Σύγχρονα Παραδείγματα Γεωπολιτικής Χρήσης Δογμάτων

Η Ρωσία και ο “Ρωσικός Κόσμος” (Russkiy Mir): Το Κρεμλίνο, σε στενή συνεργασία με το Πατριαρχείο Μόσχας, αξιοποιεί έντονα τους κοινούς ορθόδοξους δεσμούς για να διατηρήσει ή να επεκτείνει την επιρροή του στα Βαλκάνια, την Ανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Εμφανίζεται συστηματικά ως ο θεματοφύλακας των παραδοσιακών χριστιανικών αξιών απέναντι στην “εκφυλισμένη” Δύση.

Το Ιράν και ο “Σιιτικός Άξονας”: Με βάση την κρατική ιδεολογία του σιιτικού δόγματος (ιδιαίτερα τη θεολογία των “Δώδεκα Ιμάμηδων”), η Τεχεράνη έχει οικοδομήσει ένα ισχυρό δίκτυο επιρροής (Λίβανος-Χεζμπολάχ, Συρία, Ιράκ, Υεμένη-Χούθι), προβάλλοντας τον εαυτό της ως προστάτιδα των σιιτικών μειονοτήτων απέναντι στη σουνιτική και δυτική κυριαρχία.

Η Αγία Έδρα (Βατικανό) και ο Καθολικισμός: Λειτουργεί ως ένας παγκόσμιος διπλωματικός δρώντας με τεράστια ηθική επιρροή. Ο Καθολικισμός χρησιμοποιείται διαχρονικά για τη μεσολάβηση σε διεθνείς κρίσεις, την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην αμερικανική και αφρικανική ήπειρο, καθώς και ως δίαυλος επιρροής της Δύσης στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Ρωσία-Ορθοδοξία, Πάπας και Σουλεϊμάν

Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής (Σουνιτικό Ισλάμ): Ως Σουλτάνος και ταυτόχρονα Χαλίφης, χρησιμοποίησε το σουνιτικό δόγμα για να εδραιώσει την απόλυτη θρησκευτική ηγεμονία του. Κωδικοποίησε το οθωμανικό δίκαιο με βάση τη Σαρία, παρουσιάστηκε ως ο υπέρτατος προστάτης όλων των Μουσουλμάνων, νομιμοποίησε τις επεκτατικές του εκστρατείες στην Ευρώπη ως “ιερό πόλεμο” και αντιμετώπισε τη γεωπολιτική απειλή των Σιιτών της Περσίας.

Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ (Καθολικισμός): Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ο Πολωνός Πάπας επιστράτευσε το καθολικό δόγμα για να στηρίξει το ανεξάρτητο συνδικάτο “Αλληλεγγύη” στην Πολωνία. Η πνευματική και πολιτική του παρέμβαση αποδυνάμωσε τη σοβιετική επιρροή και συνέβαλε καθοριστικά στην πτώση του κομμουνισμού στην Ανατολική Ευρώπη.

Οι Τσάροι της Ρωσίας και ο Μέγας Πέτρος (Ορθοδοξία): Εργαλειοποίησαν το δόγμα μέσω της θεωρίας της “Τρίτης Ρώμης”, προβάλλοντας τη Μόσχα ως διάδοχο της Κωνσταντινούπολης. Ο Μέγας Πέτρος κατήργησε το Πατριαρχείο και έθεσε την Εκκλησία υπό τον άμεσο έλεγχο του κράτους μέσω της Ιεράς Συνόδου, μετατρέποντας τη θρησκεία σε επίσημο όργανο της εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής της αυτοκρατορίας.

Εντούτοις, το γνωστό τουρκικό «πρακτορείο» της Κομοτηνής ασκεί πιέσεις και επιβάλλει αποκλεισμούς στην πομακική κοινότητα, προκειμένου να δηλώσει τουρκική εθνική συνείδηση.

Προσφεύγοντας ως «καθ’ ου», ο εκπρόσωπος των Πομάκων, κ. Βενιαμίν Κόντε, στη διάσκεψη του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, έθεσε το ζήτημα της πομακικής ταυτότητας, της θρησκευτικής ελευθερίας, της γλώσσας και του αυτοπροσδιορισμού και καταδίκασε τις κοινωνικές πιέσεις που υφίστανται οι Πομάκοι όταν μιλούν τη γλώσσα τους (σλαβική, εμπλουτισμένη με πολλές ελληνικές λέξεις), διατηρούν τις παραδόσεις τους και αναδεικνύουν τις ρίζες τους, οι οποίες ανάγονται στην εποχή του Βυζαντίου.

Οι Πομάκοι της Θράκης και τουρκικές παρεμβάσεις

Κατήγγειλε επίσης τη διοργάνωση θρησκευτικών σεμιναρίων που υποκινούν τον εξτρεμισμό και εκφοβίζουν τους συμμετέχοντες. Απώτερος σκοπός είναι η ανάδειξη παράνομων μουφτήδων, ηλικίας ακόμη και 18 ετών, στη Θράκη.

«Τέτοιοι μουφτήδες δεν ανήκουν στη μουσουλμανική μειονότητα της Ελληνικής Θράκης», υποστήριξε ο κ. Κόντε. Το ζήτημα είναι άλλο και ευρύτερο. Είναι η ανοχή του Ελληνικού Κράτους στη δράση και την παρουσία του Τουρκικού Προξενείου στην Κομοτηνή και των 3.000 πρακτόρων της ΜΙΤ στην Ελλάδα.

Η μόνη λύση είναι το κλείσιμό του και η απέλαση του προξένου και των Τούρκων πρακτόρων ως ανεπιθύμητων. Οι Πομάκοι απολαμβάνουν όλα τα δικαιώματα του Έλληνα πολίτη. Γι’ αυτό, οι κάτοικοι της Βουλγαρικής Ροδόπης ζήτησαν μεταπολεμικά να ενταχθούν στην ελληνική επικράτεια, αλλά οι «φίλοι μας» αντιτάχθηκαν στην επαναχάραξη των ελληνοβουλγαρικών συνόρων. Όταν έχεις τέτοιους φίλους, περιττεύουν οι εχθροί (ελληνική παροιμία).

Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Τραμπ, που είπε ότι «τίθεται άμεσα σε εφαρμογή», εξέπληξε την Ουκρανία, σύμφωνα με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ και η Ρωσία δεν έχει διευκρινίσει εάν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε σήμερα ότι οι δυνάμεις του δεν έπληξαν κανένα ουκρανικό στόχο που να σχετίζεται με τον τομέα της ενέργειας στις νυχτερινές τους επιθέσεις.

«Συμφώνησαν, επειδή εγώ είπα ότι συμφώνησαν»

Την Κυριακή κι αφού πρώτα είχε εκφράσει την επιθυμία η Ουκρανία να βρει νέο πρόεδρο και να αποχωρήσει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία και η Ουκρανία συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές η μία της άλλης.

«Λοιπόν, συμφώνησαν, επειδή εγώ είπα ότι συμφώνησαν. Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος με τον Ζελένσκι να τάσσεται υπέρ υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι η συμφωνία θα πρέπει να τηρηθεί και από τις δύο πλευρές.

«Δεν φταίνε οι ουκρανικές επιθέσεις για τις τιμές στο ντίζελ

Μιλώντας τη Δευτέρα στην εκπομπή «America’s Newsroom» του Fox News, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια δεν αποτελούν τον βασικό λόγο για την αύξηση των τιμών των καυσίμων.

