Ο Αρικλί ήταν ευνοούμενος του συστήματος στα κατεχόμενα, άνθρωπος της Άγκυρας και γνωστός τραμπούκος. Με εμπρηστικό πολιτικό λόγο κατάφερε να παραμείνει στο πολιτικό προσκήνιο, με ρόλο πάντα στις ειδικές αποστολές. Είναι, όπως είναι γνωστό, ένας από τους πέντε καταζητούμενους με διεθνή εντάλματα για τα όσα εγκληματικά είχαν διαπραχθεί τον Αύγουστο του 1996 στη Κερύνεια.

Ήταν και ο μόνος, από τους καταζητούμενους, που είχε συλληφθεί το Σεπτέμβριο του 2012 στο αεροδρόμιο του Κιργιστάν, βάσει σήματος της Ιντερπόλ. Η κράτησή του δεν διήρκησε πολύ και δεν εκδόθηκε ποτέ. Η παρέμβαση της Άγκυρας, που συγκαλύπτει εγκλήματα, εγκληματίες και δολοφόνους, ήταν καθοριστική. Τον έσωσε!

Ο Αρικλί είναι της πολιτικής αλλά και τις βίας

Δεν έχει πρόβλημα να απειλήσει και να υιοθετήσει ακραίες συμπεριφορές έναντι όσων διαφωνεί. Όταν πρόσφατα αναφέρθηκε από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη πως η Κυπριακή Δημοκρατία προετοιμάζει νέα εντάλματα σύλληψης για τη δολοφονία του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού, στη Κερύνεια το 1996, αντέδρασε έντονα.

«Όταν ένας εχθρός κατεβάζει βίαια τη σημαία μιας χώρας, αυτό δεν θεωρείται απλώς ως η αφαίρεση ενός κομματιού υφάσματος από έναν ιστό», ανέφερε, μεταξύ άλλων, στην ανάρτησή του. Και δήλωσε πως δεν μετανιώνει. Αυτός ήταν και ο οργανωτής των βίαιων επιθέσεων στα γραφεία της εφημερίδας “Αβρούπα” του Σενέρ Λεβέντ, τον οποίο απείλησε ευθέως.

Ο Αρικλί απολύθηκε από τον ψευδοπρωθυπουργό, Ουστέλ. Για την ακρίβεια τον έπαυσε η Άγκυρα, την προηγούμενη ημέρα της άφιξης στα κατεχόμενα του Αντιπρόεδρου της Τουρκίας, Γιλμάζ. Ένας Αρικλί έφυγε, πολλοί θα έλθουν, έχει πολλούς τέτοιους η κατοχική δύναμη. Άλλωστε στην υποδοχή του Γιλμάζ, στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, ο Αρικλί ήταν εκεί! Για τις “επίσημες” χαιρετούρες.

Ο Σενέρ Λεβέντ έγραψε (Αβρούπα/ Πολίτης) ότι ο «υπουργός συγκοινωνιών», ο Αρικλί, είναι ένοχος και διερωτήθηκε γιατί ο Τουφάν Έρχιουρμαν τον αγκάλιασε. «Έκλαιγε ο Αρικλί και γι’ αυτό», λέει. «Θέλησε να τον παρηγορήσει», λέει. Μήπως έκλαιγε λόγω του αισθήματος ενοχής ο Αρικλί ή λόγω του πόνου που ένιωθε;

Ο κύριος ένοχος είναι εκείνος που προσπαθεί ακόμα να συγκαλύψει τις πραγματικότητες. Μήπως μπορεί να είναι ίδια τα δάκρυα του Αρικλί, με τα δάκρυα μιας μητέρας που γλίστρησαν από τα χέρια της τα παιδιά της και τα πήραν τα κύματα; Και συνέχισε σημειώνοντας τα εξής: «…Αν οι βασικοί ένοχοι αυτού του ομαδικού εγκλήματος κλαίνε, αντί να λογοδοτήσουν και τους αγκαλιάζουμε για παρηγοριά, σε τι διαφέρει αυτό από το να αγκαλιάζουμε τον δολοφόνο ενός παιδιού που κλαίει στους διαδρόμους του δικαστηρίου;»

Τι θα πράξει η Άγκυρα

Ο Αρικλί έφυγε, αν και ποτέ δεν έπρεπε να ήταν σε θέσεις-κλειδί στα κατεχόμενα. Κι όμως ήταν. Γιατί ήταν ο άνθρωπος των ειδικών αποστολών. Δεν τον έκρυψαν μετά τις δολοφονίες στη Δερύνεια. Τον… αξιοποίησαν πολιτικά. Ήταν η πολιτική γέφυρα των εποίκων με το σύστημα στα κατεχόμενα. Το Κόμμα της Αναγέννησης των εποίκων μπήκε στην εξίσωση και είναι το «παιδί των θελημάτων» της Τουρκίας. Το ρόλο αυτό διαδραματίζουν και τουρκοκυπριακά κόμματα.

Το πολύνεκρο ναυάγιο μπορεί να δρομολογήσει και “εκλογές” στα κατεχόμενα. Η Άγκυρα θα αποφασίσει αναλόγως και τι επιδιώκει σε αυτή τη φάση. Την εξυπηρετεί η “πολιτική αστάθεια”; Θέλει να κλείσει το θέμα γρήγορα; Και ο Αρικλί, που έχει κι άλλα σε βάρος του, προφανώς δεν θα… αδικηθεί. Γι’ αυτό και ήταν στη γραμμή για να χαιρετήσει τον Τούρκο αντιπρόεδρο.

Στο παρόν άρθρο θα παρουσιάσω πως η διατροφή μπορεί να επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα, ποια θρεπτικά συστατικά επηρεάζουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος και πως να προετοιμαστείς κατάλληλα πριν την έναρξη της προσπάθειας φυσικής ή τεχνητής γονιμοποίησης.

Ποια τα χαρακτηριστικά του σπέρματος που αξιολογούνται για να προσδιοριστεί η ποιότητά του;

Σύμφωνα με το σχήμα διάγνωσης της ανδρικής υπογονιμότητας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι παράμετροι που αξιολογούνται κατά το σπερμοδιάγραμμα είναι ο όγκος εκσπερμάτωσης, ο ολικός αριθμός σπερματοζωαρίων ανά εκσπερμάτωση, η συγκέντρωση σπερματοζωαρίων, η συνολική κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, η προοδευτική κινητικότητα, η ζωτικότητα καθώς και η μορφολογία τους. Συγκεκριμένα, αφότου προσδιοριστούν οι παραπάνω τιμές συγκρίνονται με τις τιμές αναφοράς και εντοπίζονται πιθανές αποκλίσεις ή και μη φυσιολογικές τιμές.

Επιπλέον εξετάσεις που μπορούν να γίνουν είναι ορμονολογικός έλεγχος, καλλιέργεια σπέρματος, τεστ οξείδωσης σπέρματος, έλεγχος κατακερματισμού DNA σπερματοζωαρίων κ.α.

Μεσογειακή διατροφή VS Δυτικό πρότυπο

Σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία διαμορφώνεται μια ξεκάθαρα θετική επίδραση της Μεσογειακής διατροφής στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος, ενώ αντίθετα η επίδραση του σύγχρονου Δυτικού πρότυπο διατροφής έχει ακριβώς τις αντίθετες επιδράσεις. Ας δούμε όμως πιο είναι αυτό το Δυτικό πρότυπο διατροφής και πως επιδρά στην ανδρική γονιμότητα.

