Eurobank: Τη μετοχική σύνθεση ελέγχουν η καναδική Fairfax Financial Holdings με 32,93%, ξένοι θεσμικοί επενδυτές με 47,73%, ο αμερικανικός όμιλος Capital Group με 5,05%, και η Helikon Investments με 5%. Άλλα μεγάλα ονόματα: το sovereign wealth fund της Σιγκαπούρης (GIC), η Brookfield, η Pimco και η RWC.

Alpha Bank: Η ιταλική UniCredit είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος με 9,6%, πρώτη ξένη τράπεζα που επένδυσε στην Ελλάδα μετά από 17 χρόνια. Ξένοι θεσμικοί ελέγχουν συνολικά το 74%, μεταξύ αυτών η Norges, η Lazard και η Allianz, ενώ περιλαμβάνονται επίσης η BlackRock και η Paulson & Co.

Τράπεζα Πειραιώς: Το placement του Μαρτίου 2024 συνέθεσε το μετοχολόγιο κατά 80% από διεθνείς επενδυτές, ενώ ιστορικά περιλαμβάνεται η Paulson & Co. Inc με 9%.

Ποιοι τύποι “παικτών” είναι αυτοί

Αξίζει να ξεχωρίσεις τις κατηγορίες, γιατί δεν είναι όλα το ίδιο:

• Sovereign wealth funds (κρατικά επενδυτικά ταμεία): GIC (Σιγκαπούρη), Norges (Νορβηγία) — εδώ ξένα κράτη κατέχουν έμμεσα μερίδιο στις ελληνικές τράπεζες.
• Μεγάλοι διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων: BlackRock, Capital Group, Wellington, Robeco — διαχειρίζονται τρισεκατομμύρια για συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές, ιδιώτες παγκοσμίως.
• Στρατηγικοί τραπεζικοί επενδυτές: UniCredit (Ιταλία), Fairfax (Καναδάς) — αυτοί έχουν πιο μακροπρόθεσμη, ενεργή στρατηγική θέση, όχι απλά παθητική επένδυση.
• Hedge funds με ιστορία “distressed” επενδύσεων: Paulson & Co. — μπήκε σε φάση όπου οι ελληνικές τράπεζες θεωρούνταν ρίσκο, με στόχο μεγάλες αποδόσεις.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Η ισχυρή παρουσία ξένων θεσμικών προσφέρει αυξημένη ρευστότητα και αυστηρότερη εταιρική διακυβέρνηση, αλλά καθιστά τον κλάδο πιο ευάλωτο σε απότομες αναστροφές διεθνούς επενδυτικού κλίματος, ενώ περιορίζεται η συμμετοχή της εγχώριας επενδυτικής βάσης στην ιδιοκτησία των τραπεζών, με συνέπειες για τη μακροπρόθεσμη εγχώρια στρατηγική επιρροή.

Είναι, το κυρίαρχο μοτίβο που επικρατεί στο υπόδειγμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη: βασικές εθνικές υποδομές (τράπεζες, ενέργεια- ΔΕΗ, νοσοκομεία, αεροδρόμια, λιμάνια) έχουν περάσει σε μεγάλο βαθμό σε χέρια διεθνών θεσμικών επενδυτών, με το ελληνικό δημόσιο/εγχώριο κεφάλαιο να κατέχει πλέον μειοψηφικό ρόλο — με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το πόσο “εθνικά” καθοδηγούμενες μπορούν να είναι οι αποφάσεις αυτών των οργανισμών.

Κέρδη και μερίσματα σε κάθε τράπεζα

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν 4,68 δισ. ευρώ καθαρά κέρδη για το 2025, και επιστρέφουν στους μετόχους 2,824 δισ. ευρώ — δηλαδή το 60,3% των κερδών, ποσό αυξημένο κατά περίπου 50% σε σχέση με το 2024. Αναλυτικά ανά τράπεζα:

• Εθνική: επιστρέφει συνολικά περίπου 996 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 85% των κερδών της 2025 — το ποσό αυτό χαρακτηρίστηκε από τον CEO Παύλο Μυλωνά ως «ποσό ρεκόρ για οποιαδήποτε ελληνική τράπεζα»(sic)
• Eurobank: επιστρέφει 717 εκατ. ευρώ, το 57% των κερδών της.
• Πειραιώς: επιστρέφει 592 εκατ. ευρώ, το 55% των κερδών.
• Alpha Bank: επιστρέφει 519 εκατ. ευρώ, το 44% των κερδών.

Για το 2026, η τάση συνεχίζεται ανοδικά: οι τέσσερις τράπεζες πέτυχαν κέρδη 1,12 δισ. ευρώ μόνο στο πρώτο τρίμηνο 2026, και η Πειραιώς θέλει διπλασιασμό μερίσματος ανά μετοχή έως το 2030, με διανομές που θα φτάσουν τα 5 δισ. ευρώ, ενώ η Eurobank θα επιστρέψει στους μετόχους περίπου 18,2% της σημερινής χρηματιστηριακής αξίας σε μερίσματα/επαναγορές έως το 2028, και η Εθνική 24,7%.

Η μετοχική σύνθεση — επιβεβαίωση και ανανέωση

Εθνική Τράπεζα: Το Capital Group, η BlackRock, η Norges, το κρατικό fund της Σιγκαπούρης GIC, η Wellington, η RedWheel, η Robeco και η Third Needle συγκαταλέγονται στους νέους διεθνείς επενδυτές, με το Capital Group να είναι ήδη ο μεγαλύτερος μέτοχος μετά το ΤΧΣ με ποσοστό λίγο πάνω από 5%. Πολύ σημαντικό: σχεδόν το 90% της Διεθνούς Προσφοράς απορροφήθηκε από long-only funds και επενδυτές υψηλής ποιότητας — δηλαδή το προφίλ είναι σταθεροί, μακροπρόθεσμοι θεσμικοί επενδυτές, όχι βραχυπρόθεσμα κερδοσκοπικά κεφάλαια.

Alpha Bank: Η UniCredit απέκτησε το 32,1% του μετοχικού κεφαλαίου — μια στρατηγική, ελέγχουσα σχεδόν θέση, με τις αγορές να συζητούν ανοιχτά ενδεχόμενη περαιτέρω αύξηση συμμετοχής ή πλήρη εξαγορά.

Σημαντική παρατήρηση: το 2026 αρχίζει κύμα ξένων εξαγορών στον κλάδο. Ο ελληνικός Τύπος υποθέτει ότι η ιταλική Intesa Sanpaolo ενδέχεται να ενδιαφέρεται για εξαγορά μεριδίου στην Τράπεζα Πειραιώς, ενώ η βελγική KBC ενδέχεται να ενδιαφέρεται για την Eurobank, με τους αναλυτές να μην αποκλείουν άλλες τράπεζες της ΕΕ να ακολουθήσουν το παράδειγμα της UniCredit στην Ελλάδα. Επίσης σημειώνεται ότι κάποιοι μεγάλοι μέτοχοι, κυρίως στην Πειραιώς και την Eurobank, βρίσκονται εκεί πάνω από μια δεκαετία και ενδέχεται να αναζητήσουν έξοδο σε κάποιο σημείο — άρα η μετοχική σύνθεση είναι ρευστή και αναμένονται περαιτέρω αλλαγές.

