Έρευνα των “The Sunday Times” εντόπισε χιλιάδες στρατιωτικές προμήθειες για την εγκατάσταση μεταξύ 2018 και 2024. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τεράστιες ποσότητες χάλυβα και τσιμέντου, εκατοντάδες χιλιόμετρα ηλεκτρικών καλωδίων, συστήματα εξαερισμού και εξοπλισμό προστασίας από χημική, βιολογική και ραδιενεργή μόλυνση. Η κλίμακα των έργων δείχνει ότι η Ρωσία επενδύει σοβαρά στη διατήρηση ενός προστατευμένου κέντρου διοίκησης που θα μπορούσε να παραμείνει λειτουργικό ακόμη και κάτω από ακραίες συνθήκες πολέμου.

Το Perimetr σχεδιάστηκε την εποχή του Ψυχρού Πολέμου ως εφεδρικός μηχανισμός διοίκησης των πυρηνικών δυνάμεων. Η βασική λογική του είναι η αποτροπή: ακόμη και αν η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της δεχθούν συντριπτικό πλήγμα, να παραμένει δυνατή η μετάδοση εντολής για αντίποινα.

Ένα τέτοιο εφεδρικό σύστημα μπορεί να λειτουργεί σταθεροποιητικά, επειδή μειώνει την πίεση για άμεση αντίδραση σε μια κρίση, καθώς η ηγεσία γνωρίζει ότι η δυνατότητα ανταπόδοσης δεν χάνεται ακόμη και μετά από πρώτο πλήγμα, δίνοντας το μήνυμα ότι η Ρωσία δεν μπορεί να αφοπλιστεί με πρώτο χτύπημα.

Για τη Μόσχα, η ουσία είναι σαφής: κανένας αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρήσει ότι μπορεί να εξουδετερώσει τη ρωσική πυρηνική αποτροπή με ένα αιφνιδιαστικό πρώτο πλήγμα. Ακριβώς αυτή η βεβαιότητα αμοιβαίων συνεπειών αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό στοιχείο της πυρηνικής αποτροπής. Το “Object 1335”, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα μυστηριώδες καταφύγιο μέσα σε ένα βουνό…

Κλιμάκωση από Ουκρανία

Οι δυτικές ελίτ θεωρούν ότι η ήττα στον πόλεμο αντιπροσώπων της Ουκρανίας είναι υπαρξιακού χαρακτήρα για τη Δύση, μεταξύ άλλων γιατί θα επιταχύνει τη μετάβαση σε έναν πολυπολικό κόσμο, όπου τα κέντρα εξουσίας τους θα είναι σαφώς αποδυναμωμένα. Προς αποφυγή της πλήρους κατάρρευσης της ουκρανικής άμυνας, η Ουκρανία έλαβε την άδεια να χτυπήσει βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας.

Πέρα από την επιδίωξη καταστροφικών πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές της Ρωσίας και την πρόκληση λαϊκών αντιδράσεων, το Κίεβο προσπαθεί απεγνωσμένα από την αρχή του πολέμου να προκαλέσει κλιμάκωση της σύγκρουσης και να εμπλέξει το ΝΑΤΟ de facto σε έναν θερμό πόλεμο. Αυτή είναι η μόνη ευκαιρία για να παραμείνει το καθεστώς Ζελένσκι στη ζωή.

Τίθεται όμως ένα ζήτημα: Ρωτήθηκε ο παγκόσμιος πληθυσμός αν θέλει να αφανισθεί για χάρη του Ζελένσκι; Από την πλευρά της η Δύση με μια σειρά από μικρά βήματα αυξάνει την εμπλοκή της, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σήμερα στο κατώφλι του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην πραγματικότητα δεν βρισκόμαστε απλώς στο κατώφλι, αλλά σχεδόν στο όριο, πέρα από το οποίο, εάν δεν πρυτανεύσει η λογική, θα καταρρεύσει κάθε taboo σχετικά με τα πυρηνικά όπλα.

Το να απειλείς μια χώρα όπως η Ρωσία είναι σαν να παίζεις ρωσική ρουλέτα. Η Δύση θεωρεί ότι η Μόσχα μπλοφάρει με την απειλή χρήσης πυρηνικών, με τη Ρωσία όμως να έχει διαμηνύσει επανειλημμένα ποιο είναι το πυρηνικό της δόγμα. Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές χώρες, συνεχίζοντας την αυτοκαταστροφική πολιτική τους, παραβλέπουν ότι θα είναι τα πρώτα θύματα μίας πυρηνικής σύγκρουσης, που θα έχει ιδιαίτερα καταστροφικές συνέπειες, καθώς, οι χώρες του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη έχουν κατά κανόνα μικρή επικράτεια και πολύ πυκνό πληθυσμό.

Η Πολωνία πρέπει να αντιληφθεί ότι τα πεδία θερμοπυρηνικών όπλων της Μόσχας στην περιφέρεια του Καλίνινγκραντ από μόνα τους, θα ήταν αρκετά για να την μετατρέψουν σε ραδιενεργή έρημο σχεδόν για πάντα. Όσο για το υπόλοιπο ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, οι νέοι IRBM (βαλλιστικοί πύραυλοι μέσου βεληνεκούς) μπορούν να κάνουν το ίδιο μέσα σε λίγα λεπτά. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, θα χρειαζόταν δυνητικά λίγο περισσότερο (έως και μισή ώρα στο καλύτερο σενάριο). Το στρατηγικό οπλοστάσιο του Κρεμλίνου διασφαλίζει ότι κανείς δεν μπορεί να επιτεθεί στη Ρωσία ατιμώρητα.

Στην περίπτωση πάντως που η σύγκρουση επεκταθεί με ανταλλαγή στρατηγικών πυρηνικών επιθέσεων μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, η ζημιά που θα προκαλείτο στις οικονομίες και στους στρατούς και των δύο χωρών, θα είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει δώρο ο πλανήτης στην Κίνα! Εάν δε ξεσπάσει πυρηνικός πόλεμος μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Κίνας τότε η εναπομείνασα παγκόσμια τάξη πραγμάτων θα είναι αρκετά ασυνήθιστη. Στο πνεύμα του Mad Max…

Η Ρωσία και το “χέρι του νεκρού”

Η Ρωσία και οι ΗΠΑ έχουν τα δικά τους δόγματα σχετικά με τη χρήση πυρηνικών όπλων. Το πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας απαγορεύει πρώτο πυρηνικό πλήγμα, αλλά επιτρέπει τη χρήση πυρηνικών όπλων ως αντίποινα σε επίθεση με χρήση όπλων μαζικής καταστροφής ή σε συμβατική επίθεση τόσο σοβαρή που θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη του κράτους. Αν στη Δύση πιστεύουν ότι μπορεί να χτυπηθεί σκληρά η Ρωσία, χωρίς να ενεργοποιήσει το πυρηνικό της δόγμα, τότε η λανθασμένη εκτίμηση θα βάλει την υφήλιο σε περιπέτειες.

Το Κρεμλίνο κατέχει όχι μόνο το πιο ισχυρό στρατηγικό οπλοστάσιο του κόσμου, αλλά διαθέτει επίσης τον μεγαλύτερο αριθμό TNW, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών οβίδων για τους σχηματισμούς πυροβολικού του. Οι τελευταίες δηλώσεις των ηγετών των χωρών του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι η συλλογική Δύση είναι σε σύγχυση και στην προσπάθειά της να αποτρέψει την ήττα του καθεστώτος Ζελένσκι, διακινδυνεύει την παγκόσμια ειρήνη.

Η Συμμαχία φαίνεται να έχει ξεχάσει το σύστημα “Περίμετρος” της Μόσχας (γνωστό στο ΝΑΤΟ, ως “Χέρι του Νεκρού“, που εξασφαλίζει αντίποινα ακόμη και στην περίπτωση που ολόκληρη η ρωσική ηγεσία σκοτωθεί σε ένα πιθανό “πλήγμα αποκεφαλισμού”. Επιπλέον, τα πυρηνικά υποβρύχια του Κρεμλίνου εξασφαλίζουν επίσης αποτροπή ακόμη και αν η Ρωσία έπαυε να υπάρχει. Τα οκτώ SSBN κλάσης Borei φέρουν το καθένα 16 SLBM R-30 Bulava, (υποβρύχιοι βαλλιστικοί πύραυλοι). Κάθε πύραυλος είναι οπλισμένος με έως και δέκα θερμοπυρηνικές κεφαλές MIRV 150 κιλοτόνων. Για να κάνουμε σύγκριση, η βόμβα της Χιροσίμα, ήταν 15 κιλότονοι.

Το γνωστό στη Δύση ως “Χέρι του Νεκρού”, όταν ενεργοποιηθεί, εκτοξεύει αυτόματα μεγάλο αριθμό πυραύλων – σύμφωνα με ορισμένα δεδομένα, έως και το 30% όλων των ICBM με πυρηνικές κεφαλές που έχει η Ρωσία– σε καθορισμένους στόχους. Σε μια κρίση που μπορεί να σημαίνει ένα πρώτο χτύπημα από τις ΗΠΑ, υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ή στρατιωτικοί διοικητές, θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν την “Περίμετρο”.

Η “Περίμετρος” εγγυάται ότι η Ρωσία θα μπορούσε να απαντήσει ακόμη και αν εξουδετερωθούν όλες οι ένοπλες δυνάμεις της. Ο Ντοστογιέφσκι σωστά είχε διαγνώσει και προειδοποιήσει: “εάν τα έθνη αποτύχουν να ζήσουν με ανώτερες ιδέες και απλώς εξυπηρετούν συμφέροντα, θα χαθούν, θα μουδιάσουν, θα φθαρούν, θα πεθάνουν”…

Στις 13 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία απέστειλε επιστολή στον ΟΗΕ (Α/74/550), όπου αυθαίρετα όρισε μονομερώς με συντεταγμένες την περιοχή αυτή, χωρίς συνεννόηση με οιοδήποτε άλλο κράτος, την οποία ονόμασε «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Τις πιο πάνω συντεταγμένες κατέθεσε στον ΟΗΕ και έκτοτε θεωρεί ότι στην περιοχή αυτή είναι η μόνη που έχει κυριαρχικά δικαιώματα (Σχ. 1).

Στον σχετικό χάρτη παρατηρείται ότι δυτικά περιορίζεται από την γραμμή GF, στα νότια θεωρεί ως όριο την μέση γραμμή με την Αίγυπτο (CDE) και την Λιβύη (EF) και ανατολικά φθάνει μέχρι περίπου τα 12 ναυτικά μίλια δυτικά της Κύπρου και συνεχίζει με την παράνομη οριοθέτηση που έκανε με το βόρειο τμήμα της Κύπρου, αγνοώντας παράλληλα και την νόμιμη οριοθέτηση που έχει κάνει η Κύπρος με την Αίγυπτο.

Σύμφωνα με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας, αλλά και τον δημοσιευθέντα χάρτη της Σεβίλλης, που αποτελούν ενδείξεις των θαλάσσιων ζωνών της Ελλάδας που προσδιορίζονται βάσει της μέσης γραμμής, προκύπτει ότι η παράνομη τουρκική υφαλοκρηπίδα αλληλεπικαλύπτεται κατά ένα τμήμα με την αντίστοιχη ελληνική (σχ.2).

Στις 27/11/2019, η Τουρκία σε συνεργασία με την Λιβύη και σε καταπάτηση κάθε αρχής του διεθνούς δικαίου, του δικαίου της θάλασσας αλλά και της στοιχειώδους λογικής, οριοθέτησε με την Λιβύη μια μεγάλη θαλάσσια περιοχή, αγνοώντας τα δικαιώματα της Ελλάδας, που συνήθως αναφέρεται ως τουρκολιβυκό μνημόνιο και το οποίο κατακρίθηκε από το σύνολο του πολιτισμένου κόσμου χαρακτηρισθέν ως ανυπόστατο (σχ.3).

Η Ελλάδα το 2020, στην πιο πάνω μη οριοθετηθείσα περιοχή, προχώρησε σε νόμιμη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο μεταξύ του 26ου και 28ου μεσημβρινού (Σχ. 4 μεταξύ των δυο καφέ γραμμών), νομιμοποιώντας μερικώς βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου, μέρος της πιο πάνω περιοχής.

Ο αγωγός φυσικού αερίου GSI

Ο αγωγός αυτός έχει συνολικό μήκος 1208 χλμ. εκ των οποίων τα 898 χμ. μεταξύ Κύπρου και Κρήτης είναι υποθαλάσσια (σχ.5). Τα υπόλοιπα 310 χλμ. είναι μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου.

