Κάλλιο αργά παρά ποτέ! Ας γίνει επί τέλους η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, χωρίς βέβαια να περιοριστεί στην παροχή πληροφοριών και “πληροφοριών”. Παραδείγματος χάριν, για την Δημοκρατία μας είναι ζωτικής σημασίας να μαθαίναμε, όχι αν η γαλλική παρέμβαση προκλήθηκε από την Ελλάδα (αυτό είναι αυταπόδεικτο), αλλά αν η πρωτοβουλία εκ μέρους μας βαρύνει τον πρωθυπουργό, ή άλλους κυβερνητικούς, ακόμα και εξωθεσμικούς, παράγοντες. Το θέμα όμως είναι ευρύτερο, χωρίς αμφιβολία.

Κατ’ αρχήν, το δημοκρατικό ζήτημα – με ή χωρίς ενημέρωση από τον πρωθυπουργό, με ή χωρίς σύσκεψη πολιτικών αρχηγών- καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε οι ίδιοι, στις επερχόμενες εθνικές εκλογές. Αυτό το οποίο χρειάζεται άμεση παρέμβαση από την πολιτική μας τάξη είναι το καίριο θέμα εθνικής μας ασφάλειας: Πως αντιμετωπίζουμε την τουρκική απειλή ή (αν προτιμάτε την διατύπωση) πως προασπίζουμε τα συμφέροντα μας απέναντι στα, αντικρουόμενα, της γειτονικής μας χώρας. Από την φορά των πραγμάτων φαίνεται ότι χρειαζόμαστε συγκεκριμένες αλλαγές σε όσα κάνουμε (ή παραλείπαμε να κάνουμε) μέχρι σήμερα. Ενδεικτικά:

• Αρκούν οι αναχαιτίσεις τουρκικών αεροσκαφών, τα οποία παραβιάζουν τον εναέριο χώρο μας ή όχι;
• Προχωράμε με ταχύ ρυθμό στην επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης μας στα 12 ναυτικά μίλια παντού, πλην Ανατολικού Αιγαίου, ή όχι;
• Επισημαίνουμε τις παραβάσεις άρθρων της Συνθήκης της Λωζάνης από την Τουρκία, εγκαλώντας την σχετικά ή όχι;
• Καταθέτουμε και προωθούμε ρεαλιστικό σχέδιο επανένωσης της Κύπρου ή όχι;

Απαιτείται δημοκρατική νομιμοποίηση 

Δεν έχει νόημα να αποκρύπτουμε πια, ότι άλλοι από εμάς θα ανέχονταν ένα καθεστώς “φινλανδοποίησης” της χώρας μας, ενώ άλλοι επιμένουμε να είμαστε (όλο και πιο) ανεξάρτητο κράτος. Αν δεν τοποθετηθούμε, μετά λόγου γνώσεως, στην πολιτική αυτή αντίθεση, τότε, παραδείγματος χάριν, οι δαπάνες μας για εξοπλισμούς δεν έχουν νόημα.

Ως πατριώτες και διεθνιστές, ασφαλώς, θέλουμε ειρήνη και γι’ αυτό ακριβώς οφείλουμε αποδείξεις προς τη Τουρκία ότι την συμφέρει να τα έχει καλά μαζί μας, ενώ, αντιθέτως, διεκδικήσεις της αναθεωρητικού περιεχομένου μόνο να την βλάψουν σοβαρά θα μπορούσαν. Αλλά τέτοιες συζητήσεις στρατηγικού περιεχομένου, όσο επείγουσες και αν είναι (και πράγματι είναι), προαπαιτούν δημοκρατική νομιμοποίηση προσώπων και πραγμάτων, άλλων από όσα κανοναρχούν σήμερα στα δημόσια πράγματά μας.

Το τραγικό περιστατικό συνέβη στις 12:00 το μεσημέρι (η Πυροσβεστική είχε φτάσει στο σημείο για την κατάσβεση πυρκαγιάς στις 11:40). Ενώ οι πυροσβέστες επιχειρούσαν στο εσωτερικό του φλεγόμενου κτιρίου, υποχώρησε εσωτερική σκάλα και τμήμα του πρώτου ορόφου (τοίχος/οροφή), με αποτέλεσμα να χαθεί η επικοινωνία με τρεις από αυτούς και να παγιδευτούν μέσα στις φλόγες και κάτω από τα χαλάσματα.  

Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, οι δύο πυροσβέστες που έσπευσαν στο σημείο καταπλακώθηκαν από μπάζα όταν υποχώρησε το πάτωμα και βρέθηκαν στο υπόγειο με συνέπεια τον θανάσιμο τραυματισμό τους. Ένας ακόμη πυροσβέστης εντοπίστηκε τραυματισμένος και μεταφέρθηκε στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας. Δεν γνωρίζουμε ακόμη λεπτομέρειες για την υγεία του πέραν του ότι βρέθηκε ζωντανός,αλλά λιπόθυμος και ότι είναι σε κατάσταση σοκ. Πληροφορίες τον φέρουν να κατάφερε να απομακρυνθεί για λίγο μόνος του και μετά τον βρήκαν οι διασώστες και οι συνάδελφοί του.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο πρόεδρος εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργος Μαθιόπουλος, ανέφερε ότι οι διασώστες παρέλαβαν δύο πυροσβέστες χωρίς τις αισθήσεις τους προκειμένου να τους μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για το περιστατικό σήμερα περίπου στις 11:30 και κινητοποιήθηκαν 20 πυροσβέστες με έξι οχήματα, από τον 10ο, 6ο και 12ο Πυροσβεστικό Σταθμό Αθηνών, καθώς και την 1η ΕΜΑΚ.

Χωρίς αισθήσεις ανασύρθηκαν δύο #πυροσβέστες που επιχειρούσαν στην #πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε εγκαταλελειμμένο κτήριο, στον δήμο Φυλής Αττικής και παρελήφθησαν από ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ.

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) November 14, 2026

Για τη διερεύνηση των αιτιών της πυρκαγιάς κινητοποιήθηκε το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Αθηνών. Το κτίσμα σύμφωνα με τον ΣΚΑΙ δεν είχε την εικόνα ετοιμόρροπου κτιρίου, αλλά επειδή βρέθηκαν περίεργα “μαυρίσματα” σε διάφορα σημεία, πυροσβέστες έλεγαν ότι ίσως κάποιοι έκαιγαν εκεί καλώδια για το χαλκό τους και προκάλεσαν ίσως δομικές φθορές.

Οι καταγγελίες για ελλείψεις στην Πυροσβεστική

Χωρίς μέσα ατομικής προστασίας δουλεύουν οι πυροσβέστες, κατήγγειλε ο Κωνσταντίνος Παπαντώνης, ενώ χαρακτήρισε τη φετινή χρονιά μία από τις χειρότερες για το Σώμα. Ο ίδιος ανέφερε ότι φέτος το Σώμα έχει χάσει 13 ανθρώπους και ρώτησε πόσους νεκρούς πρέπει ακόμη να δει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, για να καταλάβει ότι «κάτι δεν πάει καλά» στο υπουργείο. Κατηγόρησε τον υπουργό ότι ασχολείται με το αν θα πάρει επίδομα παραπάνω ο διευθυντής του και με τις προαγωγές 19 αξιωματικών.

Εκπρόσωποι των πυροσβεστών έχουν θέσει επανειλημμένα τα προβλήματα στον πρωθυπουργό, υποστήριξε, και τόνισε ότι δεν είναι αποδεκτό να χάνουν τη ζωή τους πυροσβέστες για κτήρια.

Μήνυμα Μητσοτάκη

Τη βαθιά του θλίψη για τον τραγικό θάνατο δύο πυροσβεστών στη φωτιά στο Ζεφύρι εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απηύθυνε θερμά συλλυπητήρια στις οικογένειες των δύο ανδρών. Παράλληλα, αναφέρθηκε στους καθημερινούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πυροσβέστες κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους, τονίζοντας ότι η τραγωδία υπενθυμίζει το μέγεθος της προσφοράς τους στην κοινωνία.

Στην ανάρτησή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η σκέψη μας βρίσκεται, τώρα, στις οικογένειές τους, στις οποίες εκφράζω τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια. Το ίδιο και στη μεγάλη οικογένεια του Πυροσβεστικού Σώματος, που σήμερα θρηνεί δύο δικούς της ανθρώπους».

Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην αυτοθυσία των πυροσβεστών, οι οποίοι καλούνται καθημερινά να επιχειρούν κάτω από επικίνδυνες συνθήκες για την προστασία των πολιτών. «Το τραγικό γεγονός έρχεται να υπενθυμίσει το μέγεθος της προσφοράς των ανδρών και των γυναικών του Πυροσβεστικού Σώματος, που με αυταπάρνηση θέτουν καθημερινά σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια τους τη ζωή για την προστασία όλων μας», υπογράμμισε.

