Σε κάθε περίπτωση αναμένεται να κορυφωθεί η αντιπαράθεση γύρω από το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ μετά και τις ανακοινώσεις και την ίδρυση του κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Ερντογάν επανέλαβε την ίδια θέση, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από το Καζακστάν, δηλώνοντας ότι η Σύνοδος της Άγκυρας θα αποτελέσει «κρίσιμη στιγμή στην ιστορία του ΝΑΤΟ» και ότι αναμένονται σημαντικές αποφάσεις. «Ο κόσμος δεν είναι πλέον συνέχεια του κόσμου μέσα στον οποίο ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ», δήλωσε, σύμφωνα με τουρκικά και ουκρανικά κρατικά μέσα.

Η νότια πτέρυγα 

Η λογική της «νότιας πτέρυγας» ενισχύεται εδώ και μήνες. Το Bloomberg αποκάλυψε ότι ενδέχεται να προσκληθούν το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στη Σύνοδο της Άγκυρας. Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, σε δημοσίευμα επικαλούμενο πηγές με γνώση του θέματος, το ΝΑΤΟ σχεδιάζει να καλέσει εκπροσώπους των τεσσάρων κρατών του Κόλπου, τα οποία συμμετέχουν στην “Πρωτοβουλία Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης” της Συμμαχίας. Μέχρι στιγμής το ΝΑΤΟ δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τις προσκλήσεις, ενώ το γραφείο Τύπου της Συμμαχίας απέφυγε να σχολιάσει το δημοσίευμα του Bloomberg.

Η πληροφορία αποκτά σημασία, επειδή η ασφάλεια του Κόλπου βρίσκεται ήδη στην ατζέντα εργασίας του ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο ότι σύμμαχοι και εταίροι του Κόλπου συζήτησαν την κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, με εκπροσώπους από το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα ΗΑΕ. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην περιφερειακή ασφάλεια, στις κινήσεις του Ιράν και στην ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου με τους εταίρους του Κόλπου.

Αυτό το υπόβαθρο δίνει στη Σύνοδο της Άγκυρας ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο. Αν τελικά συμμετάσχουν εκπρόσωποι του Κόλπου, τότε η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ θα συνδεθεί ακόμη πιο άμεσα με το Ιράν, το Ορμούζ, την ενεργειακή ασφάλεια και τις αμυντικές συνεργασίες στον Κόλπο. Η Άγκυρα θα φιλοξενήσει αυτή τη Σύνοδο, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να ενισχύσει την επιρροή της εντός της Συμμαχίας.

Συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν;

Μια διμερής συνάντηση μεταξύ του Τραμπ και του Ερντογάν δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε δηλώσει πέρυσι ότι ο Ερντογάν είχε προσκαλέσει τον Τραμπ στην Άγκυρα, τόσο για διμερή επίσκεψη, όσο και στο πλαίσιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ.

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για πιθανή συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιοποιηθεί επίσημο πρόγραμμα. Την ίδια στιγμή, η Γκιονούλ Τολ, διευθύντρια του προγράμματος Τουρκίας στο Middle East Institute, ανέφερε ότι έχει πληροφορηθεί από τρεις διαφορετικές πηγές στην Ουάσιγκτον, πως συζητείται πιθανή επίσκεψη του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο τον Ιούνιο, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επιβεβαίωση.

Σύμφωνα με την ίδια, εάν επιβεβαιωθεί το σενάριο αυτό, μία πιθανή ερμηνεία είναι ότι ο Τραμπ ενδέχεται να μην παραστεί στη Σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον Ιούλιο και ότι μία συνάντηση στον Λευκό Οίκο θα χρησιμοποιηθεί ώστε να σταλεί μήνυμα πως η προσωπική σχέση των δύο ηγετών παραμένει ισχυρή. Η Τολ σημείωσε πάντως ότι για να αποκτήσει ουσιαστικό βάρος μία τέτοια επίσκεψη θα απαιτηθούν και συγκεκριμένα απτά αποτελέσματα, τα οποία παραμένουν προς το παρόν ασαφή.

Ακόμη και χωρίς επιβεβαιωμένη συνάντηση κορυφής, η διάσταση Τουρκίας-ΗΠΑ θα παραμείνει κεντρική. Η πίεση της Ουάσιγκτον προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για αύξηση των αμυντικών δαπανών, το ζήτημα των F-35, το Ιράν, η ασφάλεια του Κόλπου και η τουρκική αμυντική βιομηχανία βρίσκονται ήδη πίσω από την ατζέντα της Άγκυρας. Μια συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο αυτή τη διάσταση, αλλά η βαρύτητα της Συνόδου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από ένα διμερές τετ α τετ.

