Μπορεί όμως πάλι να κάνω και λάθος και να είναι από την Ηγουμενίτσα ή την Πρέβεζα. Να μη γίνομαι άδικος. Επειδή ζούμε σ’ ένα πανάκριβο κι επιδεικτικά σπάταλο κράτος που έχει πτωχεύσει. Και που έχει υποθηκεύσει τα τιμαλφή του για 99 – μόνο – χρόνια.

Κράτος λάφυρο… ως πότε;

Εγώ πάντως θα ψηφίσω και με τα δύο χέρια όποιον μας απαλλάξει από αυτή τη ντροπιαστική “κανονικότητα” σε αυτό το κράτος-λάφυρο και την αυθαιρεσία των εκλεγμένων νταβατζήδων του (συγγνώμη, των προαγωγών του ήθελα να πω). Των ξεχειλωμένων θεσμών, των ανυπόληπτων, πολιτειακών λειτουργών και την νοοτροπία του ότι οι νόμοι ψηφίζονται για να λειτουργούν à la carte.

Απέναντι σ’ έναν λαό που όλοι αυτοί οι επιβήτορες της εξουσίας τον αντιμετωπίζουν ως άβουλη μάζα ή άθυρμα και που αισθάνονται τόσο άτρωτοι και υπεράνω, ώστε να ασχημονούν χωρίς συνέπειες σε βάρος των αναγκών και των δικαιωμάτων του. Αλλά έσσεται ήμαρ…

ΥΓ. Είναι ενδεικτικό πως ενώ όλοι αυτοί γιουχάρονται συστηματικά σε κάθε επίσημη εμφάνιση τους, βλέπουμε τη… φιέστα μόνο από το διαδίκτυο. Ήδη έχει προετοιμαστεί ολόκληρη μεραρχία πραιτωριανών για να προστατεύσει τον λαοπρόβλητο πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης από τις εκδηλώσεις λατρείας του… λαού του. Η δημοκρατία στα ντουζένια της!

Πρόκειται περί άλλης μιας τουρκικής αυθαιρεσίας που καταπατεί την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως το Τουρκολυβικό συμβόλαιο την ΑΟΖ Ελλάδος και Αιγύπτου, εκτρέπει την προσφορά ΦΑ, χωρίς άδεια της κυβερνήσεως του Αζερμπαϊτζάν, και μεταβάλλει τους μελλοντικούς χρήστες του ΦΑ σε κλεπταποδόχους, όπως ακριβώς τους αγοραστές ακινήτων στα κατεχόμενα που ανήκουν σε Ελληνοκυπρίους.

Ο τουρκικός λαθραίος αγωγός

Η κατασκευή του λαθραίου αγωγού πρέπει να καταδικασθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ως παραβαίνουσα τις αποφάσεις για την επανένωση της διχοτομημένης Μεγαλονήσου και να προειδοποιηθούν οι ξένοι κατασκευαστές για την επιχειρουμένη παρανομία, ότι θα έχει συνέπειες, αφού το ψευδοκράτος της Βόρειας Κύπρου στερείται νομικής προσωπικότητος και δεν μπορεί να συνάπτει εγχώριες και διεθνείς συμβάσεις.

Αποτελεί, όμως, κι ένα μάθημα στον απερχόμενο Γ.Γ. του ΟΗΕ, κ. Αντόνιο Γκουτέρες, που προσφάτως επεσκέφθηκε την Κύπρο, για την αναξιοπιστία της Τουρκίας, η οποία προσποιείται ότι ενδιαφέρεται δήθεν για την επανένωση της Κύπρου, ενώ στην πραγματικότητα επιχειρεί τη στρατηγική ενσωμάτωση των κατεχομένων στην επικράτειά της.

Αλλ’ «έσεται ήμαρ», κατά το Ομηρικόν, «έρχεται ημέρα» της απελευθερώσεως.

Ο Μλάντιτς, ο οποίος είχε υποστεί πολλά εγκεφαλικά επεισόδια τους τελευταίους μήνες, εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στη Χάγη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αφού επέβλεψε τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, που χαρακτηρίστηκε ως η χειρότερη αιματοχυσία στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σέρβοι κρατικοί αξιωματούχοι και η οικογένεια του Μλάντιτς είχαν ζητήσει την απελευθέρωσή του λόγω της επιδεινούμενης υγείας του, αλλά οι εκκλήσεις αυτές απορρίφθηκαν από το δικαστήριο της Χάγης. Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η ετυμηγορία του δικαστηρίου της Χάγης τον έκρινε ένοχο για γενοκτονία και τον θάνατο περίπου 8.000 Βόσνιων ανδρών και εφήβων στη Σρεμπρένιτσα, μια προστατευόμενη περιοχή του ΟΗΕ, το καλοκαίρι του 1995. Κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε, επίσης, για διώξεις και βίαιο εκτοπισμό Βόσνιων και Κροατών σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, για τρομοκράτηση αμάχων κατά την πολιορκία του Σεράγεβο και για ομηρία ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1995. Εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στις φυλακές του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, στη Χάγη.

Η σύλληψη Μλάντιτς

Ο Μλάντιτς συνελήφθη στις 26 Μάη 2011 στο χωριό Λαζάρεβο στη Βοϊβοντίνα, ύστερα από έφοδο μονάδων της ειδικής αστυνομίας στο σπίτι στο οποίο διέμενε. Μετά τη σύλληψή του μεταφέρθηκε στο Βελιγράδι. Ο Μπόρις Τάντιτς επιβεβαίωσε την ταυτότητά του. Η σύλληψή του προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις σε χιλιάδες Σέρβους οι οποίοι κινητοποιήθηκαν ενάντια στη σύλληψή του.

Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων σημειώθηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία, ενώ οι διαδηλωτές αλλά και εκπρόσωποι του Σερβικού Ριζοσπαστικού Κόμματος ανέφεραν τη σύλληψη ως εθνική προδοσία ενώ υπερασπίστηκαν τον Στρατηγό Μλάντιτς ως ήρωα. Στη Σερβία, οι στρατιωτικές ικανότητες του Μλάντιτς είχαν αποκτήσει θρυλική φήμη. Μία βιογράφος του ανέφερε ότι ο Μλάντιτς παρέμενε ήρωας για πολλούς Σέρβους, οι οποίοι θα τον θεωρούν πάντοτε «μυθικό προστάτη του σερβικού λαού». Ωστόσο, το μέγεθος των εγκλημάτων για τα οποία κατηγορήθηκε —καθώς και η τεράστια οδύνη που προκάλεσε στους Βόσνιους και τους Κροάτες οι οποίοι εκδιώχθηκαν από εδάφη που προορίζονταν για τους Σέρβους— προκάλεσαν διεθνή αποτροπιασμό.

Ο ίδιος ο Μλάντιτς είχε αρνηθεί πως διέταξε τη σφαγή στην Σρεμπρένιτσα, λέγοντας πως υπεύθυνος ήταν ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Τον Νοέμβριο του 1996 η νέα πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, Μπιλιάνα Πλάβσιτς, απομάκρυνε τον Μλάντιτς από τη θέση του. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 λάμβανε μία σύνταξη από τις αρχές της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.

Η οικογένεια του

Γεννήθηκε μέσα στη φτώχεια, στο απομακρυσμένο χωριό Bozanovici, στις 12 Μαρτίου 1943, όταν η περιοχή αποτελούσε μέρος του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας, κράτους-δορυφόρου τότε της ναζιστικής Γερμανίας, στο οποίο κυριαρχούσαν ακραίοι Κροάτες εθνικιστές, οι διαβόητοι για σφαγές και εγκλήματα πολέμου, Ustashe.

