Σχολιάζει ότι «ο Πρωθυπουργός σχολιάζοντας τις αποκαλύψεις για το κύκλωμα διαφθοράς στην πολεοδομία δήλωσε σαν να εμφανίστηκε τώρα στη χώρα ότι ‘δεν υπάρχουν άβατα, δεν υπάρχουν ανέγγιχτοι’. Λες και δεν επέλεξε αυτός την ηγεσία του Υπουργείου, λες και δεν έχει ευθύνες».

«Εδώ ταιριάζει απόλυτα η ρήση του λαού μας ‘εκεί που μας χρωστούσαν, μας πήραν και το βόδι’», προσθέτει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μνησικακία δεν πέφτει από τον ουρανό. Δεν είναι ατύχημα της ψυχολογίας κάποιων τάξεων. Δεν είναι ούτε απλώς η πικρία αυτών που κατρακυλούν κοινωνικά. Είναι, σε πολύ μεγάλο βαθμό, παραγόμενη από θεσμούς που λειτουργούν νόμιμα αλλά άδικα, από εξουσίες που αποτυγχάνουν και αποποιούνται ευθύνες, από ένα σύστημα που υπόσχεται ισότητα και παράγει συστηματικά τα αντίθετα.

Ποιον ρωτάμε και ποιον δεν ρωτάμε: Το κείμενο του Παναγιωτόπουλου εξετάζει αποκλειστικά τον ψηφοφόρο: γιατί σκέφτεται έτσι, τι βιώνει, πώς η θέση του στην κοινωνική ιεραρχία διαμορφώνει τις επιλογές του. Ορθό και αναγκαίο. Αλλά δεν εξετάζει καθόλου την άλλη πλευρά: τι ακριβώς συμβαίνει στους θεσμούς και στις ελίτ που αυτός ο ψηφοφόρος παρατηρεί εδώ και χρόνια. Και αυτή η απουσία δεν είναι αθώα.

Σκάνδαλα παρακολουθήσεων που μένουν ουσιαστικά ατιμώρητα. Δάνεια δισεκατομμυρίων που ανακυκλώνονται αντί να διώκονται. Φοροδιαφυγές που “διακανονίζονται”. Ρυθμιστικές αρχές που καταλήγουν να υπηρετούν αυτούς που οφείλουν να ελέγχουν. Μια δικαιοσύνη που κινείται αστραπιαία για τον μικροπαραβάτη και σέρνεται επί χρόνια για τον ισχυρό. Αυτά δεν είναι ψευδαισθήσεις. Είναι η καθημερινή εμπειρία εκατομμυρίων ανθρώπων, και είναι αληθινά.

Νόμιμο, αλλά απαράδεκτο: Υπάρχει μια κατηγορία πράξεων – θεσμικών, πολιτικών, επιχειρηματικών – που δεν σπάνε κανένα νόμο αλλά παράγουν βαθιά άδικα αποτελέσματα. Το αφορολόγητο bonus σε εποχή λιτότητας. Η μετακύλιση ζημιών στο δημόσιο και η ιδιωτικοποίηση κερδών. Η πρόσβαση σε ευκαιρίες που εξαρτάται από γνωριμίες κι όχι από αξία. Αυτές οι πράξεις είναι νόμιμες. Και είναι απαράδεκτες.

Με τον χρόνο, το πρόβλημα γίνεται βαθύτερο: η αδικία κανονικοποιείται. Δεν προκαλεί πλέον σοκ – γίνεται αναμενόμενη. Ο πολίτης δεν αγανακτεί μόνο επειδή βλέπει το άδικο· αγανακτεί επειδή προβλέπει ότι θα συμβεί ξανά και ξανά, χωρίς συνέπειες. Η προβλεψιμότητα της ατιμωρησίας διαβρώνει κάτι πιο θεμελιώδες από την εμπιστοσύνη: την προσδοκία ότι το κράτος λειτουργεί ως ουδέτερος διαιτητής.

Ο άνθρωπος που τα βλέπει αυτά και αγανακτεί δεν πάσχει από μνησικακία. Αξιώνει ισονομία. Αυτό είναι θεμελιωδώς διαφορετικό θέμα – αν το θεωρούμε ψυχολογική παθολογία διακινδυνεύουμε την απαλλαγή των υπευθύνων.

Το ελληνικό παράδοξο και η μνησικακία 

Στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία συνυπάρχει συχνά μια διπλή συνείδηση: αυστηρές απαιτήσεις για νομιμότητα από τους “άλλους” και ανοχή ή εκλογίκευση των παραβιάσεων όταν μας αφορούν άμεσα. Αυτή η αντίφαση δεν αναιρεί την αγανάκτηση· την επιτείνει.

Γιατί ο καθένας βιώνει τον εαυτό του ταυτόχρονα ως θύμα και ως μικρής κλίμακας συμμέτοχο σε ένα σύστημα που θεωρεί άδικο. Από αυτή τη διάψευση γεννιέται μια πιο πικρή μορφή μνησικακίας: όχι μόνο απέναντι στους “από πάνω”, αλλά και απέναντι στο ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναγκάζεται να λειτουργεί.

Μνήμη αδικίας και κοινωνικό τραύμα: Η εμπειρία της οικονομικής κρίσης προσέθεσε ένα επιπλέον στρώμα: τη βιωμένη αίσθηση συλλογικής τιμωρίας χωρίς αντίστοιχη, δίκαια κατανεμημένη ευθύνη. Για πολλούς, η λιτότητα δεν εκλήφθηκε απλώς ως αναγκαία πολιτική, αλλά ως άδικη επιβολή που βάρυνε δυσανάλογα τους ίδιους.

Έτσι, η μνησικακία δεν αφορά μόνο τις σημερινές ανισότητες. Φέρει και το βάρος ενός ανεκπλήρωτου αιτήματος δικαιοσύνης από το πρόσφατο παρελθόν.

Ποιος γεμίζει το κενό: Κι εδώ έρχεται το πιο επείγον ερώτημα: γιατί αυτή η πολύ κατανοητή αγανάκτηση δεν τρέφει ένα ισχυρό αίτημα δημοκρατικής ανανέωσης, αλλά συχνά καταλήγει σε αντιδραστικές επιλογές ή σε αποχή;

Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στην ψυχολογία του εκλογικού σώματος. Βρίσκεται και στο τι του προσφέρεται. Αλλά και στο τι δεν έχει πειστεί ότι μπορεί να υπάρξει: μια πραγματική σύγκρουση με κατεστημένα συμφέροντα. Όταν οι πολιτικές δυνάμεις – ιδίως οι προοδευτικές – ούτε αγγίζουν με πειστικό τρόπο τις υλικές αδικίες ούτε αποδεικνύουν ότι είναι διατεθειμένες να συγκρουστούν με αυτές, η δυσπιστία γενικεύεται.

Σε αυτό προστίθεται και ένα περιβάλλον πληροφόρησης όπου η υπερπληθώρα και η πόλωση καθιστούν δύσκολη τη διάκριση μεταξύ ουσίας και επικοινωνιακής διαχείρισης. Όταν όλα μοιάζουν αμφισβητήσιμα, η δυσπιστία μετατρέπεται σε γενικευμένη πεποίθηση ότι “όλοι το ίδιο είναι”.

Ο “λαϊκισμός” τότε δεν είναι παρά η μορφή που παίρνει η πολιτική όταν η θεσμική πολιτική δεν πείθει. Και, σε αυτό το πεδίο, επικρατούν όσοι προσφέρουν εύκολες, αλλά λανθασμένες, απαντήσεις σε πραγματικά προβλήματα.