Η επίσκεψη Ρούτε

Η επίσκεψη του Ρούτε στην Τουρκία τον Απρίλιο πρόσθεσε και τη διάσταση της αμυντικής βιομηχανίας. Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι ο Γενικός Γραμματέας συναντήθηκε με τον Ερντογάν στην Άγκυρα, συζήτησε τις προετοιμασίες της Συνόδου και επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της ASELSAN. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, ο Ρούτε υπογράμμισε τη σημασία της αμυντικής βιομηχανίας και χαρακτήρισε την Τουρκία ως χώρα που βιώνει «αμυντική βιομηχανική επανάσταση». Τόνισε επίσης ότι οι σύμμαχοι πρέπει να παράγουν, να καινοτομούν και να προμηθεύονται εξοπλισμούς από κοινού.

Το μήνυμα συνδέεται με τη συνολική στρατηγική ατζέντα της Άγκυρας στον τομέα της άμυνας. Η Τουρκία προωθεί παράλληλα εγχώριες πλατφόρμες, εξαγωγικές δυνατότητες και συνεργασίες συμπαραγωγής με συμμάχους. Το KAAN, το μαχητικό πέμπτης γενιάς της Τουρκίας, έχει ήδη αρχίσει να εντάσσεται στη συζήτηση για τις μελλοντικές δυνατότητες του ΝΑΤΟ, μετά το πρώτο συμβόλαιο παραγωγής, αλλά και τις αναφορές τουρκικών μέσων για ισπανικό ενδιαφέρον γύρω από το πρόγραμμα.

Σουηδία κρίσιμη συνάντηση ΥΠΕΞ

Το επόμενο βήμα πριν από την Άγκυρα θα γίνει στη Σουηδία. Οι υπουργοί Εξωτερικών του ΝΑΤΟ θα συναντηθούν στο Χέλσινγκμποργκ στις 21 και 22 Μαΐου, με βασικά θέματα τις αμυντικές δαπάνες, την αμυντική παραγωγή και τη στήριξη προς την Ουκρανία. Αυτές οι συζητήσεις θα τροφοδοτήσουν τη σύνοδο των ηγετών τον Ιούλιο, όπου η Άγκυρα θα φιλοξενήσει μια ευρύτερη θεματολογία για το τι αναμένει πλέον το ΝΑΤΟ από τα κράτη-μέλη του και πού ακριβώς αρχίζει η λεγόμενη “νότια έκθεση” της Συμμαχίας.

Η θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ

Η χώρα βρίσκεται εντός της στρατιωτικής δομής του ΝΑΤΟ, ελέγχει τη δίοδο μεταξύ Μεσογείου και Μαύρης Θάλασσας μέσω των τουρκικών Στενών, συνορεύει με τη Μέση Ανατολή, διατηρεί λειτουργικούς διαύλους με τα κράτη του Κόλπου και έχει αναπτύξει μια αμυντική βιομηχανία, που το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει πλέον ως μέρος της απάντησης της Συμμαχίας στο ζήτημα της παραγωγής.

Η Σύνοδος της Άγκυρας θα πραγματοποιηθεί, ενώ παραμένουν ανοιχτά αρκετά κρίσιμα μέτωπα: Η Ουκρανία, το Ιράν, το Ορμούζ, οι συνεργασίες με τον Κόλπο, τα F-35, η αμυντική παραγωγή και οι σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ. Γι’ αυτό και η συνάντηση εξελίσσεται σε κάτι περισσότερο από μια απλή Σύνοδο που φιλοξενείται στην Τουρκία. Μετατρέπεται σε δοκιμασία για την  λεγόμενη νότια ατζέντα του ΝΑΤΟ…

Ο υπουργός Άμυνας, αναφερόμενος στο ουκρανικό drone θαλάσσης που εντοπίστηκε ανοιχτά της Λευκάδας, χαρακτήρισε το περιστατικό «εξαιρετικά επικίνδυνο». Όπως ανέφερε, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την προέλευση του drone, καθώς οι ελληνικές αρχές γνωρίζουν τον τύπο του και την κατασκευή του.

Ο κ. Δένδιας υποστήριξε ότι η ουκρανική πλευρά οφείλει όχι μόνο εξηγήσεις αλλά και δημόσια συγγνώμη. «Η ουκρανική πλευρά μάς οφείλει μια πολύ μεγάλη συγγνώμη. Και εκτός από τη συγγνώμη, μας οφείλει την απόλυτη διαβεβαίωση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί στην ευρύτερη περιοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, αποκάλυψε ότι έθεσε το θέμα και στη Σύνοδο Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ, περιγράφοντας ένα υποθετικό αλλά δραματικό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο εάν το drone χτυπούσε διερχόμενο κρουαζιερόπλοιο στη Μεσόγειο, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι τραγικές. «Πόσους νεκρούς θα είχαμε θρηνήσει;», διερωτήθηκε, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «παντελώς απαράδεκτο» και καλώντας όλες τις μεσογειακές χώρες να τηρήσουν απόλυτη στάση απέναντι σε τέτοιου είδους κινδύνους.

