Τριάντα πέντε μοναχοί και πέντε πιστοί μετείχαν σε πομπή που γινόταν σε δρόμο στην επαρχία Μουκνταχάν στο πλαίσιο προσκυνήματος, όταν συνέβη το περιστατικό αυτό, δήλωσε σε δημοσιογράφους ο αρχηγός της τοπικής αστυνομίας. «Το όχημα κατασχέθηκε για να εξεταστεί από πραγματογνώμονες ώστε να διευκρινιστούν τα αίτια του δυστυχήματος», πρόσθεσε ο ίδιος.

Σύμφωνα με την αστυνομία, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το αγόρι είχε πάρει το όχημα των γονιών του χωρίς την έγκρισή τους προτού χάσει τον έλεγχό του και πέσει πάνω στους μοναχούς. Εικόνες από κάμερες ασφαλείας γειτονικής ιδιοκτησίας δείχνουν τους μοναχούς να βαδίζουν κατά μήκος του δρόμου και αρκετά οχήματα να περνούν ενώ μετά ακούγεται ο κρότος δυνατού ατυχήματος προτού σταματήσει η πομπή.

«Είδα να πλησιάζει ένα αγόρι που οδηγούσε φορτηγό. Εκείνη τη στιγμή έλεγα ‘Μπούντο, Μπούντο’ (ένα μάντρα διαλογισμού)», είπε σε δημοσιογράφους ένας μοναχός. «Μετά ξαφνικά, το φορτηγό έπεσε πάνω μας με μεγάλη ταχύτητα και μας χτύπησε. Ευτυχώς ένας άλλος μοναχός και εγώ καταφέραμε να το αποφύγουμε εγκαίρως. Οι εννέα μοναχοί που βρίσκονταν στην αρχή της πομπής επέζησαν. Αλλά οι άλλοι που χτυπήθηκαν εκσφενδονίστηκαν στον αέρα».

Πέντε μοναχοί σκοτώθηκαν επί τόπου και άλλοι τρεις υπέκυψαν στα τραύματά τους στο νοσοκομείο όπου διακομίστηκαν. Οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι άλλοι τέσσερις μοναχοί νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση και ότι άλλοι δέκα τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ άλλοι λάμβαναν φροντίδα για ελαφρύτερα τραύματα.

BREAKING | Explosion in a coffee shop near the Justice Palace in Damascus, Syria. pic.twitter.com/qkbD7x28sf

— The Cradle (@TheCradleMedia) July 2, 2026

Έναν κώδικα που συγκροτείται  και αποκαλύπτεται μέσα από τους τίτλους των διηγημάτων της: ‘’Oι ήρωες δεν έχουν τόπο και χρόνο’’, ‘’Χρόνος’’, ‘’Χνωτίζοντας τα τζάμια’’, ‘’Μόνο η μαμά μ’ αγαπάει’’, ‘’Δίκαιη ταπείνωση’’, ‘’Με τ’ αγριμιού τα μάτια’’, ‘’Του σώματος το φέουδο’’, ‘’Το μεγαλείο της θηλυκής φύσης’’, ‘’Μόνο οι ψυχές γνωρίζουν την αλήθεια’’.

Ιταλική μετάφραση

Δίπλα σε αυτόν τον κώδικα, σε αρμονική συμπόρευση με τη γλώσσα του πρωτότυπου κειμένου, συνυπάρχει η μετάφραση στα ιταλικά από την  Παρασκευή Μόλαρη, φιλόλογο Ελληνικής και Αγγλικής, ποιήτρια και επίσημη μεταφράστρια του Ιονίου Πανεπιστημίου. Με εφόδιο την άριστη γνώση της ιταλικής γλώσσας αλλά και τη μεγάλη εμπειρία της από τη μετάφραση από τα ελληνικά σε ξένες γλώσσες πλήθους ποιημάτων σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, με έμφαση στο ύφος, τον ρυθμό και την ατμόσφαιρα του πρωτοτύπου, ξεδιπλώνει το καταξιωμένο μεταφραστικό της ταλέντο αποδεικνύοντας τη λογοτεχνική μετάφραση σε σύνθετη δημιουργική διαδικασία.

Ο μεγάλος Γάλλος θεωρητικός και κριτικός της Λογοτεχνίας, φιλόσοφος, γλωσσολόγος και σημειολόγος, Ρολάν Μπαρτ, αναφερόμενος στο πρωτότυπο κείμενο, τονίζει ότι ο συγγραφέας έγραψε ένα βιβλίο με κάποια πρόθεση, επειδή ήθελε να πει κάτι. Από τη στιγμή όμως που το βιβλίο αυτό δημοσιεύτηκε, δηλαδή είναι αφηγημένο, όπως το διατυπώνει ο ίδιος, αποκτά δική του διάσταση, γίνεται αυτόνομο και πλέον δεν ενδιαφέρει τι θέλει να πει ο δημιουργός.

Καθώς αυτός  αποσύρεται, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται  σταδιακά στον τρόπο που το εισπράττει, το υποδέχεται ο κάθε αναγνώστης που το διαβάζει. Βαρύνουσας σημασίας αν και κάπως απόλυτη και συζητήσιμη η θέση αυτή του Μπαρτ η οποία, αν επεκταθεί από τη σφαίρα πρόσληψης του αναγνώστη στη σφαίρα του κριτικού και ερευνητή, το πρόσωπο αυτό καλείται, με τη σειρά του, να διαχειριστεί ανάλογα αυτή τη δύσκολη αυτονομία.