Το δυτικό πρότυπο διατροφής χαρακτηρίζεται από υψηλή πρόσληψη απλών σακχάρων και λιπών “κακής ποιότητας”, δηλαδή κορεσμένων και trans λιπαρών, που προέρχονται από υπερ-επεξεργασμένα κρέατα και τρόφιμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την περίσσεια θερμίδων και την συνοδή αύξηση του σωματικού βάρους. Η παρούσα συνθήκη οδηγεί σε μια γενικευμένη διαταραχή των επιπέδων των ορμονών, της σπερματικής λειτουργίας καθώς και της μοριακής σύστασης των παραγόμενων γαμετών.

Πώς η παχυσαρκία επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος

Συγκεκριμένα, η παχυσαρκία διαταράσσει συστατικά του άξονα υποθαλάμου- υπόφυσης- γονάδων οδηγώντας σε μείωση της τεστοστερόνης και των παραγόμενων σπερματοζωαρίων. Παράλληλα, η αύξηση του σωματικού βάρους οδηγεί σε εμφάνιση αντίστασης στην ινσουλίνη.

Η υπερινσουλιναιμία και η υπεργλυκαιμία, που συνοδεύουν την ύπαρξη αντίστασης στην ινσουλίνη, οδηγούν σε μείωση των μονοπατιών της γλυκόλυσης στα σπερματοζωάρια και σε σημαντική μείωση της παραγόμενης ενέργειας εντός του κυττάρου και άρα της κινητικότητάς τους.

Παράλληλα, η αυξημένη λεπτίνη, που εκκρίνεται από το λιπώδη ιστό, δρα αυξάνοντας επιπλέον την αντίσταση στην ινσουλίνη, αλλά και το οξειδωτικό στρες εντός των σπερματικών κυττάρων. Το οξειδωτικό στρες ασκεί αρνητική επίδραση σε μοριακό επίπεδο στις μιτοχονδρικές μεμβράνες με αποτέλεσμα να οδηγεί σε απόπτωση και μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων.

Παράλληλα, η προσβολή των μιτοχονδριακών μεμβρανών από τις ελεύθερες ρίζες μειώνει την παραγωγή ενέργειας μέσα στα σπερματοζωάρια, καθώς τα μιτοχόνδρια είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ενέργειας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται και η κινητικότητα των επιβιωσάντων σπερματοζωαρίων.

Αντίθετα, η Μεσογειακή διατροφή λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας των σπερματοζωαρίων. Έρευνες έχουν δείξει ότι η υψηλή προσκόλληση σε αυτό το πρότυπο συνδέεται άμεσα με καλύτερη συγκέντρωση και αυξημένη κινητικότητα του σπέρματος. Αυτό οφείλεται στο ότι είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης, ψάρια και φυσικά περιλαμβάνει υψηλές ποσότητες ωμού ελαιόλαδου. Αυτές οι τροφές παρέχουν στον οργανισμό μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, αλλά και πολύτιμα αντιοξειδωτικά και βιταμίνες.

Όλα αυτά τα συστατικά μειώνουν την φλεγμονή, βελτιώνουν την ανταπόκριση στην ινσουλίνη και εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Έτσι, η πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών που περιλαμβάνει η Μεσογειακή διατροφή ασκεί προστατευτική δράση στις σπερματικές μιτοχονδριακές μεμβράνες και στο DNA με αποτέλεσμα να εξασφαλίζεται η σωστή δομή, ο επαρκής αριθμός και η παροχή ενέργειας που χρειάζονται τα σπερματοζωάρια για να λειτουργήσουν σωστά. Συμπερασματικά, η προσκόλληση σε ένα Μεσογειακό πρότυπο διατροφής, που εξασφαλίζει επαρκή ποσότητα καλών λιπαρών, αντιοξειδωτικών, βιταμινών και φυτοχημικών συστατικών φαίνεται να βελτιώνει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος.

Θρεπτικά συστατικά και ποιότητα σπέρματος

Η παραγωγή υγιούς σπέρματος εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, τα οποία επηρεάζουν τη δομή, τον αριθμό, και τη λειτουργία των κυττάρων. Ας δούμε πως λειτουργούν κάποια από αυτά.

• Βιταμίνες C και E: Αποτελούν την κύρια αντιοξειδωτική ασπίδα των κυττάρων. Η βιταμίνη Ε παίζει καθοριστικό ρόλο στην προστασία των μεμβρανών των σπερματοζωαρίων έναντι του οξειδωτικού στρες και της υπεροξείδωσης των λιπιδίων, ενώ παράλληλα βελτιώνει τη μιτοχονδριακή λειτουργία εντός του σπερματοζωαρίου. Η βιταμίνη C μειώνει το οξειδωτικό φορτίο στο σπερματικό πλάσμα, προστατεύοντας τη μορφολογία και τη ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων.
• Ω-3 λιπαρά οξέα: Είναι απαραίτητα για την ενεργοποίηση ενζύμων που παίζουν ρόλο στην παραγωγή ενέργειας εντός των σπερματοζωαρίων καθορίζοντας την κινητικότητά τους και τη διείσδυσή τους εντός του ωαρίου.
• Ψευδάργυρος: Ρυθμίζει άμεσα τον συνολικό αριθμό των σπερματοζωαρίων. Συμμετέχει ενεργά στη σπερματογένεση και στη σύνθεση της τεστοστερόνης, με την έλλειψή του να οδηγεί σε σοβαρή μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων ανά εκσπερμάτωση.
• Σελήνιο: Το σελήνιο αποτελεί σημαντικό συστατικό για τη δράση του ενζύμου της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης, η οποία είναι ένα από τα πιο ισχυρά ένζυμα εξουδετέρωσης των ελευθέρων ριζών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προστατεύει τη κυτταρική και μιτοχονδρική μεμβράνη των σπερματοζωαρίων, αλλά και την προσβολή του DNA τους.
• Φυλλικό οξύ: Προστατεύει τη γενετική ακεραιότητα του σπέρματος. Είναι απαραίτητο για τη σωστή αντιγραφή του DNA κατά την διάρκεια της παραγωγής των κυττάρων, μειώνοντας τις πιθανότητες για χρωμοσωμικές ανωμαλίες.
• Βιταμίνη D: Λειτουργεί ως ορμονικός ρυθμιστής στους όρχεις. Η επάρκεια της σχετίζεται άμεσα με αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης και σημαντικά καλύτερη σπερματική κινητικότητα.

Συνήθειες που επιβαρύνουν την γονιμότητα

Κάπνισμα και αλκοόλ: Αυξάνουν το οξειδωτικό στρες στο σπερματικό πλάσμα. Οι τοξικές ουσίες του τσιγάρου και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μειώνουν τη συγκέντρωση και τη ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων, ενώ αυξάνουν τις πιθανότητες για βλάβες και κατακερματισμό του σπερματικoύ DNA.

Fast food και επεξεργασμένο κρέας: Τα κορεσμένα και τρανς λιπαρά οξέα, αλλοιώνουν τη φυσιολογική σύσταση της κυτταρικής μεμβράνης του σπερματοζωαρίου. Αυτή η αλλαγή μειώνει την ελαστικότητα της μεμβράνης, επηρεάζοντας αρνητικά την κινητικότητα του κυττάρου.

Αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης: Τα τρόφιμα και τα ροφήματα με απλά σάκχαρα συνδέονται με την εμφάνιση αντίσταση της ινσουλίνης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα εντός των σπερματοζωαρίων να μειώνεται η γλυκόλυση και άρα η άμεση παραγωγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να χάνουν την ικανότητά τους να κινηθούν σωστά.

Αυξημένο σωματικό βάρος: Η παχυσαρκία επιδρά στη γονιμότητα μέσω ποικίλων και αλληλένδετων μηχανισμών. Οι κύριοι μηχανισμοί δράσης του αυξημένου βάρους είναι η ορμονική ανισορροπία, οδηγώντας σε σημαντική μείωση της τεστοστερόνης και της σπερματογένεσης. Παράλληλα, η αύξηση της λεπτίνης, της ινσουλίνης και της γλυκόζης στο αίμα επιδρά αρνητικά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος μέσω μηχανισμών που αναλύθηκαν παραπάνω.

