Οι κατηγορίες δημιουργούν πιο καθαρή πρώτη εικόνα

Η πρώτη εικόνα ενός lobby έχει μεγάλη σημασία. Αν όλα τα παιχνίδια εμφανίζονται σε μία ενιαία λίστα, ο χρήστης πρέπει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο για να καταλάβει τι υπάρχει διαθέσιμο. Οι κατηγορίες μειώνουν αυτή την αίσθηση φόρτου, επειδή χωρίζουν το περιεχόμενο σε πιο λογικά τμήματα.

Τα slots συνήθως χρειάζονται ξεχωριστή θέση, καθώς αποτελούν μεγάλο μέρος πολλών casino βιβλιοθηκών. Τα επιτραπέζια παιχνίδια, όπως roulette, blackjack και baccarat, εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες και πρέπει να αναγνωρίζονται εύκολα. Οι live casino τίτλοι έχουν επίσης διαφορετικό ρυθμό και παρουσίαση, οπότε η ξεχωριστή τους προβολή κάνει το lobby πιο ευανάγνωστο.

Για το casoola casino, ένας τέτοιος διαχωρισμός βοηθά την πλατφόρμα να μοιάζει λιγότερο χαοτική. Ο στόχος δεν είναι να κατευθυνθεί ο χρήστης προς ένα συγκεκριμένο παιχνίδι, αλλά να μπορεί να κατανοήσει γρήγορα τη δομή της σελίδας.

Οι ετικέτες εξηγούν τις διαφορές ανάμεσα στα παιχνίδια

Οι κατηγορίες λειτουργούν καλύτερα όταν οι ετικέτες είναι απλές. Όροι όπως slots, live casino, επιτραπέζια παιχνίδια, νέα παιχνίδια ή δημοφιλείς τίτλοι δίνουν άμεσο πλαίσιο. Έτσι ο χρήστης δεν χρειάζεται να ανοίγει πολλά παιχνίδια μόνο για να καταλάβει σε ποια κατηγορία ανήκουν.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στα slots, όπου πολλές μικρογραφίες μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους. Δύο παιχνίδια μπορεί να έχουν έντονα χρώματα ή παρόμοιο θέμα, αλλά να βασίζονται σε διαφορετικούς μηχανισμούς, όπως free spins, cascading reels ή multipliers. Οι σωστές ετικέτες κάνουν αυτές τις διαφορές πιο εύκολες στην ανάγνωση.

Μια πλατφόρμα όπως το casoola casino μπορεί να αξιοποιεί τέτοιες ετικέτες για να μειώνει την αβεβαιότητα. Όταν κάθε ενότητα έχει ξεκάθαρο όνομα, η περιήγηση γίνεται πιο ουδέτερη, πιο ενημερωτική και λιγότερο κουραστική.

Η δομημένη περιήγηση βοηθά ιδιαίτερα στο κινητό

Η οργάνωση του lobby γίνεται ακόμη πιο σημαντική στις οθόνες κινητών. Σε μικρότερη οθόνη υπάρχει λιγότερος χώρος για μεγάλα μενού, φίλτρα και πολλές σειρές παιχνιδιών. Αν η δομή δεν είναι καθαρή, ο χρήστης μπορεί να χρειαστεί συνεχές scroll για να βρει βασικές επιλογές.

Ένα mobile friendly lobby χρειάζεται ευδιάκριτα κουμπιά, καθαρές αποστάσεις και εύκολη πρόσβαση στις βασικές κατηγορίες. Η αναζήτηση, τα φίλτρα παρόχων και οι πρόσφατα προβληθέντες τίτλοι μπορούν επίσης να κάνουν την περιήγηση πιο πρακτική.

Σε αυτό το επίπεδο, το casoola casino δείχνει γιατί η οργάνωση δεν είναι απλώς θέμα εμφάνισης. Είναι τρόπος να παρουσιαστεί μεγάλο περιεχόμενο χωρίς να χαθεί η σαφήνεια. Όταν κατηγορίες, ετικέτες και mobile διάταξη λειτουργούν μαζί, το lobby γίνεται πιο εύκολο στην κατανόηση.

Με αφορμή τις εξελίξεις σχετικά με το φάσμα συχνοτήτων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup πρότεινε κεντρικό ευρωπαϊκό συντονισμό στις δημοπρασίες. Συνδέοντας ευθέως τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές με την παραγωγικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δημιουργία νέας οικονομικής αξίας, υποστήριξε ότι η Ευρώπη μπορεί να απελευθερώσει σημαντικές επενδύσεις και να στηρίξει ένα ενιαίο οικοσύστημα τεχνολογίας, αντί να λειτουργεί με 27 διαφορετικά συστήματα δημοπράτησης.

Όπως ανέφερε, «καθώς προετοιμαζόμαστε για τη διάθεση των συχνοτήτων του 6G και, σταδιακά, για την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών του 5G, έχουμε την ευκαιρία να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε ένα από τα πολυτιμότερα κοινά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης».

Επικαλούμενος το παράδειγμα της χώρας μας, πρότεινε τα έσοδα αυτά, ή ένα σημαντικό μέρος τους, να ενταχθούν ως πόρος για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, αλλά παράλληλα να διατεθεί και το 25% -όπως στην ελληνική περίπτωση- για τη δημιουργία ενός Ταμείου για ανάπτυξη της τεχνολογίας 5G και 6G.

Συγκεκριμένα ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι το φάσμα των τηλεπικοινωνιών αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης και η βάση για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης μεταποίησης, της αυτόνομης κινητικότητας, των δορυφορικών συνδέσεων, των ασφαλών επικοινωνιών και των αμυντικών δυνατοτήτων της επόμενης γενιάς.

«Κι όμως, εξακολουθούμε να το διαχειριζόμαστε μέσω 27 διαφορετικών συστημάτων δημοπράτησης. Το καθένα με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, διαφορετικούς όρους αδειοδότησης, διαφορετικά επενδυτικά κίνητρα και 27 διαφορετικές ρυθμιστικές αρχές» υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης.

«Το αποτέλεσμα είναι ο κατακερματισμός. Και ακριβώς σε αυτόν τον τομέα το κόστος της χαμένης ευκαιρίας είναι τεράστιο» όπως ανέφερε, συμπληρώνοντας ότι «διαθέτουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στις υποδομές -οι οποίοι είναι ουσιαστικά παγκόσμιοι πρωταθλητές- και θα μπορούσαμε να έχουμε δημιουργήσει γύρω τους ευρύτερα και ακόμη ισχυρότερα οικοσυστήματα».

Συνδέοντας τη συζήτηση αυτή με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, υπογράμμισε ότι το κόστος ευκαιρίας από την ανάπτυξη των δικτύων σε αυτόν τον τομέα είναι εξαιρετικά μεγάλο. «Φανταστείτε μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών να συναλλάσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες με μία μόνο ρυθμιστική αρχή. Και φανταστείτε την ίδια εταιρεία να πρέπει να συναλλάσσεται με 27 διαφορετικές στην Ευρώπη. Το 5G αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα, όπως στρατηγικό πλεονέκτημα θα αποτελέσει και το 6G, καθώς προχωρούμε στη μετάβαση προς αυτό», επεσήμανε.

