Τα πάρκα

Στην ομιλία του στην εκδήλωση για την συμμαχία “OceanEye” o πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε τρεις δεσμεύσεις της Ελλάδας για την ενίσχυση της παρατήρησης και προστασίας των ωκεανών. Ειδικότερα, ο πρωθυπουργός ανέφερε:

«Αγαπητέ Μαρκ, αγαπητή Ούρσουλα, ο ωκεανός είναι ζωτικής σημασίας για τον πλανήτη μας, το κλίμα μας και τις οικονομίες μας. Είμαστε ένα από τα κορυφαία ναυτιλιακά έθνη στον κόσμο. Διαθέτουμε τη μεγαλύτερη ακτογραμμή από όλες τις χώρες της ΕΕ. Επομένως, η προστασία των θαλασσών μας αποτελεί τόσο ευθύνη όσο και στρατηγική προτεραιότητα, και σίγουρα αναλαμβάνουμε αυτή την ευθύνη.

»Πρόσφατα δημιουργήσαμε δύο πολύ μεγάλα νέα θαλάσσια εθνικά πάρκα, το ένα στο Ιόνιο Πέλαγος και το άλλο στις νότιες Κυκλάδες, στο εμβληματικό Αιγαίο. Θα προστατεύσουμε το 30% των χωρικών μας υδάτων πολύ πριν από τον στόχο του 2030. Γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ότι η αποτελεσματική προστασία απαιτεί γνώση και πρέπει πράγματι να κατανοήσουμε πολύ καλύτερα τις θάλασσές μας και τους ωκεανούς μας, να παρατηρούμε τις αλλαγές σε πραγματικό χρόνο και να μετατρέπουμε τα δεδομένα σε δράση.

»Υποστηρίζουμε θερμά αυτή τη διεθνή συμμαχία υπό την κοινή ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά. Μπορούμε να αναλάβουμε σήμερα τρεις πολύ συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η πρώτη είναι ότι έχουμε ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την ίδρυση του Mercator Ocean International ως διακυβερνητικού οργανισμού και δεσμευόμαστε για την ταχεία κύρωσή της από το ελληνικό Κοινοβούλιο. Ενθαρρύνουμε και άλλες χώρες να πράξουν το ίδιο.

»Το δεύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να θέσουμε τις αυξανόμενες υπολογιστικές μας δυνατότητες και τις δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης στην υπηρεσία αυτής της προσπάθειας. Διαθέτουμε σημαντική νέα υπολογιστική υποδομή -χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ, αγαπητή Ούρσουλα- στα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα. Μπορούμε να παρέχουμε πρόσθετη υπολογιστική ισχύ για την επεξεργασία ενός πραγματικά τεράστιου όγκου δεδομένων για τους ωκεανούς και να συμβάλλουμε στο ”Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών”.

Η ανατολική Μεσόγειος

«Και τρίτον», συνέχισε ο πρωθυπουργός, «μπορούμε να ενισχύσουμε τη συμβολή μας στην παρατήρηση και τη συλλογή δεδομένων για τους ωκεανούς μέσω των εθνικών πόρων μας για το διάστημα, των συστημάτων επιτόπιας παρατήρησης και της σημαντικής επιχειρησιακής μας παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, που, όπως γνωρίζουμε, αποτελεί hotspot για την κλιματική αλλαγή. Μπορούμε να παρέχουμε πολύτιμα δεδομένα και να ενισχύσουμε την επίγνωση του θαλάσσιου χώρου.

»Στο πλαίσιο αυτό, αναλαμβάνουμε επίσης τη χαρτογράφηση των θαλάσσιων οικοτόπων εντός του δικτύου ”Natura 2000” και των δύο εθνικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στο Ιόνιο. Αυτές είναι ορισμένες πρακτικές δεσμεύσεις, οι οποίες όμως αντανακλούν τις βασικές αρχές ότι μπορούμε να προστατεύσουμε μόνο ό,τι μετράμε και ό,τι πραγματικά κατανοούμε.

»Συνεπώς, θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τη Συμμαχία OceanEye, τη Mercator, τη Διακυβερνητική Επιτροπή Ωκεανογραφίας (IOC), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλους τους εταίρους μας, προκειμένου να εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας για τους ωκεανούς. Σε ευχαριστώ και πάλι, Ούρσουλα, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ανάληψη αυτής της πολύ σημαντικής πρωτοβουλίας. Σας ευχαριστώ».

Τα sms

Τη ίδια στιγμή, χαμός τις τελευταίες ημέρες στα social media καθώς έφεδροι πολίτες δημοσιεύουν ακόμη και με τα πλήρη προσωπικά τους στοιχεία τα Ειδικά Φύλλα Πορείας που λαμβάνουν μέσω SMS από το gov.gr. Ωστόσο, όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η αποστολή των Φύλλων Πορείας σε χιλιάδες εφέδρους δεν συνδέεται με επικείμενη επιστράτευση ή πολεμική κινητοποίηση.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την επικαιροποίηση της επιστρατευτικής κατάστασης των πολιτών που έχουν υπηρετήσει στις Ένοπλες Δυνάμεις, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του θεσμού της εφεδρείας. Στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας, έχουν αποσταλεί περίπου 100.000 SMS και e-mail από τη Διεύθυνση Επιστράτευσης του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ). Οι παραλήπτες παραπέμπονται στην προσωπική τους θυρίδα στο gov.gr, όπου μπορούν να λαμβάνουν ενημερώσεις, προσκλήσεις και επιστρατευτικά έγγραφα ηλεκτρονικά.

Ο έφεδρος που λαμβάνει την ειδοποίηση θα πρέπει να ελέγξει το έγγραφο που έχει αναρτηθεί στην προσωπική του θυρίδα, καθώς και τα στοιχεία και την επιστρατευτική του κατάσταση. Παράλληλα, το ΓΕΣ υπενθυμίζει ότι οι έφεδροι οφείλουν να ενημερώνουν τη Μονάδα Επιστράτευσης σε περίπτωση αλλαγής της διεύθυνσης διαμονής τους. Για την ηλεκτρονική ειδοποίηση απαιτείται η εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Το Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ) δεν αποτελεί διαταγή άμεσης παρουσίασης στις Ένοπλες Δυνάμεις. Καθορίζει την επιστρατευτική κατάσταση του εφέδρου και, ανάλογα με την περίπτωση, τη μονάδα ή τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθήσει εφόσον στο μέλλον κληθεί να παρουσιαστεί. Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή του ΓΕΣ:

•Πράσινο ΕΦΠ: ο έφεδρος έχει επιστρατευτική τοποθέτηση σε συγκεκριμένη μονάδα, κατά κανόνα σε καθήκοντα και ειδικότητα που συνδέονται με τη στρατιωτική του εκπαίδευση.
•Λευκό ΕΦΠ: ο έφεδρος βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής για μελλοντική τοποθέτηση σε μονάδα, ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν.

Σε μέρος των νέων εγγράφων καταγράφονται και αλλαγές από λευκό σε πράσινο ΕΦΠ ή το αντίστροφο. Η ψηφιακή αποστολή των ΕΦΠ επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα διαχρονικό πρόβλημα της επιστρατευτικής διαδικασίας. Μέχρι σήμερα, τα σχετικά έγγραφα αποστέλλονταν ταχυδρομικά, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις οι πολίτες που είχαν αλλάξει διεύθυνση να μην ενημερώνονται εγκαίρως.

Η ηλεκτρονική διαδικασία επιτρέπει πλέον την άμεση ενημέρωση των εφέδρων και την επικαιροποίηση των στοιχείων τους. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην επανένταξη κατάλληλα εκπαιδευμένων εφέδρων σε συγκεκριμένες μονάδες, ώστε να αξιοποιούνται ειδικότητες και γνώσεις που στο παρελθόν παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες.

Νέες μονάδες και αξιοποίηση εφέδρων

Στο πλαίσιο αυτής της αλλαγής, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε στις 29 Ιουλίου 2026 τη συγκρότηση τριών νέων Μονάδων Ειδικών Επιχειρήσεων σε Αττική, Κεντρική Μακεδονία και βόρειο Έβρο. Οι δύο από τις τρεις μονάδες προβλέπεται να αποτελούνται εξ ολοκλήρου από εφέδρους. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε επισημάνει ότι μεγάλος αριθμός εφέδρων των Ειδικών Δυνάμεων παρέμενε μέχρι σήμερα χωρίς συγκεκριμένη επιστρατευτική ένταξη.

Σημαντική αλλαγή αφορά και το ηλικιακό όριο παραμονής στην εφεδρεία. Με τον ν. 5265/2026, οι οπλίτες παραμένουν πλέον στην εφεδρεία έως τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας τους. Για τους μόνιμους υπαξιωματικούς το όριο φθάνει στα 65 έτη, ενώ για τους αξιωματικούς στα 68.Υπάρχει, ωστόσο, μεταβατική εξαίρεση: όσοι είχαν ήδη διαγραφεί από την εφεδρεία έως τις 10 Ιανουαρίου 2026 λόγω συμπλήρωσης του προηγούμενου ηλικιακού ορίου δεν επανεγγράφονται αυτομάτως.

Η αλλαγή αυτή εξηγεί γιατί τα νέα ηλεκτρονικά έγγραφα μπορεί να φθάνουν πλέον και σε πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας από εκείνες που αρκετοί είχαν συνηθίσει να συνδέουν με την ενεργό εφεδρεία.

Η αναμόρφωση του συστήματος εφεδρείας εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030» και στη φιλοσοφία για έναν «στρατό των πολιτών». Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία έως το 2030 μιας επαρκώς εκπαιδευμένης και επιχειρησιακά αξιοποιήσιμης εφεδρείας 150.000 ενεργών εφέδρων.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία αναμένεται να διαδραματίσουν τα Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας (ΚΕΜΕΦ), όπου θα καλούνται για μετεκπαίδευση έφεδροι που κατοικούν σε μεγάλα αστικά κέντρα και βρίσκονται μακριά από τις μονάδες στις οποίες έχουν τοποθετηθεί επιστρατευτικά.

To ΥΠΕΞ για την Τριπολιτσά

«Η συστηματική διαστρέβλωση και εργαλειοποίηση της Ιστορίας και η επιλεκτική επίκληση της ιστορικής μνήμης δεν μεταβάλλουν τα ιστορικά γεγονότα. Αυτήν ακριβώς την πρακτική υπηρετεί η σημερινή ανάρτηση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών». Αυτό αναφέρει μεταξύ άλλων η απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ, στα όσα αναφέρει στον επίσημο λογαριασμό του, το ΥΠΕΞ της Τουρκίας.

Στην ανάρτηση του ΥΠΕΞ της Τουρκίας για τα 205 χρόνια από τη σφαγή της Τριπολιτσάς, την αναφέρουν ως «Σφαγή του Μοριά» και γράφουν μεταξύ άλλων ότι «τιμούμε με προσευχές και βαθύ σεβασμό τους μουσουλμάνους Τούρκους πολίτες που δολοφονήθηκαν βάναυσα».

«Τέτοιου είδους τοποθετήσεις, οι οποίες βρίσκονται σε αντίθεση με καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα, δεν συμβάλλουν στη διαμόρφωση κλίματος εμπιστοσύνης, αμοιβαίας κατανόησης και ουσιαστικού διαλόγου, ούτε συνάδουν με την προσέγγιση που επιτάσσουν οι σχέσεις καλής γειτονίας» αναφέρει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.

«Η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Η Ιστορία δεν παραγράφεται, δεν παραχαράσσεται και δεν διαγράφεται με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έχει το ενοχλητικό χαρακτηριστικό να επιβιώνει της προπαγάνδας».

