Ο ιατροδικαστής που εξέτασε τη σορό του εμβρύου, είδε σημάδια στην πλάτη του, τα οποία δεν αποκλείει να προέρχονται από αιχμηρό αντικείμενο. Ενημέρωσε σχετικά τις αρχές, οι οποίες αφήνουν όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, μεταξύ άλλων και αυτό της εγκληματικής ενέργειας.

«Κλειδί» οι εξετάσεις DNA

Την ίδια ώρα, στο «κάδρο» έχουν μπει και οι σχέσεις μεταξύ των ατόμων που βρήκαν οι αστυνομικοί στο διαμέρισμα χθες (30/08) το μεσημέρι: της 38χρονης Γερμανίδας, του 43χρονου Έλληνα, της 15χρονης και των άλλων δύο ανήλικων αγοριών, 9 και 12 ετών, καθώς και του 26χρονου Αφγανού.

Σημειώνεται πως η 38χρονη δήλωσε αρχικά στους αστυνομικούς πως είναι η μητέρα του νεκρού βρέφους, ωστόσο οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση φέρονται να έπεσαν σε αντιφάσεις σε όσα υποστήριξαν.

Τη μία ισχυρίστηκαν ότι το έμβρυο γεννήθηκε, έζησε για λίγα λεπτά και πέθανε και την άλλη ότι η 38χρονη Γερμανίδα απέβαλε.

Την ίδια ώρα, αναπάντητο παραμένει και το κρίσιμο ερώτημα, αν όντως η 38χρονη είναι η μητέρα του εμβρύου, καθώς στην οικογένεια υπάρχει και μία έφηβη κόρη, 15 χρονών, η οποία φέρεται να είναι έγκυος με πατέρα τον 25χρονο Αφγανό.

Για τους λόγους αυτούς και οι αρχές παίρνουν dna από όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα στο θρίλερ.

Πώς αποκαλύφθηκε το θρίλερ

Όλα ξεκίνησαν χθες το μεσημέρι, όταν ο ιδιοκτήτης του Airbnb επί της οδού Θάσου στην Κυψέλη, κατήγγειλε στην Αστυνομία πως στο διαμέρισμα έμενε μία οικογένεια τον τελευταίο περίπου μήνα, η οποία δεν τον πλήρωνε και έκανε χρήση ναρκωτικών.

Μέχρι, ωστόσο, να φτάσουν οι αστυνομικοί στο σημείο και να κάνουν έλεγχο, τυχαία από τον δρόμο περνούσε μία περιπολία της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ. Ο ιδιοκτήτης σταμάτησε τους αστυνομικούς και τους είπε τα ίδια.

Εκείνοι ανέβηκαν στο διαμέρισμα και διαπίστωσαν πως έμεναν σε αυτό έξι άτομα. Ένας 43χρονος Έλληνας, μία 38χρονη Γερμανίδα, τρία ανήλικα, μία 15χρονη, δύο αγόρια 12 και 9 ετών και ένας 26χρονος Αφγανός που δήλωνε σύντροφος της 15χρονης, η οποία είναι έγκυος.

Ο 43χρονος, ο Αφγανός και η 15χρονη προσήχθησαν αρχικά στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής, καθώς βρέθηκαν στην κατοχή τους μικροποσότητες ναρκωτικών.

Μόλις οι αστυνομικοί επέστρεψαν στο διαμέρισμα για να πραγματοποιήσουν κατ’ οίκον έρευνα, βρήκαν τη Γερμανίδα με τους ανήλικους να ετοιμάζονται να φύγουν και να έχουν μαζέψει βαλίτσες.

Σε μία από τις βαλίτσες, όταν την άνοιξαν, οι αστυνομικοί εντόπισαν ένα δοχείο μέσα στο οποίο ήταν τοποθετημένο ένα νεκρό και κατεψυγμένο βρέφος.

Οι αστυνομικοί έμειναν άφωνοι με το μακάβριο εύρημα και όταν ρώτησαν την Γερμανίδα τι ήταν αυτό, τους είπε πως ήταν παιδί της που το είχε χάσει και συντηρούσε την σορό του στην κατάψυξη.

Όταν την ρώτησαν από πότε, αρχικά έδωσε διαφορετικές εκδοχές και στη συνέχεια είπε πριν 8 μήνες.

Ο καθηγητής Θεόδωρος Καρυώτης, που χαρακτηρίζεται και ο «πατέρας της ΑΟΖ», σχολιάζοντας την τουρκική παράνομη κίνηση ανακήρυξης δυο θαλάσσιων πάρκων, στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε πως η μόνη απάντηση στην παράνομη “Γαλάζια Πατρίδα” είναι η αμεση οριοθέτηση της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Κυπριακή Δημοκρατία.

«Προσπαθώ από την δεκαετία του 1980, να αναδείξω την αξία και την σημασία του συμπλέγματος του Καστελλόριζου (Ρω, Στρογγύλη, Μεγίστη), διότι με το νέο Σύνταγμα των Θαλασσών (UNCLOS 1982) η ΑΟΖ της Ελλάδας εφάπτεται με την ΑΟΖ της Κύπρου και έτσι η Τουρκία δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο!», ανέφερε ο κ. Καρυώτης (άρθρο στην Hellas Journal).

Η κίνηση για την ΑΟΖ και η τουρκική απόρριψη

Περαιτέρω υπενθυμίζεται ότι το 2019 η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε στην κατάθεση συντεταγμένων για καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) για τη θάλασσα απέναντι από τις ακτές της κατοχικής Τουρκίας και πρότεινε στην Άγκυρα να αρχίσουν συζητήσεις επί του θέματος.

Μετά την κατάθεση των συντεταγμένων, που έγινε επί Νίκου Χριστοδουλίδη στο υπουργείο Εξωτερικών, στάλθηκε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία με πρόταση για έναρξη διαπραγματεύσεων οριοθέτησης διά συμφωνίας ή με απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Η ρηματική διακοίνωση επιδόθηκε στην πρεσβεία της Τουρκίας στην Αθήνα και για προφανείς λόγους απορρίφθηκε αμέσως από την κατοχική δύναμη.

Όπως είχε σημειωθεί, επρόκειτο για μια κίνηση άσκησης κυριαρχικού δικαιώματος, που ετοιμάσθηκε μετά από προσεκτική μελέτη. Τεχνικά- μέσα από το Κτηματολόγιο κι άλλες συναφείς υπηρεσίες του κράτους- και νομικά ( Γενική Εισαγγελία). Η κατάθεση έγινε στη Διεύθυνση Ωκεανικών Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών.

Με αυτόν τον τρόπο, το εκάστοτε κινούν της Ιστορίας, όποιο και αν είναι κυρίαρχο σε μια συγκεκριμένη στιγμή, μπορεί να διαφύγει να στρεβλωθεί ή και να παγιδευτεί στην ανάγκη να προκύψει μια αλήθεια αλλιώς, σύμφωνα με τον εκάστοτε ερμηνευτή. Έτσι η πολυσυζητημένη και πολυεπίπεδη ανάπτυξη των παραγωγικών σχέσεων και των παραγωγικών δυνάμεων, ο καθοριστικός ρόλος του Ηγέτη, η έξαρση ενός άκρατου εθνοπατριωτισμού, ή οι δυνατότητες της συγκυρίας, με την ασφάλεια της μεταγενέστερης απόστασης, συχνά ανακαλύπτονται και κυριαρχούν ερμηνευτικά, αλλά εκ των υστέρων.

Μια μάχη π.χ. μπορεί να κριθεί, είτε απ’ την υπεροπλία του ενός αντιπάλου, η την αδυναμία του άλλου, η την ικανότητα, αλλά συχνά και το πείσμα, το σθένος και το πάθος της μιας πλευράς – κι ας υστερεί. Βεβαίως, η ευφυΐα των στρατηγών, τα τεχνάσματα, η επιλογή του τόπου και της ημέρας, του καιρού, αλλά και του περιβάλλοντος χώρου, παίζουν συχνά σημαντικό ρόλο. Επίσης, η τύχη μπορεί να είναι καθοριστική σε κρίσιμες στιγμές από απρόβλεπτα γεγονότα (Στενά Ορμούζ) ή αιφνίδιες καταστάσεις (απώλεια αρχηγού – Χαμενεΐ) λάθη εκτέλεσης του σχεδίου μάχης, η είσοδος νέων μεθόδων (drones) ψευδείς ειδήσεις και διάσπαρτες φήμες.

Στην μακρά περίοδο, π.χ. ενός πολέμου (Ουκρανία) η συνεργασία συμμάχων, ή η απώλειά τους, η διεθνής (ΕΕ) και εντόπια κοινή γνώμη, η διάψευση προσδοκιών για άμεσα αποτελέσματα (Ρωσία) παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο που ξεφεύγει από κάθε νομοτέλεια και απελευθερώνει ένα απρόβλεπτο δυναμικό ενίσχυσης της μιας, ή της άλλης πλευράς. Από την άλλη είναι πρωτοφανής και αιφνίδια η παταγώδης αποτυχία του Τραμπ στο Ιράν, παρά την εντυπωσιακή υπεροπλία των ΗΠΑ και η απρόσμενη απόσταση των άλλων χωρών του ΝΑΤΟ. Πολλές απ’ τις παραπάνω μεταβλητές ανέτρεψαν, ή μετατόπισαν πολλές απ’ τις δεδομένες και κυρίαρχες σταθερές, ακυρώνοντας προφανείς ερμηνείες και ανοίγοντας καινούργια μέτωπα και όρους αντιπαραθέσεων στη νέα εποχή.

Η εποχή του νέου Διαφωτισμού

Στη σημερινή πραγματικότητα της μετάβασης μέσα από την σύγχυση της περιόδου, αυτές οι νέες μεταβλητές που αναδυθήκαν σταδιακά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και επωάσθηκαν την μονοπολική περίοδο των ΗΠΑ, είναι σε απόλυτή έξαρση. Από την Ουκρανία και το Ισραήλ έως την Παλαιστίνη και το Ιράν, υπάρχει μια συνολική σχεδόν κινητικότητα σε συλλογικά επίπεδα κρατών και κυβερνήσεων, πέραν της ανόδου της Κίνας και της επιστροφής της Ρωσίας, σε φιλόδοξες χώρες με επιστροφές, ή επινοήσεις αναθεωρητισμών ισχύος και επέκτασης. Κάποιοι ανατρέχουν στο Μεσοπόλεμο και τη Βαϊμάρη, κάποιοι άλλοι αναπολούν τη Βεστφαλία, ξαναανακαλύπτουν την παρακμή του Σπένγκλερ και πιο παλιά την Μάγκνα Κάρτα και το Ματζικέρτ και κάποιοι φθάνουν στο Θουκυδίδη και τη Μήλο.

Κοινή παράμετρος η επαναφορά σε προηγούμενες καταστάσεις διαχωρισμούς και ιεραρχίες σε μια αμφισβήτηση μιας δυτικοκεντρικής επικράτειας που πια έχει μπει σε ύφεση στρατιωτικής ισχύος, καπιταλισμού, αλλά και δημοκρατίας. Προκρίνεται έτσι και δικαιολογείται ο “αναγκαίος αυταρχισμός-δεσποτισμός”, ή ό,τι άλλο χρήσιμο στην καταστολή μιας ιστορικής πορείας απελευθέρωσης απ’ τα κάτω, παραμορφώνοντας, ή κατασκευάζοντας ψευδαισθήσεις εξιδανικευμένου παρελθόντος (αυτοκρατορίες) και εθνικιστικές (Ταιβάν, Ουκρανία) ή άλλες συγκολλήσεις (θρησκευτικούς φανατισμούς) για το μέλλον. Προσπαθούν έτσι να ελέγξουν και να χειραγωγήσουν ασφυκτικά το παρόν.