Το υψηλό ποσοστό των κερδών που πηγαίνει στα μερίσματα σαφέστατα έχει σχέση με το καθεστώς ιδιοκτησίας – κάτοχοι μετοχικού κεφαλαίου – των ελληνικών τραπεζών. Η προσέλκυση κεφαλαίων εξασφαλίζεται με τα υψηλά κέρδη και τα υψηλά μερίσματα. Τα νεότερα στοιχεία ενισχύουν, όχι αναιρούν, αυτήν την εικόνα:

1. Τα ποσοστά διανομής ανεβαίνουν χρόνο με χρόνο (από 60,3% μέσο όρο το 2025 σε στόχους έως 85-90-100% σε επιμέρους τράπεζες για το 2026) — δηλαδή η τάση είναι ενίσχυση, όχι μετριασμός, της απόδοσης προς μέτοχο.
2. Το ξένο ενδιαφέρον δεν είναι παθητικό — η UniCredit με 32,1% στην Alpha Bank, και η πιθανότητα Intesa Sanpaolo/KBC να μπουν σε Πειραιώς/Eurobank, δείχνει ότι το επόμενο στάδιο μπορεί να είναι όχι απλά “ξένοι θεσμικοί μέτοχοι” αλλά ξένες τράπεζες με ενεργό στρατηγικό έλεγχο πάνω σε ελληνικές τράπεζες — κάτι ακόμη πιο βαθιά διαρθρωτικό από απλή χρηματιστηριακή συμμετοχή.
3. Το γεγονός ότι οι επενδυτές που μπήκαν είναι κυρίως “long only” σημαίνει ότι δεν είναι βραχυπρόθεσμα κερδοσκοπικά κεφάλαια — έχουν συμφέρον σε σταθερή, διαρκή απόδοση, πράγμα που εξηγεί την πίεση για συνεχή αύξηση των payout ratios χρόνο με χρόνο, ως μέρος μακροπρόθεσμης επενδυτικής σχέσης παρά ως εφάπαξ κερδοσκοπική κίνηση.

Η παραπάνω εικόνα του τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα, προφανώς δυσκολεύει αφάνταστα οποιαδήποτε προσπάθεια εναλλακτικής οικονομικής πολιτικής στην χώρα. Η αναγκαία στροφή προς ένα υπόδειγμα περισσότερων παραγωγικών επενδύσεων προφανώς δεν συνάδει με την σημερινή εικόνα του τραπεζικού συστήματος όπου ο κύριος στόχος είναι η υψηλή ανταμοιβή των μετόχων και των Διευθυνόντων Συμβούλων και όχι η χρηματοδότηση της ανάπτυξης μιας οικονομίας που μπορεί να αναπαράγεται με επάρκεια και σταθερότητα στο μέλλον. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι μεγάλο ποσοστό της όποιας χρηματοδότησης της οικονομίας προήλθε από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που διοχετεύτηκαν μέσα από το τραπεζικό σύστημα. Οι πόροι αυτοί εντός ολίγου τελειώνουν…

Αναφερόμενος στον πολλαπλασιασμό των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας σχολίασε ότι «η Ελλάδα έχει ανέβει κατηγορία», κάτι που χαρακτήρισε ως πολύ σημαντική εξέλιξη για την εθνική ενεργειακή πολιτική. Όπως επεσήμανε, το εξαγωγικό προφίλ της χώρας βασίζεται στην υψηλή διείσδυση ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, που σήμερα φτάνει το 55% και αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, επιτρέποντας την αξιοποίηση της περίσσειας πράσινης ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε επίσης για την αποθήκευση που αναπτύσσεται και βοηθάει στην καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας από ΑΠΕ και την περαιτέρω μείωση των τιμών το αμέσως επόμενο διάστημα. «Ήδη λειτουργούν 530 MW μονάδων αποθήκευσης και μέχρι το τέλος του χρόνου θα φτάσουμε το 1 GW». Συμπλήρωσε ότι σύντομα ο Διαχειριστής θα χορηγήσει όρους σύνδεσης για νέες μπαταρίες ισχύος περίπου 400 MW. Παράλληλα έχει ήδη εξασφαλίσει όρους σύνδεσης για αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης της τάξης του 1,6 GW.

Σχετικά με τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, ο κ. Μανουσάκης υπογράμμισε ότι «είναι προς το εθνικό συμφέρον», δεδομένου ότι η ενεργειακή μετάβαση εξελίσσεται με ταχύτητα και είναι στρατηγικής σημασίας να επιτευχθεί αυτονομία από εισαγωγές ενεργειακών πρώτων υλών. «Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, αυτή τη στιγμή ακόμη εισάγουμε περίπου το 77% των αναγκών μας σε ενέργεια συνολικά» είπε, εξηγώντας ότι λύση σε αυτό θα αποτελέσει ο εξηλεκτρισμός βασικών υποδομών και κλάδων της οικονομίας, όπως η θέρμανση και οι μεταφορές.

Ερωτηθείς για τα οφέλη των έργων του Διαχειριστή, τόνισε ότι πρόκειται για επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας για την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Οι νησιωτικές διασυνδέσεις, αν και απαιτούν σημαντικά κεφάλαια για να κατασκευαστούν, στην πραγματικότητα δημιουργούν πολλαπλάσια εξοικονόμηση αφού επιτρέπουν την απόσυρση των τοπικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά που χρησιμοποιούν ακριβά και ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα. Το πρόγραμμα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ελλάδα έχει προχωρήσει σημαντικά, καθώς η Κρήτη είναι πλέον διπλά διασυνδεμένη και η διασύνδεση του συνόλου των νησιών των Κυκλάδων έχει ολοκληρωθεί. Παράλληλα, δρομολογείται η νέα γενιά διασυνδέσεων στα Δωδεκάνησα, στο βόρειο Αιγαίο και η δεύτερη γραμμή προς την Ιταλία. «Θεωρώ ότι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις για την Ελλάδα είναι μονόδρομος και είναι πολύ σωστό ότι προχωράμε τόσο γρήγορα», σημείωσε. «Οι διασυνδέσεις είναι έργα υπέρ των καταναλωτών, υπέρ της βελτίωσης της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος αλλά και της ενεργειακής ασφάλειας στο νησιά. Χωρίς αυτές θα είχαμε μεγαλύτερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας».

Αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, την οποία χαρακτήρισε εξαιρετικά επιτυχημένη δεδομένου ότι προσέλκυσε κορυφαία επενδυτικά χαρτοφυλάκια, σχολιάζοντας ότι παράλληλα υπάρχει ισχυρό ενδιαφέρον για μεγάλα έργα διεθνών διασυνδέσεων που αναπτύσσονται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, είπε ότι η προϋπόθεση για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην ενέργεια είναι η πραγματική ενοποίηση των αγορών ώστε να υπάρχει μία ενιαία ευρωπαϊκή τιμή, κάτι για το οποίο χρειάζονται περαιτέρω διασυνδέσεις. «Αλληλεγγύη είναι η νοτιοανατολική Ευρώπη να έχει ένα πιο πυκνό δίκτυο ούτως ώστε να μην υπάρχει διαφορά τιμών με την κεντρική Ευρώπη. Αυτό θα ισχυροποιήσει την κοινή ενεργειακή αγορά και την οικονομία», κατέληξε.

Με έκταση 287.000 τ.μ., από τα οποία τα 115.000 τ.μ. είναι ανοιχτοί, πράσινοι χώροι, το Τhe Ellinikon Sports Park είναι μέρος του μεγάλου Πάρκου του Ελληνικού. Στις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις του μπορούν να αθληθούν, να προπονηθούν, να γυμναστούν, να περπατήσουν και να περάσουν τον ελεύθερο χρόνο τους, αθλητές, σύλλογοι, οικογένειες με παιδιά, άνθρωποι κάθε ηλικίας, που αγαπούν την άθληση την ευεξία και τη φύση.