Ο πατέρας του, Neda Mladic, Σέρβος στην καταγωγή και μέλος της κομμουνιστικής αντιστασιακής οργάνωσης των Παρτιζάνων, σκοτώθηκε όταν ο Ratko ήταν ακόμη νήπιο. Η μητέρα του, Stana (Lalovic) Mladic, ανέθρεψε μόνη της εκείνον και τα δύο αδέλφια του. Οι εμπειρίες της οικογένειάς του καλλιέργησαν στον Μλάντιτς έναν βαθύ φόβο ότι οι Σέρβοι, εάν δεν βρίσκονταν σε θέση ισχύος, θα ήταν πάντοτε εκτεθειμένοι σε διώξεις από Κροάτες και άλλες εθνοτικές ομάδες.

«Είχε πολύ ισχυρή ψυχολογική συγκρότηση», είχε πει κάποτε ο ενας πρώην στρατηγός (Ratko Skrbic) που είχε υπηρετήσει υπό τις διαταγές του. «Έχει να κάνει με τη στρατιωτική τιμή. Ανατράφηκε με την αρχή ότι δεν πρέπει ποτέ να παραδίδεται».

Δεν μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει το καλειδοσκόπιο των χρωμάτων που ενορχηστρώνει ο ήλιος κατά την ανάβασή του. Αποχρώσεις του ροζ, του πορτοκαλί και του χρυσού αναμειγνύονται σε μια αρμονική οθόνη, δημιουργώντας ένα συναρπαστικό πανόραμα που είναι ταυτόχρονα εφήμερο και αιώνιο.

Η υπόσχεση της επόμενης μέρας

Είναι μια υπενθύμιση ότι κάθε νέα μέρα είναι μια ευκαιρία για ανανέωση, η ευκαιρία να ξεκινήσουμε εκ νέου κάτω από το απαλό βλέμμα του ουράνιου συντρόφου μας. Η ομορφιά του ήλιου εκτείνεται πέρα ​​από την οπτική του γοητεία. Διαποτίζει την ίδια μας την ύπαρξη, ζεσταίνει τις ψυχές μας και μας εμποτίζει μια ανανεωμένη αίσθηση ζωτικότητας.

Το απαλό χάδι του ηλιακού φωτός στο δέρμα μας είναι μια απαλή υπενθύμιση της διασύνδεσης όλων των ζωντανών όντων με αυτήν την κοσμική πηγή ενέργειας. Είναι μια αίσθηση που ξεπερνά το φυσικό, φτάνοντας στη σφαίρα του συναισθήματος και του πνεύματος. Καθώς η μέρα ξετυλίγεται, ο ήλιος συνεχίζει την ουράνια χορογραφία του, ρίχνοντας συνεχώς μεταβαλλόμενα μοτίβα φωτός και σκιάς. Το παιχνίδι του ηλιακού φωτός στα φύλλα, η λάμψη των σταγόνων δροσιάς στο γρασίδι και ο χορός των αντανακλάσεων στο νερό — όλες αυτές οι περίπλοκες λεπτομέρειες συνδυάζονται για να σχηματίσουν μια συμφωνία υφών και αντιθέσεων.

Ο Ήλιος, βασιλιάς του κόσμου!

Η ομορφιά δεν βρίσκεται μόνο στο μεγαλείο του ήλιου αλλά στις λεπτές λεπτομέρειες που φωτίζει, αποκαλύπτοντας την ποίηση που υφαίνεται στην καθημερινότητά μας. Ο ήλιος δεν είναι απλώς ένας σιωπηλός παρατηρητής. Είναι ένας παραμυθάς. Κάθε ανατολή και δύση του ηλίου αφηγούνται μια ιστορία αρχών και τελειωμάτων, ελπίδας και προβληματισμού. Η αλλαγή της θέσης του ήλιου στον ουρανό σηματοδοτεί το πέρασμα του χρόνου, δημιουργώντας έναν φυσικό ρυθμό που μας καθοδηγεί στην πορεία τής ύπαρξής μας.

Στη λάμψη του, βρίσκουμε έμπνευση για να αγκαλιάσουμε το εφήμερο των στιγμών και να αγαπήσουμε την ομορφιά τόσο στην ανατολή όσο και στη δύση του ηλίου. Επιπλέον, ο ήλιος είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο, σεβαστό σε πολιτισμούς και εποχές. Είναι πηγή έμπνευσης για καλλιτέχνες, ποιητές και ονειροπόλους. Ο τρόπος με τον οποίο λούζει αρχαία ερείπια με χρυσό φως ή ρίχνει μεγάλες σκιές στα σύγχρονα αστικά τοπία προκαλεί μια αίσθηση διαχρονικότητας – μια υπενθύμιση ότι, παρά τον συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, ο ήλιος παραμένει σταθερός, αξιόπιστος σύντροφος στο ταξίδι μας στον κόσμο.

Η επιρροή του ήλιου φτάνει στο πνευματικό βασίλειο, αγγίζοντας τον πυρήνα της ουσίας μας. Οι χρυσές ακτίνες του είναι σαν ψίθυροι έμπνευσης, που μας ενθαρρύνουν να κυνηγήσουμε τα όνειρά μας με ακλόνητη αποφασιστικότητα. Στον χορό του ηλιακού φωτός και της σκιάς, ανακαλύπτουμε όχι μόνο την εξωτερική ομορφιά του κόσμου αλλά και την εσωτερική λάμψη που βρίσκεται αδρανής μέσα μας. Ο ήλιος γίνεται μια μεταφορά για την ανακάλυψη του εαυτού μας, ένα φως καθοδήγησης που μας οδηγεί στην υλοποίηση του πλήρους δυναμικού μας.

Η ομορφιά φωτίζει τον κόσμο

Κάτω από την απέραντη έκταση του ουρανού, αφήστε την ομορφιά του ήλιου να μας εμπνεύσει όχι μόνο να γίνουμε μάρτυρες αλλά να συμμετέχουμε ενεργά στη συμφωνία της ύπαρξης, συμβάλλοντας τις μοναδικές μας νότες στην αιώνια μελωδία της ζωής. Καθώς πλοηγούμαστε στον περίπλοκο χορό του φωτός της ημέρας και του σούρουπου, ας κουβαλάμε μαζί μας τα μαθήματα του ήλιου. Ας είναι η ομορφιά του μια υπενθύμιση ότι, όπως ο ήλιος, έχουμε τη δύναμη να φωτίζουμε τον κόσμο γύρω μας.

Στις καθημερινές μας αναζητήσεις, ας προσπαθούμε να γίνουμε ποιητές, ζωγράφοι και αφηγητές, εμποτίζοντας κάθε στιγμή με την ίδια λάμψη που ο ήλιος κοσμεί τον ουράνιο καμβά κάθε μέρα.

Σε συνεργασία με το womanidol

«Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σαφές ότι ένα πιθανό βήμα προς την εγκατάσταση βάσης UAV στη Ρόδο θα συνιστούσε παραβίαση του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος της νήσου και θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, καθώς και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της που απορρέουν από διεθνείς συνθήκες και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα αναλόγως».

Τι δηλώνει η Άγκυρα για τους Patriot

Παράλληλα το τουρκικό υπουργείο Άμυνας χαρακτηρίζει θετικό βήμα τη μεταφορά των Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη: «Το νομικό καθεστώς των νησιών με αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς ρυθμίζεται σαφώς από τις Συνθήκες Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και του Παρισιού του 1947. Δηλώνουμε σε κάθε ευκαιρία ότι η στρατιωτικοποίηση αυτών των νησιών από την Ελλάδα κατά παράβαση των συνθηκών είναι παράνομη και ότι αυτή η πρακτική πρέπει να εγκαταλειφθεί.

«Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε την απόφαση μεταφοράς των συστημάτων αεράμυνας Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη ως ένα θετικό βήμα προς την αντιστροφή της τρέχουσας εσφαλμένης πρακτικής.

Ως Τουρκία, θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε όλα τα εποικοδομητικά βήματα που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας και που συμμορφώνονται με το διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συνθήκες».

Διχογνωμία στην Αθήνα για τους Patriot

Δρομολογημένη φέρεται να είναι η επιστροφή της ελληνικής συστοιχίας Patriot μετά τη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Υπενθυμίζεται, ότι η συμφωνία των τριών σουνιτικών χωρών που υπεγράφη στη Μέκκα προβλέπει συλλογική αντίδραση των μελών σε περίπτωση επίθεσης.