Η ερώτηση πριν την ερώτηση: Ο Παναγιωτόπουλος ρωτά: “αυτήν τη μικροαστική μνησικακία ποιος θα την κερδίσει;”. Είναι η σωστή ερώτηση για τον επόμενο εκλογικό κύκλο. Αλλά πριν απαντηθεί, χρειάζεται μια άλλη: “ποιος την παράγει”;

Αν κάτι ενοποιεί τις εμπειρίες που περιγράφηκαν, δεν είναι η “μικρότητα”, αλλά το αίσθημα προσβεβλημένης αξιοπρέπειας. Η μνησικακία, σε αυτή τη μορφή, δεν είναι απλώς ένα αρνητικό συναίσθημα. Είναι ένα παραμορφωμένο αίτημα αναγνώρισης: να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους, να μην υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων.

Γιατί αν η απάντηση βρίσκεται όχι στην ψυχολογία του ψηφοφόρου αλλά στην αποτυχία εκείνων που κυβερνούν – νόμιμα, αλλά πολύ συχνά απαράδεκτα – τότε το πρόβλημα δεν λύνεται με καλύτερη επικοινωνία ή πιο έξυπνο πολιτικό μάρκετινγκ.

Το κρίσιμο δεν είναι ποιος θα “κερδίσει” τη μνησικακία, αλλά ποιος θα την καταστήσει περιττή.

Και αυτό απαιτεί κάτι πολύ πιο δύσκολο: θεσμική ειλικρίνεια, πραγματική λογοδοσία χωρίς εξαιρέσεις, και ένα κράτος που εφαρμόζει τον νόμο το ίδιο για όλους. Όσο αυτά απουσιάζουν, η μνησικακία δεν θα είναι παθολογία. Θα είναι η αναμενόμενη απάντηση.

Ο Νίκος Πασσάς είναι Καθηγητής Εγκληματολογίας και Ποινικής Δικαιοσύνης στο Northeastern University της Βοστώνης. Ειδικεύεται στο διεθνές ποινικό δίκαιο, οικονομικό έγκλημα, τη διαφθορά και τη διακυβέρνηση.

Σε συνέντευξή του στη σερβική εφημερίδα «Politika», ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η Ελλάδα θεωρεί τα Δυτικά Βαλκάνια αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής οικογένειας και τάχθηκε υπέρ της επιτάχυνσης της διαδικασίας διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κ. Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα πρωτοστάτησε με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης το 2003 στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων και σημείωσε ότι η σημερινή συγκυρία προσφέρει την ευκαιρία για νέα ώθηση στη διαδικασία ένταξης. Όπως ανέφερε, στόχος της Αθήνας ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, είναι να καταστεί εφικτή η ένταξη μίας ή περισσότερων χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ.

«Δεν μπορούμε να φανταστούμε μία Ευρώπη χωρίς τη Σερβία και τα Δυτικά Βαλκάνια», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το ζήτημα αφορά, τόσο τη σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής, όσο και την αξιοπιστία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Σερβία, την οποία χαρακτήρισε γεωπολιτικά κρίσιμο παράγοντα για την περιοχή, επαναλαμβάνοντας την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή της πορεία. Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα θα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και την προσαρμογή της στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, ενώ υπενθύμισε το μνημόνιο συνεργασίας που υπέγραψαν Αθήνα και Βελιγράδι τον Σεπτέμβριο του 2025 για την παροχή ελληνικής τεχνογνωσίας σχετικά με την ενταξιακή διαδικασία.

Αναφερόμενος στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Σερβίας, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες συνδέονται με μακρούς ιστορικούς, πολιτιστικούς και θρησκευτικούς δεσμούς, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει στρατηγικό χαρακτήρα. Επισήμανε ότι η Κοινή Διακήρυξη που υπεγράφη στην Αθήνα το 2019 και το Μνημόνιο Κατανόησης του 2024, αποτυπώνουν τη βούληση των δύο πλευρών για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε όλους τους τομείς.

Παράλληλα, επανέλαβε τη σταθερή ελληνική θέση υπέρ του διαλόγου μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των πέντε κρατών-μελών της ΕΕ που δεν αναγνωρίζουν τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στην ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε βασική νότια ενεργειακή πύλη για τα Δυτικά Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και στη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένους προμηθευτές.

Όπως τόνισε, κομβικό ρόλο διαδραματίζουν η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου της Αλεξανδρούπολης, καθώς και ο τερματικός σταθμός LNG της Ρεβυθούσας, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου μέσω των διασυνδέσεων Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας και Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας.

Ο υπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι η συνεργασία των δύο χωρών μπορεί να επεκταθεί πέραν του φυσικού αερίου, περιλαμβάνοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και νέες τεχνολογίες, όπως το υδρογόνο.

Σε ό,τι αφορά το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, ο κ. Γεραπετρίτης περιέγραψε την Ελλάδα ως δύναμη σταθερότητας σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών εντάσεων. Ανέφερε ότι η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες και επενδύει στη δημιουργία γεφυρών συνεργασίας με όλες τις χώρες της περιοχής.

Στο πλαίσιο αυτό σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει οικοδομήσει μια δομημένη σχέση με την Τουρκία, η οποία, όπως είπε, αποδίδει απτά αποτελέσματα, ενώ παράλληλα διατηρεί λειτουργικές σχέσεις με όλες τις πλευρές στη Λιβύη. Επισήμανε ακόμη τις στρατηγικές σχέσεις της χώρας με το Ισραήλ, αλλά και τους στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί αξιόπιστο συνομιλητή και εταίρο στην περιοχή.

Αναφορά έκανε και στη συμμετοχή της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη διετία 2025-2026, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να ενισχύσει περαιτέρω το διπλωματικό της αποτύπωμα ως πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Τέλος, σχολιάζοντας το μεταναστευτικό, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να σηκώνει δυσανάλογο βάρος λόγω της γεωγραφικής της θέσης, ενώ ταυτόχρονα καλείται να προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και την Αφρική δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για ενδεχόμενη αύξηση των μεταναστευτικών ροών, τονίζοντας ωστόσο ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου αποτελεί ευρωπαϊκή και διεθνή πρόκληση. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα εφαρμόζει μια δίκαιη αλλά αυστηρή μεταναστευτική πολιτική, ενώ εργάζεται για τον περιορισμό των ροών από τη Λιβύη μέσω συνεργασίας με όλες τις πλευρές της χώρας.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία του Νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική αντιμετώπιση του ζητήματος προϋποθέτει την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων που οδηγούν στις μεταναστευτικές μετακινήσεις, όπως οι ένοπλες συγκρούσεις, η φτώχεια, η επισιτιστική ανασφάλεια και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο κύκλος αυτός αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο την τακτική με την οποία συχνά προσεγγίζουμε σοβαρά ζητήματα στη δημόσια σφαίρα της χώρας μας. Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις – ένας γνώριμος και ιδιαίτερα φορτισμένος θεσμός της ελληνικής εκπαίδευσης – αναδεικνύουν μια βαθύτερη συλλογική μας αδυναμία: Τη δυσκολία να στραφούμε στην ουσία, να σχεδιάσουμε με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και να υπερβούμε τη λογική της αποσπασματικής διαχείρισης.