Πρακτικές διατροφικές αλλαγές που προετοιμάσουν κατάλληλα πριν την φυσική ή τεχνητή γονιμοποίηση

Οι διατροφικές επιλογές του άνδρα 2-3 μήνες πριν την προσπάθεια σύλληψης είναι καθοριστικές. Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα ο άνδρας θα πρέπει να προβεί στις παρακάτω αλλαγές:

• Ρύθμιση βάρους όταν υπάρχει υπερβαρότητα ή παχυσαρκία. Ρύθμιση των τιμών σακχάρου και της ύπαρξης πιθανής αντίστασης στην ινσουλίνη
• Πρόσληψη σύνθετων υδατανθράκων και φυτικών ινών από φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά και προϊόντα ολικής άλεσης.
• Πρόσληψη καλών λιπαρών από το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, τα φυτικά έλαια, τους ξηρούς καρπούς, τα αλείμματα των ξηρών καρπών και τους σπόρους όπως τα αμύγδαλα, τα φουντούκια, τα καρύδια, τα φιστίκια, το ταχίνι, το αμυγδαλοβούτυρο, τους σπόρους τσία, τον κολοκυθόσπορο, τον λιναρόσπορο κ.α.
• Εξασφάλιση επαρκούς πρόσληψης ω-3 λιπαρών οξέων, με κατανάλωση 2 φορές την εβδομάδα μιας μεγάλης μερίδας λιπαρών ψαριών.
• Πρόσληψη τροφών πλούσιων σε βιταμίνη C και Ε. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C είναι το πορτοκάλι, το μανταρίνι, το λεμόνι, το γκρέιπφρουτ, το ακτινίδιο, η πιπεριά, τα μούρα, η φράουλα, η ντομάτα κ.α. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη E είναι το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα δημητριακά ολικής άλεσης και το σπανάκι
• Πρόσληψη τροφών πλούσιων σε ψευδάργυρο και σελήνιο. Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο είναι τα θαλασσινά, το κόκκινο κρέας (σε λογικές ποσότητες), τα πουλερικά, τα αυγά και οι ξηροί καρποί. Τροφές πλούσιες σε σελήνιο είναι τα καρύδια, τα καρύδια Βραζιλίας, το κρέας, τα εντόσθια, το αυγά, τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά, τα φρούτα και τα λαχανικά.
• Λογική κατανάλωση αλκοόλ που δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 6-7 αλκοολούχα ποτά την εβδομάδα, κατανεμημένα κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και με 2-3 μέρες πλήρη αποχή από αυτό.Αποχή από το κάπνισμα.

Τι να κρατήσεις;

Είναι σημαντικό να προετοιμαστείς κατάλληλα πριν τη διαδικασία γονιμοποίησης και να λάβεις εξατομικευμένη διαιτολογική συμβουλευτική. Η εφαρμογή ενός υγιεινού διαιτητικού προτύπου που περιλαμβάνει τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων και εξασφαλίζει ποικιλία τροφών, σε συνδυασμό με αποχή από το κάπνισμα, μπορεί να εξασφαλίσει τα καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος, και άρα να συμβάλει στην επιτυχία.

Η Μαρία-Χριστίνα Πολυχρονοπούλου είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος
Σε συνεργασία με το medNutrition

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, σημείωσε ότι είμαστε σε ένα καλό σημείο, έγιναν τεράστια βήματα τον χρόνο που πέρασε και εξέφρασε την πεποίθηση ότι το 2030, που είναι μία ημερομηνία ορόσημο και για την κυβέρνηση, θα μπορούμε να μιλάμε για μία παρέμβαση, η οποία θα αλλάξει συνολικά όλη την όψη της Θεσσαλονίκης.

«Ανοίγουμε το κεφάλαιο της ΔΕΘ του επόμενου αιώνα», είπε ο πρόεδρος της ΔΕΘ-Helexpo Χρήστος Τσεντεμεΐδης, ο οποίος ενημέρωσε τον πρωθυπουργό για τα χαρακτηριστικά της φετεινής διοργάνωσης και το έργο της ανάπλασης του χώρου και της δημιουργίας του μητροπολιτικού πάρκου. Σχετικά με το σχέδιο για το μέλλον της ΔΕΘ-Helexpo και το όραμα για τη Θεσσαλονίκη, μίλησε ο διευθύνων σύμβουλος Ανδρέας Μαυρομμάτης.

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης χαρακτήρισε «κατάκτηση» το γεγονός ότι έγινε διαβούλευση και εισακούστηκαν οι απόψεις των φορέων της πόλης για την ανάπλαση. Μεγαλύτερη «κατάκτηση», είπε πως είναι και το ότι «υπάρχει αποφασιστικότητα και μπορούμε να σταματούμε τις συζητήσεις για να κάνουμε αυτά που θέλουν οι πολίτες».

Ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Γιουτίκας τόνισε ότι «επιτέλους βλέπουμε να σχεδιάζονται έργα , να υλοποιούνται και να τελειώνουν». Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός παρέστη στην τελετή αγιασμού για την έναρξη λειτουργίας της 90ης ΔΕΘ, όπου χοροστάτησε ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, ο οποίος ανέγνωσε μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθλομαίου.

Σε εύστοχες αιχμές κατά Μητσοτάκη, αναφέρθηκε. Συγκεκριμένα, μετά την αναφορά σε δυσμενείς  εξωγενείς παράγοντες, ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι «δίπλα έχουμε και τις δικές μας δομικές αδυναμίες». Παραθέτω μερικές:

• Η χώρα γερνά, ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας μειώνεται, η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή.
• Μειώθηκε η αγοραστική μας δύναμη, διότι  η κυβέρνηση αντιμετώπισε την ακρίβεια με επιδόματα, αντί να συγκρουστεί με τις στρεβλώσεις της αγοράς. Το κατά κεφαλήν προϊόν σε μονάδες αγοραστικής δύναμης παραμένει μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
• Οι Έλληνες δουλεύουμε περισσότερες ώρες από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους.
• Το έλλειμμα στη χώρα μας δεν είναι έλλειμμα εργατικότητας, είναι  έλλειμα παραγωγικότητας, επενδύσεων και τεχνολογίας.
• Η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας παραμένει 45% χαμηλότερη από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Γι’ αυτό οι χαμηλοί μισθοί δεν είναι συγκριτικό πλεονέκτημα. Είναι η άλλη όψη της χαμηλής παραγωγικότητας και το βασικό κίνητρο για να παραμένει μια επιχείρηση σε δραστηριότητες μικρής προστιθέμενης αξίας.
• Ένας στους τέσσερις κινδυνεύει από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό.
• Το 2019, όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες είχαμε πιστέψει ότι η διαφθορά, που ήταν μια από τις αιτίες της χρεοκοπίας, είχε πλέον αισθητά περιοριστεί. Σήμερα, επτά χρόνια μετά, το 97% των πολιτών πιστεύει ότι στη χώρα βασιλεύει η διαφθορά.
• Οι απευθείας αναθέσεις και οι κλειστοί διαγωνισμοί έγιναν τρόπος διακυβέρνησης. Στο 58% των δημόσιων συμβάσεων κατατέθηκε μία μόνο προσφορά.

“Όραμα” αντί μέτρων!