Ο λόγος λοιπόν πια  στο κοινό, στον  ακριβοδίκαιο δέκτη που καλείται να διαχειριστεί τη δύσκολη αυτή αυτονομία, βιώνοντας συμμετοχικά όσα η άξια δημιουργός αναδεικνύει, απορρίπτοντας την εύκολη επιλογή του νοσηρού διδακτισμού και της ανίερης ηθικολογίας. Ως αναγνώστες δέκτες-αποδέκτες, συστρατευόμαστε λοιπόν και συνδημιουργούμε  με τη διηγηματογράφο, μοιραζόμενοι μαζί της ευαισθησίες που έχουν  ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα και για το λόγο αυτό, ξεπερνούν την πρώτη ανάγνωση – πρόσληψη με βάση το θυμικό και αναδεικνύονται σε προτάσεις εξόδου από το τέλμα του ψεύδους που εξακολουθεί να απαξιώνει  την ανθρώπινη ύπαρξη.

Το νέο αυτό βιβλίο αποτελεί  λοιπόν μια τιμή που αν και πρέπει κυρίως να αποδοθεί στο συγγραφέα και τον εκδοτικό οίκο, δεν πρέπει να παραλείψουμε το ρόλο του αναγνωστικού κοινού χάρη στο οποίο καθίσταται δυνατό, στις ιδιαίτερες συνθήκες κάτω από τις οποίες  πορεύεται  σήμερα η έκδοση βιβλίων στην Ελλάδα, να συνεορτάσουμε  τη σημαντική πολιτιστική στιγμή που μας προσφέρει η Πόπη Αρωνιάδα με τη γραφή της. Καμία βέβαια εποχή δεν δείχνει να είναι ευνοϊκή για να  ανθίσει το πνεύμα στη ζωή μας. Παντού γύρω μας ελλοχεύουν κίνδυνοι και εμφανίζονται απειλές. Εμείς όμως διαμορφώνουμε τελικά τις συνθήκες, ευνοούμε ή αποθαρρύνουμε το βήμα προόδου που αξίζουμε ως άνθρωποι και ως σύνολο, ως κοινότητα. 

Η Πόπη Αρωνιάδα ως δημιουργός

Ακριβώς επειδή διανύουμε μια τόσο δύσκολη, κρίσιμη και μεταβατική περίοδο, η ανάγκη για βιβλίο, μάθηση, στοχασμό, προβληματισμό και ωριμότητα καθίσταται όλο και  μεγαλύτερη. Ένα νέο βιβλίο, μια νέα προσπάθεια μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως αντίβαρο, ως απάντηση στην πνευματική μαλθακότητα, τη μετριότητα, το συμβιβασμό και την απαισιοδοξία με την οποία μας πολιορκεί η σημερινή κρίση.

Συνεχίζω να  γράφω και  να δημιουργώ  υπηρετώντας με ταπεινοφροσύνη αλλά και συνέπεια την ελληνική γλώσσα από τη μια  και αποδίδοντας μια γραφή σε έναν ξένο γλωσσικό πολιτισμικό κώδικα από την άλλη, σημαίνει τολμώ να πάω αντίθετα στο ρεύμα, μένω σε εγρήγορση και ανταποκρίνομαι στη μεγάλη πρόκληση να προσφέρω αυτό που προσωπικά θεωρώ ως μια δημιουργική αποστολή. Δεν είναι ούτε εγωιστικό αυτό ούτε ατομικιστικό αφού ένα βιβλίο γράφεται και εκδίδεται για όλους και επομένως η έκδοση είναι πράξη και κίνηση καθαρά συμμετοχική. Και ακριβώς επειδή είναι πράξη συμμετοχική, πρέπει όλοι μας να αισθανόμαστε τη μεγάλη χαρά της γέννησης και των πρώτων αναπνοών ενός πνευματικού παιδιού.

Με το βιβλίο της, η Αρωνιάδα ως άξια δημιουργός, η Μόλαρη ως δόκιμη μεταφράστρια  και  οι εκδόσεις ΟΤΑΝ, μας θυμίζουν τα λόγια του γνωστού Ρωμαίου ρήτορα και πολιτικού Κικέρωνα, ο οποίος είχε πει ότι αν έχεις έναν κήπο και μια βιβλιοθήκη, έχεις όλα όσα σου χρειάζονται.

Ο Δημήτρης Φίλιας είναι καθηγητής Λογοτεχνικής Μετάφρασης στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ) του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η επίθεση προκάλεσε τις πλέον εκτεταμένες ζημιές στο Κίεβο από την αρχή της χρονιάς και ήταν αυτή με τους περισσότερους νεκρούς τουλάχιστον από τον Μάιο όταν 24 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε πλήγμα που προκάλεσε την κατάρρευση πολυκατοικίας. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που ολοκλήρωσε νωρίτερα την επίσκεψή του στην Ιρλανδία για να επιστρέψει στην Ουκρανία, δήλωσε ότι αναφέρθηκαν ζημιές σε περισσότερα από 20 σημεία σε όλη την πρωτεύουσα.

«Το βασικό πλήγμα είχε στόχο το Κίεβο», δήλωσε. «Οι προμήθειες αντιαεροπορικής άμυνας για την Ουκρανία είναι απόλυτη και κρίσιμης σημασίας προτεραιότητα», δήλωσε ο Ζελένσκι, ζητώντας από τους συμμάχους της χώρας του περισσότερη στήριξη για τη βελτίωση της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας.