«Δεν ρωτήσαμε το ΝΑΤΟ για τους Patriot»

Αναφερόμενος στην απόσυρση των συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο και το Διδυμότειχο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ξεκαθάρισε ότι η ανάπτυξή τους είχε συνδεθεί αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη γεωπολιτική συγκυρία και την απειλή από το Ιράν.

Όπως σημείωσε, η επιχειρησιακή εικόνα έχει πλέον αλλάξει. «Δεν υπάρχει εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν τις τελευταίες έξι και πλέον εβδομάδες. Δεν υπάρχει επιχειρησιακός λόγος έκθεσής τους στο συγκεκριμένο σημείο», ανέφερε για την Κάρπαθο.

Με νόημα, μάλιστα, ξεκαθάρισε πως η απόφαση αποτελεί αποκλειστικά ελληνική επιλογή. «Δεν ρωτήσαμε το ΝΑΤΟ για να πάμε τους πυραύλους, δεν θα το ρωτήσουμε για να τους πάρουμε», δήλωσε.

Δένδιας για “ήρεμα νερά”

Ερωτηθείς για το εάν η Τουρκία επιχειρεί να ανατρέψει το κλίμα των λεγόμενων «ήρεμων νερών», η απάντησή του ήταν απολύτως ξεκάθαρη: «Δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των ήρεμων νερών», ουσιαστικά μία δήλωση σε άλλο μήκος από την ίδια την κυβέρνηση, μηδέ του πρωθυπουργού εξαιρουμένου!

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε πληροφορίες περί πιθανής τουρκικής νομοθετικής πρωτοβουλίας που θα μπορούσε να εξυπηρετεί τουρκικές διεκδικήσεις, αποφεύγοντας να τοποθετηθεί οριστικά πριν υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση, αλλά αφήνοντας σαφές μήνυμα.

«Αν είναι πραγματικό, είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό», τόνισε. Παράλληλα, υπογράμμισε πως η Ελλάδα δεν διατηρεί καμία διεκδίκηση έναντι της Τουρκίας, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησης ελληνικών δικαιωμάτων θα βρει απάντηση. «Η Ελλάδα δεν έχει την παραμικρή διεκδίκηση απέναντι στην Τουρκία. Αν όμως η άλλη πλευρά επιλέξει μια πορεία διεκδικήσεων, είμαστε υποχρεωμένοι να υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας», σημείωσε.

Μόλις θα έχουμε και το κόμμα Σαμαρά, θα μπορούν οι δημοσκοπήσεις να καταγράψουν τον εκλογικό συσχετισμό με τα αναμενόμενα… μαγειρέματα βέβαια!

Οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις, λοιπόν, ήταν εκ των πραγμάτων παραπλανητικές! Θα μου πείτε ότι δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς και θα συμφωνήσω…

Αφού, όμως, ήταν παραπλανητικές, όσοι έχουν σπεύσει να προεξοφλήσουν τρίτη τετραετία του Μητσοτάκη του Β’, είναι ή γαλάζια παπαγαλάκια ή ανεγκέφαλοι φανατικοί!

Εάν κρίνουμε από τις στοιχειωδώς σοβαρές δημοσκοπήσεις, η πρόθεση ψήφου για τη ΝΔ κυμαίνεται γύρω στο 22%-23%.

Την εκτίμηση ψήφου δεν την αγοράζω! Μασάει η κόμπρα… ταραμά;

Ακόμα κι αν αποδεχτεί κάποιος τη χρησιμότητά της, η διάχυτη πολιτική φθορά του Μητσοτακιστάν δεν επιτρέπει αξιόπιστη εκτίμηση για τους αναποφάσιστους!

Επιπλέον, δεν είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ο Σαμαράς θα κόψει κάποιες μονάδες από τη ΝΔ, όταν θα έχει και την έμμεση πλην σαφή στήριξη του Καραμανλή;

Και επειδή, όπως είπα, είμαι λογική κόμπρα, να συμφωνήσω ότι όταν φτάσουμε στις κάλπες η ΝΔ θα τσιμπήσει λίγες μονάδες από αναποφάσιστους, λόγω συσπείρωσης…

Ακόμα, λοιπόν, κι αν η Καρυστιανού δεν κόψει τίποτα από τη ΝΔ, οι απώλειες από τον Σαμαρά και τα κέρδη από τη συσπείρωση είναι λογικό να αλληλοεξουδετερωθούν…

Αυτό σημαίνει ότι το το αποτέλεσμα της κάλπης θα κινηθεί γύρω στο 22%-23%, άντε λίγο παραπάνω, πάντως κάτω από το 25%…

Κι όλα αυτά υπό τον όρο ότι τους επόμενους μήνες δεν θα προκύψουν νέες… σφαλιάρες για το Μητσοτάκιστάν!