Η απώλεια δύο πυροσβεστών την ώρα του καθήκοντος, μας γεμίζει με βαθιά θλίψη. Η σκέψη μας βρίσκεται, τώρα, στις οικογένειές τους, στις οποίες εκφράζω τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια. Το ίδιο και στη μεγάλη οικογένεια του Πυροσβεστικού Σώματος, που σήμερα θρηνεί δύο δικούς της ανθρώπους. Το τραγικό γεγονός έρχεται να υπενθυμίσει το μέγεθος της προσφοράς των ανδρών και των γυναικών του Πυροσβεστικού Σώματος, που με αυταπάρνηση θέτουν καθημερινά σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια τους τη ζωή για την προστασία όλων μας. Στον πυροσβέστη που τραυματίστηκε εύχομαι ταχεία και πλήρη ανάρρωση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στον πυροσβέστη που τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια του περιστατικού, εκφράζοντας τις ευχές του για περαστικά και γρήγορη ανάρρωση.

ΠΑΣΟΚ

Τη βαθιά του θλίψη για τον τραγικό θάνατο των δύο πυροσβεστών, ηλικίας 23 και 44 ετών, εκφράζει το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, ζητώντας παράλληλα άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις για την προστασία του προσωπικού του Πυροσβεστικού Σώματος. Σε κοινή ανακοίνωσή τους, ο γραμματέας του Τομέα Κλιματικής Κρίσης, Μιχάλης Χάλαρης, και ο υπεύθυνος Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας (ΚΤΕ) Κλιματικής Κρίσης του κόμματος, Ανδρέας Πουλάς, εκφράζουν τα συλλυπητήριά τους στις οικογένειες και στους οικείους των δύο πυροσβεστών, καθώς και σε ολόκληρη την οικογένεια του Πυροσβεστικού Σώματος.

Παράλληλα, εύχονται ταχεία και πλήρη ανάρρωση στον συνάδελφό τους που τραυματίστηκε κατά την επιχείρηση. Τα δύο στελέχη του ΠΑΣΟΚ επισημαίνουν τον βαρύ απολογισμό της φετινής χρονιάς, τονίζοντας ότι «με τους δύο σημερινούς θανάτους, έξι πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος μέσα στο 2026».

Στην ανακοίνωση, με τίτλο «Η ασφάλεια των πυροσβεστών δεν μπορεί να περιμένει άλλο», υπογραμμίζουν την ανάγκη να αντιμετωπιστεί μια θεσμική εκκρεμότητα που παραμένει ανοιχτή για περισσότερες από δύο δεκαετίες και αφορά το ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για την ασφάλεια του επιχειρησιακού προσωπικού. Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, έχει έρθει η ώρα για τη θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) για τους πυροσβέστες, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις και στους κινδύνους του επαγγέλματός τους.

Όπως αναφέρουν οι Μιχάλης Χάλαρης και Ανδρέας Πουλάς, το νέο θεσμικό πλαίσιο πρέπει να περιλαμβάνει σύγχρονη εκτίμηση του επιχειρησιακού κινδύνου, σαφείς κανόνες ασφαλούς επέμβασης κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, κατάλληλο εξοπλισμό προστασίας για το προσωπικό, συνεχή εκπαίδευση των πυροσβεστών, συστηματική διερεύνηση ατυχημάτων και παρ’ ολίγον ατυχημάτων, και υποχρεωτική αξιοποίηση των επιχειρησιακών διδαγμάτων που προκύπτουν από τα περιστατικά.

Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι η επικινδυνότητα του πυροσβεστικού επαγγέλματος δεν απαλλάσσει την Πολιτεία από την ευθύνη να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας. Όπως επισημαίνουν, η Πολιτεία έχει υποχρέωση να κάνει ό,τι είναι ανθρωπίνως, επιστημονικά και θεσμικά δυνατό για τη μείωση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι πυροσβέστες κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους.

Συλλυπητήρια για τους πυροσβέστες

Για τον θάνατο των δύο πυροσβεστών εξέφρασε τα συλλυπητήριά του ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, ευχόμενος παράλληλα ταχεία ανάρρωση στον τραυματία συνάδελφό τους.

«Σήμερα η οικογένεια του Πυροσβεστικού Σώματος θρηνεί δύο δικούς της ανθρώπους, που έχασαν τη ζωή τους την ώρα του καθήκοντος. Η σκέψη μου βρίσκεται στις οικογένειες και στους αγαπημένους τους ανθρώπους. Τους εκφράζω από καρδιάς τα βαθύτερα και ειλικρινή μου συλλυπητήρια. Στον συνάδελφό τους που διακομίστηκε στο νοσοκομείο εύχομαι γρήγορη και πλήρη ανάρρωση».

Ανακοίνωση για το τραγικό περιστατικό εξέδωσε η Πυροσβεστική: «Δύο ακόμη στελέχη μας χάθηκαν, όταν επιχειρούσαν στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε κτήριο, επί της οδού Κατσαντώνη, στην περιοχή της Φυλής στην Αττική. Οι δύο πυροσβέστες έπεσαν ηρωικά στο βωμό του καθήκοντος, όταν επιχειρούσαν, πιστοί στο καθήκον, για την διαφύλαξη της ζωής και των αγαθών των πολιτών, αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος.

Σύσσωμη η Φυσική Ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος εκφράζει τη βαθιά της θλίψη και τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στις οικογένειες και στους οικείους των εκλιπόντων συναδέλφων μας. Για τα αίτια και τις συνθήκες του δυστυχήματος θα διενεργηθεί ένορκη διοικητική εξέταση. Με εντολή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, όλες οι σημαίες των Υπηρεσιών μας θα κυματίζουν μεσίστιες ως ένδειξη πένθους. Η σκέψη όλων μας είναι μαζί τους».

Συλλυπητήριο μήνυμα ΝΙΚΗΣ: «Το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ και ο πρόεδρός του, Δημήτρης Νατσιός, εκφράζουν τη βαθύτατη οδύνη τους για τον τραγικό θάνατο των δύο παλικαριών μας από το Πυροσβεστικό Σώμα. Απευθύνουμε τα ειλικρινά μας συλλυπητήρια στους οικείους τους και ζητούμε να διερευνηθούν άμεσα τα αίτια της τραγωδίας, ώστε να αποδοθούν ευθύνες, εφόσον προκύψουν. Η Ελλάδα δεν αντέχει να χάνει άξια στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας. Η ΝΙΚΗ στέκεται αρωγός στον δύσκολο αγώνα που δίνουν καθημερινά.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν η μείωση των πυρηνικών εξοπλισμών και ο πόλεμος κατά του Ιράν. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) και θα αποτελέσει την πρώτη απευθείας τριμερή συνάντηση των ηγετών των τριών μεγάλων δυνάμεων.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές πως, μεταξύ άλλων, θα θέσει το ζήτημα της μείωσης των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως, καθώς, όπως εκτιμά ο Αμερικανός πρόεδρος, η εξάπλωσή τους συνιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη εξέλιξη.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν, επίσης, ότι ο Τραμπ προτίθεται να συζητήσει με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν τη συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν. Αντίθετα, ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν αναμένεται να συμπεριληφθεί στην ατζέντα της τριμερούς συνάντησης.

«Πιστεύω ότι ο πρόεδρος προτίθεται πράγματι να συζητήσει το Ιράν στην τριμερή συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, υπό τον όρο της ανωνυμίας. Όπως εξήγησε, η Ουάσιγκτον ακολουθεί ξεχωριστή διπλωματική οδό για την Ουκρανία, διεξάγοντας διαπραγματεύσεις τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, μετά και τις πρόσφατες διπλωματικές επαφές στις οποίες συμμετείχαν ο Ρώσος πρόεδρος και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

«Η Κίνα δεν συμμετέχει ουσιαστικά σε αυτή τη διαδικασία και, επομένως, δεν θεωρούμε σκόπιμο να συζητηθεί το ουκρανικό ζήτημα στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης», πρόσθεσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Προειδοποίηση Ζελένσκι για μια «νέα Γιάλτα»

Η προοπτική μιας πρωτοφανούς τριμερούς συνάντησης μεταξύ των τριών ηγετών έχει προκαλέσει ανησυχία στο Κίεβο, καθώς η ουκρανική πλευρά φοβάται το ενδεχόμενο οι μεγάλες δυνάμεις να καταλήξουν σε συνεννοήσεις που θα επηρεάσουν την τύχη τρίτων χωρών.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι η σύνοδος της Σενζέν ενδέχεται να θυμίσει μια νέα εκδοχή της Διάσκεψης της Γιάλτας του 1945, κάνοντας λόγο για τον κίνδυνο «αναδιανομής των σφαιρών επιρροής» στον 21ο αιώνα. Στη Διάσκεψη της Γιάλτας, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν είχαν συζητήσει τη μεταπολεμική διευθέτηση και τη διαμόρφωση του πολιτικού μέλλοντος της Ευρώπης.