Στην πρώτη φάση της λειτουργίας του, που ξεκινά στις 20 Ιουλίου 2026, το Τhe Ellinikon Sports Park θα περιλαμβάνει:

• Ανοιχτό στίβο και στίβο ρίψεων με 1.070 θέσεις θεατών
• Δύο γήπεδα ποδοσφαίρου 11 Χ 11 με τεχνητό χλοοτάπητα
• Δύο γήπεδα ποδοσφαίρου 11 Χ 11 με υβριδικό χλοοτάπητα
• 2 γήπεδα μπάσκετ
• 2 γήπεδα τένις
• Ανοιχτούς πράσινους χώρους για ελεύθερη άσκηση
• Κτίριο αθλητικών ξενώνων 124 δωματίων

Στις πολλές επιλογές που θα προσφέρονται στους επισκέπτες περιλαμβάνονται και:

• Κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου με πεζόδρομους και ποδηλατόδρομους
• 4 χώροι εστίασης
• 350 θέσεις στάθμευσης
• Χώροι αναψυχής για παιδιά
• Χώροι εκδηλώσεων
• Super app για κρατήσεις εγκαταστάσεων και parking

Πριν λίγες μέρες, στους χώρους του The Ellinikon Sports Park φιλοξενήθηκε, με μεγάλη επιτυχία, η υπερειδική διαδρομή του EKO Ράλλυ Ακρόπολις 2026, στην οποία μετείχαν 57 πληρώματα από 24 χώρες και την παρακολούθησαν περισσότεροι από 10.000 θεατές που κατέκλυσαν του χώρους του Αθλητικού Πάρκου του Ελληνικού.

Ο Οδυσσέας Αθανασίου, CEO της LAMDA Development δήλωσε: «Η παράδοση της πρώτης φάσης του Sports Park στο κοινό αποτελεί ένα σημαντικό και ιδιαίτερα συμβολικό ορόσημο για την ανάπλαση του Ελληνικού. Είναι η στιγμή που το The Ellinikon ουσιαστικά ανοίγει για τον κόσμο, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να βιώσουν από κοντά τα πρώτα απτά δείγματα της νέας εμπειρίας ζωής που διαμορφώνεται στη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση της Ευρώπης. Για όλους εμάς, αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα σε ένα ταξίδι που ξεκίνησε πριν από χρόνια, με όραμα, επιμονή και βαθιά πίστη στο στόχο».

Το Τhe Ellinikon Sports Park θα λειτουργεί από τις 20 Ιουλίου, έως τον Σεπτέμβριο καθημερινά 18:00-23:00. Από τον Σεπτέμβριο το ωράριο του πάρκου θα είναι 08.00 – 24.00, 362 ημέρες τον χρόνο.

Είσοδος ελεύθερη από τoν Άλιμο (οδός Αεροπορίας).

Sports Park Press Memo

^{Σχετικά με τη LAMDA Development   
Η LAMDA Development S.A., η οποία ιδρύθηκε από την οικογένεια Σπύρου Λάτση, είναι εισηγμένη στην Κύρια Αγορά του Euronext. Η κορυφαία αυτή εταιρεία συμμετοχών, στην οποία τα συμφέροντα της οικογένειας Σπύρου Λάτση εξακολουθούν να διατηρούν τον πλειοψηφικό έλεγχο, δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη, επένδυση και διαχείριση ακινήτων. Ο Όμιλος κατέχει ηγετική θέση στην Ελληνική αγορά μεγάλων εμπορικών και ψυχαγωγικών κέντρων, ενώ διατηρεί ισχυρή παρουσία και στον τομέα των οικιστικών και επαγγελματικών αναπτύξεων κυρίως στην Ελλάδα και τη Ν.Α. Ευρώπη. Το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο του Ομίλου περιλαμβάνει τέσσερα  μεγάλα εμπορικά και ψυχαγωγικά κέντρα – The Mall Athens, Golden Hall και Designer Outlet Athens στην Αθήνα, Mediterranean Cosmos στη Θεσσαλονίκη – καθώς και στρατηγικής σημασίας εκτάσεις γης και εμβληματικά περιουσιακά στοιχεία στον τομέα των Μαρινών, όπως η Μαρίνα Φλοίσβου, η Μαρίνα Αγίου Κοσμά και η Μαρίνα mega-yacht στην Κέρκυρα. Η LAMDA Development υλοποιεί το εμβληματικό έργο του Ελληνικού, τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στην Ευρώπη. Το έργο αναπτύσσεται στον χώρο του πρώην Διεθνούς Αεροδρομίου Αθηνών και θα αποτελέσει μια σύγχρονη, «έξυπνη» πόλη με επίκεντρο το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο της Ευρώπης. Η ανάπτυξη, που έχει σχεδιαστεί και υλοποιείται με βάση τις αρχές βιωσιμότητας και καινοτομίας, περιλαμβάνει σύγχρονες κατοικίες, εμπορικό κέντρο, πολυτελή ξενοδοχεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα, αθλητικές εγκαταστάσεις, εμπορικούς προορισμούς, χώρους πολιτισμού, αναψυχής, γραφείων και υπηρεσιών υγείας.} 

Ως ενεργό και υπεύθυνο μέλος της κοινωνίας, η HELLENiQ ENERGY υλοποιεί διαχρονικά προγράμματα περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης με επίκεντρο τη νέα γενιά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους Δήμους της Δυτικής Αττικής και της Δυτικής Θεσσαλονίκης, όπου δραστηριοποιείται, ενισχύοντας περαιτέρω τους σταθερούς και διαχρονικούς δεσμούς με τις τοπικές κοινωνίες. Μέσα από στρατηγικές συνεργασίες με περιβαλλοντικούς οργανισμούς, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, η HELLENiQ ENERGY αναπτύσσει πρωτοβουλίες που προάγουν την περιβαλλοντική συνείδηση των παιδιών και συμβάλλουν στη δημιουργία πιο ανθεκτικών και βιώσιμων πόλεων.

Οι φετινές δράσεις υλοποιήθηκαν κατά το δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου σε συνολικά έξι Δήμους, περιλαμβάνοντας εκπαιδευτικά εργαστήρια με θεματικές γύρω από τη βιοποικιλότητα, τον κύκλο του νερού και την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Με βιωματικό και συμμετοχικό χαρακτήρα, τα προγράμματα πρόσφεραν στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν και να κατανοήσουν βασικές έννοιες της περιβαλλοντικής προστασίας μέσα από δραστηριότητες στη φύση, διαδραστικά εργαστήρια και δημιουργικές εκπαιδευτικές δράσης. Με αυτόν τον τρόπο, ενίσχυσαν την περιβαλλοντική τους συνείδηση και καλλιέργησαν μια πιο ουσιαστική σχέση με το φυσικό περιβάλλον, μέσα από τη μάθηση και την προσωπική εμπειρία.

Τρεις θεματικές για τη φύση, το νερό και τη θαλάσσια ζωή

Οι εκπαιδευτικές δράσεις αναπτύχθηκαν γύρω από τρεις βασικές θεματικές ενότητες, με τη συμβολή εξειδικευμένων περιβαλλοντικών οργανισμών.

– Η The Bee Camp ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των μελισσών και άλλων επικονιαστών στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και τη συμβολή τους στην ισορροπία και τη λειτουργία των οικοσυστημάτων.