Περιοχή 1: Από το Ηράκλειο μέχρι το όριο που αρχίζει η οριοθετηθείσα ελληνική ΑΟΖ με την Αίγυπτο στις 6 Αυγούστου 2020 . Περιοχή 2: Από το πιο πάνω όριο και μέχρι τον μεσημβρινό των 28⁰ 59’ 02″ μοιρών (ανατολικό όριο ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου). Η περιοχή αυτή ανήκει εξ’ ολοκλήρου στην ελληνική ΑΟΖ. Παράλληλα όμως συμπίπτει και με την περιοχή της υφαλοκρηπίδας, που έχει οριοθετηθεί μεταξύ αυτής και της Λιβύης και η οποία έχει χαρακτηρισθεί διεθνώς ως ανύπαρκτη (διακεκομμένες γραμμές στο σχήμα 6).

Περιοχή 3: Η περιοχή αυτή, είναι μια περιοχή που θεωρητικά ανήκει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα η οποία δεν έχει ακόμη οριοθετηθεί. Συγχρόνως όμως συμπίπτει και με την αυθαίρετη τουρκική υφαλοκρηπίδα που δημιουργήθηκε στις 13/11/2019, ορίσθηκε με συντεταγμένες και ο σχετικός χάρτης κατατέθηκε στον ΟΗΕ (σχ.1).

Ο ορισμός της περιοχής αυτός είναι εντελώς αυθαίρετος, διότι δεν συμφωνήθηκε με κανένα από τα κράτη που προβάλλουν αντίστοιχα κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή. Ορίζει σαν νότιο όριο την μέση γραμμή με την Αίγυπτο, για την αποφυγή προστριβών με την αραβική αυτή χώρα και στην ουσία σφετερίζεται εξ ολοκλήρου την Ελληνική υφαλοκρηπίδα. Περιοχή 4: Αυτή εμπίπτει εξολοκλήρου στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Χαρακτηριστικά του αγωγού

Η πορεία του αγωγού, όπως φαίνεται στο σχήμα 7α (κίτρινη γραμμή) διέρχεται σε ένα μεγάλο μέρος σε βάθη περίπου 3.000 μέτρων. Στο ίδιο σχήμα φαίνεται και μια σχετική μηκοτομή πάνω στην προταθείσα χάραξη (σχ.7β κόκκινη γραμμή).

Από την προταθείσα διαδρομή, παρατηρώντας τον σχετικό χάρτη, διαπιστώνεται ότι ο αγωγός βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από το θαλάσσιο πάρκο της Τουρκίας στην περιοχή του Καστελλόριζου. Αυτό διευκρινίζεται, διότι στον τύπο διέρρευσαν απόψεις ότι η διαδρομή θα πρέπει να τροποποιηθεί για να μην περνά από το θαλάσσιο πάρκο! Εύκολα προκύπτει ότι ο αγωγός απέχει τουλάχιστον 60 μίλια από το νότιο άκρο του και ως εκ τούτου δεν υφίσταται τέτοιο θέμα (σχ.8).

Μέχρι τις 5 Αυγούστου 2026 διαχειριστής του έργου κατά 100% ήταν ο ΑΔΜΗΕ. Με την είσοδο στις 5 Αυγούστου 2026, όμως της Γαλλικής MERIDIAM και την απόκτηση από αυτήν μεριδίου 66% στο project του αγωγού, αναπτερώθηκαν οι ελπίδες ότι το έργο αποκτά ιδιαίτερη σπουδαιότητα και η υλοποίησή του θα είναι ευκολότερη. Σημειώνεται ότι και η κατασκευαστική εταιρία του καλωδίου, η NEXANS είναι ομοίως γαλλική και οι πληροφορίες λένε ότι και το βυθομετρικό σκάφος που θα συνεχίσει τις εργασίες θα είναι γαλλικό.

Η Τουρκία

Οι πρώτες βυθομετρικές μετρήσεις για την χαρτογράφηση του πυθμένα κατά μήκος της χάραξης του αγωγού, άρχισαν και ολοκληρώθηκαν τον Φεβρουάριο του 2016 σε ένα τμήμα στην περιοχή βόρεια του Ηρακλείου της Κρήτης από το γεωτεχνικό σκάφος ODIN FINDER. Με το ίδιο σκάφος έγιναν και βυθομετρικές εργασίες στην περιοχή της Κύπρου, που συνεχίστηκαν και το 2017 και το 2018.

Οι μετρήσεις αυτές κάλυψαν και την περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ αλλά και δυτικά της Κύπρου. Μετά συνεχίστηκαν το 2024 και 2026 στην περιοχή Κρήτης-Κάσου. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του αγωγού, όπως φαίνεται στην περιοχή 1 είναι εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, εν τούτοις η σε μικρά διαστήματα διέλευσή του από ελληνική και μη οριοθετηθείσα υφαλοκρηπίδα προκάλεσε την πρώτη χλιαρή αντίδραση της Τουρκίας με την σχετική ANTINAVTEX που εξεδώθει τον Φεβρουάριο του 2025 σε αντίδραση στη αντίστοιχη ελληνική, για περιοχή βόρεια του Ηρακλείου.

Με συνεχείς παλινδρομήσεις και διαφορετικές NAVTEX έγινε προσπάθεια βυθομέτρησης μέχρι την Κάρπαθο. Η διέλευση του αγωγού έξω από τα χωρικά ύδατα της Κάσου και της Καρπάθου για μόνον 1,5 μίλι προκάλεσε δύο φορές το 2024 την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία υποστήριξε ότι το ερευνητικό σκάφος εκινείτο σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και έπρεπε να ζητηθεί άδεια από αυτήν.

Δεν δίστασε μάλιστα να φέρει σαν απειλή πέντε πολεμικά σκάφη στην περιοχή, γεγονός που ανάγκασε την Ελλάδα να υποχωρήσει και να αλλάξει την διαδρομή που είχε εξαγγελθεί με την σχετική NAVTEX, διαπλέοντας μόνον μέσα από τα χωρικά μας ύδατα, όπου στο τέλος άφησε ανολοκλήρωτη την εργασία που είχε ορισθεί με την NAVTEX για ένα μήκος περίπου 7 χλμ. και το ερευνητικό σκάφος αναγκάστηκε να διακόψει και να επιστρέψει στην βάση του.

Η προσπάθεια συγκάλυψης του γεγονότος από τον υπουργό εξωτερικών ότι δεν έγινε καμμιά υποχώρηση, διαψεύδεται αφενός από τη παρακολούθηση του βυθομετρικού σκάφους όπου φαίνονται οι σχετικοί ελιγμοί και αφετέρου από τις πρόσφατες δηλώσεις πολιτικών αξιωματούχων (Συρίγος) που αναφέρονται όχι σε μία αλλά δύο υποχωρήσεις (σχ.9,10,11).

Είναι σαφές ότι στην περιοχή που διατυπώθηκαν οι απειλές της Τουρκίας (περιοχή 2) ανήκει εξολοκλήρου σε νόμιμα οριοθετηθείσα με την Αίγυπτο περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Εν τούτοις η Τουρκία στηριζόμενη στο παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, διεκδίκησε την περιοχή σαν τουρκική υφαλοκρηπίδα και δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει απειλή βίας λεκτική και ουσιαστική με την αποστολή πολεμικών σκαφών.

Καλώδιο και τουρκικές κινήσεις

Ήδη από ότι διακρίνεται με τις προηγούμενες κινήσεις της Τουρκίας, αλλά και από τις πλέον πρόσφατες μέσω των οποίων απαίτησε να υπάρξει γραπτή άδεια εκ μέρους της στην περιοχή για να συνεχιστούν οι εργασίες και συγχρόνως από τις ελληνικές δηλώσεις ότι το έργο θα συνεχιστεί, προβάλλει ένα μεγάλο αδιέξοδο.

Αν ο αγωγός ποντισθεί με κάποιον τρόπο χωρίς να ζητηθεί η άδεια της Τουρκίας, αυτομάτως θα καταρρεύσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και συγχρόνως θα υποστηριχθεί ότι η Τουρκία δεν έχει υφαλοκρηπίδα στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό θα είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό από την τουρκική κυβέρνηση, που ήδη αντιμετωπίζει μια σκληρότερη αντιπολίτευση η οποία θα την κατηγορήσει για μειοδοσία.

Αν ο αγωγός δεν ποντισθεί, μετά από σθεναρή στάση της Τουρκίας, τότε αυτό θα σημάνει μια εκχώρηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στον αναθεωρητικό γείτονα, αφού θα του αναγνωρίσει δικαιοδοσία στην περιοχή, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για περαιτέρω αμφισβητήσεις.

Η διπλωματία ψάχνει να ανακαλύψει τρόπους ολοκλήρωσης του έργου έχοντας ικανοποιημένες και τις δυο πλευρές. Η αναμενόμενη έκδοση της σχετικής NAVTEX, η ενημέρωση των κρατών της περιοχής, οι προσπάθειες καθιέρωσης ενός συντονισμού, βρίσκουν μέχρι σήμερα τις όλο και σφοδρότερες αντιδράσεις της Άγκυρας που απαιτεί με επιτακτικό τρόπο την χορήγηση έγγραφης άδειας της για την εκτέλεση του έργου.

Δεδομένης της σπουδαιότητας του έργου ακούγονται επίσης απόψεις για πιθανή ενεργοποίηση του ελληνικού, αλλά και γαλλικού στόλου που με πιθανή προβολή ισχύος στην περιοχή θα επιβάλουν την υλοποίηση του αγωγού. Παράλληλα εξετάζεται και μια διαδικασία καθυστερήσεων που θα επιτρέψει την αναμενομένη ενίσχυση της αμυντικής μας ικανότητας με τις νέες φρεγάτες, την ασπίδα του Αχιλλέα, κλπ. Και ίσως τότε η αποτρεπτική ικανότητα να είναι αποτελεσματική.

Το μέλλον για το καλώδιο GSI

Τέλος εικάζεται ότι ένας πιθανός ελιγμός της Άγκυρας θα μπορούσε να γίνει με μετάπτωσή της από την γραπτή της απαίτηση σε μια θολή ενημέρωση επικαλούμενη το κατ’ αυτήν Διεθνές Δίκαιο, αν πάρει κάποιο μεγάλο αντάλλαγμα. Μια γνωστή τακτική τουρκική μεθοδολογία στην εκπλήρωση των απαιτήσεων της, που με συστηματικό τρόπο υποστηρίζει και συνεχώς προβάλλει.

Η διέλευση καλωδίων από την υφαλοκρηπίδα δεν απαιτεί κανενός είδους άδεια ή συναίνεση βάσει του δικαίου της θάλασσας, ενώ όταν πρόκειται για αγωγούς (αερίου, πετρελαίου, κλπ), τότε απαιτείται ενημέρωση των παράκτιων κρατών για πιθανή αλλαγή της διαδρομής λόγω υποθαλάσσιων κατασκευών η άλλων εμποδίων (άρθρο 79 της UNCLOS).

Μόνον αν τα καλώδια εισέρχονται στην χωρική του θάλασσα, το παράκτιο κράτος έχει το δικαίωμα να θέτει περιορισμούς και προϋποθέσεις για την διαδρομή του. Εν τούτοις η Τουρκία επιβάλλει με την βία τις απόψεις της, με το δεδομένο ότι αν και δεν έχει γίνει ακόμη επίσημη οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας στην περιοχή, τη θεωρεί αυθαίρετα δική της, ενώ βάσει του Δικαίου της Θάλασσας και με την εφαρμογή της μέσης γραμμής ανήκει στην Ελλάδα.

Μέχρι σήμερα εκτός από λεκτικές προτροπές και δηλώσεις συμπαράστασης, δεν υπάρχουν ουσιαστικές αντιδράσεις από μέρους τουλάχιστον της ΕΕ, με το δεδομένο ότι το έργο αυτό είναι ευρύτερης σημασίας και χρηματοδοτείται από αυτή με 700 εκατομμύρια Ευρώ περίπου.

Παράλληλα με τις τελευταίες δηλώσεις του πρόσφατα αφιχθέντος (6/10/26) υπουργού των εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, φαίνεται ότι και το θέμα του καλωδίου εντάσσεται στην μόνιμη στρατηγική τους “βρείτε τα με την Τουρκία!”. Αφέθηκαν υπόνοιες ότι σε πιθανή εκτροπή οι ΗΠΑ θα είναι παρούσες για να την αποτρέψουν. Αρκεί βέβαια να γίνει κατανοητό από τις ελληνικές κυβερνήσεις αυτή να μην είναι τύπου “Ίμια”, όπου έγινε βεβαίως εκτόνωση της κατάστασης και αποφεύχθηκε εκτροπή, αλλά έκτοτε τα Ίμια αποτελούν μια γκρίζα ζώνη.

