Στην εφαρμογή κυκλοφοριακών ρυθμίσεων στο κέντρο της Αθήνας προχώρησε η Αστυνομία λόγω των απεργιακών κινητοποιήσεων. Ειδικότερα, έχει διακοπεί η κυκλοφορία των οχημάτων στους δρόμους γύρω από την Πλατεία Συντάγματος, και στις οδούς Πανεπιστημίου και Σταδίου.

Το κάλεσμα της ΑΔΕΔΥ για τη συμμετοχή στην απεργία της Πρωτομαγιάς

Η ΑΔΕΔΥ επισημαίνει σε ανακοίνωσή της ότι η ανάγκη για συλλογική δράση και αγώνα είναι πιο επιτακτική από ποτέ. “Συνεχίζουμε στον δρόμο των μεγάλων κινητοποιήσεων, διεκδικώντας δικαιοσύνη, δημοκρατία και ένα κράτος που υπηρετεί την κοινωνία και όχι τα συμφέροντα των λίγων. Τιμούμε τους αγώνες και τις θυσίες της εργατικής τάξης από το Σικάγο του 1886 έως σήμερα και συνεχίζουμε τη διεκδίκηση για αξιοπρεπείς μισθούς, σταθερή εργασία, κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία στους χώρους δουλειάς”, αναφέρει, μεταξύ άλλων, η ΑΔΕΔΥ.

Παράλληλα, η ΑΔΕΔΥ διεκδικεί τα εξής:

“Επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού.
Πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς για αξιοπρεπή διαβίωση μέσα από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
Κατάργηση της εισφοράς 2% για την ανεργία.
Ξεπάγωμα των μισθολογικών κλιμακίων της διετίας 2016-2017.
Αύξηση του αφορολόγητου ορίου στις 12.000 ευρώ.
Επέκταση και ενίσχυση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας.
Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού στο δημόσιο, ιδιαίτερα σε υγεία, παιδεία και κοινωνική ασφάλιση.
Ουσιαστική ενίσχυση του ΕΣΥ με γενναία χρηματοδότηση.
Κατάργηση αντεργατικών νόμων.
Προστασία των δημόσιων αγαθών και όχι στις ιδιωτικοποιήσεις”.

Το κάλεσμα της ΓΣΕΕ για συμμετοχή στην απεργία της Πρωτομαγιάς

Επίσης, η ΓΣΕΕ, υλοποιώντας την απόφαση του συνεδρίου της, προκήρυξε 24ωρη γενική απεργία σήμερα Παρασκευή 1η Μαΐου και καλεί όλους τους εργαζόμενους να συμμετάσχουν μαζικά στις απεργιακές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. “Η Πρωτομαγιά του 2026 είναι μια υπενθύμιση ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο χωρίς συλλογική διεκδίκηση. Απεργούμε όχι μόνο για όσα χάθηκαν, αλλά για όσα πρέπει να κατακτηθούν. Απεργούμε, για να ακουστεί η φωνή της εργασίας στο σήμερα και να διαμορφωθεί το αύριο με όρους δικαιοσύνης”, σημειώνει η Συνομοσπονδία.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η ΓΣΕΕ θέτει στο επίκεντρο της φετινής Πρωτομαγιάς:

“την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, με στόχο ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς,
την επαναφορά της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στα χέρια των κοινωνικών εταίρων,
την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και της ακρίβειας,
τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας σε κάθε χώρο εργασίας,
την προστασία των δημόσιων αγαθών,
την αποκατάσταση της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της ισονομίας σε κάθε πτυχή του δημόσιου βίου και
την αντιμετώπιση των ογκούμενων οικονομικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων”.

Εργατικό Κέντρο Αθήνας: “Ημέρα μνήμης και αγώνα η Πρωτομαγιά”

Το Εργατικό Κέντρο Αθήνας υπογραμμίζει ότι η Πρωτομαγιά δεν είναι απλώς μια ημέρα μνήμης, είναι μια ημέρα αγώνα. “Ένας ζωντανός κρίκος που ενώνει τις θυσίες και τις κατακτήσεις του χθες με τις διεκδικήσεις του σήμερα. Από τους νεκρούς του Σικάγο έως τους αγώνες της Θεσσαλονίκης, η ιστορική παρακαταθήκη της εργατικής τάξης αποτελεί την πυξίδα για τη συνέχιση του συλλογικού αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και αξιοπρέπεια”.

ΠΑΜΕ για Πρωτομαγιά: Να δυναμώσει τον αγώνα η εργατική τάξη

“Εμπνεόμαστε από τους μεγάλους ταξικούς αγώνες του παρελθόντος και δίνουμε υπόσχεση στους αγώνες του μέλλοντος να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας, ώστε η εργατική τάξη να σταθεί στο ύψος της ιστορικής της αποστολής. Να δυναμώσει τον αγώνα, να συγκρουστεί με την εξουσία του κεφαλαίου, να σπάσει οριστικά τα δεσμά της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και να ανοίξει τον δρόμο για μια κοινωνία χωρίς φτώχεια, πολέμους, αδικία και καταπίεση”, τονίζει, μεταξύ άλλων, το ΠΑΜΕ.

Έχοντας σαν βάση την πρόταση αυτή, πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1966, συνάντηση στο Παρίσι των υπουργών εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας. Ο Έλληνας υπουργός αφού αναφέρθηκε στην θέση της Ελλάδας για ένωση, πρόσφερε στον Τούρκο ομόλογό του ως αντάλλαγμα τουρκική παρουσία στην βρετανική βάση της Δεκέλειας, που θα μετατρεπόταν σε βάση του ΝΑΤΟ. Ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών αν και δεν τοποθετήθηκε αρνητικά στην συγκεκριμένη πρόταση για την Δεκέλεια, σημείωσε ότι η Άγκυρα δεν αποδέχεται την ένωση ως λύση, και πρότεινε λύση συγκυριαρχίας Ελλάδας και Τουρκίας.