«Όλοι καταλαβαίνουν ότι οι τιμές του πετρελαίου ντίζελ δεν εξαρτώνται από τις επιθέσεις μας στις εγκαταστάσεις ντίζελ στη Ρωσία. Όλοι καταλαβαίνουν ότι εξαρτώνται από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ».

Συναγερμός στη Νυρεμβέργη

Το αεροδρόμιο της Νυρεμβέργης στη Γερμανία ανακοίνωσε την Τρίτη (13/10) ότι οι πτητικές λειτουργίες του έχουν ανασταλεί λόγω «αεροπορικού συμβάντος έκτακτης ανάγκης».

Σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπό του, το αεροδρόμιο δεν διευκρίνισε τον λόγο, αναφέροντας ότι θα ακολουθήσουν περισσότερες πληροφορίες.

Όπως μετέδωσαν γερμανικά ΜΜΕ, στο περιστατικό εμπλέκεται αεροπλάνο το οποίο προερχόταν από την Κέρκυρα και προσγειώθηκε με ασφάλεια, συνοδευόμενο από αεροσκάφη Eurofighter.

Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η περιφερειακή αστυνομία ανέφερε ότι έλαβε «ειδοποίηση σχετικά με ένα αδιευκρίνιστο αεροπορικό περιστατικό έκτακτης ανάγκης». «Στο μεταξύ, το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια στη Νυρεμβέργη», ανέφερε η ανακοίνωση. «Αυτή τη στιγμή διεξάγονται έρευνες για τα αίτια του συμβάντος».

Όπως επιβεβαίωσε η αστυνομία, το περιστατικό σημειώθηκε αφού τρεις πιλότοι ανέφεραν «ξεχωριστά ο ένας από τον άλλο ότι εντόπισαν ένα αντικείμενο, πιθανότατα drone», κατά τη διάρκεια διαδικασιών προσγείωσης και απογείωσης.

Τα περιστατικά έλαβαν χώρα μεταξύ 02:00 και 04:00 σήμερα τα ξημερώματα, σύμφωνα με την τοπική αστυνομία.

Η υπηρεσία συνοριακής αστυνομίας του αεροδρομίου της Νυρεμβέργης έλαβε μέτρα για τη διερεύνηση και τον εντοπισμό του εν λόγω αντικειμένου, γεγονός που «οδήγησε σε προσωρινές διαταραχές της εναέριας κυκλοφορίας κατά το προαναφερθέν διάστημα».

Η αστυνομία επιστράτευσε, μεταξύ άλλων, ελικόπτερο, ωστόσο δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του αντικειμένου που είχε αναφερθεί.

Σήμερα, Τρίτη, ισχυρές βροχές και καταιγίδες θα εκδηλωθούν πρόσκαιρα στα νησιά του Ιονίου, συγκεκριμένα στη Λευκάδα, την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο, καθώς και στη δυτική Στερεά και τη δυτική και νότια Πελοπόννησο έως τις βραδινές ώρες, με πορτοκαλί προειδοποίηση.

Στη Χαλκιδική τα φαινόμενα θα ξεκινήσουν από τις μεσημβρινές ώρες, ενώ στις Σποράδες και την ανατολική Θεσσαλία, στην περιοχή της Μαγνησίας, από τις απογευματινές ώρες. Στις περιοχές αυτές τα φαινόμενα αναμένεται να έχουν ένταση και διάρκεια.

Κόκκινη προειδοποίηση εκδίδεται για την Εύβοια, όπου ισχυρές βροχές και καταιγίδες θα εκδηλωθούν από τις απογευματινές ώρες, με τα φαινόμενα να έχουν ένταση και διάρκεια. Από αργά το απόγευμα, πορτοκαλί προειδοποίηση ισχύει για τη βορειοανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, καθώς και για τις Κυκλάδες, κυρίως στα δυτικά και βόρεια τμήματά τους. Στα Δωδεκάνησα τα φαινόμενα αναμένονται από αργά τη νύχτα, ενώ στην Κρήτη, κυρίως στα Χανιά και το Ρέθυμνο, από τις βραδινές ώρες.

Αύριο, Τετάρτη, η Εύβοια θα παραμείνει σε κόκκινη προειδοποίηση έως αργά το απόγευμα, καθώς οι ισχυρές βροχές και καταιγίδες θα συνεχιστούν. Πρόσκαιρα έντονα φαινόμενα αναμένονται έως τις πρώτες ώρες της ημέρας στη βορειοανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, και τις Κυκλάδες, κυρίως στα δυτικά και βόρεια τμήματά τους, με πορτοκαλί προειδοποίηση.

Στη Χαλκιδική τα φαινόμενα θα συνεχιστούν έως τις πρωινές ώρες, ενώ στις Σποράδες και την ανατολική Θεσσαλία, στην περιοχή της Μαγνησίας, έως το απόγευμα. Πορτοκαλί προειδοποίηση θα ισχύει επίσης για τα Δωδεκάνησα έως το απόγευμα και για την Κρήτη, κυρίως στα Χανιά και το Ρέθυμνο, έως αργά τη νύχτα.

Τέλος, από το βράδυ της Τρίτης έως αργά τη νύχτα της Τετάρτης, πολύ θυελλώδεις βορειοανατολικοί άνεμοι έντασης 8 με 9 μποφόρ και πρόσκαιρα τοπικά έως 10 μποφόρ θα πνέουν αρχικά στο βόρειο Αιγαίο και βαθμιαία στο κεντρικό Αιγαίο.

Οι αμερικανικές παρεμβάσεις, μετά το 1974, τυγχάνουν πολλών αναγνώσεων, αλλά εκείνο το οποίο μένει είναι το γεγονός ότι «δεν συγκρούσθηκαν στρατιωτικά» οι δυο χώρες. Αυτό επιτυγχάνεται συνήθως αφήνοντας πίσω του κάποια κέρδη για την κατοχική Τουρκία. Στην περίπτωση της Κύπρου είναι πρόδηλα τα κέρδη.

Τι πραγματικά είπε ο Μάρκο Ρούμπιο

Η παρέμβαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα, αφορούσε την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου και τις τουρκικές αντιδράσεις. Δεν κατονόμασε την Τουρκία, αλλά με την περιγραφή του την… φωτογράφισε. Και στη συνέχεια παρέπεμψε στην «ιδιωτική διπλωματία», εννοώντας, είτε τη γαλλική εταιρεία, που ανέλαβε το έργο, είτε τις παρασκηνιακές διεργασίες (μη δημόσια διπλωματία), μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.

Ο Μάρκο Ρούμπιο προέτρεψε, λοιπόν, συζητήσεις, διαπραγματεύσεις στο παρασκήνιο. Ποιον ευνοούν τέτοιες συζητήσεις, μια διαπραγμάτευση; Όχι, ασφαλώς, την Ελλάδα. Η Άγκυρα και στο έργο αυτό, όπως και σε οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα, επιδιώκει να κατοχυρώσει ότι έχει δικαιώματα και δικαιοδοσία στην περιοχή.

Το σκηνικό, το οποίο δεν το έστησε ο Μάρκο Ρούμπιο, αλλά το βρήκε έτοιμο, ως αποτέλεσμα της φοβικής στάσης της ελλαδικής πλευράς, είναι πως η κατοχική Τουρκία εμπλέκεται και «πρέπει να έχει λόγο» σε ένα έργο, που αφορά δυο χώρες (Ελλάδα και Κύπρο) και στη συνέχεια και μια τρίτη (Ισραήλ).