Ήδη υπάρχει απόφαση αξιολόγησης κάθε μήνα της παραμονής της ελληνικής δύναμης Σαουδικής Αραβίας, με βασικό κριτήριο την ασφάλεια του στρατιωτικού προσωπικού. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, έπειτα από εισήγηση του στρατιωτικού επιτελείου έχει αποφασίσει την επιστροφή των ελληνικών Patriot μέσα στους επόμενους μήνες. Ο Νίκος Δένδιας δε, θα προχωρήσει στη σχετική εισήγηση στο ΚΥΣΕΑ, προκειμένου να δοθεί και τυπικά η έγκριση σε ανώτατο επίπεδο.

Πάντως, στην κυβερνητική παράταξη υπάρχει και αντίθετη άποψη, την οποία εξέφρασε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Άγγελος Συρίγος, ο οποίος μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ, ανέφερε: «Εμείς βλέπουμε την παρουσία των Patriot για τις σχέσεις μας με τη Σαουδική Αραβία μέσα από το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Είναι λάθος, θεωρώ. Η παρουσία των Patriot στην περιοχή μας δίνει δυνατότητα να καθόμαστε γύρω από το τραπέζι των μεγάλων που συνομιλούν….

Είναι λάθος να επιστρέψουν λόγω της συμφωνίας της Μέκκας. Μπορεί να χρειαστεί να επιστρέψουν για επιχειρησιακούς λόγους ή για άλλους λόγους. Αλλά λόγω της συμφωνίας της Μέκκας είναι μεγάλο λάθος. Όπου πηγαίνουν οι Τούρκοι δεν φεύγουμε εμείς, για όνομα του Θεού. Δηλαδή, είναι αυτοκαταστροφικό αυτό το πράγμα.».

Αξίζει να σημειωθεί, ότι η ελληνική συστοιχία αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot έχει προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στην αεράμυνα της Σαουδικής Αραβίας κατά τη διάρκεια του πολέμου της Μέσης Ανατολής. Τα ελληνικά συστήματα, που έχουν αναπτυχθεί στις δυτικές ακτές της Σαουδικής Αραβίας από το 2021, στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας έχουν καταρρίψει ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και drones, που στόχευαν κυρίως πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.

Μάλιστα, όπως έγινε σήμερα γνωστό, η Πυροβολαρχία Κατευθυνόμενων Βλημάτων Patriot της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) συμμετείχε, κατά τις μεταμεσονύκτιες ώρες της Πέμπτη 27 Αυγούστου, στην αντιμετώπιση εχθρικών Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων (UAVs), στο πλαίσιο της αποστολής της διεθνούς πρωτοβουλίας «Integrated Air Missile Defense (IAMD) Concept» για την υποστήριξη της αεράμυνας του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας.

Σενάρια πολέμου και μάχη για το καλώδιο

Νέα εστία έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δημιουργούν τα σχέδια επανεκκίνησης της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, καθώς η Άγκυρα υποστηρίζει ότι θα πρέπει να ενημερώνεται και να συντονίζεται για οποιαδήποτε δραστηριότητα σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει δικαιώματα.

Τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι η Τουρκία δεν αντιτίθεται στην ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων, αλλά ζητούν επικοινωνία μέσω της διπλωματικής οδού πριν από έρευνες ή εργασίες πόντισης σε περιοχές τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της. Επί του πρακτέου, η τουρκική θέση σημαίνει ότι η Άγκυρα διεκδικεί ρόλο στις αποφάσεις για έργα που πραγματοποιούνται στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενη τις μονομερείς διεκδικήσεις της για την υφαλοκρηπίδα.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση για επανεκκίνηση του έργου, με τη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam. Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι η πόντιση θα προχωρήσει βάσει του σχεδιασμού. Η Άγκυρα είχε αντιδράσει έντονα και το 2024 στις έρευνες του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume ανοιχτά της Κάσου. Τυχόν επανεμφάνιση πλοίων στην περιοχή για τις εργασίες του καλωδίου αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις διαθέσεις της Τουρκίας.

Πρόκληση για τα θαλάσσια πάρκα 

Οι προκλήσεις δεν σταματούν εδώ, καθώς μερικές ημέρες μετά την ανακήρυξη θαλασσίων πάρκων σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu δημοσίευσε χάρτη με αυτά. Η απόφαση του Ερντογάν που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως της Τουρκίας προβλέπει ότι το θαλάσσιο πάρκο Φετιχιέ-Κας, έκτασης 2.170.603 εκταρίων, και το θαλάσσιο πάρκο Βορείου Αιγαίου, έκτασης 174.214 εκταρίων, τέθηκαν υπό καθεστώς προστασίας.

«Τα πρώτα θαλάσσια εθνικά πάρκα που κηρύχθηκαν στην Τουρκία αντικατοπτρίζουν την προτεραιότητα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος τόσο στα χωρικά της ύδατα όσο και στις θαλάσσιες ζώνες πέρα από αυτά», σημειώνεται. Στο κείμενο που συνοδεύει τον χάρτη του Anadolu σημειώνει πως τα πάρκα εκφράζουν την προτεραιότητα που δίνει η Τουρκία στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος όχι μόνο εντός των χωρικών υδάτων της αλλά και σε «θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας» πέρα από αυτά. Τα διατάγματα του Ερντογάν που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου ορίζουν τη δημιουργία πάρκων σε δύο σημεία:

Το πρώτο πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή πέραν των 6 μιλίων. Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου.

Την ίδια στιγμή, σε τροχιά αυξημένης ετοιμότητας και επεξεργασίας σεναρίων εμπλοκής βρίσκεται το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, παρακολουθώντας στενά τη διευρυνόμενη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο που αποκαλύπτει το Nordic Monitor.

Σε επιστολή που εστάλη σε βουλευτή του τουρκικού κοινοβουλίου στις 10 Αυγούστου και φέρει την υπογραφή του υπουργού Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, το ΥΠΑΜ γνωστοποιεί ότι οι εργασίες που αφορούν «πιθανή κρίση, ένταση και πόλεμο» στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζονται σε στενό συντονισμό μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων.

Η ασυνήθιστα σαφής αυτή αναφορά σε ενδεχόμενο πολέμου, περιλαμβάνεται σε απάντηση που εστιάζει ειδικά στη στρατιωτική διάταξη της Ελλάδας στο Αιγαίο και την αυξανόμενη αμυντική της σχέση με το Ισραήλ. Ο Γκιουλέρ συνέδεσε τον «προληπτικό» σχεδιασμό της Άγκυρας με την παραδοχή ότι, η Τουρκία παρακολουθεί στενά την ισραηλινο-ελληνική στρατιωτική συνεργασία, καθώς και τις εξελίξεις που επηρεάζουν τα τουρκικά συμφέροντα και την ασφάλεια στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

«Οι μελέτες σχετικά με κάθε είδους εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης πιθανής κρίσης, έντασης και πολέμου που ενδέχεται να προκύψουν στην περιοχή μας… συνεχίζονται σχολαστικά σε πλήρη συντονισμό με όλες τις μονάδες του κράτους μας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο επίσημο έγγραφο.

Η αναφορά σε συντονισμό όλων των κρατικών ιδρυμάτων υποδηλώνει ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στις ένοπλες δυνάμεις, αλλά εμπλέκει ευρύτερους εθνικούς πόρους, παραπέμποντας σε προετοιμασίες για ευρεία κινητοποίηση απέναντι σε αυτό που η Άγκυρα εκλαμβάνει ως αναδυόμενο εχθρικό άξονα.

Η επιστολή δόθηκε ως απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Χασάν Οζτούρκμεν. Ο Οζτούρκμεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Άγκυρας για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών δυνάμεων και την απόκτηση ισραηλινών οπλικών συστημάτων.