«Φορώντας το καπέλο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, έθεσε στο επίκεντρο το ελληνικό παράδειγμα: «Το 2020 προχωρήσαμε σε μια δημοπρασία για την ανάπτυξη των τεχνολογιών 5G. Δεν σχεδιάστηκε με στόχο τη μεγιστοποίηση των δημοσίων εσόδων. Στόχος μας ήταν η ταχεία ανάπτυξη του δικτύου. Παράλληλα, διαθέσαμε το 25% των εσόδων της δημοπρασίας για τη δημιουργία ενός ταμείου, το οποίο επενδύει στο οικοσύστημα του 5G και στις εφαρμογές του. Γιατί; Γιατί αντιληφθήκαμε ότι η αξία του 5G δεν θα προέλθει από την ίδια την υποδομή. Θα προέλθει από το οικοσύστημα που θα αναπτυχθεί γύρω από αυτήν».

Ωστόσο, όπως εξήγησε, «το πρόβλημα με αυτή την ιδέα είναι ότι εφαρμόζεται σε ένα μόνο κράτος-μέλος και όχι στο σύνολο των 27 κρατών-μελών. Δεν υπάρχει συγχρονισμός στις δημοπρασίες εκχώρησης του φάσματος συχνοτήτων. Αν η διαδικασία αυτή γινόταν κεντρικά, έστω και μόνο για τις συγκεκριμένες συχνότητες, οι εταιρείες που επενδύουν στις υποδομές θα είχαν πολύ μεγαλύτερη προβλεψιμότητα».

Στη βάση αυτή, πρότεινε «να συγχρονίζαμε τις δημοπρασίες και να χρησιμοποιούσαμε τα έσοδα αυτά, ή ένα σημαντικό μέρος τους, ως έναν προβλέψιμο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, και παράλληλα να διαθέταμε το 25% που ανέφερα προηγουμένως στην ελληνική περίπτωση, για τη δημιουργία ενός ταμείου». Και συμπλήρωσε: «Ας φανταστούμε, για μια στιγμή, ότι διαθέταμε αυτούς τους πόρους στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ακόμη μεγαλύτερο ταμείο για επενδύσεις στις εφαρμογές του 6G και στις τεχνολογίες της επόμενης γενιάς. Αν το κάναμε αυτό, θα δημιουργούσαμε κάτι πολύ ευρύτερο από έναν απλώς νέο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Θα απελευθερώναμε τις δυνατότητες ενός τομέα στον οποίο η Ευρώπη διαθέτει παγκόσμιους τεχνολογικούς πρωταθλητές και θα δημιουργούσαμε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης γι’ αυτούς. Δεν θα επρόκειτο, για μια περίπτωση όπου το κέρδος του ενός θα ήταν η απώλεια του άλλου, αλλά για μια λύση από την οποία όλοι θα έβγαιναν κερδισμένοι».

«Εργαλείο» ο προϋπολογισμός

Στην ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ 2026, ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός να λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικής ικανότητας της Ένωσης και, τελικά, της ισχύος του ευρώ.

«Πώς μπορεί να υποστηρίξει ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός το ευρώ;», αναρωτήθηκε, επιλέγοντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τη λογική της κατανομής δαπανών, στη λογική της παραγωγής πόρων.

Όπως είπε, «το ευρώ δεν μπορεί να είναι ισχυρότερο από την οικονομία που το στηρίζει», δείχνοντας ότι η νομισματική ισχύς περνά πλέον μέσα από την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα. Αναφέρθηκε στην τεχνολογία, στην ενέργεια και στη γεωπολιτική ασφάλεια, ως τα νέα πεδία όπου κρίνεται η ευρωπαϊκή οικονομική θέση.

Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του στη λογική του «θετικού αθροίσματος». «Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να μετατοπίσουμε τη συζήτηση από μια λογική μηδενικού αθροίσματος δαπανών σε μια λογική θετικού αθροίσματος», είπε, εξηγώντας πως η Ευρώπη δεν πρέπει να εγκλωβιστεί σε μια μόνιμη μάχη ανακατανομής, αλλά να αναζητήσει νέες πηγές οικονομικής αξίας. Σε αυτό το σημείο παρέπεμψε στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα ‘Ανθρακα και Χάλυβα, στην ενιαία αγορά και στη σημερινή Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ως παραδείγματα ιστορικών τομών που δημιούργησαν κλίμακα και έσπασαν τον κατακερματισμό.

Στην ομιλία του δεν έλειψε η πολιτική και στρατηγική διάσταση. Όπως ανέφερε «η Ευρώπη δεν χρειάζεται να αντιγράψει τη Silicon Valley. Χρειάζεται να σταματήσει να εξάγει τις καλύτερες ιδέες της και να εισάγει πίσω την αξία που αυτές παράγουν».

Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η αποστροφή του για την τεχνολογική κυριαρχία. «Η τεχνολογική κυριαρχία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως συνώνυμο της τεχνολογικής αυτονομίας. Η αυτονομία είναι απλώς μία διάσταση της κυριαρχίας», ανέφερε, θέλοντας να δείξει ότι η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει μεγαλύτερη στρατηγική ισορροπία και επιρροή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι Γερμανοί εισαγγελείς υποστηρίζουν επιπλέον ότι, ως αξιωματικός του ουκρανικού στρατού το 2022, ο ίδιος και άλλοι στρατιωτικοί, «ενεργώντας για λογαριασμό κρατικών οργάνων της Ουκρανίας», ανέπτυξαν σχέδιο για την καταστροφή των αγωγών Nord Stream 1 και 2, με στόχο να σταματήσουν μόνιμα οι ρωσικές παραδόσεις φυσικού αερίου και να αποτραπεί η Μόσχα από το να χρησιμοποιεί τα ενεργειακά έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου της. Υπενθυμίζεται πως ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αρνηθεί ότι η κυβέρνησή του είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στο σαμποτάζ.

Η καταστροφή των Nord Stream

Έξι υποθαλάσσιες εκρήξεις τον Σεπτέμβριο του 2022 κατέστρεψαν τρεις από τους τέσσερις αγωγούς Nord Stream 1 και 2, που συνέδεαν τη Ρωσία με τη Γερμανία, πυροδοτώντας επί χρόνια ένα παιχνίδι αλληλοκατηγοριών για το ποιος βρισκόταν πίσω από μία από τις σημαντικότερες πράξεις σαμποτάζ στην Ευρώπη. Η Ρωσία, η Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν, σε διάφορες χρονικές στιγμές, κατηγορηθεί ή θεωρηθεί ύποπτες για εμπλοκή, με διαφορετικούς βαθμούς αποδεικτικών στοιχείων.

Μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το Βερολίνο κινήθηκε για να τερματίσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου. Οι Γερμανοί ερευνητές κατέληξαν αργότερα στο συμπέρασμα ότι το σαμποτάζ είχε σχεδιαστεί από ουκρανική ομάδα ήδη από το 2014, όπως είχαν αναφέρει προηγουμένως η WELT και το POLITICO.

Ο ρόλος του Σέρχι Κ.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο Σέρχι Κ. κυβερνούσε το ιστιοπλοϊκό σκάφος Andromeda, από το οποίο φέρεται να ξεκίνησε η επιχείρηση. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, εισήλθε στη Γερμανία μέσω Πολωνίας τον Σεπτέμβριο του 2022, χρησιμοποιώντας πλαστό ουκρανικό διαβατήριο, πριν μεταφέρει εκρηκτικά στρατιωτικού τύπου με το ιστιοπλοϊκό σε ύδατα κοντά στο δανικό νησί Μπόρνχολμ.

