι ο υπουργός Οικονομικών δεν θέτει ζήτημα ρευστότητας αλλά θέμα επιτοκίων, με το τριακονταετές ομόλογο να φθάνει στο επίπεδο του 5,5% -το υψηλότερο από το 2007- και το δεκαετές να διασπά ανοδικά το επικίνδυνο ψυχολογικά φράγμα του 5%.

Κατά τον Scott Bessent, τα επίπεδα των επιτοκίων δεν ανταποκρίνονται στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη της χώρας, οπότε αποφασίζει να διευρύνει το πρόγραμμα των επαναγορών. Αναμφίβολα έχει το δικαίωμα  να το χαρακτηρίζει όπως ο ίδιος προκρίνει, κυρίως για επικοινωνιακούς λόγους, αλλά η επιπλοκή καθίσταται προφανής, από την στιγμή που το υπουργείο του εστιάζεται σχεδόν αποκλειστικά στο ζήτημα των επιτοκίων και κινείται πυροσβεστικά για να κατασιγάσει την αναταραχή της αγοράς.

Σε πρόσφατη εμφάνισή τους στο  οικονομικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, δύο ανώτατοι αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών, αποκαλύπτουν πως θα αξιοποιηθεί για τις επαναγορές ο Γενικός Λογαριασμός του υπουργείου στην Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED), ύψους περίπου $1 τρισεκατομμυρίου, που αντιπροσωπεύει το ισοζύγιο του υπουργείου. Η πληροφορία αποκαλύπτει πως δεν πρόκειται να συγκεντρωθούν χρήματα με νέες επιπλέον πωλήσεις εντόκων γραμματίων, ώστε να αποφευχθούν ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια.

Το χρέος στα 41 τρισ.

Εάν το Υπουργείο Οικονομικών προχωρήσει σε επαναγορές, αξιοποιώντας ποσά από τον προϋπολογισμό του ομοσπονδιακού δημοσίου, θα προσπαθήσει να μειώσει τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων ομολόγων. Όταν η FED, εφαρμόζει πρόγραμμα της συγκεκριμένης μορφής, τότε πρόκειται για πολιτική Πιστωτικής Επέκτασης (QE), αλλά όταν αυτό αφορά ενέργεια του υπουργείου Οικονομικών, τότε πρόκειται για μία διαφορετική διευθέτηση και μάλλον ασυνήθιστη για τις αγορές.

Οπωσδήποτε η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν συνιστά μέτρο εκτάκτου ανάγκης, από την στιγμή που οι δημοπρασίες τίτλων του ομοσπονδιακού δημοσίου συνεχίζονται αδιάλειπτα και η αγορά τους δεν καταρρέει. Όμως αποτελεί ένα ισχυρό σήμα που δεν συγκλίνει προς την διάσωση των επενδυτών, διότι το ζήτημα δεν αφορά τα όσα ισχυρίζεται ο νέος επικεφαλής της FED Kevin Warsh.

Αντίθετα εστιάζεται στο ζήτημα του ποιος απορροφά τους εκδιδόμενους τίτλους, όταν το έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού υπερβαίνει το 6%, χωρίς η χώρα να αντιμετωπίζει εμπόλεμες συνθήκες ή σοβαρές υφεσιακές πιέσεις, ενώ τα φορολογικά έσοδα δεν καλύπτουν πλέον τις υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους που φθάνει τα $41 τρισεκατομμύρια. Από την άλλη πλευρά ο νέος κεντρικός τραπεζίτης εμπιστεύεται την πολιτική των υψηλών επιτοκίων, της ισχυροποίησης του δολαρίου και της καταπολέμησης του πληθωρισμού.

Επιτόκια και παρέμβαση

Η αγορά αντιλαμβάνεται πλέον πως όταν τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων ομολόγων τείνουν να εκτροχιασθούν, η κυβέρνηση παρεμβαίνει, αντί να επιτρέψει στην αγορά να αναζητήσει τις ισορροπίες. Πρόκειται ουσιαστικά για προσδιορισμό ορίων αντοχής, από την στιγμή που τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων τίτλων σηματοδοτούν και μία πολιτική οροφή.