Οι συζητήσεις κατέληξαν σε ναυάγιο. Άγνωστο γιατί, ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών έμεινε με την εντύπωση ότι η Τουρκία αποδεχόταν την ελληνική πρόταση αναφορικά με την βάση Δεκέλειας. Στην ουσία, ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών απέρριψε την ένωση, προτείνοντας καθεστώς ομοσπονδίας. Δηλαδή, για τον Τούρκο υπουργό η βάση της Δεκέλειας ήταν αντάλλαγμα για λύση ομοσπονδίας, και όχι για την ένωση. Εκείνο που επιδίωκαν τότε και επιδιώκουν μέχρι σήμερα οι Τούρκοι είναι ο πλήρης στρατηγικός έλεγχος του νησιού.

Χούντα: Εγκληματικά λάθη

Οι χουντικοί συνέχισαν τις προσπάθειες προσέγγισης με την Τουρκία. Μια νέα συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου 1967 στο Κεσάν της Τουρκίας (την πρώτη μέρα) και στην Αλεξανδρούπολη (την δεύτερη μέρα). Ήταν η συνάντηση που έμεινε στην ιστορία ως “η συνάντηση του Έβρου”. Οι χουντικοί είχαν εξ ολοκλήρου στηριχθεί στις εκτιμήσεις του Έλληνα ΥΠΕΞ για τη συνάντηση του Παρισιού. Απεκόμισαν την εντύπωση πως οι Τούρκοι ήταν έτοιμοι να συζητήσουν το πακέτο της ένωσης με ανταλλάγματα. Στη συνάντηση αποδείχθηκε ακριβώς το αντίθετο. Δεν υπήρχε πεδίο συζήτησης. Η συνάντηση οδηγήθηκε σε αποτυχία και έμεινε γνωστή ως το “φιάσκο του Έβρου”.

Δεν άργησε, πάντως, η χούντα να προχωρήσει σε ένα δεύτερο φιάσκο. Πιο μεγάλο και ζημιογόνο. Το δεύτερο φιάσκο ήταν η αποχώρηση της Μεραρχίας. Αποχώρηση που άφησε γυμνή την άμυνα της Κύπρου στο έλεος των τουρκικών σχεδιασμών για κατάληψη του νησιού. Πώς ξεκίνησε; Η στρατιωτική επιχείρηση κατάληψης των θέσεων των Τ/Κ στα χωριά Κοφίνου και Άγιος Θεόδωρος πραγματοποιήθηκε την 15η Νοεμβρίου 1967. Παρενθετικά να αναφέρουμε ότι είχε προηγηθεί η σύλληψη και απέλαση του Ραούφ Ντενκτάς στην Τουρκία, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου αντίστοιχα, λίγες ημέρες πριν τα επεισόδια.

Σύμφωνα με τις καταθέσεις παρευρισκομένων, στη σύσκεψη του Προεδρικού, που έγινε πριν την επιχείρηση, οι τελικές οδηγίες του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου προς την στρατιωτική ηγεσία ήσαν συγκεκριμένες. Η Εθνική Φρουρά να περικυκλώσει την περιοχή για να μη δημιουργηθεί καντόνιο, αλλά να μην εισέλθει μέσα στην κατοικημένη περιοχή και να μην πυροβολήσει, εκτός εάν υπάρξουν πυροβολισμοί μέσα από την Κοφίνου (κατάθεση Γλ. Κληρίδη 25.4.2007, σελ. 13). Η επιχείρηση εκκαθάρισης θα πραγματοποιείτο μόνον εφόσον υπήρχε σοβαρή πρόκληση από την πλευρά των Τουρκοκυπρίων (κατάθεση Τ. Παπαδόπουλου 25.6.2008,σελ. 28,29) και κατ΄ αυτή να ληφθούν μέτρα ώστε να μην είναι εμφανής η συμμετοχή της Εθνικής Φρουράς, και να μην χρησιμοποιηθούν ελληνικά στρατεύματα (κατάθεση Γλ. Κληρίδη).

Αποχώρηση μεραρχίας

Τα επεισόδια της Κοφίνου επέσπευσαν τις εξελίξεις. Τα γεγονότα αξιοποιήθηκαν πλήρως από την Τουρκία ενώ θα δυσχεράνουν ακόμη περισσότερο τις τεταμένες σχέσεις Αθηνών και Λευκωσίας. Ως αποτέλεσμα των επεισοδίων, η Τουρκία ζήτησε, μεταξύ άλλων, (α) την ανάκληση του Γρίβα (β) τη διάλυση της Εθνικής Φρουράς και (γ) την αναγνώριση στους Τουρκοκύπριους του δικαιώματος να ιδρύσουν δικές τους τοπικές διοικήσεις στις περιοχές των τουρκοκυπριακών θυλάκων. Η κατάσταση που διαμορφώθηκε προκάλεσε έντονη ανησυχία των ΗΠΑ και ΝΑΤΟ.