Γερμανοί ερευνητές είχαν δηλώσει στο παρελθόν ότι ίχνη των εκρηκτικών HMX και RDX εντοπίστηκαν πάνω στο σκάφος. Ο άνδρας συνελήφθη στη συνέχεια στην Ιταλία τον Αύγουστο του 2025, εκδόθηκε στη Γερμανία τρεις μήνες αργότερα και έκτοτε παραμένει προφυλακισμένος στο Αμβούργο.

Ο Σέρχι Κ. αρνείται τις κατηγορίες. Η απαγγελία κατηγοριών σε βάρος του σηματοδοτεί την πρώτη φορά που οι Γερμανοί εισαγγελείς φέρνουν επισήμως την υπόθεση του σαμποτάζ στον Nord Stream ενώπιον δικαστηρίου.

Αποκαλύψεις για τον μεγιστάνα

Την ίδια στιγμή, νέες διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση του Ουκρανού πολυεκατομμυριούχου Βαντίμ Ερμολάεφ, ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά το βράδυ της Δευτέρας (29/06) ύστερα από βομβιστική επίθεση στο Μονακό. Ο εκρηκτικός μηχανισμός είχε τοποθετηθεί μέσα σε σακίδιο και εξερράγη στην είσοδο της πολυκατοικίας που διέμενε. Από την έκρηξη τραυματίστηκαν επίσης η σύντροφός του και ο 13χρονος γιος του.

Ο Ουκρανός πολυεκατομμυριούχος που έχει τεθεί υπό κυρώσεις από τον Ζελένσκι, φαίνεται πως είχε εξελιχθεί σε «πονοκέφαλο» για το Κίεβο, όπως αποκάλυψε στη Nice-Matin ο πρώην πράκτορας των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών Κλοντ Μονικέ. Ο Μονικέ, πρώην αξιωματικός της γαλλικής υπηρεσίας πληροφοριών DGSE και συνιδρυτής του European Strategic Intelligence and Security Center, δήλωσε ότι ο Ερμολάεφ «σχεδίαζε τις τελευταίες εβδομάδες να κάνει παρουσίαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να αποκαλύψει τη διαφθορά στην Ουκρανία».

«Είναι πιθανό αυτό να εκλήφθηκε ως πρόκληση», είπε ο Μονικέ, περιγράφοντας το συγκεκριμένο ενδεχόμενο ως μία από τις πιθανές εξηγήσεις για τη βομβιστική επίθεση. Ένα ακόμη σενάριο που εξετάζεται σοβαρά είναι το χτύπημα να παραγγέλθηκε από επιχειρηματικούς αντιπάλους. Γαλλικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν εκτενώς στις «επιχειρηματικές συγκρούσεις» του Ερμολάεφ και στην υποτιθέμενη εμπλοκή του μεγαλύτερου γιου του σε υπόθεση απάτης με τηλεφωνικό κέντρο, ως πιθανές κατευθύνσεις της έρευνας.

Ωστόσο, η Le Figaro, επικαλούμενη πηγές κοντά στην υπόθεση, ανέφερε ότι οι ερευνητές επικεντρώνονταν στο ενδεχόμενο η επίθεση να οργανώθηκε από την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας, γνωστή ως SBU.

Πώς έγινε η επίθεση 

Σύμφωνα με τις λιγοστές λεπτομέρειες της έρευνας, ο ύποπτος τοποθέτησε μια τσάντα κοντά στην είσοδο του κτιρίου λίγο πριν από τις 9 το βράδυ, κάθισε σε ένα κοντινό παγκάκι και περίμενε να φτάσουν ο Ερμολάεφ, η σύντροφός του και το παιδί. Ο άνδρας φέρεται να διέφυγε σε κοντινό δρόμο προς τα γαλλικά σύνορα, ενώ η έκρηξη προκλήθηκε λίγες στιγμές αργότερα. Η Le Parisien ανέφερε ότι οι ερευνητές πιστεύουν πως ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε από τον ύποπτο. Πλάνα από κάμερες ασφαλείας τον δείχνουν να χειρίζεται ένα smartphone καθώς απομακρυνόταν τρέχοντας.

Οι αρχές του Μονακό αντιμετώπισαν αρχικά το περιστατικό ως πιθανή τρομοκρατική επίθεση, αλλά τελικά άνοιξαν ποινική υπόθεση για απόπειρα δολοφονίας. Ο ύποπτος δεν έχει συλληφθεί και παραμένει ασύλληπτος περισσότερες από 52 ώρες μετά την επίθεση. Ο Ερμολάεφ επέζησε από την έκρηξη και έχει μεταφερθεί σε νοσοκομείο στη Γαλλία. Η ζωή της συντρόφου του φέρεται να εξακολουθεί να βρίσκεται σε κίνδυνο, αφού έχασε και τα δύο της πόδια από την έκρηξη, ενώ η κατάσταση του εφήβου περιγράφεται ως σταθερή.

Ποιος είναι ο Βαντίμ Ερμολάεφ

Γεννημένος στο Ντνιπροπετρόφσκ το 1968, ο Ερμολάεφ δημιούργησε την περιουσία του στους τομείς των ακινήτων, των δομικών υλικών, της γεωργίας και της παραγωγής αλκοολούχων ποτών. Τον Δεκέμβριο του 2023 τέθηκε υπό κυρώσεις από το Κίεβο λόγω φερόμενης επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κριμαία. Οι δικηγόροι του χαρακτήρισαν την κίνηση αυθαίρετη και πολιτικά υποκινούμενη, καθώς δεν έχει κινηθεί καμία επίσημη δικαστική διαδικασία εναντίον του σε καμία δικαιοδοσία.

«Είχε πέσει θύμα απόπειρας αρπαγής των εταιρειών του από τις ουκρανικές αρχές και, αφού το κατήγγειλε, είχε έκτοτε γίνει στόχος του Κιέβου και στόχος κυρώσεων που αποφάσισε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι με βάση έναν “μυστικό φάκελο”. Έτσι λειτουργούν τα πράγματα στην Ουκρανία!», έγραψε ο Μονικέ σε ανάρτησή του στο X.

Η άνευ προηγουμένου βομβιστική επίθεση σε ένα από τα ασφαλέστερα καταφύγια της Ευρώπης, όπου έχουν μετακινηθεί δεκάδες μέλη της ουκρανικής ελίτ από το 2022, σημειώνεται την ώρα που το Κίεβο συνεχίζει να συγκλονίζεται από μεγάλα σκάνδαλα διαφθοράς που αφορούν κρατικές εταιρείες, δημόσια κονδύλια και πολεμικές προμήθειες. Το Κίεβο υποστηρίζει ότι καταπολεμά τη διαφθορά, ενώ συνεχίζει να πιέζει τους Ευρωπαίους για περισσότερη χρηματοδότηση και όπλα.

Κόλαση στο Κίεβο

Στο πολεμικό πεδίο, η Ρωσία εξαπέλυσε εκατοντάδες drones και δεκάδες πυραύλους κατά του Κιέβου, τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης, ισοπεδώνοντας κτίρια και υποδομές, σκοτώνοντας τουλάχιστον 17 ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες ακόμη. Πολλαπλές εκρήξεις συγκλόνισαν και αντήχησαν σε όλη την ουκρανική πρωτεύουσα στη διάρκεια της νύχτας. Χιλιάδες κάτοικοι έσπευσαν σε καταφύγια και υπόγειους σταθμούς του μετρό. Ήταν η δεύτερη πιο φονική ρωσική επίθεση στο Κίεβο από την αρχή του έτους, με τη Μόσχα να διαμηνύει πως το σφυροκόπημα ήταν «αντίποινα» για τις ουκρανικές επιθέσεις στη Ρωσική επικράτεια.