Η προγραμματισμένη συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί μια εξωτερική πολιτική που δίνει έμφαση στην ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, κατά την οποία συνελήφθη ο πρόεδρος της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο.

Παρά τις ανησυχίες της ουκρανικής πλευράς, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία θα συνεχιστούν ανεξάρτητα από την τριμερή συνάντηση στην Κίνα. Η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε επαφή με εκπροσώπους της Ρωσίας και της Ουκρανίας, στο πλαίσιο των διπλωματικών προσπαθειών για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Τέταρτη συνάντηση Τραμπ-Σι

Στο περιθώριο της συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να έχει και ξεχωριστή διμερή συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία θα συνοδευτεί από γεύμα εργασίας. Θα είναι η τέταρτη συνάντηση των δύο ηγετών από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, το 2025.
Αντίθετα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, δεν προβλέπεται ξεχωριστή διμερής συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Πούτιν κατά την επίσκεψή του στην Κίνα.

Παράλληλα, η υπόθεση που αφορά τον διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και τις καταγγελίες σχετικά με φερόμενο Κινέζο πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών δεν αναμένεται να απασχολήσει τις συνομιλίες Τραμπ-Σι. «Η υπόθεση της Nvidia δεν θα πρέπει ουσιαστικά να επηρεάσει την επίσκεψη», δήλωσε δεύτερος ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος. Η αμερικανική πλευρά δεν προτίθεται, επίσης, να διαπραγματευτεί με την Κίνα τους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων τεχνολογιών ημιαγωγών.

«Δεν διαπραγματευόμαστε τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές. Πρόκειται για ζητήματα εθνικής ασφάλειας, τα οποία διαμορφώνονται από την αμερικανική κυβέρνηση. Δεν αναμένουμε ότι το θέμα θα αποτελέσει αντικείμενο οποιασδήποτε από τις συνομιλίες μας με την κινεζική πλευρά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης», ανέφερε ο αξιωματούχος.

Οι περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένης τεχνολογίας αποτελούν ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, καθώς οι δύο χώρες βρίσκονται σε έντονο ανταγωνισμό για την ανάπτυξη και τον έλεγχο της τεχνολογίας ημιαγωγών.

Ο Έλον Μασκ στην ασιατική περιοδεία Τραμπ

Τον Αμερικανό πρόεδρο θα συνοδεύσει στην επίσκεψή του στην Κίνα ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX, Έλον Μασκ. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, δεν θα συμμετάσχει στην τριμερή συνάντηση των Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ. Ο Τραμπ αναμένεται να αναχωρήσει από την Ουάσιγκτον τη Δευτέρα και να φτάσει στις Φιλιππίνες την Τρίτη, όπου θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της Ένωσης Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).

Στη συνέχεια θα μεταβεί στη Σενζέν της Κίνας για τη Σύνοδο Κορυφής του APEC, όπου την Πέμπτη έχουν προγραμματιστεί οι συναντήσεις του με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η σύνοδος αναμένεται να συγκεντρώσει τους ηγέτες της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη διεθνή ασφάλεια, καθώς οι τρεις μεγάλες δυνάμεις προετοιμάζονται να συζητήσουν ζητήματα πυρηνικών εξοπλισμών, περιφερειακών συγκρούσεων και ευρύτερων γεωπολιτικών ισορροπιών.

NYΤ: Τι ζητά η Ρωσία

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, η Ρωσία ζητά από το ΝΑΤΟ να αποσύρει τις δυνάμεις του στις θέσεις που κατείχε το 1997, ανοίγοντας παράλληλα τη συζήτηση για μια συνολική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Οι απαιτήσεις περιλαμβάνονται σε ανεπίσημο έγγραφο, με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, το οποίο παρουσίασαν Ρώσοι αξιωματούχοι κατά τις διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι.

Οι New York Times εξασφάλισαν αντίγραφό του από πρόσωπο που συμμετέχει στις συνομιλίες, ενώ η γνησιότητά του επιβεβαιώθηκε και από δεύτερη πηγή. Το έγγραφο αποκαλύπτει ότι ο Πούτιν επιμένει σε μεγάλο βαθμό στις θέσεις που είχε διατυπώσει τον Δεκέμβριο του 2021, παρά τις πολύμηνες διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου.

Οι απαιτήσεις της Ρωσίας δεν περιορίζονται στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά επεκτείνονται συνολικά στην ασφάλεια της Ευρώπης. Ουσιαστικά, η Μόσχα ζητά να ανατραπούν στρατιωτικές ισορροπίες που διαμορφώθηκαν μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, επαναφέροντας όρους που είχε θέσει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2021, λίγο πριν από την εισβολή.

Η σημαντικότερη απαίτηση αφορά την επιστροφή των στρατιωτικών δυνάμεων και βάσεων του ΝΑΤΟ στις θέσεις που κατείχαν το 1997, πριν αρχίσει η μεγάλη διεύρυνση της Συμμαχίας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Στην πράξη, αυτό θα σήμαινε σημαντικό περιορισμό της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην ανατολική του πτέρυγα, ιδιαίτερα στην Πολωνία και στις τρεις χώρες της Βαλτικής, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία. Πρόκειται για χώρες που θεωρούν τη συμμαχική στρατιωτική παρουσία κρίσιμη για την ασφάλειά τους απέναντι στη Ρωσία.

Παράλληλα, η Μόσχα απαιτεί να σταματήσει κάθε περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ, αποκλείοντας ουσιαστικά την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας. Ζητά επίσης να τερματιστεί η στρατιωτική δραστηριότητα της Συμμαχίας όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και σε άλλες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης, του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας.

Ιδιαίτερα σκληρός είναι και ο όρος που αφορά τη δυτική στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο. Η Ρωσία ζητά να σταματήσει πλήρως η προμήθεια δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και άλλων στρατιωτικών προϊόντων στην Ουκρανία. Εάν γινόταν αποδεκτή μια τέτοια απαίτηση, θα περιοριζόταν δραστικά η δυνατότητα της χώρας να ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της με δυτικά οπλικά συστήματα.

Τι άλλα περιλαμβάνει το ρωσικό έγγραφο 

Το ρωσικό έγγραφο περιλαμβάνει και μια νέα απαίτηση που αφορά άμεσα δύο από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης. Η Μόσχα ζητά από τη Γαλλία και τη Βρετανία να δεσμευτούν ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους όπλα για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Πρόκειται για έναν όρο που θα περιόριζε τη δυνατότητα των δύο πυρηνικών δυνάμεων να παρέχουν πυρηνική αποτροπή στους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας, η ρωσική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά υπό έναν σημαντικό περιορισμό: το Κίεβο να μη συμμετέχει στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους New York Times, οι απαιτήσεις αυτές δείχνουν ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να επιδιώκει μια ευρύτερη αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, με περιορισμό της επιρροής του ΝΑΤΟ κοντά στα ρωσικά σύνορα.

Μάλιστα, κατά τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι, Ρώσοι αξιωματούχοι παρουσίασαν το μοντέλο των διακριτών σφαιρών επιρροής της εποχής του Ψυχρού Πολέμου ως πιθανό πρότυπο για τη μελλοντική ασφάλεια της Ευρώπης. Παρότι άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο κάποιας ευελιξίας στις διαπραγματεύσεις, το έγγραφο δείχνει ότι η Μόσχα δεν έχει εγκαταλείψει τους βασικούς της στόχους.

Οι αντιδράσεις και η συνάντηση Τραμπ-Πούτιν

Οι ρωσικές απαιτήσεις έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, με τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ να προειδοποιεί ότι η αποδοχή τους θα αποτελούσε άμεση απειλή για την ασφάλεια της χώρας του. Από την αμερικανική πλευρά, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, επιχειρούν να διατηρήσουν ανοιχτό τον δρόμο των διαπραγματεύσεων, ζητώντας από τη Ρωσία πιο συγκεκριμένες προτάσεις αποκλιμάκωσης.

Παρότι Ρώσοι αξιωματούχοι άφησαν περιθώρια για πιθανή ευελιξία, το έγγραφο καταδεικνύει πόσο μεγάλη παραμένει η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της επικείμενης προγραμματισμένης συνάντησης Τραμπ, Πούτιν, Σι την επόμενη εβδομάδα.