Αφού λοιπόν προηγήθηκε πρόταση από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά ενός διακανονισμού που στην ουσία θα εξυπηρετούσε τα αιτήματα της Άγκυρας, πρωταγωνιστικό ρόλο για εξομάλυνση της κρίσης ανέλαβε ο πρώην υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ και μετέπειτα υπουργός Εξωτερικών, Σάιρους Βανς. Είχε διορισθεί ως ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού Προέδρου Τζόνσον και άρχισε την παρέμβασή του στο Κυπριακό (Νίκος Χριστοδουλίδης, Σχέδια λύσης του Κυπριακού, εκδόσεις Καστανιώτη, σελ. 181).

Μια άλλη εκδοχή που αναφέρεται στον πόρισμα για το φάκελο της Κύπρου είναι πως η αποχώρηση της Μεραρχίας ήταν ειλημμένη απόφαση της χούντας. Οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτήν την απόφαση δεν είναι απόλυτα επιβεβαιωμένοι. Συμπεραίνεται ότι στην προσπάθειά της να ανακτήσει και να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο στο εσωτερικό της χώρας, φοβόταν ότι ένα σημαντικό τμήμα του στρατού το οποίο βρισκόταν στην Κύπρο θα μπορούσε να ήταν εκτός ελέγχου και να ενεργήσει σαν αποσταθεροποιητικός παράγοντας.

Ο δεύτερος και πιθανότερος λόγος αφορά ενδεχόμενη απόφαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ για οριστική διευθέτηση του κυπριακού στη βάση του σχεδίου Άτσεσον, το οποίο είχε απορριφθεί. Για την υλοποίηση του σχεδίου θα έπρεπε να αποχωρήσει η Ελληνική Μεραρχία για να προωθηθεί το σχέδιο της μερικής και ελεγχόμενης ένοπλης σύρραξης Ελλάδας – Τουρκίας, ώστε να δικαιολογηθεί η λύση της διπλής ένωσης και ο πλήρης Νατοϊκός έλεγχος, σχέδιο το οποίο τελικά επιχειρήθηκε να εφαρμοσθεί το 1974.

Εκ των έσω η υπονόμευση

Η χούντα μεθοδικά και συστηματικά υπονόμευε τον Μακάριο και την Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύοντας αποσταθεροποιητικές κινήσεις. Η ίδρυση και δράση του “Εθνικού Μετώπου” στα τέλη του 1968, η απόπειρα δολοφονίας κατά του Μακαρίου τον Μάρτιο του 1970, η δολοφονία του πρώην Υπουργού Εσωτερικών Πολύκαρπου Γιωρκάτζη λίγες μέρες αργότερα και η επιστροφή το καλοκαίρι του 1971 στην Κύπρο του Γρίβα, ο οποίος και ίδρυσε την ΕΟΚΑ Β’, συνέθεταν τη νέα πραγματικότητα, με πρόδηλα τα χουντικά αποτυπώματα.

Από τουρκικής πλευράς αξιοποιείται πλήρως το εσωτερικό σκηνικό στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Οι Τ/Κ ζητούν ξεχωριστή αστυνομία για την κάθε κοινότητα στο πλαίσιο της ξεχωριστής τοπικής αυτοδιοίκησης. Των εξελίξεων αυτών προηγήθηκε απόπειρα πραξικοπήματος. Τον Ιανουάριο του 1972 η χούντα απαίτησε από τον Μακάριο να αποχωρήσει από την προεδρία της Δημοκρατίας και την ενεργό πολιτική.

Το Φεβρουάριο του 1972 η χούντα των Αθηνών είχε αποφασίσει την ανατροπή του Μακαρίου χρησιμοποιώντας δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς. Πρωταγωνιστές στην εκτέλεση του πραξικοπήματος ήταν ο κουμπάρος του Δ. Ιωαννίδη και τότε διοικητής της ΕΛΔΥΚ Παύλος Παπαδάκης και ο Ανδρέας Κονδύλης. Η ενέργεια περιήλθε σε γνώση του Μακαρίου και της Κυπριακής Κυβέρνησης από υποκλοπή τηλεφωνήματος μεταξύ της Ελληνικής πρεσβείας στη Λευκωσία και του υπ. Εξωτερικών στην Αθήνα. Τελικά το πραξικόπημα ματαιώθηκε. Την επομένη (15.2.1972) πραγματοποιήθηκε ογκώδης συγκέντρωση υποστήριξης του Αρχ. Μακαρίου (πόρισμα Βουλής για το φάκελο της Κύπρου).

Το 1974, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, οι οποίες δρούσαν σε συνεννόηση με τον πάλαι ποτέ ισχυρό άνδρα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Χένρι Κίσινγκερ, η ελληνική χούντα, η ΕΟΚΑ Β΄ και το πολιτικοστρατιωτικό κατεστημένο στην Άγκυρα, με διαφορετικές αφετηρίες και επιδιώξεις, βρέθηκαν στο ίδιο μέτωπο. Η ανατροπή του Προέδρου Μακαρίου στις 15 Ιουλίου 1974 και η τουρκική εισβολή πέντε ημέρες αργότερα, ήταν δύο γεγονότα του ιδίου σχεδίου.

Το πρόγραμμα της αναγόρευσης

Προσφώνηση από τον πρύτανη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή Γεράσιμο Σιάσο.

Παρουσίαση του έργου και της προσωπικότητας του τιμωμένου από:

− το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή της Νομικής Σχολής, Σπυρίδωνα Βλαχόπουλο.

− την πρόεδρο του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας, καθηγήτρια Κίρκη Κεφαλέα.

Αναγόρευση του τιμωμένου:

− Ανάγνωση των κειμένων των Ψηφισμάτων της Νομικής Σχολής και του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας της Θεολογικής Σχολής, της Αναγόρευσης και του Διδακτορικού Διπλώματος από τον κοσμήτορα της Νομικής Σχολής, καθηγητή Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και την πρόεδρο του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας, καθηγήτρια Κίρκη Κεφαλέα.