Το Κίεβο, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τη θέση του σε μια πιθανή διαπραγμάτευση με τη Μόσχα, έχει εντείνει τους τελευταίους μήνες τα πλήγματα βαθύτερα μέσα στο ρωσικό έδαφος, στοχεύοντας κυρίως ενεργειακές εγκαταστάσεις. Αυτό έχει προκαλέσει κρίση καυσίμων στη Ρωσία, αναγκάζοντας την τρίτη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό χώρα του κόσμου να εισάγει βενζίνη ακόμη και από την Ινδία.

«Αυτή τη νύχτα, η Ρωσία πραγματοποίησε για ακόμη μία φορά μια κυνική, μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά της Ουκρανίας», ανέφερε η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο στην εφαρμογή Telegram. «Ο εχθρός εκτόξευσε δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους. Το Κίεβο δέχθηκε το βαρύτερο πλήγμα».

Ο Ζελένσκι διέκοψε πρόωρα την επίσκεψή του στο Δουβλίνο το βράδυ της Τετάρτης και προειδοποίησε τους Ουκρανούς για το επικείμενο πλήγμα. Σύμφωνα με την ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, η Ρωσία εκτόξευσε 74 πυραύλους και 496 drones κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Σύμφωνα πάντα με τους Ουκρανούς, μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας κατέρριψαν τα περισσότερα από αυτά, όμως 25 βαλλιστικοί πύραυλοι και 12 drones έπληξαν 33 τοποθεσίες.

Από την πλευρά του, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, σε ανάρτησή του στο Telegram, ανέφερε ότι η «μαζική επίθεση», με τη χρήση όπλων μεγάλης εμβέλειας και υψηλής ακρίβειας που εκτοξεύτηκαν από αέρος, ξηράς και θαλάσσης, καθώς και με drones, έπληξε στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, όπως και αεροδρόμια στο Κίεβο και σε άλλες περιοχές. Το υπουργείο υποστήριξε ότι η επίθεση ήταν αντίποινα για ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές πολιτικές υποδομές. Η Ρωσία κατέρριψε 327 drones στη διάρκεια της νύχτας, σύμφωνα με το ίδιο υπουργείο.

Εθνικό πένθος

Σημειώνεται πως το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο ανακοίνωσε ότι την ίδια στιγμή που το Κίεβο δεχόταν την επίθεση από τις ρωσικές δυνάμεις, οι Ουκρανοί έπληξαν ένα διυλιστήριο πετρελαίου στην πόλη Κστόβο, στην περιφέρεια Νίζνι Νόβγκοροντ της Ρωσίας. Ο κυβερνήτης της περιφέρειας, Γκλεμπ Νικίτιν, δήλωσε ότι ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και τέσσερις τραυματίστηκαν από επίθεση drone που προκάλεσε ζημιές σε βιομηχανική εγκατάσταση.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σίμπιχα, επανέλαβε την επείγουσα έκκληση του Κιέβου προς τους συμμάχους της χώρας να προμηθεύσουν την Ουκρανία με περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, λέγοντας ότι η πρωτεύουσα «έζησε μια νύχτα τρόμου». Ο δήμαρχος του Κιέβου, Βιτάλι Κλίτσκο, ανακοίνωσε ημέρα πένθους στην πόλη για την Παρασκευή. Όπως είπε, ζημιές καταγράφηκαν σε ολόκληρη την πόλη των περίπου 3 εκατομμυρίων κατοίκων, με ορισμένα κτίρια να έχουν υποστεί σοβαρές καταστροφές.

Η Κάγια Κάλας, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, δήλωσε ότι μόνο η σταθερή στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία και η αυξημένη πίεση στη Μόσχα μπορούν να συμβάλουν στον τερματισμό των ρωσικών επιθέσεων.

Τριάντα πέντε μοναχοί και πέντε πιστοί μετείχαν σε πομπή που γινόταν σε δρόμο στην επαρχία Μουκνταχάν στο πλαίσιο προσκυνήματος, όταν συνέβη το περιστατικό αυτό, δήλωσε σε δημοσιογράφους ο αρχηγός της τοπικής αστυνομίας. «Το όχημα κατασχέθηκε για να εξεταστεί από πραγματογνώμονες ώστε να διευκρινιστούν τα αίτια του δυστυχήματος», πρόσθεσε ο ίδιος.

Σύμφωνα με την αστυνομία, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το αγόρι είχε πάρει το όχημα των γονιών του χωρίς την έγκρισή τους προτού χάσει τον έλεγχό του και πέσει πάνω στους μοναχούς. Εικόνες από κάμερες ασφαλείας γειτονικής ιδιοκτησίας δείχνουν τους μοναχούς να βαδίζουν κατά μήκος του δρόμου και αρκετά οχήματα να περνούν ενώ μετά ακούγεται ο κρότος δυνατού ατυχήματος προτού σταματήσει η πομπή.

«Είδα να πλησιάζει ένα αγόρι που οδηγούσε φορτηγό. Εκείνη τη στιγμή έλεγα ‘Μπούντο, Μπούντο’ (ένα μάντρα διαλογισμού)», είπε σε δημοσιογράφους ένας μοναχός. «Μετά ξαφνικά, το φορτηγό έπεσε πάνω μας με μεγάλη ταχύτητα και μας χτύπησε. Ευτυχώς ένας άλλος μοναχός και εγώ καταφέραμε να το αποφύγουμε εγκαίρως. Οι εννέα μοναχοί που βρίσκονταν στην αρχή της πομπής επέζησαν. Αλλά οι άλλοι που χτυπήθηκαν εκσφενδονίστηκαν στον αέρα».

Πέντε μοναχοί σκοτώθηκαν επί τόπου και άλλοι τρεις υπέκυψαν στα τραύματά τους στο νοσοκομείο όπου διακομίστηκαν. Οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι άλλοι τέσσερις μοναχοί νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση και ότι άλλοι δέκα τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ άλλοι λάμβαναν φροντίδα για ελαφρύτερα τραύματα.

BREAKING | Explosion in a coffee shop near the Justice Palace in Damascus, Syria. pic.twitter.com/qkbD7x28sf

— The Cradle (@TheCradleMedia) July 2, 2026

Έναν κώδικα που συγκροτείται  και αποκαλύπτεται μέσα από τους τίτλους των διηγημάτων της: ‘’Oι ήρωες δεν έχουν τόπο και χρόνο’’, ‘’Χρόνος’’, ‘’Χνωτίζοντας τα τζάμια’’, ‘’Μόνο η μαμά μ’ αγαπάει’’, ‘’Δίκαιη ταπείνωση’’, ‘’Με τ’ αγριμιού τα μάτια’’, ‘’Του σώματος το φέουδο’’, ‘’Το μεγαλείο της θηλυκής φύσης’’, ‘’Μόνο οι ψυχές γνωρίζουν την αλήθεια’’.