Εξήντα χρόνια στο ίδιο έργο θεατές

Το 1964, επί κυβερνήσεως Γεωργίου Παπανδρέου, επιχειρήθηκε μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της νεότερης ελληνικής εκπαίδευσης. Η προσπάθεια αυτή έφερε τη σφραγίδα του Ευάγγελου Παπανούτσου και στόχευε στην προσαρμογή του ελληνικού σχολείου στις μεταπολεμικές εξελίξεις που είχαν ήδη συντελεστεί στις περισσότερες δυτικές χώρες. Μεταξύ των σημαντικών παρεμβάσεων της εποχής ήταν και η εισαγωγή του περίφημου “Ακαδημαϊκού Απολυτηρίου”, ενός τίτλου που θα λειτουργούσε ταυτόχρονα ως πιστοποίηση της σχολικής γνώσης και ως διαβατήριο για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεν έμελλε βέβαια να μακροημερεύσει, καθώς η έλευση της Χούντας το 1967 ματαίωσε την περαιτέρω εφαρμογή του.

Έξι δεκαετίες αργότερα, η δημόσια συζήτηση επανέρχεται ουσιαστικά στο ίδιο σημείο, αυτή τη φορά υπό τον τίτλο “Εθνικό Απολυτήριο”. Η ονομασία αλλάζει, η συσκευασία εκσυγχρονίζεται, το βασικό ζητούμενο όμως παραμένει εντυπωσιακά ίδιο: Πώς να εισάγουμε με αδιάβλητο και παιδαγωγικά ισορροπημένο τρόπο τα παιδιά μας στο Πανεπιστήμιο. Όσο καλοπροαίρετα και να το προσεγγίσει κανείς, δεν παύει να προκαλεί προβληματισμό το ότι δεν έχουμε ακόμη επιλύσει ένα πρωτίστως διαδικαστικό ζήτημα, που δυστυχώς έχει μονοπωλήσει τον διάλογο για το εκπαιδευτικό μας σύστημα, στρέφοντάς τον μακριά από τα ουσιαστικά και καίρια ζητήματα στα οποία οφείλει να αποκριθεί.

Στο ενδιάμεσο, διαδοχικές μεταρρυθμίσεις άλλαξαν συστήματα βαθμολόγησης, αριθμό μαθημάτων, επιστημονικά πεδία και τρόπους υποβολής μηχανογραφικού. Πολύ λιγότερο συζητήθηκαν, όμως, τα θεμελιώδη ερωτήματα: Τι Σχολείο και τι Πανεπιστήμιο θέλουμε;
Ποιον πολίτη επιθυμούμε να διαμορφώνει η εκπαίδευση; Ποιες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας καλείται να υπηρετήσει; Έτσι, επί δεκαετίες, το βαθύτερο ερώτημα του τι διδάσκουμε, γιατί το διδάσκουμε και με ποιον τρόπο το διδάσκουμε, παραμένει συχνά στο περιθώριο.

Η ατέρμονη μεταρρύθμιση

Ο σημαντικός παιδαγωγός και μελετητής της ελληνικής εκπαίδευσης Αλέξης Δημαράς περιέγραψε αυτή την πορεία με τον εύστοχο όρο “Ανακοπτόμενο Άλμα”. Δύσκολα θα μπορούσε κανείς να βρει πιο επίκαιρη περιγραφή. Στην εκπαίδευση – όπως και σε πολλά άλλα πεδία της δημόσιας ζωής – η χώρα μας συχνά δείχνει μεγαλύτερη προσήλωση στις διαδικασίες, παρά στους στόχους. Μέτρα που εισάγονται για να θεραπεύσουν ένα πρόβλημα καταλήγουν πολλές φορές να δημιουργούν νέα, τα οποία αντιμετωπίζονται με νέες παρεμβάσεις, χωρίς να εξετάζονται πάντοτε οι βαθύτερες αιτίες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Τράπεζας Θεμάτων. Παρουσιάστηκε ως εργαλείο ενίσχυσης της αντικειμενικότητας της αξιολόγησης. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή της δημιούργησε εύλογους προβληματισμούς. Όταν τα πιθανά θέματα είναι εκ των προτέρων γνωστά, είναι θεμιτό να αναρωτηθεί κανείς κατά πόσο ενισχύεται η ουσιαστική κατάκτηση της γνώσης ή η αναπαραγωγή έτοιμων λύσεων. Πρόκειται για ένα ζήτημα που αξίζει μεγαλύτερη παιδαγωγική συζήτηση απ’ όση συνήθως λαμβάνει, ειδικά σε μια εποχή όπου η ικανότητα απόκρισης στο απρόσμενο θεωρείται κρίσιμη δεξιότητα για τους νέους μας.

Ανάλογα ερωτήματα προκύπτουν και από την εφαρμογή της “Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής”. Από το 2021 και μετά, δεκάδες χιλιάδες θέσεις έχουν παραμείνει κενές στα πανεπιστήμια. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει μια δομική αντίφαση: σε ένα σύστημα που θεσπίστηκε για να κατανέμει περιορισμένες θέσεις σε περισσότερους υποψηφίους, ένα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων θέσεων παραμένει τελικά αναξιοποίητο. Παράλληλα, η επέκταση του ακαδημαϊκού χάρτη και η δημιουργία πολλών ομοειδών τμημάτων σε ολόκληρη τη χώρα (ειδικά μετά την εσπευσμένη διαδικασία ανωτατοποίησης των ΤΕΙ 2018-19), συχνά χωρίς έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό, δημιούργησαν νέα δεδομένα, τα οποία σήμερα καλούμαστε να διαχειριστούμε.

Τι μας αποκαλύπτουν οι Πανελλαδικές

Αν αντιμετωπίσει κανείς τις Πανελλαδικές όχι μόνο ως εξεταστικό μηχανισμό αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο, δύσκολα θα αποφύγει να αναγνωρίσει σε αυτές ορισμένα διαχρονικά χαρακτηριστικά της δημόσιας ζωής της χώρας. Πρώτον, τη δυσκολία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Εκπαιδευτικά συστήματα που σήμερα θεωρούνται επιτυχημένα, όπως της Φινλανδίας, της Εσθονίας ή της Σιγκαπούρης, οικοδομήθηκαν μέσα από στρατηγικές δεκαετιών και με αξιοσημείωτη συνέχεια στους βασικούς τους προσανατολισμούς, παρά τις κυβερνητικές εναλλαγές. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, κάθε αλλαγή πολιτικής ηγεσίας συνοδεύεται συχνά από αλλαγή προσανατολισμού.

Δεύτερον, την απουσία μιας ευρύτερης συζήτησης για το παραγωγικό και επιστημονικό πρότυπο που επιθυμούμε ως χώρα. Ποιες δεξιότητες και ποιες ειδικότητες θα χρειαστεί περισσότερο η Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών; Πώς μεταφράζονται αυτές οι ανάγκες σε εκπαιδευτικές επιλογές; Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η περιορισμένη προτίμηση που εμφανίζουν οι υποψήφιοι προς τις θετικές και τεχνολογικές σπουδές, παρά το εύρος των επαγγελματικών και ακαδημαϊκών επιλογών που αυτές προσφέρουν (κάτω από το 20% των υποψηφίων κατευθύνεται στο πεδίο που φιλοξενεί τα περισσότερα τμήματα και τις περισσότερες θέσεις εισακτέων).

Πρόκειται ασφαλώς για ένα σύνθετο φαινόμενο, στο οποίο συντρέχουν εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι δυναμικά πεδία γνώσης, που αναγνωρίζονται διεθνώς ως νευραλγικά για την ικανότητα των κοινωνιών να ανταποκριθούν στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, δεν ελκύουν τους μελλοντικούς μας φοιτητές. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά ολόκληρο το εκπαιδευτικό οικοδόμημα.