− Περιένδυση του τιμωμένου με την πανεπιστημιακή τήβεννο από τους κοσμήτορες της Νομικής Σχολής και της Θεολογικής Σχολής, καθηγητές Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και Εμμανουήλ Καραγεωργούδη.

Επίδοση τιμητικού μεταλλίου στον πρώην αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, ομότιμο καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κύριο Ευάγγελο Βενιζέλο.

Ομιλία του τιμωμένου, με τίτλο: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως πρόκληση για την κυριαρχία, τον συνταγματισμό και την πολιτική θεολογία».

Συνέχισε λέγοντας: «Είμαι στην πολιτική περίπου δυόμιση χρόνια. Στη ζωή μου έχω ενταχθεί σε ένα και μοναδικό κόμμα, όταν κατέβηκα υποψήφιος σε εκλογές, τον ΣΥΡΙΖΑ. Προηγουμένως δεν ανήκα σε κανένα κόμμα. Άνηκα πάντα στη Μεγάλη Δημοκρατική Παράδοση. Ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε τρεις αρχηγούς και εγώ ήμουν στο κόμμα με τρεις διαφορετικούς αρχηγούς, τους οποίους τους στήριξα ως είχα θεσμική υποχρέωση και κάποια στιγμή μπορεί να διαφώνησα κιόλας. Δεν τους υπονόμευσα. Σε ένα κόμμα ήμουν τα τελευταία δυόμιση χρόνια και πάντα και σε ένα άλλο κόμμα αυτή τη στιγμή εντάχθηκα».

Ο Νίκος Φαραντούρης αναφερόμενος στη διαγραφή του από τον ΣΥΡΙΖΑ λέγοντας: «Είμαι τέσσερις μήνες ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, διότι διεγράφη επειδή καλωσόρισα το ενδεχόμενο μιας γυναίκας να κατέβει στην πολιτική. Είμαι ανεξάρτητος ευρωβουλευτής εδώ και τέσσερις μήνες και νομίζω ότι έτσι όπως έχουν φτάσει τα πράγματα στη χώρα, με μια θεσμική εκτροπή και με τις κάλπες να κοντοζυγώνουν, θεωρώ στοιχειώδη υποχρέωσή μου να βγω και να πω δημόσια ποιος χώρος μπορεί να αποτελέσει τον συγκρατημένο συγκροτημένο εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης».

“Δεν θα είμαι υποψήφιος στις επόμενες εθνικές εκλογές”

Επανερχόμενος πάλι στην ένταξή του στο ΠΑΣΟΚ είπε: «Δεν είχα και κανένα συμφέρον να το κάνω προσωπικό. Δεν θα είμαι υποψήφιος στις επόμενες εθνικές εκλογές. Ρωτάνε πολλοί, σπεύδεις για κάποιο λόγο; Δεν σπεύδω για κανέναν λόγο, παρά μόνο επειδή θεωρώ ότι πρέπει να στηριχθεί το ΠΑΣΟΚ ως ο μοναδικός αυτή τη στιγμή σοβαρός πόλος για τη συσπείρωση των δημοκρατικών δυνάμεων».

Αναφερόμενος στο γιατί δεν περίμενε την ίδρυση νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, ο Νίκος Φαραντούρης τόνισε πως υπάρχει ήδη καθυστέρηση στην πολιτική αλλαγή και ότι βλέπει στο ΠΑΣΟΚ έναν συγκροτημένο πόλο με πρόγραμμα, ενώ θεωρεί μη ρεαλιστική την τωρινή προσπάθεια δημιουργίας ενός ευρύτερου προοδευτικού πόλου λόγω του πολυκερματισμού του. Όπως ανέφερε: «Βλέπω ότι έχω ένα συγκροτημένο πόλο, γύρω από τον οποίο θεωρώ ότι μπορεί να συσπειρωθούν οι δημοκρατικές δυνάμεις με ηγεσία, ηγετικά στελέχη, περιφερειακή οργάνωση, συγκρότηση. Πιστεύω στη δυναμική του ΠΑΣΟΚ και σε μια νέα γενιά στελεχών που δείχνουν ένα δυναμισμό και κάτι φρέσκο στην πολιτική ζωή του τόπου».

Συμπλήρωσε δε ότι: «Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αποφασίσει τι θέλει. Εγώ δεν έχω καταλάβει τι θέλει, δεν το λέω επειδή διεγράφη, αλλά και η διαγραφή μου ένα σύμπτωμα μιας κατάστασης που δεν τιμά αυτόν τον χώρο και τον οποίο και το οποίο με θλίβει. Ο μισός ΣΥΡΙΖΑ θέλει να διαλυθεί, ο άλλος μισός δεν θέλει να διαλυθεί. Κυοφορείται ένα νέο κόμμα που δεν υπάρχει, ενώ εδώ υπάρχει ένας συγκροτημένος πόλος».

Στη συνέχεια ο Νίκος Φαραντούρης τόνισε: «Υποστήριζα τις ιδέες μου και υποστήριζα έναν χώρο με το οποίο κατήλθα στις εκλογές. Και αυτό το έκανα με συνέπεια, παρά τις τρεις διαδοχικές αλλαγές της ηγεσίας του. Δεν υπονόμευσα κανέναν και στήριξα τις ιδέες, τις ιδέες και τις αρχές».