Αναζητώντας κανείς τα φλέγοντα ζητήματα που αφήνουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να λιμνάζουν και να μην τα επιλύουν, θα μπορούσε να τα απαριθμήσει με την ακόλουθη σειρά:

1. Αφήνουν κοινωνικά προβλήματα χωρίς πειστικές απαντήσεις. Όταν ο πολίτης βιώνει ανασφάλεια, ακρίβεια, υποβάθμιση δημόσιων υπηρεσιών, ανεργία, αίσθηση αδικίας ή έλλειψη προοπτικής και τα δημοκρατικά κόμματα δεν προσφέρουν συγκεκριμένες λύσεις, δημιουργείται πολιτικό κενό. Η Ακροδεξιά συχνά επιχειρεί να το καλύψει με απλές εξηγήσεις και έναν εύκολο “ένοχο”, την ελευθερία.
2. Υποτιμούν την καθημερινή ανασφάλεια. Η εγκληματικότητα, η ασφάλεια στις γειτονιές και η λειτουργία του κράτους δικαίου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ζητήματα που “ανήκουν στην Ακροδεξιά”. Είναι κανονικά δημοκρατικά ζητήματα. Όταν η δημοκρατική πολιτική αφήνει το πεδίο αυτό αποκλειστικά στους ακραίους, εκείνοι αποκτούν το προνόμιο να εμφανίζονται ως οι μόνοι που “μιλούν για την ασφάλεια”.
3. Αφήνουν την πατρίδα, την ταυτότητα και την παράδοση να γίνουν αποκλειστικό ακροδεξιό λεξιλόγιο. Η πατρίδα δεν είναι ιδιοκτησία κανενός πολιτικού χώρου. Ούτε η εθνική συνείδηση, η ιστορία, η οικογένεια, η κοινωνική συνοχή ή η παράδοση. Η δημοκρατική παράταξη χρειάζεται να αντιπαραθέσει στον εθνικισμό έναν δημοκρατικό πατριωτισμό.
4. Κανονικοποιούν τη διχαστική ρητορική. Όταν ο πολιτικός λόγος μετατρέπεται διαρκώς σε “εμείς εναντίον αυτών”, όταν ο αντίπαλος παρουσιάζεται ως εχθρός της πατρίδας ή της κοινωνίας, δημιουργείται ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο ευδοκιμεί ο πολιτικός εξτρεμισμός.
5. Δεν υπερασπίζονται έμπρακτα τους θεσμούς. Η δημοκρατία δεν είναι μόνο εκλογές. Είναι ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, λογοδοσία, διαφάνεια, ελευθεροτυπία, κοινοβουλευτικός έλεγχος και εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να παρακολουθεί ζητήματα κράτους δικαίου και λειτουργίας των θεσμών στην Ελλάδα μετά από 50 χρόνια σύνδεσης της χώρας μας με την ΕΕ.

Η δημοκρατία έχει ευθύνη απέναντι στην άνοδο του εξτρεμισμού

Επίσης τα δημοκρατικά κόμματα δεν πρέπει να πέφτουν στην παγίδα και να αντιμετωπίζουν κάθε συντηρητική, πατριωτική ή κοινωνικά αυστηρή άποψη ως ακροδεξιά, γιατί αυτό μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Πρέπει να γίνει απολύτως κατανοητό ότι είναι άλλο η δημοκρατική συντηρητική ή πατριωτική άποψη και άλλο η αμφισβήτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας, η στοχοποίηση κοινωνικών ομάδων, ο πολιτικός αυταρχισμός, ο ρατσισμός ή η πολιτική βία.

Αυτό ακριβώς επιτρέπει στο δημοκρατικό τόξο να ακούει τις πραγματικές ανησυχίες των πολιτών και να μην νομιμοποιεί τον εξτρεμισμό. Γιατί υπάρχει και ένα ακόμη πιο βαθύ πολιτικό ζήτημα, όταν τα δημοκρατικά κόμματα χρησιμοποιούν την Ακροδεξιά αποκλειστικά ως φόβητρο, αντί να αντιμετωπίζουν τις αιτίες που τροφοδοτούν την απήχησή της. Με αυτή τη λογική ουσιαστικά της προσφέρουν πολιτικό χώρο. Η αντιμετώπιση σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να είναι: “Ψηφίστε εμάς επειδή απέναντι υπάρχει η Ακροδεξιά“, αλλά οφείλει να είναι:

“Εμείς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που γεννούν την ανασφάλεια, χωρίς να εγκαταλείψουμε τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την κοινωνική συνοχή”. Αυτό είναι ένα πολύ διαφορετικό πολιτικό σχέδιο. Η ακροδεξιά και ο φασισμός δεν μειώνεται με αποκλεισμούς, ευχολόγια και ανίερους συνασπισμούς, αλλά ηττάται πολιτικά και κοινωνικά με σχέδιο και μέτρα υπέρ του κοινωνικού συνόλου, καθώς και λειτουργώντας θεσμικά υπερασπίζοντας τη δημοκρατία, διά του παραδείγματος των ηγετών και των κυβερνόντων.

Εκκινώντας συνεπώς από την κριτική και αυτοκριτική θα πρέπει να δούμε “Τι δεν κάνουν σωστά τα δημοκρατικά κόμματα ώστε ένας πολίτης να θεωρεί ότι η Ακροδεξιά εκφράζει καλύτερα την αγωνία, τον φόβο, την ανασφάλεια ή την οργή του” και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μία άλλη κοινωνία, στη βάση ενός πολιτικού σχεδίου που δεν θα αφήνει χώρο στον φασισμό για να κολακέψει και να κερδίσει μέρος των λαών.

Η δημοκρατία δεν προστατεύεται μόνο αποκλείοντας τους ακραίους από τους θεσμούς. Προστατεύεται κυρίως όταν λύνει προβλήματα, αποκαθιστά την εμπιστοσύνη, επιβάλλει ισονομία και δίνει στους πολίτες λόγο να πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τη ζωή τους, χωρίς να στραφούν στον αυταρχισμό και στον πολιτικό εξτρεμισμό. Εκεί πιστεύω ότι βρίσκεται η βαθύτερη πολιτική ευθύνη όλων των πολιτικών φορέων σήμερα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.

Με κοινό δελτίο Τύπου των Τομέων Υγείας και Διαφάνειας, ο ΣΥΡΙΖΑ εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης και του Άδωνι Γεωργιάδη, επαναφέροντας παράλληλα στο επίκεντρο τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργο Πατούλη και τον πρώην υπουργό Υγείας Θάνο Πλεύρη.

Αφορμή για τη νέα αντιπαράθεση αποτέλεσε η σύγκρουση του Άδωνι Γεωργιάδη με τον βουλευτή Χανίων και τομεάρχη Υγείας και Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ Παύλο Πολάκη γύρω από δημοσίευμα και αναρτήσεις σχετικά με ιδιωτικό κέντρο και υπηρεσίες πλασμαφαίρεσης. Ο υπουργός Υγείας έχει απορρίψει κατηγορηματικά τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.

Υποστηρίζει ότι η κλινική την οποία είχε επισκεφθεί «ούτε παρέχει ούτε ποτέ παρείχε υπηρεσίες πλασμαφαίρεσης» και χαρακτηρίζει το σχετικό δημοσίευμα ψευδές και συκοφαντικό. Παράλληλα, έχει αναφέρει ότι πρόκειται για μεγάλη επένδυση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στον χώρο του longevity και ότι η επιχείρηση προτίθεται να κινηθεί δικαστικά.

Σφοδρή επίθεση Άδωνι κατά δημοσιογράφων

Στα ύψη ανέβηκε το θερμόμετρο κατά τη διάρκεια της ραδιοφωνικής συνέντευξης που παραχώρησε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, στο ραδιόφωνο του MEGA NEWS 104,6. Η συζήτηση με τους δημοσιογράφους Ιορδάνη Χασαπόπουλο και Ανθή Βούλγαρη ξέφυγε από τα καθιερωμένα πλαίσια, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν ευθείες βολές σε υψηλούς τόνους.

Οι δημοσιογράφοι έκαναν αναφορά στην παρουσία του υπουργού στα εγκαίνια ιδιωτικής κλινικής των νοτίων προαστίων, το όνομα της οποίας έχει εμπλακεί σε υποθέσεις διενέργειας πλασμαφαίρεσης. Απαντώντας ο Γεωργιάδης υποστήριξε πως όταν παρευρέθηκε στην εκδήλωση δεν είχε καμία γνώση για τη συγκεκριμένη ιατρική δραστηριότητα της κλινικής. Έσπευσε, μάλιστα, να υπογραμμίσει πως δεν έχει μετανιώσει για την απόφασή του να δώσει το «παρών» στα εν λόγω εγκαίνια.

Τα πνεύματα οξύνθηκαν περαιτέρω όταν η συζήτηση στράφηκε στο πρόσωπο της Μαρίας Καρυστιανού με τον υπουργό Υγείας να εξαπολύει επίθεση προς τον σταθμό και τους παρουσιαστές: «Εσείς στο MEGA πρώτοι, όλοι σας στο MEGA, και η κυρία Βούλγαρη και εσείς, κύριε Χασαπόπουλε, προβάλατε την κυρία Καρυστιανού επί δύο χρόνια ως τη λύση του πολιτικού προβλήματος», τους είπε χαρακτηριστικά.

Άμεση ήταν η αντίδραση της Ανθής Βούλγαρη, η οποία του αντέτεινε: «Για άλλους λόγους την Καρυστιανού». Ο Γεωργιάδης ισχυρίστηκε ότι η κ. Καρυστιανού προωθούσε την «κβαντική ιατρική», προκαλώντας το αιχμηρό σχόλιο της δημοσιογράφου: «Κι εσείς νανογιλέκα, κύριε Γεωργιάδη, πριν από δύο χρόνια. Τι σχέση έχει αυτό που λέτε;».

Το αποκορύφωμα της ραδιοφωνικής σύγκρουσης ήρθε με αφορμή την τραγωδία των Τεμπών, όταν ο υπουργός έβαλε στο στόχαστρο τη δημοσιογραφική κάλυψη του σταθμού για το θέμα του ξυλολίου. Ανοίγοντας νέο κύκλο αντιπαράθεσης, ο Γεωργιάδης απευθύνθηκε στους δημοσιογράφους λέγοντας: «Εσείς στο MEGA παίζατε το βίντεο για τα ξυλόλια», ενώ απαιτούσε επίμονα να μάθει αν το κανάλι ζήτησε ποτέ συγγνώμη.

«Κύριε Γεωργιάδη, είστε έξαλλος και χάνετε τον ειρμό της σκέψης σας» απάντησε η Ανθή Βούλγαρη. Ωστόσο, ο υπουργός δεν έκανε πίσω, επιμένοντας στην ερώτησή του: «Ζητήσατε συγγνώμη από τους τηλεθεατές για τα ξυλόλια; Ζητήσατε;».Αυτό προκάλεσε την έκρηξη της δημοσιογράφου, η οποία ακούστηκε να του λέει στον «αέρα»: «Κύριε Γεωργιάδη, πραγματικά, δεν ντρέπεστε λίγο; Δεν ντρέπεστε;».

Η απάντηση του υπουργού Υγείας ήρθε με το ίδιο εκρηκτικό ύφος, ζητώντας από το MEGA να απολογηθεί τόσο για το ρεπορτάζ των Τεμπών όσο και για την προβολή συγκεκριμένων προσώπων, κλείνοντας την αντιπαράθεση με τη φράση: «Να ζητήσετε συγγνώμη για τα ξυλόλια που ταΐζατε τον ελληνικό λαό επί δύο χρόνια και τον κάθε κομπογιαννίτη. Ζητήστε συγγνώμη». Να σημειωθεί ότι ο υπουργός Υγείας παραδέχτηκε ότι ήταν λάθος του η διαφήμιση των νανογιλέκων.

ΣΥΡΙΖΑ: Να αποπεμφθεί ο Γεωργιάδης

Η Κουμουνδούρου, ωστόσο, κλιμακώνει την πολιτική πίεση και ζητά πλέον παρέμβαση του πρωθυπουργού: «Ο Άδωνις Γεωργιάδης συνιστά ντροπή για τον θεσμό που εκπροσωπεί, την κοινωνία και τη χώρα. Καλούμε τον πρωθυπουργό να τον αποπέμψει», αναφέρει το κοινό δελτίο Τύπου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ συνδέει τη σημερινή αντιπαράθεση με τις καταγγελίες που είχε διατυπώσει στις 18 Σεπτεμβρίου για τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών στον χώρο της Υγείας και για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από υπηρεσίες αισθητικής, ευεξίας και «αναγεννητικής» ιατρικής.

Στις 18 Σεπτεμβρίου είχε ζητήσει πολιτικές και θεσμικές απαντήσεις από τους Γεωργιάδη, Πλεύρη και Πατούλη.
Στη νέα παρέμβασή του, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ διατυπώνει βαρύτατους ισχυρισμούς περί πολιτικών και θεσμικών ευθυνών για την κατάσταση των ελέγχων.

Επίθεση και από ΠΑΣΟΚ

Επίθεση στην κυβέρνηση και στον Γεωργιάδη εξαπολύει και το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, με αφορμή την παραδοχή του υπουργού Υγείας για διάτρητο καθεστώς ελέγχων ιδιωτικών δομών υγείας, καθώς και για τα «νανογιλέκα» που είχε προωθήσει ο ίδιος στο παρελθόν σε εκπομπές τηλεπώλησης.

«Μόνο για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι προβληματική η εικόνα του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, να περιφέρεται στα κανάλια και να παραδέχεται ότι υπήρχε ένα διάτρητο καθεστώς ελέγχων, εποπτείας και παραπλανητικών διαφημίσεων ιδιωτικών δομών υγείας, που ο ίδιος και οι υπηρεσίες του ανακάλυψαν… σήμερα (!) με τη νέα εφαρμογή MedWatch», σημειώνει χαρακτηριστικά η Χαριλάου Τρικούπη, αναφορικά με τις ενέργειες Γεωργιάδη στον απόηχο του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη σε ιατρείο στο Κολωνάκι.