Έλα, όμως, που η Κοβέσι ετοιμάζει νέες δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μία για το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής κι από ό,τι μου λένε και μία για το Ταμείο Ανάκαμψης – λέγε με Παπαθανάση!

Πως, λοιπόν, οι Kyriakistas μιλάνε για πάνω από 30%; Θα μου πείτε κι ο… χορτασμένος Κυριάκος τριαντάρια ονειρεύεται!

Εκτός κι αν πας πούνε ότι τα νέα σκάνδαλα που είναι στο δρόμο, θα… ανεβάσουν το γαλάζιο ποσοστό!

Δεν λέω, είναι μαζόχες οι Έλληνες, αλλά όχι και τόσο…

Είπε ακόμη για τα ελληνοτουρκικά: «Η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε κοινή άποψη, τα κόμματα που έχουμε κυβερνήσει. Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να μην συνομιλεί και να μην έχει διαύλους επικοινωνίας».

Παράλληλα, σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, σημείωσε: «Δεν ξέρουμε αν υπάρχει περίπτωση να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ τον επόμενο μήνα. Ο Ρούτε λέει τώρα ότι ενδεχομένως το ΝΑΤΟ να στείλει πλοία να συνοδεύουν πλοία στο Ιράν. Εγώ το θεωρώ παντελώς αδύνατον να γίνει αυτό. Δεν πιστεύω ότι δύναμη του ΝΑΤΟ θα κάνει αυτό που δεν τολμούν να κάνουν οι Αμερικανοί».

Επίσης, η κ. Μπακογιάννη έκανε ειδική αναφορά στη Συμφωνία των Πρεσπών, τονίζοντας ότι στις συνομιλίες που είχε στο παρελθόν με τον Γκρουέφσκι για τα ζητήματα της εθνότητας και της γλώσσας, υπήρχε ένα πιθανό modus vivendi για τα δύο αυτά θέματα, με λύσεις που είχαν προταθεί για διατυπώσεις “citizens of” και “makedonski”.

Σχετικά με την εξωτερική πολιτική, επισήμανε χαρακτηριστικά ότι «εμείς οι μαθητές του Ελευθερίου Βενιζέλου, λέμε πάντοτε ότι στην εξωτερική πολιτική, αυτό το οποίο χρειάζεται είναι ευελιξία, πολλές συμμαχίες, να ξέρεις πού πας και τι γυρεύεις, και κατά το δυνατόν να αποφεύγεις τον λαϊκισμό, ο οποίος είναι η κατάρα της φυλής».

Τέλος, για τα δύο νέα κόμματα, η κ.Μπακογιάννη σχολίασε: «Δεν πιστεύω ότι κανένας πολίτης, σήμερα στην Ελλάδα, είναι ανάμεσα στο να ψηφίσει τον Μητσοτάκη ή τον Τσίπρα. Ο πολυκερματισμός στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο στην διαχείρισή του φαινόμενο. Πρέπει να μας προβληματίσει πολύ. Θα παρακολουθήσουμε με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον τα δύο νέα κόμματα που θα ιδρυθούν».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Μουρ υποστήριξε ότι παρουσιάστηκε κάποια «βλάβη στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, στο κεντρικό στούντιο».

Η εν λόγω εκπομπή δεν είναι διαθέσιμη για να την ακούσει κανείς σε επανάληψη, στον ιστότοπο του σταθμού, που εδρεύει στο Έσεξ.

Το Radio Caroline «είχε τη χαρά να μεταδώσει το χριστουγεννιάτικο μήνυμα της βασίλισσας (Ελισάβετ, πέθανε τον Σεπτέμβριο του 2022) και πλέον εκείνο του βασιλιά και ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να το κάνουμε για πολλά χρόνια ακόμη», πρόσθεσε ο διευθυντής.

Αφού αντιλήφθηκε το λάθος, ο σταθμός, που λειτουργεί από το 1964, ζήτησε συγγνώμη αρχικά από τη συχνότητά του και κατόπιν από τους ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης.