Η Ρωσία εκτόξευσε 74 πυραύλους και 496 drones στη διάρκεια της νύχτας, δήλωσε η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ). Ο Γιούρι Ίχνατ, εκπρόσωπός της ΠΑ, δήλωσε ότι ο αριθμός των βαλλιστικών πυραύλων ήταν ασυνήθιστα υψηλός και το ποσοστό αναχαίτισής τους πολύ χαμηλό. Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ελλείψεις σε πυραύλους Patriot τους τελευταίους μήνες.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας επεσήμανε σε ανάρτησή του στο Telegram ότι «η μαζική επίθεση» με μεγάλου βεληνεκούς, υψηλής ακρίβειας όπλα εδάφους, αέρος και θαλάσσης και με drones έπληξαν στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές καθώς και αεροδρόμια στο Κίεβο και σε άλλες περιοχές. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι η επίθεση αποτελεί αντίποινα για τα ουκρανικά πλήγματα με drones στη Ρωσία.

Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι οι διοικητές των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων ενημέρωσαν τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ρωσικές επιθέσεις, προσθέτοντας ότι η Μόσχα θα συνεχίσει να αυξάνει την πίεση στην Ουκρανία για να πετύχει τους πολεμικούς της στόχους.

Ο δήμαρχος του Κιέβου Βιτάλι Κλίτσκο ανακοίνωσε ημέρα πένθους αύριο για το Κίεβο. Δήλωσε ότι καταγράφηκαν ζημιές σε όλη την πόλη των 3 εκατ. κατοίκων, με κάποια κτίρια να έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές.

Η Καταρίνα Ματέρνοβα, η πρεσβευτής της ΕΕ στην Ουκρανία, δήλωσε ότι η «Ρωσία προκάλεσε κόλαση στο Κίεβο» τη νύχτα και έπληξε καταλύματα που χρησιμοποιούνται από διπλωματικό προσωπικό. Οι διπλωμάτες είναι καλά στην υγεία τους αλλά καταστράφηκαν προσωπικά τους αντικείμενα στη φωτιά που ξέσπασε στο κτίριο, δήλωσε.

Οι υπηρεσίες εκτάκτων καταστάσεων έψαχναν στα ερείπια αυτού που πριν ήταν ένα κτίριο εννέα ορόφων στην αριστερή όχθη του ποταμού Δνείπερου, ο οποίος τέμνει την πόλη καθώς ο ήλιος υψωνόταν στον ουρανό και γύρω μαίνονταν πυρκαγιές.

Αξιωματούχοι της πόλης δήλωσαν ότι περισσότεροι από 90 άνθρωποι, μεταξύ τους παιδιά, διασώστες και οδηγοί σε σταθμό ασθενοφόρων, τραυματίστηκαν και πως κάποιοι άνθρωποι παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε κατεστραμμένες πολυκατοικίας.

«Το σπίτι μας καίγεται. Ο Όλεχ έβγαζε τον γείτονά μας από το φλεγόμενο σπίτι ενώ εγώ τηλεφωνούσα σε όλες τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στη διάρκεια των εκρήξεων», δήλωσε η Ιρίνα Πλέχοβα, κάτοικος του Κιέβου, σε ανάρτηση στο Facebook, δημοσιεύοντας τη φωτογραφία μιας μισοκατεστραμμένης πολυκατοικίας χωρίς παράθυρα. «Δεν έχουμε πια διαμέρισμα».

Το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοχημείας ήταν μεταξύ των κτιρίων που υπέστησαν ζημιές.

«Είναι καταστροφή για την ιατρική και βιολογική επιστήμη της Ουκρανίας», δήλωσε στο Reuters ο βιολόγος Γιούρι Ντανίλοβιτς, λέγοντας ότι το εργαστήριο του ινστιτούτου είχε σπάνιο εξοπλισμό.

Η Πολωνία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που βρίσκεται δίπλα στην Ουκρανία, επιστράτευσε προσωρινά μαχητικά αεροσκάφη ως προληπτικό μέτρο. Και η Φινλανδία όρισε προσωρινά ζώνη με περιορισμούς στις πτήσεις στο ανατολικό τμήμα του Φινλανδικού Κόλπου, σύμφωνα με τις αμυντικές δυνάμεις της χώρας.

Τα μέτρα πρόκειται να χρηματοδοτηθούν κυρίως μέσω αλλαγής στον φόρο περιουσίας. Σύμφωνα με την πρόταση, ο φορολογικός συντελεστής θα είναι 45% για φορολογητέα εισοδήματα άνω των 250.000 ευρώ και 47% για εισοδήματα άνω των 280.000 ευρώ. «Οι υψηλότερα αμειβόμενοι στη χώρα μας θα επωμιστούν επομένως μεγαλύτερο μερίδιο», δήλωσε σχετικά ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ (SPD). «Αυτό είναι δίκαιο, ώστε η χώρα μας να μπορέσει να προχωρήσει», τόνισε και πρόσθεσε ότι τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα (έως 60.000 ευρώ ετησίως), θα απαλλαγούν ξεκινώντας από το 2028 από φόρους ύψους έως και 600 ευρώ τον χρόνο.