Μια σημαντική ωστόσο μεταβλητή, τελείως υπόγεια και απρόβλεπτη, που διαφεύγει ακόμα της σωστής αξιολόγησης και της Α-λήθειας τις ιστορικής εξέλιξης, είναι η ψηφιακή επέλαση τόσο της πρόσβασης και της τεράστιας οικειότητας του Διαδικτύου, της ταχύτατης  πληροφόρησης και παγκόσμιας πρόσβασης, αλλά και της σκοτεινής πλευράς του, των κυβερνοπολέμων και την απειλή της εξάρτησης από το κινητό, αλλά και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Τεράστιοι δρόμοι ενημέρωσης, διαμόρφωσης, αμφισβήτησης, απελευθέρωσης, αλλά και φανατισμού και μισαλλοδοξίας έχουν απελευθερωθεί σε μια πρώτη μετάβαση σε έναν ανοικτό νέο κόσμο. Είναι σίγουρο ότι νέες ρηγματώσεις, αλλά και νέες αναδύσεις, νέες ευκαιρίες και νέες δυνατότητες μέσα σε ένα στροβιλισμό υπερβολής, σύγχυσης, και αυξημένων προσδοκιών, διαμορφώνονται ορμητικά. Αυτό όμως που φαίνεται κυρίαρχο απ’ την Κίνα και το Ισλάμ των απαγορεύσεων και της μισαλλοδοξίας, έως την Δύση που επιμένει να  ερευνά και να αμφισβητεί πρώτα τον εαυτό της, είναι η απ’ τα κάτω ανάδυση νέων τόπων, νέων τροπών, νέων πιο ελευθέρων αντιλήψεων αυτοπραγμάτωσης και δικαίωσης, ένας νέος Διαφωτισμός απομάγευσης της δοτής ερμηνείας.

Αυτή η πνευματική κίνηση αμφισβητεί ισχυρά τη “θρησκευτική” επικράτεια του δικαίου των ιεραρχιών, των ισχυρότερων, των κληρονόμων των προσόδων που καρπούνται την υπεράξια από παλιούς και νέους ολιγάρχες. Μια κίνηση του νέου κόσμου της εργασίας που ελπίζει και αποζητά άλλες δυνατότητες κατανομών και παραγωγής στο πλαίσιο της δημοκρατίας παντού, αλλά και άλλες πιο γνήσιες δυνατότητες έκφρασης. Μια παγκόσμια υπόκωφη πνευματική απαίτηση Αλήθειας που δεν ανέχεται πια να παγιδεύεται στις πλατφόρμες, τους αλγορίθμους και τις στρεβλώσεις επικυριαρχίας των εκάστοτε κρατούντων, που απεργάζονται την διαρκή αναπαραγωγή τους…

Σε αυτό το πλαίσιο ο υπουργός Δικαιοσύνης είπε για το κόμμα Σαμαρά που δρομολογείται ότι «εδώ και ένα χρόνο ακούμε κόμμα Σαμαρά. Αυτό κινδυνεύει ή οδηγείται στο να γίνει το πιο σύντομο ανέκδοτο… Δικαίωμά του σαφώς αλλά δεν θυμάμαι στη νεότερη πολιτική ιστορία της χώρας να δημιουργείται ένα κόμμα με σκοπό να πλήξει το κόμμα από το οποίο προέρχεται. Ακόμα και η κ. Καρυστιανού, η οποία έφτιαξε ένα κόμμα, κάτι λέει που έχει σχέση με τη χώρα. Ο κ. Τσίπρας λέει «εγώ θέλω να επανέλθω, γιατί έβαλα μυαλό και θέλω να κυβερνήσω καλύτερα». Ο κ. Ανδρουλάκης λέει ότι «πρέπει να πάρω τις εκλογές με μία ψήφο διαφορά από τη Νέα Δημοκρατία για να αλλάξει η χώρα διακυβέρνηση».

Παράλληλα σημείωσε πως «κόμμα που να δημιουργεί κάποιος που έφυγε από ένα κόμμα, δηλαδή παλιότερα έριξε την κυβέρνηση του κόμματος αυτού, μετά τον μάζεψαν, τον διορίσανε ευρωβουλευτή, μετά τον πήραν, τον κάνανε πρόεδρο, τον κάνανε πρωθυπουργό, και τώρα λέει “φεύγω και θα κάνω ένα κόμμα για να πλήξω την κυβέρνηση αυτή του κόμματος… Ποια είναι η ουσία;».

Στην κριτική της πλευράς Σαμαρά απάντησε και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης ο οποίος είπε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στα “Παραπολιτικά” ότι «κατηγορεί τη ΝΔ, όταν ο ίδιος συμμαχούσε με το ΠΑΣΟΚ. Κατηγορεί για την Τουρκία, όταν ο ίδιος συζητούσε με την Τουρκία, ταξίδεψε στην Άγκυρα, συνάντησε με τον Ερντογάν. Η απάντηση είναι απλή. Ας δει κάποιος αν το 2012-2015 υπήρχε αποτέλεσμα, σε σχέση με το σήμερα. Η ελληνική εθνική θέση έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Δεν κάνω αντίθεση, θέλω να αναδείξω ότι όταν μιλάμε για θέματα εθνικής πολιτικής, θα πρέπει να μιλάμε με δεδομένα, όχι με γενικότητες».

Είναι σαφές ότι στο Μάξιμου ανησυχούν για τις κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι της βάσης συμφωνεί με την κριτική του Μεσσήνιου πολιτικού, κυρίως στα εθνικά ζητήματα. Την ίδια στιγμή σε συνολική αποδόμηση της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει προχωρήσει και ο Κώστας Καραμανλής. Πλέον όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές ο «ενδοπαραταξιακός «πόλεμος» θα οξύνεται.

Οι δηλώσεις Τσιούτσια

Πυρά κατά της κυβέρνησης εξαπέλυσε ο Τσιούτσιας, διευθυντής του γραφείου Τύπου του Σαμάρα, ενώ τόνισε πως ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει κλείσει την πόρτα στην παράταξη, σημειώνοντας πως «το κόμμα του κ. Μητσοτάκη είναι το παλιό σημιτικό ΠΑΣΟΚ, με λίγο ΛΑΟΣ». Αρχικά, για τις τοποθετήσεις που έκανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πως η κυβέρνηση διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία ο κ. Τσιούτσιας σημείωσε: «Με τι αφορμή τα είπε αυτά ο κ. Μαρινάκης; Με μια παραδοχή πως τα ήρεμα νερά δεν είναι ήρεμα νερά. Στα εθνικά θέματα δεν είναι προσωπική πολιτική αλλά εθνική πολιτική. Αυτό η κυβέρνηση δεν το έχει καταλάβει. Λειτουργεί καθαρά επικοινωνιακά και μικροπολιτικά».

«Ο Αντώνης Σαμαράς έχει προειδοποιήσει πολλά χρόνια ότι αυτή η πολιτική είναι λάθος. Διότι δεν υπάρχουν ήρεμα νερά. Η Τουρκία έχει σταθερότατες θέσεις, και επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την ελληνική πολιτική, αν την πούμε πολιτική, ώστε να επιβάλλει τετελεσμένα. Και τα τετελεσμένα έχουν επιβληθεί. Άρα ο κύριος Μαρινάκης και ο κύριος Γεραπετρίτης, βγαίνουν τώρα επειδή διαπιστώνουν αυτό που τους λέγανε ο κ. Σαμαράς και ο κ. Καραμανλής και τους προειδοποιούσαν».

Για τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Γεραπετρίτη πως και ο Σαμαράς «συζητούσε με τον κ. Ερντογάν και με την τουρκική κυβέρνηση όταν είχαμε παραβιάσεις», ο Τσιούτσιας σχολίασε πως «τα περί συζητήσεων και τα περί διαλόγου είναι αστείο. Κανένας άνθρωπος στη γη δεν είναι κατά του διαλόγου. Διάλογο κάνουν και οι έμποροι μεταξύ τους. Όμως, το ζήτημα δεν είναι να γίνεται ένας διάλογος. Το θέμα είναι, με ποιον μιλάς; Τι λες όταν συζητάς; Ποια είναι τα θέματα που θα έχεις στο τραπέζι; Πότε σταματάς έναν διάλογο; Πότε τον επαναφέρεις; Με ποιους όρους τον διεξάγεις;».

Σε άλλο σημείο τόνισε πως «η εξωτερική πολιτική της χώρας πάσχει, στην πραγματικότητα δεν έχουμε εξωτερική πολιτική… Ο κ. Γεραπετρίτης είπε στον συνάδελφο Παύλο Τσίμα την περίφημη φράση “εγώ θα υπερασπιστώ τα ήρεμα νερά, ακόμα και αν με πουν και μειοδότη”. Τότε, λοιπόν, βγαίνει ο κ. Σαμαράς και λέει “αυτά τα πράγματα δεν λέγονται δημοσίως, ποτέ δεν ξεκινάς έτσι, πρέπει να αποπεμφθεί”. Αποπέμφθηκε ο κ. Σαμαράς, όχι ο κ. Γεραπετρίτης. Σήμερα η τυπική αιτία διαγραφής του κ. Σαμαρά από τη ΝΔ ποια είναι; Είχε άδικο για τα ήρεμα νερά; Ποιος είχε άδικο, ο Σαμαράς ή ο Γεραπετρίτης; Και έφτασε σε σημείο να πει ο κ. Γεραπετρίτης πως δεν έχει το έρεισμα να μιλά ο κ. Σαμαράς, ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας».

Στη συνέχεια, υπογράμμισε πως είναι «πολύ λογικό ο κ. Γεραπετρίτης να μην κατανοεί ούτε την πολιτική αντίληψη και ανάλυση του κ. Σαμαρά. Επειδή είναι ΠΑΣΟΚ. Ήταν πάντα στο ΠΑΣΟΚ και μετέχει στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Λογικό είναι να μην κατανοεί την ιστορία της παράταξης». Σε σχόλιο πως ο πρώην πρωθυπουργός έχει κλείσει τις πόρτες του με την παράταξη, ο Τσιούτσιας απάντησε: «Όχι, κάνετε λάθος. Δεν έχει κλείσει καμία πόρτα με την παράταξη. Το κόμμα του κ. Μητσοτάκη είναι το παλιό σημιτικό ΠΑΣΟΚ, ολίγον παλιό ΛΑΟΣ και ανάλογα την περίοδο, τις δημοσκοπήσεις ρίχνουμε και δύο ατάκες. Πρόσφατα θυμήθηκαν και τους πολίτες τους δεξιούς και κεντροδεξιούς. Τόσα χρόνια ήταν απαγορευμένη λέξη».

Για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης σχολίασε πως «εφαρμόζει την κυβερνητική επιδοματική πολιτική του κ. Τσίπρα». Ερωτηθείς εάν ο Σαμαράς έχει πολιτικές επιδιώξεις, απάντησε πως «όταν μιλάει ένας άνθρωπος που έχει διατελέσει πρωθυπουργός δεν έχει καμία φιλοδοξία. Η μόνη του φιλοδοξία είναι η εθνική. Όπως είπε και ο Αντώνης Σαμαράς στην Κρήτη “μου λένε κάποιοι γιατί δεν πάω σπιτάκι μου’”, δεν συνταξιοδοτείται στην πολιτική όταν έχει την αίσθηση καθήκοντος. Ο στόχος είναι πάντα η πατρίδα, κάθε παρέμβαση γίνεται για την πατρίδα». «Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια διαπιστωμένη έλλειψη κοινωνικής εκπροσώπησης», τόνισε.

Απάντηση Γεωργιάδη

Την άποψη ότι η τοποθέτηση του Τσούτσια ότι η ΝΔ είναι ολίγον από ΛΑΟΣ, «δεν εκφράζει τον Αντώνη Σαμαρά αλλά είναι τοποθέτηση του κ. Τσούτσια» εξέφρασε το πρωί της Δευτέρας ο υπουργός Υγείας, Γεωργιάδης. Ειδικά για τον κ. Τσούτσια είπε στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ «δεν έχει ιδιαίτερο ταλέντο στις συνεντεύξεις. Αν αυτός θα είναι ο spokesman, δεν τα βλέπω καλά για τον πρόεδρο, είναι μια κακή περίπτωση εκπροσώπου, καλό παιδί για να σου μαζεύει τα δελτία Tύπου, αλλά όχι για να σε εκπροσωπεί. Αυτό που είπε είναι εξαιρετικά προσβλητικό για εμάς, αλλά το κυριότερο για τον Αντώνη Σαμαρά. Πρακτικά τα στελέχη του ΛΑΟΣ μπήκαν στη ΝΔ επί Σαμαρά. Το να το λέει αυτό ο Τσούτσιας εκπροσωπώντας τον Σαμαρά είναι λίγο γελοίο».