Κάθε φορά που το επιτόκιο του δεκαετούς ή του τριακονταετούς κινείται σε επίπεδα που κατά το Υπουργείο Οικονομικών δηλώνουν συμπτώματα “πυρετού” της αγοράς, θα επιχειρείται παρέμβαση και όχι προσαρμογή. Η συγκεκριμένη επιλογή συνεπάγεται πως τα επιτόκια θα ορίζονται σε κυβερνητικό επίπεδο και μάλιστα σε περίοδο που ο πληθωρισμός κινείται εκτός του στόχου της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας.

Δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν τα πολύτιμα μέταλλα και παρά την πρόβλεψη της DEUTSCHE BANK τον Ιούλιο για περαιτέρω υποχώρηση των τιμών από τα τότε κατώτατα επίπεδα κατά επιπλέον 20%, οι τιμές επιστρέφουν στα επίπεδα του περασμένου Δεκεμβρίου. Δεν πρόκειται οπωσδήποτε για ένδειξη κατάρρευσης του συστήματος, αλλά για σήμα που δηλώνει πως οι διαχειριστές του επιλέγουν να χειραγωγούν τις τιμές των επιτοκίων, αντί να τις αποδέχονται όπως προκρίνει η αγορά.

«Βεβαίως, ακόμη και αν μια κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικές εφεδρείες, η έκταση του προβλήματος καθιστά αναγκαία μια ευρωπαϊκή παρέμβαση, στην οποία και επιμένω», προσθέτοντας ένα ακόμα “αφήγημα” πιο προκλητικό. «Σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέψει έκτακτες εθνικές παρεμβάσεις, χωρίς αυτές να προσμετρώνται στα όρια δαπανών, θα μπορούσαμε να εξετάσουμε και την προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα». 

Έλεος! Δεν λέει τέτοια πράματα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μέσω της Οδηγίας για τη Φορολόγηση της Ενέργειας καθορίζει το πλαίσιο για τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, θέτοντας τα ελάχιστα επιτρεπτά όρια φορολόγησης που πρέπει να εφαρμόζουν όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα λοιπόν με τους κανόνες της ΕΕ, τα κράτη-μέλη είναι ελεύθερα να επιβάλουν εθνικούς συντελεστές ΕΦΚ πάνω από τα ευρωπαϊκά ελάχιστα όρια, τα οποία διαμορφώνονται ως εξής:

• Αμόλυβδη βενζίνη: Ελάχιστος ΕΦΚ 0,359 € ανά λίτρο.
• Πετρέλαιο κίνησης (Diesel): Ελάχιστος ΕΦΚ 0,330 € ανά λίτρο.

Πρωτιά στην Ελλάδα!

Η Ελλάδα εφαρμόζει από τους υψηλότερους συντελεστές στην ΕΕ (περίπου 0,700 ευρώ/λίτρο στη βενζίνη), γεγονός που την κατατάσσει σταθερά στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στη λιανική τιμή. Τί σημαίνουν όλα αυτά, σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 2003/96 Οδηγία; Όχι, φυσικά, αυτό, που διαλαλεί το αντιλαϊκό μητσοτάκειο “αφήγημα”.

Πρώτον, έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο απαιτείται, σύμφωνα με το άρθρο 19 της παραπάνω Οδηγίας, μόνο όταν μία χώρα επιθυμεί να μειώσει τους παραπάνω φόρους κάτω από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά όρια, επιλογή μεταφυσική για το άλλο μητσοτάκειο “αφήγημα” της “χρηστής δημοσιονομικής πολιτικής” και της “συνετής” δημοσιονομικής διαχείρισης με φορομπηχτισμό, με πληθωρισμό και στάση πληρωμών των προμηθευτών! Παράδειγμα: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε προσωρινή μείωση των συντελεστών της Κροατίας, κάτω από τα ελάχιστα όρια, για να ανακουφιστεί η αγορά της από το ενεργειακό σοκ. Προσοχή: Μείωση συντελεστών κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια!

“Εναέριος” … ο περιβόητος “άνετος δημοσιονομικός χώρος”! Δεύτερον, αντιθέτως, αν μια χώρα, όπως του Μητσοτάκη, βρίσκεται ήδη πάνω από τα ελάχιστα όρια (σταθερά 0,700 ευρώ ανά λίτρο), μπορεί νομικά να μειώσει τον ΕΦΚ μέχρι το ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο χωρίς να χρειάζεται έγκριση, όταν μάλιστα υπάρχει ο περιβόητος (άλλος αδόκιμος οικονομικός όρος) δημοσιονομικός χώρος (που ξεπερνά σε ποσό τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους καυσίμων!), εκτός κι αν είναι … εναέριος και θα τον μαλώσουν οι δανειστές!