Τη στιγμή που το Radio Caroline ανακοίνωνε τον θάνατό του ο Κάρολος πραγματοποιούσε επίσκεψη στη Βόρεια Ιρλανδία. Ο 77χρονος βασιλιάς αποκάλυψε τον Φεβρουάριο του 2024 ότι πάσχει από καρκίνο και υποβάλλεται σε θεραπεία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αναφερόμενος στη δική του διαδρομή δίπλα στην Κύπρο, είπε ότι είχε «την τύχη – και σε προσωπικό επίπεδο – να συνοδεύσει την Κύπρο στα πρώτα της μεγάλα βήματα στην Ευρώπη», εκφράζοντας την υπερηφάνειά του για τη στήριξή του στην ευρωπαϊκή της πορεία.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, χαρακτήρισε τον Δημοκρατικό Συναγερμό «δύναμη σταθερότητας», λέγοντας ότι «εκφράζει τη μεγάλη ευρωπαϊκή και πατριωτική παράταξη της Κύπρου, όπως την οραματίστηκε ο Γλαύκος Κληρίδης». Όπως πρόσθεσε, ο ΔΗΣΥ είναι «η παράταξη που κράτησε τη χώρα σταθερά προσανατολισμένη στη Δύση, στην Ευρώπη, στη σοβαρότητα και στην ευθύνη».

Παράλληλα, επανέλαβε ότι «η Κύπρος πρέπει να είναι πάντα δυτική, πάντα ευρωπαϊκή, πάντα πρωταγωνίστρια», τονίζοντας πως η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας «είναι στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια» και ότι αυτή «είναι η μεγάλη ιστορική επιλογή του Κυπριακού Ελληνισμού και είναι αδιαμφισβήτητη».

Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε και στον κίνδυνο του λαϊκισμού, λέγοντας ότι οι επερχόμενες εκλογές είναι κρίσιμες, καθώς «προστίθεται το μέτωπο του λαϊκισμού που θέλει ξανά να σηκώσει το κεφάλι». Κάλεσε, δε, τους πολίτες να υψώσουν «ένα τείχος λογικής, ένα τείχος ευθύνης απέναντι στον εύκολο θυμό».

Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας, είπε ότι στην Ελλάδα «ζήσαμε και τη νίκη αλλά και την ήττα του λαϊκισμού», προσθέτοντας πως «πάθαμε και μάθαμε». Όπως σημείωσε, «ο δρόμος της λογικής δεν είναι ποτέ ο εύκολος δρόμος», ενώ «ο δρόμος του λαϊκισμού μοιάζει συχνά ευθύς, γρήγορος, σαγηνευτικός».

Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε επίσης στο μεταναστευτικό, υπογραμμίζοντας ότι βρέθηκε «στην πρώτη γραμμή» για τη στήριξη της Κύπρου, ενώ υπενθύμισε ότι ήταν «ο πρώτος Επίτροπος που επισκέφθηκε την Πράσινη Γραμμή». Όπως είπε, «κάναμε μαζί πράγματα που δεν είχαν ξαναγίνει ποτέ» και «πείσαμε ευρωπαϊκούς θεσμούς και κυβερνήσεις ότι η Κύπρος δεν είναι μια ‘μακρινή γωνιά’ της Ευρώπης, αλλά ευρωπαϊκό σύνορο πρώτης γραμμής».

Κλείνοντας, εξέφρασε τη στήριξή του προς την πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, λέγοντας ότι «μπορεί να εκφράσει αυτή τη νέα μεγάλη προσπάθεια» και ότι «εκπροσωπεί μια νέα γενιά πολιτικών που καταλαβαίνει ότι η Κύπρος πρέπει να συνεχίσει να κοιτά μπροστά με αυτοπεποίθηση, σοβαρότητα και εθνική συνείδηση».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δυστυχώς, ορισμένες από τις έως σήμερα αναθεωρήσεις του Συντάγματος δεν ακολούθησαν τους προμνημονευόμενους κανόνες και έτσι κατέληξαν, μοιραίως, να αποκτήσουν έναν οιονεί προσχηματικό χαρακτήρα. Ειδικότερα, οι αναθεωρήσεις του 1986 και του 2019 απομακρύνθηκαν εμφανώς από την συστηματική λογική του πνεύματος του άρθρου 110 του Συντάγματος. Πραγματικά, με την αναθεώρηση του 1986 επιδιώχθηκε -και τελικώς επήλθε- κατά βάση η κανονιστική απομείωση του εν γένει ρυθμιστικού ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας και η εμπέδωση ενός καταδήλως πρωθυπουργοκεντρικού συστήματος, το οποίο μάλιστα ενισχύθηκε περισσότερο στην συνέχεια.