Τρίτον, τη διαχρονική δυσκολία υπέρβασης επιμέρους συμφερόντων προς όφελος μιας συνολικότερης στρατηγικής. Η πίεση τοπικών, κλαδικών ή συντεχνιακών επιδιώξεων συχνά επηρεάζει αποφάσεις που θα έπρεπε να εντάσσονται σε έναν ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό.
Υπάρχει διέξοδος; Η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη να αναπαράγει αυτόν τον κύκλο. Προϋπόθεση, όμως, είναι η μετάβαση από την απλή διαχείριση σε μια προσέγγιση με χρονικό βάθος και συγκεκριμένη στόχευση. Χρειάζεται στοιχειώδης εθνική συνεννόηση σε βασικές αρχές της εκπαιδευτικής πολιτικής. Χρειάζεται να απαντήσουμε με μεγαλύτερη σαφήνεια στο ερώτημα για τις ανάγκες της χώρας τις επόμενες δεκαετίες και να μεταφράσουμε τις απαντήσεις αυτές σε εκπαιδευτικές επιλογές: Αναλυτικά προγράμματα, επαγγελματικό προσανατολισμό, ακαδημαϊκό χάρτη, τεχνική εκπαίδευση.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να επανασυνδέσουμε το σχολείο με την κοινωνία και τη γνώση με τη δημιουργία. Ένα σχολείο δεν μπορεί να περιορίζεται στην προετοιμασία υποψηφίων για εξετάσεις. Οφείλει να διαμορφώνει ανθρώπους ικανούς να σκέφτονται, να συνεργάζονται, να δημιουργούν και να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται με πρωτοφανείς ρυθμούς.

Πανελλαδικές: Το ερώτημα που επιμένει

Οι Πανελλαδικές δεν είναι το πρόβλημα. Υπήρξαν ίσως ο πιο αξιοκρατικός θεσμός της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και συνέβαλαν αποφασιστικά στην κοινωνική κινητικότητα. Αυτό δεν πρέπει να λησμονείται. Ωστόσο, επί έξι δεκαετίες, η δημόσια συζήτηση μοιάζει να περιστρέφεται γύρω από το ίδιο διαδικαστικό ερώτημα: Πώς θα εξετάζουμε. Την ίδια στιγμή, ο κόσμος γύρω μας μετασχηματίζεται με ταχύτητες πρωτόγνωρες και οι κοινωνίες που προοδεύουν είναι εκείνες που γνωρίζουν όχι μόνο πώς αξιολογούν, αλλά κυρίως πού θέλουν να πάνε.

Ίσως λοιπόν το ουσιαστικό ερώτημα να μην είναι πλέον μόνο πώς αλλάζουμε τον τρόπο εξέτασης, αλλά ποιο σχολείο, ποιο πανεπιστήμιο και τελικά ποια κοινωνία θέλουμε να οικοδομήσουμε. Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη συζήτηση που οφείλουμε, ως κοινωνία, να ανοίξουμε χωρίς άλλες αναβολές.

Ο Αργύρης Μυστακίδης είναι Φυσικός, Φροντιστής, Εκπαιδευτικός Αναλυτής.

Ο Ιράνος αξιωματούχος δήλωσε ότι το σχέδιο του μνημονίου περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

Στενά του Ορμούζ: Το Ιράν ανοίγει έμσα τα Στενά του Ορμούζ για όλα τα εμπορικά πλοία, ενώ οι ΗΠΑ άρουν το ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Οικονομικά: Οι ΗΠΑ συμφωνούν στη μη επιβολή νέων κυρώσεων κατά του Ιράν μέχρι την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας. Οι ΗΠΑ θα αναστείλουν τις πετρελαϊκές κυρώσεις κατά του Ιράν για μία καθορισμένη περίοδο, επιτρέποντας στην Τεχεράνη την πώληση πετρελαίου και την είσπραξη των εσόδων. Οι ΗΠΑ συμφωνούν για τη διάθεση 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης, της άμεσης διάθεσης οικονομικής ρευστότητας, της συνεργασίας μεταξύ περιφερειακών χωρών, αλλά και μέσω πιστωτικών γραμμών.

Πυρηνικά: H Τεχεράνη συμφωνεί ότι δεν θα παράγει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Η Τεχεράνη συμφωνεί να διατηρήσει το πυρηνικό status quo μέχρι την επίτευξη τελικής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένου και του μη εμπλουτισμού ουρανίου, αλλά και της μη επέκτασης των πυρηνικών εγκαταστάσεών της. Οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι η Τεχεράνη θα αραιώσει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού εντός του Ιράν με έναν μηχανισμό, ο οποίος θα συζητηθεί εντός των 60 ημερών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ειδικότερα, «τώρα η κατάρτιση της Ατζέντα 2030 έχει πολύ μεγάλη σημασία, διότι, μετά από 7 χρόνια στο τιμόνι της χώρας, η Νέα Δημοκρατία πρέπει να παρουσιάσει νέες προτάσεις και ρεαλιστικές λύσεις για τις προκλήσεις της νέας εποχής».

Ακόμα, όμως, περισσότερο, συνεχίζει, «αυτή την ώρα μόνο η Νέα Δημοκρατία μπορεί να παρουσιάσει ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και φιλόδοξο πρόγραμμα για το μέλλον της χώρας. Αντίθετα η αντιπολίτευση, δυστυχώς, επενδύει σχεδόν αποκλειστικά στην τοξικότητα, στον εμφύλιο πετροπόλεμο, στις ψεκασμένες θεωρίες και στην ακατάσχετη παροχολογία».

Πιο αναλυτικά, το κυβερνητικό πρόγραμμα της ΝΔ για την Ελλάδα του 2030 θα έχει τρεις βασικές προτεραιότητες:

«Πρώτον, μια πιο παραγωγική οικονομία, έτσι ώστε, εργαζόμενοι το ίδιο να παράγουμε περισσότερο, με την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων. Και φυσικά μια πιο δίκαιη διάχυση του εισοδήματος, με πιο αποτελεσματική στήριξη των οικογενειών, λόγω του δημογραφικού, και των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας.

Δεύτερον, ένα πιο σύγχρονο κράτος με πιο διαφανή λειτουργία. Εδώ μας δίνεται η ευκαιρία με τη Συνταγματική Αναθεώρηση να προβούμε σε μια σειρά από θεσμικές τομές, όπως η αναθεώρηση του άρθρου 86, προκειμένου να μην γίνεται η Βουλή δικαστής για τους υπουργούς, αλλά η δικαιοσύνη. Η αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης, ώστε να υπάρχουν ακόμα περισσότερα εχέγγυα αμεροληψίας. Και παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού του πολιτικού συστήματος.

Τρίτον, στιβαρή διεθνής παρουσία για τη χώρα, με ακόμα πιο ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και με αναβαθμισμένο ρόλο ως κόμβου ενέργειας, μεταφορών, δεδομένων και τεχνολογίας. Το 2030, η Ελλάδα συμπληρώνει 200 χρόνια από την ίδρυση του Νεοελληνικού κράτους. Στόχος μας πρέπει να είναι να φτάσουμε σε αυτό το ιστορικό ορόσημο έχοντας κάνει ένα μεγάλο βήμα μπροστά κι όχι επιβεβαιώνοντας τον μύθο του Σισύφου που γεννήθηκε σε αυτή τη χώρα».

Ερωτηθείς ακολούθως για τα πρώτα δείγματα γραφής από την «Ατζέντα 2030», ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αποκαλύπτει: «Θα δουλέψουμε εντατικά μέσα στο καλοκαίρι με στόχο το φθινόπωρο να ξεκινήσουμε να παρουσιάζουμε τις δεσμεύσεις μας για τη νέα τετραετία. Πιστεύω, μάλιστα, ότι στην ομιλία που θα κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ θα ανακοινώσει κάποιες από τις δεσμεύσεις που θα αναλάβουμε, κυρίως στην οικονομία για τη νέα τετραετία».