– Η MIO-ECSDE επικεντρώθηκε στην αξία των υδάτινων πόρων, αναδεικνύοντας τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης και προστασίας τους.

– Παράλληλα, η Greek Eco Project έφερε τα παιδιά σε επαφή με τον πλούτο της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας και διατήρησης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η Διευθύντρια Εταιρικής Ευθύνης της HELLENiQ ENERGY, κ. Γεωργία Λασανιάνου, δήλωσε: «Η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης όλων των πολιτών και ιδιαίτερα της νέας γενιάς,  αποτελεί βασική προτεραιότητα της στρατηγικής μας για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτό, επενδύουμε σε συνεργασίες με φορείς που διαθέτουν αποδεδειγμένη εξειδίκευση και εμπείρια, ώστε οι πρωτοβουλίες μας να προσφέρουν ουσιαστική εκπαιδευτική αξία και να δημιουργούν ένα μακροπρόθεσμο θετικό αποτύπωμα. Χαιρόμαστε για την ευρεία συμμετοχή και τη θερμή ανταπόκριση των παιδιών στα προγράμματα που υλοποιούμε. Μέσα από τη βιωματική μάθηση τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν υπεύθυνες στάσεις και συμπεριφορές απέναντι στο περιβάλλον, να ενισχύσουν την οικολογική τους συνείδηση και να εξελιχθούν στους αυριανούς ενεργούς πολίτες».

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY}

^{Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.}

^{Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.}

^{Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.}

^{Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.}

^{Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs).}

^{www.helleniqenergy.com}

• Διαχωρίζει τις ασφαλίσεις Ζωής σε ατομικές και ομαδικές
• Εξετάζει τις ασφαλιστικές εργασίες με βάση τον κλάδο ασφάλισης (ασφάλιση Ζωής, ασφάλιση υγείας – ατυχημάτων – ασθενειών, ασφάλιση Ζωής συνδεδεμένη με επενδύσεις), για τις ατομικές ασφαλίσεις
• Αντιστοίχως διαχωρίζει τις ασφαλιστικές εργασίες των ομαδικών ασφαλίσεων σε: ασφαλίσεις δανειοληπτών – ασφαλίσεις εργαζομένων – ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα
• Αναλύει την παραγωγή ασφαλίστρων ανά κανάλι διανομής

Στην έρευνα του πρώτου τριμήνου του 2026 περιλαμβάνονται τα στοιχεία 20 ασφαλιστικών επιχειρήσεων με καθεστώς εγκατάστασης, οι οποίες συγκέντρωσαν το 99,5% της παραγωγής ασφαλίστρων (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων συμβολαίων) στις ασφαλίσεις Ζωής και Υγείας , σύμφωνα με τα πλήρη στοιχεία της ασφαλιστικής αγοράς που αφορούσαν το 2025. Από τις ανωτέρω επιχειρήσεις, οι 4 δραστηριοποιούνται μόνο στις ασφαλίσεις Ζωής ενώ 16 δραστηριοποιούνται σε ασφαλίσεις Ζωής, Ατυχημάτων, Ασθενειών και άλλων ασφαλίσεων.

Τα δεδομένα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν προήλθαν από το εξειδικευμένο ερωτηματολόγιο στο οποίο κλήθηκαν να απαντήσουν οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η παρούσα αναφορά καταγράφει αθροιστικά τις απαντήσεις τους για το πρώτο τρίμηνο του 2026 και συγκρίνονται με τις αντίστοιχες απαντήσεις για το πρώτο τρίμηνο του 2025.

infographic_life_q1_2026_gr

review_life_total_q1_2026_gr

Το Newra δημιουργείται ως ένας μόνιμος μηχανισμός καινοτομίας και υλοποίησης λύσεων, αξιοποιώντας τις δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic και συνδυάζοντάς τες με το στρατηγικό όραμα της Πειραιώς και τη διεθνή τεχνογνωσία της Accenture.

Η ονομασία Newra, που προέρχεται από τις λέξεις New Era («Νέα Εποχή»), εκφράζει τη κοινή φιλοδοξία των δύο οργανισμών να διαμορφώσουν μια νέα εποχή για τον τραπεζικό κλάδο, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως καταλύτης δημιουργίας αξίας. Αντικατοπτρίζει την πεποίθηση ότι οι πραγματικές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως μόνο όταν συνδυάζονται με την ανθρώπινη ευρηματικότητα, κρίση και εμπειρία.

Στον πυρήνα της ταυτότητας του Newra βρίσκεται η δέσμευση για υπεύθυνη καινοτομία, τεχνολογική αριστεία και ισχυρή διακυβέρνηση, με έμφαση στην ανάπτυξη λύσεων που εξισορροπούν την τεχνολογική πρόοδο με την εμπιστοσύνη. Στόχος του είναι η αναβάθμιση της εμπειρίας των πελατών, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και η δημιουργία μετρήσιμης και διατηρήσιμης αξίας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Ξεκινώντας με μια αρχική ομάδα εξειδικευμένων στελεχών, το Newra AI Hub θα προχωρήσει άμεσα σε στοχευμένες προσλήψεις εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος ταλέντου τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα.

Ο Χρήστος Μεγάλου, Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς, δήλωσε: «Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες δημιουργούν αξία. Στην Πειραιώς επενδύουμε διαρκώς σε δυνατότητες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, επιταχύνουν τον μετασχηματισμό και προσφέρουν καλύτερες εμπειρίες στους πελάτες μας. Μέσα από το Newra, σε συνεργασία με την Accenture και αξιοποιώντας τις προηγμένες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε η καινοτομία να αποκτήσει κλίμακα, συνέχεια και ουσιαστικό αντίκτυπο στο μέλλον της τραπεζικής στην Ελλάδα».

Ο Κυριάκος Σαμπατακάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Accenture στην Ελλάδα, σημείωσε: «Το Newra αποδεικνύει στην πράξη ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς μια νέα τεχνολογία, αλλά μια δύναμη οργανωσιακής επανεφεύρεσης. Σε συνεργασία με την Πειραιώς, δημιουργούμε ένα πρότυπο για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενσωματωθεί στον πυρήνα ενός οργανισμού, ενισχύοντας τις ανθρώπινες δυνατότητες και δημιουργώντας νέες πηγές αξίας και ανάπτυξης για το μέλλον».

Πρόκειται για μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα μέγιστης ισχύος έως 800 Watt μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, για την κάλυψη ιδίων αναγκών, χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο και με σαφείς δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του δικτύου και των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.

Τα μικρά φωτοβολταϊκά των 800 Watt μπορούν να καλύψουν πολλέ βασικές συσκευές ενός σπιτιού κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά δεν επαρκούν για ενεργοβόρες συσκευές με αντιστάσεις. Όταν ο ήλιος αποδίδει στο μέγιστο, το σύστημα καλύπτει άνετα το λεγόμενο «φορτίο βάσης» του σπιτιού:

• Ψυγείο (περίπου 150W)
• Τηλεόραση (περίπου 100W)
• Laptop και Router (περίπου 70W)
• 5-6 λάμπες LED (περίπου 30W)
• Ανεμιστήρας (περίπου 50W)

Επίσης μπορεί να καλύψει (αν λειτουργεί μόνο του) ένα μικρό κλίματιστικό inverter (9.000 BTU) στην Eco λειτουργία (καταναλώνει 400W–600W αφού πιάσει θερμοκρασία). Επίσης καλύπτει έναν καταψύκτη μαζί με ψυγείο.