Επικαλέστηκε αναφορές για οχύρωση των ελληνικών νησιών κοντά στις τουρκικές ακτές με ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, κατασκευή υπογείων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, θωράκιση κέντρων επιχειρήσεων και αποθηκών πυρομαχικών, καθώς και αναβάθμιση διαδρόμων προσγείωσης. Παράλληλα, ρώτησε αν αναπτύσσονται εκεί συστοιχίες Patriot ή ισραηλινής προέλευσης συστήματα, ζητώντας να μάθει ποια αντίμετρα αναπτύσσει η Τουρκία απέναντι στην πολυεπίπεδη αντιαεροπορική ομπρέλα «Ασπίδα του Αχιλλέα» που σχεδιάζει η Αθήνα.

Ο Γκιουλέρ δεν αποχαρακτήρισε επιχειρησιακές λεπτομέρειες για τα τουρκικά αντίμετρα, ωστόσο το υπουργείο σημείωσε ότι παρακολουθεί συνεχώς τις ελληνικές δραστηριότητες που «παραβιάζουν τα δικαιώματα, συμφέροντα και ανησυχίες» της Τουρκίας, λαμβάνοντας ταχύτατα τα απαραίτητα μέτρα. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι αλλαγές στην περιοχή ενδέχεται να δημιουργήσουν και «ευκαιρίες» για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων.

Σχετικά με το Ισραήλ, το τουρκικό ΥΠΑΜ αναγνώρισε τη διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με την Ελλάδα στη αμυντική βιομηχανία, τη στρατιωτική εκπαίδευση, τις ασκήσεις και την τεχνολογία, τονίζοντας ότι αυτή η σχέση παρακολουθείται «στενά» και διαβεβαιώνοντας ότι τα τουρκικά συμφέροντα στο Αιγαίο θα προστατευθούν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Διαβήματα-πρόκληση από Ριάντ

Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε δύο διαβήματα κατά της Αθήνας, ζητώντας το στρατηγικό υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων East to Med Data Corridor (EMC) να μην διέλθει μέσω Ισραήλ, αλλά μέσω Συρίας, μία κίνηση που προφανώς ευνοεί την Τουρκία που είναι σύμμαχος του ισλαμικού καθεστώτος της Δαμασκού και επιδιώκει την υπονόμευση των ελληνικών-κυπριακών ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, όπως και την συνεργασία με το Ισραήλ.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες, στις 2 Ιουνίου και στις 17 Ιουλίου, το Ριάντ απέστειλε δύο τελεσιγραφικές ρηματικές διακοινώσεις στην Αθήνα, ζητώντας επιτακτικά την άμεση έκδοση αδειών για τις θαλάσσιες έρευνες. Στη δεύτερη διακοίνωση, οι Σαουδάραβες χαρακτήρισαν το ζήτημα κατεπείγον, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα τινάξει στον αέρα τις χρηματοοικονομικές διευθετήσεις. Σε τηλεδιάσκεψη που είχε προηγηθεί με στελέχη της ελληνικής πρεσβείας, η κρατική εταιρία Center3, η οποία κατέχει το 72% του σχήματος έναντι 25% της ΔΕΗ και 3% της ελληνικής ΤΤΣΑ, εκτοξεύτηκαν απειλές για οριστική εγκατάλειψη του έργου.

Από τον περασμένο Φεβρουάριο, το Ριάντ πασχίζει παρασκηνιακά να αλλάξει ριζικά τη χερσαία διαδρομή μετά την Ιορδανία, επιβάλλοντας την είσοδο του καλωδίου στη Συρία, αντί για το Ισραήλ, πριν αυτό καταλήξει στη Μεσόγειο, με προορισμό την Κρήτη, τη Γένοβα και τη Μασσαλία, που αποτελεί τον κορυφαίο ευρωπαϊκό κόμβο δεδομένων.

Η μεθόδευση αυτή επιχειρεί να αποκόψει πλήρως το Ισραήλ από τα ευρωπαϊκά δίκτυα, ακυρώνοντας τον ρόλο του ως περιφερειακού παίκτη και εξυπηρετώντας ευθέως τις επιδιώξεις της Τουρκία για τον απόλυτο έλεγχο των διαδρόμων στη Μέση Ανατολή. Μπροστά σε αυτή τη στάση, η παραμονή της ελληνικής Πυροβολαρχίας Patriot στο σαουδαραβικό έδαφος, όπου βρίσκεται ανεπτυγμένη από τον Σεπτέμβριο του 2021 (συμβάλλοντας έμπρακτα στην υπεράσπιση του σουνιτικού βασιλείου) παραμένει εξαιρετικά αμφισβητήσιμη.

Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί τις ισορροπίες ανάμεσα στη σχέση με το Ριάντ και στον ρόλο της ως ευρωπαϊκής πύλης εισόδου για τον IMEC και τα συναφή έργα διασύνδεσης, χωρίς μέχρι στιγμής η Σαουδική Αραβία να έχει αποσυρθεί από αυτόν, αν και είναι προφανές ότι παίρνει σαφείς αποστάσεις.

Ο γαλλικός όμιλος δεν χρειάζεται συστάσεις στην Άγκυρα. Είναι πολύ γνωστός. Δραστηριοποιείται στην Τουρκία και αναλαμβάνει πολλά έργα, περιλαμβανομένων και κρατικών, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν κανάλια επικοινωνίας. Τούτο μπορεί να θεωρηθεί και θετικό και αρνητικό. Θα διαφανεί στην πράξη. Πολλά εξαρτώνται, λοιπόν, από τη στάση και την εν γένει συμπεριφορά της Άγκυρας. Κι αυτό επειδή, λανθασμένα, η Αθήνα σχεδιάζει λαμβάνοντας υπόψη πρωτίστως την τουρκική αντίδραση. Αυτό καθιστά την Ελλάδα αιχμάλωτη των τουρκικών ορέξεων.

Η Τουρκία σε ρόλο δραγάτη!

Σύμφωνα, πάντως, με τον ανταποκριτή της “Καθημερινής” των Αθηνών στην Τουρκία, Μανώλη Κωστίδη, η Άγκυρα επιμένει πως για να… επιτρέψει τη διεξαγωγή των ερευνών πρέπει να ερωτηθεί και να εγκρίνει! Σύμφωνα με την ανταπόκριση, τουρκικές πηγές ανέφεραν ότι “η Τουρκία δεν αντιτίθεται σε έργα υποθαλάσσιων καλωδίων ούτε επιδιώκει να παρεμποδίσει την ανάπτυξη διεθνών υποδομών συνδεσιμότητας”.

Η θέση της είναι ότι, “όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει και διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει, πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων αυτών, να επικοινωνεί με την Τουρκία μέσω της διπλωματικής οδού, με στόχο να διασφαλίζονται η απαραίτητη συνεργασία, ο συντονισμός και η αποφυγή αλληλοεπικάλυψης ή σύγκρουσης δραστηριοτήτων. Η Τουρκία θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή είναι πλήρως συμβατή με το διεθνές δίκαιο και την κρατική πρακτική”.

Η θέση της Άγκυρας είναι γνωστή και διαχρονική. Θα επιμένει θέλοντας να την επιβάλει. Το ερώτημα είναι το εξής: Εάν η γαλλική εταιρεία δεν απευθυνθεί στην Άγκυρα για άδεια, πώς θα αντιδράσει το καθεστώς Ερντογάν; Η Τουρκία εκβιάζει, προειδοποιεί, εκτοξεύει απειλές θέλοντας να επιβάλει τετελεσμένα, την πολιτική της. Δεν δοκιμάσθηκε, ωστόσο, η Άγκυρα στο άλλο πεδίο. Δηλαδή, να προχωρήσει η Αθήνα χωρίς φοβίες και να υλοποιήσει τους σχεδιασμούς της.