Το ΠΑΣΟΚ τονίζει, μάλιστα, ότι ο υπουργός Υγείας «παρουσιάζει ως επιτυχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη τη χαρτογράφηση της παρανομίας σε βάρος των ασθενών, που ανθούσε ανεμπόδιστα». Και προσθέτει πως «μόνο για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι προβληματικό ο υπουργός Υγείας να θεωρεί ότι είναι ‘εύλογο’ να κάνει promotion σε ιδιωτικά κέντρα με την υπουργική του ιδιότητα».

Για να καταλήξει πως «μόνο για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι προβληματική η παραδοχή του κ. Γεωργιάδη ότι με πλήρη συνείδηση έκανε τον τηλεοπτικό πλασιέ νανογιλέκων, ‘που ήταν εξαιρετικά και ξεπούλησαν’», ενώ αναρωτιέται: «Άραγε, ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν ήξερε; Δεν έβλεπε; Δεν ρώτησε;».

Ο… μπάφος!

Όμως ζήτημα προήλθε και με μία άκομψη δήλωση του Γεωργιάδη σε πάνελ, με αποτέλεσμα να ζητά την παραίτηση του Άδωνι Γεωργιάδη ζητά ο αντιπρόεδρος της Left Κώστας Αρβανίτης. Αφορμή,  φράση του υπουργού Υγείας προς τον δημοσιογράφο Νίκο Ελευθερόγλου «μήπως έχετε πάρει κάνα μπάφο πριν βγείτε στην εκπομπή;». Το ζήτημα δεν είχε να κάνει με την αντιπαράθεση για το ζήτημα της υγείας.

Συγκεκριμένα, το περιστατικό σημειώθηκε στον αέρα του Action24, κατά τη διάρκεια συζήτησης για το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας μετά τις επόμενες εκλογές. Μετά την αντίδραση του δημοσιογράφου, ο υπουργός Υγείας ανέφερε ότι έκανε πλάκα. Σε δήλωσή του με τίτλο «Να παραιτηθεί ο υπουργός του μπάφου», ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηρίζει «χυδαίο και προκλητικό» το σχόλιο του υπουργού και συνδέει την επίθεση που εξαπολύει εναντίον του με την κυβερνητική πολιτική στον χώρο των εξαρτήσεων.

«Είναι απαράδεκτο η κυβέρνηση που με το “επιτελικό κράτος” της διέλυσε το ΚΕΘΕΑ και 18 Άνω να κάνει αστειάκια που για χιλιάδες οικογένειες έχουν πολύ πόνο και θάνατο», αναφέρει. Ο Αρβανίτης υποστηρίζει ακόμη ότι «όταν ο υπουργός Υγείας κάνει χαβαλέ με τον “μπάφο”, η κοινωνία δικαιούται να ζητά λογαριασμό για κάθε συνταγή, κάθε έλεγχο, κάθε ευρώ και κάθε αλλαγή που έχει επιβάλει αυτή η κυβέρνηση στον χώρο των εξαρτήσεων».

Καταλήγοντας, ζητά την αποχώρηση του υπουργού Υγείας και, εφόσον ο ίδιος δεν παραιτηθεί, καλεί τον πρωθυπουργό να τον αποπέμψει. «Οι εξυπνάδες τελειώνουν εκεί που αρχίζει η υπουργική ευθύνη. Αν δεν παραιτηθεί μόνος του ο κύριος Γεωργιάδης, ας τον αποπέμψει επιτέλους ο κύριος Μητσοτάκης ως μια ελάχιστη προσφορά σε αυτόν τον τόπο. Αλλά δεν μπορεί γιατί σε αυτήν την κυβέρνηση ο ένας κρατάει τον άλλο!», αναφέρει ο Αρβανίτης.

Στο επίκεντρο και ο Γιώργος Πατούλης

Ιδιαίτερη θέση στην επίθεση του ΣΥΡΙΖΑ κατέχει ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης, στον οποίο ο Παύλος Πολάκης έχει αποδώσει ευθύνες σχετικά με τους ελέγχους σε ιδιωτικές δομές και έχει ζητήσει την παραίτησή του. Ο ίδιος ο Γιώργος Πατούλης έχει δηλώσει δημοσίως ότι η πλασμαφαίρεση δεν μπορεί να πραγματοποιείται σε απλό παθολογικό ιατρείο και ότι επιτρέπεται σε νοσηλευτικές δομές. Έχει επίσης θέσει το ερώτημα ποιος προμήθευσε και ποιος έλεγξε το επίμαχο μηχάνημα, ενώ σε νεότερες δηλώσεις του υποστήριξε ότι ο ΙΣΑ εξαπατήθηκε ως προς τον τρόπο με τον οποίο αυτό δηλώθηκε.

Η υπόθεση έχει αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τη συζήτηση που ακολούθησε για τις συνθήκες λειτουργίας του ιατρείου και τη χρήση πλασμαφαίρεσης. Ο ίδιος ο Άδωνις Γεωργιάδης είχε δηλώσει στις 9 Σεπτεμβρίου ότι ο συγκεκριμένος χώρος είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου και όχι άδεια για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη, ενώ είχε ζητήσει έρευνα από τον ΙΣΑ.

Μετωπική Πολάκη-Γεωργιάδη

Στο πολιτικό επίπεδο, η υπόθεση εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτή προσωπική σύγκρουση μεταξύ του υπουργού Υγείας και του Παύλου Πολάκη. Ο βουλευτής Χανίων κατηγορεί τον Άδωνι Γεωργιάδη ότι είχε προβάλει ιδιωτικό κέντρο το οποίο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που αναπαρήγαγε ο ίδιος, συνδεόταν με υπηρεσίες πλασμαφαίρεσης. Ο υπουργός απαντά ότι αυτό είναι ψευδές και ότι η επίσκεψή του αφορούσε επένδυση στον χώρο του longevity.

Με τη σημερινή δήλωσή του ο Παύλος Πολάκης ανεβάζει ακόμη περισσότερο τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι ο υπουργός Υγείας είναι «βαρύτατα εκτεθειμένος ηθικά, θεσμικά, πολιτικά και προσωπικά». Παράλληλα, επικαλείται την ιδιότητά του ως γιατρού για να υποστηρίξει ότι έχει υποχρέωση να προειδοποιεί για πρακτικές τις οποίες χαρακτηρίζει «τσαρλατανισμό» και συνδέει την αντιπαράθεση με παλαιότερες κυβερνητικές ρυθμίσεις για αισθητικές ιατρικές πράξεις και τη χρήση πρωτοξειδίου του αζώτου.

Πίσω από τη σφοδρή προσωπική αντιπαράθεση διαμορφώνεται πλέον ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα για το ποιος ελέγχει τις ιδιωτικές δομές που παρέχουν ή διαφημίζουν υπηρεσίες “longevity”, “wellness” και αναγεννητικής ιατρικής και με ποιο θεσμικό πλαίσιο λειτουργούν.

Η τροπολογία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με την επίμαχη διάταξη -το άρθρο 74, σε νομοσχέδιο για τον τομέα της αλιείας- ρυθμίζεται αναδρομικά η εκκαθάριση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης 2018-2022, όχι μόνο για την πληρωμή, αλλά και για τον έλεγχο και την ανάκτηση ενισχύσεων, ενώ προβλέπεται ότι κατά την εκκαθάριση δεν λαμβάνονται υπόψη δεδομένα των δασικών χαρτών. Η παραπάνω διάταξη προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης και όχι μόνο, με τον ΣΥΡΙΖΑ να ζητεί την απόσυρσή της, ενώ υπήρξε και σκληρή αντίδραση από το ΠΑΣΟΚ.

«Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει άμεσα γιατί μια τόσο κρίσιμη διάταξη προστέθηκε μετά τη δημόσια διαβούλευση, ποιες εκκρεμείς υποθέσεις ελέγχου και ανάκτησης ενισχύσεων επηρεάζει και εάν έχει ενημερωθεί σχετικά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία» τονίζει η Κουμουνδούρου, υπογραμμίζοντας πως σε μια περίοδο που το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται υπό ευρωπαϊκή δικαστική διερεύνηση καμία κυβερνητική παρέμβαση δεν μπορεί να αφήνει σκιές ως προς τον έλεγχο και την ανάκτηση παράνομων ενισχύσεων. Πάντως, το αρμόδιο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ισχυριζόμενο πως το άρθρο «δεν νομιμοποιεί παράνομες επιδοτήσεις, δεν αλλάζει τους κανόνες επιλεξιμότητας και δεν σταματά κανέναν έλεγχο».

Τι απαντά η κυβέρνηση

Πηγές του υπουργείου επέμεναν πως στόχος της διάταξης είναι να διασφαλιστεί η ορθή εκκαθάριση των αιτήσεων ενίσχυσης για την περίοδο 2018-2022, ώστε οι πραγματικοί παραγωγοί που πληρούσαν τότε τις προϋποθέσεις να μην τιμωρούνται σήμερα λόγω μεταγενέστερων διοικητικών αλλαγών και πως όποιος δεν δικαιούταν ενίσχυση δεν αποκτά δικαίωμα με τη συγκεκριμένη διάταξη.

«Αντίστοιχα, όσοι πληρούσαν τα κριτήρια δεν πρέπει να στερούνται τα χρήματά τους επειδή μεταβλήθηκαν τα δεδομένα της διοίκησης. Επιπλέον, οι έλεγχοι για ψευδείς δηλώσεις, εικονική δραστηριότητα και αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις συνεχίζονται κανονικά. Καμία έρευνα δεν “σβήνει” και κανένα ποσό που δεν δικαιούται κάποιος δεν χαρίζεται» ισχυρίζονται οι ίδιες πηγές.

Οι αντιδράσεις, πάντως, μαίνονται, παρά τις παραπάνω εξηγήσεις, με τον δικηγόρο Αντώνη Βαγιάνο, νομικό συμπαραστάτη της Παρασκευής Τυχεροπούλου, να κάνει λόγο για «σκανδαλώδη προσπάθεια αμνήστευσης κατηγορουμένων για παράνομες ενισχύσεις για βοσκοτόπια χωρίς ζώα».

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει, «προτείνεται η ψήφιση άρθρου με την οποία νομιμοποιείται αναδρομικά η “φάμπρικα” της απάτης, με την οποία “παραγωγοί του καναπέ” λάμβαναν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ως νέοι ή νεοεισερχόμενοι αγρότες, μέσω του Εθνικού Αποθέματος, επιδοτήσεις για βοσκοτόπια χωρίς ζώα». Η συνέχεια θα δοθεί αύριο στην Ολομέλεια, όποτε και ψηφίζεται η επίμαχη διάταξη.

Η πολεμική στην Καρυστιανού

Ο υπουργός Υγείας έχει ανοίξει ανοιχτό πόλεμο με την Μαρία Καρυστιανού, αφορμή τις αναφορές της στην «κβαντική ιατρική» και τη συζήτηση για τους ελέγχους στον χώρο της Υγείας, στον απόηχο της υπόθεσης του θανάτου του Μαζωνάκη. Η αντιπαράθεση ξεκίνησε το βράδυ του Σαββάτου και κορυφώθηκε την Κυριακή, με τον Άδωνι Γεωργιάδη να δηλώνει στο τέλος ότι η  Καρυστιανού «προφανώς θα πρέπει να ελεγχθεί». Η αρχή έγινε το βράδυ του Σαββάτου, όταν ο Γεωργιάδης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ και την εκπομπή «Ρεπορτάζ στις 10», αναφέρθηκε στη Μαρία Καρυστιανού με αφορμή την επαγγελματική ιδιότητα που αναγράφει στην ιστοσελίδα της και τη σχετική αναφορά στην «κβαντική ιατρική».

Ο υπουργός Υγείας σχολίασε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο τη συγκεκριμένη αναφορά, κάνοντας λόγο για «παραμύθια της Χαλιμάς» και συνδέοντας το θέμα με τη μεγάλη συμμετοχή στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη. «Πριν από ενάμιση χρόνο δύο εκατ. Έλληνες κατέβηκαν στους δρόμους και ήθελαν για πρωθυπουργό την Καρυστιανού που έλεγε ότι είναι κβαντική γιατρός», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Το πρωί της Κυριακής ο Άδωνις επανήλθε στο θέμα, αυτή τη φορά μέσα από την εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» της ΕΡΤ. Ο υπουργός Υγείας αναφέρθηκε εκ νέου στη Μαρία Καρυστιανού και στην «κβαντική ιατρική», επαναφέροντας παράλληλα τη συζήτηση για τη στάση της κοινωνίας απέναντι στην υπόθεση των Τεμπών.