Το πακέτο μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μείωση της γραφειοκρατίας με κατάργηση διαφόρων αιτήσεων και περιορισμό των εγγράφων προστασίας προσωπικών δεδομένων στο ελάχιστο ευρωπαϊκό πρότυπο, με απλοποίηση των φορολογικών δηλώσεων, αυστηρότερα μέτρα για τις απάτες σε βάρος της κοινωνικής πρόνοιας και αλλαγές στην αγορά εργασίας: Καταργείται πλέον η δυνατότητα χορήγησης αναρρωτικής άδειας σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον γιατρό και απαιτείται επίσημη ιατρική γνωμάτευση από την πρώτη ημέρα ασθένειας.

Στη Γερμανία, ειδικά μετά την πανδημία, οι μέρες αναρρωτικής άδειας έχουν αυξηθεί πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ πολύ συχνά οι εργαζόμενοι ασθενούν Παρασκευή ή Δευτέρα. Στόχος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης είναι η ψήφιση των μέτρων έως το τέλος του έτους και η εφαρμογή τους από την 1.1.2027.

«Οι πολίτες θέλουν αποφάσεις και όχι καβγάδες – και αυτό πετύχαμε. Θέλουμε να επαναφέρουμε τη Γερμανία σε τροχιά. Το πολιτικό κέντρο πρέπει να δείξει ότι μπορεί πράγματι να οδηγήσει τη χώρα στο μέλλον», είπε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος και τόνισε ότι η κυβέρνηση με τις σημερινές αποφάσεις της διασφαλίζει το κράτος πρόνοιας, τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και την ενίσχυση της ανάπτυξης, ενώ κάλεσε τους πολίτες να εμπλακούν στη διαδικασία εφαρμογής των νέων μέτρων.

«Υποστηρίξτε τις μεταρρυθμίσεις. Η χώρα μας μπορεί και θέλει να κάνει περισσότερα», δήλωσε ο κ. Μερτς και σημείωσε ότι ο ίδιος διακρίνει μεγάλη προθυμία για αλλαγές. «Δεδομένου του ταχύτατου ρυθμού αλλαγών στον κόσμο, πρέπει να υπάρχει ενθουσιασμός για το μέλλον της χώρας», δήλωσε και εξέφρασε την πεποίθηση ότι σύντομα η Γερμανία «θα νιώσει ότι τα πράγματα αλλάζουν και η ζωή θα γίνει ευκολότερη».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο καγκελάριος παραδέχθηκε ότι αν και αναμένεται τα μέτρα να οδηγήσουν σε υψηλότερη ανάπτυξη, δεν είναι εφικτό να προβλεφθεί ήδη το ύψος της. «Δεν υπάρχει κάτι που θα φέρει ένα big bang, αλλά πολλά στοιχεία μαζί που θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη», ανέφερε και δήλωσε βέβαιος ότι, ως αποτέλεσμα, θα αυξηθεί μακροπρόθεσμα και η εμπιστοσύνη των πολιτών στην κυβέρνηση. Ο κ. Μερτς απέκλεισε πάντως άμεσες αλλαγές στον εκλογικό νόμο, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ακόμη πιεστική ανάγκη για λήψη αποφάσεων» και παρέπεμψε τη σχετική συζήτηση στο επόμενο έτος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έπρεπε ακόμα να αποκατασταθεί η δανειοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος. Διότι μια σύγχρονη οικονομία όπου οι τράπεζες δεν δίνουν επαρκή δάνεια, ουσιαστικά είναι μια οικονομία που φυτοζωεί… Και πάντως δεν πρόκειται να αναπτυχθεί. Μένει συνεχώς πίσω σε σύγκριση με τις υπόλοιπες… Κι εδώ έχουμε ένα σύντομο απολογισμό: Το κόστος Εργασίας στην Ελλάδα ελέγχθηκε την εποχή των μνημονίων. Όμως, μετά την εποχή των μνημονίων το κόστος Ενέργειας εκτοξεύθηκε! Και εξουδετέρωσε τα όποια “κέρδη” στην ανταγωνιστικότητα είχαν επιτευχθεί από τη (συγκριτική) μείωση του κόστους εργασίας. Και οι τράπεζες, ενώ εξυγιάνθηκαν, δεν κατάφεραν να αποκαταστήσουν την δανειοδοτική τους ικανότητα.

Έτσι στην Ελλάδα σήμερα έχουμε μιαν οικονομία όπου:

• το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ (έχει υποχωρήσει στην κατάταξη),
• με ανταγωνιστικότητα που πέφτει, όπως φαίνεται από την αύξηση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο.
• και με κόστος ενέργειας που είναι εξαιρετικά υψηλό.

Η Ελλάδα αναπτύσσεται όσο εισρέουν κονδύλια από τα κοινοτικά ταμεία (Ταμείο Ανάκαμψης), αλλά η εσωτερική αναπτυξιακή δυναμική της είναι πολύ αδύναμη… Όταν εξαντληθούν οι “ενέσεις” απ’ έξω, η οικονομία κάθεται! Ακόμα και από την έξωθεν υποκινούμενη ανάπτυξη, τα δύο τρίτα περίπου είναι πληθωριστική (άνοδος τιμών) και το ένα τρίτο πραγματική (αύξηση πραγματικού ΑΕΠ). Και επειδή τελειώνουν πλέον τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης, κάτι πρέπει να γίνει άμεσα, να αλλάξουμε πορεία, γιατί αλλιώς μας έρχονται τα χειρότερα…

Ο τραπεζικός τομέας

Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η “ακτινογραφία” της σημερινής κατάστασης. Να δούμε τώρα πιο συγκεκριμένα τι συμβαίνει στον τραπεζικό τομέα: Το 2012 έγινε στην Ελλάδα το κούρεμα δημόσιου χρέους, που έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα, όπως ομολόγησε αργότερα το ίδιο το ΔΝΤ, χαρακτηρίζοντας το πρώτο Μνημόνιο ως “λάθος” – το ομολόγησε δημόσια τότε, ο κορυφαίος οικονομολόγος του ΔΝΤ Olivier Blanchard, ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε. Με το κούρεμα χρέους οι Τράπεζες (που ήταν φορτωμένες ελληνικά ομόλογα) έχασαν γύρω στα 37-38 δισ. Και έπρεπε να ανακεφαλαιοποιηθούν για να μη καταρρεύσει το σύστημα και να μη κουρευτούν οι καταθέσεις.