Και πρόσθεσε: «Όλος αυτός ο πολυκερματισμός δεν μπορεί να οδηγήσει σε ένα στιβαρό πολιτικό αφήγημα. Ρεαλιστικά να μιλήσουμε. Ο ένας δεν θέλει, ο άλλος δεν μπορεί, ο άλλος δεν ξέρει, ο άλλος περιμένει, ο άλλος ξεκινά, ο άλλος έρχεται. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένας πολιτικός φορέας. Είναι συγκροτημένος, έχει νέα στελέχη, νέα γενιά στελεχών, έχει ηγετική ομάδα, έχει περιφερειακή συγκρότηση και έχει και θέσεις για τη διακυβέρνηση του τόπου με τις οποίες ταυτίζομαι».

Καταλήγοντας ο Νίκος Φαραντούρης δεν παρέλειψε να τονίσει ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος πόλος που μπορεί να «χτυπήσει» τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Οι εκλογές της 19ης Απριλίου επιβεβαίωσαν την απόρριψη του παλιού συστήματος διακυβέρνησης από την “αλαζονεία των παλιών κομμάτων” και το “ολιγαρχικό μοντέλο διακυβέρνησης”, επιλέγοντας με αισιοδοξία την ανάγκη για κάτι καλύτερο, το δρόμο της διαφάνειας και της ηθικής. Οι επανειλημμένες δηλώσεις του νεοεκλεγέντα πρωθυπουργού, Ρούμεν Ράντεβ, εστιάζουν στη δημιουργία μιας “ισχυρής Βουλγαρίας σε μια ισχυρή Ευρώπη”, τονίζοντας όμως ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερο “ρεαλισμό και κριτική σκέψη”, καθώς θεωρεί ότι “η Ευρώπη έχει πέσει θύμα της φιλοδοξίας της”, υποσχόμενος ο ίδιος να είναι “ηθικός ηγέτης σε έναν κόσμο χωρίς κανόνες”.

Το προεκλογικό κλίμα ήταν έντονο στη γειτονική χώρα, με ομιλίες, εκδηλώσεις, αφισοκολλήσεις, και σε πιο μικρές επαρχιακές πόλεις εκτός της πρωτεύουσας, με τον κόσμο παρά την κούραση και την αβεβαιότητα να προσέρχεται στις κάλπες, ψηφίζοντας ηλεκτρονικά με ένα σύστημα που βοήθησε, ώστε να βγουν άμεσα τα αποτελέσματα και να επικυρωθούν την επόμενη μέρα. Η συνάντηση μου με τον δήμαρχο του Μπλαγκόεβγκραντ, κ.Μετόντι Μπαϊκούτσεφ, στον κεντρικό πεζόδρομο κατέδειξε την απλότητα και αμεσότητα του με τον κόσμο, αλλά και το μήνυμα του για σχέσεις φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Οι θέσεις του Ράντεφ

Ο Τύπος της Βουλγαρίας εστίασε στην ματιά της ΕΕ, πώς είδαν το εκλογικό αποτέλεσμα τονίζοντας ότι “οι Βρυξέλλες παραμένουν επιφυλακτικές λόγω των θέσεων του Ράντεφ κατά της στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία και της επιθυμίας του για επαναφορά των ρωσικών ενεργειακών πόρων. Υπάρχει μια ανακούφιση για το τέλος του πολιτικού αδιεξόδου των τελευταίων πέντε ετών, καθώς η αυτοδυναμία προσφέρει την προοπτική μιας σταθερής κυβέρνησης για πρώτη φορά από το 1997”.

Ο νέος πρωθυπουργός αναφέρθηκε εμφατικά στη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής σε σχέση με τη Ρωσία, εκφράζοντας την επιθυμία για μια “πραγματιστική προσέγγιση” στις σχέσεις με τη Ρωσία, βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό, ενώ επεσήμανε ότι η Βουλγαρία πρέπει να ανακτήσει την βιομηχανική της ισχύ και την ανταγωνιστικότητά της. Παράλληλα έθεσε ως άμεση προτεραιότητα τη δικαστική μεταρρύθμιση, με την εκλογή νέων μελών στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο και την επιλογή του νέου Γενικού Εισαγγελέα, που ήδη έγινε για την καταπολέμηση της διαφθοράς που είναι ένας μεγάλος βραχνάς.

Έτσι, μετά την αποφασιστική εκλογική νίκη του Προδευτικού κόμματος Βουλγαρίας (PB) – έχει άνετη πλειοψηφία 130 βουλευτών – σχηματίστηκε μετά από χρόνια ανεξάρτητη κυβέρνηση. Στον δήμο Μπλαγκόεβγκραντ, που ήμουν, η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν της τάξης του 36,45%. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσήλθαν στις κάλπες στην Μπελίτσα – πάνω από το 70% των εν δυνάμει ψηφοφόρων – ενώ στο Σιμιτλί ήταν 68%. Λιγότεροι άνθρωποι ψήφισαν στα χωριά κοντά στο Μπλαγκόεβγκραντ, καθώς τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε ξεχωριστούς και απομακρυσμένους δήμους και ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων τους έχει άλλες, προσωρινές διευθύνσεις ή εργάζεται στο εξωτερικό.