Λέγοντας «έχω σεβασμό αγάπη και ευγνωμοσύνη» για τον πρώην πρωθυπουργό, ο αντιπρόεδρος της ΝΔ συμπλήρωσε «δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι θα φτάσουμε σε εμφύλιο που θα λέμε μεταξύ μας ανοησίες… Το πιο σημαντικό είναι να μην χάσουμε τη λογική μας. Μου απάντησε χθες ο Τσελέντης που το 2012 ήταν υποψήφιος με τον Καμμένο. Άρα ο Σαμαράς φαίνεται λόγω Τσούτσια και όσων ακολούθησαν να στρέφεται κατά του Σαμαρά του 2012. Ο Σαμαράς να υβρίζει τον Σαμαρά του 2012 και να χρησιμοποιεί τους υβριστές του 2012 για να υβρίσει εμάς δεν γίνεται» πρόσθεσε ο Γεωργιάδης.

«Ένα κεφάλαιο είναι το γινάτι, εγώ δεν μπαίνω σε αυτά τα θέματα γιατί ο καθένας έχει τα μέτρα του και τα μετράει. Σε έναν καβγά ο καθένας έχει την ευθύνη του. Θεωρώ μη επαρκή λόγο πολιτικής αντιπαράθεσης τη μη συμπάθεια σε ένα πρόσωπο» κατέληξε ο Γεωργιάδης για τον Σαμαρά. Μιλώντας στη συνέχεια στην ΕΡΤ ο Γεωργιάδης είπε για τον Τσούτσια ότι «υπερέβη τα εσκαμμένα και εξέθεσε τον Σαμαρά. Όλη η συνέντευξή του ήταν προσβολή προς τον κ. Σαμαρά. Όταν ο κ. Τσούτσιας καπηλευόμενος το όνομα Σαμαρά κατηγορεί τον κ. Μητσοτάκη ότι έχει κάνει τη ΝΔ ολίγον από ΛΑΟΣ, και τα τρία στελέχη ήρθαμε επί Σαμαρά.

»Όταν μιλάει για το σημιτικό ΠΑΣΟΚ, ο Σαμαράς και σωστά συγκυβέρνησε με το ΠΑΣΟΚ, μοιράστηκε την εξουσία με το ΠΑΣΟΚ άρα είναι πολιτικά αστήρικτο να θέλει να στηρίξει την κριτική στη ΝΔ σε αυτό. Τον Στουρνάρα ποιος τον έκανε διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος; Ο Αντώνης Σαμαράς και δικαιώθηκε. Είναι σαν να λέει ότι ο Σαμαράς του παρελθόντος τα έκανε λάθος… Εγώ είπα ότι εάν συμβεί το κόμμα Σαμαρά, δέον είναι να τηρηθούν κανόνες καλής συμπεριφοράς ένας στον άλλο, ούτε να ξεχνάμε την πολιτική μνήμη μας. Ο κ. Τσούτσιας ξεκίνησε στραβά αυτή την προσπάθεια, πιστεύω ο κ. Σαμαράς με την εμπειρία μου έχει θα το διορθώσει».

Αγωνία στο Μαξίμου

Και ενώ η πρώτη μέτρηση μετά την καλοκαιρινή ραστώνη δείχνει την ΝΔ στο 26,5% στη πρόθεση ψήφου (δηλαδή σε ένα ποσοστό που υπό συνθήκες “φλερτάρει” με το πολυπόθητο 30%), στο Μαξίμου επικρατεί αναβρασμός. Ούτως ή άλλως θα υπήρχε ενόψει ΔΕΘ, ωστόσο ο μεγάλος πονοκέφαλος (το δείχνουν και οι δηλώσεις κορυφαίων υπουργών) παραμένει ο Σαμαράς και το υπό σύσταση νέο του κόμμα. Μπορεί να μη το δηλώνουν δημοσίως, αλλά σε Μαξίμου και Πειραιώς νιώθουν απολύτως βέβαιοι πως θα καταγραφούν αξιοπρόσεκτες διαρροές. Θυμίζουμε πως στην προαναφερθείσα δημοσκόπηση της INTERVIEW το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού φτάνει σε δυνητική ψήφο το 12%, με ένα 6% να δηλώνει απολύτως βέβαιο πως θα το στηρίξει.

Ένα σημαντικό ερώτημα αποτελεί η στάση που προσωπικά θα αποφασίσει να κρατήσει απέναντι στον Σαμαρά ο Μητσοτάκης, αν δηλαδή θα επιλέξει να προχωρήσει σε μία ευθεία σύγκρουση, ή αν θα συνεχίσει να αναθέτει τη “βρώμικη” δουλειά στους υπουργούς του. Πάντως το ρεπορτάζ καταγράφει πως οποτεδήποτε κορυφαίος υπουργός προβαίνει σε “σκληρή” τοποθέτηση κατά του πρώην πρωθυπουργού, τα τηλέφωνα παίρνουν φωτιά προς το Μαξίμου εκ μέρους δυσαρεστημένων γαλάζιων βουλευτών που ψέγουν την επιλογή της κυβέρνησης να “πυροβολήσει” τον Σαμαρά.

Παροχές, φορολογικές ελαφρύνσεις, μέτρα για την καθημερινότητα και υποσχέσεις για το μέλλον θα διεκδικήσουν το δικό τους μερίδιο στον δημόσιο λόγο. Και ο στόχος βέβαια είναι προφανής. Να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι υπάρχει ακόμη δρόμος για πολιτική ανάκαμψη και ότι η κυβέρνηση μπορεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη μιας κοινωνίας που έχει κουραστεί να περιμένει.

Παλιά μου τέχνη κόσκινο. Όλοι σχεδόν οι πρωθυπουργοί, όταν αισθάνονται ότι ο πολιτικός χρόνος τους στενεύει, ανακαλύπτουν στη ΔΕΘ μια μοναδική ευκαιρία να ξαναμοιράσουν ελπίδα. Η δυσάρεστη πραγματικότητα μπαίνει για λίγο κάτω από το χαλί, οι δυσκολίες της καθημερινότητας υποχωρούν μπροστά στη δύναμη της εξαγγελίας και τα χειροκροτήματα καλούνται να συμπληρώσουν όσα η πολιτική πράξη δεν κατάφερε.

Γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο τι εξαγγέλλεται, αλλά και τι τελικά πραγματοποιείται. Χρόνια τώρα, ένα μέρος των πρωθυπουργικών υποσχέσεων μοιάζει να έχει ημερομηνία λήξης από τη στιγμή που εκφωνείται. Άλλες καθυστερούν, άλλες αλλάζουν μορφή και άλλες καταλήγουν στο πολιτικό χρονοντούλαπο, εκεί όπου φυλάσσονται οι υποσχέσεις που κάποτε δημιούργησαν προσδοκίες και ύστερα ξεχάστηκαν. Το πολιτικό ψεύδος στη ΔΕΘ είναι, με αυτή την έννοια, πλουραλιστικό, γιατί αλλάζει πρόσωπα, κυβερνήσεις και συνθήματα, αλλά επιβιώνει.

Παυσίπονο η ΔΕΘ!

Κι όμως, υπάρχει κάτι βαθύτερο σε αυτή την επαναλαμβανόμενη σχέση πολιτικής και υπόσχεσης. Πολιτικοί και πολίτες γνωρίζουν ότι η ΔΕΘ είναι ένας τόπος όπου οι προσδοκίες διογκώνονται. Γνωρίζουν επίσης ότι δεν θα πραγματοποιηθούν όλα όσα ακουστούν και παρ’ όλα αυτά, συμμετέχουν στο ίδιο τελετουργικό. Γιατί η υπόσχεση, ακόμη κι όταν συνοδεύεται από δυσπιστία, λειτουργεί σαν παυσίπονο. Για λίγο ανακουφίζει. Και επίσης λίγο κάνει την καθημερινότητα πιο υποφερτή.

Ίσως εδώ βρίσκεται και η πιο δύσκολη πλευρά της ελληνικής πραγματικότητας. Το ψέμα δεν επιβάλλεται μόνο από εκείνον που το λέει. Συχνά γίνεται αποδεκτό και από εκείνον που το ακούει, επειδή του προσφέρει κάτι που η πραγματικότητα δυσκολεύεται να του δώσει. Και αυτό το κάτι είναι φυσικά η ελπίδα.

Ο Νίτσε είχε γράψει πως «η μόνη μου δύναμη είναι το ψέμα». Στην ελληνική πολιτική ζωή, η φράση μοιάζει κάποιες φορές να αποκτά μια παράξενη επικαιρότητα. Το ψέμα αποκτά δύναμη, ακριβώς επειδή όλοι γνωρίζουμε ότι η αλήθεια είναι πολύ πιο δύσκολη. Έτσι λοιπόν στην Ελλάδα το ψέμα εγκαταβιεί και γίνεται η αναγκαία και μάλιστα επείγουσα θα λέγαμε παραίσθηση.

Η αλήθεια που κρύβεται κάτω από τις μοκέτες…

Τι είναι, λοιπόν, το ψέμα για τον νεοέλληνα; Ίσως ένα ισχυρό αντίδοτο στην ανασφάλεια. Μια θερμοκοιτίδα της ελπίδας. Μια προσωρινή απάντηση μπροστά στις ευθύνες που μας φοβίζουν και στις αλλαγές που απαιτούν κόπο. Είναι ο εύκολος δρόμος όταν η πραγματικότητα ζητά δύσκολες αποφάσεις.

Και έτσι, για ακόμη μία φορά, στη ΔΕΘ θα ακούσουμε υποσχέσεις, θα τις χειροκροτήσουμε, θα τις σχολιάσουμε, θα τις μετατρέψουμε σε πρωτοσέλιδα και τηλεοπτικά παράθυρα. Κάποιες ίσως (και αυτό το ίσως το λέμε με μεγάλη επιφύλαξη) να πραγματοποιηθούν. Κάποιες άλλες θα χαθούν στη διαδρομή. Το κρίσιμο, όμως, δεν είναι μόνο τι θα πει ο πρωθυπουργός από το βήμα της Έκθεσης. Είναι αν, αυτή τη φορά, θα μπορέσουμε να ξεχωρίσουμε την ελπίδα από την αυταπάτη και την πολιτική πράξη από την πολιτική σκηνοθεσία.

Γιατί η πραγματικότητα δεν κρύβεται για πάντα κάτω από τις μοκέτες της ΔΕΘ, κάποια στιγμή επιστρέφει και τότε ζητά τον λογαριασμό.

«Ζει η γυναίκα μου;»

Το βράδυ της Κυριακής μετά τη συνεδρίαση στο κέντρο διαχείρισης κρίσεως που είχε στηθεί στο λιμάνι της Κερύνειας ο Τ/κ ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν άρχισε να κάνει δηλώσεις στους εκπροσώπους των ΜΜΕ, όταν σε κάποια στιγμή ένας άνδρας άρχισε να φωνάζει προς το μέρος του ρωτώντας τον αν ζει η γυναίκα του, που ήταν στο πλοίο.

Ώρες περίμενε να του πει κάποιος αλλά δεν έλαβε καμιά απάντηση. «Δεν αντέχω αδερφέ μου (abi), δεν αντέχω. Ζει η γυναίκα μου; Πέστε μου, ζει;» Ο Τ/κ ηγέτης έχοντας δίπλα του τον «πρωθυπουργό» Ουνάλ Ουστέλ προσπαθούσε να του εξηγήσει ότι οι έρευνες συνεχίζονται με τον άνδρα όμως να λέει «Όχι αδερφέ μου, όχι. Όλα είναι ψέμα».

Ο κ. Έρχιουρμαν ανέφερε χθες βράδυ ότι 4 πλοία, 2 ελικόπτερα με δυνατότητες νυχτερινής όρασης, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλα μέσα συμμετέχουν στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Στις έρευνες, είπε, θα συνδράμουν και άλλα μέσα από την Τουρκία, ενώ εξέφρασε την αλληλεγγύη του για τον πόνο που βιώνουν οι οικογένειες. Αύριο Τρίτη, θα φτάσει ειδικό πλοίο από την Τουρκία για τον εντοπισμό τυχόν αγνοουμένων σε βάθος αφού το καταμαράν βυθίστηκε σε βάθος πέραν των 500 μέτρων.