Το 2024 στην Κάσο πέτυχε το στόχο της καθώς οι έρευνες σταμάτησαν. Η Άγκυρα κατάφερε να παγώσει τις έρευνες και να σταματήσει το έργο. Η ελλαδική πλευρά δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο και μόνο στη γαλλική εταιρεία για να προχωρήσει η Ηλεκτρική Διασύνδεση, αλλά στις δικές της δυνάμεις, στη δική της αποφασιστικότητα.

Για τον λόγο αυτό, ειδικά με την κρίση του 2008, εμφανίζονται και διαδίδονται διεθνώς αρκετά αντισυστηματικά κινήματα, μερικές φορές ακόμη και αρνητικά αντισυστηματικά. Γενικότερα ο αντισυστημισμός έγινε μια νέα κριτική τάση. Όμως, το σύστημα επιβιώνει, παράγεται και αναπαράγεται διευρυμένα ή άμεσα, για να παραφράσουμε και τον Λεφέβρ, παρά τα σοβαρά αντισυστηματικά κινήματα τύπου Αγανακτισμένων, Nuit Débout, Κίτρινα Γιλέκα κ.α. που εμφανίστηκαν.

Και όχι μόνον αυτό. Βγαίνει κατά πολύ ισχυρότερο, σε τέτοιο βαθμό που κατορθώνει στη μετεξελιγμένη νέα δομή του πολεμοκρατικού αυταρχικού καπιταλισμού να ελέγχει την όποια αμφισβήτηση ή ενδοσυστηματική αντίθεση. Παρόλα αυτά η αντίθεση στο σύστημα και η ολική άρνησή του, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για όποια αυτόνομη κριτική τάση ή κατάσταση, ακόμη και ύπαρξη, πριν το σύστημα ελέγξει τα πάντα και τους πάντες μέσω της επέλασης του νεοφασισμού που προετοιμάζει μεθοδικά.

Απελευθερωτικά προτάγματα

H κριτική στο σύστημα είναι ολική, αποφασιστική, καθορισμένη. Αρνητικά καθορισμένη, αλλά όχι κριτική για την κριτική. Κριτική για τη διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για την πράξη, και μέσω πάντοτε της πράξης. Μεταπολεμικά το κίνημα είναι αναφορά. Έτσι, δεν σταματάει η συνεχής θεωρητικοποίηση για το κίνημα και πάντοτε την πράξη του κινήματος και γενικότερα την πράξη. Συγχρόνως συνεχίζει και αναπτύσσεται η συζήτηση ακόμη και κατά ομάδες από την χούντα ήδη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι αναγκαία η εναγώνεια προσπάθεια κωδικοποίησης όλων των ερευνών και των ατέλειωτων συζητήσεων. Με άλλα λόγια, η όλη πορεία –ειδικά από την Χούντα και μετά– ήταν η διαρκής θεωρητική αναζήτηση, ακόμη και  η περιπλάνηση (κατά τον Μπένζαμιν) σε θέματα, καταστάσεις, πρακτικές: Συνεχής διερώτηση, συνεχής διάλογος, συνεχής σωκρατική διαλογική φιλοσοφία (ή σωκρατικής τουλάχιστον έμπνευσης) για την αναζήτηση της νέας πάντοτε κριτικής στάσης, κατάστασης, πράξης.

Τα μέγιστα κριτικά-απελευθερωτικά προτάγματα και ειδικότερα τα νεώτερα: Μάης, Άνοιξη της Πράγας, κίνημα εργοστασιακών σωματείων βάσης, αυτοδιαχείρηση κ.τ.λ. μέσα από τη συστηματική, τη βαθειά και την επισταμένη μελέτη και γνώση τους διερευνώνται συστηματικά επισταμένα, υπό το φως πλέον των νεότερων πάντοτε επιστημονικών και θεωρητικών δεδομένων, εξελίξεων, διαφοροποιήσεων, κατακτήσεων. Εξάλλου η παγκοσμιοποίηση επέβαλε νέες αναθεωρήσεις και ανασυγκροτήσεις, έτσι ώστε οι παλιές βεβαιότητες δεν έχουν καμία ισχύ, υπόσταση και νόημα.

Όλα έπρεπε να ανασυγκροτηθούν. Έτσι, με βάση τη γνώση και την πείρα του κινήματος, αν δεν αλλάξει ή τουλάχιστον δεν διαφοροποιηθεί αισθητά η κοινωνική διαίρεση της εργασίας και ο άνθρωπος δεν μπει στο επίκεντρο των σύγχρονων αναζητήσεών μας, δεν έχει νόημα η όποια άλλη υπόθεση ή παραδοχή. Κι αυτό, επειδή θα ήταν πλέον κενές περιεχομένου. Επιβλήθηκε, λοιπόν, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μια νέα εκτεταμένη και συστηματική έρευνα, κυρίως σε επίπεδο εποικοδομήματος, ιδεολογικού και πολιτισμικού. Το εποικοδόμημα ήταν πλέον ένα νέο σύστημα, αν όχι το σύστημα.

Η “Ανήμορφη Τέχνη”

Ακόμη και πάνω στην πρωτοπόρα και ριζοσπαστική μοντέρνα τέχνη από το 1980 και εδώ δημιουργήθηκε διεθνώς ένα απίστευτο νέο εποικοδόμημα: Μουσεία, Συλλογές, Κέντρα παντού. Από τη θέση του Μαγιακόφσκι, “Σφαίρες στους τοίχους των μουσείων”, δημιουργήθηκε παγκόσμια ένα απίθανο σύστημα μουσείων μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης. Πλέον μοιάζουν περισσότερο με θεσμοθετημένες σύγχρονες “εκκλησίες” της κουλτούρας όπως πρέπει, γκλάμουρ κ.τ.λ., παρά οργανικές-παιδαγωγικές καταστάσεις  της μοντέρνας τέχνης, όπως τα σκέφτονταν αφετηριακά ο Μαλρώ.

Ο απελευθερωτικός χαρακτήρας, το απελευθερωτικό βάρος της μοντέρνας τέχνης υπερκαλύφθηκε από το διακοσμητικό-ιδεολογικό, που της προέδωσαν οι σύγχρονοι ολιγάρχες. Παρόλα αυτά, με βάση την επαφή και τη συστηματική μελέτη της δομικά αμφισβητησιακής σύγχρονης “Ανήμορφης Τέχνης”, διαμορφώθηκε μια αλληλοεπίδραση με το μοναδικό πνευματικό, ιδεολογικό, πολιτισμικό περιεχόμενό της, υπό την προοπτική της ανάδειξής της. Συγχρόνως, όμως, με στόχο τον εμπλουτισμό και τη διεύρυνση του μοντέλου της σύγχρονης κριτικής θεωρίας, ενσωματώνοντας ακριβώς δημιουργικά τα απελευθερωτικά μοντέλα της ιστορικής και νεώτερης πρωτοπορίας.

Μόνιμη αναφορά πάντα ο εικαστικός Σκλάβος, που έκλεισε τραγικά μια περίοδο έντονων και παρατεταμένων αναζητήσεων της μεταπολεμικής μοντέρνας τέχνης από το 1946 μέχρι το 1967, που πέθανε τραγικά, και ο οποίος εισήγαγε νέα ανοιχτά και γενικότερα σύγχρονα σύνθετα μοντέλα σκέψης και πράξης, και έτσι δημιούργησε, μέσω και του έντονα αμφισβητησιακού πνεύματός του, τις βάσεις για νέες και σημαντικές ανοιχτές και πάντα αδογμάτιστες, και βέβαια αμφισβητησιακές έρευνες, δομές, μορφές και αναζητήσεις.

Από το σύστημα σε ένα νέο μοντέλο

Έτσι σιγά-σιγά αναβαθμίστηκε το επίπεδο της όλης θεωρητικής ανασυγκρότησης του μοντέλου, με κέντρο-αναφορά τις διαφοροποιήσεις που επέφερε η αυτονόμηση του εποικοδομήματος. Αυτό, αν και σε περίοδο έντονης, βαθιάς και παρατεταμένης κρίσης, είχε αρχίσει να μετατρέπει σε εξουσία και σε ιδεολογία κυριάρχησης (όχι σε ηγεμονία) το όλο και μεγαλύτερο υπερπλεόνασμα που πήγαινε στην τσέπη των νέων ολιγαρχών. Έχοντας συνειδητοποιήσει τις επερχόμενες βαθύτερες αλλαγές, η Νέα Κριτική Θεωρία άρχισε μια σχετική θεωρητική αυτονόμηση, κατά τα πρότυπα πάντοτε του Χάμπερμπας-Πουλαντζά.