Και, για τη ΔΕΘ ειδικότερα, σημειώνει: «Από το 2019 και μετά στηρίζουμε την κοινωνία και μειώνουμε τους φόρους, μέσα στα όρια των αντοχών της οικονομίας. Στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση θα κινηθούν και οι ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο. Στόχος μας είναι να επιστρέφουμε στην κοινωνία ένα μέρος από τα οφέλη της ανάπτυξης της οικονομίας και της δραστικής καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Με μειώσεις φόρων, με μέτρα που στηρίζουν τη μεσαία τάξη και με περαιτέρω ενίσχυση των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας».

Διευκρινίζει δε, πως «πιο συγκεκριμένος δεν μπορώ να γίνω σήμερα, διότι καθαρή εικόνα για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο θα έχουμε αργά το καλοκαίρι. Πάντως δεν θα πάμε στη ΔΕΘ με τη λογική των πολιτικών ‘Αη Βασίληδων, που υπόσχονται γεφύρια και ποτάμια. Εμείς θα μείνουμε προσηλωμένοι στη γραμμή της υπευθυνότητας, κάνοντας, όμως, νέα βήματα μπροστά».

Για τη Συνταγματική Αναθεώρηση αναφέρει πως είναι «μια ευκαιρία για θεσμική επανεκκίνηση. Για να δημιουργήσουμε ένα πιο αξιόπιστο πλαίσιο στις σχέσεις κράτους και πολιτών, για να κάνουμε το πολιτικό σύστημα πιο αξιόπιστο και για να κάνουμε την Ελλάδα πιο σύγχρονη και πιο ισχυρή. Προτείνουμε ουσιαστικές αλλαγές: ριζική αναμόρφωση του άρθρου 86, ώστε η διερεύνηση ποινικών ευθυνών υπουργών να γίνεται από τη Δικαιοσύνη και όχι από τη Βουλή. Αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, έτσι ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη κι ουσιαστικότερη συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, προκειμένου να θωρακιστεί η εμπιστοσύνη σε σχέση με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο. Αναθεώρηση του άρθρου 16 για μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Δημοσιονομική ρήτρα, για να μη φορτώνουμε στις επόμενες γενιές το κόστος του λαϊκισμού ορισμένων κομμάτων. Και βεβαίως παρεμβάσεις για τη διαφάνεια του πολιτικού συστήματος, με αλλαγές στο εκλογικό σύστημα που θα κάνουν πιο διαφανή τη λειτουργία των κομμάτων».

Ευκαιρίας δοθείσης, όμως, επισημαίνει και την υποκρισία της αντιπολίτευσης, όπως υποστηρίζει: «Από τη μια καταγγέλλουν συγκεκριμένες συνταγματικές προβλέψεις και από την άλλη αρνούνται να συμμετάσχουν στη Συνταγματική Αναθεώρηση και δεν καταθέτουν προτάσεις. Η διαδικασία αυτή, όμως, δεν προσφέρεται για μικροκομματικά παιχνίδια. Θεωρούν άραγε σωστό το σημερινό άρθρο 86; Θεωρούν σωστό τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης; Εμείς που κυβερνήσαμε λέμε ξεκάθαρα ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά και ότι αυτή η ευκαιρία δεν πρέπει να πάει χαμένη».

Αναφορικά με τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα politis.gov.gr δηλώνει πως αποτελεί «μία από τις 14 πρωτοβουλίες του νόμου για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ο οποίος ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή με δική μου πρωτοβουλία. Και αποτελεί μια μικρή επανάσταση στο Δημόσιο! Από την 1η Ιουνίου, για κάθε αίτηση προς το Δημόσιο, σε υπουργεία, οργανισμούς και δήμους, η διοίκηση υποχρεούται να ενημερώνει ψηφιακά τον πολίτη: ποια υπηρεσία χειρίζεται την υπόθεση, σε ποιο στάδιο βρίσκεται και ποιος είναι ο εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης. Οι φορολογούμενοι θα αντιμετωπίζονται όχι ως υπήκοοι, αλλά ως πολίτες μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής δημοκρατίας».

Ενώ διαμηνύει ταυτόχρονα ότι «θα πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι αν ορισμένοι υπάλληλοι δεν εφαρμόσουν το νέο σύστημα, θα υπάρξουν πειθαρχικές κυρώσεις. Δεν ισχυρίζομαι βεβαίως ότι αυτό λύνει όλα τα προβλήματα του Δημοσίου. Αλλά κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί με την κυβέρνηση Μητσοτάκη στον εκσυγχρονισμό του Δημοσίου: gov.gr, προώθηση της αξιολόγησης, ταχεία έκδοση των συντάξεων, 1555 για θέματα του ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Εργασίας, μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ κ.α.».

Μάλιστα, εκτός από την ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών για την πορεία της αίτησής τους, «εφαρμόζεται ήδη η ρύθμιση για τις υπεύθυνες δηλώσεις, οι οποίες αντικαθιστούν πλέον δεκάδες πιστοποιητικά που το Δημόσιο ήδη κατέχει, αλλά τα ζητούσε ξανά και ξανά από τους πολίτες. Για παράδειγμα, αντίγραφα πτυχίων, απολυτήριο Στρατού, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. Επιπλέον, με βάση Εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών, οι δημόσιοι οργανισμοί θα πρέπει έως τις 7 Ιουλίου να έχουν αναρτήσει στις ιστοσελίδες τους το ωράριο λειτουργίας τους».

Παράλληλα, «μια από τις επόμενες παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν είναι αυτή με την οποία μπαίνει επιτέλους ένα τέλος σε παράλογες διεκδικήσεις ακινήτων πολιτών από το Δημόσιο. Μιλάμε για περιπτώσεις όπου πολίτες έχουν ακίνητα για δεκαετίες, με πράξεις της διοίκησης, προσωρινές παραχωρήσεις κτλ, και ξαφνικά κάποιοι μανδαρίνοι έβρισκαν αφορμές για να τα διεκδικήσει το κράτος. Έχουμε δει τέτοιες ιστορίες καθημερινής τρέλας με το δημόσιο να διεκδικεί στο παρελθόν τη μισή Σαρωνίδα ή το κέντρο της Καρδίτσας. Όλα αυτά θα αποτελούν σύντομα παρελθόν. Και φυσικά θα προχωρήσουμε με μεγάλη ταχύτητα και στην εφαρμογή και των υπόλοιπων διατάξεων του νόμου, όπως για παράδειγμα για την ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των δημόσιων οργανισμών, για τη διεύρυνση της δυνατότητας εφαρμογής του πετυχημένου μοντέλου του ΕΦΚΑ με τους πιστοποιημένους επαγγελματίες και σε άλλους τομείς, για την ενιαία ερμηνεία νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών».

Αλλάζοντας θέμα και σε σχέση με τα μετεκλογικά σενάρια, ο Κ. Χατζηδάκης υπογραμμίζει την «ξεκάθαρη», όπως λέει, θέση του κυβερνώντος κόμματος: «Η καλύτερη λύση για τη χώρα είναι μια αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Και το λέμε αυτό όχι από κομματικό εγωισμό, αλλά επειδή η εμπειρία έχει δείξει ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας στην Ελλάδα δεν μπορούν να λειτουργήσουν ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Πέρα όμως από αυτά, το ΠΑΣΟΚ έχει πάρει μια πολύ συγκεκριμένη απόφαση ότι δεν συνεργάζεται με τη Νέα Δημοκρατία. Και κανένας στην αντιπολίτευση δεν θέλει να συνεργαστεί με κανένα. Αυτό, στην πραγματικότητα, ενισχύει το δικό μας επιχείρημα για αυτοδυναμία. Διότι οι πολίτες πρέπει να ξέρουν ποιος θα τους κυβερνήσει και με ποιο σχέδιο. Η χώρα δεν μπορεί να κυβερνηθεί ούτε με τοξικότητα, ούτε με ανεφάρμοστες υποσχέσεις, ούτε με στείρα άρνηση. Με τη Νέα Δημοκρατία, η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να κάνει σταθερά βήματα μπροστά».