Συσκευές που ξεπερνούν κατά πολύ τα 800W, θα τραβήξουν το υπόλοιπο ρεύμα από το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Για παράδειγμα από το ΔΕΔΔΗΕ θα αντλήσει ο ηλεκτρικός φούρνος / Κουζίνα (2.000W – 3.000W),το πλυντήριο ρούχων (κατά τη θέρμανση του νερού: 2.000W) ή ο βραστήρας, η τοστιέρα και το πιστολάκι (1.500W – 2.200W)

Το κόστος αγοράς για ένα πλήρες σύστημα φωτοβολταϊκού μπαλκονιού με δύο πάνελ με κιτ πρίζας  (800W) κυμαίνεται από 800€ έως 1.200€, ανάλογα με την ποιότητα των πάνελ, τον μικρο-αντιστροφέα (microinverter) και τις βάσεις στήριξης. Μικρότερα συστήματα (π.χ. 350W–400W) ξεκινούν από περίπου 550€. Ο τεχνικός μπορεί να σας στοιχίσει από 100€ έως 200€. Η οικονομία που θα κάνει ένα μικρό νοικοκυριό υπολογίζεται χονδρικά στα 250 ευρώ το χρόνο. Η απόδοση εξαρτάται και από τον προσανατολισμό του μπαλκονιού.

Η νέα υπουργική απόφαση αναφέρεται και σε πολλές διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης, ενώ διευκολύνεται και η ανάπτυξη συλλογικής αυτοκατανάλωσης, όπως σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, καθώς και η ανάπτυξη σταθμών από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή. Επίσης επιταχύνεται η εγκατάσταση “έξυπνων” μετρητών για όλους όσοι επιλέγουν να ενταχθούν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης και υλοποιείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τα σχόλιά τους έως και τη Δευτέρα 20/7/2026 στην ηλεκτρονική διεύθυνση aftokatanalosi@prv.ypeka.gr, με σκοπό αυτά να ληφθούν υπόψη κατά τη διαμόρφωση του τελικού κει

Εκπροσωπώντας τον Όμιλο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, ο Σπύρος Κίντζιος, Corporate Development and Strategy Director, συμμετείχε στη διαδραστική συζήτηση “From Pipelines to Platforms: Pharma Innovation”, όπου αναλύθηκε ο τρόπος με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει τη φαρμακευτική καινοτομία, δημιουργεί νέα μοντέλα συνεργασίας και επαναπροσδιορίζει το ρόλο της φαρμακοβιομηχανίας στην εποχή των αλγορίθμων.

Το Forum, που διοργανώθηκε από το Nanopoulos Foundation και το Digital Health Literacy & Policy Hub, με ιδρυτές τον Καθηγητή Δημήτρη Β. Νανόπουλο και τη Dr. Όλγα Τζωρτζάτου Νανοπούλου, συγκέντρωσε κορυφαίους εκπροσώπους της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, φορέων χάραξης πολιτικής, πολυμερών οργανισμών και του οικοσυστήματος καινοτομίας, με στόχο τη διαμόρφωση του μέλλοντος της υπεύθυνης αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της υγείας.

Κατά τη διάρκεια του forum αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα επίκαιρες θεματικές γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας, τον ψηφιακό και AI εγγραμματισμό (AI Literacy), τη διακυβέρνηση και το κανονιστικό πλαίσιο της Τεχνητής Νοημοσύνης, τις νέες βιοϊατρικές εφαρμογές της AI και τις προϋποθέσεις για μια υπεύθυνη, τεκμηριωμένη και ανθρωποκεντρική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Το Nanopoulos Foundation – μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα τη Νέα Υόρκη- προάγει την επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνική ευημερία μέσα από διεθνείς πρωτοβουλίες όπως το Digital Health Literacy & Policy Hub, το οποίο προωθεί την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία. Τον Μάιο του 2025 είχε διοργανώσει για 3^η φορά το Biomed-AI Summer School έχοντας ανάμεσα στους προσκεκλημένους ομιλητές την Πρόεδρο του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, η οποία ήταν η πρώτη εκπρόσωπος του επιχειρείν από τον ιδιωτικό τομέα που συμμετείχε στο συγκεκριμένο θεσμό.

Ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη συγκαταλέγεται στους early adopters της AI στο βιομηχανικό οικοσύστημα της Ελλάδας. Διαχρονικά χρηματοδοτεί ερευνητικά έργα σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, ενώ τα τελευταία χρόνια ενισχύει νεοφυείς επιχειρήσεις (start-ups) που εξειδικεύονται σε εφαρμογές AI, μετασχηματίζοντας τις διαδικασίες έρευνας και ανάπτυξης. Παράλληλα μέσω του Ιδρύματος Κλέων Τσέτης, μία Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία που μεταξύ άλλων στηρίζει φοιτητές των επιστημών υγείας στο ερευνητικό τους έργο, έχει απονείμει περισσότερες από 50 υποτροφίες από το 2018.-

Πρόκειται για το φαινόμενο που η διεθνής βιβλιογραφία ονομάζει “υδρο-ηγεμονία”: τη μετατροπή της γεωγραφικής θέσης σε δομική ισχύ. Είναι, στην ουσία, η εργαλειοποίηση της ίδιας της αλληλεξάρτησης — εκείνο που υποτίθεται ότι θα έδενε τα κράτη σε ένα κοινό συμφέρον ειρήνης, το μοιρασμένο ποτάμι, αντιστρέφεται σε μοχλό εξαναγκασμού. Και, όπως θα φανεί, το διεθνές δίκαιο που υποτίθεται ότι θα απέτρεπε αυτή την εργαλειοποίηση το έχουν απορρίψει ακριβώς όσοι έχουν τη δύναμη να την ασκήσουν.

Ο Ινδός: το νερό ως casus belli

Το πιο επικίνδυνο μέτωπο βρίσκεται στη Νότια Ασία. Τον Απρίλιο του 2025, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο Παχαλγκάμ, η Ινδία ανέστειλε τη Συνθήκη των Υδάτων του Ινδού (Indus Waters Treaty) του 1960 — μια συμφωνία που, με μεσολάβηση της Παγκόσμιας Τράπεζας, μοίραζε επί περισσότερες από έξι δεκαετίες τα νερά της λεκάνης (περίπου 80% στο Πακιστάν, 20% στην Ινδία) και θεωρούνταν από τις πιο επιτυχημένες στον κόσμο. Πρόκειται για μια λεκάνη που αποτελεί ζωτικό χώρο για πάνω από 300 εκατομμύρια ανθρώπους εκατέρωθεν των συνόρων.

Η συνθήκη παραμένει σε αναστολή· τον Ιούνιο του 2026 το Νέο Δελχί ξεκαθάρισε ότι θα μείνει “παγωμένη” μέχρι το Πακιστάν να σταματήσει πλήρως τη διασυνοριακή τρομοκρατία, ενώ ο υπουργός Υδάτινων Πόρων δήλωσε ότι εργάζονται ώστε «ούτε σταγόνα» να μη φτάνει στο Πακιστάν. Το διακύβευμα είναι τεράστιο: εννέα στους δέκα Πακιστανούς ζουν εντός της λεκάνης του Ινδού, τα ποτάμια της αρδεύουν πάνω από το 90% των καλλιεργειών και τροφοδοτούν σχεδόν το σύνολο της υδροηλεκτρικής παραγωγής.