Κατ’ ακρίβεια, οι έως την εποχή εκείνη αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν συνυφασμένες με τον εν συνόλω ρυθμιστικό ρόλο του κατά το Σύνταγμα. Και η συρρίκνωσή τους οφείλεται αποκλειστικώς στο ότι ο τότε παντοδύναμος κοινοβουλευτικώς Πρωθυπουργός δεν ήταν διατεθειμένος να αποδεχθεί μία μορφή πολιτικής «συγκατοίκησης» με έναν μη εκτελεστικό μεν πλην όμως ισχυρό Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Το αποτέλεσμα ήταν ο ούτως ή άλλως μη εκτελεστικός Πρόεδρος της Δημοκρατίας να καταστεί στην πράξη εν πολλοίς «μη ενεργός», περιορισμένος σε έναν υποβαθμισμένο διακοσμητικό και εθιμοτυπικό ρόλο.

Με την δε αναθεώρηση του 2019 -και προκειμένου να αποφεύγεται εν πάση περιπτώσει η προσφυγή σε πρόωρες εκλογές- καταργήθηκε η αυξημένη πλειοψηφία που διασφάλιζε, σε μεγάλο βαθμό, την συναινετική εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Και μάλιστα σε σημείο ώστε αυτή να καθίσταται εφικτή ακόμη και με την σχετική πλειοψηφία, επομένως και από μία περιστασιακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και για να θέσουμε τα πράγματα στην σωστή τους διάσταση, η άρνηση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, τόσο το 2009 όσο και το 2014, να συναινέσει στην εκλογή θεσμικώς και πολιτικώς απολύτως επαρκών προσώπων ως Προέδρων Δημοκρατίας οδήγησε στην παθογένεια των μονοκομματικώς προτεινόμενων και εκλεγόμενων Προέδρων της Δημοκρατίας. Γεγονός το οποίο αναμφιβόλως υποσκάπτει, ab initio, το θεσμικό και πολιτικό κύρος που απαιτείται προκειμένου να αντεπεξέλθουν αρκούντως στην αποστολή τους.

ΙΙΙ. Μία άλλη παθογένεια στο πλαίσιο των έως σήμερα αναθεωρητικών πρωτοβουλιών είναι και εκείνη, η οποία συνίσταται στο να προστίθενται στο Σύνταγμα ρυθμίσεις που δεν είναι απαραίτητες, δοθέντος ότι αρκεί το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο. Άρα πρόκειται περί προσθηκών οι οποίες μάλλον καλλιεργούν έναν «συνταγματικό εντυπωσιασμό». Ατυχώς και οι πρόσφατες προτάσεις αναθεώρησης του Συντάγματος φαίνεται να κινούνται, έστω και εν μέρει, προς την ίδια κατεύθυνση. Παράδειγμα πρώτο: Προτείνεται η προσθήκη ειδικής διάταξης ως προς την, μετ’ αναθεώρηση, ρύθμιση του καθεστώτος λειτουργίας της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Όμως οι ήδη ισχύουσες διατάξεις του Συντάγματος είναι υπερεπαρκείς προς αυτή την κατεύθυνση. Προεχόντως δε οι γενικές ρήτρες των άρθρων 2 παρ.1 του Συντάγματος (προστασία της αξίας του Ανθρώπου) και 5 παρ.1 του Συντάγματος (ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας) επιβεβαιώνουν στο ακέραιο το κατά τ’ανωτέρω συμπέρασμα. Παράδειγμα δεύτερο: Προτείνεται η προσθήκη ειδικής διάταξης για την δημοκρατική οργάνωση και δράση των Πολιτικών Κομμάτων.

Το ότι κάποια, ελάχιστα βεβαίως, Πολιτικά Κόμματα στην Χώρα μας πόρρω απέχουν από το να εξυπηρετούν, με την οργάνωση και την δράση τους, στο ακέραιο την «ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος», όπως επιβάλλει η διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 29 του Συντάγματος, είναι ηλίου φαεινότερο. Πλην όμως τούτο δεν επιβάλλει αναθεώρηση των ισχυουσών συνταγματικών ρυθμίσεων, αλλά ενδεχομένως θέσπιση ενός πιο σύγχρονου και πιο αποτελεσματικού εκτελεστού τους νόμου, με την προσθήκη των αναγκαίων κυρώσεων εν προκειμένω.

Παράδειγμα τρίτο: Προτείνεται η θεσμοθέτηση, στο άρθρο 16 του Συντάγματος, της κρατικής μέριμνας για την προστασία, την καλλιέργεια και την διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας. Πέραν του ότι πρόκειται για μιαν αυτονόητη για τους Έλληνες και τον Ελληνισμό υποχρέωση του Κράτους, τίθεται το ερώτημα: Τι εμποδίζει σήμερα, με βάση το ισχύον Σύνταγμα, την ανάληψη εκ μέρους της Κυβέρνησης ολοκληρωμένης νομοθετικής πρωτοβουλίας προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε να χρειάζεται ειδική συνταγματική διάταξη; Να θυμηθούμε δε ότι μεγάλες τομές, όπως η καθιέρωση της δημοτικής (1976) και του μονοτονικού (1982), έγιναν χωρίς ειδική συνταγματική πρόβλεψη. Και ακόμη τούτο, το οποίο δείχνει τις εγγενείς ατέλειες μιας τέτοιας πρότασης. Η πρόταση, προδήλως γενικόλογη μέχρις αμηχανίας, κάνει λόγο για απλή «μέριμνα».