Ιταλική μετάφραση

Δίπλα σε αυτόν τον κώδικα, σε αρμονική συμπόρευση με τη γλώσσα του πρωτότυπου κειμένου, συνυπάρχει η μετάφραση στα ιταλικά από την  Παρασκευή Μόλαρη, φιλόλογο Ελληνικής και Αγγλικής, ποιήτρια και επίσημη μεταφράστρια του Ιονίου Πανεπιστημίου. Με εφόδιο την άριστη γνώση της ιταλικής γλώσσας αλλά και τη μεγάλη εμπειρία της από τη μετάφραση από τα ελληνικά σε ξένες γλώσσες πλήθους ποιημάτων σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, με έμφαση στο ύφος, τον ρυθμό και την ατμόσφαιρα του πρωτοτύπου, ξεδιπλώνει το καταξιωμένο μεταφραστικό της ταλέντο αποδεικνύοντας τη λογοτεχνική μετάφραση σε σύνθετη δημιουργική διαδικασία.

Ο μεγάλος Γάλλος θεωρητικός και κριτικός της Λογοτεχνίας, φιλόσοφος, γλωσσολόγος και σημειολόγος, Ρολάν Μπαρτ, αναφερόμενος στο πρωτότυπο κείμενο, τονίζει ότι ο συγγραφέας έγραψε ένα βιβλίο με κάποια πρόθεση, επειδή ήθελε να πει κάτι. Από τη στιγμή όμως που το βιβλίο αυτό δημοσιεύτηκε, δηλαδή είναι αφηγημένο, όπως το διατυπώνει ο ίδιος, αποκτά δική του διάσταση, γίνεται αυτόνομο και πλέον δεν ενδιαφέρει τι θέλει να πει ο δημιουργός.

Καθώς αυτός  αποσύρεται, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται  σταδιακά στον τρόπο που το εισπράττει, το υποδέχεται ο κάθε αναγνώστης που το διαβάζει. Βαρύνουσας σημασίας αν και κάπως απόλυτη και συζητήσιμη η θέση αυτή του Μπαρτ η οποία, αν επεκταθεί από τη σφαίρα πρόσληψης του αναγνώστη στη σφαίρα του κριτικού και ερευνητή, το πρόσωπο αυτό καλείται, με τη σειρά του, να διαχειριστεί ανάλογα αυτή τη δύσκολη αυτονομία.

Ο λόγος λοιπόν πια  στο κοινό, στον  ακριβοδίκαιο δέκτη που καλείται να διαχειριστεί τη δύσκολη αυτή αυτονομία, βιώνοντας συμμετοχικά όσα η άξια δημιουργός αναδεικνύει, απορρίπτοντας την εύκολη επιλογή του νοσηρού διδακτισμού και της ανίερης ηθικολογίας. Ως αναγνώστες δέκτες-αποδέκτες, συστρατευόμαστε λοιπόν και συνδημιουργούμε  με τη διηγηματογράφο, μοιραζόμενοι μαζί της ευαισθησίες που έχουν  ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα και για το λόγο αυτό, ξεπερνούν την πρώτη ανάγνωση – πρόσληψη με βάση το θυμικό και αναδεικνύονται σε προτάσεις εξόδου από το τέλμα του ψεύδους που εξακολουθεί να απαξιώνει  την ανθρώπινη ύπαρξη.

Το νέο αυτό βιβλίο αποτελεί  λοιπόν μια τιμή που αν και πρέπει κυρίως να αποδοθεί στο συγγραφέα και τον εκδοτικό οίκο, δεν πρέπει να παραλείψουμε το ρόλο του αναγνωστικού κοινού χάρη στο οποίο καθίσταται δυνατό, στις ιδιαίτερες συνθήκες κάτω από τις οποίες  πορεύεται  σήμερα η έκδοση βιβλίων στην Ελλάδα, να συνεορτάσουμε  τη σημαντική πολιτιστική στιγμή που μας προσφέρει η Πόπη Αρωνιάδα με τη γραφή της. Καμία βέβαια εποχή δεν δείχνει να είναι ευνοϊκή για να  ανθίσει το πνεύμα στη ζωή μας. Παντού γύρω μας ελλοχεύουν κίνδυνοι και εμφανίζονται απειλές. Εμείς όμως διαμορφώνουμε τελικά τις συνθήκες, ευνοούμε ή αποθαρρύνουμε το βήμα προόδου που αξίζουμε ως άνθρωποι και ως σύνολο, ως κοινότητα. 

Η Πόπη Αρωνιάδα ως δημιουργός

Ακριβώς επειδή διανύουμε μια τόσο δύσκολη, κρίσιμη και μεταβατική περίοδο, η ανάγκη για βιβλίο, μάθηση, στοχασμό, προβληματισμό και ωριμότητα καθίσταται όλο και  μεγαλύτερη. Ένα νέο βιβλίο, μια νέα προσπάθεια μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως αντίβαρο, ως απάντηση στην πνευματική μαλθακότητα, τη μετριότητα, το συμβιβασμό και την απαισιοδοξία με την οποία μας πολιορκεί η σημερινή κρίση.

Συνεχίζω να  γράφω και  να δημιουργώ  υπηρετώντας με ταπεινοφροσύνη αλλά και συνέπεια την ελληνική γλώσσα από τη μια  και αποδίδοντας μια γραφή σε έναν ξένο γλωσσικό πολιτισμικό κώδικα από την άλλη, σημαίνει τολμώ να πάω αντίθετα στο ρεύμα, μένω σε εγρήγορση και ανταποκρίνομαι στη μεγάλη πρόκληση να προσφέρω αυτό που προσωπικά θεωρώ ως μια δημιουργική αποστολή. Δεν είναι ούτε εγωιστικό αυτό ούτε ατομικιστικό αφού ένα βιβλίο γράφεται και εκδίδεται για όλους και επομένως η έκδοση είναι πράξη και κίνηση καθαρά συμμετοχική. Και ακριβώς επειδή είναι πράξη συμμετοχική, πρέπει όλοι μας να αισθανόμαστε τη μεγάλη χαρά της γέννησης και των πρώτων αναπνοών ενός πνευματικού παιδιού.

Με το βιβλίο της, η Αρωνιάδα ως άξια δημιουργός, η Μόλαρη ως δόκιμη μεταφράστρια  και  οι εκδόσεις ΟΤΑΝ, μας θυμίζουν τα λόγια του γνωστού Ρωμαίου ρήτορα και πολιτικού Κικέρωνα, ο οποίος είχε πει ότι αν έχεις έναν κήπο και μια βιβλιοθήκη, έχεις όλα όσα σου χρειάζονται.

Ο Δημήτρης Φίλιας είναι καθηγητής Λογοτεχνικής Μετάφρασης στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ) του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η επίθεση προκάλεσε τις πλέον εκτεταμένες ζημιές στο Κίεβο από την αρχή της χρονιάς και ήταν αυτή με τους περισσότερους νεκρούς τουλάχιστον από τον Μάιο όταν 24 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε πλήγμα που προκάλεσε την κατάρρευση πολυκατοικίας. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που ολοκλήρωσε νωρίτερα την επίσκεψή του στην Ιρλανδία για να επιστρέψει στην Ουκρανία, δήλωσε ότι αναφέρθηκαν ζημιές σε περισσότερα από 20 σημεία σε όλη την πρωτεύουσα.