Θα μπορούσε ο κ. Ρούμπιο, για παράδειγμα, ο οποίος εξέφρασε την «απόλυτη δέσμευση» των ΗΠΑ στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ελλάδας να απέφευγε να αναφερθεί στις «ευαισθησίες» άλλων χωρών, στην προκειμένη περίπτωση της Τουρκίας. Να έλεγε ρητώς ότι στηρίζει το έργο και να καλέσει την Τουρκία να μην προκαλεί προβλήματα. Να μην εκτοξεύει απειλές.

Το ερώτημα, το οποίο τίθεται, είναι γιατί η Τουρκία θα πρέπει να είναι μέρος αυτού του σχεδιασμού. Για την εκτέλεση αυτής της μορφής, τα έργα, όπως είναι η ηλεκτρική διασύνδεση, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, δεν χρειάζεται να πάρουν άδεια από οποιονδήποτε παράκτιο κράτος. Ακόμη κι εάν, το καλώδιο, περάσει από τη θαλάσσια περιοχή του.

Έρχονται και εκλογές

Το επόμενο βήμα είναι η έναρξη των εργασιών από τη γαλλική εταιρεία, Meridiam. Το επόμενο βήμα είναι η έκδοση της NAVTEX. Αναφέρεται ότι οι Γάλλοι βρίσκονται σε συνεννόηση με την Άγκυρα για το θέμα τούτο, λόγω της εμπλοκής της εταιρείας γαλλικών συμφερόντων για το έργο. Οι επόμενες ημέρες ή εβδομάδες θα κρίνουν πολλά. Για το έργο, τη στάση και συμπεριφορά των συμμάχων και της κατοχικής δύναμης.

Υ.Γ. Πολλοί είναι εκείνοι που είδαν την παρουσία του κ. Ρούμπιο στην Αθήνα, πρωτίστως την ομιλία του στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, ως προεκλογική. Ως ένα βήμα στη μάχη διαδοχής του Προέδρου Τραμπ. Κάποια στιγμή, αν επιβεβαιωθεί ότι ο ΥΠΕΞ θα θέλει να μετακομίσει στο Λευκό Οίκο, το σκηνικό αυτό με την Ακρόπολη, θα χρησιμοποιηθεί κι ως προεκλογικό σποτ!

Ανοικτό το ενδεχόμενο αποπομπής της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ άφησε προηγουμένως με δηλώσεις του Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Το εξετάζουμε. Δεν είμαστε ικανοποιημένοι», δήλωσε όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο στον Λευκό Οίκο για το εάν εξετάζει την απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της. Ο Τραμπ τελικώς αποφάσισε σύντομα για την τύχη της πρώην μνηστής του πρωτότοκου γιου του, Ντον Τζούνιορ…

Τις τελευταίες ημέρες, η Wall Street Journal δημοσίευσε άρθρα που φέρνουν σε δύσκολη θέση την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρώην παρουσιάστρια του Fox News η οποία εξελίχθηκε σε φυσιογνωμία του τραμπικού κινήματος MAGA («Make America Great Again). Στο μικροσκόπιο του επιτελείου Τραμπ έχουν μπει οι αναφορές σύμφωνα με τις οποίες η Γκιλφόιλ – η οποία υπήρξε επί τέσσερα χρόνια αρραβωνιαστικιά του πρωτότοκου γιου του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ – αποδέχτηκε πολυτελή δώρα υπό την ιδιότητά της ως πρέσβειρα και ζήτησε χρήματα με αντάλλαγμα την παροχή πρόσβασης σε στελέχη της κυβέρνησης, προτού επικυρωθεί ο διορισμός της. Το CNN μετέδωσε την Κυριακή ότι ο πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να την απομακρύνει από τη θέση της, με άτομο του περιβάλλοντός του να δηλώνει ότι αναμενόταν να λάβει απόφαση σύντομα.

Οι δικηγόροι της Γκιλφόιλ διέψευσαν τους ισχυρισμούς περί απαίτησης χρημάτων και χαρακτήρισαν παραπλανητικά τα δημοσιεύματα σχετικά με τα ταξίδια της, προσθέτοντας ότι η ίδια συμμορφώθηκε με τις ομοσπονδιακές απαιτήσεις που αφορούν τη λήψη δώρων και τις σχετικές υποχρεώσεις καταγραφής τους. Το Γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή (OIG) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διενεργεί έρευνα για την Γκίλφοιλ εν μέσω καταγγελιών για ανάρμοστη συμπεριφορά, όπως δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN πηγή που γνωρίζει την υπόθεση.

Το γραφείο Τύπου του OIG δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό. Το γραφείο συνήθως δεν σχολιάζει έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη. «Στο πλαίσιο της πολιτικής του, το OIG δεν επιβεβαιώνει, δεν διαψεύδει και δεν σχολιάζει ζητήματα που αφορούν έρευνες», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στο CNN εκπρόσωπος του OIG του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Οι αναφορές σχετικά με την Γκίλφοιλ έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης, ιδίως επειδή ήρθαν στο φως τη στιγμή που ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επισκεπτόταν την Αθήνα για να εκφωνήσει μια σημαντική ομιλία σχετικά με τη δυτική δημοκρατία, από τον χώρο της Ακρόπολης.

Τι δήλωνε ο Τραμπ την Παρασκευή

Η αλλαγή του κλίματος ήταν εμφανής από την Παρασκευή (9/10) όταν ο πρόεδρος δεν την υπερασπίστηκε όταν ρωτήθηκε από το CNNi σχετικά με τις καταγγελίες την Παρασκευή. «Μόλις το έμαθα. Κρίμα. Δηλαδή, δεν ξέρω», δήλωσε ο Τραμπ. «Μόλις άκουσα κάποια πράγματα γι’ αυτό. Δεν γνωρίζω πολλά, αλλά εκείνη ήταν πάντα πολύ ευγενική», τόνισε.

Ο Έρικ Ντίτερς, πρώην δωρητής του Τραμπ, δήλωσε ότι η Γκίλφοϊλ του ζήτησε μέσω γραπτού μηνύματος να της μεταφέρει 100.000 δολάρια για την εξόφληση μιας κάρτας American Express, λίγες ημέρες πριν από την επικύρωση του διορισμού της από τη Γερουσία. Τελικά, ο Ντίτερς δεν μετέφερε τα χρήματα στην Γκίλφοϊλ, αναφέροντας ότι δεν διέθετε τη σχετική ρευστότητα εκείνη τη στιγμή. Η αποκάλυψη ​​για τα μηνύματα δημοσιεύτηκε αρχικά από τη Wall Street Journal.

Τι υποστηρίζουν οι δικηγόροι της Γκίλφοϊλ

Οι δικηγόροι της πρέσβειρας δήλωσαν στο CNN ότι ο Ντέτερς όφειλε χρήματα στην Γκίλφοϊλ για ομιλίες και συμβουλευτικές υπηρεσίες, χαρακτηρίζοντας ψευδείς τους ισχυρισμούς του. «Όταν η κ. Γκίλφοϊλ ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει τον ιδιωτικό τομέα για να αναλάβει δημόσιο αξίωμα, έπραξε όπως κάθε επαγγελματίας: προσπάθησε να διευθετήσει τις εκκρεμείς απαιτήσεις της. Το να ζητάς από έναν πελάτη να πληρώσει για εργασία που έχει ήδη ολοκληρωθεί δεν συνιστά διαφθορά. Είναι το αντίθετο της διαφθοράς», ανέφεραν οι δικηγόροι της.