Στη συνέχεια, τονίζοντας ότι «η απάντησή σε αυτές τις προκλήσεις δεν μπορεί να περιμένει», παρουσίασε σε τίτλους τους τρεις ακόλουθους άμεσους στόχους «που συγκροτούν την ανάγκη μίας νέας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει την ανάπτυξη με την οικονομική ασφάλεια», όπως  «να αυξήσουμε την παραγωγική ικανότητα της χώρας, να επιταχύνουμε τη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, να κατακτήσουμε ισχυρότερη θέση στον νέο διεθνή καταμερισμό εργασίας» με «μια Ηθική Επανάσταση με  τρεις λέξεις με πραγματικό περιεχόμενο: Διαφάνεια. Έλεγχος. Λογοδοσία», διότι, όπως εύστοχα επεσήμανε (και σήμερα υπάρχει μέγα έλλειμμα), «οι ισχυροί θεσμοί δεν είναι πολυτέλεια, είναι η προϋπόθεση για μια δίκαιη οικονομία που θα αναπτύσσεται για λογαριασμό όλων».

Κι ανέκραξα πάλι “έξοχα”, αλλά τάχιστα μπήκαν ψύλλοι στ’ αυτιά μου, όταν χρησιμοποιώντας το σχήμα της αυθυποβολής, απάντησε όχι  στο ερώτημα «αν σ’ αυτό το πισωγύρισμα  αρκεί ένας κατάλογος μέτρων». Όπως είπε, «χρειάζεται όραμα, σχέδιο. αλλαγή πορείας, χρειάζεται ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, με έναν μεγάλο, διττό στόχο: Σύγκλιση με την Ευρώπη, σύγκλιση και μέσα στην Ελλάδα, να κλείσουμε την απόσταση από τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και εντός της χώρας μας». Κι ύστερα από όλα αυτά παρουσίασε την “πυξίδα” του σχεδίου της ΕΛΑΣ, «για παραγωγή και δικαιοσύνη» με τρεις φράσεις: «Να παράγουμε περισσότερο, να μοιραζόμαστε δικαιότερα, να  ζούμε καλύτερα». Ματαίως όμως περίμενα πώς!

Διότι, στη συνέχεια εξειδικεύοντας την παραπάνω “πυξίδα” και ιδιαίτερα τον πρώτο στόχο που αφορά έναν τεράστιο χώρο με διαχρονικά  πολλές δομικές αδυναμίες και που επηρεάζει όλο σχεδόν τον κορμό της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, παρατήρησα με απογοήτευση ότι στις 6.685  λέξεις  της ομιλίας δεν άκουσα ή δεν διάβασα ούτε μία φορά τη λέξη “μεταρρύθμιση”!

Μπορεί η “μεταρρύθμιση” να είναι ξορκισμένη λέξη για τον πρώην πρωθυπουργό και το επιτελείο του, ωστόσο όλοι οι παραπάνω διεθνείς και ντόπιοι  οργανισμοί  που προανέφερα καθώς  και η οικονομική θεωρία και τα εμπειρικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι οι μεταρρυθμίσεις και η βελτίωση της λειτουργίας των θεσμών έχουν ως αποτέλεσμα όχι μόνο την προσέλκυση περισσότερων ξένων άμεσων επενδύσεων και κατ’ επέκταση ξένων θεσμικών και ιδιωτικών κεφαλαίων, αλλά την ορθολογική λειτουργία της οικονομίας και την προστασία της από κρίσεις και χρεοκοπία και την ευημερία των πολιτών. 

“Ωραίες” παρεμβάσεις – “οδοντόκρεμες”

Αμ δε! Διότι, αντί εξαγγελίας ρηξικέλευθων πραγματικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες, πράγματι, θα αποτελούσαν ένα νέο Σχέδιο Εθνικής Ανασυγκρότησης, ο κ. Τσίπρας απαρίθμησε πολλές παρεμβάσεις, οι οποίες είναι όλες σχεδόν αναγκαίες, αλλά χωρίς, παραλλήλως, τις αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις, θα αποδειχθούν απλώς “οδοντόκρεμες” ή θα κάνουν περισσότερο κακό στην οικονομία, όπως οι γνωστές “μεταρρυθμίσεις” της κυβέρνησης Μητσοτάκη με «τολμηρότερη φορολογική μεταρρύθμιση της Μεταπολίτευσης», με τις επιλεκτικές (βουνά, νησιά, έρημα χωριά κλπ) παρεμβάσεις, με την ίδρυση “ανεξάρτητης αρχής” για τον “έλεγχο της αγοράς και την προστασία του καταναλωτή”, την ίδρυση “δορυφορικών” κρατικών εταιριών για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του “Υπερταμείου” (τοξικός κρατισμός) κλπ, κλπ.

Και φτάσαμε στη νέα “βιομηχανική και αναπτυξιακή πολιτική” με ίδρυση… νέου φορέα πάνω στους υπάρχοντες! Ωραίες, λοιπόν, είναι όλες σχεδόν οι “δεσμεύσεις” που ανακοίνωσε  ο κ. Τσίπρας για τη “νέα αναπτυξιακή και βιομηχανική πολιτική” (μετακίνηση πέντε υπουργείων στην περιφέρεια, με εξαίρεση τη γνωστή πολιτική – κομματική σάλτσα ίδρυσης ενιαίου κρατικού φορέα, για βόλεμα, ως συνήθως!),  για εξασφάλιση στέγης γιατρών και εκπαιδευτικών στην επαρχία, για δωρεάν σίτιση μαθητών στα Δημοτικά Σχολεία, για αύξηση των αμοιβών τους, για μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα στο 6%, για κατάργηση πανελλαδικών, για την “πατριωτική εισφορά” για “δωρεάν” (δεν υπάρχει στην οικονομία δωρεάν πιάτο!) μετακινήσεις κι άλλες, αλλά δεν είναι μεταρρυθμίσεις, που επί πέντε δεκαετίες προτείνουν όλοι οι παραπάνω οργανισμοί χωρίς κανένα σχεδόν αποτέλεσμα.

Έτσι, η διαχρονική αδυναμία και η αδικαιολόγητη διστακτικότητα των ελληνικών κυβερνήσεων να παρέμβουν αποφασιστικά στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση μόνιμων αγκυλώσεων και δομικών αδυναμιών σε όλα τα πεδία συνιστά σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα της αδυναμίας διαμόρφωσης πολιτικών και κοινωνικών συναινέσεων. Πρόκειται για ένα μέγιστο πολιτικό ζήτημα, καθώς η απουσία συναίνεσης και η διαχρονική άρνηση μεγάλου μέρους του πολιτικού κόσμου να βοηθήσει στην υλοποίηση κρίσιμων και απόλυτα αναγκαίων μεταρρυθμίσεων έχει οδηγήσει τη χώρα πολλάκις στα πρόθυρα χρεοκοπίας με τα αποτελέσματα που αποτυπώνονται ανάγλυφα στους παρατιθέμενους πίνακες και που παρουσίασε και ο Τσίπρας κατά την παρουσίαση του “Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης”.

Για τον λόγο αυτόν, επί πολλές δεκαετίες η  χώρα μας δεχόταν και δέχεται αυστηρή κριτική για μεταρρυθμιστική αδράνεια με έμφαση σε ευαίσθητες περιοχές  που περιλαμβάνονται και στην “πυξίδα” Τσίπρα για το καλό όλων μας, όπως αγορά εργασίας, αγορά αγαθών και υπηρεσιών, φορολογικό σύστημα, εκπαιδευτικό σύστημα, κράτος και Δημόσια Διοίκηση, δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί κλπ.

Τα εφιαλτικά αποτελέσματα της πολιτικής αδράνειας 

Τα αποτελέσματα της αδράνειας αυτής αποτυπώνονται στα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, που καταρτίζει το IMD (International Institute for Management Development) και που καταδεικνύουν την απογοητευτική κατάταξη της χώρας μας στον σχετικό πίνακα  με βάση τη φορολογική ανταγωνιστικότητα (στην 23η θέση ανάμεσα στις 38 χώρες του ΟΟΣΑ),  τη συνολική ανταγωνιστικότητα, την επιχειρηματική αποτελεσματικότητα, την οικονομική αποτελεσματικότητα, την κυβερνητική αποτελεσματικότητα και τις υποδομές, την ψηφιακή ανταγωνιστικότητα, τη διαφθορά και, φυσικά, τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα, που αποτελεί τον καθρέπτη μιας ασθενούς ή υγιούς οικονομίας..