Σημειώνεται ότι, σε προηγούμενες πιέσεις ώστε να ανακουφιστούν οι καταναλωτές από τις υψηλές τιμές στην αντλία για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, είπε τα αληθή η λανθάνουσα κυβερνητική γλώττα, ότι δηλαδή ο δημοσιονομικός χώρος δεν επαρκεί, καθώς μια οριζόντια μείωση θα στερούσε κρίσιμα έσοδα από το κράτος, άρα ο περιβόητος “δημοσιονομικός χώρος” είναι εναέριος “φούσκα”, όπως με επίσημα στοιχεία έχει καταδείξει σε σχετικές αναλύσεις η ταπεινότητά μου.

Προβληματισμός στην Ευρώπη στην Ελλάδα προβλήματα

Πράγματι, υπάρχει προβληματισμός στην Ευρώπη γύρω από την ενέργεια, αλλά όχι αυτός που είναι “πρόθυμος να εξετάσει” ο κ. Μητσοτάκης (επιβολή ενός έκτακτου ευρωπαϊκού φόρου στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων και των ενεργειακών κολοσσών, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν μέτρα στήριξης των καταναλωτών, τα καύσιμα να μη φορολογούνται με βάση τον όγκο τους, αλλά με βάση το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, κλπ).

Λέγονται, λοιπόν, όλα αυτά από έναν πρωθυπουργό μονολογώντας και αυτοεπαινώντας τη στιγμή που από τη σύγκριση των τιμών και της φορολογίας των καυσίμων προκύπτει ότι η Ελλάς είναι μία από τις ακριβότερες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι το μέσο εισόδημα των Ελλήνων πολιτών υπολείπεται σημαντικά από εκείνο των κρατών της ΕΕ. Συγκεκριμένα, με βάση τα επίσημα στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Σεπτέμβριος 2026), η εικόνα της αγοράς έχει ως εξής:

• Αμόλυβδη: Λόγω των διεθνών γεωπολιτικών εντάσεων, οι τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ. Η μέση τιμή στην Ελλάδα αγγίζει τα 2,158 € ανά λίτρο, κατατάσσοντας τη χώρα στην 6η θέση της ακρίβειας στην ΕΕ. Η ελληνική τιμή είναι περίπου 9,5 λεπτά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,063 €). Πιο ακριβές είναι μόνο χώρες με πολύ υψηλότερους μισθούς (Δανία, Ολλανδία, Γερμανία, Φινλανδία, Γαλλία).
• Πετρέλαιο Κίνησης (Diesel): Η Ελλάδα βρίσκεται σε ελαφρώς καλύτερη μοίρα, καταλαμβάνοντας τη 12η θέση στην ΕΕ, καθώς επιβάλλει χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο diesel σε σχέση με τη βενζίνη.
• Διαμόρφωση τιμών: Το μεγαλύτερο μέρος αυτού που πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής στην αντλία δεν αφορά το ίδιο το καύσιμο (διύλιση, μεταφορά, κέρδος πρατηριούχου), αλλά φόρους και τέλη, τα οποία ξεπερνούν το 52%-54% της τελικής τιμής.

Για ένα λίτρο αμόλυβδης βενζίνης στην Ελλάδα (με τιμή 2,158 €) ο ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) είναι σταθερός στα 0,700 € (ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 46% χαμηλότερος, ενώ το ελάχιστο όριο της ΕΕ είναι μόλις 0,359 €), ο ΦΠΑ 24% (επιβάλλεται στην αξία του καυσίμου μαζί με τον ΕΦΚ, φόρος επί του φόρου, δηλαδή), προσθέτοντας περίπου 0,418 € και λοιπά τέλη περίπου 0,015 € (ανταποδοτικά τέλη, εισφορές κλπ.). Τέλος, η καθαρή αξία του προϊόντος είναι μόλις 1,025 € (πετρέλαιο, διύλιση, περιθώριο κέρδους).