«Το βασικό πλήγμα είχε στόχο το Κίεβο», δήλωσε. «Οι προμήθειες αντιαεροπορικής άμυνας για την Ουκρανία είναι απόλυτη και κρίσιμης σημασίας προτεραιότητα», δήλωσε ο Ζελένσκι, ζητώντας από τους συμμάχους της χώρας του περισσότερη στήριξη για τη βελτίωση της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας.

Η Ρωσία εκτόξευσε 74 πυραύλους και 496 drones στη διάρκεια της νύχτας, δήλωσε η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ). Ο Γιούρι Ίχνατ, εκπρόσωπός της ΠΑ, δήλωσε ότι ο αριθμός των βαλλιστικών πυραύλων ήταν ασυνήθιστα υψηλός και το ποσοστό αναχαίτισής τους πολύ χαμηλό. Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ελλείψεις σε πυραύλους Patriot τους τελευταίους μήνες.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας επεσήμανε σε ανάρτησή του στο Telegram ότι «η μαζική επίθεση» με μεγάλου βεληνεκούς, υψηλής ακρίβειας όπλα εδάφους, αέρος και θαλάσσης και με drones έπληξαν στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές καθώς και αεροδρόμια στο Κίεβο και σε άλλες περιοχές. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι η επίθεση αποτελεί αντίποινα για τα ουκρανικά πλήγματα με drones στη Ρωσία.

Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι οι διοικητές των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων ενημέρωσαν τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ρωσικές επιθέσεις, προσθέτοντας ότι η Μόσχα θα συνεχίσει να αυξάνει την πίεση στην Ουκρανία για να πετύχει τους πολεμικούς της στόχους.

Ο δήμαρχος του Κιέβου Βιτάλι Κλίτσκο ανακοίνωσε ημέρα πένθους αύριο για το Κίεβο. Δήλωσε ότι καταγράφηκαν ζημιές σε όλη την πόλη των 3 εκατ. κατοίκων, με κάποια κτίρια να έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές.

Η Καταρίνα Ματέρνοβα, η πρεσβευτής της ΕΕ στην Ουκρανία, δήλωσε ότι η «Ρωσία προκάλεσε κόλαση στο Κίεβο» τη νύχτα και έπληξε καταλύματα που χρησιμοποιούνται από διπλωματικό προσωπικό. Οι διπλωμάτες είναι καλά στην υγεία τους αλλά καταστράφηκαν προσωπικά τους αντικείμενα στη φωτιά που ξέσπασε στο κτίριο, δήλωσε.

Οι υπηρεσίες εκτάκτων καταστάσεων έψαχναν στα ερείπια αυτού που πριν ήταν ένα κτίριο εννέα ορόφων στην αριστερή όχθη του ποταμού Δνείπερου, ο οποίος τέμνει την πόλη καθώς ο ήλιος υψωνόταν στον ουρανό και γύρω μαίνονταν πυρκαγιές.

Αξιωματούχοι της πόλης δήλωσαν ότι περισσότεροι από 90 άνθρωποι, μεταξύ τους παιδιά, διασώστες και οδηγοί σε σταθμό ασθενοφόρων, τραυματίστηκαν και πως κάποιοι άνθρωποι παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε κατεστραμμένες πολυκατοικίας.

«Το σπίτι μας καίγεται. Ο Όλεχ έβγαζε τον γείτονά μας από το φλεγόμενο σπίτι ενώ εγώ τηλεφωνούσα σε όλες τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στη διάρκεια των εκρήξεων», δήλωσε η Ιρίνα Πλέχοβα, κάτοικος του Κιέβου, σε ανάρτηση στο Facebook, δημοσιεύοντας τη φωτογραφία μιας μισοκατεστραμμένης πολυκατοικίας χωρίς παράθυρα. «Δεν έχουμε πια διαμέρισμα».

Το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοχημείας ήταν μεταξύ των κτιρίων που υπέστησαν ζημιές.

«Είναι καταστροφή για την ιατρική και βιολογική επιστήμη της Ουκρανίας», δήλωσε στο Reuters ο βιολόγος Γιούρι Ντανίλοβιτς, λέγοντας ότι το εργαστήριο του ινστιτούτου είχε σπάνιο εξοπλισμό.

Η Πολωνία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που βρίσκεται δίπλα στην Ουκρανία, επιστράτευσε προσωρινά μαχητικά αεροσκάφη ως προληπτικό μέτρο. Και η Φινλανδία όρισε προσωρινά ζώνη με περιορισμούς στις πτήσεις στο ανατολικό τμήμα του Φινλανδικού Κόλπου, σύμφωνα με τις αμυντικές δυνάμεις της χώρας.

Τα μέτρα πρόκειται να χρηματοδοτηθούν κυρίως μέσω αλλαγής στον φόρο περιουσίας. Σύμφωνα με την πρόταση, ο φορολογικός συντελεστής θα είναι 45% για φορολογητέα εισοδήματα άνω των 250.000 ευρώ και 47% για εισοδήματα άνω των 280.000 ευρώ. «Οι υψηλότερα αμειβόμενοι στη χώρα μας θα επωμιστούν επομένως μεγαλύτερο μερίδιο», δήλωσε σχετικά ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ (SPD). «Αυτό είναι δίκαιο, ώστε η χώρα μας να μπορέσει να προχωρήσει», τόνισε και πρόσθεσε ότι τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα (έως 60.000 ευρώ ετησίως), θα απαλλαγούν ξεκινώντας από το 2028 από φόρους ύψους έως και 600 ευρώ τον χρόνο.

Το πακέτο μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μείωση της γραφειοκρατίας με κατάργηση διαφόρων αιτήσεων και περιορισμό των εγγράφων προστασίας προσωπικών δεδομένων στο ελάχιστο ευρωπαϊκό πρότυπο, με απλοποίηση των φορολογικών δηλώσεων, αυστηρότερα μέτρα για τις απάτες σε βάρος της κοινωνικής πρόνοιας και αλλαγές στην αγορά εργασίας: Καταργείται πλέον η δυνατότητα χορήγησης αναρρωτικής άδειας σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον γιατρό και απαιτείται επίσημη ιατρική γνωμάτευση από την πρώτη ημέρα ασθένειας.

Στη Γερμανία, ειδικά μετά την πανδημία, οι μέρες αναρρωτικής άδειας έχουν αυξηθεί πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ πολύ συχνά οι εργαζόμενοι ασθενούν Παρασκευή ή Δευτέρα. Στόχος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης είναι η ψήφιση των μέτρων έως το τέλος του έτους και η εφαρμογή τους από την 1.1.2027.

«Οι πολίτες θέλουν αποφάσεις και όχι καβγάδες – και αυτό πετύχαμε. Θέλουμε να επαναφέρουμε τη Γερμανία σε τροχιά. Το πολιτικό κέντρο πρέπει να δείξει ότι μπορεί πράγματι να οδηγήσει τη χώρα στο μέλλον», είπε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος και τόνισε ότι η κυβέρνηση με τις σημερινές αποφάσεις της διασφαλίζει το κράτος πρόνοιας, τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και την ενίσχυση της ανάπτυξης, ενώ κάλεσε τους πολίτες να εμπλακούν στη διαδικασία εφαρμογής των νέων μέτρων.