Ενώ για τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης παραπέμπει στη δήλωση του πρωθυπουργού, ότι οι εκλογές θα γίνουν το 2027. Και προσθέτει: «Από εκεί και πέρα, νομίζω ότι τα υπόλοιπα περιττεύουν. Δεν είναι δουλειά μας να ανακυκλώνουμε διαρκώς σενάρια εκλογών. Επίσης, δεν θα πρέπει να αγνοούμε ότι παρά την κόπωση σε μια μερίδα των πολιτών, η Νέα Δημοκρατία σε όλες τις δημοσκοπήσεις προηγείται με τεράστια διαφορά από τα άλλα κόμματα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρείται ο καταλληλότερος Πρωθυπουργός. Εμείς, λοιπόν, έχουμε υποχρέωση, μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνών αναταράξεων, να συνεχίσουμε τη δουλειά μας, με σοβαρότητα, σεμνότητα και αποτελεσματικότητα. Ώστε να μπορούμε, όταν φτάσει η ώρα των εκλογών, αφενός να κάνουμε τον απολογισμό μας και αφετέρου να παρουσιάσουμε στους πολίτες το σχέδιο μας για την Ελλάδα του 2030».

Ερωτηθείς για τα νέα κόμματα, θέση του είναι πως «δεν έχουμε τη δυνατότητα να διαλέγουμε αντιπάλους. Αυτό το αποφασίζουν οι πολίτες. Όσον αφορά το κόμμα του κ. Τσίπρα, εμένα μου θυμίζει κάπως την ταινία ‘Ημέρα της Μαρμότας’. Ξαναζούμε τα ίδια και τα ίδια: ίδιος αρχηγός, ίδια στελέχη, απλώς αλλάζει το όνομα. Επίσης, υπενθυμίζω ότι ο κ. Τσίπρας παραιτήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ όταν το κόμμα του είχε πάρει περίπου 18%, θεωρώντας το αποτέλεσμα αποτυχία. Τώρα βλέπω να παρουσιάζεται ως επιτυχία το ποσοστό που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις και το οποίο είναι χαμηλότερο από αυτό που πήρε στις εκλογές του 2023. Μπορεί φυσικά ο κ. Τσίπρας να είναι ολιγαρκής!».

Ενώ για το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού λέει πως «είναι ένα κόμμα διαμαρτυρίας, από το οποίο δεν φαίνεται να επηρεάζεται η Νέα Δημοκρατία, η οποία κινείται στον χώρο της μετριοπάθειας και της κοινής λογικής. Απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε άλλα κόμματα που έχουν μια λαϊκίστικη ατζέντα. Η διαμαρτυρία, όμως, δεν αρκεί για να ανέβει η Ελλάδα ψηλότερα. Χρειάζεται μια σοβαρή κυβέρνηση, η οποία θα μπορεί να διαχειριστεί την οικονομία, να ενισχύει περαιτέρω την άμυνα της, να ασκεί μια υπεύθυνη εξωτερική πολιτική, που θα μπορεί να δίνει, πάνω από όλα, λύσεις στα ζητήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι πολίτες», επισημαίνει χαρακτηριστικά.

Σε ερώτηση για τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ο αντιπρόεδρος απαντά ως εξής: «Έχω εκτίμηση στον Αντώνη Σαμαρά, καθώς διετέλεσα υπουργός του. Και πάντα πιστεύω στη μεγάλη Νέα Δημοκρατία. Αν, όμως, ο κ. Σαμαράς προχωρήσει πράγματι σε ένα νέο κόμμα, θα προξενήσει κάποια ζημιά στον κ. Βελόπουλο, στην κ. Λατινοπούλου και στη Νέα Δημοκρατία. Σε κάθε περίπτωση, όμως, μεγαλύτερη ζημιά θα προκαλέσει στον ίδιο στον ίδιο του τον εαυτό και την παρακαταθήκη του. Το λέω με σεβασμό και με όλη την εκτίμηση που έχω στο πρόσωπό του. Η Νέα Δημοκρατία, από το 1980 και μετά, έχει αποδείξει ότι η βάση της, ανεξαρτήτως αρχηγών και συγκυριών, συσπειρώνεται γύρω από το ίδιο το κόμμα».

Για την ακρίβεια, τέλος, αναγνωρίζει ότι «είναι πράγματι το μεγαλύτερο πρόβλημα των πολιτών και γι’ αυτό αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα. Θα ήταν υποκριτικό από την πλευρά μας να πούμε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Αλλά είναι εξίσου υποκριτικό να παριστάνει η αντιπολίτευση ότι το πρόβλημα υπάρχει μόνο στην Ελλάδα. Από το 2022 και μετά, λόγω των διεθνών κρίσεων και κυρίως των πολέμων στην ευρύτερη περιοχή μας, η ακρίβεια είναι πανευρωπαϊκό πρόβλημα. Δεν υπάρχει ευρωπαϊκή χώρα όπου ο πληθωρισμός δεν απασχολεί την κοινωνία και τη δημόσια συζήτηση».

Και καταλήγει: «Αντιμετωπίζουμε το ζήτημα αυτό ακριβώς όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: Με παρεμβάσεις στην αγορά, με πρόστιμα, με αυξήσεις μισθών, στο μέτρο πάντοτε των αντοχών του προϋπολογισμού και των επιχειρήσεων. Το Υπουργείο Ανάπτυξης θα παρουσιάσει σύντομα ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο, με το οποίο οι καταναλωτές θα μπορούν να κάνουν αμέσως συγκρίσεις των τιμών μεταξύ διαφορετικών σούπερ μάρκετ, αλλά και συγκρίσεις τιμών στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, ώστε να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα τι συμβαίνει και εδώ κι αλλού».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το θύμα δεν έχει «χαρτογραφηθεί» ως μέλος τουρκικής εγκληματικής οργάνωσης, ωστόσο μοιραία εξετάζεται αυτό το ενδεχόμενο εξαιτίας της αγριότητας με την οποία δολοφονήθηκε που παραπέμπει σε ξεκαθάρισμα.

Επίσης, εξετάζεται αν είχε εμπλακεί σε παράνομες δραστηριότητες όπως διακίνηση ναρκωτικών. Ο δράστης που διέφυγε από το σημείο τρέχοντας προς τον λόφο του Στρέφη, πυροβόλησε με 9αρι πιστόλι τον θύμα πέντε φορές σε πρόσωπο και κεφάλι, ενώ οι αστυνομικοί εντόπισαν στο σημείο 5 κάλυκες.

Δίπλα στη σορό του 25χρονου στεκόταν το σκυλάκι του που δεν τον άφησε λεπτό. Για το περιστατικό διενεργείται έρευνα, λαμβάνονται καταθέσεις από μάρτυρες στο σημείο και αναζητούνται τυχόν βιντεοληπικά υλικά για την ταυτοποίηση του δράστη, ενώ θα αναζητηθούν και πληροφορίες από τις τουρκικές Αρχές για το θύμα.