Και όχι για «υποχρέωση», η οποία σαφώς σηματοδοτεί ισχυρή δέσμευση για συγκεκριμένα θετικά μέτρα υπέρ της Γλώσσας μας. Με άλλες λέξεις και μόνον η προσφυγή στον όρο «μέριμνα» δείχνει ότι η εν λόγω πρόταση οδηγεί σε μια συνταγματική διάταξη που δεν είναι lex perfecta, κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθεση προς την σαφήνεια και την πληρότητα οι οποίες πρέπει να χαρακτηρίζουν τις ρυθμίσεις ενός αυστηρού και κανονιστικώς στιβαρού Συντάγματος. Εν τέλει ας αντιληφθούμε και ότι το Σύνταγμα, εκ φύσεως, βασίζεται στο κανονιστικώς δέον και δεν συμβιβάζεται με νομικώς ανέδοξες διακηρύξεις.

Η πρώτη επιστολή

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή», στην πρώτη της επιστολή στον Έλληνα υπουργό η κ. Κοβέσι υπογραμμίζει τη διαφοροποίηση που υπάρχει μεταξύ των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων που ενεργούν ενώπιον δικαστηρίων διαφορετικού επιπέδου δικαιοδοσίας. Λόγω της ελληνικής νομοθεσίας αναγκάζονται πολλοί Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς να διερευνούν την ίδια υπόθεση σε διαφορετικά επίπεδα δικαιοδοσίας, γεγονός που δημιουργεί περιττές καθυστερήσεις και διπλάσιο εργασία.

Ακόμη, «η ελληνική νομοθεσία θεσπίζει διαφοροποίηση μεταξύ των θέσεων των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων, περιορίζοντας τις εξουσίες τους να παρίστανται ενώπιον των δικαστηρίων που δικάζουν σε πρώτο βαθμό, των δικαστηρίων που δικάζουν κατ’ έφεση και του Αρείου Πάγου σύμφωνα με τη θέση που κατείχαν στο εθνικό σύστημα πριν από τον διορισμό τους στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία». Ακόμη, υπάρχει η απαίτηση, στην περίπτωση ερευνών που αφορούν κακουργήματα, να συμμετέχουν δύο εντεταλμένοι εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένας «σε πρώτο βαθμό» και ένας δεύτερος «Εφετών».

Η κ. Κοβέσι, τονίζει ότι «ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν προβλέπει διαφοροποίηση μεταξύ των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων όσον αφορά τον προηγούμενο βαθμό ή τη λειτουργική τους θέση στα αντίστοιχα δικαστικά σώματα πριν από τον διορισμό τους ή κατά τη διάρκεια της θητείας τους», αλλά προϋποθέτει ότι όλοι -άνευ εξαίρεσης- «είναι σε θέση να ασκούν τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας από την αρχή έως το τέλος της ποινικής διαδικασίας».

Σημειώνει επίσης ότι οι διατάξεις του εθνικού δικαίου είναι εγγενώς ασυμβίβαστες με τον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ τονίζει ότι η ρύθμιση των δικαιοδοτικών εξουσιών των Ευρωπαίων εντετατελμένων εισαγγελέων δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του εθνικού νομοθέτη. Ακόμη, εστίασε την προσοχή και σε άλλα νομοθετικά ζητήματα, η επίλυση των οποίων είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας των ερευνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

«Σε διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που αφορούν κακουργήματα, ορισμένες βασικές πράξεις διερεύνησης εξακολουθούν να ανατίθενται αποκλειστικά σε ανακριτή, π.χ. η ανάκριση του κατηγορουμένου διεξάγεται από ανακριτή, ο οποίος αποφασίζει επίσης για τα περιοριστικά μέτρα ή την προσωρινή κράτηση, που θα επιβληθούν. Επιπλέον, ο ανακριτής μπορεί να επαναλάβει ή να διεξαγάγει νέες έρευνες, αλλά μόνο με τη συγκατάθεση του Ευρωπαίου εντεταλμένου εισαγγελέα.