Η απειλή δεν είναι ρητορική. Η Ινδία δεν χρειάζεται καν να διακόψει εντελώς τη ροή· αρκεί να χειριστεί τον χρονισμό των εκροών από φράγματα όπως το Μπαγκλιχάρ —πλημμυρίζοντας τα χωράφια στη σπορά ή στερεύοντάς τα στις κρίσιμες αρδευτικές περιόδους— για να γονατίσει μια ήδη εύθραυστη οικονομία. Τον Μάιο του 2026, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο εξέδωσε απόφαση που επιβεβαίωνε τη θέση του Πακιστάν, θέτοντας “ουσιαστικά όρια” στην ικανότητα της Ινδίας να ελέγχει το νερό· το Νέο Δελχί την απέρριψε ως προερχόμενη από “παρανόμως συγκροτημένο” δικαστήριο. Η ίδια η ινδική κυβέρνηση συνόψισε το δόγμα της με τη φράση ότι «το αίμα και το νερό δεν μπορούν να ρέουν μαζί». Ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις, το νερό μετατράπηκε σε ανοιχτό casus belli — και το Ισλαμαμπάντ μετέφερε το ζήτημα ακόμη και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ο Νείλος: Η υπαρξιακή απειλή και το νερό 

Στην Αφρική, η ισορροπία ανατράπηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, όταν η Αιθιοπία εγκαινίασε το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης (GERD) στον Γαλάζιο Νείλο — το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο της Αφρικής, αξίας 5 δισ. δολαρίων, ισχύος 5.150 μεγαβάτ, με ταμιευτήρα 74 δισ. κυβικών μέτρων. Για την Αίγυπτο, που εξαρτάται από τον Νείλο για πάνω από το 90% των αναγκών της σε γλυκό νερό —και της οποίας ο Γαλάζιος Νείλος αντλεί περίπου το 85% της ροής του από το αιθιοπικό υψίπεδο— ένα φράγμα που λειτουργεί κατά την κρίση της Αντίς Αμπέμπα συνιστά υπαρξιακή απειλή.

Το Κάιρο απουσίασε από τα εγκαίνια και απηύθυνε επιστολή στο Συμβούλιο Ασφαλείας, δηλώνοντας ότι «δεν θα επιτρέψει στην Αιθιοπία να επιβάλει μονομερή έλεγχο σε κοινούς υδάτινους πόρους». Η κρισιμότητα του ζητήματος αποτυπώθηκε και στην προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου, τον Ιανουάριο του 2026, να αναλάβει εκ νέου μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Καΐρου και Αντίς Αμπέμπα — χωρίς, μέχρι στιγμής, απτό αποτέλεσμα.

Το κρίσιμο είναι ότι, μετά από πάνω από μια δεκαετία διαπραγματεύσεων, δεν υπάρχει καμία δεσμευτική συμφωνία για το πώς θα λειτουργεί το φράγμα σε περιόδους ξηρασίας ή πλημμύρας· η Διακήρυξη Αρχών του 2015 ουδέποτε προσδιόρισε τέτοιους κανόνες. Οι συνέπειες φάνηκαν αμέσως: μέσα σε εβδομάδες από τα εγκαίνια, ασυντόνιστες εκροές προκάλεσαν πλημμύρες που εκτόπισαν πάνω από 1.200 οικογένειες στο Σουδάν και κατέκλυσαν το Δέλτα του Νείλου, με το Κάιρο να καταγγέλλει “χαοτική και απερίσκεπτη” διαχείριση.

Η Αιθιοπία, εξάλλου, ανακοινώνει ήδη την κατασκευή τριών ακόμη φραγμάτων στον Γαλάζιο Νείλο, ωθώντας την Αίγυπτο σε διπλή αντίδραση: αφενός στρατιωτικοποιεί τη διαμάχη, συνάπτοντας αμυντικά σύμφωνα στο Κέρας της Αφρικής σε μια προσπάθεια στρατηγικής “περικύκλωσης” της Αιθιοπίας· αφετέρου επενδύει εσπευσμένα σε αφαλάτωση και επεξεργασία λυμάτων. Αξιοσημείωτη, τέλος, είναι η σιωπή της Κίνας, που χρηματοδότησε υποδομές συνδεδεμένες με το GERD και τηρεί προσεκτικά ίσες αποστάσεις.

Ο Βραχμαπούτρας: Το φράγμα στη στέγη του κόσμου

Το τρίτο και πιο φιλόδοξο μέτωπο βρίσκεται στο Θιβέτ. Στις 19 Ιουλίου 2025 η Κίνα ξεκίνησε επίσημα την κατασκευή ενός συμπλέγματος υδροηλεκτρικών φραγμάτων στον ποταμό Γιαρλούνγκ Τσανγκπό  —που γίνεται Βραχμαπούτρας στην Ινδία και Τζαμούνα στο Μπανγκλαντές— σε μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη. Με ισχύ περίπου 60 γιγαβάτ —τριπλάσια εκείνης του φράγματος των Τριών Φαραγγιών— και κόστος περίπου 1,2 τρισ. γουάν (πάνω από 160 δισ. δολάρια), προορίζεται να γίνει το μεγαλύτερο και ακριβότερο ενεργειακό έργο στην ιστορία.

Χαμηλότερα στη ροή, ο Βραχμαπούτρας τροφοδοτεί περίπου 130 εκατομμύρια ανθρώπους και έξι εκατομμύρια εκτάρια γης στην Ινδία, και πάνω από 160 εκατομμύρια στο Μπανγκλαντές, καλύπτοντας το 55% των αρδευτικών του αναγκών. Δεν υπάρχει καμία συνθήκη κατανομής υδάτων μεταξύ Κίνας, Ινδίας και Μπανγκλαντές. Το οροπέδιο του Θιβέτ, γνωστό ως ο «τρίτος πόλος» για τα τεράστια αποθέματα πάγου του, τροφοδοτεί ποτάμια από τα οποία εξαρτώνται πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, από το Πακιστάν έως το Βιετνάμ· κάθε παρέμβαση στην κορυφή του συστήματος έχει αλυσιδωτές συνέπειες.

Ο φόβος είναι διπλός: ότι η Κίνα θα μπορεί να ρυθμίζει τον χρονισμό των εκροών —στέρηση το καλοκαίρι, αιφνίδια απελευθέρωση στους μουσώνες— και ότι το φράγμα θα παγιδεύει τα ιζήματα που γονιμοποιούν τις κατώτερες πεδιάδες και θρέφουν το δέλτα, με ευθεία απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια μιας από τις πυκνοκατοικημένες περιοχές του κόσμου — και, για το Μπανγκλαντές, μια χώρα-δέλτα που βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, ζήτημα όχι ανάπτυξης αλλά επιβίωσης. Δικαιοσύνης χάριν, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι οι επιπτώσεις υπερεκτιμώνται, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των υδάτων του Βραχμαπούτρα προέρχεται από τους μουσώνες νοτίως των Ιμαλαΐων και το έργο περιγράφεται ως “ροής ποταμού”.

Όμως η Ινδία δεν περιμένει να το διαπιστώσει: σχεδιάζει δικό της φράγμα ισχύος άνω των 11 γιγαβάτ στον ποταμό Σιανγκ, ως αντίβαρο και ως μοχλό διαπραγμάτευσης απέναντι στο Πεκίνο.