Κερύνεια: Αγνοούμενοι και νεκροί

Από το απόγευμα χθες, πολλοί συγγενείς που είχαν μαζευτεί έξω από το λιμάνι της Κερύνειας και τα νοσοκομεία όπου είχαν μεταφερθεί οι διασωθέντες άρχισαν να φωνάζουν και να επιτίθενται στους «αστυνομικούς» ζητώντας να πληροφορηθούν εάν οι συγγενείς τους ήταν ζωντανοί, νεκροί ή αγνοούμενοι. Αν ήταν τραυματίες ήθελαν να μάθουν πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας τους. Κάποια νοσηλευτήρια δημοσιοποίησαν ονόματα των επιβατών που είχαν μεταφερθεί εκεί για περίθαλψη ή έλεγχο.

Βίντεο που έχουν ανέβει στο διαδίκτυο δείχνουν ακόμα και λιποθυμικά επεισόδια από συγγενείς που δεν άντεξαν την πίεση. Αργά το απόγευμα οικογένειες και συγγενείς ατόμων που επέβαλαν στο φέριμποτ και δεν μπορούσαν να τους εντοπίσουν, άρχισαν να αναρτούν φωτογραφίες, στοιχεία τους, ζητώντας από οποιονδήποτε γνωρίζει κάτι γι’ αυτούς να επικοινωνήσει με το τηλέφωνο που δημοσιοποιούσαν. Ο κ. Έρχιουρμαν χθες το βράδυ κάλεσε τις οικογένειες να μην το κάνουν αυτό, κι ανέφερε ότι οι συγγενείς των θυμάτων και των αγνοουμένων θα ειδοποιηθούν από τους αρμόδιους «φορείς».

Σύμφωνα με τ/κ ΜΜΕ, μεταξύ των αγνοουμένων είναι δύο αδέρφια, ένα κορίτσι 12 ετών και ένα αγόρι 6, μέλη μιας πενταμελούς οικογένειας που ταξίδευε από την Κερύνεια στο Τάσουτζιου. Η μητέρα των παιδιών μιλά για τις συνθήκες που έγινε το ναυάγιο και πως έχασε την επαφή με τα παιδιά της σε βίντεο που ανέβηκε σε κάποια ΜΜΕ, όπου φαίνεται ταλαιπωρημένη και συναισθηματικά πιεσμένη.

Μεταξύ των αγνοουμένων φέρεται να βρίσκεται και μια νεαρή μητέρα με τη μικρή κόρη της. Ο κ. Έρχουρμαν ανακοίνωσε ότι μέχρι και χθες το βράδυ είχαν εντοπιστεί 249 άτομα, τα 8 νεκρά και 18 εξακολουθούσαν να αγνοούνται. Πρόσθεσε ότι οι προσπάθειες ταυτοποίησης βρίσκονταν σε εξέλιξη για 4 από τους 8 νεκρούς. «Οι προσπάθειες έρευνας και διάσωσης θα συνεχιστούν μέχρι να βρεθούν όλοι οι άνθρωποι».

Έρευνα και αίτια

Μετά τη «σύλληψη» των 8 μελών του πληρώματος χθες το απόγευμα, χθες το βράδυ ο Τ/κ ηγέτης είπε ότι έχει ξεκινήσει «αστυνομική» έρευνα για τα αίτια της τραγωδίας στο πλοίο, συνεχίζεται η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και η αξιολόγηση όλων των σεναρίων. «Όλα τα ενδεχόμενα θα αξιολογηθούν από την αστυνομία. Η αστυνομία διεξάγει σοβαρή έρευνα. Οι απαραίτητες δηλώσεις θα γίνουν όταν έρθει η ώρα».

Η πλοιοκτήτρια εταιρεία Filo jet εξέδωσε ανακοίνωση χθες απόγευμα εκφράζοντας συλλυπητήρια, αλλά καμία αναφορά σε τυχόν αίτια. Στην ιστοσελίδα της εταιρείας υπάρχουν φωτογραφίες από τα δύο πλοία που έχει στην κατοχή της για τα δρομολόγια Τάσουτζιου – Κερύνεια και Τάσουτζιου – Αμμόχωστου. Το ένα πλοίο λέγεται «Πενταδάκτυλος» και τ άλλο «Filo jet» (αυτό που βυθίστηκε). Να σημειωθεί ότι η κράτηση ηλεκτρονικά εισιτηρίων γίνεται σε τρεις γλώσσες: τουρκικά, αγγλικά και ελληνικά. Να σημειωθεί ότι μονάδα διαχείρισης κρίσεως έχει δημιουργηθεί και στο λιμάνι Τάσουτζιου στην Τουρκία, όπου επίσης συγγενείς επιβατών περιμένουν να μάθουν νέα για τους οικείους τους.

Εκτιμήσεις για την τραγωδία στην Κερύνεια

Ο Τούρκος ναυτικός εμπειρογνώμονας και ακαδημαϊκός Σιενόλ Τσιαλισκάν ανέφερε σε ένα τουρκικό κανάλι ότι τα σκάφη τύπου καταμαράν είναι συνήθως αρκετά δύσκολο να βουλιάξουν, αλλά επέστησε την προσοχή στις πιθανότητες τεχνικών δυσλειτουργιών, ζημιών στο πλοίο η/και ρωγμών, που δεν έγιναν αντιληπτά εγκαίρως, σημειώνοντας τη χθεσινή κακοκαιρία που έπληξε την περιοχή. Πρόσθεσε ότι το πλοίο έγειρε πολύ γρήγορα αντί να βυθιστεί αργά και αυτό θα πρέπει να ερευνηθεί.

Η Τουρκάλα ειδικός στο Ναυτικό Δίκαιο, Εμετιέ Γκιουζιούτγκιουζελί ανέφερε στο τουρκικό κρατικό κανάλι TRT, ότι η έρευνα δεν πρέπει να επικεντρωθεί μόνο στα αίτια της βύθισης του πλοίου, αλλά και στη διαδικασία εκκένωσης του πλοίου, εάν οι υδατοστεγείς πόρτες λειτουργούσαν, την καταλληλότητα του κύτους του πλοίου, την κατανομή των επιβατών και του φορτίου, τις πιστοποιήσεις και τις επιθεωρήσεις, καθώς και τη χρήση σωστικών λέμβων και λέμβων διάσωσης.

Τόνισε επίσης ότι ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία είναι εάν τα απαραίτητα συστήματα για την εκκένωση των 267 ατόμων που επέβαιναν στο πλοίο ενεργοποιήθηκαν έγκαιρα και σωστά. Τόνισε δε την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι καταθέσεις μαρτύρων μαζί με τα τεχνικά και νομικά ευρήματα.

Αυτή είναι η περίπτωση της ελληνοϊσραηλινής συμμαχίας. Ακόμα κι αν τυπικά πολεμάς μόνος σου, είναι πολλά, αθέατα και καθοριστικά για την έκβαση μιας σύγκρουσης, αυτά που μπορεί να προσφέρει μια τέτοια συμμαχική σχέση. Μπορεί στην Ελλάδα πολλοί να ποντάρουν δυσανάλογα στην αντίστοιχη ελληνοαμερικανική συμμαχία, που όμως στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ εξουδετερώνεται, έστω εν μέρει, καθώς την ιδιότητα του κράτους-μέλους την έχει και η Τουρκία.

Ακόμα λιγότεροι όμως αντιλαμβάνονται ότι η πρώτη συμμαχία έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει καθοριστικά τη δεύτερη. Ακόμα και στη δύσκολη στιγμή. Με πολλούς τρόπους. Ωστόσο, λίγοι πολιτικοί στην Ελλάδα μοιάζουν να αντιλαμβάνονται ότι για τον έλεγχο της παρόξυνσης του τουρκικού αναθεωρητισμού πρέπει να τρίξεις τα δόντια.

Απέναντι σε μια χώρα που αντιλαμβάνεται και σέβεται μόνο την ισχύ, η ρητορική κατάχρηση των περί διεθνούς δικαίου μάλλον διασκεδάζει τον στόχο. Δεν τον συνετίζει. Ο λόγος είναι απλός. Πίσω από αυτά τα λόγια, ο Τούρκος δεν διακρίνει κάποιον… πολιτισμένο αντίπαλο. Διακρίνει έναν φοβικό γείτονα.

Θόλος του Αχιλλέα: Με όρους γεωπολιτικής, όχι δικαστηρίου

Θα έπρεπε να αντιλαμβανόμαστε ότι αυτή η συμπεριφορά υπονομεύει την ίδια τη συμμαχική σχέση με το Ισραήλ. Η εξοπλιστική συνεργασία όντως αντισταθμίζει τα ελληνικά ελλείμματα διεθνούς συμπεριφοράς. Και όλα δείχνουν ότι η συνεργασία αυτή οδεύει -καλώς- σε περαιτέρω διεύρυνση. Με οπλικά συστήματα που μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Και ποιος ξέρει…

Μπορεί, κάποια στιγμή, η Ελλάδα να κατανοήσει την ανάγκη να παίξει το παιχνίδι με όρους γεωπολιτικής. Όχι με όρους… διεθνούς δικαστηρίου. Όταν οι άλλοι είναι αποφασισμένοι να καθορίσουν μόνοι το μέλλον τους και τα μεταξύ μας σύνορα, οι επιλογές είναι μονόδρομος. Ή προσαρμόζεσαι στη βούληση του αντιπάλου ή αντιστέκεσαι. Και όσο πιο πειστικά το κάνεις, τόσο το καλύτερο για τη διεθνή σου αξιοπιστία. Ας μείνουμε όμως στη σημερινή υπογραφή.

Η Ελλάδα αποκτά αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα τεχνολογίας αιχμής. Επενδύει ένα ποσό που θα φθάσει κατά τα φαινόμενα τα 5 δισ. ευρώ. Διόλου ευκαταφρόνητο. Παράλληλα, φαίνεται πως υπάρχει, στους στρατιωτικούς τουλάχιστον, συναίσθηση ότι δεν αποτελεί πανάκεια απέναντι στην απειλή.

Οι πολιτικοί αρέσκονται στα παχιά λόγια, τα οποία… βαραίνουν ολοένα και περισσότερο με την πάροδο των ετών. Τα διδάγματα των σύγχρονων συρράξεων όμως, δεν επιδέχονται παρερμηνειών. Τεράστια κατανάλωση πυραύλων αναχαίτισης και πολλαπλασιασμός των απειλών από με επανδρωμένα παντός είδους!

Ο Θόλος του Αχιλλέα

Αρκεί όμως αυτή η νέα κατάσταση για να αφυπνίσει οριστικά τον πολιτικό κόσμο της Ελλάδας και να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος; Διότι τώρα μπαίνουμε στην ουσία του σχολιασμού αυτής της μεγάλης ημέρας για την ελληνική άμυνα. Τέτοιες “μεγάλες ημέρες” είχαμε ζήσει και στο παρελθόν. Μετά την κρίση των Ιμίων. Αγοράσαμε Patriot, TOR-M1, Crotale κ.λπ. Και πάλι πανηγυρίζαμε. Δικαίως. Και πάλι πιστέψαμε ότι είχαμε πραγματοποιήσει άλμα για την ελληνική εθνική ασφάλεια.