«Υποστηρίξτε τις μεταρρυθμίσεις. Η χώρα μας μπορεί και θέλει να κάνει περισσότερα», δήλωσε ο κ. Μερτς και σημείωσε ότι ο ίδιος διακρίνει μεγάλη προθυμία για αλλαγές. «Δεδομένου του ταχύτατου ρυθμού αλλαγών στον κόσμο, πρέπει να υπάρχει ενθουσιασμός για το μέλλον της χώρας», δήλωσε και εξέφρασε την πεποίθηση ότι σύντομα η Γερμανία «θα νιώσει ότι τα πράγματα αλλάζουν και η ζωή θα γίνει ευκολότερη».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο καγκελάριος παραδέχθηκε ότι αν και αναμένεται τα μέτρα να οδηγήσουν σε υψηλότερη ανάπτυξη, δεν είναι εφικτό να προβλεφθεί ήδη το ύψος της. «Δεν υπάρχει κάτι που θα φέρει ένα big bang, αλλά πολλά στοιχεία μαζί που θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη», ανέφερε και δήλωσε βέβαιος ότι, ως αποτέλεσμα, θα αυξηθεί μακροπρόθεσμα και η εμπιστοσύνη των πολιτών στην κυβέρνηση. Ο κ. Μερτς απέκλεισε πάντως άμεσες αλλαγές στον εκλογικό νόμο, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ακόμη πιεστική ανάγκη για λήψη αποφάσεων» και παρέπεμψε τη σχετική συζήτηση στο επόμενο έτος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έπρεπε ακόμα να αποκατασταθεί η δανειοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος. Διότι μια σύγχρονη οικονομία όπου οι τράπεζες δεν δίνουν επαρκή δάνεια, ουσιαστικά είναι μια οικονομία που φυτοζωεί… Και πάντως δεν πρόκειται να αναπτυχθεί. Μένει συνεχώς πίσω σε σύγκριση με τις υπόλοιπες… Κι εδώ έχουμε ένα σύντομο απολογισμό: Το κόστος Εργασίας στην Ελλάδα ελέγχθηκε την εποχή των μνημονίων. Όμως, μετά την εποχή των μνημονίων το κόστος Ενέργειας εκτοξεύθηκε! Και εξουδετέρωσε τα όποια “κέρδη” στην ανταγωνιστικότητα είχαν επιτευχθεί από τη (συγκριτική) μείωση του κόστους εργασίας. Και οι τράπεζες, ενώ εξυγιάνθηκαν, δεν κατάφεραν να αποκαταστήσουν την δανειοδοτική τους ικανότητα.

Έτσι στην Ελλάδα σήμερα έχουμε μιαν οικονομία όπου:

• το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ (έχει υποχωρήσει στην κατάταξη),
• με ανταγωνιστικότητα που πέφτει, όπως φαίνεται από την αύξηση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο.
• και με κόστος ενέργειας που είναι εξαιρετικά υψηλό.

Η Ελλάδα αναπτύσσεται όσο εισρέουν κονδύλια από τα κοινοτικά ταμεία (Ταμείο Ανάκαμψης), αλλά η εσωτερική αναπτυξιακή δυναμική της είναι πολύ αδύναμη… Όταν εξαντληθούν οι “ενέσεις” απ’ έξω, η οικονομία κάθεται! Ακόμα και από την έξωθεν υποκινούμενη ανάπτυξη, τα δύο τρίτα περίπου είναι πληθωριστική (άνοδος τιμών) και το ένα τρίτο πραγματική (αύξηση πραγματικού ΑΕΠ). Και επειδή τελειώνουν πλέον τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης, κάτι πρέπει να γίνει άμεσα, να αλλάξουμε πορεία, γιατί αλλιώς μας έρχονται τα χειρότερα…

Ο τραπεζικός τομέας

Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η “ακτινογραφία” της σημερινής κατάστασης. Να δούμε τώρα πιο συγκεκριμένα τι συμβαίνει στον τραπεζικό τομέα: Το 2012 έγινε στην Ελλάδα το κούρεμα δημόσιου χρέους, που έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα, όπως ομολόγησε αργότερα το ίδιο το ΔΝΤ, χαρακτηρίζοντας το πρώτο Μνημόνιο ως “λάθος” – το ομολόγησε δημόσια τότε, ο κορυφαίος οικονομολόγος του ΔΝΤ Olivier Blanchard, ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε. Με το κούρεμα χρέους οι Τράπεζες (που ήταν φορτωμένες ελληνικά ομόλογα) έχασαν γύρω στα 37-38 δισ. Και έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθούν για να μη καταρρεύσει το σύστημα και να μη κουρευτούν οι καταθέσεις.

Έτσι το ελληνικό δημόσιο ανακεφαλαιοποίησε τις ελληνικές τράπεζες τότε με 39 δισ. και πήρε μετοχές των τραπεζών στα χέρια του. Οι καταθέσεις σώθηκαν. Και ο έλεγχος πάνω στις τράπεζες από το δημόσιο που είχε δανειστεί για να τις σώσει, διασώθηκε επίσης. Στο μεταξύ, όμως, η ύφεση που είχε ήδη προκληθεί από το πρώτο μνημόνιο ήταν πολύ μεγαλύτερη (και μεγαλύτερης διαρκείας) απ’ ό,τι την υπολόγιζαν αρχικά. Κι έτσι οι τράπεζες υπέστησαν και πρόσθετες απώλειες: Πάσης φύσεως δάνεια είχαν “κοκκινίσει”, δηλαδή γίνονταν μη εξυπηρετούμενα. Οι τράπεζες είχαν σωθεί από τα κρατικά ομόλογα που κουρεύτηκαν και κινδύνευαν τώρα από τα ιδιωτικά δάνεια που κοκκίνιζαν!

Το 2014 (επί κυβέρνησης Σαμαρά) όταν η οικονομία άρχιζε να ανακάμπτει πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι την υπολόγιζαν, το ΔΝΤ είπε ότι έπρεπε να γίνει νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών. Για να αντιμετωπιστούν πλέον και τα κόκκινα δάνεια. Στο μεταξύ, όμως, οι ίδιες οι μετοχές των τραπεζών είχαν εκτοξευθεί και το ίδιο το ΔΝΤ πιθανολογούσε ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα ανέβαιναν κι άλλο. Τότε, η κυβέρνηση πρότεινε ότι αντί να προχωρήσουμε σε νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών και να φορτώσουμε πρόσθετο χρέος στον ελληνικό λαό, θα μπορούσαμε να απαλλάξουμε τις τράπεζες από το να καταβάλλουν φόρους για κάποια χρόνια. Κι έτσι να αποφεύγαμε νέο χρέος εκείνη τη στιγμή, με αντάλλαγμα παραίτηση από μελλοντικά έσοδα για κάποια χρόνια στο μέλλον. Αυτός ήταν ο αναβαλλόμενος φόρος των τραπεζών.

Το ΔΝΤ μίλαγε τότε για 10-20 δισ., που όμως λόγω της ανάκαμψης που είχε ξεκινήσει, κατέβαζαν τους υπολογισμούς τους σε 7 δισ. περίπου. Τελική λύση, όμως, δεν δόθηκε τότε. Γιατί κάποιοι περίμεναν ότι από την άνοδο της τιμής των τραπεζικών μετοχών στο χρηματιστήριο και νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που μπορούσαν να γίνουν μελλοντικά, μπορούσε να αποφευχθεί αυτό το μέτρο. Ή να μειωθεί πολύ ακόμα. Η πρόβλεψη τότε (2014) ήταν ότι η οικονομία ήδη είχε βγει στην ανάκαμψη, μπροστά από τις περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ πλέον, κι έτσι το επόμενο διάστημα η ανάκαμψη θα “ξεκοκκίνιζε” πολλά κόκκινα δάνεια.