Έτσι το ελληνικό δημόσιο ανακεφαλαιοποίησε τις ελληνικές τράπεζες τότε με 39 δισ. και πήρε μετοχές των τραπεζών στα χέρια του. Οι καταθέσεις σώθηκαν. Και ο έλεγχος πάνω στις τράπεζες από το δημόσιο που είχε δανειστεί για να τις σώσει, διασώθηκε επίσης. Στο μεταξύ, όμως, η ύφεση που είχε ήδη προκληθεί από το πρώτο μνημόνιο ήταν πολύ μεγαλύτερη (και μεγαλύτερης διαρκείας) απ’ ό,τι την υπολόγιζαν αρχικά. Κι έτσι οι τράπεζες υπέστησαν και πρόσθετες απώλειες: Πάσης φύσεως δάνεια είχαν “κοκκινίσει”, δηλαδή γίνονταν μη εξυπηρετούμενα. Οι τράπεζες είχαν σωθεί από τα κρατικά ομόλογα που κουρεύτηκαν και κινδύνευαν τώρα από τα ιδιωτικά δάνεια που κοκκίνιζαν!

Το 2014 (επί κυβέρνησης Σαμαρά) όταν η οικονομία άρχιζε να ανακάμπτει πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι την υπολόγιζαν, το ΔΝΤ είπε ότι έπρεπε να γίνει νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών. Για να αντιμετωπιστούν πλέον και τα κόκκινα δάνεια. Στο μεταξύ, όμως, οι ίδιες οι μετοχές των τραπεζών είχαν εκτοξευθεί και το ίδιο το ΔΝΤ πιθανολογούσε ότι τα επόμενα δύο χρόνια θα ανέβαιναν κι άλλο. Τότε, η κυβέρνηση πρότεινε ότι αντί να προχωρήσουμε σε νέα ανακεφαλαίωση των τραπεζών και να φορτώσουμε πρόσθετο χρέος στον ελληνικό λαό, θα μπορούσαμε να απαλλάξουμε τις τράπεζες από το να καταβάλλουν φόρους για κάποια χρόνια. Κι έτσι να αποφεύγαμε νέο χρέος εκείνη τη στιγμή, με αντάλλαγμα παραίτηση από μελλοντικά έσοδα για κάποια χρόνια στο μέλλον. Αυτός ήταν ο αναβαλλόμενος φόρος των τραπεζών.

Το ΔΝΤ μίλαγε τότε για 10-20 δισ., που όμως λόγω της ανάκαμψης που είχε ξεκινήσει, κατέβαζαν τους υπολογισμούς τους σε 7 δισ. περίπου. Τελική λύση, όμως, δεν δόθηκε τότε. Γιατί κάποιοι περίμεναν ότι από την άνοδο της τιμής των τραπεζικών μετοχών στο χρηματιστήριο και νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που μπορούσαν να γίνουν μελλοντικά, μπορούσε να αποφευχθεί αυτό το μέτρο. Ή να μειωθεί πολύ ακόμα. Η πρόβλεψη τότε (2014) ήταν ότι η οικονομία ήδη είχε βγει στην ανάκαμψη, μπροστά από τις περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ πλέον, κι έτσι το επόμενο διάστημα η ανάκαμψη θα “ξεκοκκίνιζε” πολλά κόκκινα δάνεια.

Η κυβέρνηση Τσίπρα

Πλην ήλθε ο ΣΥΡΙΖΑ και τα ανέτρεψε όλα! Μας πήγε σε κλείσιμο των τραπεζών, μηδενίστηκαν οι μετοχές των τραπεζών, εξαερώθηκαν τα κεφάλαια της προηγούμενης ανακεφαλαίωσης, χρειάστηκε και πρόσθετη ανακεφαλαίωση 5 δισ. περίπου κι αυτή τη φορά χάθηκε και ο έλεγχος την τραπεζών από το ελληνικό δημόσιο, που είχε ήδη δανειστεί 44 δισ. για να τις σώσει και δεν τις έλεγχε πια… Το κλείσιμο των τραπεζών κόστισε απευθείας –και πέραν όλων των άλλων– στον Έλληνα φορολογούμενο 25 δισ. Τα 20 δισ. των τραπεζικών μετοχών που είχε στα χέρια του το ελληνικό δημόσιο τον Ιούλιο του 2014 και μηδενίστηκαν τον Ιούνιο του 2015. Συν τα πρόσθετα 5 δισ. που δανείστηκε για να τις κεφαλαιοποιήσει ξανά, χάνοντας και τον έλεγχό τους!

