Η ίδια άλλωστε φορά τα κοσμήματα με τον τρόπο που πιστεύει ότι αξίζει να φοριούνται: αυθόρμητα, με προσωπικότητα και χωρίς να περιμένει κάποια ιδιαίτερη περίσταση. Από τον πρωινό καφέ και τα καθημερινά ψώνια μέχρι τις ώρες που δουλεύει πάνω στην Kissha, τα statement κοσμήματα είναι πάντα μέρος της εικόνας της.

Εντυπωσιακά κολιέ, ιδιαίτερα δαχτυλίδια, χρωματιστές πέτρες, μοναδικά βραχιόλια και απρόσμενοι συνδυασμοί αποτυπώνουν αυτή τη φιλοσοφία. Μπορούν να μεταμορφώσουν ακόμη και την πιο απλή καθημερινή εμφάνιση, προσθέτοντας χαρακτήρα και προσωπικότητα.

Ο κόσμος της Kissha είναι πλέον διαθέσιμος στο www.kissha.gr

Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στην ανεπάρκεια των εκάστοτε κυβερνήσεων. Αφορά τις ίδιες τις δομές του ευρωπαϊκού πολιτικού και οικονομικού συστήματος, το οποίο δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να δώσει βιώσιμες απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα κοινωνικής διαβίωσης.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση παραγωγικής, οικονομικής και πολιτικής αυτονομίας. Από τη μία πλευρά, η Κίνα ενισχύει τη βιομηχανική της ισχύ, την τεχνολογική της υπεροχή σε ολοένα περισσότερους τομείς και τη θέση της στο παγκόσμιο εμπόριο. Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τεράστια οικονομική και τεχνολογική ισχύ, ενεργειακά πλεονεκτήματα και τη δυνατότητα να επηρεάζουν αποφασιστικά τους διεθνείς συσχετισμούς. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο δυνάμεις, η Ευρώπη κινδυνεύει να περιοριστεί σε έναν ρόλο εξαρτημένου οικονομικού και πολιτικού χώρου, χωρίς την αυτονομία που απαιτείται για να καθορίζει η ίδια την πορεία της.

Για δεκαετίες, οι ευρωπαϊκές και γενικότερα οι δυτικές οικονομίες αξιοποίησαν το χαμηλότερο κόστος παραγωγής στην Ασία, αποκομίζοντας οφέλη από τις επενδύσεις, τις εμπορικές συναλλαγές και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Ωστόσο, οι χώρες αυτές δεν παρέμειναν απλώς τόποι φθηνής παραγωγής. Ανέπτυξαν τις δικές τους παραγωγικές και τεχνολογικές δομές, αναβάθμισαν τις οικονομίες τους, βελτίωσαν το βιοτικό επίπεδο των πληθυσμών τους και ενίσχυσαν τη στρατιωτική τους ισχύ, αποκτώντας μεγαλύτερη δυνατότητα στρατηγικής αυτονομίας και αποτροπής.

Η σχέση της αμειβόμενης εργασίας με την κοινωνική ευημερία

Σήμερα διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο από τον πλούτο που παράγεται στο έδαφός τους, μέσω της αναβάθμισης της εγχώριας παραγωγής, της τεχνολογικής τους ισχύος και της διαπραγματευτικής τους θέσης. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα περιθώρια με τα οποία οι δυτικές οικονομίες αποκόμιζαν οφέλη από τις διεθνείς παραγωγικές σχέσεις, ενώ η αποβιομηχάνιση έχει αφήσει πολλές ευρωπαϊκές χώρες με μειωμένες παραγωγικές δυνατότητες και αυξημένες εξαρτήσεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η διατάραξη των ενεργειακών σχέσεων με τη Ρωσία επιβαρύνουν περαιτέρω την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η υστέρηση σε κρίσιμες νέες τεχνολογίες, η δημογραφική γήρανση, οι δυσκολίες διαχείρισης και ένταξης των μεταναστευτικών ροών και η αυξανόμενη αβεβαιότητα στην απασχόληση συνθέτουν ένα εξαιρετικά σύνθετο πρόβλημα.

Η ασθενέστερη παραγωγική βάση και η χαμηλότερη αναπτυξιακή δυναμική περιορίζουν τους πόρους που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πίεση, από τη μία, δυσκολεύεται να διατηρήσει την οικονομική της ισχύ στο νέο διεθνές περιβάλλον και, από την άλλη, αδυνατεί όλο και περισσότερο να εξασφαλίσει τους οικονομικούς όρους που απαιτούνται για τη διατήρηση του κοινωνικού της προτύπου.

Οι νέες τεχνολογίες είναι μονόδρομος για τις ευρωπαϊκές χώρες όμως μετασχηματίζοντας ριζικά την παραγωγή του οικονομικού προϊόντος και την παροχή υπηρεσιών, περιορίζεται διαρκώς η ανάγκη ανθρώπινης εργασίας. Η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν την παραγωγικότητα, αλλά ταυτόχρονα απειλούν να καταργήσουν θέσεις εργασίας σε μεγαλύτερη έκταση από όσες νέες δημιουργούν.

Διαμορφώνεται, έτσι, μια θεμελιώδης αντίφαση, η ανάπτυξη της παραγωγικής δυνατότητας της οικονομίας μπορεί πλέον να συνοδεύεται όχι από αύξηση, αλλά από συρρίκνωση της απασχόλησης. Η οικονομία θα έχει τη δυνατότητα να παράγει περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες με λιγότερη ανθρώπινη εργασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο της κοινωνίας θα διαθέτει και τα αναγκαία εισοδήματα για να συμμετέχει στην κατανάλωση των παραγόμενων προϊόντων.

Το ζήτημα, επομένως, είναι πώς θα αναδιανεμηθεί ο πλούτος όταν η παραγωγή του θα απαιτεί ολοένα λιγότερη εργασία. Ένα διαρκώς αυξανόμενο μέρος του οικονομικού αποτελέσματος θα προκύπτει από την αυτοματοποίηση, τα δεδομένα, τους αλγορίθμους και τα τεχνολογικά συστήματα, ενώ τα οφέλη τους θα συγκεντρώνονται κυρίως στους ιδιοκτήτες του οικονομικού συστήματος και της τεχνολογίας. Η εξάρτηση της κοινωνικής ευημερίας αποκλειστικά από την αμειβόμενη εργασία θα γίνεται όλο και πιο προβληματική.