Έτσι τέθηκαν ήδη από τότε οι βάσεις της επέκτασης της όλης έρευνας για την ιδεολογία, την κουλτούρα, την τέχνη και βέβαια για το σοσιαλισμό. Το περιεχόμενο και η μέθοδος που έπρεπε να ακολουθηθεί ήταν πάντα τα μεγάλα ζητούμενα, αν δεν θέλουμε να απομακρυνθούμε από το σοσιαλιστικό σκοπό. Αυτός ήταν η μέγιστη ίσως κατάκτηση – θεωρητική και ιδεολογική – του ιστορικού και νεώτερου ριζοσπαστικού κινήματος, και η οποία καθορίζει και διαπερνά σκέψεις και πράξεις.

Το συγκεκριμένο απόθεμα, όμως, έχει και ένα κόστος. Τα χρήματα αυτά δεν αξιοποιούνται παραγωγικά. Δεν επενδύονται, δεν μειώνουν φόρους και δεν αποδίδουν ιδιαίτερο οικονομικό όφελος. Παράγουν κυρίως ασφάλεια. Και όπως κάθε ασφάλεια, έχουν ένα τίμημα.

Εδώ ακριβώς ξεκινά η σημερινή διαφωνία. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέγεθος του αποθέματος παραμένει μεγαλύτερο από όσο απαιτείται. Εκτιμά ότι ένα μέρος του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόωρη αποπληρωμή χρέους, μειώνοντας τις μελλοντικές δαπάνες για τόκους και βελτιώνοντας τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, το όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την επόμενη επταετία.

Εναλλακτικές στην πρόωρη αποπληρωμή

Η αντιπολίτευση δεν αμφισβητεί κατ’ ανάγκη τους αριθμούς, αλλά τη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα κεφάλαια θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καλύτερα είτε μέσω επενδύσεων είτε μέσω παρεμβάσεων που θα ενίσχυαν την πραγματική οικονομία. Υπάρχουν επίσης φωνές που επισημαίνουν πως η χώρα εξακολουθεί να δανείζεται με υψηλότερα επιτόκια από αυτά που ίσχυαν πριν λίγα χρόνια και συνεπώς το καθαρό όφελος δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο παρουσιάζεται.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση αντιτείνει ότι το εναπομείναν μαξιλάρι παραμένει επαρκές και ότι η μείωση του χρέους στέλνει θετικό μήνυμα στις αγορές και στους επενδυτές. Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι η ενίσχυση της αξιοπιστίας μιας χώρας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού στο μέλλον, δημιουργώντας οφέλη που δύσκολα αποτυπώνονται άμεσα σε έναν λογιστικό πίνακα.

Υπάρχει, τέλος, και μια τρίτη άποψη. Σύμφωνα με αυτήν, εφόσον μειώνεται το ποσό του αποθέματος ασφαλείας, το αντίστοιχο όφελος θα έπρεπε να μεταφερθεί στους πολίτες μέσω χαμηλότερων φόρων. Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή που έχει τη δική της λογική, αλλά και τους δικούς της κινδύνους.

Το πραγματικό ζήτημα, ωστόσο, βρίσκεται αλλού. Όλες οι πλευρές παρουσιάζουν την άποψή τους σαν να πρόκειται για μια εξίσωση με μία σωστή λύση. Δεν είναι έτσι. Το ύψος του αποθέματος ασφαλείας δεν καθορίζεται μόνο από οικονομικούς υπολογισμούς αλλά και από την εκτίμηση του κινδύνου. Και ο κίνδυνος δεν μετριέται με ακρίβεια.

Σε αχαρτογράφητα νερά

Ποιος μπορεί να προβλέψει σήμερα μια νέα ενεργειακή κρίση, μια γεωπολιτική αναταραχή, μια ύφεση στις μεγάλες οικονομίες ή μια ξαφνική μεταβολή των διεθνών επιτοκίων; Η πρόσφατη ιστορία απέδειξε πολλές φορές ότι τα γεγονότα που ανατρέπουν τους σχεδιασμούς είναι συνήθως εκείνα που κανείς δεν είχε προβλέψει.

Γι’ αυτό φοβάμαι ότι η σημερινή συζήτηση αγνοεί τον σημαντικότερο παράγοντα: τη διεθνή αβεβαιότητα. Αν οι συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές, η κυβέρνηση πιθανότατα θα δικαιωθεί. Αν όμως επιδεινωθούν, οι επικριτές της θα ισχυριστούν ότι το μαξιλάρι μειώθηκε υπερβολικά.

Μέχρι τότε, πάντως, ο πραγματικός αντίπαλος δεν είναι ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση. Είναι η αβεβαιότητα. Και αυτή δεν ψηφίζει, δεν αρθρογραφεί και δεν προειδοποιεί πριν εμφανιστεί.

Η αστυνομία του Νεπάλ στο νεότερο απολογισμό αναφέρει ότι έχουν ανασυρθεί πλέον 270 σοροί από τις περιοχές που επλήγησαν από τις πλημμύρες της Τετάρτης (26/8), ενώ οι αγνοούμενοι, ανάμεσά τους και πολλοί ξένοι ανέρχονται σε 1.500.

Ο Μπασάντα Ραζ Αντικάρι, διευθυντής του Κέντρου Μελετών για τις Καταστροφές στο Πανεπιστήμιο Tribhuvan του Νεπάλ, δήλωσε στο BBC ότι υπάρχει κίνδυνος για «δεύτερο και τρίτο κύμα» στις επόμενες ώρες.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη», λέει, προσθέτοντας ότι συνεχίζει να συζητά την κατάσταση με συναδέλφους στην Κίνα που παρακολουθούν τις εξελίξεις. «Δεν σημειώνονται έντονες βροχοπτώσεις, αλλά ενδέχεται να συμβεί κατολίσθηση».

Προσθέτει ότι παρακολουθούν τους κινδύνους στην οροσειρά των Ιμαλαΐων. «Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα εδώ», εξηγεί.

«Παρακολουθούμε την κατάσταση, αλλά δεν γνωρίζαμε ότι αυτό θα συνέβαινε τη συγκεκριμένη ημέρα» σημείωσε.

Τα αίτια της τραγωδίας

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν τα ακριβή αίτια των καταστροφικών πλημμυρών στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας.

Αυτό που ξέρουμε είναι ότι ένα τεράστιο τμήμα παγετώνα αποκολλήθηκε από την πλαγιά του βουνού και κατέπεσε από ύψος περίπου ενός χιλιομέτρου στην κοιλάδα που βρισκόταν από κάτω, σύμφωνα με μια ομάδα διεθνών επιστημόνων που αναλύει δορυφορικές εικόνες και άλλα δεδομένα.

Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) αναφέρει ότι το συμβάν παρήγαγε ενέργεια αντίστοιχη με εκείνη ενός σεισμού μεγέθους 5,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Η κατάρρευση του παγετώνα από μόνη της δεν θα αρκούσε για να παραχθεί τόσο τεράστια ποσότητα ενέργειας, «επομένως πρέπει να υπήρξε και κάποιος άλλος παράγοντας», δήλωσε ο Ντάνιελ Σουγκάρ, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά και μέλος της επιστημονικής ομάδας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα σημειώθηκε ταυτόχρονα και κατολίσθηση.