Ο κ. Κολυδάς αναφέρει ότι «η εικόνα από το διάστημα αποκαλύπτει πότε και πού οργανώθηκαν οι ισχυρότερες καταιγίδες, ποιες ημέρες παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ηλεκτρική δραστηριότητα και ποιες ώρες του 24ώρου σημειώθηκε η κορύφωση των φαινομένων. Παράλληλα, τα ελεύθερα διαθέσιμα δεδομένα του δορυφορικού συστήματος NASA GPM IMERG δείχνουν ότι οι επαναλαμβανόμενες βροχοπτώσεις άφησαν σημαντικά ύψη υετού, κυρίως στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα. Οι βροχές αυτές συνέβαλαν στη διατήρηση της εδαφικής υγρασίας, στην ενίσχυση της βλάστησης και, τουλάχιστον προσωρινά, στη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών»

Πρόγνωση

Την Δευτέρα ο καιρός θα παραμείνει γενικά αίθριος σε όλη τη χώρα, με λίγες αραιές νεφώσεις. Μόνο στα βορειοανατολικά σύνορα, κυρίως προς την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, υπάρχει μικρή πιθανότητα για τοπικές μπόρες. Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει νέα άνοδο. Στις πεδινές περιοχές της Ανατολικής Στερεάς, της Θεσσαλίας, της Κεντρικής Μακεδονίας και της Θράκης θα φτάσει τους 33 με 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ τοπικά, σε περιοχές πιο ευάλωτες στη ζέστη, δεν αποκλείεται να προσεγγίσει τους 36 βαθμούς. Στα δυτικά ηπειρωτικά η θερμοκρασία θα κυμανθεί στους 30 με 33 βαθμούς. Οι άνεμοι θα πνέουν έως 5 μποφόρ και στα νότια πρόσκαιρα έως 6.

Για την Τρίτη προβλέπεται ότι η ηλιοφάνεια θα συνεχιστεί, ωστόσο στα βόρεια τμήματα της χώρας θα αναπτυχθούν περισσότερες νεφώσεις τις θερμές ώρες της ημέρας. Στα ορεινά θα εκδηλωθούν τοπικές μπόρες, ενώ δεν αποκλείονται και μεμονωμένες καταιγίδες, κυρίως προς τη Μακεδονία. Η αστάθεια θα παραμείνει γεωγραφικά περιορισμένη και θα αφορά κυρίως τα βόρεια ορεινά. Η θερμοκρασία δεν θα μεταβληθεί σημαντικά και θα παραμείνει κοντά στους 33 με 35 βαθμούς Κελσίου.

Για την Τετάρτη αναμένεται ενίσχυση της αστάθειας στον ελλαδικό χώρο. Τις θερμές ώρες της ημέρας θα αναπτύσσονται νεφώσεις και θα εκδηλώνονται μπόρες και καταιγίδες, κυρίως στο εσωτερικό του ηπειρωτικού κορμού. Τα φαινόμενα θα εντοπίζονται κατά μήκος της Πίνδου, στη Μακεδονία, στη Θράκη, καθώς και στα ορεινά της Πελοποννήσου, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Μακεδονίας και της Πίνδου οι καταιγίδες ενδέχεται να παρουσιάσουν μεγαλύτερη ένταση.

Λόγω της αστάθειας θα σημειωθεί μικρή πτώση της θερμοκρασίας στα κεντρικά και βόρεια τμήματα, όπου οι μέγιστες τιμές θα κυμαίνονται γύρω στους 30 με 32 βαθμούς Κελσίου. Στην υπόλοιπη χώρα θα παραμείνουν κοντά στους 32 με 34 βαθμούς. Οι άνεμοι θα φτάνουν έως 6 μποφόρ.

Τονίζει πως το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει ότι χρειάζονται ευρύτερες συναινέσεις για να γίνει πράξη «ένα πραγματικό μεταρρυθμιστικό άλμα στο Σύνταγμα», προσθέτοντας ότι «προφανώς, και μια κυβέρνηση που ευτέλισε τους θεσμούς και παραβίασε το Σύνταγμα πολλάκις δεν έχει κεφάλαιο αξιοπιστίας».

Ο κ. Τσουκαλάς σχολιάζει ότι αυτό «το έδειξε η ίδια με τις προτάσεις της» και αναφέρει συγκεκριμένα: «Δεσμευόταν επί μήνες για την ουσιαστική αναθεώρηση του άρθρου 86 και τελικά διατήρησε την αρμοδιότητα άσκησης ποινικής δίωξης για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης, υπουργοί και υφυπουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, στη Βουλή με απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία. Δηλαδή αλλάζει ο Μανωλιός για να βάλει τα ρούχα του αλλιώς».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Αντόνιο Γκουτέρες, θεωρεί πως μέσω των ευρωτουρκικών μπορεί να υπάρξει αποτέλεσμα και στο Κυπριακό. Βέβαια, η προσπάθεια δεν είναι καθόλου εύκολη καθώς η ικανοποίηση των τουρκικών αιτημάτων πρέπει να περάσει από όλα τα κράτη-μέλη. Ταυτόχρονα, πρέπει να προηγηθούν κινήσεις από πλευράς της Άγκυρας. Στη Λευκωσία, έχουν προετοιμάσει το έδαφος για εμπλοκή της Ένωσης στο Κυπριακό. Ο  πρόεδρος Χριστοδουλίδης συζητά διεξοδικά το ζήτημα αυτό με τους θεσμούς στις Βρυξέλλες, καθώς και με τα Ηνωμένα Έθνη.

Την ίδια ώρα, σημειώνεται πως και η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, βρίσκεται σε επικοινωνία με τις Βρυξέλλες, τις οποίες προγραμματίζει να επισκεφθεί προσεχώς. Η Ολγκίν, η οποία στο ταξίδι της αυτό στη Λευκωσία  αποφάσισε να ασχοληθεί με την ουσία του Κυπριακού, επιχειρεί να “σπάσει” το αδιέξοδο, πλην όμως, οι ιδέες που φέρεται να διακινεί, προβληματίζουν.

Ευρωτουρκικά και Κυπριακό 

Η διασύνδεση Κυπριακού και ευρωτουρκικών μπορεί να λειτουργήσει, εάν βρεθεί μια συνταγή που θα ικανοποιεί όλους, πρωτίστως όμως, η Τουρκία να δείξει στην πράξη ότι συνεργάζεται στο Κυπριακό. Αυτό που αξιολογείται σήμερα, στη Νέα Υόρκη και στις Βρυξέλλες,  είναι η τουρκική λίστα με τα αιτήματα/ αξιώσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία  επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα ζητήματα.

Πρώτο, ζητά συμμετοχή στο νέο σχεδιασμό για την ευρωπαϊκή άμυνα, το πρόγραμμα SAFE. Λευκωσία και Αθήνα, έχουν θέσει ασφαλιστικές δικλείδες, που λειτουργούν αποτρεπτικά στις επιδιώξεις της κατοχικής δύναμης. Είναι σαφές πως η Άγκυρα δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στο πρόγραμμα.

Η Λευκωσία με τις σημερινές συνθήκες μη λύσης εάν συναινέσει αυτό θα σημαίνει πως αποδέχεται την ενίσχυση της κατοχικής δύναμης. Γι’ αυτό άλλωστε και δεν αποδέχεται την τουρκική εμπλοκή. Η Αθήνα από πλευράς της έχει ξεκαθαρίσει προς την Τουρκία πως εάν δεν άρει το casus belli, δεν πρόκειται να συναινέσει σε τουρκική συμμετοχή. Εταίροι μας, όπως η Γερμανία, πιέζουν για να αρθούν οι ενστάσεις Ελλάδος και Κύπρου.