Το νομικό κενό

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το μοτίβο επαναλαμβάνεται: όποιος κρατά τις πηγές ελέγχει τη βρύση, και όποιος βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή πληρώνει το τίμημα. Υπάρχει, θεωρητικά, διεθνές δίκαιο για ακριβώς αυτό. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τις μη ναυσιπλοϊκές χρήσεις των διεθνών υδατορευμάτων, που υιοθετήθηκε στις 21 Μαΐου 1997 και τέθηκε σε ισχύ το 2014, καθιερώνει δύο θεμελιώδεις αρχές: τη “δίκαιη και εύλογη χρήση” και την υποχρέωση “μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης” στα κράτη που βρίσκονται χαμηλότερα στη ροή.

Το πρόβλημα; Η Σύμβαση υιοθετήθηκε με 103 ψήφους υπέρ και μόλις τρεις κατά — και αυτές οι τρεις ήταν η Κίνα, η Τουρκία και το Μπουρούντι. Η Ινδία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία απείχαν*. Με άλλα λόγια, ακριβώς τα κράτη που σήμερα εργαλειοποιούν το νερό αρνήθηκαν να δεσμευτούν από τους κανόνες που θα το απέτρεπαν. Η Κίνα μάλιστα δήλωσε ανοιχτά ότι η αρχή της “μη πρόκλησης βλάβης” επιβαρύνει δυσανάλογα τα κράτη που ελέγχουν τις πηγές και ότι η υποχρέωση διαβούλευσης για σχεδιαζόμενα έργα θίγει την κυριαρχία της.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συντριπτική πλειονότητα των κρατών που τελικά επικύρωσαν τη Σύμβαση είναι χώρες των κάτω ρου ή κράτη χωρίς διεθνή υδατορεύματα· οι ηγεμόνες των πηγών απουσιάζουν, και χωρίς αυτούς δεν υπάρχει αρχή ικανή να επιβάλει κανόνα. Όπως και στη θάλασσα, έτσι και στα ποτάμια: η ισχύς γεμίζει το κενό που αφήνει το δίκαιο όταν οι ισχυροί αρνούνται να το επικυρώσουν.

Και η Ελλάδα;

Όλα αυτά μοιάζουν μακρινά — δεν είναι. Η Ελλάδα είναι, υδρολογικά, μια χώρα που βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή. Τα περισσότερα μεγάλα ποτάμια της Βόρειας Ελλάδας πηγάζουν σε γειτονικά κράτη: ο Αξιός στη Βόρεια Μακεδονία, ο Στρυμόνας, ο Νέστος και ο Έβρος στη Βουλγαρία (και ο Έβρος επίσης στην Τουρκία). Έτσι, ένα σημαντικό μέρος των υδάτινων πόρων της χώρας στην ουσία “εισάγεται”. Τα μεγέθη είναι αποκαλυπτικά: περίπου το 50% έως 75% των υδάτων του Στρυμόνα και του Νέστου, και έως και το 70% περίπου του Έβρου, προέρχονται από τα ανώτερα ρου.

Η εικόνα δεν είναι απολύτως μονόπλευρη —στον Αώο, λόγου χάρη, η Ελλάδα βρίσκεται ψηλότερα στη ροή έναντι της Αλβανίας— όμως στο κρίσιμο βορειοανατολικό τόξο, από τον Αξιό ως τον Έβρο, η θέση της είναι σαφώς μειονεκτική. Το πιο εύγλωττο παράδειγμα είναι ο Έβρος. Το ίδιο ποτάμι που αποτελεί το σύνορο και το προγεφύρωμα των μεταναστευτικών πιέσεων είναι και ένα κοινό υδάτινο σύστημα όπου η Ελλάδα κατέχει μόλις το 6% της λεκάνης, έναντι 66% της Βουλγαρίας και 28% της Τουρκίας.

Και δεν είναι τυχαίο ότι η Τουρκία —που έχει μετατρέψει τον έλεγχο των πηγών του Τίγρη και του Ευφράτη, μέσω του προγράμματος GAP, σε εργαλείο πίεσης απέναντι σε Συρία και Ιράκ — ήταν, μαζί με την Κίνα, ένα από τα ελάχιστα κράτη που καταψήφισαν τη Σύμβαση του 1997. Η διαχείριση των υδάτων από το κράτος των πηγών, όπως έχει επισημανθεί, μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομία, το περιβάλλον και την ίδια την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας ως κράτους που βρίσκεται χαμηλότερα στη ροή.

Εδώ αναδεικνύεται και μια κρίσιμη ασυμμετρία στη θέση της Ελλάδας. Με τη Βουλγαρία μοιράζεται όχι μόνο ποτάμια αλλά και ένα κοινό θεσμικό πλαίσιο: ως κράτη-μέλη της ΕΕ, δεσμεύονται και οι δύο από την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα, η οποία επιβάλλει συντονισμένη διαχείριση των διασυνοριακών λεκανών και προσφέρει στην Αθήνα θεσμικούς μοχλούς συνεργασίας και πίεσης. Με την Τουρκία, αντιθέτως, δεν υφίσταται κανένα αντίστοιχο δεσμευτικό πλαίσιο· η Άγκυρα όχι μόνο δεν δεσμεύεται από ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά συγκαταλέγεται και στα ελάχιστα κράτη που καταψήφισαν τη Σύμβαση του 1997. Έτσι, ο Έβρος δεν είναι απλώς το πιο εκτεθειμένο ελληνικό ποτάμι· είναι το σημείο όπου η υδρική ευαλωτότητα της χώρας συναντά την παντελή απουσία κανόνα.

Η ελληνική απάντηση μέχρι σήμερα κινείται στο πεδίο της υδατο-διπλωματίας: τον Μάιο του 2025 Ελλάδα και Βουλγαρία υπέγραψαν πενταετή συμφωνία για τα ύδατα του Άρδα, με τη Βουλγαρία να εξασφαλίζει παροχή και την Ελλάδα να δεσμεύεται να εκσυγχρονίσει τα φράγματά της.

Είναι ένα θετικό βήμα — αλλά εύθραυστο, προσωρινό και μερικό, σε μια εποχή που η κλιματική κρίση εντείνει τη λειψυδρία σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και που η ίδια η Τουρκία ζητά πλέον περισσότερο νερό από βουλγαρικά φράγματα λόγω ξηρασίας. Το νερό, για την Ελλάδα, είναι μια σιωπηλή αλλά υπαρκτή διάσταση της εθνικής ασφάλειας.

Συμπέρασμα

Ο 20ός αιώνας έδωσε πολέμους για το πετρέλαιο· ο 21ος απειλεί να δώσει πολέμους για το νερό. Με μία κρίσιμη διαφορά: το νερό δεν υποκαθίσταται. Δεν υπάρχει “εναλλακτική πηγή” για ένα ποτάμι που στερεύει ή για μια πεδιάδα που πλημμυρίζει κατ’ εντολήν. Για την Ελλάδα, το μάθημα από τον Ινδό, τον Νείλο και τον Βραχμαπούτρα είναι διπλό.

Πρώτον, ότι η υδρική ασφάλεια είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και οφείλει να αντιμετωπιστεί ως τέτοιο — με συστηματική παρακολούθηση των διασυνοριακών ροών, με επιδίωξη δεσμευτικών συμφωνιών και με ενεργό υδατο-διπλωματία εντός της ΕΕ — του ισχυρότερου διαθέσιμου εργαλείου της Αθήνας, καθώς μόνο μέσα σε ένα δεσμευτικό, πολυμερές πλαίσιο μπορεί ένα κράτος χαμηλότερα στη ροή να εξισορροπήσει το διαρθρωτικό πλεονέκτημα εκείνου που κρατά τις πηγές. Δεύτερον, ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου των υδάτων δεν είναι αφηρημένη αρχή, αλλά συγκεκριμένο εθνικό συμφέρον μιας χώρας που πίνει από ποτάμια τα οποία δεν ελέγχει.