Η ίδια η πρέσβειρα διέψευσε επίσης, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα σε αξιωματούχους της κυβέρνησης, ότι εκείνη έστειλε τα μηνύματα, σύμφωνα με το πρόσωπο που είναι ενήμερο για την υπόθεση. Η Γκίλφοϊλ διατήρησε στενές σχέσεις με την οικογένεια Τραμπ παρά τον χωρισμό της από τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ.

Το περιβάλλον του προέδρου και του γιου του δήλωσαν στο CNNi ότι θεωρούν το περιστατικό ντροπιαστικό, αν και δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν συνέπειες για την Γκίλφοιλ. Ο Τραμπ έχει καταστήσει επανειλημμένα σαφές ότι δεν βλέπει με καλό μάτι το να αποκομίζουν κέρδη οι σύμμαχοί του από τη σχέση τους μαζί του.

Από την πλευρά του ο Ντίτερς δήλωσε τη Δευτέρα (12/10) στο CNNi ότι δεν είχε επικοινωνία με το γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή, αλλά ανέφερε ότι απευθύνθηκε στη διευθύντρια του επιτελείου του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, για να την ενημερώσει ότι σκοπεύει να μηνύσει την Γκίλφοιλ για δυσφήμιση, αφού οι δικηγόροι της αμφισβήτησαν τη γνησιότητα μηνυμάτων που φέρεται να του είχε στείλει εκείνη. Όπως είπε, δεν έλαβε απάντηση.

«Η κατάσταση δεν γίνεται καλύτερη», δήλωσε ο Ντίτερς στο CNNi, αναφερόμενος στην κυβέρνηση Τραμπ. «Θα ασκήσω αγωγή εναντίον της ίδιας και των δικηγόρων της για δυσφήμιση, επειδή ισχυρίστηκαν ότι τα γραπτά μηνύματά της ήταν πλαστά. Τότε θα βρεθούν αντιμέτωποι με δικαστική διαμάχη, ενώ η ίδια θα έχει να αντιμετωπίσει τον έλεγχο επιτροπών και την προσοχή των μέσων ενημέρωσης».

Η ερώτηση στον Ρούμπιο για την Γκιλφόϊλ

Πάντως, το ζήτημα Κίμπερλι επισκίασε και την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, όπου δέχθηκε δύο ερωτήσεις από αμερικανικά ΜΜΕ για το δημοσίευμα της Wall Street Journal (σχετικά με την Ρουμανία) και τις πιέσεις του Κογκρέσου σε ό,τι αφορά στην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ εμφανίστηκε ενοχλημένος και στήριξε τη Γκιλφόιλ, δηλώνοντας ότι η πρέσβης «κάνει εξαιρετική δουλειά», ενώ επικαλέστηκε ότι «δεν θα τα πούμε αυτά σε μία συνέντευξη Τύπου σε μία ξένη χώρα».

Ερωτηθείς σχετικά με το πρόσφατο δημοσίευμα της Wall Street Journal για τις φερόμενες δηλώσεις της πρέσβειρας των ΗΠΑ περί εμπλοκής της Ουάσιγκτον στην επικείμενη, τότε, κατάρρευση της κυβέρνησης της Ρουμανίας και ότι αυτό μπορεί να συμβεί και στην Ελλάδα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ διέκοψε τον Αμερικανό δημοσιογράφο αναφέροντας εμφανώς εκνευρισμένος: «Ποιος το είπε αυτό; Δεν αληθεύει η βάση της ερώτησής σας. Δεν θα απαντήσω σε μια ερώτηση που εσείς υιοθετείτε ως σωστή και δεν είναι σωστή».

Όταν, δε, ο δημοσιογράφος του ανέφερε πως το δημοσίευμα για το οποίο μιλάει είναι της Wall Street Journal, που ανήκει στις “ναυαρχίδες” των αμερικανικών ΜΜΕ, ο Μάρκο Ρούμπιο απάντησε πως «όπως θα έχετε δει, πολλές φορές media των ΗΠΑ δημοσιεύουν fake news κατά του Προέδρου μας, Ντόναλντ Τραμπ».

Πρώην υπουργός και νυν βουλευτής δήλωσε ότι «….δεν αμφισβητώ ότι υπάρχει πρόβλημα με την ακρίβεια… όμως βλέπω κάθε ΣΚ μια εθνική οδό γεμάτη, υπάρχει παντού μια υπερκατανάλωση, αυτό δεν μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει». Δηλαδή σε προηγμένες χώρες που δεν υπάρχει κυκλοφορικό πρόβλημα και ο κόσμος μετακινείται κυρίως με τα μέσα λόγω δομών και νοοτροπίας, αυτό είναι δείκτης χαμηλής κατανάλωσης και φτώχειας;

Ενώ για άλλο υπουργό, «…και ο πιο πλούσιος κατανοεί την ακρίβεια…υπάρχουν τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη, υπάρχουν όμως και οι νοικοκύρηδες….». Δηλαδή χώρισε το κοινωνικό σώμα σε “κακομοίρηδες” και “νοικοκυραίους”! Και σαν να μην μπορεί κάποιος που διαμαρτύρεται να είναι και “νοικοκυραίος”. Με άλλα λόγια, όποιος έχει τακτοποιημένα τα οικονομικά του (τι άλλο σημαίνει “νοικοκύρης”) δεν ενδιαφέρεται για το τι γίνεται γύρω του.

Προκλητικές δηλώσεις…

Τέλος, δημοσιογράφος (σημ. Δευτέρα ανακοινώθηκε η απομάκρυνση του από τον τηλεοπτικό σταθμό που εργάζονταν) σε τηλεοπτική εκπομπή αμφισβήτησε το θάνατο της Εριέττας Μόλχο στα Τέμπη, επειδή δε βρέθηκαν ίχνη της: «Πώς γίνεται αυτό; Μήπως δεν ήταν στο τρένο; Θα σας θυμίσω ότι παλαιότερα έχουμε ακούσει για αγνοούμενους στην εισβολή στο Πολυτεχνείο, που δεν υπήρχαν» (!!). Αυτό, πέραν του προσβλητικού, αντί ως δημοσιογράφος να αναρωτηθεί και ερευνήσει το βασικό: Γιατί, αλήθεια, δε βρέθηκαν ίχνη;

Οι περισσότεροι εξ αυτών τουλάχιστον ανασκεύασαν ή /και ζήτησαν συγγνώμη μετά τις αντιδράσεις. Όμως αυτό λίγη σημασία έχει τελικά, διότι έγινε για πολιτικούς λόγους και όχι επειδή άλλαξαν γνώμη. Το ερώτημα είναι αν αυτές οι δηλώσεις είναι προϊόν σύγχυσης, αποξένωσης από την πραγματικότητα ή αλαζονείας της εξουσίας.