«Σε μία Ελλάδα που ενάμιση χρόνο πριν το 80% πίστευε ότι η εμπορική αμαξοστοιχία στο δυστύχημα των Τεμπών είχε ξυλόλιο, που πίστευε ότι η κυβέρνηση έχει κάνει συγκάλυψη, δύο εκατ. κατέβηκαν στους δρόμους. Η κυρία η οποία ήταν επικεφαλής του κινήματος, πριν κάνει το κόμμα, ξέρετε τι δήλωνε και τι δηλώνει; Κβαντική γιατρός. Όλα αυτά τα δύο εκατ. που κατέβηκαν στους δρόμους πιστεύοντας κάτι που δεν υπήρχε, δεν είχαν αναρωτηθεί για την κυρία που δήλωνε κβαντική γιατρός; Τώρα το καταλάβανε;»

Η απάντηση Καρυστιανού

Λίγα λεπτά αργότερα, η Μαρία Καρυστιανού απάντησε από την εκπομπή «Τώρα μαζί» του OPEN. Αφού υποστήριξε ότι ο υπουργός Υγείας θα πρέπει να λογοδοτήσει για τα προβλήματα που, κατά την ίδια, υπάρχουν στον χώρο της Υγείας, αναφέρθηκε ειδικότερα στη λειτουργία ιατρείων και νοσοκομείων, αλλά και στις συνθήκες εργασίας γιατρών και νοσηλευτών.

«Ο κ. Γεωργιάδης θα πρέπει από τη θεσμική θέση που είναι να λογοδοτήσει για ποιον λόγο υπάρχει αυτό το χάος σε ό,τι αφορά τα θέματα που τον αφορούν. Είτε αφορούν αυτά τα ιατρεία που υπάρχουν, είτε αφορούν τα προβλήματα των γιατρών, των νοσηλευτών, τη δυσλειτουργία του ΕΣΥ, το ότι λειτουργούνε παράνομα νοσοκομεία» είπε η κ. Καρυστιανού.

Στη συνέχεια απάντησε στην κριτική για την «κβαντική ιατρική», υποστηρίζοντας ότι η κβαντική φυσική αποτελεί θεμελιώδη επιστημονικό κλάδο με εφαρμογές στην ιατρική και την τεχνολογία. «Η κβαντική φυσική έχει μετασχηματίσει τις επιστήμες και την τεχνολογία», ανέφερε, φέρνοντας ως παραδείγματα τα λέιζερ και τη μαγνητική τομογραφία και υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν εφαρμογές της κβαντικής μηχανικής στην ιατρική τεχνολογία.

Η Καρυστιανού πέρασε, παράλληλα, στην αντεπίθεση, αναφερόμενη στην παλαιότερη εμπορική δραστηριότητα του Γεωργιάδη με «νανογιλέκα». Τον κάλεσε, μάλιστα, να απαντήσει εάν πίστευε στις ιδιότητες που αποδίδονταν στα συγκεκριμένα προϊόντα ή εάν, όπως υποστήριξε, πωλούνταν χωρίς τις απαραίτητες πιστοποιήσεις.

«Αναγνωρίζω βέβαια ότι ο κύριος Γεωργιάδης δεν είναι γιατρός. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί είναι στο υπουργείο, αλλά εν πάση περιπτώσει δεν είναι γιατρός. Ασχολείται με την πώληση βιβλίων. Ο ίδιος μάλιστα πουλούσε και νανογιλέκα, τα οποία έλεγε ότι θεραπεύουν ασθένειες».

Σήμερα στην πρωινή εκπομπή του @opentvgr η @mkaristianou προσπαθώντας να δικαιολογήσει τα ψέματα που πουλάει στους ασθενείς της περί «κβαντικής ιατρικής εξειδίκευσης» η οποία δεν υφίσταται επιστημονικά και άρα λέει ψέματα, έμπλεξε όλες τις εφαρμογές της επιστήμης της κβαντικής…— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) September 20, 2026 ΒρείτεΙδιωτικό Γιατρό

Οι δηλώσεις της Μαρίας Καρυστιανού δεν έμειναν αναπάντητες. Λίγη ώρα αργότερα, ο Άδωνις Γεωργιάδης επανήλθε μέσω των social media, υποστηρίζοντας ότι άλλο είναι οι εφαρμογές της κβαντικής φυσικής στην ιατρική και άλλο η «κβαντική ιατρική» ως ιατρική εξειδίκευση. Παράλληλα, απέρριψε τις αναφορές της στα «νανογιλέκα», υποστηρίζοντας ότι του αποδίδονται πράγματα που ο ίδιος δεν έχει πει.

Έπρεπε να διεξαχθούν στις αρχές του 2025, ενώ κάποια στιγμή, λόγω αφελών προσδοκιών του εξωκοινοβουλευτικού υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, η κυβέρνηση θεωρούσε βέβαιο ότι θα οριστούν το φθινόπωρο, ή στα τέλη του 2025. Στο ενδιάμεσο διάστημα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πρότεινε την εναλλακτική διεξαγωγής του 6ου γύρου μόνο σε επίπεδο υφυπουργών (σ.σ.: έτσι κι αλλιώς οι υπουργοί μόνον εγκαινιάζουν το διάλογο και μετά αναλαμβάνουν υφυπουργοί και γενικοί γραμματείς).

Ορθώς, τα στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών επεσήμαναν – στο αρχικά πρόθυμο – Μαξίμου ότι ο θεσμός θα υποβαθμιζόταν και εκφυλιζόταν, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι οι ΗΠΑ διεξάγουν “Στρατηγικό Διάλογο” με περίπου 25 χώρες και διατηρούν το συγγενή “Στρατηγικό Μηχανισμό” με άλλα 10 κράτη και διεθνείς οργανισμούς.

Σε γενικές γραμμές, η παρούσα αντιφατική κατάσταση, κατά την οποία οι όντως άριστες σχέσεις δεν μεταφράζονται σε κάτι χειροπιαστό και ωφέλιμο για την Αθήνα, αποδίδεται σε δύο κύριους λόγους: Πρώτον, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν εκφράζει, από το 2019 ως σήμερα, αντίρρηση ή επιφύλαξη για κανένα θέμα, σε αντίθεση με τις τριβές των περιόδων 1974-80 (Κυπριακό και επανένταξη στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ), 1981-89 (βάσεις και Ελληνοτουρκικά), 1992-2000 (βαλκανικές κρίσεις και “17 Νοέμβρη”) και 2004-2009 (σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, οδεύσεις αγωγών, ένταξη της τότε ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ).

Σε όλες αυτές τις περιόδους, είχαν συμβεί ακόμα και πολλές και σοβαρές παρεξηγήσεις, αλλά η Ουάσιγκτον σεβόταν την Αθήνα, τη θεωρούσε άξια λόγου συνομιλητή και χρήσιμο μεσολαβητή στις σχέσεις με τρίτες χώρες. Δεύτερον, πέρα από τη μη έκφραση επιφυλάξεων ή δημιουργικής κριτικής, ο σημερινός ένοικος του Μεγάρου Μαξίμου ούτε θέτει κάποιο σοβαρό αίτημα, ούτε ζητά οποιοδήποτε σημαντικό αντάλλαγμα, όπως θα ήταν απολύτως φυσιολογικό και θεμιτό μεταξύ φίλων και συμμάχων.

Μητσοτάκης: Κανένα αντάλλαγμα!

Τον Ιούλιο του 2019, κατά την προετοιμασία της πρώτης αναθεώρησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), οι τότε υπηρετούντες στην Αμερικανική Πρεσβεία της Αθήνας ρώτησαν τους Έλληνες ομολόγους τους ποια ανταλλάγματα θα ζητούσε η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση. Οι Έλληνες διπλωμάτες – αυθόρμητα και φυσιολογικά – απάντησαν “κάτι ανάλογο με όσα δώσατε κατά την ανανέωση του 1990.

Τότε, οι Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και Αντώνης Σαμαράς εξασφάλισαν δωρεάν χρηματοδότηση $ 345 εκατομμυρίων, διαγραφή οφειλής $ 50 εκατομμυρίων, 28 Φάντομ F-4Ε, 28 Κορσέρ Α-7, 6 αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας Ρ-3Α, 4 αντιτορπιλικά Adams και υπόσχεση που – τηρήθηκε – για την παραλαβή μεγάλων ποσοτήτων υλικού τις χώρες του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας βάσει των συμφωνιών CFE).

Προς τρισμέγιστη έκπληξη των Ελλήνων και Αμερικανών διπλωματών, η τελική απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, πριν από την υπογραφή της αναθεώρησης τον Οκτώβριο του 2019, ήταν ότι “δεν ζητάμε τίποτα” ως αντάλλαγμα! Ενδεχομένως, ο πρωθυπουργός να ήλπιζε ότι, με αυτόν τον τρόπο, θα έπειθε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (στην πρώτη θητεία) για τις καλές προθέσεις του ως “προβλέψιμου συμμάχου”.

Οι υπερβολές με την επιστολή Μπλίνκεν 

Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι ουδείς στην Ουάσιγκτον σέβεται τους ξένους πολιτικούς που δεν ζητούν ούτε τα στοιχειώδη ως σύμμαχοι. Γι’ αυτό και ακόμα και επί προεδρίας Μπάιντεν, παρά την καθ’ υπερβολή αντιγραφή της woke ατζέντας και άλλες αστειότητες εν Αθήναις, ο υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν, τον Ιανουάριο του 2024 απέστειλε στον Μητσοτάκη μια επιστολή-κωμωδία για τη δωρεάν παραχώρηση πλεονάζοντος αμυντικού υλικού.

Ο πρωθυπουργός, είτε επειδή δεν αντελήφθη τη μηδενική αξία των υποσχέσεων Μπλίνκεν, είτε σκόπιμα προς εντυπωσιασμό της κοινής γνώμης, έκανε λόγο – σε έκτακτο τηλεοπτικό μήνυμα – για «μία σημαντική ημέρα για την εθνική μας άμυνα και για την ελληνική διπλωματία», υπερτονίζοντας την αξία του προς παραχώρηση υλικού.

Σύμφωνα με εγκυρότατη πηγή, ο σημερινός υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ (ο οποίος δεν είναι και από τους πιο πεπειραμένους επικεφαλής στη ιστορία του Πενταγώνου), έχει σχολιάσει ευθέως τη μηδενική αξία της επιστολής Μπλίνκεν (και, εμμέσως, την τότε αξιολόγηση του Μαξίμου) με μια φράση του τύπου “μα, πώς γράφτηκε κάτι τέτοιο;”

Επίσκεψη Ρούμπιο: Λίγα τα “παραδοτέα”… 

Με εδραιωμένες πια τις απόψεις της λεγόμενης υπηρεσιακής γραφειοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου για τη στάση του Μητσοτάκη (μεταξύ άλλων, αρνήθηκε αμυντικό δάνειο $ 2 δισ. με συμφέροντες όρους), τα “παραδοτέα” της επίσκεψης Ρούμπιο και του 6ου γύρου θα είναι λίγα:

1. Στο κεφάλαιο Άμυνα-Ασφάλεια, θα επιβεβαιωθεί η «στρατηγική σημασία» της συνεργασίας και η «αποφασιστικότητα» για την ανθεκτικότητα και ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και της αμυντικής-βιομηχανικής συνεργασίας.
2. Ως προς την Ενέργεια και το Περιβάλλον, θα τονιστεί η αξία της διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας για την ενεργειακή ασφάλεια και η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου.
3. Στην Επιβολή Νόμου-Καταπολέμηση Τρομοκρατίας, θα υπογραμμιστεί η συνεργασία στο Μεταναστευτικό και στην αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών.
4. Τέλος, στο Εμπόριο-Επενδύσεις, ίσως σημειωθούν νέες ευκαιρίες για συνεργασία εντός και εκτός των ρυθμίσεων με την ΕΕ.

Δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί αν ο Στρατηγικός Διάλογος θα καλύψει, σε μεγάλο βαθμό, θέματα της Κοινωνίας των Πολιτών, ενώ ίσως κατά την επίσκεψη Ρούμπιο υπάρξει μια σημαντική ανακοίνωση παροχής αμερικανικής τεχνογνωσίας και μέσων προς αντιμετώπιση ανθρωπιστικών αναγκών και καταστροφών.

Ποιους θα δει ο Ρούμπιο;

Από εκεί και πέρα, στην εσωτερική σκηνή, το Μαξίμου μάλλον δεν θα αποφύγει τον πειρασμό των επικοινωνιακών υπερβολών, ενώ εκκρεμεί το ερώτημα αν ο Ρούμπιο θα συναντήσει τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Νίκο Ανδρουλάκη, και – επισήμως ή ατύπως – άλλους πολιτικούς. Ο Μάικ Πομπέο δεν είχε επαφές με την αντιπολίτευση το 2019 και το 2020, αλλά η Κοντολίζα Ράις συνάντησε τον Γιώργο Παπανδρέου τον Απρίλιο του 2006 και ο Άντονι Μπλίνκεν τον Αλέξη Τσίπρα το Φεβρουάριο του 2023.