Η ορμή με την οποία κατρακύλησαν ο πάγος και τα βράχια θα πρέπει να προκάλεσε την τήξη του πάγου, σημείωσε . Καθώς ο χείμαρρος κατηφόριζε, θα πρέπει επίσης να παρέσυρε ιζήματα κορεσμένα με υγρασία, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά ισχυρό τείχος νερού ικανό να σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη και τι κατέστησε τις πλημμύρες τόσο φονικές. Πρόκειται για «μια ασύλληπτα τεράστια ποσότητα νερού», πρόσθεσε. «Το να προσδιορίσουμε από πού προήλθε αυτό το νερό είναι, στην πραγματικότητα, ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι όλης αυτής της υπόθεσης», κατέληξε.

Μπορεί να υπάρχει σοβαρός Έλληνας πολιτικός ή/και διπλωμάτης, ο οποίος να θεωρεί ότι από το 1974 – τότε για πρώτη φορά η Τουρκία επισημοποιεί την αμφισβήτησή της για την ελληνική υφαλοκρηπίδα και διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες που εκτείνονται έως τον 25ο μεσημβρινό – έως σήμερα η Τουρκία έχει επιδείξει την παραμικρή διάθεση να εγκαταλείψει τους άκρως αναθεωρητικούς σχεδιασμούς της εις βάρος της Ελλάδος; Ασφαλώς και όχι! Ωστόσο, κατά την τρέχουσα επίσημη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα “ήρεμα νερά του Αιγαίου είναι το μέσο για να μπορέσουμε να έχουμε μία λειτουργική σχέση με την Τουρκία”.

Δεδομένου ότι η Τουρκία παραμένει απολύτως προσηλωμένη στο σύνολο των αναθεωρητικών της σχεδιασμών, εργάζεται σκληρά για την πλέον ευφάνταστη “νομική τεκμηρίωσή” τους και διευρύνει διαρκώς το φάσμα των παράνομων και παράλογων απαιτήσεών της από την Ελλάδα, πώς γίνεται η επίσημη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να είναι ότι “οφείλουμε να συνομιλούμε με την Τουρκία” και ότι αυτό μπορούμε να το πράττουμε χωρίς να σημαίνει “σε καμία περίπτωση ότι έχουμε οποιαδήποτε υπαναχώρηση από τις βασικές εθνικές μας θέσεις και ότι θα συνεχίσουμε τις πρωτοβουλίες μας”;

Γιατί η Ελλάδα αδρανεί;

Πώς νοείται “λειτουργική” μία σχέση, όταν για να “λειτουργεί” απαιτείται και αρκεί να επιδεικνύει αγαθή διάθεση η μία μόνο πλευρά, ενώ η άλλη διατηρεί εν ισχύι στο τραπέζι του “πολιτικού διαλόγου” το casus belli και επί του πεδίου προκαλεί εμμέσως και ευθέως εκ του ασφαλούς σε κάθε ευκαιρία, ακριβώς επειδή πιστεύει ότι δεν θα υπάρξει ουσιαστική αντίδραση;

Γιατί άραγε “οφείλουμε” εμείς να συνομιλούμε με την Τουρκία, όταν το πλαίσιο και το κλίμα του “διαλόγου” το καθορίζει αποκλειστικά και μόνον η Τουρκία και όταν από τις δύο “διαλεγόμενες” πλευρές αξιώσεις – και μάλιστα βαρύτατες και απολύτως ασύμβατες με το Διεθνές Δίκαιο και με τις Διεθνείς Συνθήκες – επί της άλλης έχει μόνον η Τουρκία; Τι είδους “πρωτοβουλίες” θα συνεχίσει να λαμβάνει η Ελλάδα σε έναν “διάλογο” με τέτοια χαρακτηριστικά;

Πόσο βάσιμη μπορεί να θεωρηθεί η άποψη ότι “για πρώτη φορά η Ελλάδα της τελευταίες δεκαετίες έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων”, όταν στην πραγματικότητα -σύμφωνα με επίσημες καταγγελίες αλιευτικών σωματείων και του τοπικού Τύπου- τουρκικά αλιευτικά σκάφη “αλωνίζουν” ανενόχλητα και καταστρέφουν το οικοσύστημα του Αιγαίου αλιεύοντας “σαν να μην υπάρχει αύριο” σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων από τις ακτές των νησιών μας, ακόμα και εντός των θαλασσίων πάρκων που με τυμπανοκρουσίες καθόρισε η Ελλάδα;

Γιατί η Ελλάδα δεν συλλαμβάνει τα πληρώματα και δεν κατασχέτει τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη που παραβιάζουν τα χωρικά μας ύδατα και, πολύ περισσότερο, καταλύουν το καθεστώς των θαλασσίων πάρκων; Το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό επιχειρησιακά, το γνωρίζουν άριστα τα στελέχη του ικανότατου Λιμενικού Σώματος που διαθέτει η χώρα μας και, επιπλέον, υπάρχουν αρκετά ανάλογα παραδείγματα από άλλες χώρες, οι οποίες δεν ανέχονται τέτοιου είδους συμπεριφορές εις βάρος των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων (π.χ. η Αυστραλία, η Ινδονησία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Γαλλία, η Νότια Αφρική, αλλά και η Ρουμανία η οποία επανειλημμένως έχει κατασχέσει τουρκικά αλιευτικά σκάφη που αλίευαν παρανόμως στη Μαύρη Θάλασσα και στη ρουμανική ΑΟΖ).

Συνιστά επίτευγμα για την Ελλάδα το οικονομικό όφελος που προέκυψε από το καθεστώς της τουριστικής visa στους Τούρκους πολίτες τη στιγμή που για να επισκεφτεί ένας Έλληνας πολίτης την Ίμβρο και την Τένεδο πρέπει να «περάσει από σαράντα κύματα»; Πέραν τούτου, εγγυώνται οι εμπνευστές της πολιτικής αυτής ότι μεταξύ των πολλών χιλιάδων Τούρκων πολιτών που έκαναν χρήση της τουριστικής visa και επισκέφτηκαν τα νησιά μας δεν παρεισέφρησαν και Τούρκοι πράκτορες ή/και αξιωματικοί των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων με μοναδικό σκοπό την αναγνώριση του χώρου και τη συλλογή πληροφοριών;

Τα “ήρεμα νερά”

Τα γεγονότα της Κάσου (στις 22-24 Ιουλίου 2024 και τον Νοέμβριο του ιδίου έτους) δεν ισοδυναμούν με μείζονα κρίση, η οποία δεν κορυφώθηκε ακριβώς επειδή η Ελλάδα υποχώρησε στις τουρκικές πιέσεις και “πάγωσε” το έργο;  Κατά το χρονικό διάστημα των λεγόμενων “ήρεμων νερών του Αιγαίου” και του Ελληνοτουρκικού “διαλόγου σε καλό κλίμα” μόνο οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ενισχύθηκαν; Η Τουρκία δεν απέκτησε – χάρη και στις διακηρύξεις της Ελλάδος ότι έχει εξομαλυνθεί το κλίμα μεταξύ των δύο γειτονικών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ – τεράστια αποθέματα από τα πολυπόθητα ανταλλακτικά και από τον οπλισμό υψηλής τεχνολογίας που διακαώς επιθυμούσε για τα μαχητικά αεροσκάφη της;

Επίσης, στο χρονικό αυτό διάστημα δεν συνήψε η Τουρκία συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας με κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία) και με τη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες και την τουρκική οικονομία θα ωφελήσουν πολλαπλά και τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα ενισχύσουν σημαντικότατα (βλ. π.χ. την απόκτηση των μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter με όλον τον επιθυμητό από την τουρκική πολεμική αεροπορία οπλισμό); Τέλος, κατά τον επίμαχο χρόνο η ομολογουμένως σημαντική αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας δεν παρήγαγε πλήθος συστημάτων, τα οποία πολλαπλασιάζουν την ισχύ και των τριών όπλων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων;