Η αντιπολίτευση και η πόλωση στη Βουλγαρία

Ο κεντροαριστερός συνασπισμός “Προοδευτική Βουλγαρία” υπό τον πρώην πρόεδρο Ρούμεν Ράντεφ κάνει ήδη κινήσεις ματ, αδιαφορώντας για πικρόχολα σχόλια της αντιπολίτευσης. Η παταγώδης ήττα του κεντροδεξιού κόμματος του GERB, του πρ. Προέδρου, Μπόικο Μπορίσοφ, υπέστη σημαντικές απώλειες, περιορίζοντας τη δύναμή του περίπου στο 15%, προκαλεί ακόμη συζητήσεις. Πεδίο συνεργασίας δεν υπάρχει εδώ με την αντιπολίτευση γενικότερα και τα άλλα κόμματα που συμμετείχαν δεν συνομιλούν μεταξύ τους, αντίθετα όπως λέγεται και γράφεται, μισούνται και για αυτό δεν υπήρχε στοιχειώδες πεδίο επικοινωνίας.

Αυτή η “έχθρα” είχε οδηγήσει σε ένα παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο την Βουλγαρία, το οποίο η τωρινή αυτοδυναμία του Ράντεφ φιλοδοξεί να σπάσει, αν και η πόλωση παραμένει το κύριο χαρακτηριστικό της βουλγαρικής κοινωνίας. Η υιοθέτηση του ευρώ βιώνεται με ένα μείγμα οικονομικού ενθουσιασμού για τις προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και έντονου κοινωνικού σκεπτικισμού σχετικά με το κόστος ζωής, ενώ η αγορά επιχειρεί να προσαρμοστεί σε ένα νέο πλαίσιο σταθερότητας. Οι τιμές μέχρι και τον Αύγουστο του 2026 θα αναγράφονται σε όλα τα είδη, για την προστασία και την διευκόλυνση των καταναλωτών σε ευρώ και λέβα.

Η αίσθηση των αυξήσεων σε πολλά προϊόντα προκαλεί έντονο προβληματισμό και ήδη οι πρώτες δημόσιες συζητήσεις αναφέρονται σε αυτό. Οι Έλληνες των γειτονικών νομών της Θράκης και της Μακεδονίας, που πηγαινοέρχονταν αξιοποιώντας διακοπές, χειμερινές δραστηριότητες, ψώνια στις αγορές, ήδη κόβουν αυτό το αλισβερίσι, βλέποντας και εκεί “τιμές” Ελλάδας, ενώ μόνο τα καύσιμα διατηρούν μια δελεαστική πραγματικότητα για φουλάρισμα του Ι.Χ.

Σε διμερές επίπεδο οι κάθετοι άξονες, τα ενεργειακά, μεταφορά LNG, βελτίωση υποδομών, σιδηροδρομική διασύνδεση Θεσσαλονίκης Σόφιας, επενδύσεις ένθεν κι ένθεν, διασυνοριακή συνεργασία μέσω Ιnterreg, καλές διπλωματικές σχέσεις με την Ελλάδα να λειτουργούν ως πύλη εισόδου φυσικού αερίου για τη Βουλγαρία μέσω του IGB (Interconnector Greece-Bulgaria), κοινά φόρα συζητήσεων και επιβεβαιώνουν τη στρατηγική συνεργασίας, που όλα προμηνύουν ότι θα συνεχιστεί με τη νέα κυβέρνηση.

Στις 7 Μαίου θα καταβληθούν 14.703.000 ευρώ σε 30.710 δικαιούχους για παροχές σε χρήμα.
Από τις 4 Μαίου έως τις 8 Μαίου θα καταβληθούν 22.000.000 ευρώ σε 950 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων εφάπαξ.
Από τη ΔΥΠΑ θα γίνουν οι εξής καταβολές:

24.000.000 ευρώ σε 40.000 δικαιούχους για καταβολή επιδομάτων ανεργίας και λοιπών επιδομάτων.
13.000.000 ευρώ σε 18.500 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
18.000.000 ευρώ σε 17.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.

Καθοριστικό ρόλο στην έγκαιρη προειδοποίηση έναρξης πυρκαγιάς θα διαδραματίσει η επιτήρηση με drones. Όπως έγινε γνωστό από την Πολιτική Προστασία, θα διατεθούν 100 drones, αυξημένα δηλαδή, σχεδόν κατά 20 από την προηγούμενη χρονιά, τα οποία θα λειτουργούν σε 24ωρη βάση, με θερμικές κάμερες επιτρέποντας τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, ακόμη και τη νύχτα και ενισχύοντας την επιτήρηση. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, τη φετινή αντιπυρική περίοδο στόχος είναι η περαιτέρω αύξηση της χρήσης τους, ώστε να καλυφθούν και άλλες περιοχές, ιδιαίτερα περιαστικές, εντάσσοντας στον σχεδιασμό και τα Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα.

Ειδικότερα σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, το 2024 διατέθηκαν 45 drones, το 2025 82 και φέτος 100 καθώς και 3 σε Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα (Κ.Ε.Κ). Κατά τις ίδιες πηγές, με την πρώτη εφαρμογή την αντιπυρική περίοδο του 2024, τα συστήματα drones παρουσίασαν πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα, καθώς μόνο στην Αττική το προηγούμενο έτος εντόπισαν σε πρώτο χρόνο περισσότερες από 1.000 ενάρξεις πυρκαγιών, ενώ συνέβαλαν καθοριστικά και στην κατεύθυνση των επίγειων και εναέριων δυνάμεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους καθαρισμούς οικοπέδων καθώς το νέο πλαίσιο γι αυτούς προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους και αυξημένες κυρώσεις ενώ οι ιδιοκτήτες/υποχρεούνται καλούνται να προχωρήσουν στον καθαρισμό τους από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, καθώς και στη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου). Ενδεικτικό της αυστηροποίησης των ελέγχων είναι ότι ήδη οι αρμόδιες αρχές διενεργούν ελέγχους επιβάλλοντας κυρώσεις, πρόστιμα και προχωρώντας σε συλλήψεις.