Την ίδια ώρα, η Τουρκία έχει εξαγοράσει ιταλικές εταιρείες κι αυτό έγινε για να τις χρησιμοποιήσει προφανώς ως όχημα. Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας επιθυμεί διακαώς να προωθήσει μη επανδρωμένες πλατφόρμες στον αέρα, τις γνωστές UAV, καθώς και τεθωρακισμένα μάχης και μεταφοράς. Παράλληλα, στην “ευρωπαϊκή όχθη” μεγάλοι παίκτες αλλά και η Κομισιόν προσεγγίζουν την Άγκυρα γεωπολιτικά και θέλουν να διατηρήσουν γέφυρες επικοινωνίας με το καθεστώς Ερντογάν.

Δεύτερο, το άλλο τουρκικό αίτημα είναι η παραχώρηση βίζας σε Τούρκους πολίτες, αν και διευκολύνσεις έχουν ήδη αποφασισθεί. Αυτό που είναι εφικτό σήμερα είναι η παραχώρηση βίζας σε Τούρκους επιχειρηματίες.

Η Τελωνειακή Ένωση

Τρίτο, υπάρχει μόνιμα στην ατζέντα η αναβάθμιση/επικαιροποίηση της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας-ΕΕ. H επικαιροποίηση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας θα διπλασιάσει τις συναλλαγές μεταξύ των δυο πλευρών. Οι εξαγωγές από ΕΕ προς Τουρκία και τανάπαλιν είναι περίπου ίσες. Το σύνολο των συναλλαγών με βάση τα τελευταία στοιχεία ξεπέρασαν τα 210 δισ ευρώ. Με την επικαιροποίηση/αναβάθμιση αναμένεται ότι οι συναλλαγές  θα υπερβούν τα 400 δισ.

Το όφελος θα είναι για όλους, και για το λόγο αυτό πολλοί στην ΕΕ φλερτάρουν με  την προοπτική αυτή. Το Ινστιτούτο για τη Διπλωματία και την Οικονομία (instituDE) που εδρεύει στις Βρυξέλλες σε έρευνά του (2025) αναφέρει πως ο πλήρης εκσυγχρονισμός της Τελωνειακής Ένωσης θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ της Τουρκίας κατά 1,8%-02,5%, λόγω της διευρυμένης ανταγωνιστικότητας των εξαγωγών και της μείωσης του κόστους εμπορίου.

Θέλει ενταξιακές

Τέταρτο, σε ό,τι αφορά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, το “ξεπάγωμα” κεφαλαίων είναι ένας δύσκολος στόχος τον οποίο επιδιώκει η Άγκυρα. Η Τουρκία το θέτει στην ατζέντα των συζητήσεων, αν και είναι σαφές πως στο βάθος προβάλλει η “ειδική σχέση” (Τουρκίας-Ε.Ε.). Κράτη-μέλη φαίνεται από τη στάση τους να προκρίνουν τις αξιώσεις της Άγκυρας (τελωνειακή ένωση, βίζες, αμυντική συνεργασία κλπ), όχι όμως με τους ρυθμούς που θέλει η κατοχική δύναμη και σίγουρα όχι αυτοματοποιημένα. Είναι σαφές πως μια στενότερη σχέση ΕΕ- Άγκυρας  έχουν και τα κράτη-μέλη να κερδίσουν.

Την ώρα, πάντως, που οι περισσότεροι – και η Άγκυρα – προσανατολίζονται σε μια “ειδική σχέση”, καθώς η Τουρκία θα έχει οφέλη και όχι υποχρεώσεις, κανείς δεν σκέφτεται να προχωρήσει στο επόμενο βήμα και να τερματίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Άγκυρα. Από την μια οι Ευρωπαίοι θέλουν να κρατούν την Τουρκία από κοντά, και από την άλλη η Τουρκία πιστεύει πως διατηρώντας στον αναπνευστήρα τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων ελπίζει πως κάποια στιγμή οι συγκυρίες και τα πολιτικά δεδομένα θα επιτρέψουν την επανεκκίνησή της.

Αν και η προοπτική ένταξης απομακρύνεται συνεχώς, η κατοχική δύναμη συντηρεί αυτό το σενάριο. Όλοι οι Τούρκοι αξιωματούχοι αναφέρουν πως αυτός είναι ο τελικός στόχος. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι το καθεστώς Ερντογάν ισοπεδώνει εσωτερικά θεσμούς και δημοκρατία.

Τα εύκολα και δύσκολα

Από τα αιτήματα της Τουρκίας, το μόνο που φαντάζει εύκολο είναι αυτό της βίζας, το οποίο για να υιοθετηθεί πρέπει να έχει περιορισμούς. Αντί, δηλαδή, να ισχύει για όλους, να περιοριστεί το μέτρο στους επιχειρηματίες. Τα υπόλοιπα μπορούν να θεωρηθούν περίπλοκα, καθώς εταίροι μας έχουν, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, ενστάσεις. Το θέμα της Τελωνειακής Ένωσης για να προχωρήσει πρέπει η Τουρκία να προβεί σε θεαματική κίνηση στο Κυπριακό. Αυτό είναι ξεκάθαρο για τη Λευκωσία.

Βεβαίως η Τουρκία δεν αναμένεται να προβεί σε κινήσεις στο Κυπριακό επειδή θα διασφαλίσει βίζα για επιχειρηματίες. Είναι για αυτό που συνεχίζονται οι προσπάθειες από ΟΗΕ και ΕΕ για να βρεθούν κίνητρα για να δελεάσουν την Τουρκία. Το ζητούμενο, πάντα, είναι κατά πόσο η Άγκυρα έχει αποφασίσει να συνεργασθεί σοβαρά στο Κυπριακό, ώστε το πρόβλημα να μπει στις ράγες για να προχωρήσει προς την κατεύθυνση της λύσης.

Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί πως η Άγκυρα και ο εγκάθετος της στα κατεχόμενα, Τουφάν Έρχιουρμαν, απορρίπτουν εμπλοκή της ΕΕ στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Ο Έρχιουρμαν δήλωσε πρόσφατα πως δεν δέχεται παρουσία Της Ένωσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Για την τουρκική πλευρά  μόνο τα δώρα από την ΕΕ είναι… καλοδεχούμενα.

Κυπριακό: Η περιοδεία Ολγκίν

Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν από την πλευρά της έφθασε στην περιοχή με εντολή του Γενικού Γραμματέα και προσπαθεί να συμφωνηθεί ένας οδικός χάρτης στο Κυπριακό. Ο πρώτος σταθμός είναι η σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης (τέλος Ιουλίου-αρχές Αυγούστου). Ο Αντόνιο Γκουτέρες για να συγκαλέσει την άτυπη Διάσκεψη θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα υπάρξουν ανακοινώσεις, για επανέναρξη των συνομιλιών. Μέχρι τότε θα πρέπει να στηθεί και το σκηνικό διασύνδεσης Κυπριακού-ευρωτουρκικών.

Η Ολγκίν, η οποία διατηρεί κανάλια επικοινωνίας με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, αντιλαμβάνεται πλέον ότι δεν μπορεί να υπάρξει αποτέλεσμα εάν επενδύει στις συζητήσεις της με τον Τουφάν Έρχιουρμαν. Παράλληλα, σε μια προσπάθεια να “γεφυρώσει” διαφορές, προσπαθεί να παρουσιάσει κάποιες ιδέες. Είναι σαφές πως η προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, επιλέγει τις προσεγγίσεις και πρακτικές των προκάτοχων της, οι οποίες ως γνωστό απέτυχαν.