»Σύμφωνα με τον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οι εξουσίες διερεύνησης και δίωξης των ποινικών αδικημάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ασκούνται από την ίδια την Εισαγγελία και από τους εντεταλμένους εισαγγελείς της. Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι κάθε διάταξη εθνικού δικαίου που επιτρέπει στις εθνικές αρχές, εισαγγελικές ή δικαστικές, όπως στην περίπτωση του ανακριτή, να παρεμβαίνουν στην άσκηση των εν λόγω αρμοδιοτήτων,  παραβαίνει στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ανεξάρτητα από τον ρόλο των ανακριτών στις εθνικές διαδικασίες, η ελληνική νομοθεσία θα πρέπει να προβλέπει ρητά εξαίρεση από τον εν λόγω ρόλο όταν η έρευνα διεξάγεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Τέτοια ειδικά καθεστώτα έχουν θεσπιστεί από άλλα κράτη-μέλη που διαθέτουν παρόμοιες δικαστικές αρχές, όπως ο ανακριτής, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και η Γαλλία. Αυτό, φυσικά, δεν θίγει την αρμοδιότητα των δικαστών ή των δικαστηρίων να ελέγχουν τη νομιμότητα των ερευνητικών μέτρων που λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή να λαμβάνουν, κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, μέτρα περιορισμού της προσωπικής ελευθερίας».

Η δεύτερη επιστολή

Στην επιστολή που απέστειλε χθες η κ. Κοβέσι, εκφράζει την έντονη δυσαρέσκεια και ανησυχία της για τη διάταξη που κατατέθηκε τη Δευτέρα το βράδυ και ψηφίστηκε την Τρίτη και όριζε ότι η κύρια έρευνα θα διεξάγεται από ειδικό ανακριτή του Εφετείου εντός τεσσάρων μηνών, κατά παρέκκλιση από οποιαδήποτε άλλη γενική ή ειδική διάταξη.

«Η προτεινόμενη διάταξη είναι σαφώς ασυμβίβαστη με τον κανονισμό για την EPPO, δεδομένου ότι δεν εξαιρεί από την εφαρμογή του τις υποθέσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της. Κατά την άποψή μας, η διάταξη είναι επίσης ασυμβίβαστη με τον ελληνικό νόμο 4786/2021, ο οποίος προβλέπει ότι οι Ευρωπαίοι Εξουσιοδοτημένοι Εισαγγελείς ασκούν όλες τις ανακριτικές εξουσίες του ανακριτή, με εξαίρεση τη διεξαγωγή της εξέτασης του κατηγορουμένου και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα/την προσωρινή κράτηση».

Στην επιστολή αυτή γίνεται επισης αναφορά στην επιστολή της 24ης Απριλίου 2026, στην οποία επισήμαινε ότι το γεγονός ότι ορισμένες βασικές πράξεις της έρευνας εξακολουθούν να ανήκουν στον ανακριτή, συνιστά παραβίαση των προνομίων της EPPO βάσει των Συνθηκών της Ε.Ε.

Για τη συγκεκριμένη διάταξη, η κα Κοβέσι προσθέτει: «Φαίνεται ότι η προτεινόμενη διάταξη προχωρά ακόμη περισσότερο, αγνοώντας πλήρως τις εξουσίες της EPPO και των εξουσιοδοτημένων εισαγγελέων της, οι οποίες τους έχουν ανατεθεί βάσει του δικαίου της Ε.Ε., δεδομένου ότι αναθέτει την κύρια έρευνα για κακουργήματα που διαπράττονται από μέλη του Κοινοβουλίου σε εθνικό ανακριτή. Αυτό δημιουργεί επιπλέον διαφοροποίηση στη μεταχείριση μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων που ερευνώνται για αδικήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της EPPO, κάτι που δεν επιτρέπεται βάσει του εφαρμοστέου δικαίου της Ενωσης».

Εκφράζει ακόμη την ανησυχία της για το γεγονός ότι η διάταξη θεσπίζει πολύ αυστηρή προθεσμία για την ολοκλήρωση της έρευνας για κακουργήματα, που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα αποτελεσματικής διερεύνησης των αδικημάτων σε υποθέσεις που είναι συχνά ιδιαίτερα πολύπλοκες.

«Αυτές οι τροποποιήσεις της ελληνικής νομοθεσίας, εάν υιοθετηθούν στην παρούσα μορφή τους, θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην Ελλάδα και δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες για το κράτος δικαίου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η κα Κοβέσι εκφράζει ακόμη τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η διαδικασία έγκρισης για ένα τόσο θεμελιώδες ζήτημα υποβάλλεται λίγες ώρες πριν από την ψήφισή του, «αποκλείοντας κάθε πιθανότητα σοβαρής συζήτησης επί του θέματος, εισάγοντας ένα στοιχείο επείγοντος χαρακτήρα το οποίο, κατά την άποψή μας, είναι εντελώς αδικαιολόγητο».