Όπως επισήμανε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, σε σύσκεψη που πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα για την προετοιμασία ενόψει της αντιπυρικης περιόδου στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον καθαρισμό των οικοπέδων καθώς έχει παρατηρήθηκε κατά την προηγούμενη αντιπυρική, «όπου ήταν καθαρισμένα τα οικόπεδα, η φωτιά σταματούσε», ενώ αντίθετα σε ακαθάριστους χώρους η εξάπλωση ήταν ανεξέλεγκτη. «Είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να το δώσουμε και να πετύχουμε μέχρι τις 15 Ιουνίου», σημείωσε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των Δήμων, λέγοντας ότι «προσπαθούμε να ενισχύσουμε τους Δήμους για να κάνουν τα έργα και τις δράσεις τις οποίες έχουν υπό την ευθύνη τους», επισημαίνοντας την αύξηση των διαθέσιμων πόρων τα τελευταία χρόνια.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία από την Πολιτική Προστασία, φέτος κατανέμονται σε 332 Δήμους της χώρας πόροι ύψους 47,50 εκατ. ευρώ, και επιπλέον 2,50 εκατ. ευρώ στους Συνδέσμους των Δήμων, προκειμένου να αξιοποιηθούν αποκλειστικά για δράσεις πυροπροστασίας, χρηματοδότηση αυξημένη κατά 25% του ποσού σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Παράλληλα, βαρύτητα δίνεται και στις παρεμβάσεις πρόληψης με το πρόγραμμα Antinero Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV & PLUS, το οποίο υλοποιείται από το 2022 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026 να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο.

Αναφορικά με τα εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης (εθνικά και μισθωμένα) αυτά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, ανέρχονται σε 80 έως 85, ανάλογα με την ημερήσια διαθεσιμότητα.

Όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό του Πυροσβεστικού Σώματος , συνολικά για το έτος 2026 ανέρχεται σε 18.804 πυροσβέστες.

Παράλληλα, έχει πραγματοποιηθεί διασπορά 21 Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) σε όλη την επικράτεια, με δυνατότητα αερομεταφοράς σε όλη τη χώρα, με σκοπό την έγκαιρη επέμβαση ακόμη και στα πιο δυσπρόσιτα σημεία.

Σημαντική θα είναι και η συμβολή των εθελοντών καθώς σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, το σύνολο των εθελοντών πυροσβεστών στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες της χώρας αυξάνεται σταδιακά ενισχύοντας τον Μηχανισμό.

Παράλληλα, στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πυροσβεστικού Σώματος:

– 5.011 εθελοντές από 234 εθελοντικές οργανώσεις, ενώ περισσότεροι από 6.500 έχουν λάβει πιστοποιημένη εκπαίδευση μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας, με επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης «Δασικών Πυρκαγιών Δασοπροστασία / Δασοπυρόσβεση».

Ακόμη, όσον αφορά το συνολικό στόλο οχημάτων, αυτός ανέρχεται σε 3.911 και συγκεκριμένα:

– 1.993 υδροφόρα

– 1.687 βοηθητικά

– 228 ειδικού σκοπού

Επιπλέον, στον σχεδιασμό για την αντιπυρική περίοδο εντάσσεται και το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και υπουργείου Πολιτισμού με στόχο τη θωράκιση αρχαιολογικών χώρων έναντι πυρκαγιάς. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε περισσότερους από 60 αρχαιολογικούς χώρους, κατά τις οποίες δόθηκαν κατευθυντήριες οδηγίες για τη λήψη προσθέτων προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων πυροπροστασίας. Επίσης, όπως έγινε γνωστό από την Πολιτική Προστασία, οργανώθηκε η διεξαγωγή ασκήσεων, εκπονήθηκε πρότυπο σχέδιο απομάκρυνσης επισκεπτών και εργαζομένων σε περίπτωση πυρκαγιάς, πραγματοποιήθηκε εκπαίδευση του προσωπικού του υπουργείου Πολιτισμού στην Πυροσβεστική Ακαδημία και εξετάστηκαν μελέτες πυροπροστασίας αρχαιολογικών χώρων.

Τέλος, βρίσκεται σε εξέλιξη Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ με στόχο τους καθαρισμούς και την διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών εντός των ζωνών δουλείας γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

«Ο κ. Ανδρουλάκης μάς λέει για 4ήμερη εργασία με πλήρεις αποδοχές χωρίς όμως να μας λέει ποιος θα πληρώνει την 5η μέρα. Είναι μια πρόταση που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε λουκέτα χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σε ανεργία χιλιάδες εργαζόμενους».

Ο 5χρονος υπέστη ακρωτηριασμό της πρώτης φάλαγγας στον δείκτη και μεταφέρθηκε για την απαραίτητη ιατρική φροντίδα στο νοσοκομείο «Παπαγεωργίου».

Για την υπόθεση έχει ενημερωθεί εισαγγελέας, ο οποίος ζήτησε την υποβολή προανακριτικού υλικού, προκειμένου να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό.

Εκτυφλωτικά κόκκινες, άγριες, σχεδόν απείθαρχες αλλά και ευαίσθητες, οι παπαρούνες ήταν πάντα το ανεπίσημο σήμα κατατεθέν του μαγιάτικου στεφανιού, μαζί με χαμομήλια, μαργαρίτες και φρέσκα στάχυα. Το μαγιάτικο στεφάνι είναι ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα έθιμα της ελληνικής παράδοσης, που αναβιώνει κάθε χρόνο την Πρωτομαγιά. Πρόκειται για ένα στεφάνι φτιαγμένο από λουλούδια του αγρού —αγριολούλουδα, μαργαρίτες, παπαρούνες και άλλα εποχιακά φυτά— το οποίο κρεμιέται στην είσοδο των σπιτιών.