Μπορούμε σοβαρά να θεωρούμε ότι “η Ελλάδα αναπτύχθηκε διπλωματικά και σήμερα βρίσκεται στο απόγειο της ισχύος της”, όταν ο Τούρκος πρόεδρος μπορεί χωρίς καμία δυσκολία να έχει καθημερινή προσωπική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο και όταν από φίλα προσκείμενους στη σημερινή ελληνική κυβέρνηση πολιτικούς και γεωπολιτικούς αναλυτές (ακόμα και από κυβερνητικούς βουλευτές) έχει εκφραστεί η άποψη ότι συμφέρει την Ελλάδα στην παρούσα φάση να “βρίσκεται κάτω από τα ραντάρ του Αμερικανού προέδρου”;

Επίσης, αντανακλά το “απόγειο της διπλωματικής ισχύος της Ελλάδος” η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στη “Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας”, και μάλιστα ενόσω από το 2021 έως και σήμερα ελληνικά συστήματα Patriot προστατεύουν με απόλυτη επιτυχία κρισιμότατες ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας από πυραυλικές και αεροπορικές επιθέσεις του Ιράν;

Εκτός πραγματικότητας

“Η επανεκκίνηση των άτυπων συζητήσεων για το Κυπριακό” συνιστούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο και σε οιονδήποτε βαθμό υπαναχώρηση της Τουρκίας από την απαίτησή της για αναγνώριση από τη Διεθνή Κοινότητα δύο ανεξάρτητων και ισότιμων κρατών στη μαρτυρική Κύπρο μας (δηλ. αφενός της Κυπριακής Δημοκρατίας και αφετέρου της παράνομης πολιτικής οντότητας που σχηματίστηκε στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της νήσου μετά την εισβολή του 1974 και ανακηρύχθηκε μονομερώς το 1983); 

«Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και το πρόγραμμα αξιοποίησης του υποθαλάσσιου πλούτου μας κατοχυρώνουν στην πράξη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», όταν επί του πεδίου δεν επιδεικνύουμε την απαιτούμενη αποφασιστικότητα (βλ. π.χ. τα επεισόδια της Κάσου και τις παραβιάσεις του ελληνικών θαλασσίων πάρκων από Τούρκους επαγγελματίες αλιείς);

Μπορούμε να πιστεύουμε βάσιμα και να δηλώνουμε ρητώς ότι «εξυπηρετήσαμε τους εθνικούς μας στόχους με την πολιτική των ήρεμων νερών του Αιγαίου μετά από μία περίοδο παρατεταμένης και κλιμακούμενης έντασης με την Τουρκία, η οποία απειλούσε έμπρακτα την ειρήνη στην περιοχή μας και μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε σύρραξη»;

Υπάρχει άραγε Έλληνας, ο οποίος φοβάται τη σύρραξη με την Τουρκία, όταν το διακύβευμα είναι η προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδας μας; Εντέλει, ποιο είναι χειρότερο για κάθε Έλληνα πολίτη που προκρίνει το καλό της πατρίδας του; Η πάση θυσία αποφυγή της σύρραξης με την Τουρκία ή η προάσπιση της εθνικής μας κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων;

Υπάρχει σοβαρός Έλληνας πολιτικός ή διπλωμάτης, ο οποίος να θεωρεί ότι η “Διακήρυξη των Αθηνών” συνέβαλε στο να “αποδεχθεί ρητώς η Τουρκία τις παγκοσμίως αναγνωρισμένες αρχές του Διεθνούς Δικαίου” κατά τον τρόπο, με τον οποίον τις αποδέχεται και τις ερμηνεύει η Ελλάδα και το σύνολο των κρατών παγκοσμίως; Εάν και εφόσον συνέβαινε κάτι τέτοιο, δεν θα είχε επιλυθεί ως δια μαγείας η μοναδική πραγματικά υφιστάμενη διαφορά μεταξύ της Ελλάδος και της Τουρκίας (δηλ. ο καθορισμός υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ);

Όταν από τα πλέον επίσημα χείλη της Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής και Διπλωματίας λέγεται ότι “η παρουσία της Τουρκίας σε χώρες όπως η Λιβύη και η Συρία δεν είναι πάντα ωφέλιμη”, δεν πρέπει να διασαφηνιστεί ταυτοχρόνως στους Έλληνες πολίτες που σε μερικούς μήνες θα κληθούν να εκλέξουν την επόμενη κυβέρνηση της χώρας ποιες ακριβώς ήταν και οι περιπτώσεις εκείνες της τουρκικής παρουσίας στη Λιβύη και στη Συρία που υπήρξαν ωφέλιμες και ποιον ακριβώς ωφέλησαν;

Τι μήνυμα στέλνει η Αθήνα

Το γεγονός ότι τριάντα χρόνια μετά την “Κρίση των Ιμίων” δεν έχει ανεγερθεί επί των βραχονησίδων των Ιμίων ηρώο αφιερωμένο στη μνήμη των τριών ηρωικών αξιωματικών του Πολεμικού μας Ναυτικού (Χριστόδουλου Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκου και Έκτορα Γιαλοψού) και δεν επιτρέπεται σε οποιονδήποτε Έλληνα πολίτη να προσδέσει τη βάρκα αναψυχής του στις βραχονησίδες αυτές και να διανυκτερεύσει στο αντίσκηνό του για να απολαύσει τον έναστρο ουρανό του Αιγαίου, δεν συνιστά “τετελεσμένο που παρήχθη μονομερώς” και επιβλήθηκε στη χώρα μας;

Μπορούμε να πιστεύουμε ειλικρινά ότι «τα τελευταία χρόνια η χώρα μας όχι μόνο δεν στηρίζεται σε αλλότριες πλάτες αλλά μάλλον βάζει πλάτη σε άλλα κράτη» τη στιγμή που αισθανόμαστε πανευτυχείς για την εμπλοκή γαλλικής εταιρείας στο έργο της ενεργειακής σύνδεσης της Ελλάδος με την Κύπρου, η οποία συνιστά τη μεγάλη μας ελπίδα για το ότι ίσως η Τουρκία “το σκεφτεί δύο φορές” πριν αποφασίσει να προκαλέσει ένταση επί του πεδίου;

Η επιλογή της Ελληνικής Κυβέρνησης να περιορίσει “την επέκταση των χωρικών υδάτων μας στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο” αλλά να μην πράξει το ίδιο και στο Αιγαίο, καθώς και “η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με τις συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο” αλλά όχι και με την Κυπριακή Δημοκρατία ποιο ακριβώς “μήνυμα” στέλνει στο πολιτικό-στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας, αλλά και στις πρωτεύουσες των εταίρων και συμμάχων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ αντιστοίχως αναφορικά με την αποφασιστικότητά μας να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τις Διεθνείς Συνθήκες;

Που βρισκόμαστε;

Αναμφίβολα, στους λίγους και εύλογους αυτούς προβληματισμούς ένας νηφάλιος και αντικειμενικός Έλληνας πολίτης / ψηφοφόρος, πέρα και μακριά από κομματικές προκαταλήψεις και σκοπιμότητες, θα μπορούσε να προσθέσει πολλούς ακόμα. Κάποια στιγμή οι όροι του πολιτικού παιχνιδιού στην πατρίδα μας θα πρέπει να αλλάξουν. Οι Έλληνες πολίτες δεν μπορούν πλέον να ανέχονται τη “διγλωσσία” εκ μέρους των πολιτικών που κρατούν στα χέρια τους την τύχη της Πατρίδας.

Ό, τι ακριβώς λέγεται στο εσωτερικό ακροατήριο της Ελλάδος (σε προεκλογική και μη περίοδο) θα πρέπει να λέγεται και κατά τον “διάλογο” με τους γείτονές μας. Η ειλικρινής αυτοκριτική των πολιτικών προσώπων που κρατούν στα χέρια τους την τύχη της χώρας, καθώς και η θέαση της πραγματικότητας εκ μέρους τους χωρίς τις παραμορφωτικές διόπτρες της προσωπικής πολιτικής επιβίωσης και της κομματικής σκοπιμότητας συνιστούν πλέον προϋποθέσεις εκ των ων ουκ άνευ για την επιβίωση της Πατρίδας.