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η διακυβέρνηση, δηλαδή, οι παραδόσεις και οι θεσμοί με τους οποίους ασκείται η εξουσία σε μια χώρα, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αναπτυξιακής πορείας μιας οικονομίας και της κοινωνικοοικονομικής σύγκλισης με τους εταίρους της στην ΕΕ, που αποτελεί ένα από τους σημαντικούς στόχους και του κ. Τσίπρα. Ταυτόχρονα, οι χαμηλές επιδόσεις στο κράτος δικαίου αποτρέπουν εγχώριους και ξένους επιχειρηματίες να προβούν σε παραγωγικές επενδύσεις , οι οποίες είναι και αυτές που μπορούν να δώσουν σημαντική ώθηση στη χαμηλή παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, να αυξήσουν τις εξαγωγές και, κατά συνέπεια, να αυξήσουν και την ανταγωνιστικότητά της.

Μέμνησο κ. Τσίπρα τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις

Ύστερα, υπενθυμίζουμε στον κ. Τσίπρα (και θα τα νιώσει καλύτερα αν κάνει ξανά κυβέρνηση) ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παίζει καθοριστικό ρόλο στην προώθηση και υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την οικονομική σταθερότητα, την κοινωνική συνοχή και την προσαρμογή στις σύγχρονες προκλήσεις.

Οι μεταρρυθμίσεις , κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι σημαντικές διότι στοχεύουν (όπως και ο κ. Τσίπρας) στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, θωρακίζοντας τις οικονομίες απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις, την Πράσινη και Ψηφιακή Μετάβαση μέσω στρατηγικών όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, κοινωνική δικαιοσύνη (για την οποία μίλησε ο κ. Τσίπρας) με αλλαγές στα συστήματα υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας για τη μείωση των ανισοτήτων και την ενσωμάτωση ευάλωτων ομάδων, τον εκσυγχρονισμό του κράτους με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, την ψηφιοποίηση των κρατικών υπηρεσιών και την ενίσχυση του κράτους δικαίου, παρέχοντας βασικά εργαλεία υλοποίησης, όπως εξειδικευμένη τεχνογνωσία στα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, χωρίς να απαιτείται εθνική συγχρηματοδότηση.

Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνά  ότι  γη Ελλάδα, όπως και κάθε χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούται να καταρτίζει και να καταθέτει εντός του Απριλίου κάθε έτους στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (του ετήσιου κύκλου συντονισμού της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων ταυτόχρονα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας (ή Σύγκλισης), το οποίο στη συνέχεια συνοδεύεται από συστάσεις!

“Φρούδες” οι ελπίδες

Ύστερα από όλα αυτά, φαντάζουν φρούδες οι ελπίδες για τις “δεσμεύσεις” – στόχους του Τσίπρα για σύγκλιση με την Ευρώπη και μέσα στην Ελλάδα, για τη μάχη απέναντι στις ανισότητες, για περισσότερη παραγωγή, για δικαιότερη διανομή του εισοδήματος και των φόρων για καλύτερη ζωή, για φορολογική δικαιοσύνη με την κατάργηση των “προκλητικών φοροαπαλλαγών” μόνο του μεγάλου πλούτου, για αντιμετώπιση του υπαρξιακού “δημογραφικού ελλείμματος” με έκπτωση φόρου,  κλπ. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν είναι μεταρρυθμίσεις.

Δηλαδή για να κλείσω, δεν άκουσα από τον Τσίπρα μεταρρυθμίσεις  στο αντικοινωνικό, αντιαναπτυξιακό και αντιλαϊκό φορολογικό σύστημα (μείωση του βάρους στη μισθωτή εργασία με συνδυαστικά μέτρα όπως μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, κυριαρχία των αντιλαϊκών έμμεσων φόρων, κατάργηση όλων των 106 φοροαπαλλαγών κόστους άνω των 18 δισ. ευρώ ετησίως,  ορθολογική δομή της φορολογικής κλίμακας και των φορολογικών συντελεστών και τιμαριθμοποίησή της  για να σταματήσει η εφιαλτική διάβρωση του εισοδήματος με την ονομαστική του αύξηση), στο κράτος και τη Δημόσια Διοίκηση, με την κατάργηση  του “θεσμού” των μετακλητών κομματικών φίλων στα υπουργεία, των απεσπασμένων (άνω των 15.000) εκπαιδευτικών  σε αλλότριες υπηρεσίες, των δεκάδων χιλιάδων αναπληρωτών εκπαιδευτικών – ομήρων στα σχολεία.

Την κατάργηση του “Υπερταμείου”, που είχε κάποτε υποσχεθεί, την κατάργηση μερικών  “ανεξάρτητων” αρχών, θεσμών και διοικητικών μορφωμάτων ή την αξιολόγησή τους τουλάχιστον, τον έλεγχο των μεταβιβάσεων δεκάδων δις. ευρώ  τήδε κακείσε (επιχορηγήσεις, επιδόματα κλπ) με απογοητευτικές διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, φυσικά, για μεταρρυθμίσεις που προτείνουν συνεχώς διεθνείς οργανισμοί και που επιλεκτικά παρουσιάζονται στον παρατιθέμενο πίνακα 2 για ένα συνεκτικό, στρατηγικά στοχευμένο και διαχρονικά βιώσιμο επενδυτικό και αναπτυξιακό σχέδιο για την περίοδο 2026–2031.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές για θύματα και δεν είναι γνωστό το μέγεθος της ζημιάς που έχει προκληθεί. Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά οι ΗΠΑ βάζουν στο στόχαστρο το συγκεκριμένο νησί. Σημειώνεται ότι στις 31 Αυγούστου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέβασε στα social media ΑΙ βίντεο που έδειχνε αμερικανική επίθεση στο νησί – ραχοκοκαλιά των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου. Παράλληλα στις 30 Αυγούστου οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ βομβάρδισαν το νησί Λαράκ του Ιράν, με τις αρχές της Ισλαμικής Δημοκρατίας να κάνουν λόγο για νεκρούς και τραυματίες.

Η ολοκληρωμένη και λειτουργική αλλαγή της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με το σχέδιο του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, έχει οριστεί να ολοκληρωθεί το 2030. Στόχος είναι η χώρα να διαθέτει μέχρι τότε τις πιο σύγχρονες, ευέλικτες και ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στην ιστορία της: Με τη συγχώνευση και κατάργηση 132 στρατοπέδων, τη δημιουργία ενιαίου αντιαεροπορικού και anti-drone θόλου, τη λειτουργία εξειδικευμένων διακλαδικών μονάδων (Κυβερνοχώρου, Διαστημικών Εφαρμογών, Πληροφορικής) και την αναδιοργάνωση του συστήματος θητείας, εφεδρείας και μισθολογίου των στελεχών.

Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ανακοινωθεί η δεύτερη φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων και η εξέλιξη του Μακροπρόθεσμου Εξοπλιστικού Προγράμματος (για την περίοδο 2027-2037), ενσωματώνοντας διδάγματα από τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις και drone συγκρούσεις.

Οι βασικές αμυντικές προμήθειες της Ελλάδας από το 2020 έως σήμερα έχουν προϋπολογισμό που κινείται στο 3,1% – 3,65% του ΑΕΠ και τις συνολικές επενδύσεις να ξεπερνούν τα 25-28 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2036. Είναι κρίσιμο να δούμε τώρα τις συμβατικές χρονολογίες των παραδόσεων που είναι μεν ενδεικτικές, αλλά όπως μάθαμε και από τις φρεγάτες Belhara θέλεις και 6-12 μήνες για να μάθεις πως λειτουργούν και να είναι ετοιμοπόλεμες.