Ο Μίκλος Σέστακ, που διετέλεσε υπουργός Εθνικής Ανάπτυξης από το 2014 έως το 2018 στην κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν, βρίσκεται υπό κράτηση από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Κατηγορείται ότι έλαβε δωροδοκίες και μίζες (που εκτιμώνται σε πάνω από 37,2 εκατομμύρια δολάρια) για να προμηθευτεί το κράτος μεταχειρισμένα λεωφορεία σε φουσκωμένες τιμές. Κατηγορείται ότι είχε πάρει μίζες και για κατασκευαστικά έργα.

Αστυνομικοί και ερευνητές χρειάστηκε να σκάψουν με φτυάρια ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας σε λάσπες στα δάση, καθ΄ υπόδειξη στενού συνεργάτη του Σέστακ, που συνελήφθη αρχές Οκτωβρίου και που προφανώς ομολόγησε για να έχει καλύτερη ποινική αντιμετώπιση. Ο άνδρας αυτός παραλάμβανε από διάφορους τα χρήματα και είχε άμεση ανάμιξη στην φύλαξή τους σε διάφορα σημεία.

Μεγάλα ποσά βρέθηκαν κρυμμένα και μέσα σε αχυρώνες, αγροτικές εγκαταστάσεις και αποθηκευτικούς χώρους σε αγροτικές περιοχές. Επίσης σε ένα πολύ ακριβό χρηματοκιβώτιο που είχε τοποθετηθεί σε ένα κρυφό και απομονωμένο σημείο -δεν ανακοινώθηκε το πού.

Οι σκύλοι

Σε προηγούμενο στάδιο της έρευνας στην Ουγγαρία για μίζες, οι αρχές είχαν εντοπίσει δύο άδεια χρηματοκιβώτια σε κτίριο γραφείων που συνδεόταν με τον Σέστακ. Μέσα από ομολογία υπόπτου (και με τη συνδρομή ειδικά εκπαιδευμένων αστυνομικών σκύλων που ανίχνευσαν τη μυρωδιά μεγάλων ποσοτήτων χαρτονομισμάτων), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εκεί φυλάσσονταν αρχικά πολλά φιορίνια, τα οποία μεταφέρθηκαν βιαστικά σε κρυψώνες λίγο πριν συλληφθεί ο πρώην υπουργός. Η κατάθεση των εμπλεκομένων που γνώριζαν πού μεταφέρθηκαν τα πακέτα έδωσε στους ερευνητές τις ακριβείς τοποθεσίες.

Οι σκύλοι χρησιμοποιούνται ευρέως από τις τελωνειακές και διωκτικές αρχές παγκοσμίως (και στην Ελλάδα) σε αεροδρόμια, λιμάνια και σε εφόδους για έρευνα σε χώρους ύποπτους για  ξέπλυμα μαύρου χρήματος ή για λαθρεμπόριο, επειδή τα χαρτονομίσματα έχουν μια χαρακτηριστική μυρωδιά.

Οι σκύλοι ανίχνευσης μετρητών (cash dogs) εκπαιδεύονται με μεγάλες δεσμίδες (συνήθως από 10.000 ευρώ και πάνω, που είναι και το νομικό όριο δήλωσης στα τελωνεία). Ένα ή πέντε χαρτονομίσματα στο πορτοφόλι εκπέμπουν ελάχιστα χημικά σωματίδια μελανιού, τα οποία χάνονται μέσα στις υπόλοιπες μυρωδιές (δέρμα πορτοφολιού, ρούχα, ιδρώτας). Αντίθετα, 100 ή 1.000 χαρτονομίσματα σφιχτά δεμένα μαζί εκπέμπουν ένα «σύννεφο» οσμής μελανιού και βαμβακιού που ξεχωρίζει αμέσως.

Στην περίπτωση της Ουγγαρίας, μιλάμε για δεκάδες κιλά χαρτονομισμάτων (π.χ. 5 δισεκατομμύρια φιορίνια σε χαρτονομίσματα των 20.000 φιορινιών αντιστοιχούν σε 250.000 χαρτονομίσματα), όγκος που ευαισθητοποιεί αμέσως τον εκπαιδευμένο σκύλο.

Διώξεις και για άλλους

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από τη νεοσύστατη στην Ουγγαρία υπηρεσία NNVH (Εθνική Υπηρεσία Ανάκτησης και Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων), την οποία συνέστησε η νέα κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μάγιαρ (ο οποίος νίκησε τις εκλογές του Απριλίου του 2026 δίνοντας τέλος στην 16ετή διακυβέρνηση του Όρμπαν).

Για τον ίδιο τον Ορμπαν δεν έχει στοιχειοθετηθεί τίποτα, αλλά συνελήφθη ο αδελφός του και κατηγορείται ότι έπαιρνε χρήματα για έκδοση αδειών παραμονής σε μετανάστες “με άσκηση επιρροής”. Ο Βίκτωρ Ορμπαν δήλωσε ότι «κυνηγούν τον αδελφό μου για να πλήξουν εμένα».

Υπό κράτηση τελούν από τον Σεπτέμβριο άλλοι δύο πρώην υπουργοί, Ο ένας είναι ο Γκιόργκι Μάτολτσι (πρώην υπουργός Οικονομίας και πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ουγγαρίας), ο οποίος ερευνάται για κακοδιαχείριση δημοσίων πόρων ύψους 818 εκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, διεξάγονται έφοδοι και έρευνες για υπερκοστολογημένες προμήθειες αναπνευστήρων (ύψους 910 εκατ. δολαρίων) επί κυβέρνησής του κατά την πανδημία.

Ο άλλος διωκόμενος είναι ο Μπάλας Χάνκο, πρώην υπουργός Πολιτισμού και Καινοτομίας. Συνελήφθη στα τέλη Σεπτεμβρίου (μαζί με τον Σέστακ) και κατηγορείται  για υπεξαίρεση δημόσιων πόρων ύψους 17,3 δισεκατομμυρίων φιορινιών (περίπου 47 εκατομμυρίων ευρώ) από το Εθνικό Πολιτιστικό Ταμείο, τα οποία φέρεται να διοχετεύτηκαν παράνομα στην προεκλογική εκστρατεία του κόμματος Fidesz. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «πολιτική δίκη-παρωδία»

Ο Όρμπαν επέμενε πως «όλοι οι υπουργοί του ήταν πεντακάθαροι», αλλά το κόμμα του (Fidesz-KDNP) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία παίρνει αποστάσεις και δηλώνει ότι «δεν μπορεί να αποδεχτεί στους κόλπους του όσους παραβίασαν τον νόμο».

Παράλληλα, υπό δικαστικό έλεγχο (χωρίς να έχει συλληφθεί) βρίσκεται και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο, για υπέρογκες δαπάνες ταξιδιών και ακυρωτικά ιδιωτικών πτήσεων ύψους 781.000 ευρώ.

Έως και την 7η Νοεμβρίου η Τουρκία εξέδιδε ανακοινώσεις με επιθετικό περιεχόμενο χαρακτηρίζοντας ως παράνομες τις κινήσεις του γαλλικού πλοίου ερευνών Abeille Marengo και εκφράζοντας την πρόθεση προασπίσεως των “τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων”. Η διαμεσολάβηση της Γαλλίας με σχετική ενημερωτική ρηματική διακοίνωση της οποίας επί του παρόντος το περιεχόμενο είναι άγνωστο μετέβαλε ριζικά την στάση της Τουρκίας η οποία δια του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν προέβη σε καθησυχαστικές δηλώσεις την 8η Νοεμβρίου.

Δεδομένου ότι η Τουρκία δεν μας έχει συνηθίσει σε τόσο “μεγαλόψυχες και ραγδαίες μεταλλάξεις” καθίσταται επιτακτική η γνωστοποίηση του περιεχομένου της γαλλικής ρηματικής διακοινώσεως η οποία εικάζεται ότι δεν έγινε με αποκλειστική πρωτοβουλία της Γαλλίας αλλά μετά από συνεργασία με την Ελλάδα. 

Μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από το Ηράκλειο, το απόγευμα της 10ης Νοεμβρίου,  η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX  με την οποία δίδει την συγκατάθεσή της για τις εργασίες επί μίας σειράς συντεταγμένων τις οποίες συμπεριλαμβάνει και δεν παραλείπει να αναφέρει ότι οι εργασίες γίνονται επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδος.

Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά απέρριψαν τη σημασία της τουρκικής αναγγελίας (αντιNAVTEX 11ης Νοεμβρίου), δηλώνοντας ότι οι σχετικές άδειες ζητήθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.  Επισημαίνεται ότι μία NAVTEX  δεν συνιστά τίτλο κυριαρχίας ή αναγνώριση υφαλοκρηπίδας ή δικαίωμα αδειοδοτήσεως. Βάσει του άρθρου 79 της UNCLOS τα κράτη έχουν δικαίωμα ποντίσεως καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα άλλων κρατών. Μία αποκλειστική “ενημέρωση” ή “αίτηση συντονισμού” παρακτίου κράτους για επικείμενες σχετικές εργασίες είναι ενδεχόμενο να εκληφθεί ως αίτηση εγκρίσεως ή συγκαταθέσεως.  

Το αληθινό διακύβευμα

Το διακύβευμα στα προαναφερθέντα δεν είναι η εκτέλεση του έργου Great Sea Interconnector (GSI) αλλά η διαφύλαξη στο ακέραιο των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδος και Κύπρου ως προς τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας τους, βάσει του διεθνούς δικαίου θαλάσσης (UNCLOS).

Κατά συνέπεια η Ελλάς θα πρέπει να ολοκληρώσει το έργο GSI δίχως την αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων εγκρίσεως, βάσει των νομικών της θέσεων και δίχως να προκαλέσει ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση. Ταυτόχρονα θα πρέπει να αποτρέψει την δημιουργία προηγουμένου απαιτήσεως τουρκικής εγκρίσεως ή ελέγχου επί των θαλασσίων ζωνών της διασφαλίζοντας έτσι το εθνικό της κύρος και αξιοπιστία. Η περιφερειακή σταθερότητα δεν εξασφαλίζεται με υποχωρήσεις από νόμιμες εθνικές θέσεις. Η Ελλάς θα πρέπει με επίσημη ανακοίνωσή της να διευκρινίσει προς την Τουρκία τα εξής:

1. Οι εργασίες θα συνεχισθούν ενώ δεν αποδέχεται τις μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας περί υφαλοκρηπίδος. 
2. Η ενημέρωση της Γαλλίας δεν συνιστά αίτημα εγκρίσεως ή συγκαταθέσεως.
3. Η Ελλάς διατηρεί τις νομικές της θέσεις στο ακέραιο βάσει της UNCLOS
4. Εάν συντρέξουν μελλοντικοί λόγοι ασφαλείας της ναυσιπλοΐας, κατά την εκτέλεση του έργου, θα υπάρξει συλλογική σχετική ενημέρωση προς κάθε εμπλεκόμενο κράτος μέσω των προβλεπομένων διαδικασιών. 

Επιπλέον, η χώρα θα πρέπει να τεκμηριώσει νομικά κάθε τμήμα του έργου και να το υποβάλει σε κατάλληλους διεθνείς αποδέκτες. Κάθε τουρκικός ισχυρισμός ή ενέργεια θα πρέπει να έχει απάντηση. Αποτελεί πολιτική και διπλωματική προτεραιότητα η ενεργός εμπλοκή της ΕΕ (νομική, διπλωματική, ασφαλείας) στο έργο το οποίο την αφορά και το χρηματοδοτεί.

Ειδικότερα η Γαλλία η οποία εμπλέκεται επιχειρηματικά (Nexans, Meridiam) θα πρέπει να συμμετάσχει στην απρόσκοπτη ολοκλήρωση του έργου (νομικά, πολιτικά, από πλευράς ασφαλείας κ.λπ.). Θα ήταν σκόπιμος ένας κοινός σχεδιασμός εκτελέσεως του έργου (χρονοδιάγραμμα, τεχνικά θέματα, χρηματοδότηση, ασφάλεια) με την Γαλλία.

Ζήτημα αξιοπιστίας η ολοκλήρωση του GSI

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα διαμειφθέντα προ διετίας στην περιοχή της Κάσου, το όλο εγχείρημα θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ως μία διακρατική κρίση (καταλύτης της κρίσεως η τουρκική NAVTEX της 10ης Νοεμβρίου 2026). Στο πλαίσιο αυτό η στρατιωτική αποτροπή κατά τα πρώτα στάδια θα πρέπει να μην οδηγεί σε κλιμάκωση (π.χ. παρουσία μόνο του Λιμενικού Σώματος). Οι Ένοπλες Δυνάμεις δυνάμεις εν τούτοις θα πρέπει να διασφαλίσουν πλήρη και δυναμική εικόνα καταστάσεως και να διατηρούν ετοιμότητα αμέσου ανταποκρίσεως σε τυχόν τουρκικές προκλήσεις.

Προς τούτο επιβάλλεται η τακτική σύγκληση του ΚΥΣΕΑ προς εναρμονισμό κινήσεων των συναρμοδίων Υπουργείων και προς παροχή σαφών πολιτικών προθέσεων και εντολών στις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας μέσω σταδιακής αποδεσμεύσεως Εθνικών Κανόνων Εμπλοκής και λήψεως μέτρων συναγερμού ώστε να εξαλειφθεί κάθε ενδεχόμενος αιφνιδιασμός.

Οι κινήσεις θα πρέπει να μεταδίδουν πολιτικό μήνυμα αποφασιστικότητος, να απαντούν σε κάθε τουρκική πρωτοβουλία και να μην κλιμακώνουν την κατάσταση με ελληνική υπαιτιότητα. Κάθε κίνηση (πολιτική, διπλωματική, στρατιωτική κ.λπ.) θα πρέπει να εναρμονίζεται πλήρως με την Κυπριακή Δημοκρατία. Τελικά η ολοκλήρωση του έργου GSI αποτελεί θέμα αξιοπιστίας της Ελλάδος την οποία αξιολογούν εχθροί και φίλοι. Ακόμη και εάν τουρκική παρέμβαση (π.χ. παρεμπόδιση) ανακόψει προσωρινά τις εργασίες το έργο δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί αλλά να συνεχισθεί μέχρι τέλους.

Εντούτοις πρόκειται για ανταλλαγή την οποία η Ρωσία αποκλείει κάθετα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των New York Times, της Bild και πολλών άλλων μέσων για τις συνομιλίες, η Ρωσία απαιτεί ταυτόχρονα την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς και την οριστική δέσμευση ότι η Ουκρανία θα παραμείνει εκτός ΝΑΤΟ και σε ουδέτερο καθεστώς.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο θέτει ευρύτερες απαιτήσεις ασφαλείας, όπως την αποχώρηση ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων από τα σύνορά του και είναι απίθανο να “χαριστεί” στο θέμα της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ για το 10-12% του Ντονμπάς που απομένει να καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις.

Το Κρεμλίνο εκτιμά την πρόταση άτοπη, όπως και τα περί δημοψηφίσματος, γιατί είναι δηλωμένο επισήμως ότι αποκλείεται να γίνει κατάπαυση πυρός προκειμένου να γίνει δημοψήφισμα. Έχει ξεκαθαρίσει ότι για να γίνει κατάπαυση πυρός ή θα έχει τελειώσει ο πόλεμος σύμφωνα με τα σχέδια της Μόσχας ή θα έχει υπογραφεί ειρηνευτική συμφωνία με τους όρους της.

Το ερώτημα περί ΝΑΤΟ

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρότι η Ρωσία αποκλείεται να υποχωρήσει επ΄ αυτού, είπε ότι η Ουκρανία δεν προτίθεται να αναγνωρίσει κατεχόμενα εδάφη ως ρωσικά, αλλά «αν υπάρξει ένα πλήρες και δεσμευτικό πακέτο εγγυήσεων ασφαλείας από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, θα έθετε το ζήτημα στην κρίση του ουκρανικού λαού μέσω δημοψηφίσματος».

«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: ‘Τι θα γίνει αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς;’. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε το ζήτημα», είπε ο Ζελένσκι χθες Παρασκευή -όμως για τις δηλώσεις του υπήρχε δημοσιογραφικό εμπάργκο να δημοσιευθούν σήμερα.

Το Κίεβο συζητά «συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ» και, αν τις επιβεβαιώσουν οι δυτικές χώρες, «τότε θα ρωτήσω την ουκρανική κοινωνία τι σκέφτεται: το δεχόμαστε ή όχι; Δεν έχω το δικαίωμα να λάβω μόνος μου αυτή την απόφαση», είπε ο ουκρανός πρόεδρος,προσθέτοντας ότι η ΕΕ και το ΝΑΤΟ αποτελούν τη μοναδική «πραγματική ασφάλεια της Ευρώπης».

Οι όροι της Ρωσίας

Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί σε ρωσικά και ουκρανικά μέσα, οι όροι που τέθηκαν από την Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι γενικών για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ειδικότερα για το ουκρανικό, είναι οι εξής:

• Πλήρη παράδοση ολόκληρου του Ντονμπάς στη Ρωσία, καθώς και τη διατήρηση του ελέγχου σε όλα τα ουκρανικά εδάφη που κατέχει ήδη
• Η Ουκρανία να παραμείνει μόνιμα εκτός ΝΑΤΟ και να υιοθετήσει ουδέτερο, αδέσμευτο καθεστώς
• Η Ρωσία δεν θα είχε αντίρρηση για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά υπό τον όρο η χώρα να μη συμμετέχει στην κοινή αμυντική πολιτική της ΕΕ.
• Ζητεί παράλληλα να μην υπάρχουν ναυτικές βάσεις στο Νικολάεφ και στην Οδησσό
• Επαναφορά του ΝΑΤΟ στα σύνορα του 1997 στην ανατολική Ευρώπη
• Απαγόρευση της κοινής χρήσης πυρηνικών όπλων (nuclear sharing) μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη
• Στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, η Ρωσία απαιτεί ελεύθερη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη και τη Βαλτική Θάλασσα
• Ζητεί επίσης την ομοσπονδοποίηση της Μολδαβίας (με δικαίωμα δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας για την Υπερδνειστερία και τη Γκαγκαουζία σε περίπτωση ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ).

Ως αντάλλαγμα η Ρωσία φέρεται να δέχεται να αποσύρει τα τακτικά πυρηνικά όπλα της από τη Λευκορωσία, να μην αναπτύξει εκεί πυραύλους μέσου βεληνεκούς και να αποσύρει τα ρωσικά στρατεύματα από την Υπερδνειστερία.

Μου έλειψε να δω μία αυτόνομη ενότητα αφιερωμένη στην αρχιτεκτονική και στην αισθητική των νησιών του Αιγαίου, που ήταν γέννημα των απλών κατοίκων τους, σ’ εκείνη την αριστοκρατία δηλαδή για την οποίαν ο Ελύτης έγραψε: «Αμέτε να βρείτε σ’ οποιοδήποτε πλάτος της γης άλλους κατοίκους που η φαντασία τους να μην αποτελεί την πιο κατηγορηματική άρνηση της ασχήμιας.» Χρειαζόταν μια τέτοια ενότητα, τώρα που τα νησιά μας θάβονται κάτω από τόνους μπετόν.

Υπήρχε το περιθώριο για αναφορά στα κακώς κείμενα της τωρινής κατάστασης: οι επιμελητές της έκθεσης, πολύ σωστά, ανήρτησαν κατά μήκος των πλευρικών τοίχων των αιθουσών πάνελ με φωτογραφικό υλικό που αντιστοιχούσε σε διάφορες θεματικές ενότητες. Οι εικόνες δεν ήταν παρατεταγμένες τυπικά/ χρονολογικά, αλλά “συνειρμικά” και άτακτα, αναγκάζοντας το βλέμμα του θεατή να αναζητήσει τις μεταξύ των σχέσεις και αντιθέσεις. Δεν ξέρω αν κάπου εκεί υπήρχε και μια φωτογραφία πχ. με το “έγκλημα” στο Σαρακήνικο της Μήλου. Ίσως να μου διέφυγαν κάποια στοιχεία της έκθεσης, καθότι το φωτογραφικό υλικό που παρουσιάζεται είναι πράγματι πλούσιο.

Ο Κανάρης

Αυτό που σίγουρα δεν μου διέφυγε, και που είμαι ευγνώμων που το αλίευσα – και αποτελεί τον κύριο λόγο αυτού του άρθρου – είναι μια συγκεκριμένη φωτογραφία και κυρίως η λεζάντα που την συνοδεύει. Η φωτογραφία δείχνει την τιμητική μαρμάρινη πινακίδα που έχει αναρτηθεί σε πολυκατοικία της Κυψέλης και μνημονεύει τον Κωνσταντίνο Κανάρη, καθώς στην ίδια θέση ήταν κάποτε η οικία του. Η λεζάντα εντούτοις άλλα λέει.

Για όσους δεν έτυχε να μάθουν, αλλά και για όσους αγαπούν να επισκέπτονται ξανά την ιστορία, ο Κωνσταντίνος Κανάρης θεωρείται από τους πιο καθοριστικούς πρωταγωνιστές του ’21, αλλά και από τις πλέον ανιδιοτελείς μορφές του, μαζί με τον Δημήτριο Υψηλάντη και τον Νικηταρά (τον Τουρκοφάγο).

Το όνομά του, πανευρωπαϊκά γνωστό την περίοδο της Επανάστασης, ήταν συνώνυμο της ανδρείας, του ναυτικού ηρωισμού και της αυτοθυσίας, καθώς εκείνος εκδικήθηκε για τη Σφαγή της Χίου πυρπολώντας την Τουρκική Ναυαρχίδα το 1822… Ξέρετε τι συνέβη το 1822 στη Χίο; Ο απόλυτος εξανδραποδισμός των κατοίκων του νησιού: βιασμοί, παιδομάζωμα, χαρέμια, σκλαβοπάζαρα, λεηλασίες, πυρπολήσεις… Ακόμα συμβαίνουν αυτά ανά τον κόσμο. Και κάποιος πήρε εκδίκηση!

«Ο Κανάρης! Ο Κανάρης! Από πού βγήκε αυτός ο άνθρωπος;», αναρωτιέται ο Βίκτορ Ουγκώ. Ο Αλέξανδρος Δουμάς (πατέρας), ο Βίλχελμ Μύλλερ, ο Γιούλιους Σλοβάτσκι γράφουν για εκείνον, ο Χέρμαν Μέλβιλ τον αναφέρει δύο φορές στον περίφημο “Μόμπι Ντίκ” του. (Υπάρχει φυσικά πλήθος αναφορών στους ήρωες του ’21 στη διεθνή λογοτεχνία).

Η Σφαγή της Χίου

Είναι η Σφαγή της Χίου το γεγονός εκείνο που σοκάρει τη διεθνή κοινή γνώμη και αποτελεί το έναυσμα για τη γέννηση του φιλελληνικού κινήματος, του πρώτου διεθνούς κινήματος στην Ευρώπη. Πριν το ’21 όλοι στη Γηραιά Ήπειρο σκοτώνονταν μεταξύ τους… Μέσω των φιλελληνικών κομιτάτων που ξεπηδούν στις ευρωπαϊκές πόλεις, η κοινωνία των πολιτών αυτό-οργανώνεται ερήμην των ηγεσιών της για να προσφέρει βοήθεια στους επαναστατημένους Έλληνες. Ταυτόχρονα εθελοντές διαφορετικής εθνικής καταγωγής πολεμούν για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Τούρκους.

Ας αναλογιστούμε την παρακαταθήκη που άφησαν τα παραπάνω όχι μόνον για εμάς, αλλά για ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Και πόσες άλλες επαναστάσεις έγιναν “με την Ελλάδα στην καρδιά” (βλ: Χοσέ Μαρτί, Σιμόν Μπολίβαρ, Φρανσίσκο ντα Μιράντα, Ζαν-Πιέρ Μπουαγιέ, Χοσέ Μαρία Ερέδια κ.ά.).

Για τα θρυλικά κατορθώματα του Κανάρη (απόπειρα πυρπόλησης όλου του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στην Αλεξάνδρεια κ.ά.) και από μια στοιχειώδη ιστορική ευπρέπεια και επάρκεια, έχει αναρτηθεί στην εν λόγω πολυκατοικία πινακίδα με την επιγραφή: “Εις τον χώρον εφ ου ανηγέρθη η πολυκατοικία αύτη έκοιτο η ΤΑΠΕΙΝΗ (δικός μου τονισμός) οικία εν τη οποία έζησε και απέθανεν εν έτει 1877 ο ήρως της Επαναστάσεως του 1821 Ναύαρχος Κωνσταντίνος Κανάρης”.

Η λεζάντα για την ήρωα

Η λεζάντα της έκθεσης που επεξηγεί τη φωτογραφία, γράφει: Επιγραφή σε είσοδο πολυκατοικίας που μνημονεύει ΕΠΙΦΑΝΗ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ προηγούμενης οικίας στην περιοχή της Νεάπολης Εξαρχείων. Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ όταν διαβάζω για “επιφανή ιδιοκτήτη”, σκέφτομαι τον Ζάχο Χατζηφωτίου, την Αλίκη Βουγιουκλάκη ή κάποια εύπορη influencer και όχι ήρωα της επανάστασης! Ακόμη και “χωροταξικά” να δει κανείς το θέμα της λεζάντας, στη θέση των δύο λέξεων “επιφανής ιδιοκτήτης”, χωράει το όνομα του ήρωα που μας έδωσε υπόσταση. Αν δεν χωράει, θα πρέπει με κάποιον αρχιτεκτονικά ευρηματικό τρόπο να χωρέσει.

Αναρωτιέμαι γιατί μια τόσο πολυπληθής επιμελητική και ερευνητική ομάδα προτίμησε να αγνοήσει την ταυτότητα του επιφανούς ιδιοκτήτη! Ποια άραγε να είναι τα κίνητρα μιας τέτοιας επιλογής. “Μικροπράγματα”, θα αντιτείνει ίσως κάποιος, όμως είναι από τέτοια “μικροπράγματα” που συχνά αποκωδικοποιούνται συγκεκριμένες ιδεολογικές επιλογές, εσκεμμένες ή ως lapsi.

Δεύτερο mega-lapsus στην ίδια λεζάντα είναι η αναφορά της Νεάπολης Εξαρχείων ως τόπου της κατοικίας του, αντί της Κυψέλης που είναι το σωστό (και μάλιστα επί της οδού Κυψέλης!).

Για δε τη λέξη “ήρωας”, δεν τίθεται καν θέμα προς συζήτηση, η υπόθεσις μυρίζει μπαρούτι… τέτοια πράγματα δε γράφονται σήμερα. Έτσι, ο Ήρωας έγινε αφανής – κινδυνεύει να αφανιστεί και ο Μάρκος Μπότσαρης από τον Δήμο Νίκαιας – αλλά ιδιοκτήτης επιφανής, όπως είναι οι περισσότεροι νέοι ιδιοκτήτες κατοικιών και γης στην χώρα μας.

Υ.Γ. : Αν η έκθεση αφορούσε, όπως και έπρεπε, την “ελληνική αρχιτεκτονική” και όχι την “αρχιτεκτονική στην Ελλάδα” – κρίμα, γιατί ο όρος που χρησιμοποιείται στη Δύση τουλάχιστον, είναι ελληνικός – θα απολαμβάναμε μια αναφορά και στο κίνημα του Greek Revival (1820-1860), την κατεξοχήν έκφραση του φιλελληνισμού στην αρχιτεκτονική, παγκοσμίως. Με μια σύντομη έρευνα στο ίντερνετ μπορεί κανείς να δει τις κλασικές αρχιτεκτονικές επιδράσεις να εκτείνονται ως την Ινδία, την Κίνα, την Ιαπωνία!

Υ.Γ.2: Απών από την έκθεση, αν δεν απατώμαι, και ο οραματιστής αρχιτέκτων, Τάκης Ζενέτος (1926-1977).

Η Αγγελική Παπαγιαννοπούλου είναι ιστορικός τέχνης.

Πρόκειται για μια τακτική, για την οποία αναφερόταν από το 1980 ο Βάσος Λυσσαρίδης και τον οποίο επικαλείται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας: Για την αξιοποίηση των εμπλεκομένων συμφερόντων. Τα σημερινά δεδομένα ευνοούν την τακτική αυτή. Η κατοχική Τουρκία θέλει διακαώς αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης γιατί είναι, κυρίως, “πολλά τα λεφτά”. Το θέλουν και οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, γιατί και για εκείνους είναι πολλά τα λεφτά από τις συναλλαγές με την Τουρκία.

Για να προχωρήσει τούτο, πρέπει να γίνουν βήματα στο Κυπριακό. Για να προχωρήσει η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, πρέπει η Άγκυρα να συνομιλήσει και με τη Λευκωσία. Θα έχει λόγο στην πορεία της και η “εκλιπούσα” Κυπριακή Δημοκρατία. Για να προχωρήσει θα πρέπει, η Τουρκία, να εκπληρώσει και τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της.

Η Τουρκία δεν μπορεί να “σβήσει” την Κύπρο

Τα ξέρει όλα αυτά η Άγκυρα. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών γνωρίζει καλά αυτό το μονοπάτι. Προσπάθησε πολλές φορές να το παρακάμψει, πλην όμως δεν το πέτυχε. Ο πολυτάλαντος  Χακάν Φιντάν, ακόμη και ενώπιον Ευρωπαίων ομολόγων του παρουσιάζεται το ίδιο σκληρός και άτεγκτος σε σχέση με το Κυπριακό.

Ο κ. Φιντάν “εξηγεί” το ζήτηµα της κυρίαρχης ισότητας και το διεθνές ισότιµο καθεστώς. Αλλά γνωρίζει ότι είναι και η Κύπρος στην εξίσωση των ευρωτουρκικών. Είναι και το Κυπριακό. Αυτό δεν μπορεί να το αλλάξει. Η ΕΕ επιχειρεί να ανοίξει παράθυρο στην Τουρκία. Και η Άγκυρα είτε θα αρπάξει την ευκαιρία είτε όχι, ωστόσο, κινείται σε μια λογική πρόταξης των μαξιμαλιστικών της αξιώσεων ενώ παράλληλα παρουσιάζεται έτοιμη για διάλογο και ανάπτυξη σχέσεων (με την ΕΕ).

Την ίδια ώρα, ο Ερντογάν, με τον επαναλαμβανόμενο κουραστικό αμανέ του, στέλνει αρνητικά μηνύματα. Τι πετυχαίνει; Το φιάσκο στην Αττάλεια με τη στάση και εν γένει συμπεριφορά του ηγέτη της κατοχικής δύναμης έναντι του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ ενθουσίασε τους εθνικιστές σε Τουρκία και κατεχόμενα, επί της ουσίας ήταν αυτογκόλ. Γιατί πρωτίστως έκανε ο ίδιος θέμα την παρουσία της κυπριακής αντιπροσωπείας, που διακαώς προσπάθησε να… κόψει.

Ανέδειξε την παρουσία της και μαζί με αυτήν αναδείχθηκε το γνωστό, το οποίο μόνο η Άγκυρα δεν αποδέχεται: Ότι στην Κύπρο ένα μόνο κράτος υπάρχει. Όσο δε για τον ψυχογιό της Άγκυρας, τον εγκάθετο της στα κατεχόμενα, Τουφάν Έρχιουρμαν, ο οποίος προσκλήθηκε, κυκλοφορούσε άσκοπα στους διαδρόμους και στα σαλόνια του συνεδριακού κέντρου. Πήγε, μόνο, για να εξυπηρετήσει το τουρκικό αφήγημα.

Η μη χειραψία, η αποχώρηση από την αίθουσα υποδοχής, εκθέτει τον Ερντογάν και τη χώρα του, που με τέτοιες συμπεριφορές δεν δικαιούται να διοργανώνει διεθνείς συνάξεις των Ηνωμένων Εθνών. Πέραν από τα καμώματα Ερντογάν, η ουσία βρίσκεται στα δεδομένα που διαμορφώνονται. Έκπαλαι αναφερόταν πως η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας περνά από τη Λευκωσία. Σήμερα αυτή η διαδρομή έχει όλα τα δεδομένα υπέρ της για να περάσει από την κυπριακή πρωτεύουσα. Είναι και προς το συμφέρον της Άγκυρας να γίνει τούτο. Μένει να το αντιληφθεί και ο ξεροκέφαλος, ετσιθελιστής, Ερντογάν.

Τι γυρεύει ο Γρίβας στα οδοφράγματα;

Πραγματοποιήθηκαν χθες αντικατοχικές εκδηλώσεις καταδίκης της ανακήρυξης της αποσχιστικής οντότητας. Έγιναν και φέτος χωριστές πορείες, με έντονο- ξανά- το κομματικό χρώμα.

Ακούστηκαν ομιλίες με ξύλινες αναφορές και κομματικά ρεφρέν για το Κυπριακό. Παρουσιάσθηκαν και πανό με τη μορφή του Γρίβα. Τι γυρεύει ο Γρίβας της ΕΟΚΑ Β’ σε αντικατοχική εκδήλωση; Σβήνεται η ιστορία; Αγνοείται η ιστορία; Γνωρίζουν τι έγινε το 1974;

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, στη γαλλική διακοίνωση δεν υπάρχει καμία αναφορά σε αίτημα αδειοδότησης από την Τουρκία. Το έγγραφο αφορά την ενημέρωση των παράκτιων κρατών της περιοχής και περιλαμβάνει αναφορά στην πορεία των ερευνών.  Οι ενημερώσεις διήρκησαν αρκετή ώρα και περιλάμβαναν επίσης συζήτηση για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή. Παράλληλα, επικρατεί η εκτίμηση ότι ο τρέχων κύκλος ερευνών του γαλλικού ερευνητικού σκάφους θα ολοκληρωθεί ομαλά, χωρίς εντάσεις στο πεδίο. Η επόμενη φάση, που αφορά την πόντιση του καλωδίου, εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί σε περίπου έναν χρόνο.

Στις 13:00 είχε προγραμματιστεί η ενημέρωση του προέδρου της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκου Βελόπουλου, ωστόσο η Ελληνική Λύση γνωστοποίησε ότι ο πρόεδρος του κόμματος δεν θα παρευρεθεί στον ΥΠΕΞ. Έτσι σημερινός κύκλος συναντήσεων θα ολοκληρωθεί στις 17:00, με την ενημέρωση της Ρένας Δούρου.

Πρώτος ενημερώθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης ο οποίος μετά τη συνάντηση υπογράμμισε την ανάγκη να διασφαλιστεί η ολοκλήρωση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, με πλήρη σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα των δύο χωρών. Στη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, συμμετείχε και ο Δημήτρης Μάντζος.

Ακολούθησε ο Δημήτρης Κουτσούμπας ο οποίος μετά τη συνάντηση μίλησε για ένα «μεγάλο παζάρι γύρω από τα κυριαρχικά διακαιώματα της χώρας», ενώ παράλληλα τόνισε ότι «δεν χρειάζεται εφησυχασμός, όσο και αν η κυβέρνηση προσπαθεί να εφησυχάσει τον λαό». Μετά τον Δημήτρη Κουτσούμπα υπουργός ενημέρωσε για τις εξελίξεις της πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος ανακοίνωσε ότι δεν θα προσέλθει στην προγραμματισμένη για σήμερα συνάντηση: «Εμείς δεν μπορούμε να λάβουμε μέρος σε ένα προαναγγελθέν φιάσκο ούτε έχουμε διάθεση να συμμετάσχουμε σε αυτή τη φάρσα, διότι δεν θα διαβάσουμε τι λέει μία ρηματική διακοίνωση, η οποία κατά την άποψή μας αποτελεί ένα εγκληματικό λάθος. Δεν μπορούμε να δεχτούμε να συμπράξουμε σε μία επικοινωνιακή φαρσοκωμωδία της κυβέρνησης, προσποιούμενοι ότι δεν αντιλαμβανόμαστε τον απαράδεκτο εμπαιγμό».

Καλώδιο: Ενστάσεις από ΠΑΣΟΚ

Τον κίνδυνο να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο που θα επηρεάσει μελλοντικά έργα και θαλάσσιες έρευνες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ανέδειξε ο Ανδρουλάκης, μετά τη συνάντησή του με τον Γεραπετρίτη, με τον κ. Ανδρουλάκη να εστιάζει στις γεωπολιτικές του διαστάσεις και, κυρίως, στις συνέπειες που ενδέχεται να έχει η εμπλοκή της Τουρκίας στη διαδικασία.

Αναφερόμενος στη σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Μέσης Ανατολής, την οποία χαρακτήρισε έργο «ιδιαίτερης γεωπολιτικής και ενεργειακής αξίας» για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπενθύμισε ότι ο σχεδιασμός της είχε ξεκινήσει το 2011, επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ.

Παράλληλα, στάθηκε στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και λαμβάνει χρηματοδότηση από την ΕΕ, επισημαίνοντας ότι οι έρευνες και η πόντιση του καλωδίου πρέπει να πραγματοποιηθούν «αποκλειστικά στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και του ευρωπαϊκού κεκτημένου».

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στη διαδικασία ενημέρωσης της Άγκυρας από τρίτο κράτος, εκφράζοντας την ανησυχία ότι μπορεί να αποκτήσει ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις. «Η ενημέρωση τρίτου κράτους προς την Τουρκία δεν προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο και δημιουργεί τον κίνδυνο διαμόρφωσης ενός αρνητικού πολιτικού προηγούμενου», δήλωσε.

Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε το ερώτημα: «Τι θα γίνεται από εδώ και στο εξής για ανάλογα έργα ή θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο;». Ο Ανδρουλάκης κατέστησε σαφές ότι θεωρεί απαραίτητη την απρόσκοπτη υλοποίηση της διασύνδεσης, αποδίδοντας στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες την ευθύνη να διασφαλίσουν ότι το έργο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλουν να εγγυηθούν την ολοκλήρωση του έργου με απόλυτο σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου. Η μόνη ασφαλής οδός είναι η οδός της διεθνούς νομιμότητας», υπογράμμισε.

Η γενική στάση της αντιπολίτευσης

Η αντιπολίτευση έχει ασκήσει έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, έκανε λόγο για κίνδυνο ενίσχυσης του αναθεωρητισμού εις βάρος του διεθνούς δικαίου. Ο γγ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, αμφισβητεί τις κυβερνητικές εξηγήσεις για την ενημέρωση της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα αξιοποιεί το σχετικό έγγραφο και «θα το επικαλείται από εδώ και πέρα ως απόδειξη, ότι αναγνωρίζεται η δικαιοδοσία της στην περιοχή. Γι’ αυτό και το απαίτησε άλλωστε».

Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, επανέφερε το αίτημα για άμεση σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών, υποστηρίζοντας ότι οι κατ’ ιδίαν ενημερώσεις δεν μπορούν να το υποκαταστήσουν. Παράλληλα, ζήτησε να δοθεί στη δημοσιότητα το περιεχόμενο των ρηματικών διακοινώσεων.

Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς μίλησε για «νέα Ίμια», θέτοντας έξι ερωτήματα: «Πρώτον, ποιος, από πότε, πως, και με ποιανού την εντολή έδωσε στη Γαλλία το δικαίωμα να προβεί σε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για λογαριασμό της Ελλάδας; Δεύτερον, ποιος, πότε και γιατί συμφώνησε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης; Τρίτον, γιατί το Γαλλικό σκάφος δεν απέπλεε μέχρι να ενημερωθεί η Τουρκική πλευρά; Τέταρτον, εφόσον η Τουρκία ενημερώθηκε από τη Γαλλία, τότε η κάθε NAVTEX τι ρόλο παίζει;

Πέμπτον, εάν όλα τα παραπάνω έγιναν εν αγνοία της Ελλάδας, τότε γιατί δεν κάναμε διάβημα εναντίον της Γαλλίας και δεν αναστείλαμε την άδεια στην Γαλλική εταιρεία; Έκτον, αφού δεχόμαστε ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να “ενημερώνεται”, από εδώ και πέρα θα ζητάμε κι εμείς “ενημερώσεις” για αντίστοιχες ενέργειες της Τουρκίας;». Σε επικριτικούς τόνους κινήθηκαν Ελληνική Λύση και Νίκη.

Οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ για το τουρκολιβυκό

Η ανακοίνωση: «Με έκπληξη παρακολουθούμε την προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) να παρουσιάσουν ως πρωτοβουλία τους τη διεξαγωγή συζήτησης στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η πραγματικότητα είναι συγκεκριμένη, καταγεγραμμένη και δεν επιδέχεται αμφισβήτησης.

Από τις 20 Οκτωβρίου, αμέσως μετά την επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Λιβύης, ο αρμόδιος Αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γ. Μανιάτης, ζήτησε με δημόσια ανακοίνωσή του, την άμεση και αποφασιστική ευρωπαϊκή αντίδραση.

Στις 21 Οκτωβρίου, η Ευρωομάδα του ΠΑΣΟΚ, κατέθεσε επίσημο αίτημα για συζήτηση στην Ολομέλεια, παρουσία της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη σύνοδο του Νοεμβρίου. Την ίδια ημέρα, με Δελτίο Τύπου τους οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσαν την πρωτοβουλία, ζητώντας τη σαφή καταδίκη του παράνομου μνημονίου και συγκεκριμένες ευρωπαϊκές κυρώσεις για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Μάλιστα, την ανακοίνωση αυτή είχαν δημοσιεύσει στις 21 Οκτωβρίου τα ίδια μέσα ενημέρωσης, που σήμερα χρησιμοποιούνται από τη Νέα Δημοκρατία για να παρουσιαστεί η πρωτοβουλία ως δική της! Η πρώτη Ολομέλεια του Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα χωρίς το ζήτημα να έχει ενταχθεί στην ημερήσια διάταξη. Και αυτό, λόγω της δυστοκίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, μέλος του οποίου είναι και η Νέα Δημοκρατία.

Το ΕΛΚ οφείλει επιτέλους να εξηγήσει γιατί, παρά το επίσημο αίτημα που έχει ήδη κατατεθεί από τις 21 Οκτωβρίου, δεν έχει καταστεί δυνατή μέχρι σήμερα η διεξαγωγή της σχετικής συζήτησης στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Παράλληλα, αναμένουμε από τον κ. Κεφαλογιάννη και τον κ. Βέμπερ να στηρίξουν έμπρακτα, στην επόμενη Διάσκεψη των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το αίτημα των Ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, ώστε να πραγματοποιηθεί επιτέλους η συζήτηση και να ανοίξει ο δρόμος για την υιοθέτηση σχετικού ψηφίσματος.

Στα εθνικά ζητήματα δεν χωρούν ούτε επικοινωνιακές τακτικές, ούτε μικροκομματικά παιχνίδια. Χρειάζονται άμεσα αντανακλαστικά για την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας. Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη αναλάβει τις πρωτοβουλίες του. Περιμένουμε από τη Νέα Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα να κάνουν επιτέλους το ίδιο».