Απαιτείται, συνεπώς, διαφορετική προσέγγιση στην κατανομή του παραγόμενου πλούτου, ώστε η τεχνολογική πρόοδος να μην οδηγεί σε διεύρυνση των ανισοτήτων και στον αποκλεισμό μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας από τα οφέλη της παραγωγικότητας. Διαφορετικά, θα βρεθούμε μπροστά στο παράδοξο μιας οικονομίας που θα παράγει ολοένα περισσότερο πλούτο, αλλά θα αδυνατεί να εξασφαλίσει σε ολοένα περισσότερους ανθρώπους την πρόσβαση σε αυτόν. Και αυτή η αντίφαση δεν αποτελεί απλώς μια μελλοντική κοινωνική απειλή, αλλά ένα δομικό πρόβλημα που θα επηρεάζει όλο και περισσότερο την οικονομική, κοινωνική και πολιτική σταθερότητα της Ευρώπης.

Ποιο πολιτικό σύστημα διαμορφώνεται στην Ευρώπη

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποια κυβέρνηση θα απομακρυνθεί, αλλά ποιο πολιτικό σύστημα θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που τη φθείρουν. Οι κινητοποιήσεις, όσο μαζικές και δυναμικές κι αν είναι, δεν φαίνεται να διαθέτουν ακόμη ένα συγκροτημένο πολιτειακό πρόταγμα, μια σαφή πρόταση για την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται, ασκείται και ελέγχεται η πολιτική εξουσία. Η κοινωνική αγανάκτηση εκφράζεται μέσα από συγκεκριμένα αιτήματα, αλλά σπάνια μετατρέπεται σε συλλογική διεκδίκηση ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων.

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η βασική αντίφαση. Οι πολίτες αμφισβητούν τις κυβερνήσεις, αλλά η πολιτική διέξοδος εξακολουθεί να αναζητείται κυρίως μέσα από το ίδιο εκλογικό σύστημα που αναπαράγει την απόσταση ανάμεσα στην κοινωνία και την πολιτική εξουσία. Η αλλαγή κυβέρνησης θεωρείται αλλαγή πολιτικής, χωρίς να εξετάζεται επαρκώς αν οι θεσμικοί όροι άσκησης της εξουσίας επιτρέπουν πράγματι διαφορετικές επιλογές.

Το πιθανότερο είναι, συνεπώς, ένα σημαντικό μέρος αυτής της κοινωνικής ενέργειας να διοχετευθεί στις εκλογές και να εκφραστεί μέσα από την ενίσχυση νέων ή αντισυμβατικών πολιτικών δυνάμεων. Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν και η Εθνική Συσπείρωση εμφανίζονται ως ισχυροί διεκδικητές της πολιτικής εξουσίας, αξιοποιώντας τη δυσαρέσκεια απέναντι στο υφιστάμενο πολιτικό κατεστημένο. Στη Σερβία, οι μαζικές κινητοποιήσεις, με πρωταγωνιστικό ρόλο του φοιτητικού κινήματος, ανέδειξαν ένα ενδιαφέρον πολιτικό φαινόμενο, την αμφισβήτηση όχι μόνο της κυβερνητικής εξουσίας, αλλά και των υφιστάμενων κομματικών σχηματισμών στο σύνολο τους.

Ωστόσο, η εκλογική νίκη δεν ισοδυναμεί με την επίλυση των προβλημάτων. Όποια κυβέρνηση κι αν αναλάβει, θα βρεθεί αντιμέτωπη με τους ίδιους βαθύτερους περιορισμούς, την παραγωγική εξάρτηση, το ενεργειακό κόστος, τη τεχνολογική υστέρηση, τη δημογραφική κρίση και την αδυναμία εξασφάλισης σταθερών προοπτικών για τις νεότερες γενιές. Χωρίς αλλαγές στις δομές που παράγουν αυτές τις συνθήκες, οι προσδοκίες θα συγκρουστούν με την πραγματικότητα. Και τότε η κοινωνική δυσαρέσκεια θα επανέλθει. Ίσως με διαφορετικά αιτήματα, διαφορετικά πρόσωπα και διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις, αλλά με την ίδια βασική αιτία, την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να ανταποκριθεί στις ανάγκες των κοινωνιών.

Η Ευρώπη βρίσκεται, επομένως, μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι κινητοποιήσεις αποτελούν μια ευκαιρία κοινωνικής αφύπνισης. Για να αποκτήσουν, όμως, ιστορική σημασία, πρέπει να υπερβούν την απλή διαμαρτυρία και την εναλλαγή κυβερνήσεων. Χρειάζεται να αναδείξουν ένα διαφορετικό πολιτικό πρόταγμα, που δεν θα περιορίζεται στην επιλογή εκείνων που κυβερνούν, αλλά θα αφορά και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες συμμετέχουν, αποφασίζουν και ελέγχουν την εξουσία.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αλλάξουν οι κυβερνήσεις. Είναι να αποκτήσουν οι κοινωνίες τη δυνατότητα να καθορίζουν ουσιαστικά την πολιτική τους μοίρα. Διαφορετικά, οι δρόμοι θα γεμίζουν ξανά και ξανά, οι κυβερνήσεις θα εναλλάσσονται, αλλά τα προβλήματα θα παραμένουν. Και το μέλλον της Ευρώπης, ανάμεσα στις συμπληγάδες των ΗΠΑ και της Κίνας, θα γίνεται ολοένα πιο αβέβαιο.

Ο Κωνσταντίνος Δούνας είναι οικονομολόγος, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ΠΑΝΣΥΦΑ (Πανελλήνια Συνεταιριστική Φαρμακοποιών Α.Ε.)

Μετά το περιστατικό, ισχυρές δυνάμεις διάσωσης και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών έσπευσαν στην περιοχή, ενώ στο σημείο έχει ξεσπάσει φωτιά. Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανέφερε: «Ελικόπτερό μας τύπου S-70 υπέστη ατύχημα και συνετρίβη. Τα σωστικά συνεργεία έχουν φτάσει στα συντρίμμια και οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης ξεκίνησαν αμέσως».

Ο Μιχάλης Κατρίνης κάλεσε την πολιτική ηγεσία του υπουργείου να αναφέρει πόσες από τις αποφάσεις που προβλέπει ο νόμος έχουν εκδοθεί και να δώσει χρονοδιάγραμμα για τις υπόλοιπες. Έθεσε ειδικά το ζήτημα της έγκρισης του δεκαετούς σχεδίου στεγαστικών δράσεων και του γενικού κανονισμού διαχείρισης των στρατιωτικών οικημάτων.

Από τον Παναγιώτη Κισκήρα ζήτησε μετρήσιμο απολογισμό της θητείας του στη διεύθυνση της Υπηρεσίας Αξιοποίησης Ακίνητης Περιουσίας Ενόπλων Δυνάμεων από τον Απρίλιο του 2024. Τον ρώτησε τι έχει προετοιμάσει για τον ΦΑΑΕΔ και πότε ο φορέας θα μπορεί να λειτουργήσει με διοικητικό συμβούλιο και στελεχωμένες υπηρεσίες. Ζήτησε ακόμη στοιχεία για τα ακίνητα που θα αναλάβει και την αξία τους, καθώς και συγκεκριμένο σχέδιο αξιοποίησης, χωρίς να λάβει κάποια απάντηση στα ερωτήματά του.