Τι προέκυψε όμως στην πράξη; Ακόμα και οι Patriot που έβγαλαν πρόσφατα την Ελλάδα ασπροπρόσωπη και αποδείχθηκαν πανίσχυρο όπλο εξωτερικής πολιτικής, δεν συντηρήθηκαν ποτέ όπως έπρεπε. Δεν αναβαθμίστηκαν όταν έπρεπε. Και παρόλα αυτά, ακόμα κι έτσι, έκαναν τη διαφορά. Να αναφερθούμε στα υπόλοιπα; Κι αυτό θα γίνει…

Προς το παρόν ας ευχηθούμε ότι το Ισραήλ δεν θα μετατραπεί για οποιονδήποτε λόγο σε αυτό που σήμερα εκπροσωπεί η Ρωσία. Διότι τότε, αυτό που σήμερα εξελίσσεται στο μεγαλύτερο πλεονέκτημα της ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής, θα έχει μετατραπεί στο μεγαλύτερο μειονέκτημα. Όλοι αντιλαμβανόμαστε για ποιον λόγο ισχυρά οπλικά συστήματα μη έχοντας την απαραίτητη υποστήριξη, αργότερα ή γρηγορότερα οδεύουν προς απόσυρση. S-300 PMU-1, TOR-M1, Kornet… Ας αναλογιστούμε την αντίστοιχη λίστα με τα ισραηλινά συστήματα τεχνολογίας αιχμής που διαρκώς μεγαλώνει, για να αντιληφθούμε το εφιαλτικό σενάριο.

Ο λόγος που γίνεται αναφορά σε αυτό είναι διπλός. Όπως διπλή είναι και η στρατηγική της Ελλάδας με την εξοπλιστική ενίσχυση και την πολιτική συμμαχιών. Αντιλαμβανόμαστε μήπως τώρα ποιος είναι ο λόγος που επείγει να πάρουμε τις αποφάσεις μας για τον τρόπο αντιμετώπισης της Τουρκίας; Του χειρότερου και πιο αλαζονικού γείτονα -σε βαθμό ρατσιστικό, παρότι αυτό προδήλως υποκρύπτει συμπλέγματα- που θα μπορούσε να μας τύχει;

Το πλεονέκτημα έναντι της “Μέκκας”

Οι συμμαχίες για να πετύχουν απαιτούν κοινό εχθρό και βούληση να μην προσαρμοστείς στη βούλησή του. Αυτό δηλαδή που δεν χαρακτηρίζει τη συμμαχία της Τουρκίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Την περιώνυμη “Συμφωνία της Μέκκας“. Υπάρχει και δυνητική πυρηνική απειλή στο βάθος (;) του ιστορικού χρόνου. Με απλά λόγια λοιπόν: Αν η Τουρκία αλλάξει ρότα για οποιονδήποτε λόγο, αυτό θα συνιστά δι’ αμφότερους το δέον γενέσθαι. Αν όχι, θα λαμβάνει από κοινού τις απαντήσεις επί του πεδίου.

Εμείς, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να μην επιτρέψουμε επανάληψη του φιάσκου με τις προηγούμενες προμήθειες. Να διασώσουμε ό,τι μπορούμε και να το εντάξουμε ως αξιόπιστη εναλλακτική στον “Θόλο”. Διαβιβάζοντας προς κάθε ενδιαφερόμενο ότι έχουμε αλλάξει οριστικά σελίδα. Ας ελπίσουμε ότι η σημερινή θα αποδειχθεί πραγματικά μεγάλη ημέρα. Σε όλα τα επίπεδα. Καλορίζικα λοιπόν!

Σε συνεργασία με το defence-point.gr

Την ίδια ημέρα καταφθάνει στην πρωτεύουσα της Γαλικίας, και το τάγμα των Ουκρανών συνεργατών των ναζί “Nachtigall”, ενώ συγκροτείται ουκρανική πολιτοφυλακή. Αμέσως, η OUN(b) (δηλαδή η φράξια του Μπαντέρα, μετά τη διάσπαση του κινήματος· η αντίπαλη ήταν η OUN(m), του Μέλνικ) ανακήρυξε, με την «πράξη αναγέννησης του ουκρανικού κράτους», και με τη στήριξη της «Ελληνοκαθολικής Εκκλησίας», ένα ανεξάρτητο ουκρανικό κράτος. Επικεφαλής του «κράτους» ετέθη ο υπαρχηγός του Μπαντέρα, και φανατικός αντισημίτης Γιαροσλάβ Στετσκό (Τερνόπιλ 1912-Μόναχο 1986), παιδί κι αυτός, όπως και ο Μπαντέρα, Ουνίτη ιερέα.

Στις 3 Ιουλίου, ο Στετσκό απέστειλε ευχαριστήριες επιστολές στον Χίτλερ και στους άλλους ηγέτες των χωρών του Άξονα τονίζοντας ότι το κράτος του είναι πλέον μέλος της «Νέας Ευρώπης», την υποστήριξη της οποίας και αναμένει. Η OUN ήλπιζε ότι το εγχείρημα θα είχε την ίδια επιτυχία με το «Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας» που είχε αναγνωριστεί λίγο νωρίτερα (10 Απριλίου 1941) από τους ναζί. Άλλωστε, το σχέδιο είχε και την ενθάρρυνση του Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ (1893-1946), ο οποίος ανέλαβε τη θέση του υπουργού Ανατολικών Εδαφών (Reichsministerium für die besetzten Ostgebiete) ο διαμορφωτής της εθνικοσοσιαλιστικής ιδεολογίας ήταν Γερμανός, γεννημένος στην Εσθονία, που τότε ανήκε στη ρωσική αυτοκρατορία, από την οποία έφυγε μετά την Οκτωβριανή επανάσταση.

Η σύλληψη Μπαντέρα

Ωστόσο, ο Χίτλερ, βλέποντας την ταχεία νικηφόρα προέλαση του γερμανικού στρατού, προφανώς θεώρησε περιττό βάρος μια ουκρανική κρατική οντότητα. Έτσι, η Ουκρανία μετατράπηκε απλώς σε μια αποικία με σκοπό την εκμετάλλευση των πλούσιων εδαφών της και της εργασίας του πληθυσμού της. Το ουκρανικό “κράτος” καταργήθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, ενώ ο Μπαντέρα συνελήφθη στις 5 Ιουλίου και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό στο Βερολίνο. Τον Αύγουστο του 1941, η Abwehr, η Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, αποφάσισε να σταματήσει την υποστήριξή της προς την OUN (b).

Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν αναστάτωση στα στελέχη των εθνικιστών. Ο περιφερειακός ηγέτης της OUN(b), Ι. Κλίμοφ, εξέδωσε την Εντολή Αρ. 6, η οποία ανέφερε: «Σε όλα τα σπίτια, τους τοίχους, τους φράχτες κ.λπ., οι επιγραφές πρέπει να αναφέρουν: “Ζήτω το ανεξάρτητο, ενωμένο ουκρανικό κράτος. Ζήτω ο Γιαροσλάβ Στέτσκο! Ελεύθερος ο Μπαντέρα! Ελεύθερος ο Στέτσκο! Δεν θέλουμε οι Πολωνοί και Εβραίοι άρχοντες και τραπεζίτες να επιστρέψουν στην Ουκρανία! Θάνατος στους Μοσχοβίτες, τους Πολωνούς, τους Εβραίους και άλλους εχθρούς της Ουκρανίας.

Ζήτω ο Αδόλφος Χίτλερ!

Ζήτω ο Γερμανικός Στρατός!

Ζήτω ο Ortskommandant μας”!».

Οι Ουκρανοί εθνικιστές εφεξής θα πολεμούν μέσα από τις γραμμές είτε της Βέρμαχτ – ακόμη και η αστυνομία τους εντάχθηκε σε αυτήν – είτε του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA), που ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 1942. Όσο για τον Μπαντέρα, έμεινε ως πολιτικός κρατούμενος, αλλά σε προνομιακές συνθήκες, στη Γερμανία, μέχρι και τον Οκτώβριο του 1944, όταν απελευθερώθηκε για να συμμετάσχει στην αντιμετώπιση του προελαύνοντα σοβιετικού στρατού.

Η αυλαία του Ολοκαυτώματος στο Λβοφ

Με την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων και των συνεργατών τους στη δυτική Ουκρανία ξεκίνησαν και οι πρώτες εκκαθαρίσεις κατά των Εβραίων. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, όπως στο Λβοφ, οι επιθέσεις έλαβαν χώρα πριν ακόμη αναλάβουν οι Γερμανοί, με πρωταγωνιστές τους κατοίκους της πόλης. 

Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το Λβοφ στις αρχές του πολέμου ήταν μια πόλη τριχασμένη. Σε έναν πληθυσμό 312.231 κατοίκων, οι Πολωνοί είχαν μια ελαφρά πλειοψηφία (157.490, λίγο περισσότερο από το 50%), ακολουθούμενοι από τους Εβραίους (99.595 ή το 32%) και μετά τους Ουκρανούς (49.747 ή 16%). Αυτό εξηγείται, καθώς οι ορθόδοξοι ήταν κυρίως χωρικοί που ζούσαν εκτός των πόλεων, σε αντίθεση με τους Εβραίους που ήταν συγκεντρωμένοι σχεδόν αποκλειστικά σε αστικά κέντρα. Ωστόσο, η γερμανική κατοχή της δυτικής και κεντρικής Πολωνίας είχε φέρει κύματα Εβραίων προσφύγων, έτσι ώστε στο Λβοφ το 1941 ζούσαν οπωσδήποτε πάνω από 160 χιλιάδες Εβραίοι. 

Οι ενέργειες κατά των Εβραίων ξεκίνησαν ήδη από τις 30 Ιουνίου. Αφορμή στάθηκε η προαναφερόμενη δολοφονία στις φυλακές χιλιάδων (οι αριθμοί κυμαίνονται από 2 έως 7 χιλιάδες) Ουκρανών εθνικιστών και Πολωνών, από στελέχη του σοβιετικού NKVD (Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων) πριν την εσπευσμένη αναχώρησή τους. Μια πρακτική που ακολουθήθηκε και σε άλλες περιοχές, με τον αριθμό των θυμάτων να φθάνει σε κάποιες δεκάδες χιλιάδες.

Για το αποτρόπαιο αυτό γεγονός κατηγορήθηκαν οι Εβραίοι, που θεωρούνταν ότι στήριζαν τον μπολσεβικισμό – αν και σε όλα τα κρατικά και κομματικά όργανα της σοβιετικής Ουκρανίας, η μεγάλη πλειοψηφία ήταν Ουκρανοί. Η φήμη για τα εγκλήματα των Εβραίων ξεσήκωσε τον πληθυσμό. Την πρωτοβουλία του πογκρόμ ανέλαβαν οι ομάδες της νεοσύστατης πολιτοφυλακής, που αποτελούνταν από μέλη της OUN του Λβοφ, αλλά και αυτών που είχαν έλθει από την Κρακοβία, καθώς και από πρώην Σοβιετικούς αστυνομικούς που άλλαξαν στρατόπεδο.

Μαρτυρία και φωτογραφίες

Όπως σημειώνει ο Karl Georg Pfleiderer, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών στη διοίκηση της 17ης Στρατιάς, σε αναφορά του προς το Βερολίνο της 1ης Ιουλίου: «Έφτασα στο Λβοφ χθες, ενώ οι μάχες συνεχίζονταν στα ανατολικά προάστια… Πολυάριθμα μέλη ουκρανικών οργανώσεων με κιτρινο-μπλέ περιβραχιόνια βρίσκονταν στους δρόμους, μερικά μάλιστα κρατούσαν και όπλα. Η πόλη έχει πληγεί σε ορισμένα σημεία από εμπρησμούς των Ρώσων και από στρατιωτικές ενέργειες. Τώρα γίνονται βίαιες ενέργειες κατά των Εβραίων».

Το ίδιο αυτό πρωινό της 1ης Ιουλίου, αναρτήθηκε στους τοίχους των κτιρίων ανακοίνωση της περιφερειακής ηγεσίας του OUN(b): «Λαέ! Να ξέρεις! Η Μόσχα, η Πολωνία, οι Μαγυάροι, οι Εβραίοι – αυτοί είναι οι εχθροί σας. Καταστρέψτε τους! Να ξέρεις! Η ηγεσία σας είναι η Ηγεσία των Ουκρανών Εθνικιστών, το OUN. Ο ηγέτης σας είναι ο Στέπαν Μπαντέρα». Εν συνεχεία, η περιφερειακή ηγεσία του OUN(b) εξέδωσε διαταγή για τη δημιουργία Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και διακήρυξε τη «συλλογική ευθύνη (οικογενειακή και εθνική) για όλα τα αδικήματα κατά του ουκρανικού κράτους, του ουκρανικού στρατού και του OUN».