Αν και το έθιμο είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Ελλάδα, απαντάται και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου, συνδεόμενο πάντα με τον ερχομό της άνοιξης και την αναγέννηση της φύσης.

Τι συμβολίζει το μαγιάτικο στεφάνι;

Πέρα από την αισθητική του αξία, το μαγιάτικο στεφάνι έχει πλούσιο συμβολικό περιεχόμενο. Συμβολίζει τη ζωή, την ανανέωση, τη φύση που ξυπνά και τη γονιμότητα. Είναι ένας κύκλος —όπως ο κύκλος της ζωής— που δηλώνει συνέχεια, ελπίδα και σύνδεση με το φυσικό περιβάλλον.

Οι βαθιές ρίζες ανάγονται στην αρχαία παράδοση. Ο Μάιος ήταν ο μήνας αφιερωμένος στη θεά Δήμητρα, τη θεά της Γεωργίας και της καρποφορίας, καθώς και στην κόρη της, Περσεφόνη, η οποία σύμφωνα με τη μυθολογία, ανέβαινε από τον Άδη την άνοιξη, σηματοδοτώντας την αναγέννηση της γης. Τότε γιορτάζονταν τα Ανθεστήρια, εορτές προσφοράς λουλουδιών στους θεούς, με πομπές, χαρές και ανθοστόλιστους δρόμους.

Ειδικά, δε οι παπαρούνες με τα έντονα κόκκινα πέταλά τους, ήταν αφιερωμένες στη θεά Δήμητρα και συνδεόταν με τα Ελευσίνια Μυστήρια, ως σύμβολο γονιμότητας και αναγέννησης.

Αργότερα, το μαγιάτικο στεφάνι συνδέθηκε με τη λαϊκή παράδοση και η δοξασία λέει ότι προστατεύει το σπίτι και τους ενοίκους του από κακοτυχία και το «κακό μάτι», ενώ τα λουλούδια που επιλέγονται συνδέονται με συγκεκριμένες ευχές: για υγεία, αγάπη, ευτυχία ή αφθονία.

Φτιάξτε ένα μαγιάτικο στεφάνι με τα λουλούδια της ελληνικής ανοιξιάτικης φύσης

Γιορτάστε λοιπόν, τον μήνα της ζωής, την ημέρα των λουλουδιών, μακριά από την πόλη. Περπατήστε στην εξοχή και μαζέψτε αγριολούλουδα και ό, τι άλλο βλαστό θέλετε, από θάμνο ή δέντρο. Αναζητήστε την αληθινή ομορφιά στα καταπράσινα λιβάδια και στις κατάφυτες πλαγιές!

Κρεμάστε στην πόρτα του σπιτιού σας το μαγιάτικο στεφάνι με αγριολούλουδα και αναζητήστε την παπαρούνα όχι μόνο για το στεφάνι του Μάη, αλλά και για να επανασυνδεθείτε με τη φύση και την παράδοσή μας. Δημιουργήστε το δικό σας μοναδικό στεφάνι, με τους δικούς σας συμβολισμούς. Κρεμάστε το στην πόρτα, στην μπαλκονοπόρτα, σε κάποιο παράθυρο, στον φράχτη σας υποδεχτείτε τη δύναμη της φύσης στο σπίτι σας.

Ή στολίστε το στο κεφάλι και χορέψτε στον ρυθμό της άνοιξης… Ξεκινήστε έτσι, τον πιο όμορφο μήνα και αισθανθείτε πιο νέοι, πιο ισχυροί, κινητοποιώντας στόχους, ενεργοποιώντας συναισθήματα, δίνοντας μια μεγάλη υπόσχεση για μια καλύτερη ζωή! Ακόμα και με ένα μικρό μπουκέτο από αγριολούλουδα, είναι εξίσου «μαγικό» και γιορτάζει την ιεροτελεστία της άνοιξη!

Ιδέες και τρόποι κατασκευής

Η κατασκευή του στεφανιού γίνεται συνήθως με βάση από ευλύγιστο ξύλο, όπως βέργες από κληματαριά, ή με σύρμα, πάνω στο οποίο πλέκονται τα λουλούδια. Παραδοσιακά πρόκειται για μια συλλογική διαδικασία η οποία συνδέεται με εκδρομές στη φύση.

• Φυσικό Στεφάνι: Συλλέξτε φρέσκες παπαρούνες, δεντρολίβανο και λεβάντα, δημιουργώντας μια βάση από ευλύγιστα κλαδιά.
• Χειροποίητο Στεφάνι: Χρησιμοποιήστε κόκκινο γκοφρέ χαρτί, κανσόν, ψαλίδι και κόλλα για να φτιάξετε παπαρούνες με τα παιδιά.
• Συνδυασμοί: Οι παπαρούνες ταιριάζουν ιδανικά με χαμομήλια, μαργαρίτες και πράσινο φύλλωμα για αντίθεση.
• Στήριξη: Χρησιμοποιήστε σύρμα για να εξασφαλίσετε ότι τα λουλούδια θα μείνουν στη θέση τους.
• Διατήρηση: Για να διατηρηθεί φρέσκο, μπορείτε να ψεκάζετε ελαφρά το στεφάνι με νερό.

Σε συνεργασία με το womanidol