Τότε υπήρξε, όμως, και ένα πρόσθετο πλήγμα. Το κλείσιμο των τραπεζών, τα capital controls που μπήκαν και η επιστροφή στην ύφεση για άλλα τρία χρόνια περίπου, αύξησαν το κόκκινα δάνεια ακόμα περισσότερο. Εκεί που είχαν αρχίσει να συγκρατούνται και να μειώνονται, εκτοξεύθηκαν και πάλι.  Και έτσι τέλη 2015, αφού υπογράφηκε το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, ενώ ένα χρόνο πριν βγαίναμε από το δεύτερο με ομόφωνη απόφαση του Eurogroup, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε και στη θέσπιση του “αναβαλλόμενου φόρου” κατά ποσό διπλάσιο απ’ όσο συζητιόταν πριν. Γύρω στα 15-16 δισ. Αυτά ήταν επί πλέον των 25 δισ, που μας είχε ήδη στοιχίσει ο ΣΥΡΙΖΑ με το που έκλεισε τις τράπεζες.

Το 2019, λίγο πριν εγκαταλείψει ο ΣΥΡΙΖΑ την διακυβέρνηση ήλθε και η τελική πράξη: Ψήφισε το Σχέδιο “Ηρακλής”, δηλαδή την μεταφορά πολλών κόκκινων δανείων σε ιδιωτικά funds με ελάχιστο τίμημα σε σύγκριση με τον ονομαστική τους αξία. Ο αναβαλλόμενος φόρος και η έλευση των funds ήταν και τα δύο αποτελέσματα της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, έγιναν επί των ημερών του και σε μεγάλο βαθμό εξ αιτίας του! Για να έχετε μια εικόνα των μεγεθών προσεγγιστικά και στρογγυλεμένα:

Πριν την κρίση, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είχε πιστωτική επέκταση πάνω από το 100% της συνολικής οικονομίας (ΑΕΠ), όσο περίπου και οι υπόλοιπες οικονομίες της ΕΕ. Την πιο κρίσιμη στιγμή (Ιούνιος 2015) βρέθηκε με κόκκινα δάνεια ύψους 50% του συνόλου, ύψους 100-107 δισ. Μετά το 2016 όπου τα πράγματα είχαν εξομαλυνθεί κάπως, οι τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν τα κόκκινα δάνεια από 107 σε 70 δισ. περίπου. Τα περισσότερα είτε κατάφεραν να τα ξεκοκκινίσουν είτε τα ξέγραψαν ως “προβλέψεις”. Τελικά τα funds αγόρασαν και “διαχειρίζονται” πλέον γύρω στα 70 δισ. κόκκινα δάνεια, καταβάλλοντας στις τράπεζες γύρω στα 15-16 δισ., πληρώνοντας δηλαδή το 10-30% της ονομαστικής αξίας τους.

Οικονομία με υποτονική τραπεζική λειτουργία

Έτσι οι τράπεζες συνολικά, έσβησαν οι ίδιες δάνεια ύψος 25-26 δισ, πήραν 15 με 16 δισ. από τα funds, έγραψαν ως “κεφάλαιο” και 15-16 από τον αναβαλλόμενο φόρο, πούλησαν και διάφορες θυγατρικές τους στη χώρα και στο εξωτερικό (όχι πάντα με τους καλύτερους όρους) και έτσι συνολικά εξυγιάνθηκαν πλήρως! Ήδη από το 2023 καταγράφουν και κέρδη και μοιράζουν και μερίσματα, ενώ δεν πληρώνουν φόρους! Μόνο που ενώ είναι πλέον “υγιείς”, υπολειτουργούν πια ως τράπεζες.

Τα δάνεια τους αντιστοιχούν πια στο 50% περίπου του συνολικού ΑΕΠ, ενώ πριν την κρίση αντιστοιχούσαν πάνω από 100%, ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι σήμερα 110%. Ισχυρές χώρες όπως η Γερμανία βρίσκονται στο 130% και οι ΗΠΑ πλησιάζουν το 200%! Άρα ουσιαστικά το τραπεζικό μας σύστημα υπολειτουργεί. Κι αυτό ακυρώνει κάθε αναπτυξιακή δυναμική! Σώσαμε τις τράπεζες. αλλά χάσαμε την τραπεζική λειτουργία! Σύγχρονη οικονομία χωρίς τραπεζικό δανεισμό δεν υφίσταται.

Όσο μας σπρώχνουν εισροές ευρωπαϊκών κονδυλίων, προχωράμε. Όταν σταματήσουν, “καθόμαστε”! Και τώρα πια σταματάνε οι μεγάλες εισροές του Ταμείου Ανάκαμψης. Εκεί βρισκόμαστε σήμερα. Και παρεμπιπτόντως, στο επόμενο μεγάλο σκέλος της Ενέργειας, η Ευρώπη βρίσκεται μιάμιση με δύο φορές πιο πάνω από τις ΗΠΑ και η Ελλάδα κινείται πια προς τις ακριβότερες χώρες της ήδη πανάκριβης ΕΕ –λόγω βεβιασμένης πράσινης μετάβασης και υψηλής φορολόγησης των καυσίμων– κι όχι απλώς λόγω διεθνών τιμών. Οι διεθνείς τιμές ισχύουν για όλους, αλλά εμείς επιλέξαμε να πάμε σταθερά με τους ακριβότερους!