Την ίδια ημέρα, κάτοικοι της πόλης, Ουκρανοί και Πολωνοί, οδήγησαν 1.000 Εβραίους στη φυλακή του NKVD, όπου εξοντώθηκαν. Την ίδια ώρα, οι πολιτοφύλακες, μαζί με απλούς κατοίκους, έβγαζαν με τη βία Εβραίους από τα σπίτια τους, και τους ανάγκαζαν σε εξευτελιστικές πράξεις, όπως το να καθαρίσουν τους δρόμους με τα χέρια και τα γόνατά τους. Η πόλη συγκεντρώνεται για να παρακολουθήσει το φρικτό θέαμα. Οι Εβραίες θα υποστούν ασύλληπτη διαπόμπευση, που συνοδεύτηκαν με κακοποιήσεις και βιασμούς. Αδιάψευστες μαρτυρίες των αποτρόπαιων αυτών γεγονότων είναι τα στιγμιότυπα που αποθανατίστηκαν από γερμανικό συνεργείο, το οποίο ακολουθούσε τους εισβολείς για να καταγράφει τα “κατορθώματά” τους. 

Στις 2 και 3 Ιουλίου, τον έλεγχο του πογκρόμ θα αναλάβουν οι υπομονάδες των Einsatzgruppe C – Μονάδες Ειδικής Δράσης ή Τάγματα Θανάτου. Άλλωστε, κύριο καθήκον τους ήταν, σύμφωνα με τον Διοικητή των Ες-Ες Ζελέφσκι (Erich von dem Bach-Zelewski), «ο αφανισμός των Εβραίων, των Τσιγγάνων και των πολιτικών κομισάριων». Οι εκτελεσμένοι θα φτάσουν τους τρεις χιλιάδες. 

Οι “ημέρες του Πετλιούρα”

Μια γερμανική αναφορά, από τις 16 Ιουλίου 1941, σημειώνει με έκδηλη ικανοποίηση: «Ο ουκρανικός πληθυσμός επέδειξε αξιέπαινη δραστηριότητα απέναντι στους Εβραίους τις πρώτες ώρες μετά την υποχώρηση των μπολσεβίκων. Στο Ντόμπρομιλ, μια συναγωγή πυρπολήθηκε. Στη Σαμόμπρα, 50 Εβραίοι σκοτώθηκαν από ένα εξαγριωμένο πλήθος. Στο Λβοφ, ο πληθυσμός συγκέντρωσε και χλεύασε περίπου 1.000 Εβραίους και τους παρέδωσε σε μια φυλακή της GPU, η οποία είχε καταληφθεί από τις ένοπλες δυνάμεις». 

Στην πόλη το πογκρόμ επαναλήφθηκε στις 25-27 Ιουλίου, και ήταν “αφιερωμένο” στην επέτειο της δολοφονίας του Πετλιούρα από τον Εβραίο Schwartzbard. Το πρωί της 25ης Ιουλίου, μέλη των εθνικιστών άρχισαν να συγκεντρώνονται στα αστυνομικά τμήματα της πόλης. Εν συνεχεία, συνοδευόμενοι από την ουκρανική επικουρική αστυνομία, όπως είχε μετονομαστεί η πολιτοφυλακή, επιτέθηκαν στους Εβραίους που συναντούσαν στους δρόμους με ρόπαλα, τσεκούρια και μαχαίρια.

Το απόγευμα άρχισαν οι συλλήψεις και οι λεηλασίες. Με έτοιμους καταλόγους, οι αστυνομικοί συλλάμβαναν Εβραίους στα σπίτια τους, που στέλνονταν για εκτέλεση. Υπολογίζεται ότι περίπου 1.500-2.000 άνθρωποι δολοφονήθηκαν στις “ημέρες του Πετλιούρα”. Ταυτόχρονα, πολυάριθμα ήταν τα συμβάντα διαρπαγής εβραϊκών περιουσιών, δημόσιας διαπόμπευσης Εβραίων γυναικών, ακόμη και βιασμών.

Το γκέτο και η εξόντωση

Στο ίδιο διάστημα του Ιουνίου-Ιουλίου του 1941, αντιεβραϊκά πογκρόμ εξαπολύθηκαν από το ναζιστικό στρατό σε 26 ουκρανικές πόλεις της Γαλικίας και της Βολινίας. Συνολικά, ο αριθμός των θυμάτων αυτών των διώξεων στη Δυτική Ουκρανία υπολογίζεται σε 20 χιλιάδες. Σε αρκετές περιπτώσεις, είναι βεβαιωμένη η συμμετοχή Ουκρανών εθνικιστών και απλών κατοίκων. Όπως για παράδειγμα στις 2-3 Ιουλίου στην πόλη Ζλότσεφ. Εκεί, όπως και στο Λβοφ, αφορμή αποτέλεσε η ανακάλυψη σορών εκτελεσμένων Ουκρανών στην τοπική φυλακή. Στις 3 Ιουλίου, η ουκρανική πολιτοφυλακή και οι στρατιώτες της μεραρχίας SS “Βίκινγκ” συγκέντρωσαν τους ντόπιους Εβραίους στην πλατεία και διέπραξαν μια πραγματική σφαγή.

Όπως μεταφέρει μεταπολεμική μαρτυρία ενός επιζώντα: «Όταν ο πληθυσμός συγκεντρώθηκε στην πλατεία κοντά στη φυλακή, όλοι οι ικανοί άνθρωποι διατάχθηκαν να σκάψουν λάκκους. Στη συνέχεια, όταν οι λάκκοι ήταν έτοιμοι, όλοι οι παρόντες, διατάχθηκαν να ξαπλώσουν κοντά ο ένας στον άλλον μέσα στον λάκκο. Μετά από αυτό, οι Γερμανοί δήμιοι άρχισαν να πυροβολούν τους ανθρώπους που κείτονταν στον λάκκο με αυτόματα όπλα και πολυβόλα, και επίσης έριξαν χειροβομβίδες στον λάκκο. Περίπου 3.500 πολίτες σκοτώθηκαν με αυτόν τον τρόπο στην πλατεία κοντά στη φυλακή. Επέζησα επειδή ήμουν ξαπλωμένος κάτω από ανθρώπους και τραυματίστηκα μόνο στο πόδι. Λόγω της δυνατής βροχής, οι λάκκοι δεν γέμισαν αμέσως. Έμεινα ξαπλωμένος μέσα στον λάκκο μέχρι να νυχτώσει και μετά έτρεχα και κρυβόμουν στα υπόγεια όλη την ώρα».

Υπάρχουν, όμως, και επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά οπό ομάδες Ουκρανών, όπως αυτή του Πέτρο Βοϊνόφσκι, στο χωριό Μίλιεβο, στις 5 Ιουλίου 1941, όπου εξόντωσε περίπου 120 Εβραίους. Στις 7 Ιουλίου, με εντολή του περιφερειακού ηγέτη της OUN(m) (η φράξια του Μέλνικ) Στεπάν Καραμπασέφσκι δολοφονήθηκαν 45 στο Μποροφτσί και 54 στο Κισελιόφ. Στο χωριό Τούρμποφ, οι εθνικιστές έσφαξαν όλους τους Εβραίους άντρες. Στις 7-8 Ιουλίου, στο χωριό Κόσουφ, του Τερνόπιλ, οι μαχητές της OUN σκότωσαν 80 Εβραίους, συμπεριλαμβανομένων γυναικόπαιδων.

Η αντιεβραϊκή στάση της OUN αποτυπώνεται ανάγλυφα σε διαταγή τοπικών ηγετών της, την 1η Αυγούστου 1941, όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «9. Απαγορεύεται ο χαιρετισμός Εβραίων ή η χειραψία. 10. Απαγορεύεται η πώληση τροφίμων σε Εβραίους και Πολωνούς. Όσοι δεν συμμορφώνονται με αυτή την εντολή θα μποϊκοτάρονται».

Από τον Νοέμβριο του 1941, οι Εβραίοι του Λβοφ, περιορίστηκαν σε γκέτο, βάσει της εντολής του Κάτσμαν, αρχηγού της αστυνομίας (SSPF) του Λέμπεργκ (όπως λέγεται το Λβοφ στα γερμανικά). Το γκέτο του Λβοφ υπήρξε το τρίτο μεγαλύτερο, μετά από αυτά της Βαρσοβίας και του Λοτζ, φθάνοντας τα 120.000 άτομα. Τα περισσότερα απ’ αυτά στάλθηκαν στο στρατόπεδο εξόντωσης του Μπέλζεκ (Bełżec) ή δολοφονήθηκαν κατά τα επόμενα δύο χρόνια. 

Το αποτέλεσμα των πογκρόμ, των εκτοπίσεων και των κακουχιών ήταν η, σχεδόν, πλήρης εξόντωση του εβραϊκού πληθυσμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν οι σοβιετικές δυνάμεις εισήλθαν, στις 27 Ιουλίου 1944, στο Λβοφ, βρέθηκαν ζωντανοί μόνον 300 Εβραίοι, οποίοι κρύβονταν στην πόλη ή στους υπονόμους. Συνολικά, στην ανατολική Γαλικία, από τους 600.000 Εβραίους, που ζούσαν εκεί προπολεμικά, δεν επέζησαν περισσότεροι από 2%, ενώ γενικά στην Ουκρανία εξοντώθηκαν 1.430.000, από τα 2.805.000 που έχασαν τη ζωή τους σε ολόκληρη την ΕΣΣΔ. 

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι ανέλαβε «περιορισμένη» εναντίον «δυνάμεων ναρκοθέτησης που συνιστούσαν άμεση απειλή στο Στενό του Ορμούζ», ενώ το Ιράν (σύμφωνα με τα κρατικά ΜΜΕ) απάντησε επιτιθέμενο σε αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία. Ο στρατός της Ιορδανίας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε οκτώ πυραύλους νωρίς το πρωί της Δευτέρας. Το αμερικανικό πλήγμα είναι η πρώτη γνωστή επίθεση στο Ιράν αφότου ο πρόεδρος Τραμπ πάγωσε μια νέα στρατιωτική εκστρατεία στα τέλη Ιουλίου.

Η νήσος Λαράκ βρίσκεται ακριβώς στα ανοιχτά του σημαντικού λιμανιού Μπαντάρ Αμπάς και πάνω ακριβώς στο Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Αξίζει να σημειωθεί πως το Ιράν υποχρεώνει αυτή τη στιγμή την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων να διέρχεται από το νησί για έλεγχο και, σύμφωνα με πληροφορίες, εξαναγκάζει τα πλοία να καταβάλλουν $2 εκατ. για να διασχίσουν το στενό.

«Στρατηγικό λάθος του καθεστώτος Τραμπ»

Ο Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος του IRGC, χαρακτήρισε την επίθεση «στρατηγικό και μοιραίο λάθος του καθεστώτος Τραμπ» και δήλωσε ότι «ο εχθρός θα υποστεί τις συνέπειες αυτού του υπολογισμού τόσο στον οικονομικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα». Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε η κρατική τηλεόραση πως «δεν επιδιώκουμε τον πόλεμο», αλλά «θα δώσουμε αποφασιστική απάντηση στους εισβολείς», σύμφωνα με το AFP.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με το IRGC, μετέδωσε νωρίτερα ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ώρες αργότερα, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν δήλωση του IRGC στην οποία αναφερόταν ότι είχε επιτεθεί στις αμερικανικές βάσεις King Hussein και al-Azraq στην Ιορδανία με βαλλιστικούς πυραύλους, σε απάντηση για την επίθεση στη νήσο Λαράκ.

Το IRGC υποστήριξε ότι προκάλεσε «βαριές ζημιές» και έπληξε «τεχνικές υποδομές, εγκαταστάσεις συντήρησης και θέσεις μαχητικών αεροσκαφών του εχθρού». Ώρες μετά το πλήγμα, ο Τραμπ δημοσίευσε στο Truth Social βίντεο που φαίνεται να έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη (AI), τα οποία απεικονίζουν εκρήξεις σε πετρελαϊκές υποδομές. Ένα από αυτά έφερε τη λεζάντα «Η νήσος Χαρκ γίνεται συντρίμμια!!!», αν και η ανάρτησή του δεν παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες.