Μάλλον πρόκειται για συνδυασμό αυτών. Οι πολιτικοί δεν υπάρχουν όμως για να μας συμβουλεύουν άκοπα όταν δυσκολευόμαστε, ούτε για να διχάζουν την κοινωνία. Υπάρχουν και ψηφίζονται για να προτείνουν και να υλοποιούν λύσεις που επιλέγονται. Από αυτό κρίνονται. Ή μάλλον θα έπρεπε να κρίνονται, δεδομένου ότι σε πλείστες περιπτώσεις ό,τι και να κάνουν επιβραβεύονται εκ νέου. Και οι δημοσιογράφοι των ιδιωτικών και κρατικών ΜΜΕ που υπηρετούν – δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό – το δημόσιο αγαθό της ενημέρωσης, δεν υπάρχουν για να κάνουν πολιτική, αλλά για να ερευνούν, ενημερώνουν και μεταφέρουν τις αγωνίες του κόσμου.

Τελικά, αυτό το φαινόμενο είναι ενδεικτικό, εκτός του χαμηλού επιπέδου των εκπροσώπων, παρακμής της πολιτικής και δημόσιας ζωής. Εκπροσώπηση και αποξένωση από την κοινωνία δε συνάδουν.

«Η διεύρυνσης της Ένωσης μας είναι γεωπολιτική αναγκαιότητα», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, συμπληρώνοντας ότι «οι χώρες που προσδοκούν τη διεύρυνση προωθούν τις μεταρρυθμίσεις και η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να τις υποδεχτεί». Η αρμόδια Επίτροπος για τη Διεύρυνση Μάρτα Κος, σε πρόσφατες δηλώσεις της, εξήγησε τις σχετικές προτεινόμενες αλλαγές στον μηχανισμό διεύρυνσης που έχει προετοιμάσει η Κομισιόν προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – συνεδριάζει στις 15 και 16 του τρέχοντος.

Οι προτάσεις αυτές διευκολύνουν τη διαδικασία ένταξης των τεσσάρων νέων μελών με εκπτώσεις στα κριτήρια της Κοπεγχάγης και παραβλέπουν την προσαρμογής τους στο acquis, το κεκτημένο δηλαδή της Ένωσης, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η γεωπολιτική σκοπιμότητα (πρωτίστως, με την ένταξη της Ουκρανίας).

Πρόκειται για σταδιακή ένταξη δύο ταχυτήτων στην Ένωση, παρά τις όποιες διπλωματικές διατυπώσεις για να τηρούνται τα προσχήματα. Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα μαζί με τον Σέρβο (πρώην) πρόεδρο Αλεξάντερ Βούτσιτς, είχαν συνυπογράψει την άνοιξη κοινό άρθρο στην έγκυρη γερμανική εφημερίδα FAZ όπου – κατά παραγγελία της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών – όχι απλά αποδέχονταν την διευθέτηση για την παράκαμψη των βέτο τυχόν επιφυλάξεων και αντιρρήσεων κρατών-μελών προς κάθε νέο υποψήφιο, αλλά σχεδόν αναλάμβαναν το βάρος της πρότασης.

Προφανώς και επωφελούνται οι αυταρχικοί ηγέτες των πρώην κομμουνιστικών χωρών από τον οπορτουνισμό των Βρυξελλών, καθώς αντί να προσαρμοστούν στα κριτήρια διεύρυνσης αυτοί που επιδιώξουν την Ένταξη, προσαρμόζεται ο “προθάλαμος”! Έτσι θα συμπεριληφθούν τουλάχιστον ως “προσωρινά” μέλη, με πάντως πλούσια οικονομικά οφέλη.

Διεύρυνση με κατάργηση του βέτο

Με βάση το μηχανισμό που παρουσίασε η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος – προς διαβούλευση και μάλλον έγκριση στην Σύνοδο της 16ης Οκτωβρίου – δημιουργείται ένας “προθάλαμος” υποδοχής τεσσάρων νέων μελών: Ουκρανίας, Μολδαβίας, Αλβανίας και Μαυροβουνίου. Η Σερβία, παρόλο που έχει το πιο ουσιαστικό ειδικό βάρος στα Δυτικά Βαλκάνια και οικονομικούς δείκτες που συγκλίνουν με την ΕΕ, εξαιρείται καταχρηστικά, λόγω της παρέκκλισής της στην εξωτερική πολιτική και στις διεθνείς σχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πρόσφατη περιοδεία της σε βαλκανικές πρωτεύουσες, η πρόεδρος της Κομισιόν δεν συμπεριέλαβε το Βελιγράδι.

Με σκοπό να καμφθούν αντιρρήσεις των κρατών-μελών της Ένωσης, ουσιαστικά καταργείται η λήψη αποφάσεων δια ομοφωνίας – γνωστό ως δικαίωμα βέτο – και αντ’ αυτού υιοθετείται η διαδικασία της πλειοψηφίας, τουλάχιστον 15 μελών. Κατά συνέπεια δεν δύναται να επαναληφθούν, όπως ισχυρίζονται οι αρμόδιοι Κομισάριοι, φαινόμενα όπως της Βουλγαρίας έναντι των Σκοπίων, της Ουγγαρίας έναντι της Ουκρανίας, ή της Κροατίας έναντι του Μαυροβουνίου. Πάντως, η Βουδαπέστη ήρε ήδη την αντίθεσή της για το Κίεβο.

Σε ό,τι δε σχετίζεται με τα υφιστάμενα προβλήματα Αθηνών και Τιράνων για ζητήματα επί των θαλασσίων ζωνών – και ειδικά για το καθεστώς της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας και την σύγχρονη κατοχύρωση θεσμών που αφορούν την Ορθόδοξη Εκκλησία – παρουσιάζουν ενδιαφέρον οι εξελίξεις τροποποίησης του νομικού μηχανισμού διεύρυνσης. Ουσιαστικά ακυρώνεται ο ισχυρισμός ότι ο δρόμος της Αλβανίας για την ΕΕ περνά από την Αθήνα! «Η σταδιακή ενσωμάτωση δεν σημαίνει αντικατάσταση της πλήρους Ένταξης: Στην ουσία πρόκειται για επιταχυντή της διεύρυνσης…» δήλωσε αποκαλυπτικά η Σλοβένα Κος.

“Σκόντο” στις αρχές της διεύρυνσης

Το τροποποιημένο θεσμικό πλαίσιο, όπως μέχρι στιγμής προτείνεται, είναι αποκαλυπτικό ως προς τον επιδιωκόμενο τελικό του στόχο: Θέτει ως προτεραιότητα την ευθυγράμμιση και άμεση συμμετοχή των επίδοξων νέων μελών στους «αμυντικού χαρακτήρα μηχανισμούς υπό την ΕΕ: SAFE και EDIP». Η Ουκρανία σχεδόν φωτογραφίζεται και ενδεχομένως η Αλβανία και το Μαυροβούνιο, ώστε μαζί με την Κροατία να λειτουργήσουν αντισταθμιστικά, εάν η Σερβία δεν αποδεσμευτεί από τη Ρωσία και την Κίνα.

Η ΕΕ λειτουργώντας πολιτικά ως επέκταση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, επιδιώκει να υλοποιήσει σχεδιασμούς που θα βγάλουν τα Δυτικά Βαλκάνια, την Ουκρανία και τη Μολδαβία από την “γκρίζα ζώνη” του ανταγωνισμού δυτικών, ρωσικών και κινεζικών συμφερόντων. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο και παραβλέπει εμφανώς ιστορικές-κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις, για μια διεύρυνση που βολεύει γεωπολιτικά. Οι Βρυξέλλες φαίνεται να μην διαθέτουν κάτι πιο προσοδοφόρο, από το να αναθεωρήσουν βασικές τους συμβάσεις, όπως αυτήν της Κάρτας της Κοπεγχάγης 2003 για την διεύρυνση.