Το ενεργειακό κόστος είναι απαγορευτικό, οι τράπεζες μας υπολειτουργούν (αν και είναι υγιέστατες πια), τα funds συνεχίζουν τις ασφυκτικές πιέσεις πάνω σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προσπαθώντας να ξεπληρωθούν στο 100%, για δάνεια τα οποία τα ίδια αγόρασαν στο 20% μεσοσταθμικά. Και η κυβέρνηση πανηγυρίζει και μοιράζει επιδόματα… Είναι προφανές ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Τώρα, όχι αργότερα. Και συνολικά, όχι αποσπασματικά…

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Καρπάθου, Μιχάλης Φελουζής, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία αναφορά για ζημιές στο νησί. Όπως έκανε γνωστό, κλιμάκια της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του δήμου ήδη έχουν πραγματοποιήσει ελέγχους σε διάφορα σημεία της Καρπάθου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχει προκληθεί οποιοδήποτε πρόβλημα από τη σεισμική δόνηση.

Η σεισμική δόνηση σημειώθηκε στις 14:06 στην Κάρπαθο και έγινε αισθητή έως και τη Ρόδο. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ο σεισμός είχε ένταση 5,2 Ρίχτερ, επίκεντρο 4 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Καρπάθου και εστιακό βάθος 10 χιλιομέτρων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όσον αφορά στους ενόρκους είπε: «Για το άρθρο 97, εμείς θεωρούμε ότι πρέπει να ενισχυθεί η αρμοδιότητα των Μικτών Ορκωτών Δικαστηρίων, όπως ήταν και παλαιότερα. Να αποτελούν δηλαδή τον κανόνα, για να υπάρχει παρουσία του λαϊκού παράγοντα στην απονομή της δικαιοσύνης. Επίσης πρέπει να μειωθεί η δυνατότητα των εξαιρέσεων με τις οποίες υπάγονται στο Εφετείο Κακουργημάτων συγκεκριμένα αδικήματα. Θυμίζω ότι η παρουσία των ενόρκων είναι κατάκτηση της εποχής του Διαφωτισμού”.

Πρόσθεσε ότι είναι ακατανόητη «η αγωνία της ΝΔ να απαλειψει τον όρο πολιτικό έγκλημα. Έχουμε πει επανειλημμένως ότι δεν αρκούν τα κίνητρα για να χαρακτηριστεί κάποιο έγκλημα πολιτικό…Δεν είμαι πεπεισμένος ότι προσφέρει κάτι η απάλειψη αυτού του όρου. Άλλωστε, ευτυχώς, στη μεταπολιτευτική μας δημοκρατία δεν έχουμε την έξαρση των παθών και τις συνθήκες οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ζωτικό χώρο για τέτοιου είδους έκνομες δραστηριότητες».

Όσον αφορά τέλος το άρθρο 100, για το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, σημείωσε ότι αποτελείται από δικαστές των Ανώτατων Δικαστηρίων, έχει συγκεκριμένη αρμοδιότητα και μεγάλη θεσμική βαρύτητα. Θα μπορούσε να εκδικάζει και ένσταση κατά του κύρους της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας ή μέλους του Προεδρείου της Βουλής ή αίτησης ακύρωσης διατάγματος που έχει εκδοθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με την ιδιότητα του ρυθμιστή του για παράβαση του Συντάγματος. “Το σημαντικό είναι να μην υποκαταστήσει, να μην γίνει εκ πλαγίου και δια της διολίσθησης, Συνταγματικό Δικαστήριο” υπογράμμισε, παραπέμποντας στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή ενώ πρότεινε να υπάρχει θητεία για τα μέλη και ειδικός νόμος που θα ορίζει τα της λειτουργίας του.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την γνώμη μου, είναι ότι στην Ελλάδα σε αρκετά προϊόντα, οι τιμές ξεπερνούν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά με αισθητά χαμηλότερους μέσους μισθούς. Και αυτό κάνει την ακρίβεια πολύ πιο επώδυνη στο μέσο πολίτη. Αν δεν αποκλιμακωθούν οι τιμές της ενέργειας διεθνώς και δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, ώστε να στηρίξει υψηλότερους μισθούς, η πίεση στα νοικοκυριά ενδεχομένως θα συνεχιστεί, ακόμη και αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει. Αυτό θα συμβεί γιατί με χαμηλότερο πληθωρισμό συνήθως αυξάνονται οι τιμές σταδιακά και δεν επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Είδαμε πρόσφατα κυβερνητική σύσκεψη με θέμα την ακρίβεια. Τι προέκυψε; Συμφωνία κυρίων με τους εκπροσώπους των μεγάλων σούπερ μάρκετ και των παραγωγών της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό τι αποδεικνύει; Ότι στο προηγούμενο διάστημα με μέτρα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, άφησαν τους αρμόδιους της αγοράς να καθορίζουν τις τιμές με περιθώριο κέρδους υψηλό, και αντίθετο με τις αμοιβές του μέσου ελληνικού νοικοκυριού.

Δεν άκουσα σε περίπτωση διαπιστωμένης αισχροκέρδειας: Υψηλά πρόστιμα με ταυτόχρονη δημοσιοποίηση, επιστροφή παράνομων κερδών όπου προβλέπεται, διοικητικές κυρώσεις, ακόμη και προσωρινή αναστολή λειτουργίας μιας επιχείρησης για σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις αισχροκέρδειας σύμφωνα με την νομοθεσία. Ας εφαρμόσει επιτέλους η κυβέρνηση ένα σύστημα αυστηρών ελέγχων από σοβαρά άτομα, προκειμένου να διαπιστωθεί το μέγεθος της αισχροκέρδειας ή την περίπτωση οργανωμένης αισχροκέρδειας, και να εφαρμόσει άμεσα πολύ αυστηρές κυρώσεις με ό,τι αυτό συνεπάγεται, από όσα μνημόνευσα προηγουμένως.