Aπεμπλοκή ζητούν Αμερικανοί στρατιωτικοί

Την ίδια στιγμή η Washington Post, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές, αναφέρει ότι ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ότι μια παρατεταμένη και γενικευμένη εκστρατεία εναντίον του Ιράν είναι μη βιώσιμη, επιβαρύνει τη στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ, και υπονομεύει την ικανότητα του στρατού να ανταποκριθεί σε άλλες απειλές ανά τον κόσμο. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η προειδοποίηση διατυπώθηκε από τους αρχηγούς του Στρατού Ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας, μαζί με άλλους ανώτατους αξιωματικούς, σε έγγραφο της 14ης Αυγούστου που παρουσιάστηκε στον υπουργό.

Από την κλιμάκωση των εχθροπραξιών με το Ιράν, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει διατηρήσει πάνω από 50.000 στρατιώτες σε υψηλή ετοιμότητα σε όλη την περιοχή εν μέσω της πιθανότητας ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει πρόσθετα πλήγματα. Βασικά στοιχεία της στρατιωτικής διάταξης αναμένεται να παραμείνουν σταθμευμένα στη Μέση Ανατολή τουλάχιστον έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ ορισμένες εξειδικευμένες μονάδες προβλέπεται να επιχειρούν στο θέατρο επιχειρήσεων έως και το 2027.

Περιφερειακοί διοικητές και ανώτατοι αξιωματικοί του Ναυτικού έχουν εκφράσει έντονη εσωτερική διαφωνία για την παράταση των αποστολών στο εξωτερικό για την εκστρατεία κατά του Ιράν, αν και παραμένουν έτοιμοι να εκτελέσουν τις προεδρικές διαταγές. Ο Αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων, Ναύαρχος Ντάριλ Κοντλ, φέρεται να εξέδωσε την πιο έντονη προειδοποίηση, προειδοποιώντας ότι το Ναυτικό δεν μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον τον τρέχοντα επιχειρησιακό του ρυθμό για την υποστήριξη της εκστρατείας – ειδικά ελλείψει καθορισμένης στρατηγικής εξόδου ή ημερομηνίας λήξης.

Ο Κοντλ επισήμανε ότι μόλις το ένα τέταρτο περίπου των αντιτορπιλικών κατευθυνόμενων πυραύλων του Ναυτικού βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τεχνική και υλική κατάσταση που επιτρέπει την ενεργό επιχειρησιακή ανάπτυξη. Αξιωματούχος της άμυνας, εξοικειωμένος με τη στρατηγική αξιολόγηση δήλωσε στην εφημερίδα πως η γενική εκτίμηση στη στρατιωτική ηγεσία είναι πως η εκστρατεία αποδείχθηκε «υπερβολικά επιβαρυντική για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα» έπειτα από σχεδόν έξι μήνες έντονων επιχειρήσεων κατά ιρανικών στόχων.

Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες του απόρρητου υπομνήματος, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις σχετικά με τη θέση των δυνάμεων, την κλίμακα ανάπτυξης και τη διάρκεια της επιχείρησης βαθμονομούνται συνεχώς με βάση τις αξιολογήσεις απειλών, τις προεδρικές προτεραιότητες και την καθοδήγηση από την ανώτερη στρατιωτική ηγεσία.

Ιράν και Ορμούζ

Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι όλες οι νάρκες που τοποθετήθηκαν στο Στενό του Ορμούζ από το Ιράν στο πλαίσιο των προσπαθειών του να αποκλείσει τη διαδρομή έχουν πυροδοτηθεί ή αφαιρεθεί. Πρόσθεσε παράλληλα ότι το Ιράν έχει προειδοποιηθεί πως οποιοδήποτε πλοίο ή σκάφος τοποθετεί νέες νάρκες θα καταστρέφεται.

Υπενθυμίζεται πως το Ιράν αντιμετωπίζει εκ νέου οικονομικές πιέσεις μετά την ανακοίνωση της Ουάσινγκτον στις 24 Αυγούστου για μια νέα εκστρατεία κυρώσεων, με στόχο την περαιτέρω απομόνωση της Τεχεράνης και την επέκταση των δευτερευουσών κυρώσεων κατά των συμμάχων της

Ιρανοί αξιωματούχοι και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης απέρριψαν σε μεγάλο βαθμό την εκστρατεία ως συνέχεια των προηγούμενων οικονομικών μέτρων των ΗΠΑ, τα οποία υποστηρίζουν ότι ακολούθησαν τη στρατιωτική αποτυχία της Ουάσινγκτον στη πρόσφατη σύγκρουση.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν ευρείες επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με το Ιράν να απαντά επιτιθέμενο στο Ισραήλ, σε αμερικανικές βάσεις και συμμάχους στον Κόλπο, και κλείνοντας ουσιαστικά το Στενό του Ορμούζ για τη θαλάσσια κυκλοφορία. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει πλέον ξεπεράσει το όριο των έξι μηνών. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διακινούνταν από εκεί πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.

Οικονομικός πόλεμος

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, μοιάζοντας να αφήνει κατά μέρος την πτυχή των πολεμικών επιχειρήσεων για την ώρα, λέει πως θα αυξήσει περαιτέρω την οικονομική πίεση στο Ιράν, χώρα που υφίσταται ήδη αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις για δεκαετίες. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα σειρά λεγόμενων «δευτερογενών» κυρώσεων, που δεν στρέφονται απευθείας εναντίον του Ιράν, αλλά βάζουν στο στόχαστρο τους εμπορικούς εταίρους του, σε πεδία όπως αυτά των θαλάσσιων μεταφορών, της αεροπορίας, των ψηφιακών πόρων, της τεχνολογίας, του χρυσού.

Επιπλέον η Ουάσιγκτον ανήγγειλε νέες κυρώσεις σε βάρος 60 προσώπων, εταιρειών και πλοίων που κατηγορεί ότι βοηθούν το Ιράν να προσπορίζεται πετρελαϊκά έσοδα, να προμηθεύεται όπλα και να διεξάγει κυβερνοπόλεμο.

Ανάμεσα στις χώρες στο σταυρόνημα της Ουάσιγκτον είναι η δεύτερη οικονομία του κόσμου, η Κίνα, καίριας σημασίας οικονομικός εταίρος της Τεχεράνης. Το Πεκίνο αντέδρασε τονίζοντας πως θα υπερασπιστεί «σθεναρά» τα κινεζικά συμφέροντα και τη συνεργασία με το Ιράν.

Αν και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναγνώρισε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει «πολλές οικονομικές δυσκολίες», η Ισλαμική Δημοκρατία τονίζει πως Ουάσιγκτον δεν θα εξασφαλίσει «τίποτα» ασκώντας οικονομική πίεση κι αποκλείει επάνοδο στο status quo ante στο Ορμούζ. Κατάσταση απαράδεκτη για τις ΗΠΑ –ο πρόεδρος των οποίων Ντόναλντ Τραμπ λέει τελευταία πως το στενό του Ορμούζ θα γίνει «αμερικανικό έδαφος»– και συμμάχους τους στην περιοχή, που απαιτούν να ανοίξει ξανά.

• Αλγοριθμικό Κεφάλαιο. Το δυναμικό οικοσύστημα δεδομένων, υπολογιστικής ισχύος, μοντέλων ΤΝ, λογισμικού και τεχνογνωσίας.
• Αλγοριθμική Ισχύς. Η ικανότητα που παράγει το κεφάλαιο αυτό για ταχεία, προσαρμοστική και ακριβή λήψη αποφάσεων και γνώσης.
• Αλγοριθμικό Κόστος Βιωσιμότητας. Το επαναλαμβανόμενο κόστος για τη διατήρηση του κεφαλαίου σε λειτουργία, ασφαλή και σύννομη.

Η πολιτική της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη στηρίζεται στην ασφάλεια, τη λογοδοσία και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Για τις ΜμΕ, που αποτελούν πάνω από το 99% των επιχειρήσεων και σημαντικό μερίδιο της προστιθέμενης αξίας στην Ελλάδα (ΕΛΣΤΑΤ, 2023), η κρίσιμη πρόκληση δεν είναι η αρχική απόκτηση μιας εφαρμογής ΤΝ και η πιστοποίησή της, αλλά η ικανότητα να παραμένει λειτουργική, ασφαλής και σύννομη σε βάθος χρόνου.

Η ΕΕ έχει αναπτύξει σημαντικούς υποστηρικτικούς μηχανισμούς, όπως τους Ευρωπαϊκούς Κόμβους Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs), τις Εγκαταστάσεις Δοκιμών και Πειραματισμού (TEFs), τα Ρυθμιστικά Δοκιμαστήρια (Regulatory Sandboxes) και τις Υποδομές Υπερυπολογιστών για Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Factories). Πρόκειται για κρίσιμα εργαλεία πρόσβασης στο στάδιο “δοκιμή προ επένδυσης” (test-before-invest). Δεν εξαλείφουν όμως το μακροχρόνιο κόστος λειτουργίας και ανανέωσης της αλγοριθμικής ισχύος

Από το κόστος εισόδου στο κόστος βιωσιμότητας

Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στο κόστος αρχικής υιοθέτησης και πιστοποίησης. Για μια επιχείρηση που ενσωματώνει την Τεχνητή Νοημοσύνη στην παραγωγή, το ουσιώδες είναι η διατήρησή της σε λειτουργική, ασφαλή, νόμιμη και ανταγωνιστική κατάσταση. Εδώ εντοπίζεται η διαφορά από το κλασικό επιχειρηματικό κεφάλαιο. Ένα πάγιο, μηχάνημα ή κτίριο, απαξιώνεται με λογιστικά προβλέψιμο, γραμμικό ρυθμό.

Το Αλγοριθμικό Κεφάλαιο δεν απαξιώνεται έτσι. Μπορεί να παραμείνει τεχνικά άθικτο και ταυτόχρονα να καταστεί απότομα άχρηστο ή επικίνδυνο, όταν το μοντέλο αποκλίνει από την πραγματικότητα (model drift) ή όταν τα δεδομένα αλλοιώνονται σκόπιμα (data poisoning) ή όταν αλλάζει το κανονιστικό πλαίσιο.

Το Αλγοριθμικό Κεφάλαιο μοιάζει περισσότερο με μυ που ατροφεί, αν δεν τροφοδοτείται με νέα δεδομένα και δεν επανεκπαιδεύεται συνεχώς. Η αξία του δεν συναρτάται με τον χρόνο, αλλά με τη διαρκή άσκησή του. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα εργαλείο γιατί επιταχύνει και πολλαπλασιάζει τη χρήση των υφιστάμενων συντελεστών παραγωγής.

Αυτό αποτελεί τον πυρήνα του ευρωπαϊκού προβλήματος γιατί οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να αποκτήσουν πρόσβαση στην τεχνολογία, αλλά αδυνατούν να χρηματοδοτήσουν τη διαρκή ανανέωσή της, δηλαδή την τεχνική τεκμηρίωση, τη διακυβέρνηση δεδομένων, την  κυβερνοασφάλεια, την ανθεκτικότητα, την ανθρώπινη εποπτεία, την επανεκπαίδευση μοντέλων και την κανονιστική προσαρμογή.

Η λειτουργία του κεφαλαίου αυτού δεν είναι πάντα ορατή, γιατί ο αλγόριθμος λειτουργεί σιωπηλά, ενσωματωμένος σε διαδικασίες. Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτουργεί ως διαφωτιστικό παράδειγμα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μετατρέπει τα drones από τηλεκατευθυνόμενα μέσα σε αυτοματοποιημένο, προσαρμόσιμο δίκτυο, ικανό να συντονίζει μονάδες και να κατανέμει ρόλους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Επικρατεί πλέον όποιος διαθέτει το ανώτερο/ισχυρότερο Αλγοριθμικό Κεφάλαιο για να ελέγχει το πεδίο της πληροφορίας. Ό,τι εκεί εκδηλώνεται ως αυτόνομη δράση, στην επιχείρηση εκδηλώνεται ως αθόρυβο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, δηλαδή επικρατεί η ίδια λογική ισχύος.