Πάντως, τα σημαντικότερα για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις ίσως έρθουν προς τα τέλη του έτους. Τότε, θα έχουν ολοκληρωθεί οι – αυστηρά διμερείς και όχι πολυμερείς στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ – διαβουλεύσεις των ΗΠΑ με τα ευρωπαϊκά κράτη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) για τη μελλοντική συνεισφορά των αμερικανικών δυνάμεων στην Ατλαντική Συμμαχία.

Η Ουάσιγκτον φέρεται ήδη ικανοποιημένη με τις ελληνικές απαντήσεις στο περίφημο ερωτηματολόγιο του υφυπουργού Πολέμου των ΗΠΑ για Πολιτικές Υποθέσεις, Έλμπριτζ Κόλμπι, προς όλους τους Συμμάχους, για το “σχέδιο ΝΑΤΟ 3.0”. Η δυσάρεστη πλευρά είναι ότι – προς το παρόν τουλάχιστον – το ίδιο κλίμα ικανοποίησης δεν αρκεί για την ουσιώδη μεταβολή της αμερικανικής στάσης αφενός ως προς ορισμένα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί στο ελληνικό πρόγραμμα των F-35 και αφετέρου ως προς τη μη χορήγηση αδειών εξαγωγής και χρήσης άλλων σημαντικών συστημάτων, κυρίως, από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, οι εκπρόσωποι της Τεχεράνης διαβίβασαν στις χθεσινές συνομιλίες τους όρους τους για να ανοίξει ξανά το Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο από την πλευρά του είπε ότι οι χθεσινές συνομιλίες με τους Ιρανούς ήταν κυρίως «μια ανταλλαγή ιδεών και μηνυμάτων».

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας είπε ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα απαιτούσε να γίνει σκληρή δουλειά για κάποιο χρονικό διάστημα, προειδοποιώντας ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει και στρατιωτικές επιλογές. «Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε και να κρατάμε ανοιχτά τα Στενά» του Ορμούζ, πρόσθεσε.

Στο άλλο καίριο μέτωπο, τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε σήμερα ότι η χώρα του προσκάλεσε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην προσεχή σύνοδο της G20 που θα φιλοξενηθεί τον Δεκέμβριο στο Μαϊάμι. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας εξέφρασε την ελπίδα ότι ο Πούτιν θα δεχτεί την πρόσκληση. «Αν παραστεί στην G20, αυτή θα ήταν μια ευκαιρία για συνομιλίες με τον Τραμπ», είπε.

Αναφερόμενος στην επικείμενη άφιξη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον, ο Ρούμπιο είπε ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα έχει και άλλες ευκαιρίες να συνομιλήσει μαζί του φέτος, στις συνόδους της APEC και της G20. Ο Σι αναμένεται στην Ουάσιγκτον γύρω στη 01.00 της Πέμπτης, ώρα Ελλάδας και ο Τραμπ θα τον υποδεχτεί στο αεροδρόμιο, κάτι που κάνει σπανίως για ξένους ηγέτες.

Η ομιλία του προέδρου του Ιράν

Προηγουμένως, από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, έστειλε μήνυμα στον Τραμπ και το Ισραήλ ότι δεν θα υποκύψουν παρά τις κυρώσεις, τον εκφοβισμό και την πίεση που τους ασκείται. Οι θέσεις των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και Ισραήλ κατά την ομιλία του ήταν άδειες μέσα στην αίθουσα.

Σχολιάζοντας την ομιλία Τραμπ, ο Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε πως «πρέπει αν ξέρει ότι η αντίσταση των Ιρανών μόνο θα αυξάνεται, με τις κυρώσεις και τον εκφοβισμό. Δεν θα σκύψουμε ποτέ το κεφάλι. Το Ιράν – θα πρέπει να καταλάβει ο Τραμπ – και όσοι θέλουν να μας εκφοβίζουν πως είμαστε ανοιχτοί σε διπλωματία, διάλογο και διαπραγματεύσεις χωρίς να δεχθούμε τη γλώσσα της επιβολής».

Ο Πεζεσκιάν ξεκίνησε την ομιλία του λέγοντας πως «Είχα προετοιμάσει έναν λόγο μετά την χθεσινή ομιλία του προέδρου των ΗΠΑ» είπε ο Πεζεσκιάν και τόνισε ότι «δεν είμαστε τρομοκράτες, είμαστε τα θύματα της τρομοκρατίας. Έρχομαι από ένα Ιράν όπου ο ανώτατος ηγέτης μας δολοφονήθηκε χωρίς κανέναν λόγο. Έρχομαι από ένα Ιράν που η αλήθεια είναι ότι σκότωσαν παιδιά σε ένα σχολείο. Με όπλα που χρησιμοποιούν ΗΠΑ και Ισραήλ. Ήταν αθώα, δεν διέπραξαν κανέναν έγκλημα, καμία αμαρτία. Οι ΗΠΑ με τη χρήση όπλων στόχευσαν το σχολείο, το αθλητικό κέντρο, σκότωσαν πολίτες, γυναίκες και παιδιά. Αυτοί μας περιγράφουν ως τρομοκράτες. Δεν είμαστε τρομοκράτες. Αμυνθήκαμε.

»Αλλά δεν σκύψαμε το κεφάλι, απαντήσαμε αλλά δεν χτυπήσαμε υποδομές, πολίτες. Χτύπησαν σχολεία, νοσοκομεία, υποδομές, όλα κατά του Διεθνούς Δικαίου. Έκαναν δολοφονίες, σχεδόν 8.000, χιλιάδες, διέπραξαν γενοκτονία χρησιμοποιώντας όπλα και μετά κατηγορούν άλλους ως τρομοκράτες» είπε ο πρόεδρος του Ιράν.

«Είναι αυτοί οι προστάτες της σταθερότητας; Αυτό αντιμετωπίζουμε. Εμείς δεν θέλουμε τίποτα. Έχουμε δεχθεί ότι απαντάμε (στις επιθέσεις), χρειαζόμαστε τη δύναμη για να μην μας ποδοπατήσουν. Αυτοί είναι οι δημιουργοί καταστροφής. Επί 2.000 χρόνια το Ιράν δεν έχει επιτεθεί σε κανέναν, έχουμε απαντήσει σε επιθέσεις, αλλά τώρα μας λένε τρομοκράτες. Θέλουμε την (πυρηνική) ενέργεια για πρόοδο όχι για να απειλήσουμε. Θέλουμε συνεργασία για να έχουμε ασφάλεια. Ο κόσμος κάθε μέρα τους τελευταίους μήνες είναι στον δρόμο. Αυτή είναι η δύναμή μας. Το Ιράν πρέπει να είναι ισχυρό, για αυτόν τον λόγο. Δεν αναζητούμε την ασφάλειά μας στην ανασφάλεια των άλλων» τόνισε ο Πεζεσκιάν.

Ο πρόεδρος του Ιράν έκανε λόγο για «αμυντικά συστήματα που έχουν χτιστεί ώστε κανείς να μην σκεφτεί ότι οι επιθέσεις εναντίον μας θα μείνουν αναπάντητες. Δεν χρειαζόμαστε την έγκριση κανενός. Για χρόνια, έχουμε κυρώσεις κλπ, στο όνομα των πυρηνικών μας προγραμμάτων αλλά για τους ανσθώπους μας τα πυρηνικά σημαίνουν θεραπεία, ανάπτυξη για την γεωργία κλπ. Δεν θα σκύψουμε το κεφάλι, το λέμε ξεκάθαρα» επανέλαβε ο Πεζεσκιάν.

«Όχι πυρηνικά όπλα και όχι όρια. Η ειρήνη δεν θα έρθει στο πεδίο της μάχης, αλλά πρέπει να διασφαλιστεί στον λαό του Ιράν. Η κρίση σε μία χώρα θα ξεχυθεί στα γειτονικά κράτη. Γιαυτό τα όμορα κράτη δεν τα βλέπουμε ως απειλή. Θέλουμε ισχυρούς γείτονες». Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «κλείνουν την πρόσβαση σε μας, στα δικά μας ύδατα και αφήνουν στρατιωτικά μέσα για να φέρουν ανασφάλεια στην περιοχή.

Δεν μπορούν να δημιουργούν χάος στο όνομα της ασφάλειας. Δείτε την Παλαιστίνη. Παρά τις λύσεις, που έχουν προταθεί με τα χρόνια, συνεχίζει η κατοχή. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ειρήνη αγνοώντας την Παλαιστίνη. Η δικαιοσύνη είναι αδύνατη όσο έχουμε την Παλαιστίνη, κατεχόμενη.  Η Γάζα παρά τους σκοτωμούς έχει ενισχύσει την αντίσταση των κατοίκων και αυτό δεν καταστρέφεται από βόμβες. Είναι η ανθρώπινη φύση. Αν τα σπίτια τους καταστραφούν θα αντισταθούν. Τι άλλη επιλογή έχουν; Να μείνουν σιωπηλοί σε αυτή την τρομοκρατία;

Το Ισραήλ έχει δολοφονήσει και σφαγιάσει πάω από 70.000 στη Γάζα. Το Ισραήλ έχει όπλα μαζικής καταστροφής, βόμβες αλλά δεν υπάρχει καμία επιτήρηση. Τα πυρηνικά όπλα είναι στο Ισραήλ, αλλά οι επιτηρητές στο Ιράν. Αυτοί σκοτώνουν εμείς έχουμε κυρώσεις, εμείς τιμωρούμαστε. Αυτό κάνουν οι ΗΠΑ, θυσιάζουν τον λαό για να πετύχουν τον παράνομο πόλεμό τους. Το Ιράν θέλει ίσα δικαιώματα, όχι ξεχωριστή μεταχείριση…  Το Ιράν έμαθε από την ιστορία ότι ένας κόσμος χωρίς ισχύ είναι επικίνδυνος, αλλά ένας κόσμος με γλώσσα που χρησιμοποιούν οι bullyies δεν θα έχει ασφάλεια», ανέφερε.

Βλέπουμε ότι ο κόσμος θα γίνει πιο σκληρός για όλους μας. Στον 21o αιώνα, ας μη γυρίζουμε σε ένα κόσμο που μόνο οι ισχυροί μπορούν, που αντικαθιστούν τον διάλογο και τη διπλωματία, τη νομιμότητα. Καλούμε τον κόσμο όχι από αδυναμία αλλά βαθιά θέληση για να συνεργαστούμε. Ή θα χτίσουμε μαζί αυτόν τον κόσμο ή θα ζήσουμε υπό ανασφάλεια μαζί. Όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η δικαιοσύνη θα είναι ίδια για όλους τους ανθρώπους. Καμία φωνή να μην χαθεί στο όνομα της δύναμης (του ισχυρού). Όλα με βάση την κοινή ανθρώπινη θέληση, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την δικαιοσύνη» ήταν το μήνυμα Πεζεσκιάν.

Η αποκάλυψη Τραμπ για το Ιράν 

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε χθες Τρίτη ότι ο διάλογος της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη ξανάρχισε, με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που έχει μετατραπεί σε πολιτικό βαρίδι για τον ίδιο, μερικά λεπτά αφού απείλησε ξανά, από καθέδρας της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ αυτή τη φορά, να αφανίσει το Ιράν.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, αντιπρόσωποι της Τεχεράνης διαβίβασαν στις χθεσινές συνομιλίες τους όρους της στην άλλη πλευρά για να ανοίξει ξανά το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. «Έχω να λάβω μια σπουδαία απόφαση: να κλείσω συμφωνία με το Ιράν; Ή να αφανίσω την Ισλαμική Δημοκρατία; (…) Να τους στείλω στην κόλαση;» «Ελπίζω πως θα πάρουν τις σωστές αποφάσεις πριν να είναι πολύ αργά», συμπλήρωσε αργότερα, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με ηγέτες κρατών της Μέσης Ανατολής.

Διαβεβαίωσε για ακόμη μια φορά πως είναι πιθανό να κλειστεί συμφωνία μετά τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ στις αρχές Νοεμβρίου — στις οποίες το ρεπουμπλικανικό κόμμα διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να απολέσει τον έλεγχο του Κογκρέσου, ιδίως εξαιτίας των υψηλών τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας αποκάλυψε κατόπιν ότι ο διάλογος ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη ξανάρχισε. Είχε διακοπεί τον Ιούνιο, μετά την καταρχήν συμφωνία, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που ναυάγησε. Έγινε συνάντηση «τριών ωρών», είπε ο αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας για «πολύ καλές» συνομιλίες και συμπληρώνοντας πως θα διεξαχθούν νέες στο «πολύ εγγύς μέλλον».

«Ειρήνη»

«Διεξαγάγαμε μακρές συνομιλίες με την ιρανική αντιπροσωπεία μέσω των μεσολαβητών» στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ, επιβεβαίωσε ο αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ. Αυτοί οι τελευταίοι, που μετέφεραν τις θέσεις της μιας πλευράς στην άλλη «καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας», συνέβαλαν στην ολοκλήρωση «ενός κύκλου συνομιλιών που ελπίζουμε ότι θα αποδειχτεί παραγωγικός και υποσχόμενος», πρόσθεσε ο επιχειρηματίας.

Νωρίτερα χθες ο Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε πως αισθανόταν «πολύ καλά» όσον αφορά τις συνομιλίες, στις οποίες συμμετείχε ο γαμπρός και σύμβουλος του προέδρου Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ. Από ιρανικής πλευράς συμμετείχε κυρίως ο επικεφαλής της διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB.

Κατά την πηγή αυτή, ο κ. Αραγτσί τόνισε στον κ. Γουίτκοφ ότι οι όροι της Τεχεράνης για να ανοίξει εκ νέου στο στενό του Ορμούζ συμπεριλαμβάνουν «την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού» των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, «την ταχεία αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών πόρων, καθώς και το τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα».

Στην ομιλία του στον ΟΗΕ ο κ. Τραμπ, κωφεύοντας ξανά στις εκκλήσεις για πολυμερή συνεργασία και υπερασπιζόμενος ακομπλεξάριστα την πολιτική του που συνοψίζεται στη φράση «πρώτα η Αμερική», ανέμιξε υποσχέσεις περί αποκατάστασης της ειρήνης με πολεμοχαρείς δηλώσεις και απειλές.

Οι «άλλοι» απλά «μιλάνε» για ειρήνη, «εγώ φέρνω ειρήνη», είπε ο ρεπουμπλικάνος, που όμως οι αμερικανοί ψηφοφόροι θεωρούν πως αθέτησε την υπόσχεσή του να μην εμπλέξει τη χώρα σε αυτούς που ο ίδιος αποκαλούσε προεκλογικά «forever wars», παντοτινούς πολέμους.

Καυχήθηκε για τη στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στην αιχμαλώτιση στις αρχές Ιανουαρίου του μέχρι τότε προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και στη σύναψη πρόσφατης συμφωνίας με το Καράκας που δίνει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε περίπου το ένα πέμπτο των κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας της Λατινικής Αμερικής με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού στον πλανήτη. «Ο νικητής παίρνει τα λάφυρα», είπε μερικές ώρες πριν από την ανεπίσημη συνάντηση με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες.

Τραμπ για Κούβα-Ουκρανία-Γροιλανδία

Ο Τραμπ απείλησε ακόμη να χρησιμοποιήσει «στρατιωτική βία» για την υπεράσπιση της επιρροής της Ουάσιγκτον στη Λατινική Αμερική, ενώ προεξόφλησε πως η Κούβα «θα πέσει». Η αντιπροσωπεία της νήσου αποχώρησε από την αίθουσα καθώς εκφραζόταν, όπως και αυτή του Ιράν.

Απτόητος ο αμερικανός πρόεδρος, αυτή τη φορά επανερχόμενος σε πιο φιλειρηνικούς τόνους, διαβεβαίωσε πως είναι «πιο κοντά από ότι πιστεύεται» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στη Ρωσία και στην Ουκρανία, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες. Ακόμη υπέγραψε συμφωνία με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια της πελώριας περιοχής της Αρκτικής, που παρουσίασε σαν μεγάλη νίκη για τις ΗΠΑ.

Το κείμενο πάντως δεν περιέχει καμιά αναφορά την προσάρτηση της νήσου που ορεγόταν, διεκδίκηση που προκάλεσε σοκ στην Ευρώπη. Στο σύνολό της, η εθνικιστική ως πολεμοχαρής αρκετές στιγμές ρητορική του αμερικανού προέδρου δεν προκάλεσε την ίδια ταραχή στη Νέα Υόρκη με πέρυσι.

Να οφειλόταν αυτό στο ότι ο αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει τελευταία δυσκολίες στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό και –όπως τονίζουν αντίπαλοί του– ασχολείται με το να διαλαλεί διάφορα μεγαλεπήβολα έργα; Ή μήπως στο ότι ο υπόλοιπος κόσμος, σε έναν βαθμό τουλάχιστον, συνήθισε τη ρητορική του Ρεπουμπλικάνου; Σε κάθε περίπτωση, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αντιμετώπισε φέτος ούτε προβλήματα στην κυλιόμενη σκάλα, ούτε στο ότοκιου, όπως πέρυσι, όταν είχε αποφανθεί πως κάποιοι είχαν απεργαστεί συνωμοσία σε βάρος του.

Και αυτό αφορά, όχι μόνο τις καπιταλιστικές κοινωνίες, που εκ των πραγμάτων κυριαρχεί η ικανοποίηση των συμφερόντων του κεφαλαίου και η χρησιμοποίηση των δομών του κράτους υπέρ αυτού (άλλοτε πιο φανερά και άλλοτε λιγότερο), οπότε η ηθικοποίηση της πολιτικής υπονομεύεται εκ των έσω, αλλά και στις περιπτώσεις εκείνες, που πραγματοποιήθηκαν ιστορικά στο όνομα του σοσιαλισμού, όπου διακηρυκτικά η ηθική εμπεριεχόταν σαν αυτονόητη διαδικασία στην πολιτική δράση, πλην όμως στην εξέλιξή τους αυτό μετατράπηκε σε “στάχτες”. 

Στη σημερινή περίοδο των παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών, όπου κυρίαρχο στοιχείο είναι η μετατροπή των ανθρώπων σε άμορφη μάζα και όπου κυριαρχεί η βία και η ισχύς με πλήρη διάλυση κάθε έννοιας δικαίου στις διεθνείς σχέσεις και ο κόσμος κυριαρχείται από τον νόμο του πιο ισχυρού, που εφαρμόζεται από τον ισχύοντα πολιτικό απολυταρχισμό (Τραμπ και όμοιοί του) και τον οικονομικό απολυταρχισμό, μέσω της πρωτοφανούς συγκέντρωσης του πλούτου και των ιδιωτικών εξουσιών, που δεν ανέχονται όρια, φραγμούς και έλεγχο, οδηγούμενοι σε έναν ιδιότυπο νεοφεουδαρχικό καπιταλισμό, είναι προφανές ότι οι ασκούμενες πολιτικές και η ηθική έχουν πάρει οριστικό διαζύγιο.

Και αυτό, όχι μόνο λόγω της τρομακτικής ενίσχυσης της εξουσίας των οικονομικών ολιγαρχιών και τις δραματικές παρενέργειες αυτής στις αντίστοιχες πολιτικές θεραπαινίδες τους, αλλά και εκ του γεγονότος ότι, η προϋπόθεση της απόκτησης οποιασδήποτε ηθικής διάστασης στην πολιτική εξαρτάται πρωτίστως και από την εγρήγορση και δράση των κοινωνικά καταπιεζόμενων τάξεων, δηλαδή από τη συνειδητοποίηση και συλλογική αντίσταση αυτών σε πολιτικό και πολιτισμικό επίπεδο, όπως με έμφαση τόνιζε ο Γκράμσι. Προϋπόθεση όμως, η οποία ολοένα και περισσότερο αποτελεί “δυσεύρετο είδος”. 

Χαραμάδα ελπίδας

Απέναντι σε αυτή την αποπνικτική κατάσταση, η μοναδική χαραμάδα ελπίδας είναι ο ορθολογικός λόγος της κριτικής σε συνδυασμό με την δράση των πολιτών και διαφόρων κινημάτων αντίστασης, απέναντι σε κάθε είδους αυταρχική εξουσία σε όλα τα επίπεδα. Αναζητείται, συνεπώς, ένα νέο διαφωτιστικό κίνημα  με κύρια προτάγματα, σε παγκόσμιο επίπεδο την ειρήνη, αλλά και την προστασία του πλανήτη, που έχει εισέλθει σε κατάσταση πλήρους επικίνδυνης ρευστότητας στα πλαίσια του “φθινοπώρου” της αμερικανικής ηγεμονίας και σε εθνικό επίπεδο την κοινωνική δικαιοσύνη και την προστασία των ατομικών και των συλλογικών δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Και στις δύο, ως άνω, εκφάνσεις αντίστασης το αίτημα της ηθικοποίησης της πολιτικής αποτελεί προτεραιότητα, γιατί μόνο έτσι μπορεί να δοθεί σε αυτήν το νόημα με όρους υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος και των κοινωνικών και ανθρώπινων αναγκών. Μόνο έτσι μπορεί να επανασυνδεθεί με τις ιστορικές επιταγές του ορθού λόγου και του ανθρωπισμού, όπως τόνιζε ο Χάμπερμας, πριν επέλθει η πλήρης αυτοκαταστροφή της από τον επιθετικό καπιταλισμό “ζόμπι”.

Το ζήτημα, συνεπώς, του αιτήματος επαναφοράς της ηθικής στην πολιτική και στην λειτουργία των θεσμών δεν έχει απλά θεωρητικό υπόβαθρο, αλλά αποτελεί στη σημερινή κρίση βασικό παράγοντα για την δόμηση ενός νέου διαφωτιστικού απελευθερωτικού κινήματος των κοινωνιών και των ανθρώπων από τα ισχυρά δεσμά της πολιτικής και οικονομικής απολυταρχίας του σημερινού παγκόσμιου καπιταλισμού.

Εκεί που μπορεί κανείς να δει τα αποτελέσματα της πλήρους διάστασης της πολιτικής με την ηθική είναι στο επίπεδο της λειτουργίας του Κράτους και των λοιπών ιδεολογικών και καταστατικών θεσμών αυτού. Όσο μεγαλύτερη είναι η έλλειψη ηθικής, τόσο πιο έντονα διευρύνεται το χάσμα της νομιμοποίησης αυτών έναντι της κοινωνίας, ανοίγοντας την κερκόπορτα για την έλευση στην εξουσία ακροδεξιών και φασιστικών κομμάτων, κάτω μάλιστα από τα ψευδοπροτάγματα της προστασίας των καταπιεζόμενων τάξεων.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις ισχύουν φυσικά και για την Ελλάδα, η οποία εκτός των άλλων εμφανίζει σημαντικές διαχρονικές στρεβλώσεις, έναντι των υπολοίπων δυτικών κοινωνιών ως προς την δομή και λειτουργία της ιθύνουσας οικονομικής τάξης (παρασιτική οικονομική ολιγαρχία αντί αστικής τάξης δυτικού τύπου) γενικευμένη ατιμωρησία του κατεστημένου της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, που δημιουργεί έντονη απονομιμοποίηση του πολιτικού εποικοδομήματος στη συνείδηση της κοινωνίας, εργαλειοποίηση της ανεξάρτητης κατά το σύνταγμα δικαιοσύνης για την επιβολή της ατιμωρησίας και της επικάλυψης των σκανδάλων, που προέρχονται από την βαθιά διαπλοκή της παρασιτικής οικονομικής ολιγαρχίας με τα κόμματα εξουσίας.

Αν ο δικομματισμός κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης μετατράπηκε, ιδιαίτερα στην ύστερη φάση αυτής σε εθνικό βαρίδι, που συνέβαλε λόγω των αβελτηριών, στην χρεωκοπία του 2010, ο ιδιότυπος μονοπολισμός της κυβέρνησης της ΝΔ, κατά την κυβερνητική επταετία, αποτέλεσε την βάση για την δημιουργία ενός ιδιαιτέρως απεχθούς και επικίνδυνου καθεστωτικού πολιτικού συστήματος, που βυθίζει συνεχώς την χώρα στην παρακμή.

Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού είναι η διάχυση της κλεπτοκρατίας από τους αφανείς κύκλους, που τέμνεται η διαπλοκή της πολιτικής εξουσίας με την οικονομική παρασιτική ολιγαρχία σε μαζική κοινωνική μηχανική μέσω του άκρατου πελατειασμού και της κομματικής λογικής, με απαύγασμα του φαινομένου αυτού την ληστεία στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και την μη διερευνηθείσα ακόμη καταλήστευση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, που θα έπρεπε να τοποθετηθούν με “απόλυτο” τρόπο για την ανασυγκρότηση και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

Υπονόμευση θεσμών

Οδυνηρότερη μάλιστα συνέπεια, πέραν αυτής της τρομακτικής διάχυσης της κλεπτοκρατίας, είναι ο κυνικός δημόσιος λόγος για τη νομιμοποίηση αυτής ως δήθεν μίας κανονικότητας, που εκτείνεται ως αντίληψη τοξικού και επιθετικού λόγου έως τις ρίζες του μαυραγοριτισμού της κατοχής. Οι εκφράσεις, αλλά και η στάση των εκφραστών της αντίληψης αυτής, που με αγοραίο τρόπο προβάλλονται κατά κόρον (έτσι γουστάρω, πάντα αυτά γίνονταν κλπ.), συνθέτουν τον καμβά μιας επικίνδυνης καθεστωτικής αντίληψης, μέσω της οποίας επιχειρείται η σμίκρυνση των ορίων μεταξύ της ανομίας και της νομιμότητας, του επιθετικού κυνισμού και της ηθικής.

Πρόκειται για βαθύτατη υπονόμευση της λειτουργίας των θεσμών και του αισθήματος εμπιστοσύνης των πολιτών προς αυτούς, που αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Ιδιαίτερα προβληματική και σοκαριστική είναι η κατάσταση της λειτουργίας του θεσμού της δικαιοσύνης, όπου για πρώτη φορά στην μεταπολίτευση το 70-80% των ερωτηθέντων, όλων των τελευταίων ερευνών δηλώνει, ότι δεν εμπιστεύεται τον θεσμό αυτό, λόγω της χρησιμοποίησής του από την ιθύνουσα πολιτική και οικονομική εξουσία για τη συγκάλυψη εθνικών και τραυματικών σκανδάλων (Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ κλπ.), που ενισχύουν το αίσθημα της ατιμωρησίας στους κατέχοντες εξουσία και οικονομική δύναμη.

Η εξέλιξη αυτή είναι άκρως ανησυχητική για την χώρα, γιατί ο θεσμός της δικαιοσύνης σε ένα κοινοβουλευτικό πολίτευμα, παρά το γεγονός ότι αποτελεί έναν από τους κυρίαρχους ιδεολογικούς, αλλά και κατασταλτικούς μηχανισμούς του Κράτους με όλες τις εκπτώσεις, που προέρχονται από αυτή τη σύνδεση, εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για τον στοιχειώδη έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας και της οικονομικής ασυδοσίας, έναντι της κοινωνίας.

Συμπερασματικά, στην Ελλάδα σήμερα κυριαρχεί η γενικευμένη αμφισβήτηση των θεσμών, η έλλειψη στοιχειώδους αξιοκρατίας στην λειτουργία του κράτους και των ενδιάμεσων θεσμών, ο έλεγχος και η λογοδοσία που αποτελούν το οξυγόνο για τη σωστή λειτουργία αυτών, αλλά και συνολικά του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με την διόγκωση των κοινωνικών ανισοτήτων, όπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού μετατρέπονται σε “οιονεί παρίες” ενός συστήματος, όπου το μοναδικό κριτήριο είναι το εύκολο χρήμα και ο πλουτισμός, που αφορά το υπόλοιπο ένα τρίτο, διογκώνοντας επικίνδυνα την θανάσιμη κουλτούρα της αρπαχτής, συνιστούν την “Λερναία Ύδρα” ενός νόθου πολιτικού συστήματος που οδηγεί με μεγάλη ταχύτητα την χώρα στον ολισθηρό δρόμο της βαθιάς παρακμής. 

Έναντι αυτής της κατάστασης απαιτείται άμεσα η διαμόρφωση ενός νέου συλλογικού ορίζοντα από τις προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις μέσα στον οποίο το σύνολο του Ελληνισμού θα πρέπει να ενεργοποιηθεί, προκειμένου να τεθούν οι βάσεις για τον ρόλο και τη θέση της Ελλάδος στον υπό διαμόρφωση πολυπολικό και ανταγωνιστικό παγκόσμιο χώρο, με συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

Αν και εκ των υστέρων και έπειτα από πιέσεις έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, ο σιδηρόδρομος εξακολουθεί να μην συγκλίνει πλήρως με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής μας, συναντηθήκαμε με τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών, με τον Υπουργό και Αναπλ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρ. Δήμα και Γ. Κώτσηρα, με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, με υπηρεσιακούς παράγοντες του ΟΣΕ, καθώς και με τα σωματεία εργαζομένων στον ΟΣΕ.

Στις συναντήσεις αναδείχθηκαν οι δύο διαστάσεις του διπλού εγκλήματος των Τεμπών. Η πρώτη αφορά τις τρομακτικές ελλείψεις στοιχειωδών κανόνων ασφαλείας που δεν απέτρεψαν την μετωπική σύγκρουση των δύο τρένων και την απώλεια 57 ανθρώπινων ζωών. Η δεύτερη, την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος αμέσως μετά τη σύγκρουση, με το «μπάζωμα» και τη μεταφορά υλικού που περιείχε και ανθρώπινα οστά, χωρίς δικαστική εξουσιοδότηση. Σε σχετική ερώτησή μας αναφορικά με την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ξεκαθάρισε ότι με βάση τις προβλεπόμενες διαδικασίες του, δεν θα επέτρεπε κανένα «μπάζωμα», παρά μόνο αφού θα είχαν ολοκληρωθεί οι έρευνες και μετά από σχετική αδειοδότηση της εποπτεύουσας δικαστικής και αστυνομικής αρχής.

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έργων όπως η εγκατάσταση του ETCS στο πλαίσιο της σύμβασης 717, το σύστημα δεν βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία, περίπου δώδεκα χρόνια μετά.

Αναμένουμε από τις ελληνικές δικαστικές αρχές να ασκήσουν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία, ώστε οι πέντε δικαστικές έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη να οδηγήσουν στην απόδοση των ποινικών ευθυνών εκεί όπου αυτές αναλογούν.»

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του CHP Μουσλίμ Σαρί, σε συνέντευξη Τύπου, είχε αντιδράσει στη δήλωση του Γιαβάς ότι είχε ενημερώσει, πριν από τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Ερντογάν στις 9 Σεπτεμβρίου, τόσο τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου όσο και τον ηγέτη του Νέου Κόμματος, Οζγκιούρ Οζέλ (που προήλθε από διάσπαση του CHP).

Χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τον Γιαβάς, ο Σαρί είπε: «Κανείς δεν είναι πάνω από το CHP. Κανείς δεν πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του πάνω από το CHP. Όταν στο επόμενο διάστημα υπάρχουν προγράμματα που αφορούν τις κομματικές δραστηριότητες, περιμένουμε από τους δημάρχους να τα ακολουθούν. «Κανείς δεν μπορεί να λέει ότι “ενημέρωσα” τον αρχηγό ενός άλλου κόμματος, πέρα από τον δικό του αρχηγό. Θα αξιολογήσουμε την κατάσταση ανάλογα με όσα προκύψουν μετά τη Συνάντηση των Δημάρχων».

Μέχρι σήμερα δεν έχω προσβάλει το CHP

Μετά τις δηλώσεις αυτές, ο Γιαβάς ανακοίνωσε την παραίτησή του και μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η διαδικασία που ξεκίνησε στις 19 Μαρτίου και συνεχίστηκε με πολλές νομικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις, μεταξύ άλλων και τη συζήτηση για την απόλυτη ακυρότητα, έχει οδηγήσει την πολιτική στην Τουρκία σε ένα σημείο που όλοι παρακολουθούμε με λύπη.

«Μέχρι σήμερα δεν έχω προβεί σε καμία ενέργεια που θα μπορούσε να προσβάλει το CHP ή να κάνει τους ανθρώπους που το ψήφισαν να αισθανθούν ντροπή. Αντιθέτως, προσπαθήσαμε να δείξουμε στην Άγκυρα πώς μπορεί να ασκείται η δημοτική διοίκηση χωρίς διακρίσεις, με διαφάνεια και λογοδοσία, χρησιμοποιώντας τα χρήματα του λαού προς όφελος του ίδιου του λαού.
«Ποτέ δεν θεώρησα τον εαυτό μου πάνω από τα πολιτικά κόμματα.

Θα θεωρούσα μια τέτοια αξίωση αυθάδεια. (…) Όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί ενότητα στην κορυφή της πολιτικής, ο λαός μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να την εξασφαλίσει στη βάση. (…) Εάν στην Τουρκία πρόκειται να υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης μέσω δημοκρατικών οδών, αυτή δεν θα προκύψει από την αλληλοεξόντωση της αντιπολίτευσης, αλλά από τη δυνατότητά της να σταθεί ενωμένη γύρω από κοινές αρχές.

«Δεν θεώρησα και δεν θεωρώ σωστό να αγνοείται η βούληση των ψηφοφόρων ή να μεταφέρονται αξιώματα που αποκτήθηκαν με την ψήφο τους σε πολιτικές διευθύνσεις τις οποίες οι ψηφοφόροι δεν έχουν εγκρίνει. Η πίστη στη βούληση του εκλογικού σώματος είναι ζήτημα πολιτικής τιμής».

Αναμενόμενη αντίδραση του Γιαβάς

Ο Γιαβάς συνέχισε: «Εδώ και μήνες έχω επανειλημμένα επισημάνει ότι οι αντιπαραθέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, και ιδιαίτερα η διαδικασία που διεξάγεται γύρω από την απόλυτη ακυρότητα, μπορούν να προκαλέσουν βαθύ διχασμό στο CHP και ότι αυτό δεν θα βλάψει μόνο το CHP, αλλά και την ελπίδα για δημοκρατική πολιτική στην Τουρκία.

«Είχα δηλώσει και στο παρελθόν ότι, εάν υπήρχε μέσα στο κόμμα κάποια ενόχληση για το πρόσωπό μου ή για τη στάση που ακολουθώ, θα έκανα αυτό που έπρεπε. Και εξαιτίας ορισμένων δηλώσεων που έγιναν σήμερα, αποχωρώ από το CHP και θέτω στην κρίση της κοινής γνώμης την απόφασή μου να συνεχίσω ανεξάρτητα την πολιτική μου πορεία». Με τη φράση «είχα δηλώσει ότι θα έκανα αυτό που έπρεπε», ο Γιαβάς αναφέρεται στη δήλωση που είχε κάνει μετά τις επικρίσεις για τη συνάντησή του με τον Ερντογάν.

Μετά τη συνάντηση, ο Φαΐκ Οζτράκ, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του CHP, ο οποίος είχε αναλάβει την ηγεσία του κόμματος μετά την απόφαση του δικαστηρίου περί απόλυτης ακυρότητας, είχε χαρακτηρίσει «απογοητευτικό» το γεγονός ότι ο Γιαβάς δεν συμμετείχε στις εκδηλώσεις για την επέτειο ίδρυσης του CHP στις 9 Σεπτεμβρίου και επέλεξε να συναντηθεί με τον Ερντογάν. Ο Οζτράκ είχε επίσης δηλώσει ότι «κανείς δεν μπορεί να απειλεί το CHP».

Μετά τις δηλώσεις αυτές, στους πολιτικούς διαδρόμους της Άγκυρας κυκλοφορούσε η εκτίμηση ότι ο Γιαβάς ενδέχεται να παραιτηθεί άμεσα. Ωστόσο, μετά από τηλεφώνημα του Κιλιτσντάρογλου αποφάσισε να περιμένει και να δει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ως εκ τούτου, εδώ και ημέρες υπήρχε η εκτίμηση ότι μια νέα κίνηση από την πλευρά του CHP θα μπορούσε να οδηγήσει τον Γιαβάς στην απόφαση να αποχωρήσει από το κόμμα.

Αντίδραση Οζέλ

Ο πρόεδρος του Νέου Κόμματος, Οζγκιούρ Οζέλ, δήλωσε ότι σέβεται την απόφαση του Μανσούρ Γιαβάς να αποχωρήσει από το CHP, την οποία, όπως είπε, του εξέφρασε και τηλεφωνικά. «Από εδώ και πέρα σεβόμαστε κάθε απόφαση που θα λάβει ο κ. Μανσούρ Γιαβάς και οι συνάδελφοί μας δήμαρχοι», ανέφερε.

Ο Οζέλ υποστήριξε ότι «ένας πολιτικός όπως ο Μανσούρ Γιαβάς δεν μπορεί να “τιμωρείται” με τις ιδιοτροπίες μιας διοίκησης που ήρθε στην εξουσία χωρίς εκλογές και διορίστηκε από την κυβέρνηση, ούτε να γίνεται εργαλείο της πολιτικής της». «Ο Μανσούρ Γιαβάς από την πρώτη στιγμή έδινε έμφαση στο γεγονός ότι έχει εκλεγεί και αντιδρούσε στους διορισμούς. Η πρώτη του ευθύνη είναι η Άγκυρα», πρόσθεσε.

Παρέμβαση Κιλιτσντάρογλου

Παρέμβαση στην πολιτική αντιπαράθεση που προκάλεσε η αποχώρηση του δημάρχου Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), έκανε ο πρόεδρος του κόμματος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, δηλώνοντας ότι συμφωνεί με τη θέση που εξέφρασε ο Γιαβάς. «Ο κ. Μανσούρ Γιαβάς είναι ένας αξιόλογος πολιτικός, τον οποίο εγώ έφερα στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό », ανέφερε ο Κιλιτσντάρογλου, παραθέτοντας στη συνέχεια χαρακτηριστικό απόσπασμα από τη δήλωση του Γιαβάς:

«Όταν οι πολίτες προσέρχονται στις κάλπες, δεν ψηφίζουν μόνο ένα πρόσωπο, αλλά και μια πολιτική βούληση. Γι’ αυτό δεν θεώρησα και εξακολουθώ να μη θεωρώ, σωστό να αγνοείται η βούληση του ψηφοφόρου και τα αξιώματα που αποκτήθηκαν με την ψήφο του να μεταφέρονται σε πολιτικούς χώρους που ο ίδιος δεν έχει εγκρίνει. Η προσήλωση στη βούληση του ψηφοφόρου είναι ζήτημα πολιτικής τιμής». «Συμφωνούμε απολύτως και εμείς με την τοποθέτηση του κ. Μανσούρ Γιαβάς», κατέληξε ο Κιλιτσντάρογλου.

Ο Πάκουλα στο ‘Klute’ ανανεώνει το νουάρ, το αστυνομικό είδος αποκτά μία κοινωνική και ψυχολογική διάσταση, οι χαρακτήρες δεν είναι καθόλου επίπεδοι, όλη η πλοκή στέκεται στη ψυχαναλυτική πλευρά τους, παρόλο που η ψυχοπαθολογία του ανθρώπου που διαπράττει εγκλήματα δεν αναλύεται ακριβώς. Όμως, αυτό που εντυπωσιάζει είναι ο λεπτεπίλεπτος μεταμοντέρνος τρόπος που η γυναίκα παρουσιάζεται ως εκδιδόμενη, ένα call girl που δε μοιάζει καθόλου κυνικό ή ψυχολογικό ράκος, αλλά συναισθηματικό, με βάθος, με σκεπτικισμό, με προσωπικότητα, και εδώ ο Τζέιν Φόντα καθηλώνει τον θεατή και την κάμερα μαζί. Η σκηνοθεσία υποδειγματική, με μακρινά και κοντινά πλάνα όπου το μυστήριο απλώνεται και τη Μπρι (Τζέιν Φόντα), το call girl, να ψυχαναλύεται στην κάμερα, στο θεατή, κοιτώντας μετωπικά.

Πολλοί σκηνοθέτες του Νέου Χόλιγουντ θα επιστρέψουν στην κληρονομιά του κλασικού Χόλιγουντ όπως το ανέπτυξαν τα περίφημα στούντιο, ως ένα φόρο τιμής στους κινηματογραφιστές που προηγήθηκαν αυτών. Ωστόσο, τα στούντιο αυτήν την περίοδο, τέλη της δεκαετίας του 1960 και αρχές της δεκαετίας του 1970, θα καλλιεργήσουν το πεδίο στους νέους κινηματογραφιστές, ώστε να έχουν την ευκαιρία να γυρίσουν ταινίες με ένα πιο ευρωπαϊκό στιλ και ύφος, ένα σινεμά τέχνης, επηρεασμένοι από φόρμες και λογικές που κυρίως οι Γάλλοι της νουβέλ βαγκ είχαν αναπτύξει.

Υπήρξαν δημιουργοί, όπως ο Κόπολα για παράδειγμα, που μπόρεσε να κινηθεί άνετα και στις δύο κινηματογραφικές παραδόσεις, αμερικανική και ευρωπαϊκή, που σήμαινε ουσιαστικά και μία σαφή επίγνωση της ιστορίας του κινηματογράφου, αλλά και της επιρροής της στην σύγχρονη κουλτούρα.

Ο Πάκουλα δείχνει να κάνει ένα βήμα πιο μπροστά και να γυρίζει με χαλαρούς ρυθμούς μία Νέα Υόρκη που αποπνέει μυστήριο και ταυτόχρονα μία χαλαρότητα, μία ανθρωπιά ή ζεστασιά, ενώ η ατομικότητα, η υπαρξιακή αγωνία και η μοναξιά απλώνεται επικίνδυνα στα στενά της πόλης. Στην πραγματικότητα η Μπρι είναι η σύγχρονη γυναίκα, απελευθερωμένη ερωτικά από τη σεξουαλική επανάσταση που έχει προηγηθεί στις ΗΠΑ την προηγούμενη δεκαετία, ζει μόνη, και ζει προσφέροντας ερωτική συνεύρεση με αμοιβή, έχοντας και σταθερούς πελάτες, που σταδιακά και με έναν περίεργο τρόπο δένεται συναισθηματικά ή το αντίθετο. Ταυτόχρονα οι άντρες αντιμετωπίζουν τη γυναίκα αποστασιοποιημένοι, κυριαρχικά.

Η Μπρι και η ψυχοπαθολογία της σύγχρονης γυναίκας στη Δύση

Αυτό το κόμπλεξ συνέργειας παρουσιάζεται υπέροχα από τον Aμερικανό σκηνοθέτη, που μοιάζει να θέλει να αναπτύξει περισσότερο μία κοινωνική και ταυτόχρονα ατομικοκεντρική θέση της γυναίκας στο σύγχρονο κόσμο, παρά να λύσει ένα έγκλημα, ένα μυστήριο. Και εδώ κάπου μπαίνει και ο χαρακτήρας του Ντόναλντ Σάδερλαντ (Klute), που μοιάζει να είναι το κεντρικό πρόσωπο, αφού το όνομά του είναι ο τίτλος της ταινίας. Σαφώς δεν είναι έτσι.

Η Μπρι είναι το κεντρικό πρόσωπο και ο ντετέκτιβ Klute που έρχεται από τη μακρινή Πενσυλβανία παίζει έναν ρόλο για να κατανοήσουμε καλύτερα την ψυχοπαθολογία του πραγματικού κεντρικού προσώπου, της Μπρι, ως τη σύγχρονη νέα γυναίκα στη Δύση και τις ανάγκες της, Το σεξ είναι κεντρικό σημείο αναφοράς. Και σε αυτό δε θα ξεφύγει ούτε ο μετρημένος ντετέκτιβ, παρά τις όποιες αρχικά επιφυλάξεις του. Η Μπρι σαγηνεύει τον νεαρό Klute και εκείνος προστατεύει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την Μπρι.

Με μία ταυτόχρονη νοσταλγική και μελαγχολική διάθεση περιγράφεται μία κοινωνία, που μάλλον είναι αυτοκαταστροφική και διαστροφική ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Και μία νέα μοναχική γυναίκα μοιάζει ανασφαλής ενώ ο προσανατολισμός της ακαθόριστος. Παράλληλα καλλιτεχνική και ερωτική, στρέφεται στη λύση της πορνείας για να επιβιώνει, χωρίς να σταματά να ονειρεύεται. Η γυναίκα ως πόρνη αποκτά άλλη υπόσταση, χωρίς την περιθωριακή εικόνα που συνήθως παρουσιάζεται.

Κι ενώ η Μπρι μοιάζει να έχει βρει σταθερότητα και συντροφικότητα σ’ έναν άνθρωπο, όπως το νεαρό ντετέκτιβ, που τον εμπιστεύεται και την αποδέχεται, που συζούν για λίγο με μία αρμονικότητα, οι αμφιβολίες και οι παρορμήσεις της δε θα την κρατήσουν ολοκληρωτικά δίπλα του. Η έννοια της διαρκούς μελαγχολικής αναζήτησης μένει ως αίτημα στο σινεματικό χρόνο της ταινίας.

Ένα ζευγάρι που, όμως, μοιάζει να συνυπάρχει αρμονικά: η Μπρι διαβάζει στη μία άκρη του δωματίου και ο Klute εργάζεται στην απέναντι πλευρά. Το μυστήριο πλανάτε σε όλες τις σχέσεις της νέας, πανέμορφης, Μπρι και ο Πάκουλα επιτυγχάνει μία ισορροπία εξαιρετική στους χαρακτήρες και στην πλανοθεσία, με τη βοήθεια της εξίσου εξαιρετικής φωτογραφίας του Γκόρντον Γουίλις που ήταν και ο διευθυντής φωτογραφίας του Κόπολα στους ‘Νονούς’. Η ατμόσφαιρα της ταινίας είναι μοναδική και έχει όλα τα χαρακτηριστικά της μποέμικης νοσταλγικότητας κι ενός πεσιμισμού που αποπνέουν πολλές από τις ταινίες του Νέου Χόλιγουντ.

Η λύση στο μυστήριο και τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από τις απειλές για τη ζωή της Μπρι είναι κάπως πρόχειρη, αν και ευρηματική όπως ευρηματικός είναι στην ερμηνεία του και ο νεαρός Σάδερλαντ, που στέκεται διακριτικά στην υπέροχη Φόντα. Η πλοκή εξελίσσεται ομοιόμορφα και καταλήγει ως μία νέα αρχή για τη νεαρή γυναίκα, που μαζί με τη λύση του μυστηρίου, αφήνει πίσω και την παλιά της ζωή.

Ξεκίνησαν, λοιπόν, οι διεργασίες στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά ταυτόχρονα διεξήχθη τουρκική στρατιωτική άσκηση νοτίως της Κύπρου. Τυχαίο; Καθόλου. Την ώρα, που όλοι προετοιμάζονταν για την έδρα του ΟΗΕ και κανόνιζαν τις τελευταίες συναντήσεις στο πρόγραμμά τους, ο Τούρκος Αντιπρόεδρος, Τζεβντέτ Γιλμάζ, έκανε μια ακόμη εισβολή στα κατεχόμενα για να υπενθυμίσει πρωτίστως ποιος κάνει κουμάντο (ποιος το ξεχνά αυτό;) και κατά δεύτερο να επαναλάβει τη θέση της κατοχικής πλευράς στο Κυπριακό. Τυχαίο; Καθόλου.

Όλα είναι σχεδιασμένα και καθορισμένα, καθώς πάντα έχει σημασία η χρονική συγκυρία που εκδηλώνονται. Όπως ανακοινώθηκε, πραγματοποιήθηκε νότια της Κύπρου και στον διεθνή εναέριο χώρο της Μεσογείου εκπαιδευτική πτήση, με τη συμμετοχή μαχητικών αεροσκαφών και αεροσκαφών υποστήριξης της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Και το μήνυμα, όπως καταγράφηκε στην ανάρτηση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας, ήταν ξεκάθαρο: Η άσκηση έγινε στο πλαίσιο της προστασίας, όπως αναφέρει, «των δικαιωμάτων και συμφερόντων της Τουρκίας στη Μεσόγειο».

Με την αναφορά σε «ατσάλινα φτερά στους ουρανούς της Μεσογείου», η κατοχική δύναμη με παραστατικό τρόπο επανέλαβε πως είναι παρούσα νοτίως της Κύπρου, σχεδιάζει, δημιουργεί εκεί που δεν υπάρχουν συμφέροντα και σπεύδει να τα “προστατεύσει” και να τα “υπερασπιστεί”. Είναι η γνωστή διαχρονική συνταγή: αμφισβήτηση, γκριζάρισμα, διεκδίκηση, δημιουργία κεκτημένων! Η άσκηση με τα… ατσάλινα φτερά, είναι προφανώς και η απάντηση στο αντίπαλο δέος της Τουρκίας στην περιοχή, που είναι το Ισραήλ.

Ο Ερντογάν στο γνωστό μήκος κύματος

Την περασμένη Παρασκευή, λοιπόν, μετέβη στα κατεχόμενα ο Τούρκος Αντιπρόεδρος, Τζεβντέτ Γιλμάζ, ο οποίος στην κυβέρνηση Ερντογάν έχει την πολιτική ευθύνη για την Κύπρο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην κατεχόμενη Κύπρο επανέλαβε τη γνωστή θέση ότι στο νησί υπάρχουν «δυο κράτη» και ότι αυτά μπορούν «να συνεργασθούν σε κοινά ζητήματα και συμφώνως με τα αμοιβαία συμφέροντα».

Δηλαδή, η γνωστή θέση για αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας, η εξίσωσή της με την Κυπριακή Δημοκρατία και η ανάπτυξη στη συνέχεια σχέσεων «καλής γειτονίας». Ο Γιλμάζ, βέβαια, δεν απέφυγε να αναφέρει πως οι εξοπλισμοί της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι στρατιωτικές συμφωνίες με ξένες χώρες, έχουν ως αποτέλεσμα να… μεταβάλλονται οι ισορροπίες της ασφάλειας στην περιοχή! Δηλαδή; Η αμυντική θωράκιση της Κύπρου ανατρέπει τις ισορροπίες και προκαλεί φόβο στην Τουρκία; Αυτό θέλει να διαμηνύσει με τις αναφορές του ο Τζεβντέτ Γιλμάζ; Το έργο αυτό το έχουμε πολλές φορές ξαναδεί.

Αναμένοντας άσπρο καπνό από τη Νέα Υόρκη, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη όλα τα μηνύματα που στέλνονται από την κατοχική πλευρά και αφορούν την προώθηση και υλοποίηση των τουρκικών σχεδιασμών στην Κύπρο και την περιοχή. Γιατί στους σχεδιασμούς αυτούς βρίσκεται και η ουσία. Αναμένοντας άσπρο καπνό από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών, πρέπει να γνωρίζουμε ότι θα πρέπει πρώτα να ανάψει φωτιά. Τα δεδομένα δεν φαίνεται να οδηγούν προς νέες εξελίξεις. Αλλά κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει οτιδήποτε.