Γιατί στο τέλος, η γεωπολιτική του νερού δεν αφορά μόνο τη Νότια Ασία ή την κοιλάδα του Νείλου. Αφορά κάθε κράτος που εξαρτάται από ένα ποτάμι το οποίο γεννιέται αλλού. Και σε αυτόν τον αργό, αθόρυβο πόλεμο της δίψας, η μεγαλύτερη ήττα είναι να τον αντιληφθείς όταν η βρύση βρίσκεται ήδη στο χέρι κάποιου άλλου.

*103 υπέρ, 3 κατά – Κίνα-Τουρκία-Μπουρούντι – 27 αποχές, μεταξύ των οποίων Ινδία-Πακιστάν-Αίγυπτος-Αιθιοπία-Βουλγαρία.

Ο δρ Γεώργιος Νιβέρογλου είναι Ταξίαρχος ε.α

Η χρεοκοπία, τα μνημόνια και η μεταφορά κρίσιμων οικονομικών αποφάσεων εκτός του εθνικού κέντρου λήψεως αποφάσεων δημιούργησαν ένα καθεστώς εξάρτησης το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ενεργό. Όσο αυτό δεν αλλάζει, οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά η ουσία παραμένει ίδια. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επανέρχεται συνεχώς το όνομα του Αντώνη Σαμαρά. Και όχι άδικα. Ο Σαμαράς έχει αποδείξει πολλές φορές στην πολιτική του διαδρομή ότι μπορεί να συγκρουστεί με πανίσχυρους αντιπάλους.

Το 2009 κατόρθωσε να κερδίσει την αρχηγία της ΝΔ απέναντι στην Ντόρα Μπακογιάννη, ενώ εκείνη θεωρείτο το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Η νίκη εκείνη δεν ήταν μόνο προσωπική. Ήταν και μια πολιτική δήλωση. Έδειξε ότι η βάση της ΝΔ παρέμενε τότε βαθιά πατριωτική, λαϊκή και δεξιά, πολύ διαφορετική από την εικόνα που προέβαλαν τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Ο Σαμαράς είχε ήδη συγκρουστεί με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη τη δεκαετία του 1990. Αργότερα νίκησε πολιτικά την Ντόρα Μπακογιάννη. Και σήμερα αποτελεί τον σημαντικότερο εσωτερικό επικριτή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ελάχιστοι πολιτικοί μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν βρεθεί απέναντι στην ίδια πολιτική οικογένεια επί τρεις διαφορετικές δεκαετίες.

Χαμένη ευκαιρία & πολιτική ειρωνεία

Το άλλο είναι πολύ πιο δύσκολο. Διότι άλλο πράγμα είναι η σύγκρουση με την οικογένεια Μητσοτάκη και άλλο η σύγκρουση με το σύστημα εξάρτησης που διαμορφώθηκε μετά τη χρεοκοπία. Εκεί κρίνεται η ιστορική βαρύτητα ενός πολιτικού ηγέτη. Ο Αντώνης Σαμαράς έλαβε τη μεγάλη ευκαιρία της πολιτικής του ζωής το 2012. Ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας σε μια από τις δυσκολότερες στιγμές της μεταπολίτευσης. Εκεί βρέθηκε αντιμέτωπος με το πραγματικό κέντρο βάρους της κρίσης∙ τους δανειστές, τους πιστωτές και το πλαίσιο των μνημονίων.

Τελικά επέλεξε τον συμβιβασμό. Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Οι επικριτές του απαντούν ότι εκεί ακριβώς χάθηκε η ιστορική ευκαιρία για μια διαφορετική πορεία. Όποια ερμηνεία κι αν υιοθετήσει κανείς, το γεγονός παραμένει ότι η Ελλάδα δεν ανέκτησε τότε την κυριαρχία της και η βασική αρχιτεκτονική της εξάρτησης παρέμεινε ανέπαφη. Από αυτή την αδυναμία γεννήθηκαν οι επόμενες εξελίξεις.

Η απογοήτευση μεγάλου μέρους της κοινωνίας έφερε τον Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία. Και όταν η δική του διακυβέρνηση κατέληξε σε έναν ακόμη μεγαλύτερο συμβιβασμό, δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την άνοδο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πολιτική ειρωνεία της εποχής μας. Πολλοί νεοδημοκράτες δεν εκφράζονται ουσιαστικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Οι ιδεολογικές και πολιτικές τους αναφορές βρίσκονται αλλού. Παρ’ όλα αυτά, τον στηρίζουν και συσπειρώνονται γύρω του, διότι δεν βλέπουν μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας μέσα στον ίδιο πολιτικό χώρο.

Η σημερινή εικόνα θυμίζει περισσότερο αναγκαστική συσπείρωση παρά γνήσια πολιτική ταύτιση. Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από τον Σαμαρά παραμένει ανοικτή. Πολλοί περιμένουν ακόμη μια νέα πολιτική πρωτοβουλία. Πολλοί θεωρούν ότι μόνο εκείνος διαθέτει το πολιτικό βάρος για να αμφισβητήσει πραγματικά την κυριαρχία του σημερινού πρωθυπουργού. Όμως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να νικήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η πολιτική του διαδρομή δείχνει ότι έχει τη δυνατότητα να συγκρουστεί μαζί του. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο.

Ο μεγάλος αντίπαλος

Μπορεί να συγκρουστεί με το καθεστώς οικονομικής εξάρτησης που διαμορφώθηκε μετά τη χρεοκοπία; Μπορεί να προτείνει μια διαφορετική στρατηγική εθνικής κυριαρχίας; Μπορεί να κάνει απέναντι στους πιστωτές όσα έκανε απέναντι στους πολιτικούς αντιπάλους του; Μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, η συζήτηση για νέα κόμματα, νέες κινήσεις και νέες πολιτικές πρωτοβουλίες θα παραμένει ελλιπής. Διότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι πρωτίστως ποιος κυβερνά. Είναι ποιος αποφασίζει.

Ο Σαμαράς έχει αποδείξει ότι μπορεί να συγκρουστεί με τους Μητσοτάκηδες. Συγκρούστηκε με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Νίκησε τη Μπακογιάννη όταν όλοι τη θεωρούσαν βέβαιη αρχηγό της ΝΔ. Σήμερα ασκεί κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όμως το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι η οικογένεια Μητσοτάκη. Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι ότι παραμένει δεμένη στο άρμα των δανειστών της και αδυνατεί να ασκήσει πραγματικά ανεξάρτητη πολιτική. Εκεί δοκιμάστηκε ο Σαμαράς. Όχι απέναντι στους Μητσοτάκηδες, αλλά απέναντι στους πιστωτές της χώρας. Και εκεί απέτυχε.

Η πρωθυπουργία του δεν ανέτρεψε το καθεστώς εξάρτησης. Αντίθετα, το διαχειρίστηκε και το συνέχισε. Από εκεί ξεκινά και η πολιτική μετάλλαξη της ΝΔ που ολοκληρώθηκε τα επόμενα χρόνια και άνοιξε τον δρόμο για την κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Γι’ αυτό όσοι περιμένουν σήμερα μια νέα πολιτική πρωτοβουλία από τον Σαμαρά οφείλουν να απαντήσουν σε ένα απλό ερώτημα: Αφού δεν μπόρεσε τότε, όταν ήταν πρωθυπουργός, γιατί να μπορέσει σήμερα;