Συμμόρφωση και ασυμμετρίες κλίμακας

Ο Κανονισμός AI Act επιδιώκει θεμιτούς στόχους. Η συμμόρφωση όμως δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Ενδεικτικές εκτιμήσεις της δεξαμενής σκέψης CEPS τοποθετούν το κόστος δημιουργίας νέου συστήματος διαχείρισης ποιότητας για εφαρμογή υψηλού κινδύνου μεταξύ 193.000 και 330.000 ευρώ, με ετήσιο κόστος συντήρησης περίπου 71.400 ευρώ. Το μέγεθος αναδεικνύει την ασυμμετρία. Η πολυεθνική διαθέτει εσωτερικά οργανικά τμήματα συμμόρφωσης, η μικρομεσαία επιχείρηση αγοράζει τις ίδιες ικανότητες από εξωτερικούς παρόχους.

Η ασυμμετρία εντείνεται από την έννοια της “ουσιώδους τροποποίησης”. Μια αλλαγή σε σύστημα υψηλού κινδύνου μετά τη διάθεσή του μπορεί να απαιτήσει αξιολόγηση συμμόρφωσης και ενδεχομένως νέα αξιολόγηση. Το κόστος συσσωρεύεται σε τρία επίπεδα, δηλαδή την αρχική συμμόρφωση, την  αξιολόγηση μεταβολής και την επαναξιολόγηση. Η ίδια υποχρέωση για τον όμιλο είναι διαχειρίσιμο λειτουργικό κόστος, αλλά για τη ΜμΕ μπορεί να γίνει φραγμός επιβίωσης

Δεδομένα, γεωπολιτική και εξάρτηση

Το ευρωπαϊκό μειονέκτημα δεν είναι μόνο κανονιστικό. Αφορά ολόκληρο το οικοσύστημα αλγοριθμικής παραγωγής, δηλαδή πρώτες ύλες, logistics, κεφάλαια, cloud, δεδομένα, ενέργεια και πρόσβαση σε ενιαίες αγορές. Οι ΗΠΑ διαθέτουν βαθύτερες κεφαλαιαγορές και εκτεταμένες υποδομές cloud. Η Κίνα συνδυάζει κρατική κινητοποίηση κεφαλαίων και βιομηχανική πολιτική.

Η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωευρωπαϊκούς παρόχους cloud και θεμελιωδών μοντέλων, καθώς και από κατακερματισμένες αγορές-κεφαλαιαγορές και τραπεζικές πολιτικές. Παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση βρίσκεται εδώ και χρόνια σε κατάσταση ημιτελούς ολοκλήρωσης. Η κύρια αντίδραση προέρχεται από τις βόρειες/πλεονασματικές χώρες της Ευρωζώνης, με ηγέτιδα τη Γερμανία, καθώς και την Ολλανδία και τη Φινλανδία. Ενώ όλοι οι ηγέτες της ΕΕ συμφωνούν στα λόγια ότι η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως την Ένωση Κεφαλαιαγορών (για να χρηματοδοτηθεί η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και να μην φεύγουν τα ευρωπαϊκά κεφάλαια προς τις ΗΠΑ), κανένα κράτος δεν θέλει να παραχωρήσει τις εθνικές του εξουσίες.

Ενώ η κατάσταση στους κρίσιμους αυτούς τομείς είναι ανομοιογενής και κατακερματισμένη, όπως προαναφέρθηκε, παρουσιάζεται και θεσμική αδυναμία ελέγχου της υποδομής μέσω της οποίας τα δεδομένα των Ευρωπαίων, που δεν είναι απλώς εμπορεύσιμη πληροφορία γιατί μετατρέπονται σε αλγοριθμική αξία, που την καρπώνονται οι big tech. Αποτελούν κρίσιμη εισροή για την εκπαίδευση των  αλγοριθμικών συστημάτων τους. 

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τί δείχνει το ιστορικό 

Η ιστορία των διατλαντικών ροών δεδομένων από την ΕΕ στις ΗΠΑ (big tech) είναι ενδεικτική. Οι επιφυλάξεις της Ομάδας Εργασίας του Άρθρου 29 για τη συμφωνία Safe Harbour προηγήθηκαν της ακύρωσής της από το Δ.Ε.Ε. (Schrems I), ενώ αντίστοιχες επιφυλάξεις για την Privacy Shield προηγήθηκαν της ακύρωσής της εκ νέου (Schrems II). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέδειξε επιμονή να συνάπτει παρόμοιες συμφωνίες, παρά τα δικαστικά αιτιολογικά ακύρωσης των εν λόγω συμφωνιών και τον σκεπτικισμό της WG29 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων για την επάρκεια της προστασίας. Η σημερινή συμφωνία Data Privacy Framework επαναφέρει, υπό διαφορετική μορφή, το ίδιο ζήτημα, τη σχέση διασυνοριακής ροής δεδομένων, προστασίας δικαιωμάτων και γεωοικονομικής εξάρτησης. 

Παράλληλα, οι περιορισμοί στα third-party cookies ενίσχυσαν τους “ελεγκτές εισόδου” gatekeepers και τους κλειστούς κήπους δεδομένων (data walled gardens) των μεγάλων πλατφορμών. Προσφέρουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προστασία, εργαλεία και υποδομές, αλλά με όρους που οι ίδιες καθορίζουν. Χωρίς δικά τους δεδομένα, υποδομές και αλγοριθμική ισχύ, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμμετέχουν στα ψηφιακά οικοσυστήματα ως εξαρτημένοι χρήστες παρά ως ισότιμοι ανταγωνιστές. 

Η ανισότητα αυτή αποτυπώνεται και στους κανόνες ανταγωνισμού. Τα πρόστιμα του DMA (όπως τα €500 εκατ. στην Apple και €200 εκατ. στη Meta το 2025) αντιμετωπίζονται από τους κολοσσούς ως στρατηγική διαχείρισης κινδύνου, ενώ για μια ΜμΕ η συμμόρφωση είναι όρος επιβίωσης. Χωρίς διαλειτουργικότητα και άρση του τεχνολογικού εγκλωβισμού, η αγορά παραμένει τυπικά ρυθμιζόμενη αλλά ουσιαστικά άνιση.

Κυβερνοασφάλεια και Κυβερνοανθεκτικότητα

Η κυβερνοασφάλεια αφορά την πρόληψη και αντιμετώπιση κυβερνο-επιθέσεων. Η κυβερνοανθεκτικότητα όμως αφορά την ικανότητα συνέχισης της λειτουργίας μετά από περιστατικό, μέσω εφεδρικών υποδομών και σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας (business continuity).

Για τη μικρομεσαία επιχείρηση, η ανθεκτικότητα επηρεάζει το επενδυτικό ρίσκο, τους όρους χρηματοδότησης και το ασφαλιστικό κόστος. Η προστασία πρέπει να καλύπτει όλο τον κύκλο ήτοι: Δεδομένα → Εκπαίδευση → Μοντέλο → Εφαρμογή → Παρακολούθηση → Επανεκπαίδευση

Η ελληνική διάσταση στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Στην Ελλάδα, η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημόσια διοίκηση, μεταξύ άλλων για αξιολόγηση δράσεων και κρατικές ενισχύσεις, καθιστά κρίσιμο το άρθρο 22 του ΓΚΠΔ (Γενικού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας) για την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων. Η πρόκληση δεν είναι μόνο η νομιμότητα του αλγορίθμου, αλλά η ικανότητα των εποπτικών αρχών να τον ελέγξουν.

Όταν η στελέχωση και η τεχνογνωσία είναι ανεπαρκείς και προστίθεται νομική ασάφεια (πρβλ. Γνωμ. 1/2020 και 9/2024 ΑΠΔΠΧ), η αβεβαιότητα μετακυλίεται στις επιχειρήσεις ως κόστος. Η παράλληλη δε εφαρμογή από τις εποπτικές αρχές των Κανονισμών της ΕΕ  ΓΚΠΔ, DMA, AI Act και εθνικών εφαρμοστικών διατάξεων (ένα σύνολο νομοθετικού υλικού που υπερβαίνει τις 400 σελίδες) δημιουργεί ένα σύνθετο και κοστοβόρο περιβάλλον πολλαπλών υποχρεώσεων.

Το Χάσμα Κλιμάκωσης και οι Νεοφυείς Επιχειρήσεις

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις (start-ups) είναι ο βασικός μηχανισμός μετατροπής της έρευνας σε εμπορική ισχύ. Η Ευρώπη παράγει συγκρίσιμο αριθμό start-ups με τις ΗΠΑ, αλλά αδυνατεί να τις μεγενθύνει (scale-ups). Μετά την πρώτη πενταετία, η ανάπτυξή τους υποχωρεί έως και 50% λόγω έλλειψης κεφαλαίων ανάπτυξης, οπότε ή βγαίνουν από την αγορά ή καταφεύγουν στην αμερικανική κεφαλαιοαγορά ή οι πιο υποσχόμενες εξαγοράζονται από τις big tech ή άλλους αμερικανικούς πολυεθνικούς ομίλους.

Η Πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, προειδοποίησε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός (Ιανουάριος 2026) ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να επαναλάβει το λάθος της πρώτης ψηφιακής επανάστασης, όταν τα οφέλη κατέληξαν δυσανάλογα εκτός ΕΕ. Η αιτία βρίσκεται στον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς και των κεφαλαιαγορών, θέση που ευθυγραμμίζεται με την Έκθεση Draghi για την Τεχνητή Νοημοσύνη και επισημαίνεται ως η τελευταία ευκαιρία της ΕΕ (2024).

Η εικόνα επιβεβαιώνεται στατιστικά: H ΕΕ παράγει λιγότερο από το 1/4 των παγκόσμιων μονόκερων (unicorns), ήτοι νεοφυείς επιχειρήσεις με αποτίμηση άνω του ενός δισεκατομμυρίου, ενώ πάνω από 70% των AI unicorns εδρεύουν σε ΗΠΑ και Κίνα. Τα αμερικανικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital) σε στάδιο κλιμάκωσης είναι 3 έως 4 φορές μεγαλύτερα από τα ευρωπαϊκά, μετατρέποντας το κεφάλαιο σε ταχύτερη συσσώρευση Αλγοριθμικής Ισχύος.

Το Δυναμικό Κόστος Υστέρησης και η Πρόταση Πολιτικής

Η υστέρηση παράγει έναν φαύλο κύκλο κατά την έννοια: χαμηλότερη υιοθέτηση ΤΝ → χαμηλότερη παραγωγικότητα → μικρότερη επενδυτική ικανότητα → λιγότερο Αλγοριθμικό Κεφάλαιο. Καθώς οι ανταγωνιστές συσσωρεύουν δεδομένα και υποδομές, το χάσμα διευρύνεται εκθετικά, προκαλώντας πολυκρίση, δηλαδή τεχνολογική εξάρτηση, διαρροή εγκεφάλων, δημοσιονομική και αμυντική αποδυνάμωση.

Τα υφιστάμενα εργαλεία (EDIHs, TEFs, Sandboxes, AI Factories) δεν επαρκούν. Απαιτείται ένα ευρωπαϊκό “δίχτυ αλγοριθμικής ισχύος” που θα παρέχει τεχνική, νομική και υπολογιστική υποστήριξη, αλλά κυρίως χρηματοδότηση ύστερου σταδίου. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται εθνικές πρωτοβουλίες, όπως το ελληνικό πρόγραμμα των 150 εκατ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το οποίο δεν πρέπει να περιοριστεί σε εξοπλισμό, αλλά να καλύψει εκπαίδευση, διαχείριση δεδομένων και κυβερνοανθεκτικότητα.

Είναι αναγκαίο αλλά όχι επαρκές. Θωρακίζει μεμονωμένες επιχειρήσεις, όχι το χάσμα κλιμάκωσης. Μόνο μια συντονισμένη ενωσιακή δράση που να εκτείνεται στη δημιουργία ενιαίας κεφαλαιαγοράς, κανονιστικής ρύθμισης και ενιαίας υποδομής μαζί  μπορεί να μετατρέψει το Αλγοριθμικό Κεφάλαιο της Ευρώπης από διάσπαρτο δυναμικό σε διατηρήσιμη Αλγοριθμική Ισχύ. Διαφορετικά, το σημερινό κόστος προσαρμογής θα εξελιχθεί σε μόνιμο Δυναμικό Κόστος Υστέρησης.