Να μην ακούω όμως για συμφωνίες κυρίων, που όλα αυτά τα χρόνια αυτοί οι κύριοι συνεργαζόμενοι ενδεχομένως με κάποια κυβερνητικά στελέχη με οικονομικά αμοιβαία συμφέροντα, προσπαθούν με διάφορα μέσα να μειώσουν το εισόδημα της μέσης οικογένειας, υπέρ των δικών τους οικονομικών συμφερόντων.

Το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και οι τιμές

Όπως πιθανόν γνωρίζετε κύριος παράγοντας που καθορίζει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, είναι η τιμή του ευρωπαϊκού δείκτη φυσικού αερίου TTF, ο οποίος κινείται αυτή την χρονική περίοδο κοντά στα 41,6 ευρώ την Mwh. Είναι σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν είχε ξεπεράσει τα 300 ευρώ την Mwh. Ωστόσο παραμένει υψηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα, όταν κυμαίνονταν κοντά στα 15- 25 ευρώ την Mwh.

Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι το γεγονός ότι ανεξάρτητα με την διαμόρφωση της TTF , η βασική τιμή παραμένει η ίδια, και ας εξετάσουμε την ΔΕΗ που διαθέτει τα περισσότερα συμβόλαια. (Η τελική τιμή προκύπτει από την βασική τιμή, γίνεται μία έκπτωση x %, λαμβάνεται υπόψη ο μηχανισμός διακύμανσης θετικά ή αρνητικά και προκύπτει η τελική χρέωση)
Αν κάνουμε μία διερεύνηση της τιμής της TTF σε συνάρτηση με την βασική τιμή της ΔΕΗ, θα δούμε:

Παρατηρούμε ότι ενώ η τιμή της TTF έχει μεταβληθεί αρκετά, η βασική τιμή της ΔΕΗ παραμένει στα ίδια επίπεδα. Πριν βγάλουμε οποιαδήποτε συμπέρασμα θα πρέπει να εκτιμήσουμε και άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την βασική τιμή, όπως: την χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τις τιμές των δικαιωμάτων του διοξειδίου του άνθρακος (CO2), το ποσοστό συμμετοχής των μονάδων φυσικού αερίου, το κόστος αντιστάθμισης κινδύνου, και τέλος την εμπορική πολιτική της ΔΕΗ.

Ωστόσο, όταν η τιμή αγοράς ΤΕΑ (t-1) τον μήνα Μάιο ήταν στα 8.9 λεπτά την Kwh, δεν δικαιολογείται η βασική τιμή της ΔΕΗ να είναι στο επίπεδο των 15,5 λεπτών την Kwh. Ακόμη και αν υπολογίσουμε το κόστος εξισορρόπησης. Επομένως αν λάβουμε υπόψη μας όλες τις παραμέτρους που καθορίζουν το κόστος που μεταβάλλονται κάθε μήνα, ενώ η βασική τιμή παραμένει η ίδια, αυτό κάτι μας λέει.

Και για μένα, η τελική χρέωση έχει την εμπορική λογική της εταιρείας, ως προς το περιθώριο του αυξημένου κέρδος ανάλογα τις μεταβλητές που καθορίζονται κάθε μήνα. Δεν είμαι αντίθετος με την λογική του κέρδους, είμαι όμως αντίθετος με το μη επιτρεπόμενο περιθώριο του κέρδους, και ακόμη περισσότερο, όταν αυτό δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στην καθημερινή ζωή των νοικοκυριών. Συνεπώς, για να μην τρελαθούμε, ας μην μιλάμε για συμφωνία κυρίων, αφού μέχρι σήμερα δεν έχουμε διαπιστώσει ουσιαστικό αποτέλεσμα συγκράτησης με τάσεις μείωσης των τιμών.

Νέο σύστημα πληρωμών του ηλεκτρικού ρεύματος

Πρόσφατα μας ανακοινώθηκε ότι από το 2028 θα διαχωριστούν οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος από τα τέλη του Δήμου και ενδεχομένως και για της ΕΡΤ ή τα δύο τελευταία θα πάνε μαζί, θα δούμε… Από ένα υπολογισμό που έκανα διαφαίνεται ότι στον λογαριασμό του ρεύματος που μας έρχεται κάθε μήνα, το 83,4% είναι το κόστος για το ρεύμα μαζί με το ΦΠΑ, και το 16,6 % είναι τα τέλη του Δήμου και της ΕΡΤ. Αυτό ως βήμα κρίνεται λογικό, όπως ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες με εξαίρεση την Ελλάδα.

Ωστόσο αυτό που φοβάμαι είναι η ελληνική εφευρετικότητα του εύκολου κέρδους. Ποια είναι αυτή: Οι πάροχοι να αυξήσουν τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, παρότι ο μηνιαίος λογαριασμός θα είναι φθηνότερος, και οι Δήμοι να αυξήσουν τις απαιτήσεις τους σε συνάρτηση με τα έξοδά τους και τυχόν οικονομικές ατασθαλίες. Οπότε συνολικά θα πληρώνουμε περισσότερα. Γι’ αυτό πριν φτάσουμε στο νέο σύστημα, θα πρέπει οι προδιαγραφές τιμολόγησης του νέου κοστολογίου να είναι σταθερές και με τάσεις μείωσης των παραμέτρων που καθορίζουν το κόστος.