Rafale και φρεγάτες

Η προμήθεια των 24 μαχητικών Rafale (F3R), μαζί με προηγμένα βλήματα όπως οι πύραυλοι Meteor, SCALP και Exocet έχει ολοκληρωθεί. Τα 20 F-35 Lightning II (με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20) θα αρχίσουν να παραδίδονται το 2028. Το κρίσιμο πρόγραμμα μετατροπής 83 υφιστάμενων αεροσκαφών F-16 Block 52+ και 52+ Advanced στο επίπεδο “Viper” είναι σε εξέλιξη, με τον τελικό ορίζοντα ολοκλήρωσης για το σύνολο των μαχητικών να τοποθετείται το 2037.

Η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη παραλάβει περισσότερα από 50 αναβαθμισμένα Viper. Το πρόγραμμα για τα 38 μαχητικά Block 50 περιμένει το Letter of Acceptance – LOA από τις ΗΠΑ στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, με πρώτη παράδοση το 2031 και περάτωση το 2037. Πρόσφατα εγκρίθηκε η προμήθεια 3 σύγχρονων τακτικών μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 Millennium από τη βραζιλιάνικη Embraer.

Στο Ναυτικό, από τις 4 φρεγάτες FDI Belharra έχει ενταχθεί ήδη η πρώτη φρεγάτα, ο “Κίμων”, εντάχθηκε επίσημα στο Πολεμικό Ναυτικό στις αρχές του 2026, η 2η “Νέαρχος” αναμένεται 30/10/26, η 3η τέλος 2026 και η 4η θα ναυπηγηθεί εγχώρια. Οι δύο FREMM Bergamini αναμένονται το α΄ εξάμηνο του 2028 και η άλλη το 2029. Η αναβάθμιση των 4 φρεγατών MEKO 200HN αναμένονται τον Μάρτιο του 2030. Εγκρίθηκε η προμήθεια 10 σκαφών ειδικών επιχειρήσεων, μίνι υποβρύχια VICTA βρετανικής σχεδίασης.

Το πρόγραμμα της αμυντικής θωράκισης

Φαίνεται ότι μετά από πολλά χρόνια καθυστερήσεων αποκτήσαμε τις 44 “έξυπνες” τορπίλες DM2A4 SeaHake Mod 4 έναντι 105-112 εκατομμυρίων ευρώ, “ξεκλείδωσε” μετά από χρόνια καθυστερήσεων και αφορά την απόκτηση 44 νέων ψηφιακών τορπιλών. Οι παραδόσεις και οι επιχειρησιακές δοκιμές ολοκληρώθηκαν με απόλυτη επιτυχία στα υποβρύχια Type 214 (κλάση “Παπανικολής”) και στο αναβαθμισμένο Type 209 (Ωκεανός).

Επίσης αναβαθμίζεται ένα τμήμα του αποθέματος (τορπίλες SUT Mod 0) στο επίπεδο SUT Mod 4 για να παραμείνουν αξιόμαχες και προωθείται η ενσωμάτωση σύγχρονων συστημάτων αυτοπροστασίας της ιταλικής Leonardo, ώστε τα ελληνικά υποβρύχια να μπορούν να παραπλανούν τις εχθρικές τορπίλες.

Για τον στρατό έχει εγκριθεί η προμήθεια 76 αμφίβιων τεθωρακισμένων οχημάτων AAV7A1 από τα αποθέματα των ΗΠΑ για τις ανάγκες των Πεζοναυτών και έχει συμφωνηθεί η δωρεάν παραχώρηση και σταδιακή ενσωμάτωση εκατοντάδων τροχοφόρων θωρακισμένων οχημάτων αναγνώρισης M1117 από τα πλεονάσματα του αμερικανικού στρατού. Για το πυροβολικό, έγινε αγορά 36 ισραηλινών συστημάτων ρουκετών και πυραύλων πυροβολικού ακριβείας, δηλ. πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS.

Σε ό,τι αφορά την αεράμυνα, υπογράφτηκε τις προάλλες συμφωνία ύψους 3,5-3,6 δισ. ευρώ με το Ισραήλ για τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone θόλου “Ασπίδα του Αχιλλέα” παραδοτέου έως τον 6/2029. Πρώτος θα παραδοθεί ο αντι-drone  θόλος ήτοι το σύστημα counter – UAS. Το όλο πρόγραμμα περιλαμβάνει τα συστήματα David’s Sling (για βαλλιστικούς πυραύλους μακρού βεληνεκούς), Barak MX (μέσου βεληνεκούς) και SPYDER (μικρού βεληνεκούς / σημείου).

Επίσης έχουν παραγγελθεί Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη (UAVs) και ειδικότερα η προμήθεια αμερικανικών MQ-9B SeaGuardian, ισραηλινών Heron, τακτικών UAVs V-BAT, καθώς και ενσωμάτωση εγχώριων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου (Κένταυρος). Σε ανύποπτο χρόνο είχαμε επισημάνει ότι το συνολικό κόστος ανά ώρα πτήσης (Cost Per Flight Hour – CPFH) για ένα F-35 κυμαίνεται κατά μέσο όρο μεταξύ 34.000 και 42.000 δολάρια, καθώς και ότι πολλές χώρες έχουν εκφράσει έντονες ανησυχίες μήπως οι ΗΠΑ έχουν κρύψει “ψηφιακό διακόπτη” (kill switch) μέσα στο λογισμικό του αεροσκάφους, και ζητούν επίμονα τον πλήρη έλεγχο του συστήματος (sovereign operational control).

Κάτι ανάλογο συμβαίνει τώρα με την “Ασπίδα του Αχιλλέα”. Ορισμένοι αναλυτές θέτουν ως πραγματικό διακύβευμα τον έλεγχο της τεχνολογίας που θα συνδέει και θα συντονίζει ολόκληρο το δίκτυο, δηλαδή να έχει η Ελλάδα πρόσβαση στον source code.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αμυντική μεταρρύθμιση της χώρας είναι από τις πλέον κρίσιμες  και από το 2030 και μετά, εφόσον τα χρονοδιαγράμματα έχουν ολοκληρωθεί, οι Έλληνες και οι Ελληνίδες θα μπορούν να αισθάνονται σχετική ασφάλεια. Σε ανύποπτο χρόνο είχαμε επισημάνει ότι εάν η Τουρκία εξωθήσει τις καταστάσεις σε θερμό επεισόδιο ή επιχειρήσει ένα προληπτικό χτύπημα θα το κάνει πριν ολοκληρωθούν αυτά τα προγράμματα αποτροπής.

Στο επιχειρησιακό σχέδιο περιλαμβάνονται περίπου 60 διμοιρίες της ΥΑΤ και άλλων αντίστοιχων υπηρεσιών, ενώ σημαντική θα είναι και η ενίσχυση από αστυνομικές υπηρεσίες όμορων νομών. Παράλληλα, η Κρατική Ασφάλεια, αλλά και άλλες ειδικές υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. θα έχουν διακριτούς ρόλους στο σχέδιο, ανάλογα με το αντικείμενο ευθύνης τους.

Από αέρος, drones της ΕΛ.ΑΣ. αναμένεται να μεταδίδουν ζωντανή εικόνα στο Κέντρο Επιχειρήσεων, που θα λειτουργεί στο Αστυνομικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης, προκειμένου η επιχειρησιακή εικόνα να είναι συνεχής για την εξέλιξη των κινητοποιήσεων. Στο πλαίσιο της αποτρεπτικής πολιτικής, θα πραγματοποιούνται προληπτικοί έλεγχοι πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων.