Υπενθύμισε ότι το ΠΑΣΟΚ είχε ζητήσει ο ΦΑΑΕΔ να λειτουργεί ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με ουσιαστικό κοινοβουλευτικό και ανεξάρτητο οικονομικό έλεγχο και δέσμευση τουλάχιστον του 60% των ετήσιων εσόδων για τη στέγαση των στρατιωτικών.

Από το 2019, επισήμανε ο Κατρίνης, η κυβέρνηση εξαγγέλλει παραχωρήσεις στρατοπέδων, επενδύσεις και χιλιάδες στρατιωτικές κατοικίες. Ακόμη δεν έχει παρουσιάσει ολοκληρωμένο σχέδιο με στόχους και χρονοδιαγράμματα. Ο Νίκος Δένδιας είχε δεσμευτεί για πλήρη ενημέρωση της Βουλής σχετικά με τα ακίνητα, τις αποτιμήσεις και το στρατηγικό σχέδιο αξιοποίησης. Ο Κατρίνης ζήτησε από τον υπουργό να πει πότε θα παρουσιάσει το πενταετές σχέδιο στη Βουλή και έθεσε το ερώτημα: «Πού βρίσκεται σήμερα ο μετρήσιμος απολογισμός αυτών των δεσμεύσεων;».

Αυτός είναι ο λόγος που όταν η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας κυρώθηκε από τον αναγκαίο αριθμό χωρών και κατέστη εθιμικό δίκαιο, οι Τούρκοι έσπευσαν να αποτρέψουν την Αθήνα από το να ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της. Τον Ιούνιο 1995, με απόφασή της, η τουρκική Εθνοσυνέλευση χαρακτήρισε αιτία πολέμου (casus belli) την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, εξουσιοδοτώντας την κυβέρνηση να λάβει ακόμα και στρατιωτικά μέτρα για να την εμποδίσει. Είχαν επίγνωση ότι, εάν γινόταν επέκταση, θα ακυρωνόταν το επεκτατικό τους παιχνίδι στο Αιγαίο. Ταυτοχρόνως, όπως προανέφερα, θα ενισχυόταν σημαντικά η ελληνική θέση και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από τότε, η Αθήνα δηλώνει ότι διατηρεί ακέραιο το δικαίωμά της για επέκταση και θα το ασκήσει όποτε κρίνει. Τριάντα ένα χρόνια μετά δεν το έχει πράξει! Όταν ένα δικαίωμα δεν ασκείται για πολλά χρόνια –όπως στην περίπτωσή μας– αποδυναμώνεται. Η άσκησή του γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Στην πραγματικότητα, οι ελληνικές κυβερνήσεις, υπό το κράτος του φοβικού συνδρόμου, προτιμούν να πετάνε το μπαλάκι στο μέλλον.

Από την εποχή που η Άγκυρα κήρυξε το casus belli, είχα ξεκάθαρα ταχθεί υπέρ της επέκτασης των χωρικών υδάτων, με την καθιέρωση διόδων ελεύθερης διέλευσης, έτσι ώστε να μην υπάρξουν αντιδράσεις από τρίτες χώρες. Θεωρούσα πως η Τουρκία δεν θα κήρυττε τον πόλεμο, αλλά θα πραγματοποιούσε κάποια ναυτική άσκηση στη ζώνη μεταξύ έξι και 12 μιλίων για να καταδείξει ότι δεν αναγνώριζε την επέκταση.

Ενδεχομένως, να έστελνε συνοδεία πολεμικών ένα σκάφος για σεισμικές έρευνες στα 7-8 μίλια από τις ακτές εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων. Με άλλα λόγια, θα προκαλούσε την Ελλάδα να προστατεύσει αυτή τη φορά τα χωρικά της ύδατα κι όχι ΑΟΖ, την οποία, ως γνωστό, δεν προστάτευσε στην Κάσο και στην Κρήτη για την περίπτωση του καλωδίου.

Υποστήριζα τότε πως η Ελλάδα δεν είχε κανένα λόγο να αντιδράσει σ’ αυτή την ενέργεια, στέλνοντας τον στόλο για να διώξει τα τουρκικά πλοία και προκαλώντας έτσι κρίση. Θα έπρεπε να περιοριστεί σε διπλωματικές αντιδράσεις, οι οποίες θα κατοχύρωναν διεθνώς τα 12 μίλια, έστω κι αν δεν τα αναγνώριζε η Άγκυρα. Από το να μην έχει τίποτα, τουλάχιστον η Ελλάδα θα είχε τα 12 μίλια, έστω και με τις τουρκικές παραβιάσεις. Μην ξεχνάμε ότι έχουν ανεχθεί συστηματικές παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου.

Χωρικά ύδατα πολλαπλού εύρους

Ας σημειωθεί ότι η κυβέρνηση Σημίτη, με υπουργό Εξωτερικών τον Γιώργο Παπανδρέου, αλλά και αργότερα η κυβέρνηση Τσίπρα, είχαν διαπραγματευθεί με την Άγκυρα –στο πλαίσιο διερευνητικών επαφών– το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων. Κι αυτό παρότι –όπως προανέφερα– σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο πρόκειται για δικαίωμα, που κάθε παράκτιο κράτος ασκεί μονομερώς. Δηλαδή, δεν έχει υποχρέωση να το διαπραγματευθεί με τα γειτονικά κράτη.

Μετά από αυτό, στη δεκαετία του 2000, είχα γράψει: «Από τη στιγμή που η Αθήνα έχει κακώς επιλέξει να διαπραγματευθεί με την Άγκυρα το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων, τουλάχιστον ας το διαπραγματευθεί σωστά. Η Αθήνα έπρεπε εξαρχής να έχει επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια σ’ όλες τις περιοχές που δεν γειτνιάζουν με την Τουρκία και στη συνέχεια να διαπραγματευθεί με την Άγκυρα ένα συμβιβασμό για το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων στις περιοχές που γειτνιάζουν.

»Εάν το είχε κάνει, οι μη γειτνιάζουσες με την Τουρκία θαλάσσιες περιοχές θα είχαν βγει εκτός διαπραγμάτευσης, ενώ τώρα η Άγκυρα ζητάει να μην υπάρξει καμία επέκταση στο ανατολικό Αιγαίο, προσφέροντας(;) σαν αντάλλαγμα την αποδοχή της επέκτασης στο Ιόνιο και στο Λιβυκό! Προσφέρει, δηλαδή, αυτό που η Ελλάδα μπορεί να κάνει μόνη της, χωρίς η Τουρκία να έχει το παραμικρό πρόσχημα αντίδρασης, αφού δεν γειτνιάζει με τις θαλάσσιες αυτές περιοχές». Τη θέση αυτή είχα επανειλημμένως διατυπώσει σε άρθρα και την συμπεριέλαβα στην ενότητα “Δώδεκα μίλια και casus belli” στο βιβλίο μου για την Τουρκία του Ερντογάν (Πατάκης 2013).

Κανόνας και εξαίρεση

Για χρόνια κυριαρχούσε η άποψη πως εάν γινόταν επέκταση των χωρικών υδάτων μόνο σε θαλάσσιες περιοχές εκτός Αιγαίου, θα ήταν σαν η Ελλάδα να παραδεχόταν ότι το Αιγαίο είναι ειδική θάλασσα. Ως εκ τούτου, θα έδινε υπόσταση στον τουρκικό ισχυρισμό ότι πρέπει να ισχύσουν ειδικές διευθετήσεις. Το επιχείρημα θα ήταν άξιο συζήτησης εάν η Αθήνα δεν είχε ήδη αποδεχθεί τη φόρμουλα των χωρικών υδάτων διαφορετικού εύρους κατά περιοχή. Οι ελληνικές κυβερνήσεις το διαπραγματεύθηκαν όχι επειδή θεωρούν το Αιγαίο ειδική θάλασσα, αλλά επειδή υπέκυψαν –χωρίς να το ομολογούν– στον εκβιασμό του τουρκικού casus belli.

Η θέση μου, λοιπόν, δεν ήταν να εξαιρεθεί από την επέκταση όλο το Αιγαίο, αλλά η θάλασσα που γειτνιάζει με την Τουρκία, δηλαδή η θαλάσσια περιοχή των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, όπου θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε σε χωρικά ύδατα 8-10 μιλίων. Στις ακτές της Θράκης, Μακεδονίας και ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς και της Κρήτης η επέκταση θα γινόταν στα 12 μίλια. Η επέκταση εκεί προφανώς δεν “πνίγει” την Τουρκία, όπως η ίδια ισχυρίζεται. Και βεβαίως η όποια τουρκική ανησυχία θα μπορούσε να αμβλυνθεί –όπως προανέφερα– με την καθιέρωση γενναιόδωρων διαύλων ελεύθερης διέλευσης.

Στο σημείο αυτό θέλω να υπενθυμίσω παλαιότερη συνέντευξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Φιντάν: «Δεν δέχομαι 12 μίλια, εσείς δεν δέχεστε έξι μίλια. Στεκόμαστε, λοιπόν, σε ορισμένα σημεία, έχουν γίνει διερευνητικές συνομιλίες στο παρελθόν, έχουν καλυφθεί ορισμένες αποστάσεις. Το ζήτημα του Αιγαίου δεν είναι ένα άλυτο πρόβλημα». Αν μη τι άλλο, η δήλωση αυτή δείχνει ότι η Άγκυρα είναι ανοικτή για διαπραγμάτευση, την οποία η Αθήνα, αφού κακώς την άρχισε, θα έπρεπε να την συνεχίσει, περιορίζοντάς την, όμως, αποκλειστικά στο ανατολικό Αιγαίο, αφού θα είχε κηρύξει τα 12 μίλια στις άλλες ελληνικές θάλασσες.

Η Ελλάδα ολιγωρεί… 

Δυστυχώς, δεν έγινε τίποτα. Έχουμε ακόμα και στην Κρήτη παραμείνει με χωρικά ύδατα έξι μιλίων. Κι αυτή η πραγματικότητα δεν αλλάζει από την επίσημη ρητορική της Ελλάδας ότι θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα όποτε το κρίνει. Όταν φοβάται να ασκήσει το δικαίωμά της και όταν έχει ήδη διαπραγματευθεί χωρικά ύδατα διαφορετικού εύρους, το προαναφερθέν επιχείρημα είναι προσχηματικό. Όπως προανέφερα, η πραγματική αιτία είναι το φοβικό σύνδρομο της ελληνικής πολιτικής ελίτ, η απροθυμία της να κάνει οτιδήποτε θα ενοχλούσε την Άγκυρα και δυνητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση.

Ας σημειωθεί ότι η Τουρκία στη Μαύρη Θάλασσα και στις νότιες ακτές της (Ανατολική Μεσόγειο) έχει χωρικά ύδατα 12 μιλίων. Δεν τα έχει, βεβαίως, επεκτείνει στο Αιγαίο, επειδή δεν θα είχε αξιόλογο όφελος και κυρίως γιατί εάν τα επέκτεινε δεν θα μπορούσε να εάν η Ελλάδα έπραττε το ίδιο.

Όσο η Ελλάδα δεν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια σε όλες τις θάλασσες εκτός από το ανατολικό Αιγαίο, θα υποκύπτει στον εκβιασμό του casus belli, αποδεχόμενη εμμέσως πλην σαφώς ότι η Άγκυρα έχει και για τις υπόλοιπες θάλασσες λόγο! Αντιθέτως, εάν κατοχυρωθούν χωρικά ύδατα 12 μιλίων παντού, με εξαίρεση τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, η όποια άτυπη διαπραγμάτευση με την Άγκυρα θα αφορούσε ένα συμβιβασμό εκεί, δηλαδή χωρικά ύδατα 8-10 μιλίων.

Οι κινήσεις που πρέπει να γίνουν

Η ολιγωρία του παρελθόντος έχει μετατρέψει ένα τότε διαχειρίσιμο διπλωματικά πρόβλημα, σε ένα δύσκολο εγχείρημα. Τότε, η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν ήταν κρατικό δόγμα και ο Ερντογάν στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 2000 ήταν πολύ πιο συγκρατημένος, επειδή ήταν αντιμέτωπος με εσωτερικούς πολέμους, αρχικά με το μετακεμαλικό καθεστώς και αργότερα με το κίνημα Γκιουλέν. Τώρα, ο Ερντογάν είναι παντοδύναμος στο εσωτερικό και νοιώθει ισχυρός και στο εξωτερικό. Το μόνο θετικό για την Ελλάδα σήμερα είναι η ανοικτή αντιπαράθεση της Τουρκίας με το Ισραήλ.

Η επέκταση των χωρικών υδάτων, όμως, δεν μπορεί να καθυστερήσει πολύ. Και βεβαίως η πρώτη άμεση κίνηση πρέπει να είναι το κλείσιμο των κόλπων με γραμμές βάσης παντού, έτσι ώστε η επέκταση να αρχίσει από τις γραμμές βάσης. Πριν οποιαδήποτε κίνηση είναι σκόπιμο να προηγηθούν διπλωματικές επαφές με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και ειδικά με τη Γαλλία, αλλά και με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα διπλωματικό κλίμα, το οποίο κατά το δυνατόν να αποτρέπει τουρκικό τυχοδιωκτισμό. Η εξαίρεση, άλλωστε, του ανατολικού Αιγαίου από την μονομερή επέκταση θα ήταν ισχυρό όπλο της Αθήνας στα μάτια της διεθνούς κοινότητας.

Υπάρχουν πιθανότητες η κυβέρνηση Μητσοτάκη να προσανατολισθεί προς αυτή την κατεύθυνση; Αν κρίνουμε από το γεγονός ότι το “έβαλε στα πόδια” στην Κάσο και στην Κρήτη, η απάντηση είναι αρνητική. Το δόγμα της, άλλωστε, είναι να αποφύγει πάση θυσία μία κρίση στις σχέσεις με την Τουρκία. Κι αυτό το επιτυγχάνει επειδή υποχωρεί με πιο πρόσφατο περιστατικό τη μεθόδευση μέσω Γαλλίας για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο.

Η αστυνομία δήλωσε ότι πιστεύει πως το διαμέρισμα του ανήκε ενώ όπως έγινε γνωστό είχε εμπλακεί σε «κάποιου είδους διένεξη με τη διαχείριση της πολυκατοικίας». Το περιστατικό σημειώθηκε σε μια γειτονιά γνωστή ως Λόγκαν Σάικλ 1,6 χλμ βορειοανατολικά του Λευκού Οίκου.

Η Μπρουκ Πίντο, μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Ουάσινγκτον, δήλωσε σε ανάρτησή της στο X ότι οι πυροβολισμοί έγιναν στο γυμναστήριο VIDA και ότι πολλοί άνθρωποι δέχθηκαν πυρά.

Βάσει της συμφωνίας, οι δύο χώρες επιδιώκουν επίσης να αναπτύξουν νέα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και να δημιουργήσουν υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 4.000 MW. Ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι η συνεργασία θα διευκολύνει τη μεταφορά τεχνολογίας και θα ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή εξοπλισμού ανεμογεννητριών, δίνοντας ενδεχομένως στους Τούρκους κατασκευαστές μεγαλύτερο ρόλο στην αναπτυσσόμενη βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της χώρας.

«Η συνεργασία αυτή θα αυξήσει την παραγωγική μας ικανότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα επιτρέψει τη μεταφορά τεχνολογίας, υποστηρίζοντας την παραγωγή εξοπλισμού ανεμογεννητριών στην Τουρκία και συμβάλλοντας σημαντικά στην ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας μας», δήλωσε ο υπουργός.

Η συμφωνία αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων προσπαθειών της Άγκυρας και του Πεκίνου να διευρύνουν τη συνεργασία τους στον ενεργειακό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, των τεχνολογιών μπαταριών και της βιομηχανικής παραγωγής.

Κατά την επίσκεψή του στην Κίνα τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Μπαϊρακτάρ είχε συνομιλίες με Κινέζους αξιωματούχους και εταιρείες σχετικά με πιθανά ενεργειακά έργα. Τότε είχαν προσδιοριστεί ως τομείς στενότερης συνεργασίας η υπεράκτια αιολική ενέργεια, η αποθήκευση ενέργειας και η κατασκευή μπαταριών.

Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός είχε επισημάνει τις δυνατότητες εγκατάστασης μονάδων παραγωγής από κινεζικές εταιρείες στην Τουρκία, κυρίως στον τομέα των φωτοβολταϊκών πάνελ και των ανεμογεννητριών. Οι δύο χώρες έχουν επίσης διερευνήσει τη συνεργασία τους στις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων έργων που αποσκοπούν στη μεταφορά ενέργειας προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Η συμφωνία και το τουρκικό ενεργειακό όραμα

Ο Μπαϊρακτάρ παρουσίασε τη συμφωνία ως μέρος της μακροπρόθεσμης ενεργειακής στρατηγικής της Τουρκίας, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας του εγχώριου ενεργειακού εφοδιασμού και στην επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρότερες πηγές ενέργειας. «Σε ευθυγράμμιση με το Εθνικό μας Όραμα Ενέργειας 2040, αυτή η ιστορική συμφωνία θα ενισχύσει την ενεργειακή μας ασφάλεια και θα επιταχύνει την πράσινη μετάβαση», δήλωσε.

Στο πλαίσιο του Εθνικού Οράματος Ενέργειας 2040, η Άγκυρα επιδιώκει να αυξήσει τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από περίπου 128 γιγαβάτ (GW) που είναι σήμερα σε 281 GW έως το 2040. Από αυτή την ισχύ, τα 175 GW προβλέπεται να προέρχονται συνδυαστικά από την ηλιακή και την αιολική ενέργεια.

Ο υπουργός εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η συνεργασία θα αποφέρει οφέλη και στις δύο χώρες, καθώς διευρύνουν τη σύμπραξή τους στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

COP31: Οι υπόλοιπες ενεργειακές συμφωνίες της Τουρκίας

Η συμφωνία με την Κίνα έρχεται μετά από σειρά σημαντικών συμφωνιών που υπογράφηκαν στο περιθώριο της συνόδου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται μνημόνιο συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία για την ανάπτυξη πρόσθετης ισχύος 3.000 MW από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στο πλαίσιο ευρύτερου σχεδίου 5.000 MW στο οποίο συμμετέχει η εταιρεία ACWA Power.

Παράλληλα, η Τουρκία υπέγραψε δέκα συμφωνίες συνολικής αξίας 5,1 δισ. δολαρίων με την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης (ADB), την Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων σε Υποδομές (AIIB), την Παγκόσμια Τράπεζα και την Ισλαμική Τράπεζα Ανάπτυξης (IsDB). Οι συμφωνίες αυτές αποσκοπούν στην υποστήριξη της πράσινης μετάβασης της χώρας, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών και στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων.

Επιπλέον, η Άγκυρα υπέγραψε περιφερειακή συμφωνία συνεργασίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας με το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία και τη Βουλγαρία. Στόχος είναι η ανάπτυξη διασυνοριακών υποδομών μεταφοράς και εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν νέο διάδρομο για τη μεταφορά καθαρής ενέργειας από την περιοχή της Κασπίας προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Εξάλλου, οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό πρόβλημα θα επαναληφθούν (Σ.Σ. δι’ όση αξία έχουν), αλλιώς η τελωνειακή ένωση Ε.Ε. και Τουρκίας δεν θα προχωρήσει.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δικαίωσε τον Φρέντι Μπελέρη για την πολύμηνη φυλάκισή του, άνευ στοιχείων ενοχής αλλά για πολιτικούς λόγους, στην Αλβανία — προφανώς κατ’ εντολή του Αλβανού πρωθυπουργού [ή: προέδρου].

Η Αίγυπτος ξανάνοιξε την πρεσβεία της στην Τρίπολη της Δυτικής Λιβύης και αρχίζει συζητήσεις με τον πρωθυπουργό της διχασμένης χώρας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο [ή: συμβόλαιο], που παραβιάζει την αιγυπτιακή ΑΟΖ, μεταξύ άλλων παρανομιών.

Τέλος, ο περιοδεύων Αμερικανός απεσταλμένος στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, με καταγωγή από τον Λίβανο, συντόμως θα κληθεί στο Κογκρέσο να εξηγήσει τον ρόλο του, όπως κι ο έτερος «φίλος» του προέδρου που απώλεσε τον έλεγχο των δύο νομοθετικών σωμάτων των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Άγκυρα,κατόπιν καταγγελιών του ισραηλινού «λόμπι» στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Η Δημοκρατική Γερουσία, την προσεχή διετία [ή: 6ετία], προτίθεται να αναλάβει τον συνταγματικό της ρόλο στον διορισμό πρεσβευτών των ΗΠΑ στο εξωτερικό, χωρίς το εφόδιο της προεδρικής «φιλίας».

Παραφράζοντας τον Κινέζο στρατηγό Σουν Τσου, θα λέγαμε ότι «καλύτερα να κερδίζεις μάχες χωρίς πόλεμο».

Σήμερα ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός του Ισραήλ και ο πρόεδρος του κόμματος “Γιασάρ” Γκάντι Άιζενκοτ συναντήθηκαν για πρώτη φορά μετά τις εκλογές και το θέμα ήταν αυτό ακριβώς -της πολεμικής εμπλοκής-, διότι ναι μεν ο Αϊζενκοτ έχει λάβει την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης, αλλά ο Νετανιάχου προσπαθεί να γραπωθεί στην εξουσία οξύνοντας πολεμικές καταστάσεις, όπως μεταδίδουν Ισραηλινά ΜΜΕ.

Μετά την συνάντηση, κατά την οποία μεταξύ άλλων ο Αϊζενκοτ ενημερώθηκε για τις εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών εκδόθηκε ένα λακωνικό κοινό ανακοινωθέν που ανέφερε ότι υπήρξε ενημέρωση «για τις προκλήσεις ασφάλειας και διπλωματίας που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή το Ισραήλ». Οι δύο πλευρές πρόσθεσαν ότι «συμφωνήθηκε να συνεχίσουν να ανταλλάσσουν ενημερώσεις όποτε κρίνεται απαραίτητο».

Λόγω του απόρρητου χαρακτήρα της ενημέρωσης για θέματα εθνικής ασφάλειας, δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα περισσότερες λεπτομέρειες για το τι ειπώθηκε κεκλεισμένων των θυρών.

Πάντως ούτε φίλα προσκείμενα ούτε εχθρικά διακείμενα προς τον Νετανιάχου μέσα αναφέρουν πληροφορίες για υπαρκτές απειλές από το Ιράν αυτή την περίοδο. Τα δε μη φίλα προσκείμενα θεωρούν την όλη υπόθεση “ξεκάθαρα πολιτικό ελιγμό” του Νετανιάχου “που ενεργεί χωρίς να ενημερώνει κανέναν”.

Καβγάς και εν συνεχεία “ενημέρωση”

Χθες ο Άιζενκοτ έκανε έκκληση προς τη Γενική Εισαγγελία να παρέμβει και να διασφαλίσει ότι θα λαμβάνει ο ίδιος τακτικές ενημερώσεις από τις μυστικές υπηρεσίες, ως βουλευτής και επικεφαλής κόμματος στον οποίο έχει ανατεθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης «ελλείψει επίσημου αρχηγού της αντιπολίτευσης», όπως μεταδίδουν οι “Times of Israel“.

Η παρέμβασή του με επιστολή έχει ως αιτία ανεπίσημες αναφορές ότι ο Νετανιάχου επιδιώκει στρατιωτική δράση κατά του Ιράν παρά τις αντιρρήσεις των αρχηγών των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο Αϊζενκοτ προειδοποίησε και με επιστολή του ότι «τυχόν μη επείγουσες στρατιωτικές κινήσεις θα μπορούσαν να έχουν καταστροφικές συνέπειες για την ισραηλινή δημοκρατία» και ότι ο Νετανιάχου πρέπει να δείξει μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση και προσοχή, ο δε Νετανιάχου τον χαρακτήρισε ανεύθυνο.

Αρχικά ο Νετανιάχου απέρριψε την συνάντηση, μετά διέρρευσε οτι θα ενημέρωνε τον Άϊζενκοτ «για τις εξελίξεις ο επί των στρατιωτικών γραμματέας του πρωθυπουργού, υποστράτηγος Γκάι Μαρκιζένο», και τελικά αποφάσισε να είναι παρών και ο ίδιος στην ενημέρωση.

Ο Άιζενκοτ είχε ήδη καλέσει επίσης τη γενική εισαγγελία να διασφαλίσει ότι κάθε στρατιωτική ή επιχειρησιακή ενέργεια θα συζητείται και θα εγκρίνεται δεόντως από το υπουργικό συμβούλιο και την κυβέρνηση, όπως προβλέπει ο νόμος. Όπως ανέφερε, αυτό είναι απαραίτητο για την «αποτελεσματική εποπτεία, την ορθή λήψη εθνικών αποφάσεων και την προστασία της άμυνάς μας».

Μπορεί να κηρύξει πόλεμο ο Νετανιάχου;

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, ανέθεσε στον Γκάντι Άιζενκοτ την εντολή σχηματισμού της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης. Ωστόσο, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός, διατηρώντας τις εξουσίες του αξιώματός του, την εποπτεία του αμυντικού μηχανισμού και την ευθύνη καθορισμού της ισραηλινής πολιτικής απέναντι στο Ιράν. Η ισραηλινή νομοθεσία δεν απαγορεύει στις υπηρεσιακές κυβερνήσεις να προβαίνουν σε πολεμικές ενέργειες.

Εντούτοις όπως το θέτουν και ισραηλινά μέσα, το ζήτημα είναι υπό ποιες συνθήκες δικαιολογείται μια πολεμική ενέργεια και κατά πόσο μπορεί αντικειμενικά να εκτιμηθεί αν μια απειλή προκαλεί επείγουσες αντιδράσεις.

Οι ελιγμοί για σχηματισμό κυβέρνησης

Ο Αϊζενκοτ μπορεί να έχει λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα αναλάβει το πρωθυπουργικό αξίωμα. Τα κόμματα που τον στήριξαν πριν και κατά τις εκλογές αθροίζουν 48 έδρες ενώ εκείνα τα οποία στηρίζουν “παραδοσιακά” τον Νετανιάχου, αθροίζουν 53.

Εντούτοις, το υπερορθόδοξο κόμμα «United Torah Judaism» που πάντα στήριζε τον Νετανιάχου, αυτή τη φορά στις συσκέψεις με τον πρόεδρο της χώρας δεν τον πρότεινε ως πρωθυπουργό. Κατά συνέπεια ο Νετανιάχου έμεινε στην ουσία με 48 βουλευτές. Στις ίδιες διαβουλεύσεις πρότειναν τον Αϊζενκοτ 67 βουλευτές, περιλαμβανομένων σε αυτούς και εκείνων των αραβικών κομμάτων. Οπότε έλαβε την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης.

Τα αραβικά κόμματα πήραν έδρες “ρεκόρ”: 19. Όμως για πολλούς ισραηλινούς αποτελούν “κόκκινη γραμμή”. Εντούτοις, αν και η συμμετοχή τους στην κυβέρνηση δεν γίνεται δεκτή από σχεδόν κανένα κόμμα, κάποια θα συζητούσαν το να σχηματισθεί κυβέρνηση μειοψηφίας και τα αραβικά όμματα να δώσουν μόνον ψήφο ανοχής.

Το θέμα είναι ότι κόμματα από τον “συνασπισμό” του Άιζενκοτ δεν δέχονται σχεδόν επ΄ουδενί έμμεση συμμετοχή των αραβικών κομμάτων και ο Λίμπερμαν (που έχει επτά έδρες) δήλωσε ότι δεν δέχεται ούτε καν στήριξη με ψήφο ανοχής σε κυβέρνηση μειοψηφίας από τα αραβικά κόμματα.

Αν “βγει” από την εξίσωση ο Λίμπερμαν, τότε δεν μπορεί να σταθεί κυβέρνηση μειοψηφίας με την ψήφο ανοχής των αραβικών κομμάτων, γιατί θα αθροίζονται 60 και όχι 61 βουλευτές. Εξάλλου αντιρρήσεις εγείρει και άλλος σύμμαχος του Αϊζενκοτ, ο Ναφταλι Μπένετ που έχει βγάλει 12 έδρες. Αν δηλαδή ο Λίμπερμαν ήταν ο μόνος αντιρρησίας, αυτή η έδρα που έλειπε θα μπορουσε να βρεθεί με διάφορους τρόπους, αλλά αφού συμπράττει και ο Μπένετ, χάνεται η λύση των αραβικών κομμάτων.

Άλλες ακροβασίες

Ο Άϊζενκοτ εξετάζει και άλλα “μαγειρέματα”, όπως να συνεργασθεί με το σχετικά πιο συζητήσιμο αραβικό μπλοκ (οκτώ έδρες) και όχι με το πιο ριζοσπαστικό (που έχει ένδεκα έδρες). Ο Ναφταλι Μπένετ δεν θα είχε αντίρρηση στο ήπιο αραβικό κόμμα. Στη χειρότερη περίπτωση ο Άιζενκοτ εξετάζει τη συνεργασία με βουλευτές του κυβερνητικού Λικούντ, αλλά υπό την αυστηρή προϋπόθεση ο Νετανιάχου να τεθεί εκτός εξουσίας.

Μια άλλη λύση που απομένει (για να μην λάβει την εντολή ο Νετανιάχου) είναι ο Άιζενκοτ να προσεταιρισθεί τους υπερορθόδοξους (14 έδρες). Όμως αυτή η συμμαχία, ακόμα κι αν ο Άιζενκοτ, έκανε το χατήρι στους υπερορθόδοξους να μη στρατεύονται (διότι αυτό είναι το βασικό αίτημά τους), θα σκόνταφτε στον Λίμπερμαν και άλλους που είναι κάθετα υπέρ της στράτευσης όλων ανεξαιρέτως.

Εν τω μεταξύ πάντως ο Αϊζενκοτ προσπαθεί να “ξεδοντιάσει” τον Νετανιάχου όσο μπορεί: Όπως αναφέρει η “Haaretz”, το μπλοκ του Άιζενκοτ αξιοποίησε την ευκαιριακή πλειοψηφία 63-50 στη βουλή για να αναλάβει την προεδρία των κρισιμότερων κοινοβουλευτικών επιτροπών (Οικονομικών, Εξωτερικών & Άμυνας, Κανονισμού), ενώ δρομολογεί την αντικατάσταση του Προέδρου της Βουλής (που ανήκει στο Λικούντ). Με αυτόν τον τρόπο αποδυναμώνεται θεσμικά τον Νετανιάχου, ελέγχεται ο προϋπολογισμός και μπορουν να περάσουν ορισμένα νομοσχέδια (όπως τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την 7η Οκτωβρίου), δημιουργώντας τετελεσμένα πριν καν ορκιστεί κυβέρνηση.

«Τώρα που ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος έχει κάνει φανταστική δουλειά, παραιτήθηκε, υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος που μπορεί να πάρει τη θέση του: ο Τιμ Κουκ της Apple», ανέφερε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Ένας θρύλος αντικαθιστά έναν θρύλο!» πρόσθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Προ ημερών ο Τραμπ είχε εγγυηθεί για την καλή πίστη του πρώην πλέον διευθύνοντα συμβούλου της Nvidia, λέγοντας ότι Χουάνγκ «δεν είχε ιδέα» πως η ερωμένη του ενδεχομένως να τον κατασκόπευε για λογαριασμό της Κίνας.

Μετά την ανακοίνωση της παραίτησης, η μετοχή της Nvidia κατέγραψε πτώση 10% στις συναλλαγές εκτός του κανονικού ωραρίου. Η μετοχή της εταιρείας είχε ήδη υποχωρήσει σχεδόν κατά 14% μετά την παραδοχή της πρώτης σχέσης, το περασμένο Σαββατοκύριακο, με αποτέλεσμα να χαθούν περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια δολάρια από τη χρηματιστηριακή της αξία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του διοικητικού συμβουλίου, καθήκοντα προσωρινής διευθύνουσας συμβούλου αναλαμβάνει η Κολέτ Κρες, η οποία είναι σήμερα εκτελεστική αντιπρόεδρος και οικονομική διευθύντρια της Nvidia.

Η Κρες θα συνεχίσει να ασκεί παράλληλα τα καθήκοντά της ως οικονομική διευθύντρια έως ότου οριστεί μόνιμος διάδοχος του Χουάνγκ. Το διοικητικό συμβούλιο ξεκινά διαδικασία αναζήτησης νέου CEO, εξετάζοντας υποψηφίους τόσο από το εσωτερικό όσο και από το εξωτερικό της εταιρείας.

Μόλις την Κυριακή, το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia είχε εκφράσει την εμπιστοσύνη του στον Χουάνγκ και στην ηγετική ομάδα της εταιρείας. Ωστόσο, σύμφωνα με το καταστατικό της Nvidia, ο διευθύνων σύμβουλος μπορεί να απομακρυνθεί «με ή χωρίς αιτία», εφόσον υπάρξει σχετική απόφαση της πλειοψηφίας των μελών του διοικητικού συμβουλίου.

Η αποχώρηση του Χουάνγκ δημιουργεί ένα τεράστιο κενό στην ηγεσία της Nvidia, μιας εταιρείας με χρηματιστηριακή αξία περίπου 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, την οποία ο ίδιος συνίδρυσε και ανέπτυξε επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Η αναταραχή που πλήττει τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό εκδηλώνεται μόλις λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ανακοίνωση των τριμηνιαίων οικονομικών αποτελεσμάτων του, στις 17 Νοεμβρίου, όταν οι επενδυτές αναμένεται να ενημερωθούν για τις επιδόσεις και τις προοπτικές της εταιρείας.

Ποια είναι η Κολέτ Κρες

Η προσωρινή αντικαταστάτης του Χουάνγκ, Κολέτ Κρες εντάχθηκε στη Nvidia τον Σεπτέμβριο του 2013, αναλαμβάνοντας τις θέσεις της εκτελεστικής αντιπροέδρου και της οικονομικής διευθύντριας, τις οποίες διατηρεί μέχρι σήμερα. Κατά τη διάρκεια της θητείας της, ηγήθηκε των οικονομικών υπηρεσιών της εταιρείας και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και στον μετασχηματισμό της.

Πριν από την ένταξή της στη Nvidia, είχε εργαστεί για σχεδόν 25 χρόνια σε οικονομικές θέσεις μεγάλων τεχνολογικών επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η Cisco και η Microsoft. Παράλληλα, το διοικητικό συμβούλιο όρισε τον Χάρβεϊ Τζόουνς ως τον πρώτο πρόεδρο του ΔΣ στην ιστορία της εταιρείας.

Ο Τζόουνς διαθέτει εμπειρία άνω των 30 ετών ως επιχειρηματίας, στέλεχος τεχνολογικών εταιρειών και ενεργός επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων. Μεταξύ άλλων, έχει διατελέσει διευθύνων σύμβουλος και εκτελεστικός πρόεδρος της Synopsys.

Το μήνυμα του διοικητικού συμβουλίου

Σε δήλωσή του, ο Χάρβεϊ Τζόουνς εξέφρασε την πλήρη εμπιστοσύνη του διοικητικού συμβουλίου στην Κρες και στην υπόλοιπη διοικητική ομάδα. «Η Κολέτ έχει συμβάλει στην καθοδήγηση της Nvidia κατά τη διάρκεια μιας περιόδου εξαιρετικής ανάπτυξης και διαθέτει βαθιά γνώση της επιχείρησής μας, των πελατών μας, των δραστηριοτήτων μας και της οικονομικής μας κατάστασης», ανέφερε.

«Στο πλευρό της βρίσκεται μια έμπειρη διοικητική ομάδα, η οποία έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της στρατηγικής της Nvidia και στην προώθηση του τεχνολογικού της σχεδιασμού. Το διοικητικό συμβούλιο έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στην Κολέτ και στη διοικητική ομάδα και αναμένουμε ότι οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας, οι δεσμεύσεις προς τους πελάτες και ο σχεδιασμός των προϊόντων θα συνεχιστούν χωρίς διακοπή», πρόσθεσε.

Από την πλευρά της, η νέα προσωρινή διευθύνουσα σύμβουλος υπογράμμισε ότι η Nvidia θα συνεχίσει την αναπτυξιακή της πορεία, αξιοποιώντας την παρακαταθήκη του Τζένσεν Χουάνγκ. «Η δύναμη της Nvidia προερχόταν πάντοτε από τους ανθρώπους της και, μαζί με τη διοικητική μας ομάδα, δεσμεύομαι να συνεχίσουμε να χτίζουμε πάνω στα εξαιρετικά θεμέλια που δημιούργησε ο Τζένσεν τα τελευταία 33 χρόνια», δήλωσε.

«Θα συνεχίσουμε να προωθούμε το έργο που ανέδειξε τη Nvidia σε ηγέτιδα δύναμη στον τομέα της επιταχυνόμενης υπολογιστικής και της τεχνητής νοημοσύνης και να αξιοποιούμε τις ευκαιρίες που βρίσκονται μπροστά μας. Προτεραιότητά μας παραμένει η εξυπηρέτηση των πελατών, των συνεργατών, των προγραμματιστών και των μετόχων μας», συμπλήρωσε.

Στο Πεκίνο η “πέτρα του σκανδάλου”

Στην πατρίδα της, την Κίνα, φέρεται να έχει επιστρέψει η Άλις Χουάνγκ, η γυναίκα που να βρίσκεται στο επίκεντρο του σκανδάλου κατασκοπείας το οποίο καθαίρεσε Χουάνγκ, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση και τις οποίες επικαλείται το Bloomberg. Η ιδρύτρια της Megaspeed International κατοικεί πλέον στο Πεκίνο, εν γνώσει των αξιωματούχων των υπηρεσιών ασφαλείας, ανέφερε μία από τις πηγές, η οποία ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία της λόγω της ευαισθησίας της υπόθεσης. Δεν έχει διευκρινιστεί πότε ή γιατί ταξίδεψε στην κινεζική πρωτεύουσα, ούτε με ποιες δραστηριότητες ενδέχεται να ασχολείται εκεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Η τοποθεσία στην οποία βρίσκεται η Άλις Χουάνγκ αποτελεί αντικείμενο έντονης φημολογίας από τότε που ο ιδρυτής της Nvidia παραδέχθηκε ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση και το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας ξεκίνησε έρευνα σχετικά με τους ισχυρισμούς ότι η γυναίκα είναι κατάσκοπος της Κίνας.

Γνωστή και ως Χουάνγκ Λε, η πρώην δημοσιογράφος, η οποία εξελίχθηκε σε πρόσωπο με ισχυρή επιρροή στον τομέα της ενοικίασης προηγμένων μικροτσίπ στις μεγαλύτερες κινεζικές επιχειρήσεις, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας υπόθεσης που προκάλεσε αναταράξεις στις αγορές και ενδέχεται πλέον να οδηγήσει στην απομάκρυνση του Τζένσεν Χουάνγκ

Το Πεκίνο έχει αρνηθεί ότι η γυναίκα ήταν κατάσκοπος. «Η ιστορία για μια δήθεν Κινέζα κατάσκοπο δεν είναι τίποτα άλλο παρά αβάσιμη δυσφήμιση και συκοφαντία», ανέφερε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γκούο Τζιακούν.