Τελικώς οι Βρυξέλλες προτιμούν τον συμβιβασμό, με εκπτώσεις στο βωμό της γεωπολιτικής συγκυρίας, αντί έχουν ως προτεραιότητα  την λειτουργική δημοκρατία, το κράτος δικαίου και εν τέλει την θεσμοθέτηση διακριτών εξουσιών…

Ο πληθωρισμός, ο οποίος επηρεάζεται από έναν μεγαλύτερο του αρχικά αναμενόμενου αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις τιμές ενέργειας, προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,2% σε μέσα επίπεδα του 2026 από 2,9% το 2025, για να υποχωρήσει στο 3,6% το 2027. Και για τα δύο χρόνια αναμένεται να είναι υψηλότερος από την Ευρωζώνη (3,1% και 2,8%, αντίστοιχα).

Λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας, το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να αυξηθεί από 5,7% του ΑΕΠ πέρυσι, στο 6,5% φέτος, για να μειωθεί στο 5,9% το 2027. Το πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ που κατέγραψε η Ευρωζώνη στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της, αναμένεται να μειωθεί από 1,7% του ΑΕΠ πέρυσι, στο 1,2% το 2026 και να αυξηθεί ελαφρά στο 1,3% το 2027.

Οι προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία

Για την παγκόσμια οικονομία, το ΔΝΤ τονίζει ότι η ανθεκτικότητά της απέναντι στα συνεχόμενα σοκ των τελευταίων επτά ετών – από τον κορονοϊό και τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή με τις απότομες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και άλλων εμπορευμάτων έως τις σημαντικές αλλαγές στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις – έχει φτάσει στα όρια της. Και αυτό καθώς οι συνεχόμενες κρίσεις εξάντλησαν τα δημοσιονομικά περιθώρια και αύξησαν σε μη βιώσιμο επίπεδο το δημόσιο χρέος πολλών χωρών, μεταξύ των οποίων και μεγάλων αναπτυγμένων οικονομιών, εν μέσω μάλιστα σημαντικής ανόδου του κόστους δανεισμού. Η αποκατάσταση του δημοσιονομικού χώρου για τις χώρες αυτές είναι απαραίτητη, προειδοποιεί το Ταμείο.

Έως τώρα, η παγκόσμια οικονομία άντεξε στις κρίσεις, χάρη σε μέτρα που λήφθηκαν για την ενεργειακή κρίση και το επενδυτικό μπουμ στην τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ). Η ανθεκτικότητα αντανακλάται στις προβλέψεις του Ταμείου για αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 3,1% φέτος και 3,4% το 2027. Ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,7% φέτος, αντανακλώντας κυρίως υψηλότερες τιμές εμπορευμάτων, για να υποχωρήσει στο 4,1% το 2027.

Ωστόσο, ο παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης συγκαλύπτει μεγάλες διαφορές μεταξύ των επιμέρους χωρών. «Γενικότερα, η ανθεκτικότητα δεν ήταν ομοιόμορφη, παρουσιάζοντας μεγάλες διαφοροποιήσεις, ανάλογα με την έκθεση των χωρών στον πόλεμο και την εκτίναξη της τεχνητής νοημοσύνης και προκαλώντας διαφορετικά αποτελέσματα», σημειώνει το Ταμείο. Επιπλέον, αναφέρει ότι οι κίνδυνοι είναι καθοδικοί και ότι οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για την ανάπτυξη παραμένουν υποτονικές με βάση τα ιστορικά πρότυπα και ανομοιόμορφες μεταξύ των χωρών, αντανακλώντας εν μέρει διάφορους βαθμούς ετοιμότητας για την ΑΙ και ευρωστίας του ενεργειακού μείγματος.

«Η όποια στήριξη για την ελάφρυνση του αντίκτυπου των υψηλότερων τιμών ενέργειας και τροφίμων πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη, να μην προκαλεί στρεβλώσεις και να μην υπονομεύει τους στόχους δημοσιονομικής βιωσιμότητας», σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Πράγματι, υπό την πίεση των οριζόντιων προκλήσεων της ραγδαίας εξέλιξης της ψηφιακής τεχνολογίας/Τεχνητής Νοημοσύνης, της επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης, του δημογραφικού μαρασμού των δυτικών κοινωνιών, της διόγκωσης των πληθυσμιακών μετακινήσεων, της όξυνσης των ανισοτήτων και της διάβρωσης των πλουραλιστικών δημοκρατιών, ο κόσμος βιώνει μια πύκνωση του ιστορικού χρόνου με τις παραδοσιακές και υβριδικές απειλές της διεθνούς ασφάλειας να πολλαπλασιάζονται. Βαρόμετρο των σύνθετων εξελίξεων αποτελούν οι διαιωνιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και το Ιράν/Περσικό, από την έκβαση των οποίων θα σηματοδοτηθεί εν πολλοίς και  η φυσιογνωμία του νέου διεθνούς συστήματος.

Προσώρας, οι προοπτικές ενός γρήγορου τερματισμού των εχθροπραξιών στις δύο περιοχές είναι ελάχιστες. Η μεν Ουκρανία επιδεικνύει εξαιρετική ανθεκτικότητα έναντι της εισβολής της Ρωσίας, χάριν της σταθερής ευρωπαϊκής υποστήριξης, καθ’ όν χρόνο οι επιλογές Τραμπ εναλλάσσονται μεταξύ του νέου δόγματος προώθησης των αμερικανικών συμφερόντων/συναλλακτικών συνεργασιών με τους διεθνείς πόλους ισχύος, την Ρωσία εν προκειμένω, και της εξακολούθησης παροχής βοήθειας στην Ουκρανία, κυρίως στον κρίσιμο τομέα των πληροφοριών.

Το δε Ιράν παραμένει υπολογίσιμος περιφερειακός παίκτης, επιτυγχάνοντας εσωτερική συσπείρωση και διακριτική έξωθεν υποβοήθησή του από τις μεγάλες δυνάμεις της Κίνας και της Ρωσίας, οι οποίες προσβλέπουν στην ενίσχυση της Ευρασιατικής τους επιρροής στο βαθμό που ακυρώνονται οι αμερικανο-ισραηλινοί στρατηγικοί στόχοι της εξουδετέρωσης του ιρανικού πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος, της ανατροπής του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης και της εκμηδένισης των αντιπροσώπων του. Επιπροσθέτως, το Ουκρανικό προσλαμβάνει επικίνδυνη τροπή με την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης Ευρώπης-Ρωσίας και την επιδίωξη εκάστης πλευράς για στρατηγική επικράτηση επί της άλλης.

Παράλληλα, ο έλεγχος των κρίσιμων για τη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων Στενών του Ορμούζ, αναδεικνύεται σε υπερόπλο του Ιράν, ιδιαίτερα μετά την προκαταρκτική/ατελή συμφωνία ειρήνευσης (του περασμένου Ιουνίου), οδηγώντας σε στρατηγική παλινωδία τον Αμερικανό Πρόεδρο ανάμεσα στη συνέχιση των επιθέσεων (πιθανώς μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου) και την εστίαση στον «οικονομικό στραγγαλισμό» διά του εντεινόμενου ναυτικού αποκλεισμού λιμένων του Ιράν.

Μόνο που το τελευταίο, σε συνδυασμό με την υπολειτουργία του εναλλακτικού αγωγού «Ανατολής-Δύσης» μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα – αναλόγως των επιθετικών διαθέσεων των Χούθι – προκαλεί δραματική απομείωση των ενεργειακών αποθεμάτων/νέο γύρο ενεργειακής και ευρύτερης διεθνούς οικονομικής κρίσης.

Ρευστότητα στην Ανατολική Μεσόγειο 

Τα  δημιουργηθέντα κενά στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας της Μέσης Ανατολής (αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων, ιρανικά πλήγματα αμερικανικών βάσεων), ρευστοποιούν τα υφιστάμενα σχήματα συμμαχιών και συνεργασιών, πρωτίστως τις Συμφωνίες Αβραάμ, με την αποστασιοποίηση της Σαουδικής Αραβίας και την ισχυροποίηση της στρατηγικής σύμπλευσης Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (στο εξής ΗΑΕ)-Ισραήλ.

Συγχρόνως, ευνοούν τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες μεσαίων χωρών, όπως η Τουρκία, η οποία, έχοντας υπερκτείνει την παρουσία της σε Ασία και Αφρική (Συρία, Ιράκ, Ν. Καύκασο, Κεντρική Ασία, Σουδάν, Σομαλία…), καθώς και τη θέση της στο χάρτη των διασυνδέσεων (Μεσαίος Διάδρομος από Κίνα-Καζακστάν προς Αζερμπαϊτζάν-Τουρκία), επιδιώκει σχετική αυτονόμησή της από το ευρωατλαντικό στρατόπεδο και αναβάθμιση του περιφερειακού της ρόλου έναντι του αποδυναμωμένου Ιράν και μέσω οξείας αντιπαράθεσης με το Ισραήλ. Προς τούτο, επιχειρεί την περαιτέρω σύγκλιση των συμφερόντων της με το Ριάντ και την Ντόχα, αλλά και συνάπτει τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας με την «πυρηνική» δύναμη του Πακιστάν και την «ενεργειακή» της Σαουδικής Αραβίας.

Ωστόσο, πέραν των ελλιπών θεσμικών προνοιών της Συμφωνίας περί ενδεχόμενης ενεργοποίησης αμοιβαίας συνδρομής (κατά τα άλλα προβληθείσα ως «ΝΑΤΟ της Μέσης Ανατολής»), η φιλοδοξία της Τουρκίας όπως ηγηθεί του μουσουλμανικού κόσμου προσκρούει σε ανάλογες επιθυμίες μεγάλων αραβικών χωρών, όπως της ίδιας της Σαουδικής Αραβίας και προπαντός της Αιγύπτου, η οποία, σεβόμενη την ιστορική της ουδετερότητα, διατηρεί απόσταση ασφαλείας και από τη Συμφωνία της Μέκκας.

Επιπλέον, οι νεοθωμανικοί οραματισμοί ενοχλούν ευλόγως τους ισχυρούς παίκτες στην Ευρασιατική σκακιέρα (Ρωσία, ΗΠΑ – χωρίς να υποτιμάται/υπερτονίζεται η προσωπική χημεία Τραμπ-Ερντογάν – Κίνα, Ινδία), ενώ υπονομεύονται και από την εσωτερική ευαλωτότητα της Τουρκίας, που συνοψίζεται στη δυσμενή οικονομική κατάσταση/δυτική εξάρτηση (παρά τις όποιες πληθυσμιακές και αναπτυξιακές δυναμικές της), τις σημαντικές αδυναμίες της αεράμυνας (παρά το επικαλούμενο μέγεθος της στρατιωτικής δύναμης και της αμυντικής βιομηχανίας της), τις δυσλειτουργίες των θεσμών με υποχώρηση της δημοκρατίας και τον κοινωνικό κατακερματισμό.

Τουρκικός Αναθεωρητισμός και ΕΕ

Προς δυσμάς δε, οι επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας, συναντούν το ανερχόμενο ενεργειακό και γεωπολιτικό δυναμικό της Ελλάδας-Κύπρου, όπως αυτό ανατάσσεται με τις διμερείς στρατηγικές συνεργασίες της Ελλάδας (κυρίως με ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτο, ΗΑΕ), τα ευρύτερα τριμερή (με την Κύπρο) σχήματα συνεργασίας, το διάδρομο IMEC, αλλά και τις σημαντικές προϋποθέσεις ευρωπαϊκής/διεθνούς νομιμότητας για την αμφίπλευρα αναγκαία Ευρω-Τουρκική συνεργασία (χωρίς βεβαίως να παραβλέπονται οι ενδοευρωπαικές διαφοροποιήσεις, πρωτίστως ως προς τη συμμετοχή της γείτονος στην υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή κοινή άμυνα, αναλόγως των οικονομικών συμφερόντων/επιπέδου διμερών αμυντικών συνεργασιών με κράτη μέλη της ΕΕ). Είναι ακριβώς το ανταγωνιστικό περιβάλλον των αναδιατασσόμενων συνεργασιών και αντιπαλοτήτων, το οποίο προσπαθεί να εκμεταλλευθεί η Τουρκία και να επιβάλει την αναθεωρητική της ατζέντα και εναντίον της χώρας μας.

Ιδιαιτέρα οι τελευταίες παράνομες επιδιώξεις της, με την απόφαση δημιουργίας δύο θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και περί το Καστελόριζο (σε συνέχεια της κατάθεσης του ελληνικού Θαλασσίου Χωροταξικού Σχεδιασμού, εκτεινόμενου μέχρι τα δυνητικά όρια ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας της χώρας, κατ’ εφαρμογή ευρωπαϊκής Οδηγίας και βάσει του Δικαίου της Θάλασσας/UNCLOS) και – πολλώ μάλλον – το κυοφορούμενο νομοθέτημα μιας μεγαλεπήβολης Γαλάζιας Πατρίδας, επιβεβαιώνουν το παγίως υφέρπον γεωπολιτικό δόγμα οικειοποίησης ελληνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων ανατολικά του 25^ου Μεσημβρινού, συμπεριλαμβανομένης της αμφισβήτησης κάθε έννοιας θαλάσσιας κυριαρχίας/κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας (την οποία – υπενθυμίζεται – δεν αναγνωρίζει και ως κράτη μέλη της ΕΕ).

Η πρόκληση για την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ

Μπροστά στην κλιμακούμενη εξ ανατολών υπαρξιακή απειλή, η Ελλάδα οφείλει να αντιδράσει ενεργά, με αποφασιστική και συστηματική άσκηση των καθόλα νόμιμων επιλογών της στα οικεία πεδία και διεθνή φόρα, ενισχύοντας, παράλληλα, πολυεπίπεδες περιφερειακές συνεργασίες και παρουσία: Από την ετοιμότητα των αποτρεπτικών δυνατοτήτων της «σκληρής», αλλά και της πλούσιας «ήπιας», ισχύος της, τις μονομερείς της ενέργειες (ανυποχώρητη στάση στο δικαίωμα πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI με Κύπρο-Ισραήλ, κλείσιμο κόλπων/χάραξη ευθειών γραμμών βάσης και επαναξιολόγηση των περιοχών/χρόνου επέκτασης των χωρικών υδάτων και της σκοπιμότητας ανακήρυξης ΑΟΖ σε μη οριοθετημένες περιοχές), έως τη διεθνοποίηση/ευρωπαικοποίηση των παρανομιών της γείτονος, καθιστάμενη, στην πράξη, όχι μόνο πάροχος αλλά και αξιόπιστος ρυθμιστής της περιφερειακής ασφάλειας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, μπορούν να συμβάλουν η τρέχουσα Ελληνική Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (εκκινώντας ορθώς από το παγκόσμιο ζήτημα της ασφάλειας και ελευθερίας των θαλασσών, αλλά και αναδεικνύοντας μεθοδευμένα τις πηγές αστάθειας στην ευαίσθητη Ανατολική Μεσόγειο), προπαντός, όμως, η δυνάμει μεγαλύτερης επιρροής Ελληνική Προεδρία στην ΕΕ, κατά το εξάμηνο 2027.

Βεβαίως, ως εκ της φύσεως του θεσμού, η Προεδρία στην ΕΕ δεν προσφέρεται για «εθνικοποίηση» της ατζέντας της, ωστόσο μπορεί να αποτελέσει μια μοναδική ευκαιρία συγκροτημένης προσπάθειας πρόσδεσης των ελληνικών επιδιώξεων της χώρας στα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα και προτεραιότητες (οι οποίες σκιαγραφούνται και στο θεσμικό προγραμματισμό του «τρίο» των διαδοχικών Προεδριών Ιρλανδίας-Λιθουανίας-Ελλάδας).

Ειδικότερα, το ελληνικό αποτύπωμα μπορεί να αποδειχθεί ισχυρό και επωφελές για το εθνικό συμφέρον σε μια εποχή που η ΕΕ επιζητεί προσδιορισμό στρατηγικής αυτονομίας/γεωπολιτικής δυνατότητας, στο πλαίσιο ανασυγκρότησης της ευρωατλαντικής συμμαχίας, προτεραιοποιώντας την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή/ψηφιακή ασφάλεια και μετάβαση, τη διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια, την κοινή άμυνα και την ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια. Ενώ, στο ίδιο πλαίσιο, δρομολογεί και την επαναδιατύπωση της Ευρω-Τουρκικής εταιρικής σχέσης, με άξονες την επικαιροποίηση της Τελωνιακής Ενωσης+ των δύο μερών και την (περιπλοκότερη) συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Το προηγούμενο της “Ατζέντας της Θεσσαλονίκης”

Κατά το προηγούμενο της “Ατζέντας της Θεσσαλονίκης”, που υιοθετήθηκε επί Ελληνικής Προεδρίας (Ιούνιος 2003) και αποτέλεσε σταθμό για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, η προσεχής Προεδρία θα ήταν σκόπιμο να αναδείξει την Ανατολική Μεσόγειο σε κεντρικό πυλώνα διασύνδεσης της ΕΕ με την ΝΑ Ευρώπη και την Μέση Ανατολή-Βόρεια Αφρική (ΜΕΝΑ).

Προς τούτο, παράλληλα με τη μέριμνα για την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, προτείνεται η επεξεργασία ολοκληρωμένης στοιχειοθέτησης ενός τύπου «Συμφώνου Ασφάλειας και Ανθεκτικότητας για την Ανατολική Μεσόγειο» (το οποίο θα απαντούσε, κατά τρόπο άρτιο, και στη μονομερή  τουρκική απαίτηση περί «σύμφωνης γνώμης» της επί «οιοδήποτε ενεργειακού project» στην περιοχή, αλλά και στην υποκρυπτόμενων προθέσεών της πρόταση διοργάνωσης σχετικής Διάσκεψης).

Η σχετική συνεργασία μεταξύ ευρωπαίων και τρίτων μεσογειακών εταίρων θα μπορούσε να καλύψει ουσιαστικότερα στους τομείς της ενεργειακής και κλιματικής ασφάλειας, της στήριξης κρίσιμων υποδομών και εφοδιαστικών αλυσίδων, της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών και  της περιφερειακής σταθερότητας.

Και αυτό στη βάση του συντονισμού, αλλά και εμπλουτισμού, των υφιστάμενων σημαντικών μέσων και εργαλείων της ΕΕ, όπως τα υψηλού ελληνικού ενδιαφέροντος προγράμματα του REPowerEU (όπου εντάσσεται και ο Κάθετος Διάδρομος), της Ατζέντας Συνδεσιμότητας και του νέου πακέτου δικτύων ενέργειας και μεταφορών [όπου προτάσσονται και οι ηλεκτρικές συνδέσεις GSI (με Ισραήλ) και GREGY (με Αίγυπτο)], καθώς και άλλων σχετικών χρηματοδοτικών δυνατοτήτων της ευρύτερης Ευρω-Μεσογειακής συνεργασίας.

Οι καιροί ού μενετοί

Συγχρόνως, η σύνδεση με το σκέλος της περιφερειακής σταθερότητας, μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί με την εισαγωγή αυστηρών κριτηρίων συμμετοχής των ενδιαφερομένων τρίτων μεσογειακών εταίρων στους τόσο αναγκαίους για την αναπτυξιακή τους προοπτική οικείους πόρους.

Εν προκειμένω, ως προϋπόθεση συμμετοχής, θα μπορούσε να τεθεί ο σεβασμός του κοινοτικού κεκτημένου και των ειδικότερων προνοιών της UNCLOS (ως εθιμικό πλέον Δίκαιο της Θάλασσας για όλες τις χώρες), αλλά και η παραπομπή των –ανεπίλυτων διμερώς- διαφορών οριοθετησης θαλασσίων ζωνών στη διεθνή δικαιοσύνη, με πρόσθετη πρόβλεψη τη διακοπή της συνεργασίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσης (αρχή αναστρεψιμότητας) και της επιβολής αυστηρών κυρώσεων για ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.

Μεταξύ δε των αρμοδίων ευρωπαϊκών θεσμών για την υιοθέτηση του εγχειρήματος, προκρίνεται η κατ’ εξοχήν γεωπολιτικού χαρακτήρα Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (των 27 κ-μ + 21 τρίτων εταίρων, υπό τη συμπροεδρία του Έλληνα Πρωθυπουργού και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου), με προηγούμενο συντονισμό των κ-μ στο πλαίσιο του σχήματος Med-9.

Συμπερασματικά, καθότι οι καιροί ού μενετοί, η εκμετάλλευση κάθε συγκριτικού πλεονεκτήματος της χώρας συνιστά εθνική επιταγή. Εν προκειμένω, η εκπόνηση ανάλογου στρατηγικού σχεδίου για την Ανατολική Μεσόγειο, με την κατάλληλη οργανωτική προετοιμασία και τη μεθοδική υποστήριξη του πολιτικοδιοικητικού συστήματος, θα αναδείκνυε, αφενός, την ευρωπαϊκή υπευθυνότητα της χώρας, αφετέρου, την ορθή αξιοποίηση του ευρωπαϊκού παράγοντα στην αντιμετώπιση καίριων ζητημάτων της, προσθέτοντας κύρος στην προσπάθεια ισχυροποίησης του Εθνικού μας Πυλώνα περιφερειακής σταθερότητας, αλλά και του ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας Δύσης-Ανατολής.