Ισχυρές διμοιρίες θα αναπτυχθούν σε κεντρικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης, απ’ όπου θα διέλθουν οι προγραμματισμένες διαδηλώσεις, ενώ γύρω από το «Ι. Βελλίδης» αναμένεται να τοποθετηθούν αστυνομικές κλούβες και κιγκλιδώματα για να αποτραπεί η κίνηση των διαδηλωτών προς το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο.

Σε ετοιμότητα θα βρίσκεται, εφόσον κριθεί αναγκαίο, και το υδροφόρο όχημα της ΕΛ.ΑΣ. Την εφαρμογή των μέτρων θα παρακολουθούν δύο εισαγγελικοί λειτουργοί- ένας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και ένας στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Αστυνομίας.

Το πρόγραμμα των συγκεντρώσεων

Οι κινητοποιήσεις κορυφώνονται σήμερα, ημέρα της ομιλίας του πρωθυπουργού και των εγκαινίων της 90ής ΔΕΘ. Στις 11:30, στο ΥΜΑΘ, έχουν προγραμματίσει συγκέντρωση η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Μηχανικών Τεχνολογικού Τομέα Ανώτατης Εκπαίδευσης Δημοσίων Υπαλλήλων.

Στις 17:00, στον Λευκό Πύργο, θα πραγματοποιηθεί η συγκέντρωση της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων. Μισή ώρα αργότερα, στις 17:30, στην πλατεία ΧΑΝΘ, έχει προγραμματιστεί η συγκέντρωση του ΠΑΜΕ, ενώ στο ίδιο σημείο θα συγκεντρωθούν ο Σύλλογος Συγγενών Θυμάτων Τεμπών και συνταξιουχικές οργανώσεις.

Στις 18:00, στο Άγαλμα Βενιζέλου, θα πραγματοποιηθεί η συγκέντρωση της ΓΣΕΕ, του ΕΚΘ και της ΑΔΕΔΥ. Την ίδια ώρα, στην Καμάρα, απευθύνουν κάλεσμα για συγκέντρωση η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και άτομα του αντιεξουσιαστικού χώρου.

Ποιοι δρόμοι κλείνουν

Οι συγκεντρώσεις αναμένεται να εξελιχθούν σε πορείες στους κεντρικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης, γεγονός που θα προκαλέσει σημαντικές κυκλοφοριακές μεταβολές. Η Διεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης έχει ανακοινώσει σειρά μέτρων για το κέντρο της πόλης, με απαγορεύσεις στη στάση και στάθμευση οχημάτων να βρίσκονται ήδη σε ισχύ.

Όπως έγινε γνωστό, το ιστορικό κέντρο θα κλείσει για τα οχήματα από τις 15:00, το Σάββατο, σταδιακά και ανάλογα με την εξέλιξη των εκδηλώσεων, καθώς δεν θα επιτρέπεται η κυκλοφορία σε βασικούς οδικούς άξονες και μεταξύ άλλων στις λεωφόρους Στρατού και Νίκης, στις οδούς 3ης Σεπτεμβρίου, Βασ. Όλγας, Βασ. Γεωργίου, Κουντουριώτη, Κωνσταντίνου Καραμανλή, Εγνατία, Εθνικής Αμύνης, Τσιμισκή, Αγίου Δημητρίου, Αγίας Σοφίας, Π. Μελά, Ελ. Βενιζέλου, Μ. Ανδρόνικου.

Μέχρι την ολοκλήρωση των εκδηλώσεων, η κυκλοφορία θα διοχετεύεται σταδιακά μέσω εναλλακτικών οδικών αξόνων. Από ανατολικά προς δυτικά, μέσω Κατσιμίδη – Περιφερειακής Οδού – Αγίου Δημητρίου, εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες, και Ολυμπιάδος. Από δυτικά προς ανατολικά, οι οδηγοί θα κατευθύνονται μέσω 26ης Οκτωβρίου – Λαγκαδά – Περιφερειακής Οδού, καθώς και μέσω Αγίου Δημητρίου, όπου οι συνθήκες το επιτρέπουν.

Η Διεύθυνση Τροχαίας θα βρίσκεται με το σύνολο της δύναμής της στους δρόμους, ενώ σε κομβικές διασταυρώσεις θα τοποθετηθούν ρυθμιστές τροχονόμοι.

Κλειστοί οκτώ σταθμοί του Μετρό

Σημαντικές αλλαγές θα υπάρξουν το Σάββατο και στη λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης. Από τις 15:00, λόγω των κινητοποιήσεων, θα ανασταλεί προσωρινά η λειτουργία οκτώ σταθμών και συγκεκριμένα των σταθμών «Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός«, «Δημοκρατίας», «Βενιζέλου», «Αγίας Σοφίας», «Σιντριβάνι», «Πανεπιστήμιο», «Παπάφη», «Ευκλείδης». Οι υπόλοιποι σταθμοί θα λειτουργούν σύμφωνα με τις οδηγίες του φορέα λειτουργίας, ενώ η επαναλειτουργία των συγκεκριμένων σταθμών θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των κινητοποιήσεων και την κατάσταση στο κέντρο.

Στην υπόθεση παρενέβη και ο δικηγόρος άλλων θυμάτων Ζαχαρίας Κεσσές, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως «η ΕΥΠ υπέστη κατασκοπευτική διείσδυση και εξαιρετικά σοβαρή παραβίαση της εσωτερικής της ασφάλειας μέσω του παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού Predator», τονίζοντας ότι «η εθνική ασφάλεια εκτέθηκε».

«Το περιεχόμενο και ο χρονισμός των μηνυμάτων καταδεικνύουν σταδιακή διαρροή και γνώση πληροφοριών που συνδέονταν άμεσα με την εσωτερική λειτουργία, τη στελέχωση και την επιχειρησιακή δράση της ΕΥΠ», συμπληρώνει και καταλήγει στην ανάρτησή του: «η πλήρης διερεύνηση εξακολουθεί να αποτελεί θεσμική υποχρέωση».

Το θέμα φτάνει στην Ευρώπη

Και επειδή ο Μητσοτάκης ελέγχει τη δικαιοσύνη με δικαστές του Αρείου Πάγου (Ντογιάκος, Κλάπα-Αδειλίνη, Τζαβέλας) να εκτελούν και εδώ μπαζώματα, ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καταγγέλλοντας την αποτυχία των ελληνικών αρχών να διερευνήσουν με ανεξάρτητο, αμερόληπτο και αποτελεσματικό τρόπο την παρακολούθησή του από την ΕΥΠ μέσω του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.

Η προσφυγή στρέφεται κατά της Ελλάδας και θέτει ενώπιον του ΕΔΔΑ, μεταξύ άλλων, ζήτημα παραβίασης του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη υπό το πρίσμα της αντικειμενικής αμεροληψίας, με επίκληση του άρθρου 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου των πληρεξουσίων δικηγόρων του δημοσιογράφου, ο τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας που ανέλαβε προσωπικά τον χειρισμό της δικογραφίας και στις 27 Απριλίου 2026 εξέδωσε πράξη μη ανάσυρσης και μη επανεξέτασης της υπόθεσης, η οποία είχε προηγουμένως τεθεί στο αρχείο από τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση.

Ποια δικαιοσύνη;

Να θυμίσουμε ότι ο κ. Τζαβέλας υπό την ιδιότητα του εποπτεύοντος εισαγγελικού λειτουργού της ΕΥΠ είχε υπογράψει τις διατάξεις για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών 11 στόχων, μεταξύ των οποίων και του Αθανάσιου Κουκάκη, το καλοκαίρι του 2020! Πλήρης εξευτελισμός!