Η κυβέρνηση Τσίπρα

Πλην ήλθε ο ΣΥΡΙΖΑ και τα ανέτρεψε όλα! Μας πήγε σε κλείσιμο των τραπεζών, μηδενίστηκαν οι μετοχές των τραπεζών, εξαερώθηκαν τα κεφάλαια της προηγούμενης ανακεφαλαίωσης, χρειάστηκε και πρόσθετη ανακεφαλαίωση 5 δισ. περίπου κι αυτή τη φορά χάθηκε και ο έλεγχος την τραπεζών από το ελληνικό δημόσιο, που είχε ήδη δανειστεί 44 δισ. για να τις σώσει και δεν τις έλεγχε πια… Το κλείσιμο των τραπεζών κόστισε απευθείας –και πέραν όλων των άλλων– στον Έλληνα φορολογούμενο 25 δισ. Τα 20 δισ. των τραπεζικών μετοχών που είχε στα χέρια του το ελληνικό δημόσιο τον Ιούλιο του 2014 και μηδενίστηκαν τον Ιούνιο του 2015. Συν τα πρόσθετα 5 δισ. που δανείστηκε για να τις κεφαλαιοποιήσει ξανά, χάνοντας και τον έλεγχό τους!

Τότε υπήρξε, όμως, και ένα πρόσθετο πλήγμα. Το κλείσιμο των τραπεζών, τα capital controls που μπήκαν και η επιστροφή στην ύφεση για άλλα τρία χρόνια περίπου, αύξησαν το κόκκινα δάνεια ακόμα περισσότερο. Εκεί που είχαν αρχίσει να συγκρατούνται και να μειώνονται, εκτοξεύθηκαν και πάλι.  Και έτσι τέλη 2015, αφού υπογράφηκε το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, ενώ ένα χρόνο πριν βγαίναμε από το δεύτερο με ομόφωνη απόφαση του Eurogroup, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε και στη θέσπιση του “αναβαλλόμενου φόρου” κατά ποσό διπλάσιο απ’ όσο συζητιόταν πριν. Γύρω στα 15-16 δισ. Αυτά ήταν επί πλέον των 25 δισ, που μας είχε ήδη στοιχίσει ο ΣΥΡΙΖΑ με το που έκλεισε τις τράπεζες.

Το 2019, λίγο πριν εγκαταλείψει ο ΣΥΡΙΖΑ την διακυβέρνηση ήλθε και η τελική πράξη: Ψήφισε το Σχέδιο “Ηρακλής”, δηλαδή την μεταφορά πολλών κόκκινων δανείων σε ιδιωτικά funds με ελάχιστο τίμημα σε σύγκριση με τον ονομαστική τους αξία. Ο αναβαλλόμενος φόρος και η έλευση των funds ήταν και τα δύο αποτελέσματα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, έγιναν επί των ημερών του και σε μεγάλο βαθμό εξ αιτίας του! Για να έχετε μια εικόνα των μεγεθών προσεγγιστικά και στρογγυλεμένα:

Πριν την κρίση, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είχε πιστωτική επέκταση πάνω από το 100% της συνολικής οικονομίας (ΑΕΠ), όσο περίπου και οι υπόλοιπες οικονομίες της ΕΕ. Την πιο κρίσιμη στιγμή (Ιούνιος 2015) βρέθηκε με κόκκινα δάνεια ύψους 50% του συνόλου, ύψους 100-107 δισ. Μετά το 2016 όπου τα πράγματα είχαν εξομαλυνθεί κάπως, οι τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν τα κόκκινα δάνεια από 107 σε 70 δισ. περίπου. Τα περισσότερα είτε κατάφεραν να τα ξεκοκκινίσουν είτε τα ξέγραψαν ως “προβλέψεις”. Τελικά τα funds αγόρασαν και “διαχειρίζονται” πλέον γύρω στα 70 δισ. κόκκινα δάνεια, καταβάλλοντας στις τράπεζες γύρω στα 15-16 δισ., πληρώνοντας δηλαδή το 10-30% της ονομαστικής αξίας τους.

Οικονομία με υποτονική τραπεζική λειτουργία

Έτσι οι τράπεζες συνολικά, έσβησαν οι ίδιες δάνεια ύψος 25-26 δισ, πήραν 15 με 16 δισ. από τα funds, έγραψαν ως “κεφάλαιο” και 15-16 από τον αναβαλλόμενο φόρο, πούλησαν και διάφορες θυγατρικές τους στη χώρα και στο εξωτερικό (όχι πάντα με τους καλύτερους όρους) και έτσι συνολικά εξυγιάνθηκαν πλήρως! Ήδη από το 2023 καταγράφουν και κέρδη και μοιράζουν και μερίσματα, ενώ δεν πληρώνουν φόρους! Μόνο που ενώ είναι πλέον “υγιείς”, υπολειτουργούν πια ως τράπεζες.

Τα δάνεια τους αντιστοιχούν πια στο 50% περίπου του συνολικού ΑΕΠ, ενώ πριν την κρίση αντιστοιχούσαν πάνω από 100%, ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι σήμερα 110%. Ισχυρές χώρες όπως η Γερμανία βρίσκονται στο 130% και οι ΗΠΑ πλησιάζουν το 200%! Άρα ουσιαστικά το τραπεζικό μας σύστημα υπολειτουργεί. Κι αυτό ακυρώνει κάθε αναπτυξιακή δυναμική! Σώσαμε τις τράπεζες. αλλά χάσαμε την τραπεζική λειτουργία! Σύγχρονη οικονομία χωρίς τραπεζικό δανεισμό δεν υφίσταται.

Όσο μας σπρώχνουν εισροές ευρωπαϊκών κονδυλίων, προχωράμε. Όταν σταματήσουν, “καθόμαστε”! Και τώρα πια σταματάνε οι μεγάλες εισροές του Ταμείου Ανάκαμψης. Εκεί βρισκόμαστε σήμερα. Και παρεμπιπτόντως, στο επόμενο μεγάλο σκέλος της Ενέργειας, η Ευρώπη βρίσκεται μιάμιση με δύο φορές πιο πάνω από τις ΗΠΑ και η Ελλάδα κινείται πια προς τις ακριβότερες χώρες της ήδη πανάκριβης ΕΕ –λόγω βεβιασμένης πράσινης μετάβασης και υψηλής φορολόγησης των καυσίμων– κι όχι απλώς λόγω διεθνών τιμών. Οι διεθνείς τιμές ισχύουν για όλους, αλλά εμείς επιλέξαμε να πάμε σταθερά με τους ακριβότερους!

Το ενεργειακό κόστος είναι απαγορευτικό, οι τράπεζες μας υπολειτουργούν (αν και είναι υγιέστατες πια), τα funds συνεχίζουν τις ασφυκτικές πιέσεις πάνω σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προσπαθώντας να ξεπληρωθούν στο 100%, για δάνεια τα οποία τα ίδια αγόρασαν στο 20% μεσοσταθμικά. Και η κυβέρνηση πανηγυρίζει και μοιράζει επιδόματα… Είναι προφανές ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Τώρα, όχι αργότερα. Και συνολικά, όχι αποσπασματικά…