Είναι απορίας άξιο, για το ποιό είναι το όριο παραβατικότητας που συνεχώς αναβαθμίζει και πρέπει να υπερβεί η Τουρκία, για να προκαλέσει τους δυτικούς μας συμμάχους να αντιδράσουν και να επιβάλλουν την επικράτηση του Διεθνούς δικαίου έναντι της συστηματικής αδράνειάς τους, λόγω της στρατηγικής χρησιμότητας της Τουρκίας, όπως υποστηρίζεται, για τη αντιμετώπιση της εξ’ ανατολών απειλής;

Ο Ρούμπιο ήρθε να εξηγήσει στους Αμερικανούς τι σημαίνει να είναι Αμερικανοί, ποια πολιτισμική (αλλά, όπως θα δούμε, εν τέλει αναπόδραστα πολεμική) αποστολή οφείλουν να αναλάβουν και γιατί η τραμπική πολιτική αποτελεί, υποτίθεται, την αναγκαία επανεκκίνηση μιας ιστορίας είκοσι πέντε αιώνων. Η Ελλάδα συμμετείχε κυρίως ως σκηνογραφία.

Το ερώτημα, εντούτοις, δεν είναι εάν και τι κερδίζει ο Ρούμπιο από αυτήν τη συμβολική οικειοποίηση. Είναι τι κερδίζουμε εμείς. Ποιο ελληνικό εθνικό συμφέρον υπηρετείται όταν η χώρα προσφέρει το πολιτισμικό της κεφάλαιο για τη διαμόρφωση της εσωτερικής πολιτικής νομιμοποίησης ενός Αμερικανού πολιτικού; Και μάλιστα όταν το ίδιο ελληνικό πολιτικό σύστημα είχε προηγουμένως επενδύσει στην ακριβώς αντίθετη αμερικανική πολιτική παράταξη, εκείνη του Μπάιντεν και των Δημοκρατικών, προσαρμόζοντας αναλόγως τη ρητορική και τις προτεραιότητές του.

Θα αποτελεί εφεξής διαρκές καθήκον της ελληνικής διπλωματίας η εξυπηρέτηση των εκάστοτε εσωτερικών πολιτικών αναγκών της Ουάσιγκτον, ανεξαρτήτως κόμματος και ιδεολογικού προσήμου; Αυτό ακριβώς εννοούμε με τον όρο «στρατηγική σχέση»; Πώς πάει η καμπάνια μας στο Αϊντάχο; Πάντως, στο σποτάκι που ετοίμασε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ για την επίσκεψη στην Ελλάδα δεν χώρεσε ούτε ένα στιγμιαίο πλάνο του Έλληνα πρωθυπουργού. Για να προτιμάς να δείξεις τον Γεραπετρίτη από τον Μητσοτάκη, μάλλον ως αμερικανική κυβέρνηση έχεις μεγάλο «μπηφ», κι ας γίνονται όλες οι χάρες ασκαρδαμυκτί.

Η ανάκτηση της πρωτοκαθεδρίας 

Το πλέον ανησυχητικό σημείο της ομιλίας δεν ήταν η επίκληση ενός ανάστροφου εθνικισμού στον οποίο θα επανέλθουμε, αλλά η παρουσίαση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας ως υπαρξιακής αναγκαιότητας. Και, πασιφανώς, μόνο ένας τρόπος έχει μείνει για να διεκδικηθεί κάτι τέτοιο — οι άλλοι μας τελείωσαν.

Ο Ρούμπιο διακήρυξε: «Και τώρα, σήμερα, βρισκόμαστε σε σταυροδρόμι. Διότι η επόμενη δεκαετία και οι αποφάσεις που θα λάβουμε θα γράψουν την ιστορία του επόμενου αιώνα. Η πορεία που θα ακολουθήσουμε θα καθορίσει εάν η Δύση θα διατηρήσει τη θέση της στην ηγεσία του κόσμου ή αν θα συμβιβαστεί με ένα μέλλον ατροφίας, υποτέλειας και παρακμής. Είτε θα επιλέξουμε να δράσουμε τώρα, είτε θα χάσουμε τη δυνατότητα να δράσουμε καθόλου. […] Και τώρα, υπάρχει ξανά πόλεμος. Υπάρχει ξανά νέος ανταγωνισμός μεταξύ Μεγάλων Δυνάμεων.»

Το ζήτημα εδώ είναι ότι το «εάν η Δύση θα διατηρήσει τη θέση της στην ηγεσία του κόσμου» είναι ένα πλοίο που έχει σαλπάρει ήδη εδώ και πολύ πολύ καιρό. Η παραγωγική και εμπορική μετατόπιση προς την Ασία, η μεταβολή των δημογραφικών και οικονομικών συσχετισμών και η ανάδυση ανταγωνιστικών τεχνολογικών και γεωπολιτικών κέντρων αποτελούν δομικές εξελίξεις, όχι πρόσκαιρη δυσλειτουργία που μπορεί να αντιστραφεί με πολιτική βούληση. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν κολοσσιαία ισχύ· άλλο όμως η διατήρηση μεγάλης ισχύος και άλλο η ανάκτηση της αποκλειστικής πρωτοκαθεδρίας.

Δεδομένου του ότι η Δύση, και για την ακρίβεια οι ΗΠΑ, ουσιαστικά έχουν χάσει ήδη την πρωτοκαθεδρία και ότι δεν γίνεται να συντρέξουν οι παραγωγικές, εμπορικές, οικονομικές, δημογραφικές και άλλες προϋποθέσεις για να την ανακτήσουν, ο μόνος τρόπος να επιχειρηθεί έστω μια τέτοια ανάκτηση είναι ο πόλεμος. Εάν η αμερικανική ηγεσία θεωρεί αδιαπραγμάτευτη την αποκατάσταση μιας ηγεμονίας για την οποία οι οικονομικές, παραγωγικές και δημογραφικές προϋποθέσεις δεν συντρέχουν πλέον, τότε ποιο άλλο εργαλείο απομένει για την ανατροπή των δυσμενών συσχετισμών;

Είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι, ο Ρούμπιο αυτό προαναγγέλλει, σε αντίθεση και σε ένταση με τις ρητορικές ισορροπίες που ανεπιτυχώς επιχειρεί να διατηρήσει ο Τραμπ. Εδώ αναδεικνύεται και μια εσωτερική αντίφαση του τραμπισμού. Ο Τραμπ επιχειρεί, συχνά ανεπιτυχώς, να ισορροπήσει ανάμεσα στον περιορισμό των αμερικανικών υπερεκτάσεων και στη διατήρηση της παγκόσμιας υπεροχής. Ο Ρούμπιο μετατρέπει αυτήν την αντίφαση σε πολιτισμική επιταγή: η πρωτοκαθεδρία δεν αποτελεί πλέον επιλογή στρατηγικής, αλλά υποχρέωση έναντι των προγόνων.

Ο ορίζοντας ενός παγκόσμιου πολέμου

Οι διατυπώσεις του Ρούμπιο δεν αποτελούν απλές διαπιστώσεις περί διεθνούς ανταγωνισμού, διότι συγκροτούν ένα πολιτικό δίλημμα στο οποίο η απώλεια της ηγεμονίας ταυτίζεται με την απώλεια της ελευθερίας. Δεν νοείται, δηλαδή, μια Δύση (τουτέστιν, εν τέλει, ΗΠΑ) ευημερούσα, ασφαλής και ισχυρή, πλην όμως μη ηγεμονική. Είτε θα βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου είτε θα καταστεί υποτελής.

Επίσης, ο Ρούμπιο δεν μπήκε σε ένα αεροπλάνο στην Ουάσιγκτον και προσεδαφίστηκε στην Αθήνα. Πρέπει να δούμε από πού έρχεται και πού πηγαίνει μετά. Έρχεται από την Ισλανδία, δηλαδή από την αρκτική και βορειοατλαντική πτέρυγα του ευρωατλαντικού χώρου. Μεταβαίνει στην Αθήνα, δηλαδή στην ανατολική/νοτιοανατολική πτέρυγα (Ανατολική Μεσόγειος, πρόσβαση προς Μαύρη Θάλασσα και Βαλκάνια, Σούδα, Αλεξανδρούπολη, LNG, Μέση Ανατολή, Ισραήλ, Κύπρος…). Και από την Αθήνα μεταβαίνει στη Λισαβόνα, δηλαδή στην ατλαντική πτέρυγα.

Προκύπτει έτσι μία γεωστρατηγικά συνεκτική τριάδα: Ισλανδία-Ελλάδα-Πορτογαλία. Οι τρεις χώρες είναι μέλη του ΝΑΤΟ και προσφέρουν κρίσιμη γεωγραφία, στρατιωτική πρόσβαση, ενεργειακές και θαλάσσιες διασυνδέσεις στις τρεις διαφορετικές πλευρές του ευρωπαϊκού χώρου. Υπό αυτή την έννοια πρόκειται για μια «προπολεμική» επίσκεψη: Δημιουργούνται διάδρομοι και συνενώνονται γεωγραφίες σε μια ενιαία στρατηγική λογική.

Ρούμπιο: Πατριωτισμός για εμάς… 

Ο Ρούμπιο ύμνησε την επιστροφή ενός υπερήφανου εθνικισμού, την προτεραιότητα του εθνικού συμφέροντος, την ανάκτηση της κυριαρχίας από υπερεθνικούς οργανισμούς. Για ένα αμερικανικό κοινό προφανώς, διότι η αντίφαση μεταξύ εθνικής κυριαρχίας/εθνικού συμφέροντος και αποκλειστικής κηδεμονίας από μια Μεγάλη Δύναμη δεν θα ήταν σκόπιμο να αναδειχθεί ενώπιον ενός ελληνικού κοινού.

Υπάρχει, ωστόσο, μία λεπτομέρεια: Εάν αυτή η αρχή ισχύει για τις ΗΠΑ, γιατί να μην ισχύει εξίσου για Ελλάδα-Γαλλία-Γερμανία-Ρωσία, το Ιράν, ή οποιοδήποτε άλλο κράτος; Γιατί να μη σημαίνει ο ελληνικός πατριωτισμός περιορισμό των εξαρτήσεων από μια υπερατλαντική δύναμη; Γιατί να μην επιδιώκει η Ευρώπη δική της παραγωγική, ενεργειακή, αμυντική και διπλωματική αυτονομία, ακόμη και όταν αυτή αντιστρατεύεται αμερικανικές επιδιώξεις;

Διότι ο εθνικισμός που προβάλλεται εδώ δεν είναι μια καθολική αρχή ισότιμων κυριαρχιών. Είναι μια ιεραρχημένη αρχιτεκτονική: Οι Ηνωμένες Πολιτείες δικαιούνται απεριόριστη επιδίωξη του εθνικού τους συμφέροντος, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να αναγνωρίζουν ως δικό τους συμφέρον τη διατήρηση (ή επαναφορά) της αμερικανικής ηγεσίας. Αυτό το μοντέλο βρίσκεται σε βαθύτατη κρίση στην ευρωπαϊκή ήπειρο και παγκοσμίως, όχι όμως στην Ελλάδα, εξ ου και η Ελλάδα προβλήθηκε από τον Αμερικανό ΥΠΕΞ ως παράδειγμα προς μίμηση των Ευρωπαίων.

Συμμόρφωση για τους άλλους!

Το παράδοξο καθίσταται όλως κραυγαλέο εάν αναλογιστούμε την αμερικανική πρακτική έναντι κρατών που αρνούνται να ευθυγραμμιστούν. Οι αμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις (έμμεσες κατά δήλωση του ίδιου του Ρούμπιο στη Ρωσία και άμεσες στην περίπτωση του Ιράν ή της Βενεζουέλας), οι κυρώσεις και οι πολιτικές οικονομικού αποκλεισμού στρέφονται πρωτίστως εναντίον κυβερνήσεων που επικαλούνται ακριβώς την εθνική κυριαρχία και το δικαίωμα αυτοτελούς καθορισμού της πολιτικής τους.

Οπότε: Σας καλούμε να δηλώνετε ψευδοεθνικιστές στο βαθμό που ακολουθείτε το δικό μας, αμερικανικό εθνικό συμφέρον, σε ένταση π.χ. με ένα συμφέρον του δικού σας έθνους ή μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Έτσι όμως και όντως διεκδικήσετε το δικό σας εθνικό συμφέρον και αυτενέργεια, κάτι το καταφανώς ασυμβίβαστο με την υποτέλεια σε τρίτα κράτη, τότε ετοιμαστείτε να σας ανακατέψουμε αγρίως (π.χ. Ιράν, Ιανουάριος 2026) και, εάν αυτό δεν πετύχει, να σας βομβαρδίσουμε (Ιράν, Μάρτιος 2026).

Ο Ρούμπιο, επομένως, εξυμνεί στους συμμάχους μια αρχή η άσκηση της οποίας, εφόσον αντιβαίνει στην αμερικανική βούληση, μπορεί να τους καταστήσει αντιπάλους. Πρόκειται για έναν ιδιότυπο πατριωτισμό υπό αίρεση: αγαπάτε την πατρίδα σας, αρκεί να συμπίπτει με την πολιτική της Ουάσιγκτον (αρκεί η πατρίδα σας να είναι οι ΗΠΑ, η κορύφωση της Δύσης «όλων μας») και να αντιβαίνει στα ανταγωνιστικά σε αυτήν συμφέροντα. Ειδάλλως θα γευθείτε το τίμημα της αγάπης που τρέφουμε εμείς για τη δική σας πατρίδα.

Η Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ του 2025 παρέχει το θεσμικό υπόβαθρο αυτής της αντίληψης. Το κείμενο θέτει μεταξύ των αμερικανικών προτεραιοτήτων την αυξανόμενη επιρροή «πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων». Η επιθυμητή Ευρώπη είναι, συνεπώς, μια Ευρώπη όπου τα κράτη θα ανακτούν την κυριαρχία τους έναντι των Βρυξελλών, όχι όμως έναντι της Ουάσιγκτον, η πληρέστερη ευθυγράμμιση με την οποία θα παρουσιάζεται εγχωρίως ως ντόπιος πατριωτισμός. Εδώ συντελείται μια αξιοσημείωτη αντιστροφή: πολιτικές δυνάμεις που επικαλούνται την πατρίδα και τον εθνικισμό ενθαρρύνονται από μια ξένη δύναμη ακριβώς στον βαθμό που διευκολύνουν τις δικές της γεωπολιτικές προτεραιότητες.

Ακριβώς στο βαθμό που δεν υπηρετούν κατευθύνσεις της δικής τους εθνικής κυριαρχίας και στρατηγικής αυτοδιάθεσης. Το εκπεφρασμένο ζητούμενο είναι (α) η πατρίδα σας να είναι οι ΗΠΑ, (β) σίγουρα η πατρίδα σας να μην είναι η Ευρώπη, και (γ) σε καμμία περίπτωση η πατρίδα σας να μην είναι η πατρίδα σας. Μια ανάγνωση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφαλείας 2025 θα σας πείσει ότι η επίκληση του πατριωτισμού μετατρέπεται σε μηχανισμό αναπαραγωγής εξωτερικής εξάρτησης.

Η «Δύση»: Μια κατασκευή στην υπηρεσία μιας ηγεμονίας

Η εντυπωσιακή επανάληψη των λέξεων «Δύση» και «δυτικός» στην ομιλία, δεκαεννέα φορές, αποτελεί τον νοηματικό της άξονα. Όπως τεκμηριώνεται εξαντλητικά στο πρόσφατο The West: The History of an Idea (Princeton University Press, 2025), η «Δύση» ως ενιαίο πολιτικοπολιτισμικό υποκείμενο δεν αποτελεί αρχαία πραγματικότητα που επιβίωσε αναλλοίωτη.

Η νεότερη συγκρότησή της ανάγεται στον 19ο αιώνα για να υποκαταστήσει την ταυτότητα «Ευρώπη» η οποία προηγουμένως περιελάμβανε τη Ρωσία, με καθοριστικό ρόλο του Αυγούστου Κοντ, ενώ οι εκάστοτε ορισμοί της συναρθρώθηκαν με συγκεκριμένους πολιτικούς ανταγωνισμούς, γεωπολιτικές διαιρέσεις και διεκδικήσεις πολιτισμικής πρωτοκαθεδρίας, καταλήγοντας εν τέλει στη Δύση ως ευρω-ατλαντισμό με κέντρο βάρους την περιφέρεια, τις ΗΠΑ, και όχι την κοιτίδα.

Η Δύση υπήρξε, δηλαδή, όχι μόνο ιστορική κατηγορία αλλά και αντικείμενο πολιτικής διεκδίκησης. “Δύση” με οποιαδήποτε έννοια που να είναι στοιχειωδώς συμβατή με τη σημερινή (“From Plato to NATO”) ουδέποτε υπήρξε προηγουμένως. Το ποιος ανήκει σε αυτήν, ποιος την εκπροσωπεί και ποιος ομιλεί εξ ονόματός της ουδέποτε υπήρξε αυτονόητο. Η αφήγηση του Ρούμπιο είναι χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της ιδεολογικής χρήσης της ιστορίας. Κατασκευάζει μια αδιατάρακτη αλληλουχία από την αρχαία Αθήνα έως την αμερικανική δημοκρατία, παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως την ώριμη ενσάρκωση ενός πολιτισμού που γεννήθηκε στην Ελλάδα.

Το κλου της υπόθεσης, βεβαίως, είναι ότι ένα τέτοιο σχήμα εξ ορισμού δεν μπορεί να περιλαμβάνει τη «μη αρχαία» Ελλάδα, παρά μόνο ως νεκροζώντανη (περισσότερα γι’ αυτό, παρακάτω). Και εδώ βρίσκεται η λειτουργία της συγκεκριμένης ιστοριογραφίας βέβαια, διότι εάν η Αμερική αποτελεί την κορύφωση της Δύσης, η υπεράσπιση της αμερικανικής ηγεμονίας μετατρέπεται σε υπεράσπιση του ίδιου του πολιτισμού. Η γεωπολιτική υποταγή μπορεί τότε να εμφανιστεί ως πολιτισμική αλληλεγγύη.

Η εμμονή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή η διατλαντική ενότητα βρίσκεται σε κρίση. Όσο λιγότερο αυτονόητη γίνεται η πολιτική σύγκλιση Ευρώπης και ΗΠΑ, τόσο περισσότερο επιστρατεύεται η υποτιθέμενη αυτονόητη πολιτισμική τους ενότητα. Η ιδεολογία επιχειρεί να κατασκευάσει ως ιστορικό πεπρωμένο εκείνο που οι πραγματικοί συσχετισμοί καθιστούν ολοένα περισσότερο αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Και η Ελλάδα; Ο Ρούμπιο την χαρακτήρισε «πρότυπο συμμάχου», ακριβώς διότι η προσήλωσή της στην υπακοή δεν επιτρέπει ευρωατλαντικές αμφιβολίες όπως αλλού, προσθέτοντας ότι ελπίζει ολόκληρη η Ευρώπη να ακολουθήσει το παράδειγμά της (κάτι για το οποίο δε θα στοιχημάτιζα το σπίτι μου). Το μήνυμα δεν επιδεχόταν πολλές παρερμηνείες: η Ελλάδα παρουσιάστηκε ως υπόδειγμα της επιθυμητής ευρωπαϊκής συμπεριφοράς έναντι των ΗΠΑ.

“Δύση” χωρίς «μη αρχαίους» Έλληνες!

Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της ομιλίας, ωστόσο, είναι εκείνο που φαίνεται να πέρασε σχεδόν απαρατήρητο στον ελληνικό δημόσιο λόγο: η πραγματική ιστορική Ελλάδα δεν χωράει στην ιστορία της Δύσης που αφηγήθηκε ο Ρούμπιο. Αναφέρομαι στην πραγματική ιστορική και ζώσα Ελλάδα που σήμερα αφηγούνται άλλοι με χαρακτηριστική παρρησία, όπως ο Ελληνοαμερικανός Sean Mathews στο νέο του βιβλίο, που σύντομα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά. Η πραγματική ιστορική Ελλάδα «χωράει» στη Δύση του Ρούμπιο μόνο ως ανενεργή και χαρωπά νεκροζώντανη.

Η ιστοριογραφική του διαδρομή αρχίζει από την αρχαία Αθήνα και τη Ρώμη, περνά κατευθείαν στον Αυγουστίνο και στον Θωμά Ακινάτη, στη λατινική χριστιανοσύνη, στους καθεδρικούς της δυτικής Ευρώπης, στον Μιχαήλ Άγγελο και στους μεγάλους επιστήμονες της δυτικής νεωτερικότητας. Ακολουθούν ο Μαγγελάνος, ο Κολόμβος, ο Κορτές, η αμερικανική επέκταση, η μάχη του Άλαμο και, τελικώς, η αμερικανική δημοκρατία.

Και η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το «Βυζάντιο»; Η Κωνσταντινούπολη, που ανεδύθη σε ανταγωνισμό με τον κόσμο που περιγράφει ο όψιμος ιστορικός μελετητής Ρούμπιο, και αποτελούσε το επίκεντρο του πολιτισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο όταν ο μεταρωμαϊκός δυτικός ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν είχε καν ακόμα συγκροτηθεί; Η ελληνόγλωσση χριστιανική/πατερική παράδοση; Ο ανατολικός χριστιανισμός, η Ορθοδοξία, η βυζαντινή πολιτική και πολιτισμική κληρονομιά; Δεν χώρεσε ούτε μια προσχηματική φιλοφρόνηση για το ιθαγενές κοινό, διότι η ομιλία ήταν εκ σχεδιασμού ερήμην ενός ιθαγενούς κοινού που δε θα αποτελείται από κέρινα ομοιώματα ή μαρμάρινα αγάλματα.

Οι Έλληνες, όμως, δεν καταψύχθηκαν στην ύστερη αρχαιότητα για να αποψυχθούν κατά τον 19ο αιώνα. Οι σημερινοί Έλληνες δεν προέκυψαν από κάποια δυτική ανακάλυψη των αρχαίων προγόνων τους. Προέκυψαν από μια μακρά, πολυσύνθετη ιστορική αλληλουχία, η οποία περιλαμβάνει ακριβώς όσα αποσιωπά ο Ρούμπιο. Το ιθαγενές κοινό της ομιλίας απλώς δεν θα μπορούσε να χωράει σε ένα τέτοιο ιδεολογικό σχήμα ιστοριογραφίας. Αποκλείεται αυτοδικαίως. Εκτός εάν είναι γεωπολιτικά ιδιαζόντως ευπειθές, οπότε και ελλείψει αυτενέργειας χωράει παντού, ακόμα και στα θεμελιωδώς αντιφατικά.

Υπάρχει, μάλιστα, μια βαθύτερη ιστορική ειρωνεία: Όπως δείχνει το εξαιρετικό πρόσφατο μελέτημα ιχνηλασίας της ιστοριογραφίας περί Δύσης, παλαιότερες εκδοχές της ίδιας της ιδέας της «Δύσεως» συγκροτήθηκαν σε αντιδιαστολή προς τον ελληνόφωνο, ορθόδοξο κόσμο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εκείνο που σήμερα παρουσιάζεται ως αυτονόητη συμπερίληψη της Ελλάδας υπήρξε ιστορικά και μηχανισμός αποκλεισμού της.

Πως βλέπει την νεότερη Ελλάδα

Ο Ρούμπιο ασφαλώς μνημόνευσε την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και τον φιλελληνισμό του Ντάνιελ Γουέμπστερ. Αυτό, όμως, επιτείνει μάλλον παρά αίρει το πρόβλημα. Η νεότερη Ελλάδα εμφανίζεται ως αντικείμενο αμερικανικής συμπάθειας, όχι ως οργανικός φορέας της ενδιάμεσης ιστορικής διαδρομής που υποτίθεται ότι ενώνει την Αθήνα με την Αμερική.

Η αρχαία Ελλάδα είναι ο αναδρομικά και καλλωπιστικά επιλεγμένος ιδεολογικός πρόγονος των Αμερικανών. Η σύγχρονη Ελλάδα είναι ο πιστός σύμμαχός τους. Η ιστορική Ελλάδα που συνδέει τις δύο εποχές απλώς απουσιάζει, δεν μπορεί παρά να απουσιάζει, να εξαιρείται, να εξορίζεται.

Πρόκειται για μια βαθύτατα προβληματική σύλληψη της σύγχρονης Ελλάδας την οποία η ελληνική δημόσια συζήτηση αντιμετώπισε περίπου ως ύψιστη φιλελληνική φιλοφρόνηση. Ο Έλληνας καλείται να αισθανθεί υπερήφανος επειδή εξυπηρετεί το να αναγνωρίζεται ως πρόγονος ενός άλλου πολιτισμικού υποκειμένου, ακόμη και όταν η δική του πραγματική ιστορική συγκρότηση εξαφανίζεται από την αφήγηση.

Η απουσία οποιασδήποτε ουσιώδους ένστασης στην ελληνική δημόσια συζήτηση ως προς αυτήν την πτυχή της ομιλίας είναι πραγματικά εκκωφαντική. Καλά, το αν ο neocon αμερικανικός τυχοδιωκτισμός και εξαιρετισμός στα κάγκελα που ο Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε ως τη διαχρονική πεμπτουσία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού αντέχει σε οποιαδήποτε παραμικρή ιστορική ή φιλολογική κριτική, ας το αφήσουμε απ’ έξω).

Αυτή, τελικώς, είναι η ουσία της ομιλίας στην Πνύκα. Η Ελλάδα προσέφερε την καρτ-ποστάλ για μια αμερικανική αφήγηση περί της Δύσεως (στο πλαίσιο προ-προεκλογικής ρεπουμπλικανικής προεδρικής καμπάνιας), η οποία αξιώνει να νομιμοποιήσει μια συγκεκριμένη παγκόσμια ιεραρχία ακριβώς τη στιγμή που οι προϋποθέσεις προς τούτο έχουν εκλείψει από την πραγματική πραγματικότητα.

Και, ως αντάλλαγμα, εισέπραξε τα συγχαρητήρια για την υποδειγματική της συμμόρφωση, που οφείλει να γίνει μοντέλο για τους ευρωπαίους ως η πεμπτουσία ενός νέου τύπου εθνικισμού που αναφέρεται πλέον σε άλλο έθνος. Δεν είναι, πάντως, τόσο η ομιλία και οι επιδιώξεις του Ρούμπιο που προκαλούν εντυπωσιασμό, όσο η εκκωφαντική απουσία στοιχειωδών αντανακλαστικών στον ελληνικό δημόσιο λόγο. Μήπως έχει τα δίκια του που μας θεωρεί υποδειγματικούς νεκροζώντανους;

Το πόπολο πάντως δείχνει κατά Μαξίμου μεριά. Ουκ ολίγα είναι τα δημοσιεύματα για πιέσεις στον Κυριακού να κοπεί η εκπομπή!

Και πως ο πολυχρονεμένος μας πρωθυπουργός να μη διατάξει τον… αποκεφαλισμό! Ήτανε κι αυτά τα παιδιά πολύ άτακτα, τα χώνανε χοντρά!

Σκληρές και αλλεπάλληλες οι κόντρες των Αρβύλα με την… κυβέρνηση των αρίστων! Δεν εννοώ με τον Άδωνι, αυτός τσακώνεται με όλους, σιγά που θα τους άφηνε!

Να φανταστείτε ότι ο κύριος κυβερνητικός εκπρόσωπος τα είχε πάρει μαζί τους! Η αλήθεια είναι ότι τον φουκαρά τον Μαρινάκη τον πήγαιναν… πριονοκορδέλα! Δεν το άφηναν σε χλωρό κλαδί!

Τι να σου κάνει και ο Παυλάρας (όχι ο Πολάκης ρε, για τον Μαρινάκη μιλάμε) άρχισε να τους καταγγέλλει με τα γνωστά κυριακικά για… δολοφονία χαρακτήρων και εργαλειοποίηση της σάτιρας!

Απορώ πως συγκρατήθηκε και δεν τους συνέστησε να μιμηθούν τον Παπανίκο που τα ‘χει καταφέρει να… γλύφει τον Μητσοτάκη τον Β’ με τα σκίτσα του! Υπόδειγμα σάτιρας ο Παπανίκος!

Και επειδή σκορδαλιά χωρίς σκόρδο δεν γίνεται, νάσου και ο Μακάριος! Δεν με αφήνεις να αγιάσω ρε Λαζαρίδη! Λέω να αποτοξινωθώ από σένα και όλο πετάγεσαι μπροστά μου!

Ο Μακάριος, λοιπόν, δεν έκρυψε τη χαρά του για το τέλος του Ράδιο Αρβύλα από Αντένα. Κάνει ό,τι μπορεί αυτό το παιδί, μήπως και ο Κυριάκος του δώσει κάποια σημασία!

Προσωπικά τον καταλαβαίνω τον φουκαρά! Ξέρεις τι είναι μια ζωή να ονειρεύεσαι υφυπουργιλίκι και μόλις σου το δώσανε να σου το πάρουν; Θα μου πεις μας φλόμωσε στα… πτυχία ο αθεόφοβος από την Καβάλα!

Τέλος πάντων, κουβάλαγε το κόμπλεξ κατωτερότητας και είπε και αυτός να γίνει πτυχιούχος! Και επειδή το ‘χε μαράζι έψαξε και βρήκε το γραφείο που πούλαγε πτυχία και… αγόρασε ένα, έτσι για να το δείχνει!

Μη με ρωτάτε και σεις πόσα κατέθεσε, γιατί με τον… πληθωρισμό έχουν αλλάξει οι τιμές! Το σημαντικό είναι ότι ο Μακάριός μας στέφθηκε… πτυχιούχος! Και το ‘χε καμάρι ο φουκαράς μέχρι που του ‘πεσε στο κεφάλι!

Θα με ρωτήσετε γιατί κόψανε τώρα το Ράδιο Αρβύλα, ενώ πριν οι πιέσεις από το Μαξίμου έπεφταν στο κενό;

Αν και δεν έχω predator για να λαθρακούω τις συνομιλίες, ο Αντένα δεν είναι Σκάι! Αλλά τώρα πάμε ντουγρού για εκλογές και η πρέσα στον Κυριακού έγινε πολύ έντονη!

Σου λένε στο Μαξίμου, ο κόσμος θα ετοιμάζεται για τις κάλπες και αυτοί οι… αλητήριοι του Ράδιο Αρβύλα θα τον βομβαρδίζουν με viral video με Φραπέ, Ποπάρα (κάνει ζωάρα και χωρίς την Φεράρι) και άλλους αστέρες της κυβέρνησης των αρίστων που μας πρόσφεραν θέαμα! Από που ν’ αρχίσεις και που να τελειώσεις!

Τι να κάνει, λοιπόν, και ο Κυριάκος μας, ξέχασε το φιλελεύθερο και έβγαλε στην επιφάνεια τον… Ερντογάν που κρύβει μέσα του! Μαχαίρι στην Αρβύλα!

Το επεισόδιο σημειώθηκε στην εκπομπή “Χωρίς Χρώμα” του ART TV, με παρουσιαστή τον Γιώργο Βαθιώτη, όταν η συζήτηση εξελίχθηκε σε έντονη αντιπαράθεση για την πολιτική διαδρομή της Παπαδοπούλου και την απόφασή της να αποχωρήσει από το ΠΑΣΟΚ. Ο Κωνσταντόπουλος αμφισβήτησε ευθέως την πολιτική της συνέπεια, εξαπολύοντας προσωπικές αιχμές. «Την προοδευτική παράταξη δεν την έχετε τιμήσει. Αλλάζετε θέση αναλόγως πού βρίσκεστε. Δεν έχετε ούτε θέση, ούτε άποψη, ούτε πρόγραμμα», ανέφερε, ανεβάζοντας τους τόνους.

«Φύγατε εν μια νυκτί, τη μία μέρα λέγατε άλλα και την άλλη άλλα», συνέχισε, ενώ επέμεινε ότι «εγώ ζητάω να πέσουν οι μάσκες». Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε όταν το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ απευθύνθηκε στον παρουσιαστή της εκπομπής, εκφράζοντας την ενόχλησή του για τη συμμετοχή πολιτικών προσώπων που έχουν αλλάξει κομματική στέγη. «Μη μου φέρνετε στελέχη που τη μία μέρα είναι στο ΠΑΣΟΚ, την άλλη στον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν τους θέλω τέτοιους συνομιλητές. Είναι όλοι κατάπτυστοι», δήλωσε χαρακτηριστικά, προκαλώντας την ενόχληση του παρουσιαστή.

«Δύο φορές τον ρώτησα αν σκοπεύει να με χτυπήσει»

Η σοβαρότερη καταγγελία της Παπαδοπούλου αφορά, ωστόσο, όσα φέρεται να συνέβησαν στο διάλειμμα της εκπομπής, μακριά από τις τηλεοπτικές κάμερες. Σε δημόσια ανάρτησή της, η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ περιγράφει μια κατάσταση έντονης λεκτικής αντιπαράθεσης, η οποία, σύμφωνα με την ίδια, εξελίχθηκε σε εκφοβιστική συμπεριφορά.

«Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο κ. Κωνσταντόπουλος επιδόθηκε σε ένα πρωτοφανές κρεσέντο προσωπικών επιθέσεων εναντίον μου, με αφορμή την πολιτική μου επιλογή να αποχωρήσω από το ΠΑΣΟΚ. Όσα ακολούθησαν, όμως, στο διάλειμμα της εκπομπής, ξεπέρασαν κάθε όριο», αναφέρει. Και συνεχίζει με μια ιδιαίτερα σοβαρή καταγγελία: «Εκτός τηλεοπτικού αέρα, με αποκάλεσε “σκουπίδι” και κινήθηκε δύο φορές απειλητικά προς το μέρος μου. Δύο φορές αναγκάστηκα να τον ρωτήσω αν σκοπεύει να με χτυπήσει».

Η ίδια υποστηρίζει ότι η ένταση της προκάλεσε μεγάλη ταραχή, ενώ αναφέρεται και στην παρέμβαση του βουλευτή της ΝΔ Κτιστάκη, ο οποίος, όπως σημειώνει, ήταν παρών στο περιστατικό. «Οφείλω ένα δημόσιο ευχαριστώ στον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κ. Κτιστάκη, ο οποίος ήταν παρών και προσπάθησε να με ηρεμήσει, καθώς τα χέρια μου έτρεμαν από την ταραχή», επισημαίνει. Σύμφωνα με την καταγγελία της, ο Κωνσταντόπουλος επέστρεψε λίγο αργότερα και της ζήτησε συγγνώμη, την οποία, ωστόσο, η ίδια αρνείται να αποδεχθεί. «Δεν αποδέχομαι τη συγγνώμη του. Αναρωτιέμαι αν θα συμπεριφερόταν με τον ίδιο τρόπο απέναντι σε έναν άνδρα πολιτικό αντίπαλο», τονίζει, δίνοντας και διάσταση έμφυλης συμπεριφοράς στο περιστατικό.

Ζητά τη διαγραφή του

Με την καταγγελία της, η Άννα Παπαδοπούλου μεταφέρει πλέον την αντιπαράθεση στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, ζητώντας από την ηγεσία του να τοποθετηθεί δημόσια και να προχωρήσει στη διαγραφή του Κωνσταντόπουλου. «Ζητώ δημόσια από το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής τη διαγραφή του Δημήτρη Κωνσταντόπουλου», αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι διατυπώνει το αίτημα «ως προοδευτικός πολίτης και ως γυναίκα που χθες το βράδυ δέχθηκε μια απολύτως απρόκλητη, εξυβριστική και εκφοβιστική επίθεση».

Η ίδια απορρίπτει το ενδεχόμενο να αντιμετωπιστεί το περιστατικό ως μια απλή στιγμή έντασης στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης, συνδέοντας την καταγγελία της με το ευρύτερο ζήτημα της βίας κατά των γυναικών. «Σε μια εποχή που η βία κατά των γυναικών αποτελεί οδυνηρή καθημερινότητα, η εξύβριση και ο εκφοβισμός δεν μπορούν να βαφτίζονται “κακιά στιγμή” ή πολιτική αντιπαράθεση», υπογραμμίζει.

Κλιμακώνοντας την κριτική της, απευθύνει σαφές μήνυμα προς τη Χαριλάου Τρικούπη: «Το αυγό του φιδιού δεν μπορεί να το εκκολάπτει μια δημοκρατική και προοδευτική παράταξη». Κλείνοντας την παρέμβασή της, καλεί το ΠΑΣΟΚ να πάρει ξεκάθαρη θέση απέναντι στις καταγγελίες, θέτοντας το ερώτημα: «Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να πάρει καθαρή θέση. Είναι υπέρ ή κατά της βίας;».

Κωνσταντόπουλος: «Λάθος μου»

Με δική του δήλωση, ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος παραδέχθηκε ότι η τηλεοπτική αντιπαράθεση διεξήχθη σε οξείς τόνους, τους οποίους χαρακτήρισε λάθος. «Με την κα Παπαδοπούλου αντιπαρατέθηκα πολιτικά σε οξείς τόνους, τους οποίους αναγνωρίζω ως λάθος μου», ανέφερε, επιβεβαιώνοντας παράλληλα ότι της ζήτησε προσωπικά συγγνώμη στο τέλος της εκπομπής. Ωστόσο, υποστήριξε ότι η Άννα Παπαδοπούλου ήταν εκείνη που χρησιμοποίησε πρώτη απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς, ενώ κατηγόρησε την ΕΛΑΣ ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει πολιτικά το περιστατικό. «Δεν θα επιτρέψω όμως την εργαλειοποίηση ενός συμβάντος για να βγει το κόμμα ΕΛΑΣ από τα πολιτικά του αδιέξοδα», σημείωσε.

Στη νέα της ανακοίνωση παραθέτει απόσπασμα από την εκτός αέρα επίθεση, όπως αναφέρει και συνεχίζει λέγοντας πως «Δυστυχώς, ο κ. Κωνσταντόπουλος δεν μου αφήνει άλλη επιλογή από το να προσφύγω στη Δικαιοσύνη. Με τη σημερινή του δήλωση, επιχειρεί να αρνηθεί όσα καταγγέλλω ότι συνέβησαν εκτός τηλεοπτικού αέρα, παρουσιάζοντάς τα ως μια απλή πολιτική αντιπαράθεση.

»Μόνο που υπάρχουν μάρτυρες. Μεταξύ αυτών και ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κ. Κτιστάκης, ο οποίος ήταν παρών στο περιστατικό. Ζήτησα επίσης το βιντεοληπτικό υλικό από τις κάμερες του σταθμού, αλλά ο κ. Βαθιώτης με ενημέρωσε ότι δεν υπάρχει» αναφέρει χαρακτηριστικά. Δεν αποδέχθηκα τη συγγνώμη σας γιατί σκέφτομαι όλες εκείνες τις γυναίκες που άκουσαν μια συγγνώμη το βράδυ και την επόμενη ημέρα βρέθηκαν αντιμέτωπες με την ίδια συμπεριφορά. Το πρόβλημα δεν είναι ότι καταγγέλθηκε η συμπεριφορά σας. Το πρόβλημα είναι η ίδια η συμπεριφορά σας» αναφέρει.

«Ανέκδοτο τείνει να καταντήσει αυτή η αντιφατικότητα των στελεχών του κόμματος του κ. Μητσοτάκη. Το κόμμα του κ. Μητσοτάκη από το πρωί μέχρι το βράδυ υποτίθεται δεν ενδιαφέρεται για τον κ. Σαμαρά καθότι αν κάνει κόμμα ο κ. Σαμαράς δεν θα τους κόψει το παραμικρό, αντιθέτως θα τους αυξήσει και τα ποσοστά, κι όμως έχουν φαγωθεί να αναφέρονται διαρκώς στο τι θα κάνει και το τι δεν πρέπει να κάνει ο κ. Σαμαράς. Πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση βλέπουμε στελέχη ενός κόμματος που έχουν διαγράψει τον πρώην αρχηγό και πρώην πρωθυπουργό τους, να του λένε τι δεν πρέπει να κάνει».

Στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, είπε ότι «δεν μπορεί μια κεντροδεξιά παράταξη να μην ασχολείται και να μην ενισχύει τη μεσαία τάξη και να την τσακίζει στους έμμεσους φόρους. Δεν μπορεί να μετατοπίζεται από την ενεργειακή αυτάρκεια, την οποία την είχαν ξεκινήσει επί κυβέρνησης Σαμαρά, υπήρχαν οργανωμένα, έτοιμα τα σχέδια για εξορύξεις και να μετατοπιστεί ιδεολογικά σε μια πράσινη ανάπτυξη, θέση σοσιαλδημοκρατική τουλάχιστον».

Ο κ. Τσιούτσιας, ανέφερε ότι «ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατηγορούσε -και σωστά- ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης την οικονομική πολιτική του κ. Τσίπρα των επιδομάτων, και μετάλλαξε τη ΝΔ σε κόμμα το οποίο ασκεί ακριβώς την ίδια πολιτική. Τα “ματωμένα πλεονάσματα” που λέγαμε σωστά ως αξιωματική αντιπολίτευση, έχουν μετατραπεί πλέον σε οικονομικό δόγμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του κόμματος Μητσοτάκη».

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι «ακούμε και περίεργα πράγματα», σημειώνοντας ότι «πλήθος υπουργών βγαίνουν και μας λένε ότι είναι η ωραιότερη περίοδος οικονομικής ευμάρειας από καταβολής του ελληνικού κράτους» και προσθέτοντας πως «όποιος έχει σχέση με την πραγματικότητα δεν μπορεί να διαπιστώνει κάτι τέτοιο».

Θέτοντας εκ νέου το θέμα του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, είπε ότι «μετάλλαξη ιδεολογική είναι όταν κάποια στελέχη υπερσυντηρητικά εμφανίζονται ξαφνικά να κάνουν μαθήματα για το πόσο καλό και δημοκρατικό είναι ο γάμος και η τεκνοθεσία των ομόφυλων».

Αναφερόμενος στη διαγραφή του πρώην πρωθυπουργού από τον νυν πρωθυπουργό, ο Ν. Τσιούτσιας έκανε λόγο για «προειλημμένη απόφαση του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος περίμενε την “ευκαιρία” να διαγράψει τον κ. Σαμαρά». Στο ερώτημα αν ο κ. Σαμαράς έχει προσωπικό θέμα λόγω της διαγραφής του και θέλει να κάνει κόμμα απλώς για να ρίξει τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τόνισε ότι ο κ. Σαμαράς είχε αρχίσει να έχει ενστάσεις αφ΄ης στιγμής ο κ. Γεραπετρίτης βγήκε και είπε για τα “ήρεμα νερά” οτι «εγώ θα προχωρήσω κι ας με πούνε μειοδότη».

«Τότε ο κ. Σαμαράς είπε ότι «αυτά δεν λέγονται δημοσίως από υπουργό Εξωτερικών και πρέπει να αποπεμφθεί». Αντί να αποπεμφθεί εκείνος, διέγραψαν τον κ. Σαμαρά. Άλλοι πολιτικοί έχουν μιλησει για εθνικές υποχωρήσεις στην Κάσο. Δεν είναι αυτή πιο βαριά κουβέντα; Επομένως ήταν προειλημμένη απόφαση του κ. Μητσοτάκη να διαγράψει τον πρώην πρωθυπουργό. Δεν υπάρχει κανένα προσωπικό ζήτημα από την πλευρά του κ. Σαμαρά», είπε ο κ. Τσiούτσιας.

Για τη μετάλλαξη του κόμματος είπε ότι «ο κ. Σαμαράς πολύ πριν τη διαγραφή του, έχοντας δει κάποια φαινόμενα ιδεολογικής μετάλλαξης του κόμματος, είχε πει η ΝΔ δεν είναι “Ποτάμι”. Η ιδεολογική μετάλλαξη δεν αφορά στον αριθμό προσώπων από άλλους πολιτικούς χώρους και μόνο. Αφορά στην μετάλλαξη του ιδεολογικού στίγματος. Όταν μίλησε για παρακμή ο κ. Σαμαράς τον κατέκριναν. Όταν το είπε χθες ο Ρούμπιο, τον χειροκρότησαν. Άρα δεν τους πειράζει η φράση που λέει ο Σαμαράς -τους πειράζει ότι τη λέει εκείνος».

Η 43χρονη αυτόχειρας είχε χωρίσει από τον άτυχο Πολωνό δύο χρόνια πριν το έγκλημα, αλλά είχαν διαπληκτισμούς τόσο για οικονομικές διαφορές (ειχαν κοινές επιχειρήσεις στις ΗΠΑ όπου είχα γνωριστεί το το 2013) αλλά και έντονες διαμάχες για το θέμα της επιμέλειας. Η μητέρα δεν ήθελε τα παιδιά να πάνε στις ΗΠΑ, αλλά εκείνος είχε πλέον δικαστική απόφαση ότι μπορουσε να τα παίρνει για μεγάλα διαστήματα στις ΗΠΑ μαζί του, αφού εκεί ζούσε και δίδασκε.

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο του 2026, λίγες μόλις ημέρες αφότου η Δικαιοσύνη άνοιξε τον δρόμο για την παραπομπή της σε δίκη, η 43χρονη πρώην σύζυγος του Πολωνού καθηγητή αυτοκτόνησε αφήνοντας σημείωμα στα παιδιά της.

Το έγκλημα στην Αγία Παρασκευή είχε γίνει το απόγευμα της 4ης Ιουλίου 2025, με τον δράστη να ακολουθεί με τα πόδια το θύμα και να το πυροβολεί λίγο πριν αυτό φθάσει στο σπίτι της πρώην συζύγου του για να δει τα παιδιά του. Για το γεγονός ότι του παρείχαν άλλοθι αλλά και για συνέργεια, κατηγορούνταν επίσης ένας Αλβανός και ένας Βούλγαρος, που όμως εξαρχής υποστήριξαν ότι δεν είχαν ιδέα για το έγκλημα και ο 35χρονος τους είχε παραπλανήσει ότι απλώς θα “τρόμαζε” τον Πολωνό «για να αφήσει ήσυχη την πρώην γυναίκα του». Το κατηγορητήριο προς αυτούς άλλαξε και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση δέκα μηνών.

Η 43χρονη εξετάστηκε κατ’ επανάληψη και παρά την άρνησή της, η Ελληνική Αστυνομία κατάφερε να βρει τηλεφωνικές κλήσεις που έδειχναν ότι είχε επικοινωνία με τον δράστη πριν τη δολοφονία. Ο δράστης, ακόμα και σήμερα στο δικαστήριο απολογούμενος, ανέλαβε εξ ολοκλήρου την ευθύνη για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της δολοφονίας, επαναλαμβάνοντας τους ίδιους ακριβώς ισχυρισμούς που είχε προβάλει αρχικά στους αστυνομικούς και τον ανακριτή. Είπε ότι τα σχεδίασε όλα μόνος «προκειμένου να προστατεύσει και να λυτρώσει την 43χρονη και τα παιδιά της, διότι πλέον έβλεπε εκείνην και τα παιδιά αυτά ως δική του οικογένεια». (Η ποινική δίωξη εναντίον της είχε παύσει από τον Ιούνιο, αφού αυτοκτόνησε).

Η επιμέλεια των παιδιών (που ζούσαν σε ίδρυμα, αφού προφυλακίσθηκε η μητέρα) δόθηκε στον αδελφό του θύματος και εκκρεμούσε απόφαση για να τα πάρει μαζί του στην Πολωνία, αφου κανείς συγγενής της μητέρας δεν είχε ζητήσει την επιμέλεια. Ίσως και αυτή η απόφαση να έπαιξε σημαντικό ρόλο στο απονενοημένο διάβημά της ίδιας. Μετά την αυτοκτονία ο αδελφός του θύματος πήρε πλήρως την επιμέλεια για να ζήσουν τα παιδιά πλέον στην πατρίδα του πατέρα τους.

Σύμφωνα με τους μάρτυρες, το αεροσκάφος εκτιμάται ότι δεν είχε επιβαίνοντες την στιγμή του πλήγματος από τους Χούθι της Υεμένης. Επιπλέον, κάτοικος είπε νωρίτερα στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων (dpa) ότι ακούστηκαν τέσσερις διαδοχικές εκρήξεις στο Ριάντ.

«Οι ένοπλες δυνάμεις μας στόχευσαν το διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ του Ριάντ το μεσημέρι με βαλλιστικό πύραυλο που έπληξε τον στόχο του», δήλωσε ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του κινήματος Γιαχία Σαρί, προσθέτοντας ότι η επίθεση προκάλεσε «ζημιές και διαταραχές στην εναέρια κυκλοφορία».

Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας από την πλευρά του ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε δύο πυραύλους που εκτόξευσαν οι Χούθι προς την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας. «Αναχαιτίσαμε και καταστρέψαμε δύο βαλλιστικούς πυραύλους που εκτόξευσε η τρομοκρατική πολιτοφυλακή προς το Ριάντ», δήλωσε ο εκπρόσωπος του συνασπισμού Τούρκι αλ Μαλίκι στο X.

Θραύσματα από την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων έπεσαν σε κτίριο τερματικού σταθμού του αεροδρομίου του Ριάντ, δήλωσε σαουδαραβική πηγή που μίλησε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τη σαουδαραβική Πολιτική Προστασία ένας βρεφονηπιακός σταθμός και ένα ιατρικό συγκρότημα υπέστησαν ζημιές από θραύσματα από τις αναχαιτίσεις των πυραύλων. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε αργά χθες ότι ένα άτομο σκοτώθηκε σε πλήγμα στο αεροδρόμιο του Ριάντ και άλλα δύο σε επίθεση στο αεροδρόμιο της Άμπχα, στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας.

Προβλήματα στις πτήσεις

Η διοίκηση του αεροδρομίου της σαουδαραβικής πρωτεύουσας συμβούλεψε τους ταξιδιώτες να επικοινωνούν με τις αεροπορικές εταιρείες τους για να δουν αν οι πτήσεις τους έχουν ακυρωθεί πριν κατευθυνθούν στο αεροδρόμιο. «Παρακαλούμε επικοινωνήστε με την αεροπορική σας εταιρεία και επιβεβαιώστε την κατάσταση της πτήσης σας πριν πάτε στο αεροδρόμιο», αναφέρει η ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο X.

Εν τω μεταξύ, οι αεροπορικές εταιρείες του ομίλου Lufthansa και η Air India ανακοίνωσαν πως αναστέλλουν τις πτήσεις τους προς το Ριάντ, αφότου οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση εναντίον του αεροδρομίου του Ριάντ. Εκπρόσωπος της Lufthansa δήλωσε στο Reuters ότι οι αεροπορικές εταιρείες του γερμανικού ομίλου θα αναστείλουν τις πτήσεις τους προς το Ριάντ έως τις 16 Οκτωβρίου «λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή». Η Air India ανακοίνωσε τη ματαίωση των πτήσεών της προς την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας έως τις 10 Οκτωβρίου.

Tραμπ: Έχουμε παραγωγικές συνομιλίες

Το Ιράν είναι σε πολύ κακή κατάσταση, οι συνομιλίες με την Τεχεράνη είναι παραγωγικές και οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, διεμήνυσε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω των social media. Αμερικανοί αξιωματούχοι που μίλησαν νωρίτερα στο Axios ανέφεραν ότι το Πεντάγωνο έδωσε εντολή στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ να ολοκληρώσει τις προετοιμασίες ώστε να ξεκινήσουν εκ νέου οι μεγάλης κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν.

Ο οδηγίες δεν αφορούσε συγκεκριμένη ημερομηνία, καθώς ο Τραμπ δεν έχει πάρει ακόμα οριστικές αποφάσεις. Όμως, οι πηγές του Axios ανέφεραν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί όχι μόνο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ (3/11), αλλά και πριν από τις κάλπες στο Ισραήλ (27/10). Όμως, στην ανάρτησή του ο Τραμπ ανέφερε: «Δεν θα επιτεθούμε στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές που θα διεξαχθούν στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου», αλλά θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.

Η ανάρτηση Τραμπ: «Διεξάγουμε παραγωγικές συνομιλίες με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Θέλω να καταστήσω σαφές σε όλους ότι, ενώ το Ιράν είναι σε πολύ κακή κατάσταση, τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά και παρόλο που ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ (με το πετρέλαιο να διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ σε ποσότητες ρεκόρ, 22 εκατομμύρια βαρέλια μόνο χθες το βράδυ, χωρίς ούτε ένα βαρέλι να προέρχεται από ή να κατευθύνεται στο Ιράν), δεν θα επιτεθούμε στο Ιράν σε καμία χρονική στιγμή πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές που θα διεξαχθούν στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου. Το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο».

To παρασκήνιο

Ο πρόεδρος Τραμπ μίλησε την Τετάρτη με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ήταν η δεύτερη τηλεφωνική τους επικοινωνία μέσα σε λίγες ημέρες, μετά από μια περίοδο αρκετών εβδομάδων κατά την οποία είχαν ελάχιστη επικοινωνία. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ και ο Νετανιάχου μίλησαν για «τη μνήμη και τον σεβασμό προς τα θύματα της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου».

Η τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε αφού ο Νετανιάχου είχε συγκαλέσει συνεδρίαση της ομάδας εθνικής ασφάλειάς του για το Ιράν, σύμφωνα με τον πρώτο Ισραηλινό αξιωματούχο. Ο Νετανιάχου είχε μιλήσει με τον Ρούμπιο τη Δευτέρα. Εάν επαναληφθούν οι μεγάλης κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις, είναι πιθανότερο να πραγματοποιηθούν με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να επιχειρούν συντονισμένα και με τη συμμετοχή των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.

Οι δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε κατάσταση απόγνωσης και παράνοιας, γεγονός που ενδέχεται να το οδηγήσει να εξαπολύσει πρώτο επίθεση. Όπως ανέφεραν, οι Ιρανοί έχουν δεχθεί δύο αιφνιδιαστικές επιθέσεις και δεν θέλουν να βιώσουν και τρίτη. Την ίδια στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να έχει παρασκηνιακές επαφές με τους Χούθι, για να μην πλήξουν αμερικανικούς στόχους, αν και βοηθά την Σαουδική Αραβία στον τομέα των πληροφοριών.

Υεμένη: Αντεπίθεση των κυβερνητικών

Στο πολεμικό μέτωπο της Υεμένης, οι υποστηριζόμενες από το Ριάντ φιλοκυβερνητικές δυνάμεις ανακατέλαβαν τη Μόχα από τους Χούθι τη Δευτέρα, έπειτα από «σφοδρές μάχες», μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SABA. Η Μόχα είναι λιμενική πόλη στην Ερυθρά Θάλασσα, στη δυτική επαρχία Ταΐζ, στη νοτιοδυτική Υεμένη.

Οι Δυνάμεις της Ασπίδας του Έθνους, οι Ταξιαρχίες των Γιγάντων και η Αντίσταση της Τιχάμα, με την υποστήριξη της Λαϊκής Αντίστασης, έθεσαν την πόλη υπό τον έλεγχό τους με τη συνδρομή αεροπορικών επιδρομών, δήλωσε στρατιωτική πηγή στο πρακτορείο. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι Χούθι είχαν τον έλεγχο της Μόχα από τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Οι συγκρούσεις σε αρκετές θέσεις γύρω από την πόλη περιλάμβαναν τη χρήση διαφόρων τύπων όπλων και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τον τραυματισμό μαχητών των Χούθι, ανέφερε η πηγή. Αρκετοί μαχητές των Χούθι συνελήφθησαν, ενώ άλλοι τράπηκαν σε φυγή, πρόσθεσε, χωρίς να δώσει στοιχεία για τον αριθμό των νεκρών, των τραυματιών ή των αιχμαλώτων.

Η κυβερνητική αντεπίθεση συνοδεύεται και από εγκλήματα πολέμου: Σε ένα απόσπασμα βίντεο, μια ομάδα μαχητών των Χούθι φαίνεται να σηκώνει τα χέρια σε ένδειξη παράδοσης, λίγο πριν ένα τεθωρακισμένο όχημα περάσει από πάνω τους! Ο οδηγός ακούγεται να φωνάζει «Αλλάχου Άκμπαρ», (ο Θεός είναι μεγάλος).

Σε ένα άλλο βίντεο, ένα τεθωρακισμένο όχημα περνά πάνω από αρκετούς τραυματισμένους αντάρτες που είχαν σηκώσει τα χέρια τους ενώ βρίσκονταν πεσμένοι στο έδαφος. Ένα τρίτο βίντεο δείχνει τους Χούθι να διασχίζουν ρηχά νερά και να παρασύρονται από τεθωρακισμένο όχημα. Κάποιοι φαίνεται επίσης να πυροβολούνται.

Υεμένη: Σκληρές μάχες στην Ταϊζ

Πάνω από 70 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε μάχες στην επαρχία Τάιζ της Υεμένης και περιοχές γύρω από αυτήν μέσα στις προηγούμενες 24 ώρες, ενημέρωσαν χθες Κυριακή το βράδυ το Γαλλικό Πρακτορείο πηγές του προσκείμενες τόσο στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, όσο και στους Χούθι.

Εν μέσω πολυήμερων εχθροπραξιών ανάμεσα στις δυο αντιμαχόμενες πλευρές, πηγές προσκείμενες στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση αναφέρθηκαν σε 34 απώλειες στις τάξεις τους, συμπεριλαμβανομένων 20 στη γειτονική επαρχία Λαχτζ, ενώ πηγές προσκείμενες στην Ανσαραλά αναφέρθηκαν σε 39 νεκρούς μεταξύ των ανταρτών στην επαρχία Τάιζ και τομείς που γειτνιάζουν με τη Λαχτζ.

Για την ταμπακιέρα βέβαια τίποτα. Ίσες αποστάσεις και ισορροπία του τρόμου. Εξάλλου στην αρχαιότητα δεν είχαν καλώδια. Είχαν; Το σωστό να λέγεται… Από την άλλη σκέπτομαι, γιατί όχι; Τον Ιερό Βράχο και τα πέριξ έχουν πατήσει και βεβηλώσει κατά καιρούς ο Σύλλας, ο Νέρων, οι Έρουλοι, η καταλανική εταιρεία, ο Μωάμεθ Β, ο Μοροζίνι, ο Ελγίνος, ο πατέρας Μπους μαζί με τον πατέρα Μητσοτάκη… Γιατί όχι και ο Macron ή ο Ρούμπιο;

Η Ελλάδα σήμερα δεν παράγει τίποτα άλλο παρά σύμβολα και συμβολισμούς. Όπως λ.χ την Πνύκα και την εκκλησία Δήμου, τον Άρειο Πάγο και την δικαιοσύνη ή το συμμετρικό κάλλος του Παρθενώνα ως υλική αποθέωση του πνευματικού. «Αυτά έχουμε αυτά δίνουμε» όπως έλεγε και ο “αρχαιολόγος” της σπείρας στον προφητικό “Δράκο” του Νίκου Κούνδουρου, από το 1954. Τότε που η Ελλάδα μόλις είχε αλλάξει στρατόπεδο και που ο κολλητός του Νίκου, ο Μάνος Χατζιδάκις, μετέτρεπε τη… Γερακίνα σε ένα american boogie boogie…

Είπαμε: Ο τόπος αυτός δεν παράγει τίποτε άλλο παρά μάρμαρα και σύμβολα. Ρωτήστε και τη Λίνα (που επί επτά χρόνια τώρα, τα εμπορεύεται αμφότερα. Αν και μάλλον άτσαλα). Τώρα τί σχέση έχει η αθηναϊκή δημοκρατία του Ε΄ αιώνα με την φθίνουσα υπερδύναμη του ΧΧ αιώνα; Νομίζω ότι το κοινό τους στοιχείο είναι ο κυνισμός προς τους συμμάχους και την επίδειξη δύναμης προς κάθε αδύναμο. Τελευταίο τους θύμα η ΕΕ!

Αλλά αυτά, φαντάζομαι, δεν τα είπε ο μελλοντικός (;) πρόεδρος της Αμερικής. Ευτυχώς τα είπε σε χρόνο ανύποπτο η πρέσβειρα της μεγάλης Συμμάχου μας ώστε να μην υπάρξει καμία αμφιβολία σχετικά με το ποιός κρατάει και το μαχαίρι και το πεπόνι.

Εάν πάντως πρέπει να εντοπίσουμε διαφορές ανάμεσα στην αρχαία Αθήνα και την Ουάσιγκτον του σήμερα, αυτές βρίσκονται στην πολιτική και πολιτειακή πρακτική και στο επικίνδυνο τόξο ανάμεσα στα άκρα, δηλαδή στην ολιγαρχία και την οχλοκρατία…Πράγματα που τα εννόησε ο Πλάτων, τα θεωρητικοποίησε ο Αριστοτέλης και τα βίωσαν στο πετσί τους ο Αριστοφάνης και ο Θουκυδίδης. Δηλαδή ο άνθρωπος που έπρεπε να ερμηνεύσει με τον πιο στιλπνό και πικρό τρόπο τα αίτια της παρακμής της μεγάλης Πόλης στον Επιτάφιο που μετέφερε.

Ο πολιτισμικός ιμπεριαλισμός

Ο Επιτάφιός δεν είναι ο ύμνος για τη δημοκρατία όπως μαθαίναμε παλιά στο σχολείο – σήμερα δεν διδάσκεται αυτό το συγκλονιστικό κείμενο – αλλά ο θρήνος, το ρέκβιεμ ενός αθηναιολάτρη για την απώλεια της. Ενώ ο λόγος για τον οποίο ο ελληνισμός δεν έγινε ποτέ παγκόσμια δύναμη, όπως η Ρώμη, είναι κυρίως επειδή υπερασπίστηκε έναν παγκόσμιο πολιτισμό περισσότερο παρά ένα imperium.

Υπερασπίστηκε τον ιμπεριαλισμό των ιδεών, της ανάλυσης και της σύνθεσης, της φιλοσοφίας και της επιστήμης αλλά και της απαράμιλλης τέχνης, αντί για τις εισβολές, τις λεηλασίες, τις γενοκτονίες και την αποικιοκρατία. Πρότυπα – θετικά και αρνητικά – από τα οποία δεν ξέφυγε ποτέ ο δυτικός κόσμος. Όπως επίσης δεν ξεπέρασε ποτέ το σύμπλεγμα του απέναντι στον Ελληνισμό και την Ελλάδα. Με πρώτους τους Ρωμαίους και έπειτα όλους τους υπόλοιπους. Με τελευταίους και πιο μοιραίους τους Ιταλούς.

Από τον Δάνδολο ως τον Μουσολίνι και από την Κωνσταντινούπολη και την πρώτη άλωση ως την Βόρεια Ήπειρο, την Κέρκυρα και την Μικρασία (eίναι ενδεικτικό ότι κατά την κατοχή των Δωδεκανήσων απαγορευόταν η ελληνική γλώσσα στα σχολεία). Οι φίλοι και σύμμαχοι μας. Οι γενναίοι πορθητές της Έλλης! Οι οποίοι και στην πρόσφατη ανακήρυξη της κοινής ΑΟΖ στην οποία προχωρήσαμε βεβιασμένα λόγω…Τουρκίας, φρόντισαν πάλι να μας ρίξουν.

Τρεις μήνες πριν στην Τουρκία ήταν!

Τα είπε αυτά ο κύριος Ρούμπιο ή, έστω, ο κύριος Γεραπετρίτης; Ε, ας τα πει τουλάχιστον ένας ιστορικός τέχνης. Επειδή θα μας τρελάνουν όλα τα έχοντα μνήμη και ενημέρωση χρυσόψαρου μέσα μαζικής ενημέρωσης: Ότι δήθεν ο Ρούμπιο δεν επισκέφθηκε την Άγκυρα και η Άγκυρα τα έχει βάψει μαύρα από την…αναβάθμιση μας. Μα το έκανε, αδέλφια, πριν τρεις μήνες!

Συγκεκριμένα: Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επισκέφθηκε την Τουρκία τον Ιούλιο του 2026. Ο Ρούμπιο ταξίδεψε στην Άγκυρα το διήμερο 7-8 Ιουλίου 2026, συνοδεύοντας τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (!) για την 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Όσο για τα μαθήματα δημοκρατίας…Οι ΗΠΑ, κολοφώνας της δημοκρατίας δυτικού τύπου, επί δύο χρόνια της πρόσφατης, προεκλογικής περιόδου τους, είχαν να διαλέξουν ανάμεσα σ’ έναν ανοϊκό κι έναν παρανοϊκό. Και διάλεξαν! Καμία, όθεν, σχέση με την δημοκρατία της Αθήνας αλλά μάλλον με τη Ρώμη της αυτοκρατορικής παρακμής. Τη Ρώμη του Κόμμοδου. Και βέβαια είναι πάντα επίκαιρο το σύνθημα: Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι!

Εκτός από Ρούμπιο, ίσως δούμε κι Ερντογάν στην Πνύκα!

Θα είχε, πάντως, ενδιαφέρον να εξηγήσει ο κύριος Ρούμπιο από το βήμα της Πνύκας πώς είναι να απαγάγεις τον πρόεδρο μιας χώρας και να τον φέρνεις σιδηροδέσμιο στη δική σου και πώς γίνεται να ανατινάζεις των ηγέτη μιας άλλης χώρας μαζί με όλο το επιτελείο του πατώντας απλώς ένα κουμπί και μετά να μιλάς για δημοκρατία και ελευθερία.

Ή, τέλος, πώς γίνεται να στηρίζεις τους σφαγείς ενός ολόκληρου λαού και έπειτα να κάνεις έκκληση στα ανθρωπιστικά συναισθήματα του πλανήτη. Όσο για εμάς, ο επόμενος ρήτορας της Πνύκας, αν δεν είναι ο σύμμαχος Ερντογάν, τότε θα είναι ο αδελφός Νετανιάχου. Αυτούς ξέρουμε, αυτούς εμπιστευόμαστε (αυτό, από άλλη ταινία)!

ΥΓ. Πριν δώδεκα χρόνια ακριβώς είχαμε παρουσιάσει στο Μουσείο Βορρέ, μαζί με τον πολύτροπο όσο και πολύτιμο Άγγελο Παπαδημητρίου, την έκθεση “Ιστορία-Ειρωνεία”. Θέμα της η ιστορία και η οντολογία της, πόσο αμερόληπτη μπορεί να είναι, ποιοί την γράφουν, πώς την γράφουν και γιατί. Τέλος, πώς επηρεάζει, αυτή, η επίσημη “ιστορία”, την γενικότερη ιστορία της τέχνης και του πολιτισμού.

Με αυτές τις τελευταίες έννοιες, δηλαδή την τέχνη και τον πολιτισμό, να “ειρωνεύονται” με τα έργα τους, την άλλη, την.. επίσημη. Όντας πάντα εκτός κάδρου και απρόβλεπτες. Πάντα αιρετικές ως προς το κυρίαρχο δόγμα. Το τετράγωνο έξω από το σκάκι που έλεγε ο Νίκος Καρούζος και που δεν θα αντιληφθούν ποτέ οι επαγγελματίες του πολιτισμού, οι προσκυνημένοι και οι μενδωνίτσες.

Τον προσεχή Δεκέμβριο επιστρέφουμε στον ίδιο τόπο του εγκλήματος για μια νέα “Ιστορία-Ειρωνεία” επανεκδίδοντας τον, εξαντλημένο, κατάλογο. Ψυχή του όλου εγχειρήματος είναι ο Άγγελος Παπαδημητρίου, ο πιο “πολιτικός”, ο πιο καυστικός, μέσα από το δήθεν καλοκάγαθο, απολιτίκ χιούμορ του, καλλιτέχνης της εποχής μας και υλικό μας η συκοφαντημένη γενιά του ’30 και η πατριδολατρεία της. Καμμία σχέση με τους εθνικισμούς του κ. Ρούμπιο.

Καταρχάς, η προ της άφιξης του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην Αθήνα… φλυαρία περί έλευσής του με βασική αποστολή αυτή ενός “ντίλερ όπλων”, αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά υπερβολική. Τα 4 δισ. δολ. στα οποία αναφέρεται το κοινό ανακοινωθέν, προκαλούν σύγχυση! Αντιστοιχούν περίπου στο κόστος προμήθειας των F-35, μεγάλο μέρος του οποίου δεν έχει καταβληθεί! Άντε και πακέτου αεροφερόμενων όπλων που επιθυμεί να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία.

Κάπου εδώ αρχίζουν οι διαρροές! Όταν βέβαια υπάρχει βεβαιότητα, υπάρχει ονομαστική αναφορά στο κοινό ανακοινωθέν! Βλέπε Stryker! Άρα, εξ’ αντιδιαστολής, για τα ακόλουθα ας περιμένουμε να ωριμάσουν! Η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50, τα αεροφερόμενα όπλα που προαναφέρθηκαν. Θα τα αποδεσμεύσει η Ουάσινγκτον; Είναι και το ιδιαίτερα αλμυρό κόστος υποστήριξης των σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών! Δηλαδή, των δυο τύπων αμερικανικής κατασκευής, των F-35 και των F-16V, ένα κόστος που δεν έχει συνειδητοποιηθεί επαρκώς…

Υπάρχει και η αναβάθμιση των Patriot, υπάρχει και η ανάγκη αναπλήρωσης των βλημάτων αναχαίτισης που… εγκατέλειψαν το ελληνικό οπλοστάσιο και ξεπερνούν τα 50! Τα συστήματα Πολλαπλής Εκτόξευσης Πυραύλων (ΠΕΠ / MLRS) που αναφέρθηκαν σε πρόσφατη, προ της άφιξης Ρούμπιο καταγραφή «εκκρεμοτήτων»… Είναι άραγε σκόπιμη η σύγχυση; Υπάρχουν άραγε άλλα που δεν ανακοινώνονται, ίσως για να αποφευχθεί η τροφοδότηση της συνωμοτικής προσέγγισης που τόσο αγαπούν στην Τουρκία;

Εν ολίγοις, το στρατιωτικό σκέλος του κοινού ανακοινωθέντος χρήζει διευκρινίσεων. Άγνωστο εάν θα δοθούν. Ερώτημα παραμένει επίσης το αν η ελληνική πλευρά έθεσε ζήτημα ένταξης της Ελλάδας στον μηχανισμό των FMF, με στόχο να επιτευχθούν ευνοϊκοί χρηματοδοτικοί όροι στη διμερή εξοπλιστική συνεργασία. Ζήτημα είναι επίσης και η δωρεάν παραχώρηση πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού. Πέραν των Stryker…

Εξισορρόπηση Ρούμπιο έναντι Ελλάδας-Τουρκίας

Στο διπλωματικό σκέλος, η κριτική επικεντρώνεται στη γνωστή αποφυγή διατυπώσεων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αρνητικές στην Άγκυρα. Σε αυτή την προβλέψιμη, είναι αλήθεια, κριτική περί “ποντιοπιλατικής” στάσης, ο ευφυής υπoυργός Εξωτερικών των ΗΠΑ χρησιμοποίησε ένα ενδιαφέρον επιχείρημα!

Είναι αυτή ακριβώς η στάση, σε συνδυασμό με την προσωπική σχέση του προέδρου Τραμπ με τον Ερντογάν, η οποία επιτρέπει την αποτελεσματική παρασκηνιακή παρέμβαση σε περίπτωση ανάγκης! Ο Ρούμπιο πάντως φέρεται να ξεκαθάρισε ότι στην Ουάσινγκτον αντιμετωπίζεται ως αδιανόητο κάθε επεισόδιο ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία.

Σε τελική ανάλυση, η συνολική εικόνα της επίσκεψής του στην Αθήνα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Η θερμότατη στάση απέναντι στην Ελλάδα καταγράφεται στην Άγκυρα. Δεν μπορεί όμως να μην καταγραφεί και η προσοχή με την οποία αντιμετώπισε τα ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας. Όπως το περίφημο πρόβλημα της πόντισης καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης…

Παρότι ξεκαθάρισε ότι υποστηρίζεται ως στρατηγικό έργο ενεργειακής υποδομής από τις ΗΠΑ, κάλεσε να ξεπεραστούν τα προβλήματα στο παρασκήνιο με τη χρήση «ιδιωτικής διπλωματίας»! Κάποια στιγμή θα πληροφορηθούμε εάν θα καλωσορίσουμε στην περιοχή τους Κούσνερ και Γουίτκοφ, ή θα εμφανιστούν άλλα ονόματα!

Όταν όμως η Τουρκία βραχυκυκλώνει την εκτέλεση του έργου εάν δεν αναγνωριστεί ως… ιδιοκτήτης της περιοχής από όπου θα διέλθει αναρωτιέται κανείς πως μπορεί να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό με “ιδιωτική διπλωματία”, εάν στο πεδίο εμφανιστεί η συνήθης απόπειρα στρατιωτικού καταναγκασμού.

Το “μανιφέστο Ρούμπιο”

Και για χάρη της διερεύνησης της δυνατότητα υπέρβασης της τουρκικής ένστασης, η Ελλάδα υποχώρησε δυο φορές, όπως ομολόγησε ο – ακαδημαϊκά αρμόδιος ως ειδικός του διεθνούς δικαίου – κυβερνητικός βουλευτής Άγγελος Συρίγος, προκαλώντας αμηχανία στον κυβερνητικό εκπρόσωπο που επιχείρησε να περιορίσει τη ζημιά. Θα μπορούσε να έχει λεχθεί νωρίτερα, καθώς σε αυτή τη συγκυρία δίνει την εντύπωση (επανα)προσέγγισης του δεξιού ακροατηρίου και βολής κατά της σημερινής ηγεσίας του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Μιας που μας απασχολεί το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, δεν μπορεί να μη σχολιαστεί το ότι η πραγματικά εντυπωσιακή ομιλία στην Πνύκα, συνδεόταν με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ. Έμοιαζε με “μανιφέστο Ρούμπιο”, μια ομιλία τύπου… “state of the union address” που αφορούσε το σύνολο του δυτικού κόσμου και επί τη βάσει του οποίου θα επιχειρήσει να λάβει το χρίσμα της διαδοχής του Τραμπ. Αναμένεται η “απάντηση” του αντιπροέδρου Βανς!

Ωστόσο, στο φοβερής αισθητικής φόντο της ομιλίας, σε ελληνικό ακροατήριο, αρνητική εντύπωση μας προκάλεσε ο αμερικανικός θυρεός επί του βήματος, αντί για τον ελληνικό, ή έστω κάποιον… αρχαιοπρεπή, ουδέτερο. Μπορούμε να φανταστούμε κάτι παρόμοιο να συνέβαινε αντίστροφα; Δηλαδή, σε κάποια ομιλία Έλληνα πολιτικού στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης. Η ομιλία στην Πνύκα ήταν ένα μεγάλο προσωπικό δώρο. Πόσο στην τύχη έχουν αφεθεί άραγε τα θεμιτά ανταλλάγματα;

Καταληκτικά, η επίσκεψη Ρούμπιο και ο στρατηγικός διάλογος έχει περισσότερα απόρρητα μέρη από όσα δημοσιοποιήθηκαν. Προφανώς οι ανακοινώσεις δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν από ένα πλαίσιο – διεθνούς και διπλωματικής – “πολιτικής ορθότητας”. Στην πράξη θα φανεί τι έχει τεθεί στο τραπέζι και τι συμφωνήθηκε.

Ενέργεια: Η αυτοκριτική που ποτέ δεν ήρθε!

Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας έχει τη δυνατότητα να αποδειχθεί πραγματικό “game changer”. Ιδίως η εμπλοκή των ExxonMobil και Chevron στον ελληνικό χώρο. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε “κάθετος διάδρομος”, πρέπει να είναι σε θέση να μεταφέρει υδρογονάνθρακες, επαρκώς και σε ανταγωνιστικές τιμές.

Έχουμε επιμείνει για όλα αυτά και σε εποχές που η εμπλοκή των ενεργειακών κολοσσών δεν ήταν δημοφιλής. Παρότι ήταν και είναι απλή λογική, αλλότριες “προτεραιότητες” είχαν κατατάξει στους φανατικούς εχθρούς, πρόσωπα και πολιτικές δυνάμεις που πλέον σήμερα πανηγυρίζουν, ενώ κάποτε σαμποτάριζαν ανοικτά αυτή την εμπλοκή. Ας είναι. Κάλλιο αργά…

Πέραν όλων αυτών όμως που έχουν μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα απόδοσης, η σημασία της εικόνας στο διεθνές περιβάλλον, θα ήταν λάθος να υποτιμηθεί. Και μόνο με βάση αυτό, η επίσκεψη Ρούμπιο είχε θετικό πρόσημο…

Σε συνεργασία με το defencepoint