Ευλόγως μπορείτε να αναρωτηθείτε, αν αυτό το άρθρο ή άλλα παρόμοια, αρκούν για να λειτουργήσει η δικαιοσύνη; Η απάντηση φυσικά είναι όχι, δεν αρκούν απέναντι στην αδίσταχτη εξουσία της φαμίλιας Μητσοτάκη, αν ο πολιτικός κόσμος και οι διαπρεπείς νομικοί αδιαφορούν ή ίσως φοβούνται την συγκεκριμένη πολιτική εξουσία. Για παράδειγμα, η παράνομη αδειοδότηση των ιδιωτικών ΑΕΙ σύμφωνα με το ΣτΕ προκλήθηκε ένα χρόνο μετά την έναρξη λειτουργίας τους, από ένα γενναίο ακαδημαϊκό τον Πάνο Λαζαράτο, καθηγητή Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου. 

Να προσθέσουμε ακόμη ότι το αφεντικό του λογισμικού των παρακολουθήσεων, ο Ταλ Ντίλιαν, πρώην στέλεχος της Μοσάντ, μετά την πρωτόδικη καταδίκη του σε 126 χρόνια φυλάκιση, απείλησε τον Μητσοτάκη ότι θα παρουσιάσει τα έγραφα που αποδεικνύουν ότι το πούλησε στην ελληνική κυβέρνηση. Και για να γίνει περισσότερο σαφής, του θύμισε τι έπαθε ο Αμερικανός πρόεδρος Νίξον όταν αποκαλύφθηκε η επιχείρηση παγίδευσης των τηλεφώνων στα γραφεία του Δημοκρατικού κόμματος!

Η ομολογία Μητσοτάκη

Και αυτά συμβαίνουν όταν ο ίδιος ο Μητσοτάκης αμέσως μετά την αποκάλυψη της παρακολούθησης του τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη ομολόγησε εμμέσως πλην σαφώς ότι οι παρακολουθήσεις έγιναν από την «δική του» ΕΥΠ. Γι’ αυτό άλλωστε ζήτησε τις παραιτήσεις του διοικητή της υπηρεσίας Παναγιώτη Κοντολέοντα και του ανιψιού του Γρηγόρη Δημητριάδη που είχαν την ευθύνη διαχείρισης. 

Ναι αλλά «Ο Μητσοτάκης είναι ο ηγέτης που θέλεις να έχεις σε περίοδο κρίσεων» είπε πρόσφατα στρατηγός και πρώην αρχηγός του ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, παρότι έμαθε ότι τον παρακολουθούσε η ΕΥΠ του Μητσοτάκη. Υπάρχει σωτηρία;

Ο πόλεμος ως συνέχεια…

Σε “λογικές συνθήκες”, ο Πόλεμος είναι η “συνέχιση της Πολιτικής με άλλα Μέσα” (Κλαούζεβιτς), δηλαδή, έχει πολιτικό/ οικονομικό στόχο και όχι ανώφελες καταστροφές. Για παράδειγμα, νικήθηκε (αλλά είναι ακόμα χρήσιμος) ο “ναζισμός-φασισμός”, που πάλι σκάει μύτη. Αντιθέτως, ο ανερχόμενος, μεταπολεμικά, ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ στόχευσε τους παρωχημένους ιμπεριαλισμούς των Αγγλο-Γάλλων και τους καθήλωσε τελικά με την ήττα τους στο Σουέζ το 1956.

Η Δύση έχει έναν αφέντη: τις ΗΠΑ σε όλο το φάσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, στην Οικονομία, στις Ένοπλες Δυνάμεις, στην Τέχνη και τα Γράμματα, τη Φιλοσοφία. Και αντίθετα από ότι μας λένε, αυτά που διαμορφώνουν τον Χαρακτήρα, την Ελεύθερη Σκέψη και την “Καρδιά” των ανθρώπων, κυνηγήθηκαν με την ίδια επιμονή-και επιτυχία-στην “δημοκρατική” Αμερική όπως στην “καταπιεστική” κομμουνιστική Ρωσία- ο Στάλιν στη Ρωσία, ο Μακαρθισμός στην Αμερική. Αυτό που βλέπουμε είναι ο Νέος Άνθρωπος. Όπως είπε και ο Μαρξ, αν δεν μας αρέσει, να τον αλλάξουμε.

Στην Ευρώπη κυριαρχεί η φιλοπόλεμη φλυαρία. Οι ηγεσίες αποσιωπούν ότι δεν έχουν ούτε τα λεφτά ούτε τα όπλα για να πολεμήσουν. Παραλείπω πως είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα βρουν στοιχειώδη λαϊκή στήριξη. Στους δυο προηγούμενους Μεγάλους Πολέμους οι Δυτικοί έχασαν μεγάλες “φέτες” χωρών και πληθυσμού(ΕΣΣΔ-Κίνα, Βόρεια Κορέα κλπ.) Στον Τρίτο παγκόσμιο ίσως τα χάσουν όλα.

Το συμφέρον των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν στην περιοχή παραγωγής της κύριας πηγής Ενέργειας παγκοσμίως είναι ανεξάρτητη και υπέρτερη κάθε άλλης ανάγκης οποιουδήποτε. Εξίσου σαφές είναι το αντίστοιχο συμφέρον της Κίνας και της Ρωσίας. Γι’ αυτό μαλώνουν. Τώρα κερδίζει το Μέτωπο “Ιράν-Κίνα-Ρωσία”.

Η κρίσιμη ήττα

Καθοριστική ήττα του Δυτικού στρατοπέδου καταγράφηκε όταν ο Τραμπ δεν κατάφερε, τελικά, να φέρει τον Πούτιν στα νερά του στην Αλάσκα, διασπώντας το αντιδυτικό στρατόπεδο. Η άφιξη του αρχηγού της ΣΙΑ στη Μόσχα εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο Ξεχωριστών Συμφωνιών με τη Μόσχα, με το Πεκίνο εκτός. Με το αντίπαλο στρατόπεδο αρραγές, οι ΗΠΑ + Ευρώπη έχουν μικρές, έως μηδενικές πιθανότητες επικράτησης απέναντι στη Συμμαχία Ιράν- Κίνα-Ρωσία-BRICS και άλλες χώρες του Νότου.

Τα διεθνή (αγγλοσαξωνικά) ΜΜΕ τροφοδοτούν πρόθυμα όποιον ενδιαφέρεται να παρακολουθεί τις λεπτομέρειες με τα κατορθώματα της Δύσης, από την αιχμαλωσία του Μαδούρο ως το Ορμούζ, έχοντας σταθερή πυξίδα τις ήδη διαμορφωμένες πλευρές της σύγκρουσης. Χωρίς να εντυπωσιάζεται ούτε από το αξιοθαύμαστο πείσμα του “Μπίμπι” Νετανιάχου, ούτε από τις φραστικές ακροβασίες και θολούρες του Τραμπ, εξίσου αξιοθαύμαστου στην ικανότητά του να κάνει το άσπρο-μαύρο. Πλην όμως η χώρα του δεν ξεμένει μόνο από λόγια και λάμψη, ξεμένει κυριολεκτικά και από καύσιμα και από όπλα.

ΥΓ. Μη ρωτάτε για την Ελλάδα. Πάρκα στο Αιγαίο οι Τούρκοι; Ψαρωμένοι εμείς. Λαδώσαμε και τους Ευρωπαίους, προκαταβάλοντας δισεκατομμύρια χρέους, χρήματα για τον Ζελένσκι, και τον Μητσοτάκη στον πάγκο του. ΥΓ2 Με αφορμή τον θάνατο του Κ. Τσουκαλά πολλοί θυμήθηκαν πολλούς εξέχοντες κοινωνιολόγους. Περιέργως (?) όλοι ξέχασαν(?) τον Παναγιώτη Κονδύλη και το “επίμετρο” για τα ελληνοτουρκικά. Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί.