Η επιστολή αφορά την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για την έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, με την ελληνική πλευρά να υπογραμμίζει εκ νέου τις πάγιες θέσεις της.

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες διπλωματικές πηγές, στην επιστολή υπογραμμίζεται, μεταξύ άλλων, ότι το ψευδεπίγραφο τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν δύναται να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.

Αναταράξεις στη ΝΔ

Έντονους εσωκομματικούς τριγμούς προκαλούν στη Νέα Δημοκρατία οι εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με τις δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών βουλευτών να προκαλούν εκνευρισμό στο Μέγαρο Μαξίμου και να αναδεικνύουν διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος για τους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Την αρχή έκανε ο Δημήτρης Καλογερόπουλος, ο οποίος περιέγραψε με τον πλέον γλαφυρό τρόπο την κατάσταση, χρησιμοποιώντας τη φράση «τον ήπιαμε», ενώ τη σκυτάλη πήρε ο Δημήτρης Καιρίδης, κάνοντας ανοιχτά λόγο για «πολιτική ήττα».

Κι αν στην πρώτη περίπτωση η ενόχληση του Μαξίμου επικεντρώθηκε τόσο στο περιεχόμενο όσο και στο ύφος της τοποθέτησης, η περίπτωση του Δημήτρη Καιρίδη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κι αυτό διότι δεν πρόκειται απλώς για έναν βουλευτή της ΝΔ, αλλά για τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος είναι παράλληλα καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Στο εσωκομματικό αυτό σκηνικό παρενέβη σήμερα ο Παύλος Μαρινάκης, επιχειρώντας να βάλει τέλος στη συζήτηση περί διπλωματικής ήττας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αναλύεται με «γηπεδικούς όρους», προχωρώντας μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, καθώς υποστήριξε πως όποιος χαρακτηρίζει «ήττα» τις εξελίξεις ουσιαστικά νομιμοποιεί, έστω και άθελά του, το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς στρέφεται εμμέσως και εναντίον του ίδιου του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, ο οποίος είχε χρησιμοποιήσει ακριβώς τον όρο «πολιτική ήττα».

Μαρινάκης: Όποιος μιλάει για ήττα νομιμοποιεί το παράνομο

«Η εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να αναλύεται με γηπεδικούς όρους, δηλαδή να μιλάμε για ήττες, ειδικά όταν μιλάμε για παράνομες πράξεις», είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, μιλώντας στο ERTnews.

«Σκεφτείτε για παράδειγμα στο σπίτι που μένετε, ο μη γένοιτο, σε μια από τις διπλανές πολυκατοικίες να διαπραχθεί μια παράνομη πράξη. Εδώ μιλάμε για κάτι παράνομο. Θα το λέγατε ποτέ ήττα του συμπολίτη σας που το υπέστη ή νίκη αυτού που το έκανε; Εδώ δεν μιλάμε για διπλωματικό παιχνίδι, στο πλαίσιο του διπλωματικού δικαίου που κάποιοι κέρδισαν και κάποιοι έχασαν. Υπάρχει μια πραγματικότητα, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Δεν δίνει τη δυνατότητα σε κράτη που δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, όπως η Τουρκία και η Λιβύη, να συνάπτουν ένα τέτοιο μνημόνιο», δήλωσε ο Παύλος Μαρινάκης και πρόσθεσε: «Άρα το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο και ανυπόστατο όχι επειδή το λέει η κυβέρνηση, αλλά επειδή το λέει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Το λέει η Ελλάδα μόνο; Όχι, το λέει η Ευρώπη σύσσωμη, το λέει η Αίγυπτος, το λέει το Ισραήλ. Δεν πρέπει να έρχεσαι εσύ και να λες «ήττα». Γιατί; Γιατί στην πραγματικότητα με αυτό το οποίο λες έστω και έμμεσα, εγώ δεν λέω ότι υπάρχει κάποιος δόλος στο πολιτικό σύστημα να νομιμοποιηθεί η Τουρκία, χωρίς να το καταλαβαίνεις όμως νομιμοποιείς το παράνομο».

Καιρίδης: Πολιτική ήττα, δυσάρεστη εξέλιξη

«Πολιτικά είναι μια ήττα για εμάς. Πολιτικά είναι μια ήττα», είπε ο Δημήτρης Καιρίδης στον Real FM και πρόσθεσε: «Διότι η Ανατολική Λιβύη ήταν πάρα πολύ κοντά στην Αίγυπτο και φαίνεται ότι διαλέγει τώρα στρατόπεδο ο Χαφτάρ, το τουρκικό στρατόπεδο. Υπάρχει ένας ανταγωνισμός εδώ. Οι μεν χώρες, εμείς με το Ισραήλ, την Κύπρο και την Αίγυπτο, σε μεγάλο βαθμό. Είναι μια πολιτική ήττα για μας. Το είπα, είναι μια δυσάρεστη, κακή εξέλιξη. Δεν είναι καλή εξέλιξη».

Ο Δημήτρης Καιρίδης επανήλθε σήμερα στο Mega και επιχείρησε να εξωραΐσει τα όσα είπε χθες, ωστόσο μεταξύ άλλων σημείωσε: «Πολιτικά, δεν υπάρχει αμφιβολία, είναι μια δυσάρεστη εξέλιξη, μια αρνητική εξέλιξη. {…} είναι μια αναποδιά, δεν θα έχουμε μόνο επιτυχίες και δεν θα έχουμε μόνο κέρδη».

Καλογερόπουλος: Τον ήπιαμε

Με μια φράση που δύσκολα περνά απαρατήρητη, ο βουλευτής Αθηνών Δημήτρης Καλογερόπουλος σχολίασε τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μετά την έγκρισή του από τη Βουλή της Λιβύης, αποτυπώνοντας με ωμό τρόπο την ανησυχία του για τους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

«Τον ήπιαμε», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του, με τον ίδιο να διευκρινίζει αμέσως μετά: «Ελληνικά το είπα, ε βέβαια».

Ο βουλευτής δεν έμεινε, ωστόσο, μόνο στη φράση αυτή. Επιχείρησε να εξηγήσει την εκτίμησή του, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά περίμενε συγκεκριμένες εξελίξεις, ενώ άσκησε κριτική για τους χειρισμούς που έχουν προηγηθεί.

«Καθόμασταν και περιμέναμε για συγκεκριμένα πράγματα. Η εξωτερική πολιτική είναι σοβαρή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, όπως εκτιμά, «από αστοχίες που έχουν γίνει βρισκόμαστε σε ένα σημείο που ο Τούρκος ζητάει και έγγραφη ενημέρωση».

Η αντίδραση του πρωθυπουργικού επιτελείου ήταν έντονη και πολύ αυστηρή προς τον Δημήτρη Καλογερόπουλο. Σε τέτοιο βαθμό υπήρξε ενόχληση ώστε προς στιγμήν μπήκε στο τραπέζι και θέμα διαγραφής του κυβερνητικού βουλευτή, όπως αποκάλυψε σήμερα η Λώρα Ιωάννου.

Σκέψη που γρήγορα αποσύρθηκε από το τραπέζι. Στην λογική του ξηλώματος του κυβερνητικού πουλόβερ. «Κάθε μέρα κάποιος δικός μας δίνει αφορμές. Αν πάμε έτσι στο τέλος δεν θα μείνει κανείς» σχολίαζε κυβερνητικός παράγοντας.

Όσοι κυβερνητικοί απασχολούν την επικαιρότητα δεν σημαίνει ότι κάνουν «λάθος» ή «φάουλ» σημειώνει έτερος κυβερνητικός που διαβαθμίζει τις περιπτώσεις. «Είναι άλλης τάξης το «α και ου και ΔΑΠ ΝΔΦΚ» του Άδωνι Γεωργιάδη που έχει κομματική χροιά ή το «ύφος» του Μ. Λαζαρίδη απέναντι στην Νάντια Γιαννακοπούλου και άλλης τάξης μία παραδοχή διπλωματικής αποτυχίας» λέει.

Ο Δημήτρης Καλογερόπουλος αναγκάστηκε στη συνέχεια να προχωρήσει σε διευκρινιστική δήλωση. Φυσικά σε πολύ διαφορετικό ύφος από το αρχικό. Σε γλώσσα θεσμική και πρέπουσα.

«Σε πρωινή εκπομπή του MEGA News, χρησιμοποίησα μία ατυχή έκφραση, αναφερόμενος στο παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο έγραψε ο κ. Καλογερόπουλος στο fb και πρόσθεσε: « Η ατυχής διατύπωσή μου δεν αναιρεί τη σταθερή προσήλωσή μου στην εθνική γραμμή, στην προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και στην υπεράσπιση των συμφερόντων της πατρίδας μας».

Πρώτος απολογήθηκε ο πρώην διαιτητής Πέτρος Παπαπέτρου, ο οποίος έπαψε να είναι διαιτητής πριν από λίγους μήνες. Στο σπιτι του βρέθηκαν 820.000 ευρώ. Ο ίδιος δηλώνει αθώος υποστηρίζοντας ότι έχει στη διάθεσή του τα απαραίτητα παραστατικά από επαγγελματικές δραστηριότητες. Οι άλλοι πέντε κατηγορούμενοι θα απολογηθούν αύριο και την Δευτέρα.

Παράλληλα και πριν από την έναρξη της απολογίας του πρώτου κατηγορούμενου διαιτητή, ο κατηγορούμενος Βαγγέλης Λιόλιος δια του συνηγόρου του, Παναγιώτη Παπαϊωάννου ζήτησε την εξέταση τριών παραγόντων της διαιτησίας. Εξετάστηκαν ο πρόεδρος της κεντρικής επιτροπής διαιτησίας, ένα μέλος της ίδιας επιτροπής και ο πρόεδρος της ομοσπονδίας διαιτητών Ελλάδος.

«Κατέθεσαν τρεις διαιτητές και άνθρωποι της ομοσπονδίας και της διαιτησίας, που εξήγησαν τον τρόπο με τον οποίο ορίζονται οι διαιτητές. Οι μάρτυρες κατέθεσαν στον ανακριτή στοιχεία με τα οποία αξιολογούνται οι διαιτητές, κατέθεσαν γεγονότα για το πως λειτουργούσαν οι εμφανείς και θεσμικοί, όπως ο Λιόλιος, αλλά και οι…αφανείς» σχολίασε σε δηλώσεις του ο συνήγορος του κ. Λιόλιου, Παναγιώτης Παπαϊωάννου αντικρούοντας όσα περιλαμβάνονται στη δικογραφία περί στησίματος αγώνων μέσω διαιτητών στο χώρο του μπάσκετ.

Ο Γιαννάκης

Όσον αφορά στον Παναγιώτη Γιαννάκη, ο πληρεξούσιος δικηγόρος του, Ανδρέας Μήτσαινας προσήλθε νωρίτερα ενώπιον του ανακριτή για να τον ενημερώσει για την απόφαση του πρώην άσσου του μπάσκετ να παραστεί πιθανόν την Δευτέρα για υποστήριξη της κατηγορίας. (Σ.Σ. Η πολιτική αγωγή και η υποστήριξη κατηγορίας είναι ουσιαστικά το ίδιο πράγμα, με την διαφορά ότι από το 2019 αφ΄ενός καθιερώθηκε ο νέος όρος -της υποστήριξης κατηγορίας-, αφ΄ ετέρου ο διάδικος για να πάρει πλέον αποζημίωση θα πρέπει να προσφύγει και σε αστικό δικαστήριο).

Σύμφωνα με τη δικογραφία, επιχειρηματίας και μάρτυρας- κλειδί καταθέτει ότι σε παιχνίδι μπάσκετ του 2018 ο διαιτητής φέρεται να είχε πάρει χρήματα. Ομως σε εκείνο το παιχνίδι είχε αποβληθεί με δύο τεχνικές ποινές από τον διαιτητή, ο προπονητής Παναγιώτης Γιαννάκης. Επρόκειτο για τον αγώνα Φάρου Λάρισας – Άρη, στις 17 Μαρτίου 2018. Στο συγκεκριμένο παιχνίδι, ο Γιαννάκης, που ήταν τότε προπονητής του Άρη, αποβλήθηκε με δύο τεχνικές ποινές.

Από την πλευρά του, ο δικηγόρος του Παναγιώτη Γιαννάκη, Ανδρέας Μήτσαινας, ξεκαθάρισε ότι ο εντολέας του θέλει να δώσει τη δική του εκδοχή για όσα συνέβησαν, αφού προηγουμένως λάβει γνώση της δικογραφίας. «Ο ίδιος επιθυμεί τη Δευτέρα να έρθει να καταθέσει και ενδεχομένως, αν χρειάζεται, να κάνει και δήλωση προς υποστήριξη κατηγορίας. Ο κ. Γιαννάκης θα έρθει τη Δευτέρα που θα έχουμε λάβει γνώση των πραγμάτων και θα τοποθετηθεί για τα εκδικητικά σφυρίγματα», δήλωσε ο δικηγόρος του Γιαννάκη.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η κριτική του κυρίαρχου οικονομικού μοντέλου δεν μπορεί παρά να είναι ολική, ρηξικέλευθη. Δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται η ληστρική εκμετάλλευση του ευρωπαϊκού λαού – και όχι μόνο – σε συνδυασμό με την κυριαρχία χωρίς τέλος του υποταγμένου πολιτικού προσωπικού στη σύγχρονη οικονομική ολιγαρχία, η οποία επιπλέον έχει μετατραπεί και σε πολεμοκρατική: Ο πόλεμος ως συστηματικός τρόπος και μέθοδος ανεξέλεγκτου πλουτισμού και συγχρόνως ποδηγέτησής της κοινωνίας.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα νέο και αναβαθμισμένο σε μια νέα κυρίαρχη κατάσταση πενταγωνισμό⁵, κατά πολύ πιο απάνθρωπο από αυτόν της δεκαετίας του 1960, που είχε αρχίσει να αναδύεται και να γίνεται ήδη σύστημα στην Αμερική. Η ιστορική διένεξη μεταξύ ανορθόλογου και ορθολογικού στοιχείου στην Οικονομία, όπως έλεγε ο Γκοντελιέ⁶, σήμερα φαίνεται ότι έχει περιοριστεί στη λίγο-πολύ παθητική αποδοχή του ολικού κλεπτοκρατικού απολυταρχικού καρτέλ των αδίστακτων ολιγαρχών. Από την άλλη, η πλήρως αποδιοργανωμένη Ευρώπη παρακολουθεί παθητικά τον εγκληματικό ραγδαίο επαναξοπλισμό της Γερμανίας, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται με βάση την ιστορία.

Συγχρόνως, ιστορικά σύμμαχος και της Τουρκίας, έχει καταφέρει να δημιουργήσει στενούς πολεμοκρατικούς συνδέσμους με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, εκμεταλλευόμενη την πολιτικά ανύπαρκτη ουσιαστικά ΕΕ. Και απέναντι σε αυτή την τραγική ευρωπαϊκή κατάσταση ο Λόγος. Πρόκειται για μια νέα τραγική ειρωνεία, την οποία ας ελπίσουμε ότι οι ευρωπαϊκοί – τουλάχιστον – λαοί δεν θα καταλήξουν ένα πρωί να πληρώσουν το μένος της.

Με βάση αυτά τα δεδομένα το ζητούμενο σήμερα είναι μπορεί ο ιστορικός και ο νεώτερος  Λόγος⁷, η ύψιστη ίσως κατάκτηση του ανθρώπινου πνεύματος και της ανθρώπινης περιπετειώδους ιστορίας, σε στενή σύνδεση με τον ιστορικό και τον νεώτερο Ανθρωπισμό να σταματήσουν αυτήν την όλο  και εντεινόμενη εκτροπή  (dérive) προς την αναπόφευκτη καταστροφή;

Και εδώ πάλι έχουμε ανάγκη την ιστορία⁸. Να καταφύγουμε στην ιστορία, στην ιστορική κριτική του Λόγου⁹, αλλά και στις προχωρημένες κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές προσπάθειες – πρακτικές απεγκλωβισμού από το σύστημα. Με άλλα λόγια, επιβάλλεται άμεσα με όρους κινήματος βάσης, αντιγραφειοκρατικά, αδογμάτιστα, αυτόνομα, να οργανωθεί η αντίσταση σε  πανευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι στη νεοφασιστική απειλή, ευθεία προέκταση του κυρίαρχου μονοδρομικού δόγματος (ΤΙΝΑ) και του ταξηφιλελεύθερου λόγου. Να αναζητηθεί διέξοδος από το σύστημα, καθόσον αυτό μόνο δεινά επιφυλάσσει  στην ανθρωπότητα.

Το αυτόνομο κίνημα

Το μεγάλο αυτόνομο κοινωνικό κίνημα, αναπτύσσοντας αρχικά την αλληλεγγύη, τη συμπαράσταση, βασικές αρχικές καταστάσεις της νέας οργανικής, για να θυμηθούμε και τον Γκράμσι, αυτόνομης κοινωνικότητας από τα κάτω, με πλήρη διαφάνεια, σύμφωνα και με την ιστορική κατάκτηση του αντιγραφειοκρατικού κινήματος στην πρώην ΕΣΣΔ και στις άλλες ανατολικές χώρες να προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα νέο εναλλακτικό μοντέλο.

Όχι με τηλεκατευθυνόμενους από τους ολιγάρχες και τους μιντιάρχες νέους διάττοντες και ουσιαστικά αναβαπτισμένους πρώην ψευτοαριστερούς, που έκαναν καριέρα στην πλάτη του κινήματος που φούντωσε στην εποχή των τραγικών μνημονίων, και του οποίου η παρακαταθήκη – βραχνάς στο λαό πρέπει να αποτιναχθεί.

Με νέους εκλεγμένους από τη βάση εκπροσώπους να επαναπροσδιοριστούν όσο πιο διαλεκτικά και κριτικά γίνεται οι  στόχοι και οι διαδικασίες που πρέπει ν’ ακολουθηθούν, με συνεχή έλεγχο της βάσης ώστε να δημιουργηθεί ένας νέος Λόγος, με νέα ορθολογικότητα, κοινωνική, οικονομική, πολιτική, ιδεολογική, πολιτισμική¹⁰. Και στο σημείο αυτό, επισημαίνουμε και πάλι  την ιστορική αξία του αγώνα, μορφικού, αισθητού, ιδεολογικού της ανυπότακτης αισθητοκαλλιτεχνικής πρωτοπορίας, με βασικό πρόταγμά της: Το σύστημα ανάποδα, αντεστραμμένα¹¹ (à l’envers), αναζητώντας πάντοτε ένα νέο «μη ορθολογικοποιούμενο  ορθολογικό» (Αντόρνο).

Σε κάθε περίπτωση, η έξοδος από το σύστημα φαίνεται ως η μόνη διέξοδος. Και όπως φάνηκε στην εποχή της μεγάλης κρίσης με τις ιστορικές κινητοποιήσεις του ελληνικού λαού, είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια εναλλακτική λύση, όσο και ό,τι και να κοστίσει. Σίγουρα θα είναι καλύτερη από το καθεστώς ομηρίας – και όχι μόνον – του ελληνικού λαού στους ολιγάρχες, στις ύαινες της αγοράς, στα κοράκια κ.α. Η διαταραχή που θα επιφέρει το νέο αυτόνομο και κριτικό – ριζοσπαστικό κίνημα θα είναι σίγουρα απελευθερωτική, χειραφετησιακή, προσβλέποντας πάντοτε σε ένα καλύτερο, ορθολογικότερο και ανθρωπινότερο σύστημα.

Η γκλαμουράτη και εφησυχασμένη ζωή των  σύγχρονων μεγαλόσχημων κυρίαρχων πραξικοπηματικά επί κοινωνικών ερειπίων τρωκτικών και των ενεργούμενων ανθύπατών τους στις αρπαγμένες από τον λαό βίλες τους, στα φανταχτερά κότερα της παρέας με τόνους κοκαΐνης κ.τ.λ.  θα ακυρωθεί άπαξ δια παντός από το νέο αυτόνομο κριτικό – ριζοσπαστικό κίνημα. Η πράξη αυτή θα αποτελέσει συγχρόνως και ένα μοναδικό πρότυπο στα νέα παιδιά που παλεύουν να επιβιώσουν, υπό άκρως δυσχερείς όρους.

Ο διάχυτος, τέλος, τεχνητός κατά το πλείστον τοξικός ευδαιμονισμός  τους (για να παραφράσουμε και τον Μαρκούζε) θα πάρει οριστικό τέλος. Έτσι θα τεθεί ένα τέλος στην παθητικότητα απέναντι σε αυτή την τραγική κατάσταση απόλυτης κυριαρχίας των ολιγαρχών, και συγχρόνως θα δημιουργηθούν νέα πρότυπα, νέες αναφορές, νέα παραδείγματα, μεθοδολογικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά μακρυά από την λούμπεν κουλτούρα τους, οπωσδήποτε γκρεμίζοντας τη νεοαταξική υποκριτική και αποπλανητική και ουσιαστική πλασματική κυρίαρχη (ψευτο-) ορθολογικότητα.

^{ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1.Βλ. Horkheimer – Th. Adorno, Dialectique de la raison, Gallimard.
2.Βλ. J. Habermas, Textes et contextes, Cerf.
3.Βλ. Χ. Μαρκούζε, Ο μονοδιάστατος άνθρωπος, Παπαζήσης.
4.Βλ. J. Habermas, La scienee et la technique comme idéologie, Médiations.
5.Βλ. Χ. Μπος, Πενταγωνισμός, Διεθνής Επικαιρότητα.
6.Βλ. M. Godelier, Rationalité et irrationalité en économie, Maspero, 1966.
7.Habermas, Le discours philosophique de la modernité, Gallimard.
8.Βλ. όλα τα βιβλία του E. Hobsbawm.
9.Βλ. ib. σημ. 1.
10.Βλ. και το δίτομο έργο μας, Θεωρία πολιτισμού, Ψηφίδα, τ. ΙΙ.
11.Βλ. τις ιστορικές κριτικές του συστήματος συνολικά από τους G. Debord και R.Vanegeim και γενικότερα από τους Καταστασιακούς: Διεθνής καταστασιακή.}

Υπήρχαν όλα τα προβλεπόμενα συστήματα πυρανίχνευσης, πυρασφάλειας και κατάσβεσης και, εάν υπήρχαν, λειτούργησαν όπως προβλέπεται; Ήταν επαρκής η στελέχωση και η φύλαξη των εγκαταστάσεων; Πότε πραγματοποιήθηκε ο τελευταίος ουσιαστικός έλεγχος πυρασφάλειας των συγκεκριμένων χώρων και ποια ήταν τα αποτελέσματά του;

Δεν είναι δυνατόν να δαπανώνται δισεκατομμύρια ευρώ για την απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων και την ίδια στιγμή να παραμένουν ερωτήματα για το εάν υφίστανται οι αναγκαίες υποδομές, το προσωπικό και τα μέσα για την ασφαλή φύλαξη και υποστήριξή τους. Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι δυνατόν να στηρίζονται μόνο στις αγορές νέων οπλικών συστημάτων και στις τελετές παραλαβής και ασφαλώς οι εξαγγελίες.

Είναι πρωτίστως οι άνθρωποί τους. Είναι οι υποδομές τους. Είναι η συντήρηση, η πρόληψη, η ασφάλεια και η καθημερινή επιχειρησιακή ετοιμότητα. Και εδώ ακριβώς δημιουργείται το μεγάλο ερώτημα. Πόσα ακόμη περιστατικά πρέπει να συμβούν για να αντιληφθούν οι αρμόδιοι ότι η πρόληψη δεν αποτελεί «κόστος», αλλά βασική προϋπόθεση της Εθνικής Άμυνας;

Μετά τη Νέα Αγχίαλο, μετά το Στεφανοβίκειο και μετά από όσα κατά καιρούς έχουν αναδείξει με κάθε τρόπο, τα στελέχη, σχετικά με τις ελλείψεις προσωπικού και τις συνθήκες λειτουργίας στρατιωτικών εγκαταστάσεων, κανείς δεν δικαιούται να επικαλείται αιφνιδιασμό.Και κυρίως κανείς δεν δικαιούται να κρύβεται πίσω από τη σιωπή.

Δεν αρκεί να σβήνουμε τις φωτιές… 

Η Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία οφείλει να ενημερώσει υπεύθυνα και με στοιχεία για το τι συνέβη στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού, ποιο είναι το πραγματικό μέγεθος της ζημιάς, εάν επηρεάζεται η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα και ποιες ευθύνες προκύπτουν από την έρευνα. Αν υπήρξαν παραλείψεις, πρέπει να αποδοθούν ευθύνες. Αν υπήρχαν γνωστές ελλείψεις και δεν αντιμετωπίστηκαν, πρέπει να ειπωθεί ποιος γνώριζε και τι έκανε για αυτό… Αν απαιτείται άμεση ενίσχυση προσωπικού και υποδομών, αυτή πρέπει να πραγματοποιηθεί τώρα και όχι μετά το επόμενο περιστατικό.

Η ασφάλεια των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, των πανάκριβων μέσων και, πάνω απ’ όλα, των ανθρώπων που υπηρετούν σε αυτές δεν προσφέρεται ούτε για επικοινωνιακή διαχείριση ούτε για αποσιώπηση. Η Εθνική Άμυνα απαιτεί λογοδοσία. Απαιτεί πρόληψη. Απαιτεί σοβαρότητα. Και όταν καταστρέφεται δημόσια περιουσία που αποκτήθηκε με τις θυσίες του ελληνικού λαού, η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει μέχρι και το τελευταίο ευρώ της ζημιάς και μέχρι και την τελευταία ευθύνη που αναλογεί σε όσους είχαν την υποχρέωση να την προστατεύσουν.

Δεν αρκεί πλέον να σβήνουμε τις φωτιές. Κάποια στιγμή πρέπει να αντιμετωπίσουμε και τις αιτίες που μας οδηγούν κάθε φορά στην επόμενη καταστροφή.

Πρώτη επιλαχούσα στον ΣΥΡΙΖΑ για τη θέση είναι η Ζωή Αναστασοπούλου η οποία εάν δεν την δεχθεί ακολουθεί ο Μάκης Μπαλαούρας ο οποίος αν και είχε φύγει από τον ΣΥΡΙΖΑ για την ΕΛΑΣ εμφανίζεται διατεθειμένος να κρατήσει την έδρα και να μην ανεξαρτητοποιηθεί.

«Πιστεύω ότι για να γίνουν παρελθόν οι πολιτικές της σημερινής κυβέρνησης που ευθύνονται για την ακρίβεια, τη διεύρυνση των ανισοτήτων και την φτωχοποίηση, την υποβάθμιση των θεσμών και του κράτους δικαίου, απαιτείται ένας ισχυρός, δημοκρατικός, προοδευτικός πόλος», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Διονύσης Καλαματιανός στην ανάρτησή του.

«Ένα πολιτικό σχήμα με προοπτική διακυβέρνησης για να γίνει πραγματικότητα η αλλαγή πολιτικής σε προοδευτική κατεύθυνση. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ΕΛΑΣ και ο Αλέξης Τσίπρας μπορούν να συσπειρώσουν και να κάνουν πράξη την πολιτική ανατροπή. Συμπαρατάσσομαι μαζί τους πολιτικά, προγραμματικά και συναισθηματικά.

Είναι μια καθαρή επιλογή συνείδησης, συνέπειας και ευθύνης. Ευχαριστώ από καρδιάς τους φίλους και τις φίλες που με εμπιστεύονται και συμπορευόμαστε όλα αυτά τα χρόνια της κοινής μας πορείας. Η συμμετοχή και η στήριξη σας έχει αποδειχθεί πολύτιμη και μου δίνει δύναμη και πίστη ότι προχωράμε μαζί και στο επόμενο βήμα. Συνεχίζω να είμαι παρών πολιτικά και κοινωνικά, μαζί με όλες και όλους εσάς», συνέχισε ο κ. Καλαματιανός.

Γιατί το παλαιστινιακό είναι η ανοιχτή πληγή του πλανήτη εδώ και 80 χρόνια και αν δεν κλείσει με στοιχειωδώς δίκαιο τρόπο, θα παραμένει άλλα τόσα. Και γιατί όποιος καταγγέλλει τον Νετανιάχου, δεν υποστηρίζει κατ’ανάγκη και τη Χαμάς. Και γιατί η Ευρώπη είναι άμεσα υπεύθυνη για αυτό το διαρκές έγκλημα από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακόμη.

Οι νέοι της Ευρώπης είναι βαθιά απογοητευμένοι και από την Ευρώπη και από τους νάνους που την κυβερνούν (όπως εξάλλου και οι ώριμοι και οι γέροντες). Στη Γαλλία δεν εξεγείρονται οι “μετανάστες” αλλά οι μέτοικοι και οι μαθητές. Αφού η Γαλλία, όπως και η Μ. Βρετανία ή η Γερμανία και το Βέλγιο υπήρξαν στυγνές, αποικιοκρατικές δυνάμεις. Θυμάστε τον “Μέτοικο” του δικού μας Ζορζ Μουστακί από την Αλεξάνδρεια;

Θυμάστε πώς ήταν κάποτε η κοινή μας Μεσόγειος, η ανοιχτωσιά του κόσμου και η αγκαλιά των πολιτισμών; Δεν είναι πολύ παλιά. Και συγκρίνετε με το σήμερα που είναι ο υγρός τάφος χιλιάδων απελπισμένων από την Αφρική. Την ήπειρο – μάρτυρα. Γι’ αυτή την συνεχιζόμενη ύβρη νομίζετε ότι δεν θα υπάρξει κάθαρση;

Η δήωση, το πλιάτσικο των καταστημάτων εκτός από αλητεία, χουλιγκανισμό, ή έργω απονομή δικαιοσύνης – κάτι σαν την απαλλοτρίωση των τραπεζών – είναι και η περιφρόνηση και η καταγγελία ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής που έχει φθάσει πια στο τέλος του. Ένα καταναλωτικό life style, συνώνυμο της επίδειξης και της κενότητας των ελάχιστων που διαφημίζουν τον κιτς πλούτο τους στα λιμασμένα μάτια των πολλών.

Σ’ αυτό τον κόσμο των κατασκευασμένων, “οικονομικών” πολέμων που διαρκούν στο διηνεκές και των πλουσίων που γίνονται όλο και πιο πλούσιοι – αλλά και όλο και πιο λίγοι – και των φτωχών που αυξάνονται δραματικά, οι νέοι ξέρουν πολύ καλά ότι δεν έχουν μέλλον. Εμείς, οι μεγάλοι πάλι ως αδιόρθωτοι Λαυρέντηδες θέλουμε να διασφαλίσουμε τα “κεκτημένα” μας, με όποιο κόστος, ιδεολογικό ή συνειδησιακό, αδιαφορώντας για το αύριο – η περίτρομη αλαζονεία της ηλικίας – και αγνοώντας αυτό που συμβαίνει λίγα μέτρα μακριά από το σπίτι μας. Κι αυτή η στάση πληρώνεται ήδη… Οι κρατούντες πιστεύουν ότι η καταστολή είναι λύση. Αλλά δεν είναι!

ΥΓ. Αντιγράφω από το διαδίκτυο και τον Δημήτρη Καραπιπέρη

«Σε ηλικία μόλις 17 ετών, αυτό το αγόρι έχει φέρει σε δύσκολη θέση τις κυβερνήσεις του κόσμου! Αυτός είναι ο Ελοΐτ Μπενουά, ο ηγέτης της φοιτητικής επανάστασης στη Γαλλία. Ένα αγόρι που δεν έχει καν κλείσει τα 17, κι όμως έχει κάνει αυτό που ολόκληρα έθνη δεν έχουν τολμήσει να κάνουν! Φωνάζει δυνατά: Θέλουμε γαλλική ανεξαρτησία! Θέλουμε να απελευθερωθούμε από τον έλεγχο του ΝΑΤΟ!
Θέλουμε ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος!

Θέλουμε το τέλος της κατοχής και των οικισμών! Και θέλουμε το άμεσο τέλος του γενοκτονικού πολέμου στη Γάζα και σε άλλες ευάλωτες χώρες! Μόλις 17 ετών…Και κατέχει το θάρρος μιας ηπείρου και τη συνείδηση ενός έθνους! Πού είναι οι Άραβες και οι παγκόσμιοι ηγέτες σε όλα αυτά; Και πού είναι οι αραβικοί λαοί μας που τώρα δικαιολογούν τις ενέργειες του εχθρού στα εδάφη τους με αδύναμα και ψεύτικα προσχήματα, είτε για να ξεκαθαρίσουν λογαριασμούς, είτε από μίσος και κακία, είτε απλώς από αφέλεια».

Αντί για φωτογραφίες καταστροφής δύο έργα γλυπτικής: Ο σεβίζων Άγγελος της Ασπασίας Παπαδοπεράκη από το Συμπόσιο Γλυπτικής Χανίων και ο χρυσός Τραμπ με τον κούλη του, η πικρή σάτιρα ενός καλλιτέχνη που στήθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο των Βρυξελλών.

Το γεγονός αυτό, επιβάλλει την επανεξέταση της ελληνικής στρατηγικής. Η Αθήνα δεν αρκεί να επαναλαμβάνει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα σε βάρος τρίτων κρατών. Οφείλει να ενισχύσει έμπρακτα τη θέση της, αξιοποιώντας τα δικαιώματα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. 

Τώρα είναι η ώρα να επεκτείνουμε τη χωρική μας θάλασσα στα 12 ναυτικά μίλια στο βόρειο και στο νότιο Κρητικό Πέλαγος και να προχωρήσουμε στην ανακήρυξη ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Το Δίκαιο της Θάλασσας είναι το θεμέλιο 

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), που υπογράφηκε στο Μοντέγκο Μπέι το 1982 και τέθηκε σε ισχύ το 1994, παρέχει στα παράκτια κράτη το δικαίωμα να καθορίζουν το εύρος της χωρικής τους θάλασσας μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια από τις νόμιμες γραμμές βάσης. Το άρθρο 3 της Σύμβασης είναι σαφές ως προς το ανώτατο αυτό όριο. 

Η Ελλάδα έχει ήδη ασκήσει το δικαίωμα αυτό στο Ιόνιο Πέλαγος, με την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12 ν.μ. βάσει του Ν. 4767/2021. Δεν υπάρχει, επομένως, λόγος να αντιμετωπίζεται η επέκταση στο Κρητικό Πέλαγος ως ένα αόριστο σχέδιο που θα υλοποιηθεί κάποτε, όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκότερες. 

Η Κρήτη είναι ελληνικό νησί και, σύμφωνα με το άρθρο 121 της UNCLOS, διαθέτει χωρική θάλασσα, υφαλοκρηπίδα και δυνατότητα δημιουργίας ΑΟΖ, όπως κάθε νησί που πληροί τις προϋποθέσεις της Σύμβασης. Η γεωγραφική της θέση, μεταξύ του Αιγαίου και της Λιβύης, καθιστά την άσκηση των δικαιωμάτων αυτών ιδιαίτερα σημαντική. Η επέκταση στα 12 ν.μ. δεν αποτελεί διεκδίκηση ξένης θαλάσσιας περιοχής.

Αποτελεί άσκηση δικαιώματος που αναγνωρίζει το Διεθνές Δίκαιο. Η Ελλάδα οφείλει να το ασκήσει με τον κατάλληλο νομικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές γεωγραφικές συνθήκες και τις περιπτώσεις όπου απαιτείται οριοθέτηση με γειτονικά κράτη. 

Από τις διαμαρτυρίες στις συγκεκριμένες ενέργειες 

Σε προηγούμενα άρθρα μου έχω αναφερθεί εκτενώς στις γραμμές βάσης, στην επέκταση της χωρικής θάλασσας γύρω από την Κρήτη και στις δυνατότητες που προσφέρει το Δίκαιο της Θάλασσας για την κατοχύρωση των ελληνικών δικαιωμάτων.  Η αξιοποίηση των νόμιμων γραμμών βάσης, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 5 και 7 της Σύμβασης, αποτελεί ουσιώδες μέρος αυτής της προσπάθειας. Οι γραμμές βάσης προσδιορίζουν από πού μετράται το εύρος της χωρικής θάλασσας και των άλλων θαλάσσιων ζωνών. Η χάραξή τους, βεβαίως, πρέπει να είναι σύμφωνη με τη Σύμβαση και να στηρίζεται στα πραγματικά γεωγραφικά δεδομένα.

Η χώρα μας πρέπει άμεσα να προχωρήσει στην αναγκαία νομική και τεχνική προετοιμασία, να καθορίσει τις γραμμές βάσης όπου επιτρέπεται και να θεσπίσει την επέκταση της χωρικής της θάλασσας στα 12 ν.μ. στο βόρειο και στο νότιο Κρητικό Πέλαγος. 

Η ενέργεια αυτή θα ενισχύσει την άσκηση της ελληνικής κυριαρχίας στη χωρική θάλασσα και θα αποσαφηνίσει τη θέση της χώρας στην περιοχή. Παράλληλα, θα πρέπει να συνοδευτεί από τις αναγκαίες ανακοινώσεις και καταθέσεις εγγράφων στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, ώστε οι ελληνικές θέσεις να είναι σαφείς και επίσημα καταγεγραμμένες. 

Δεν πρέπει να συγχέουμε, ωστόσο, τη χωρική θάλασσα με την ΑΟΖ. Στη χωρική θάλασσα το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχία, με την επιφύλαξη των κανόνων του διεθνούς δικαίου, μεταξύ άλλων της αβλαβούς διέλευσης. Στην ΑΟΖ ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα και συγκεκριμένες δικαιοδοσίες, κυρίως για την εξερεύνηση, εκμετάλλευση, διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πόρων. 

Τα 12 μίλια δεν κλείνουν τις θαλάσσιες διόδους

Ένα από τα επιχειρήματα που κατά καιρούς προβάλλονται κατά της επέκτασης της ελληνικής χωρικής θάλασσας στα 12 ναυτικά μίλια είναι ότι θα περιοριστούν ή θα κλείσουν τα θαλάσσια περάσματα από την Ανατολική Μεσόγειο προς το Αιγαίο. Η άποψη αυτή δεν επιβεβαιώνεται από τη γεωγραφία της περιοχής.

Όπως προκύπτει από μια απλή μέτρηση σε ναυτικό ή γεωγραφικό χάρτη, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η επέκταση στα 12 ν.μ., μεταξύ της ανατολικής Κρήτης και της Κάσου, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των γειτονικών νησιών, εξακολουθούν να υπάρχουν θαλάσσιοι χώροι που δεν καλύπτονται από τις αντίστοιχες ζώνες. Επομένως, η επέκταση δεν συνεπάγεται αυτομάτως το κλείσιμο των θαλάσσιων διόδων προς το Αιγαίο. Το πραγματικό εύρος των ελεύθερων διαύλων πρέπει, βεβαίως, να προσδιοριστεί με ακριβή χαρτογραφικό και γεωδαιτικό υπολογισμό, λαμβάνοντας υπόψη τις νόμιμες γραμμές βάσης και τη γεωγραφία κάθε περιοχής.

Ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ τώρα

Το δεύτερο αναγκαίο βήμα είναι η ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ. Η Ελλάδα έχει ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Αυτές οι συμφωνίες αποδεικνύουν ότι η οριοθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων είναι εφικτή και ότι η χώρα μπορεί να προωθεί τα συμφέροντά της με βάση το Διεθνές Δίκαιο. 

Ωστόσο, παραμένουν περιοχές όπου η οριοθέτηση δεν έχει ολοκληρωθεί. Η εκκρεμότητα αυτή δεν πρέπει να μετατρέπεται σε λόγο αδράνειας. Η Ελλάδα πρέπει να διατυπώσει επισήμως τη θέση της για την ΑΟΖ και να καταστήσει σαφές ότι τα εξωτερικά όριά της, όπου υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις ή θαλάσσιες ζώνες γειτονικών κρατών, θα καθοριστούν με διμερείς συμφωνίες, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας. 

Αυτό ακριβώς πρέπει να δηλώσει η ελληνική κυβέρνηση: η Ελλάδα καθιερώνει την ΑΟΖ της σύμφωνα με την UNCLOS και επιδιώκει την οριοθέτησή της με τα αντίστοιχα παράκτια κράτη μέσω διμερών συμφωνιών. Η δήλωση αυτή δεν σημαίνει ότι μονομερώς χαράσσονται οριστικά και αδιαμφισβήτητα τα σύνορα με τη Λιβύη ή άλλα κράτη. Σημαίνει ότι η χώρα προβάλλει επισήμως τα δικαιώματά της και προετοιμάζει το έδαφος για τις διαπραγματεύσεις που απαιτούνται. 

Η ανακήρυξη ΑΟΖ δεν πρέπει να συγχέεται με την οριοθέτηση. Η πρώτη αφορά τη διακήρυξη της πρόθεσης του κράτους να ασκήσει τα δικαιώματα που του αναγνωρίζει το διεθνές δίκαιο. Η δεύτερη καθορίζει, με συμφωνία ή με άλλη προβλεπόμενη διεθνή διαδικασία, τα όρια μεταξύ κρατών όταν οι θαλάσσιες ζώνες τους επικαλύπτονται. 

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρέπει να γίνει τετελεσμένο 

Η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης επιχειρεί να χαράξει μια γραμμή που παραγνωρίζει την παρουσία και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών, ιδίως της Κρήτης. Η Ελλάδα έχει βάσιμους λόγους να αμφισβητεί τη δυνατότητα της συμφωνίας να αντιταχθεί στα δικαιώματά της. Κατά το διεθνές δίκαιο, μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος δικαιώματα χωρίς τη συναίνεσή του. 

Η έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης μεταβάλλει το πολιτικό περιβάλλον, αλλά δεν επιλύει από μόνη της τα ζητήματα διεθνούς νομιμότητας ούτε καθορίζει αυτομάτως τα θαλάσσια όρια. Η Ελλάδα οφείλει να συνεχίσει τις διπλωματικές διαμαρτυρίες, αλλά και να ενισχύσει τη νομική και διπλωματική της παρουσία στην περιοχή.

 Η ανακήρυξη ΑΟΖ και η επέκταση της χωρικής θάλασσας δεν θα λύσουν αυτομάτως όλες τις διαφορές με τη Λιβύη. Θα καταστήσουν, όμως, σαφέστερη την ελληνική θέση, θα ενισχύσουν την άσκηση των δικαιωμάτων της και θα δημιουργήσουν ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για την επιδίωξη συμφωνίας. 

ΑΟΖ: Η πρωτοβουλία ανήκει στην Ελλάδα 

Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να περιμένει να διαμορφωθούν οι εξελίξεις από τρίτους. Η διαφύλαξη των εθνικών συμφερόντων δεν εξυπηρετείται με την αναβολή της άσκησης νόμιμων δικαιωμάτων, αλλά με συνεπή στρατηγική, τεκμηριωμένες νομικές θέσεις και αποφασιστική διπλωματία. 

Η κυβέρνηση πρέπει, επομένως, να ανακοινώσει ότι, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, επεκτείνει τη χωρική της θάλασσα στα 12 ναυτικά μίλια στο βόρειο και στο νότιο Κρητικό Πέλαγος και προχωρά στην καθιέρωση της ελληνικής ΑΟΖ. Παράλληλα, πρέπει να δηλώσει ρητά ότι η χάραξη των ορίων της ΑΟΖ θα ακολουθήσει με διμερείς συμφωνίες με τα αντίστοιχα παράκτια κράτη, στη βάση της UNCLOS και των αρχών της δίκαιης οριοθέτησης. 

Δεν πρόκειται για επιλογή σύγκρουσης, αλλά για άσκηση δικαιωμάτων με βάση το διεθνές δίκαιο. Η Ελλάδα οφείλει να συνδυάσει τη νομική τεκμηρίωση με την πολιτική βούληση και να μην επιτρέψει σε μονομερείς ενέργειες τρίτων να δημιουργούν την εντύπωση ότι οι ελληνικές θαλάσσιες ζώνες παραμένουν ένα ζήτημα που μπορεί να αναβάλλεται επ’ αόριστον. 

Τώρα είναι η ώρα για τα 12 μίλια στο Κρητικό Πέλαγος και για την ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ. Με σαφή δήλωση των δικαιωμάτων μας, νόμιμες πράξεις και επιδίωξη συμφωνιών με τους γείτονές μας, η Ελλάδα μπορεί να περάσει από την αντίδραση στην πρωτοβουλία και να υπερασπιστεί αποτελεσματικότερα τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη δημοσκόπηση της Pulse και στο ερώτημα για τη μορφή της επόμενης κυβέρνησης, το 43% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα προτιμούσε αυτοδύναμη κυβέρνηση, ενώ το 36% επιλέγει κυβέρνηση συνεργασίας. Ένα επιπλέον 13% απαντά ότι δεν έχει ιδιαίτερη προτίμηση, ενώ το 8% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά.

Ωστόσο, στη δημοσκόπηση της Metron Analysis και στην ερώτηση αν θα σχηματιστεί κυβέρνηση μετά τις εκλογές, οι 7 στους 10 (69%) απαντούν ότι θα χρειαστεί να ξαναγίνουν εκλογές. Πάντως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει καταλληλότερος πρωθυπουργός και στις δύο δημοσκοπήσεις, με ποσοστό 29% και 28% αντίστοιχα.

Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis, ο κόσμος αξιολογεί αρνητικά τον Νίκο Ανδρουλάκη ως αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σε ποσοστό 74% ωστόσο στη δημοσκόπηση της Pulse το ΠΑΣΟΚ παραμένει στην πρώτη θέση ως το κόμμα που κάνει την πιο ουσιαστική αντιπολίτευση, με ποσοστό 15,5%

Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis οι πολίτες σε ποσοστό 49% θεωρούν ότι φέτος είναι σε χειρότερη θέση απ’ ό,τι ήταν πέρσι, ενώ στη δημοσκόπηση της Pulse μόλις το 10% θεωρεί ότι η κυβέρνηση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και λαμβάνει επαρκή μέτρα. Το 41% αναγνωρίζει ότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά εκτιμά ότι χρειάζονται περισσότερες παρεμβάσεις.

Η οικονομία καθορίζει την ψήφο 

Πάντως στο ερώτημα για το βασικό κριτήριο με το οποίο θα επιλέξουν τι θα ψηφίσουν στις επόμενες εθνικές εκλογές, η οικονομία και το κόστος ζωής συγκεντρώνουν το 50% στη δημοσκόπηση της Pulse… Στο ερώτημα για το κύριο συναίσθημα ή κίνητρο που θα καθορίσει την εκλογική επιλογή, η προσδοκία συγκεντρώνει 53%, αυξημένη σε σχέση με το 48% του Ιουλίου 2025.

Τέλος, στο ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά και στο αν θα το ψήφιζε, το 63% απαντά «σίγουρα όχι» στη δημοσκόπηση της Pulse ενώ αντίστοιχα, στη δημοσκόπηση της Metron Analysis το το 67% απάντησε ότι είναι απίθανο να το ψηφίσει.

Η Λιβύη υπέγραψε την UNCLOS στις 3 Δεκεμβρίου 1984, χωρίς να την επικυρώσει. Συνεπώς, δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της και δεν υπάγεται αυτοδίκαια στο σύστημα υποχρεωτικής επίλυσης διαφορών του Μέρους XV της UNCLOS. Όμως το άρθρο 18(α) της Σύμβασης της Βιέννης – την οποία έχει επικυρώσει η Λιβύη – προβλέπει ότι κράτος το οποίο έχει υπογράψει συνθήκη υπό την επιφύλαξη επικύρωσης οφείλει να απέχει από πράξεις που θα ματαίωναν το αντικείμενο και τον σκοπό της, έως ότου καταστήσει σαφή την πρόθεσή του να μη γίνει συμβαλλόμενο μέρος.

Επομένως, η Ελλάδα μπορεί να υποστηρίξει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο, στον βαθμό που επιχειρεί να οριοθετήσει θαλάσσιες ζώνες, χωρίς να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τα δικαιώματα τρίτων κρατών και τις αρχές της θαλάσσιας οριοθέτησης, εγείρει ζήτημα συμβατότητας με το αντικείμενο και τον σκοπό της UNCLOS.

Η θέση αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί να στηριχθεί στην απλή ύπαρξη του Μνημονίου, ή στη διαφωνία της Ελλάδας με τη γραμμή οριοθέτησης. Το άρθρο 18 δεν απαγορεύει κάθε πράξη που ενδέχεται να είναι ασύμβατη με επιμέρους διάταξη μιας συνθήκης, αλλά απαιτεί, μεταξύ άλλων, να τεκμηριωθεί ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά ματαιώνει το αντικείμενο και τον σκοπό της συνολικά ή κατά ουσιώδη τρόπο.

Η Ελλάδα θα μπορούσε, συνεπώς, να εξετάσει συγκεκριμένες συνέπειες του Μνημονίου για την άσκηση των δικαιωμάτων της, περιλαμβανομένων των επιπτώσεων σε έργα ενεργειακής διασύνδεσης, όπως ο Great Sea Interconnector, ή άλλα ενεργειακά projects νοτίως της Κρήτης.

UNCLOS: Τι προβλέπει το Παράρτημα VII

Με ποιόν τρόπο μπορεί λοιπόν να θεμελιωθεί διαιτητική δικαιοδοσία, βάσει της διαδικασίας του Παραρτήματος VII της UNCLOS; Το άρθρο 286 της UNCLOS προβλέπει προσφυγή στις υποχρεωτικές διαδικασίες του Μέρους XV, όταν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις. Το άρθρο 287 προσδιορίζει τις διαθέσιμες διαδικασίες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η διαιτησία του Παραρτήματος VII. Ωστόσο, το άρθρο 291(1) ορίζει ότι οι διαδικασίες του Μέρους XV είναι ανοικτές στα συμβαλλόμενα μέρη, ενώ το άρθρο 1 του Παραρτήματος VII συνδέει την έναρξη της διαιτησίας με την τήρηση του Μέρους XV.

Πρόσθετο κώλυμα είναι η δήλωση της Ελλάδας της 16ης Ιανουαρίου 2015 βάσει του άρθρου 298 UNCLOS. Βάσει αυτής, η Ελλάδα εξαιρεί από τις διαδικασίες του Μέρους XV, Τμήμα 2, που αφορούν τις υποχρεωτικές διαδικασίες που συνεπάγονται δεσμευτικές αποφάσεις σχετικά με την ερμηνεία ή/και την εφαρμογή των άρθρων 15, 74 και 83, που αφορούν τη θαλάσσια οριοθέτηση. Εντούτοις, το άρθρο 298 προβλέπει δυνατότητα ανάκλησης της δήλωσης. Η επιλογή της ανάκλησης θα μπορούσε να εξεταστεί ως ζήτημα στρατηγικής και νομικής πολιτικής, αφού αξιολογηθούν οι συνέπειές της για το σύνολο των σχετικών διαφορών.

Εκ του συνόλου των ανωτέρω συνάγεται ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να υποβάλλει αίτημα με το οποίο να καλεί το Διαιτητικό Δικαστήριο της UNCLOS να εξετάσει τις υποχρεώσεις της Λιβύης ως υπογράφοντος κράτους. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η Λιβύη δεν μπορεί να επικαλείται τη μη επικύρωση ως επαρκή απάντηση σε διαδικασία που αφορά συμπεριφορά, η οποία φέρεται να ματαιώνει το αντικείμενο και τον σκοπό της συνθήκης που υπέγραψε.

Το Διαιτητικό Δικαστήριο θα κληθεί, με αυτόν τον τρόπο, να θεμελιώσει το ίδιο τη δικαιοδοσία του. Ο “χρυσός” κανόνας που μπορεί να κρίνει την τύχη της προσφυγής είναι ότι σύμφωνα με το άρθρο 9 του Παραρτήματος VII της UNCLOS, το Διεθνές Δικαστήριο οφείλει να βεβαιωθεί ότι έχει δικαιοδοσία ακόμη και αν το εναγόμενο κράτος δεν εμφανιστεί. Επομένως, η Ελλάδα θα μπορούσε να κινήσει τη διαδικασία και να ζητήσει κρίση επί της δικαιοδοσίας.

Η συμφωνία Λιβύης-Μάλτας

Επίσης, το σκεπτικό της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης στην υπόθεση Continental Shelf (Libya/Malta) (1985) παρέχει μια χρήσιμη αναλογία. Το Δικαστήριο εξέτασε διατάξεις της UNCLOS, μολονότι η Σύμβαση δεν είχε ακόμη τεθεί σε ισχύ μεταξύ των διαδίκων χωρών Λιβύης και Μάλτας.

Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου στη συγκεκριμένη υπόθεση στηριζόταν σε ειδική συμφωνία μεταξύ Λιβύης και Μάλτας, επομένως η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελεί δεδικασμένο που να θεμελιώνει δικαιοδοσία επί της επίλυσης διαφορών χωρίς συναίνεση, μόνο και μόνο επειδή η Λιβύη έχει υπογράψει την UNCLOS. Εντούτοις, η ανωτέρω υπόθεση δείχνει ότι η UNCLOS είναι κρίσιμη σε κάθε περίπτωση όσον αφορά στο εφαρμοστέο ουσιαστικό δίκαιο της επίδικης θαλάσσιας οριοθέτησης, ακόμα και ελλείψει επικύρωσής της από πλευράς Λιβύης.

Συμπερασματικά, η ως άνω συλλογιστική προσφέρει μια καινοτόμο νομική οδό για την Ελλάδα. Η αποτελεσματικότητά της προϋποθέτει να αποδειχθεί η συγκεκριμένη συμπεριφορά που φέρεται να ματαιώνει το αντικείμενο και τον σκοπό της UNCLOS από πλευράς Λιβύης. Μήπως έφθασε η ώρα να αλλάξουμε σελίδα και να εκμεταλλευτούμε το λάθος τακτικής που έκανε η Τουρκία με την εμπλοκή της Λιβύης, στην εξίσωση της διαφοράς μας επί της ΑΟΖ;

Ο Γεώργιος Δασκαλούλης είναι διεθνολόγος-νομικός

Όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις οι Ισραηλινοί θα αντιμετωπίσουν πιθανόν το σενάριο του μη άμεσου σχηματισμού κυβέρνησης, όπως γινόταν από το 2019 έως το 2022 (στη φωτογραφία εξώφυλλου οι μέχρις στιγμής ισοψηφούντες μονομάχοι, με τον νέο διεκδικητή της εξουσίας να ρωτά τον Νετανιάχου γιατί φοβάται το ντιμπέιτ).

Συζητείται όμως ευρέως το ενδεχόμενο “να τα βρουν” οι δυο βασικοί αντίπαλοι. Σε αυτή την περίπτωση θα συσταθεί μια σχετικά πιο μετριοπαθής κυβέρνηση, καθώς ΗΠΑ και ΕΕ καλοβλέπουν τον ανερχόμενο διεκδικητή, πρώην Αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό ε.α. Γκαντί Άιζενκοτ και το κόμμα του “Γιασάρ”. Ήδη ο Μπεν Γκβιρ έχει “καταγγείλει” δημόσια ότι το περιβάλλον του Νετανιάχου δίνει υποσχέσεις σε ξένους διπλωμάτες περί μετεκλογικής συνεργασίας με τους κεντρώους.

Αυτό το σενάριο ίσως προϋποθέτει το δεξιό “Λικούντ” και τα δύο κόμματα των Υπερορθοδόξων να συνεργασθούν με το κεντρώο “Γιασάρ”, αλλά οι Υπερορθόδοξοι επιμένουν να μη στρατεύονται οι ίδιοι, ενώ το “Γιασάρ” από πλευράς του απαιτεί να υπηρετούν θητεία όλοι οι πολίτες. Πιθανόν το “Γιασάρ” να νερώσει το κρασί του επ’ αυτού, ή να βρεθεί μεσοβέζικη λύση, αλλά εκείνο πάντως που ο Άιζενκοτ έχει ήδη αποκλείσει κάθετα, είναι η συγκυβέρνηση με τον Νετανιάχου, ή η εναλλαγή πρωθυπουργών.

Τα περισσότερα ισραηλινά μέσα δείχνουν δημοσκοπήσεις σύμφωνα με τις οποίες βγάζει 18-21 έδρες ο Νετανιάχου και 22 ο  Άιζενκοτ. Μόνον το φιλοκυβερνητικό Channel 14 προβάλλει δημοσκόπηση που φέρει τον Νετανιάχου στις 30 έδρες και επιμένει ότι μαζί με το φίλα προς εκείνον μπλοκ αθροίζει 64 – για σχηματισμό κυβέρνησης πρέπει να ελέγχονται 61 έδρες στη Βουλή των 120..

Το απρόσμενο φαβορί

Οι βασικοί αντίπαλοι ε αυτές τις εκλογές οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν και άλλες διεθνείς εξελίξεις, σε συνδυασμό με τις εκλογές στις ΗΠΑ, είναι το δεξιό “Λικούντ” (Ένωση) υπό τον 77χρονο Νετανιάχου, που έχει 38 χρόνια στην πολιτική και το νεοσύστατο Κεντρώο έως Σοσιαλδημοκρατικό “Γιασάρ” (Καθαρότητα, Τιμιότητα, Ευθύτητα) υπό τον 66χρονο πρώην Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού και πρώην μέλος του Πολεμικού Συμβουλίου, Γκαντί Άιζενκοτ.

Ο Άιζενκοτ συμπλήρωσε 41 χρόνια στο στρατό και αναμίχθηκε στην πολιτική το 2022, όταν εξελέγη και βουλευτής με το κεντροδεξιό κόμμα του στρατηγού ε.α. Μπενί Γκαντς (Σ.Σ. Στον ισραηλινό στρατό αποδίδονται μέχρι τρία αστέρια και για τους δυτικούς ο στρατηγός τους αποκαλείται αντιστράτηγος, επειδή δεν έχει τέταρτο αστέρι).

Το φαβορί, πέραν των οικονομικών και δημοκρατικών θέσεων του ή και των απόψεών του για την άμυνα, έχει κερδίσει μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης κυρίως για έναν ανθρώπινο λόγο: Έχασε στον πόλεμο τον 25χρονο γιο του και δυο ανιψιούς. Επίσης, όσο είχε εξουσία, πάλεψε με πείσμα για να δοθεί προτεραιότητα στην διάσωση των ομήρων και πίεζε να αποδοθούν ευθύνες για το γεγονός ότι το Ισραήλ φέρεται να αιφνιδιάστηκε από την επίθεση της Χαμάς. Εκτιμάται πάντως ότι για την άνοδό του στις δημοσκοπήσεις μέτρησε σε κρίσιμο βαθμό κυρίως το ανθρώπινο σκέλος.

Ο ηγέτης του “Γιασάρ” είναι υπέρ της αποχώρησης του Ισραήλ από την Γάζα σε 18 μήνες, αφού πρώτα “τελειώσει με την Χαμάς”, τάσσεται κατά της βίας των εποίκων, αλλά και κατά της δημιουργίας κυρίαρχου παλαιστινιακοί κράτους. Εισηγείται περιορισμένη παλαιστινιακή αυτονομία (αυτοδιοίκηση), αλλά χωρίς άμυνα και με όρο την παρουσία ισραηλινού στρατού στα παλαιστινιακά εδάφη. Εκτιμά ότι ο Νετανιάχου έκανε στρατιωτικά λάθη και δεν χειρίστηκε σωστά τον πόλεμο στην Γάζα, ότι λειτούργησε με βάση το προσωπικό του συμφέρον και εις βάρος του εθνικού και ότι σαμποτάρισε στην ουσία τις διαπραγματεύσεις για τους ομήρους.

Η απόσυρση του άλλου στρατηγού

Στην άνοδο του Άιζενκοτ συνέβαλε και το γεγονός ότι “στο παρά πέντε” βγήκε από την κούρσα ο πρώην υπουργός Άμυνας  Μπενί Γκαντς και το κόμμα του “Μπλε και Λευκό”, επειδή φαινόταν δημοσκοπικά να μη συγκεντρώνει το όριο για να μπει στην Βουλή.

Η πιο βασική διαφωνία των δυο στρατηγών, Γκαντς και Άιζενκοτ, κατά το παρελθόν – που οδήγησε τον δεύτερο να σχηματίσει πέρσι δικό του κόμμα – είναι ότι απέρριπτε κάθετα οιαδήποτε συνεργασία με τον Νετανιάχου ενώ ο Γκάντς υπουργοποιήθηκε δυο φορές εκτιμώντας (ή πάντως λέγοντας) ότι αυτό υπαγόρευε το εθνικό συμφέρον.

Ο Αιζενκοτ αποχώρησε από το πολεμικό συμβούλιο προ διετίας, κατηγορώντας τον Νετανιάχου ότι δεν έπαιρνε αποφάσεις για την “επόμενη μέρα” (ποιος θα διοικούσε μεταπολεμικά την Γάζα), ότι δεν έκανε τίποτα για να βγει από το πολιτικό αδιέξοδο και ότι ακύρωνε τα στρατιωτικά επιτεύγματα στη Γάζα, οδηγώντας το Ισραήλ σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος, για να μη χάσει την εξουσία ο ίδιος.

Ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός

Στο κρίσιμο ερώτημα για το ποιος είναι ο καταλληλότερος να ηγηθεί της χώρας, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υπολείπεται των βασικών του αντιπάλων. Σε συγκρίσεις ανά δύο, ο Άιζενκοτ προηγείται καθαρά με 46% έναντι 38% του Νετανιάχου (Channel 13) ή με 45% έναντι 33% (δημοσκόπηση του Channel 12). Και τα δύο μέσα ειναι αντιπολιτευόμενα.

Μόνον δύο φιλοκυβερνητικά μέσα φέρουν τον Νετανιάχου να θεωρείται καταλληλότερος για πρωθυπουργός και τον εμφανίζουν να έχει 52% ως προς τη καταλληλότητ,  έναντι 48% το Άιζενκοτ. Πρόκειται για το Channel 14 και το i24 news. Σχεδόν όλα τα άλλα μέσα δίνουν ξεκάθαρο προβάδισμα του στρατιωτικού (Channel 12, Channel 13, Maariv, ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας Kan κ.ά.). Η Jerusalem Post (αντιπολιτευόμενη) γράφει ότι ο Άιζενκοτ θεωρείται καταλληλότερος με ποσοστό 48%, έναντι 41% του Νετανιάχου. Να θυμηθούμε τα ποσοστά στις προηγούμενες εκλογές – αποτελέσματα του 2022 (πρώτα όσοι συνασπίσθηκαν μετεκλογικά):

1. Likud (Νετανιάχου): 32 έδρες (23,41%)
2.  Religious Zionism – Otzma Yehudit (Σμότριτς /Μπεν-Γκβιρ): 14 έδρες
3. Shas (Υπερορθόδοξο): 11 έδρες
4. United Torah Judaism (Υπερορθόδοξοι): 7 έδρες

Αντιπολίτευση & Λοιπά Κόμματα (56 έδρες):

• Yesh Atid (κεντρώο υπό τον Γιαΐρ Λαπίντ): 24 έδρες
• National Unity (κεντροδεξιό υπό τον Μπένι Γκαντς): 12 έδρες
• Yisrael Beiteinu (δεξιό έως ακροδεξιό, Αβιγκντόρ Λίμπερμαν): 6 έδρες
• Hadash-Ta’al (Αραβικός συνασπισμός): 5 έδρες
• Ra’am (Αραβικό ισλαμικό κόμμα – Μανσούρ Αμπάς): 5 έδρες
• Labor (Εργατικό Κόμμα, σοσιαλιστικό που έγινε σοσιαλδημοκρατικό): 4 έδρες

Τα αριστερά κόμματα Meretz και το αραβικό Balad δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο του 3,25% και έμειναν εκτός κοινοβουλίου, αλλά τώρα συνασπίζονται οι πρώτοι με το Εργατικό Κόμμα στους “Δημοκράτες”  και το Balad με άλλους αραβόφωνους σχηματισμούς.

Οι δημοσκοπήσεις στο Ισραήλ πέφτουν συχνά έξω

Μια από τις πιο φρέσκες δημοσκοπήσεις δείχνει να προηγείται σταθερά ο στρατηγός, ειδικά μετά την αποχώρηση του Μπένι Γκαντς. Να σημειώσουμε ότι ένα κόμμα για να πάρει τέσσερις έδρες χρειάζεται 3,25% και για να πάει στις 8 χρειάζεται 6,6% περίπου, διαφορές που οι δημοσκοπήσεις δυσκολεύονται να “πιάσουν”.

Η δημοσκόπηση του Walla (20 Οκτωβρίου 2026) δείχνει διεύρυνση της διαφοράς υπέρ της αντιπολίτευσης, αλλά βλέπουμε να λείπουν δύο αραβικά κόμματα (ίσως βγάλουν 13-16 έδρες). Η δημοσκόπηση παραθέτει μόνον τους πιθανούς συνεργάτες των δυο μεγάλων μπλοκ και αυτά δεν θέλουν συμμαχίες με μουσουλμάνους. Οι τελευταίοι πάντως θα μπορούσαν να γίνουν ρυθμιστές με ψήφο ανοχής:

•  Yashar (Άιζενκοτ): 23 έδρες
•  Likud (Νετανιάχου): 19 έδρες
• Beyachad (Μπένετ /Λαπίντ): 14 έδρες
•  Δημοκράτες (Γκολάν): 9 έδρες
• Shas (Υπερορθόδοξο): 8 έδρες
• Yisrael Beytenu (Λίμπερμαν): 8 έδρες
• Otzma Yehudit (Μπεν-Γκβιρ): 8 έδρες
• United Torah Judaism (Υπερορθόδοξο): 7 έδρες
• Religious Zionist Party (Σμότριτς): 6 έδρες

Οι δημοσκοπήσεις στη χώρα αυτή σπάνια επαληθεύονται – πέραν των ποσοστών που δίνουν στα μεγάλα κόμματα. Όμως, ο σχηματισμός κυβέρνησης θα κριθεί από τα κόμματα, το ποσοστό των οποίων στις δημοσκοπήσεις είναι πιθανόν πλασματικό. Στο Ισραήλ, δηλαδή, κάνουν έρευνες επί 500 ατόμων και δεν καλύπτουν όλο το μωσαϊκό που απαρτίζει το εκλογικό σώμα αυτής της χώρας, οπότε όλα τα μικρά κόμματα στις εκλογές βγάζουν ποσοστά που δεν είχαν προβλεφθεί από τις δημοσκοπήσεις.

Οι δημοσκοπικές έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα στο να σφυγμομετρήσουν σωστά τους Υπερορθόδοξους και τους μουσουλμάνους. Στις ευρωπαϊκές δημοσκοπήσεις το στατιστικό σφάλμα κυμαίνεται μεταξύ και 2,5% και 3,1% για 1.000 έως 1.500 άτομα στο δείγμα, ενώ στις ισραηλινές το δείγμα είναι 500-600 άτομα και το στατιστικό σφάλμα κυμαίνεται μεταξύ 4% και 4,5%. Όμως για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή, απαιτείται ποσοστό 3,25%. Αν λοιπόν ένα κόμμα πιάσει 3,24 δεν παίρνει τίποτα κι αν πιάσει 3,25, παίρνει τέσσερις έδρες. Με το μεγάλο περιθώριο σφάλματος των εκεί δημοσκοπήσεων είναι αδύνατον να προβλεφθεί διαφορά της τάξης του 0,01%ή και του 4%.

Αραβόφωνοι

Στη χώρα ζουν 1,8 εκατομμύρια αραβόφωνοι, με λίγους να είναι Χριστιανοί, υπολογίσιμο ποσοστό να είναι Δρούζοι και 84% να είναι μουσουλμάνοι. Από αυτούς έχουν δικαίωμα ψήφο 1,1 εκατ. Πολύ απέχουν – στις τελευταίες εκλογές ψήφισαν οι μισοί (600.000). Ψηφίζουν απρόβλεπτα, με το 25% μάλιστα να έχει ψηφίσει Νετανιάχου για λόγους περίπλοκους – π.χ. οι Βεδουίνοι παζαρεύουν τις νομιμοποιήσεις οικισμών τους και οι Δρούζοι νόμους για την οικονομική επιβίωση των κοινοτήτων τους.

Ισραηλινά μέσα εκτιμούν ότι έχουν στραφεί σε δεξιά εθνικιστικά κόμματα ακόμα και Δρούζοι των υψιπέδων του Γκολάν, λόγω της πολιτικής αστάθειας στη Συρία, παρότι οι εκεί Δρούζοι ήταν παραδοσιακά ενάντιοι στην ένταξη στο Ισραήλ. Τώρα φέρονται πολλοί Δρούζοι να ζητούν να πάρουν ισραηλινή υπηκοότητα για να ψηφίσουν. Αρκετοί από τους 150.000 εκεί Δρούζους ήδη είχαν πάρει υπηκοότητα και υπηρετούσαν χρόνια τώρα στον ισραηλινό στρατό. Η πολιτική όσων είχαν ήδη ενταχθεί, είχε στόχο να μετέχουν στην εξουσία για να στηρίζονται οι κοινότητές τους.

Όσον αφορά στους 300.000 Βεδουίνους του Ισραήλ, οι μισοί δεν ψηφίζουν. Όσοι ψηφίζουν, κατά κανόνα επιλέγουν το αραβόφωνο Ra’am, του Μανσούρ Αμπάς, ο οποίος δηλώνει ότι θα συνεργάζεται με οιονδήποτε ψηφίζει πρακτικά θέματα που ωφελούν τους Βεδουίνους και έχει βάλει μάλιστα στο ψηφοδέλτιο και Εβραίους – όπως τον Κεντρώο πρώην αρχηγό της αστυνομίας.

Στις προτεραιότητές του δεν είναι το Παλαιστινιακό, αλλά οι υποδομές, η ένταξη κατοικιών στον πολεοδομικό σχεδιασμό και η πάταξη της εγκληματικότητας. Το μουσουλμανικόι Balad παραμένει σαφώς φιλοπαλαιστινιακό, αλλά μόνο του έχει εξαιρετικά μικρή απήχηση, εξ ου και πλέον συνεργάζεται με άλλα κόμματα. Το 70% των Ισραηλινών αντιτίθεται σε κυβερνητική σύμπραξη με μουσουλμάνους, οπότε ούτε ο Άιζενκοτ, ούτε ο Νετανιάχου μπορεί να συμπράξει με αυτούς, αλλά μπορούν και οι δύο να αντλήσουν από εκεί ψήφο ανοχής – είχε ξαναγίνει το 2021.

Συγκυβέρνηση με Άιζενκοτ

Αν ο ε.α. στρατηγός λάβει 23 έδρες, θα μπορούσε να προσθέσει ίσως τις πιθανόν 12-14 έδρες του δεξιού -πρώην πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ. Μια άλλη πιθανή συμμαχία είναι με τους αριστερούς και κεντροαριστερούς “Δημοκράτες” του Γιαΐρ Γκολάν, όπου είναι συνασπισμένο το Εργατικό Κόμμα και το κόμμα Meretz – που ίσως βγάλουν πάνω από 9 έδρες – όπως και με το κόμμα “Ισραήλ το Σπίτι μας” (Yisrael Beiteinu) του Λίμπερμαν, που είναι μεν υπερδεξιός, αλλά τάσσεται κατά των Υπερορθοδόξων – μπορεί να βγάλει 7-9 έδρες.

Όμως και πάλι ο Άιζενκοτ δεν συγκεντρώνει τις αναγκαίες 61 έδρες οπότε θα πρέπει να βρει τρόπο συνεργασίας με τους Υπερορθόδοξους, ή να κάνει κυβέρνηση μειοψηφίας με ανοχή των αραβόφωνων κομμάτων. Με τους Υπερορθόδοξους θεωρείται πολύ δύσκολο (αλλά όχι αδύνατον) να συμμαχήσει, επειδή έχουν ως κόκκινη γραμμή τη θητεία τους, αλλά είναι πιθανό να υποχωρήσουν κι εκείνοι αν τους δώσει μεγάλες επιδοτήσεις για τα σχολεία τους, ή αν βρει φόρμουλα για να υπηρετούν υπό ειδικό καθεστώς. Υπάρχει πάντως, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, το ενδεχόμενο να συνεργαστεί με το “Λικούντ”, αφήνοντας όμως τον Νετανιάχου εκτός εξουσίας.

Οι υπερορθόδοξοι

Οι Υπερορθόδοξοι (δύο κόμματα) στηρίζουν σταθερά τον Νετανιάχου, γιατί η αντιπολίτευση απαιτεί να υπηρετούν την θητεία τους, όπως όλοι οι Ισραηλινοί. Ο Νετανιάχου τους έχει προσεταιρισθεί επειδή στηρίζει την μη επιστράτευσή τους. Οι Υπερορθόδοξοι σημειωτέον στην μεγάλη πλειοψηφία τους δεν είναι ακριβώς ειρηνιστές, αλλά τάσσονται συγκεκριμένα κατά της δικής τους στράτευσης και μόνον αυτής “για να μην αμαυρωθεί η ατομική τους πνευματική υπόσταση με θητείες, διότι η ζωή πρέπει να αλλάξει  μόνον με την παρέμβαση του Θεού”, όπως λένε.

Τα δύο κόμματά τους στις εκλογές του 2022 είχαν λάβει 14,1% (8,2% το πιο κοσμικό και 5,9% το πιο σκληροπυρηνικό). Στις τωρινές δημοσκοπήσεις φέρονται να χάνουν λίγες δυνάμεις και να λαμβάνουν 7% το πρώτο και 6% το δεύτερο. Το 2022 είχαν βγάλει 18 έδρες, ενώ τώρα φέρονται να “βγάζουν” 11 έως 14.

Αυτό σημαίνει ότι αν το “Λικούντ” λάβει 18 έως 21 έδρες όπως το εμφανίζουν οι περισσότερες δημοσκοπήσεις (μόνο μία του δίνει 25-30), με άθροιση των Υπερορθοδόξων πάει το πολύ στις 35, ενώ του χρειάζονται 61. Οπότε ο Νετανιάχου θα πρέπει να συνεργαστεί ξανά με τον μέχρι πρότινος εταίρο του, ο οποίος όμως από ξεροκεφαλιά κατεβαίνει μόνος του – ο Γκβιρ.

Η ακραία εθνικιστική μερίδα

Ο Νετανιάχου ικέτευσε τον Γκβίρ να κατέλθει πάλι συνασπισμένος με τον πιο “θεοκρατικό” Σμότριτς, αλλά για λόγους προσωπικούς και “καρέκλας”, αυτός δεν τον άκουσε. Μαζί με τον Σμότριτς είχαν λάβει το 2022 τις σημαντικές 18 έδρες, που στήριξαν τον Νετανιάχου. Τώρα μόνος του στις δημοσκοπήσεις, φαίνεται να βγάζει 9 και ο Σμότριτς ίσως να μη μπει στη Βουλή.

Στην καλύτερη (για τον Νετανιάχου) περίπτωση, οι δύο πρώην σύμμαχοι, έστω και χωριστά, θα βγάλουν 17 έδρες. Και πάλι όμως θα του  λείπουν 6-7 έδρες από τις 61. Υπάρχει και το επίσης πολύ δεξιό “Yisrael Beytenu” (Το Ισραήλ είναι το Σπίτι μας) που πολλές δημοσκοπήσεις τού δίνουν περίπου 8 έδρες. Ο επικεφαλής του Άβιγκτορ Λίμπερμαν είναι δεξιός, εθνικιστής και υποστηρίζει τη σκληρή γραμμή στα θέματα ασφαλείας, αλλά είναι ορκισμένος εχθρός των Υπερορθόδοξων, οπότε δεν θα δεχτεί συγκυβέρνηση μαζί τους. Εντούτοις παρά τις κόντρες στις ηγεσίες, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποστασία βουλευτές από κάποια από αυτά τα κόμματα.

Ο Νετανιάχου μπορεί να προσεταιριστεί το νέο κεντροδεξιό ” Κόμμα των Εφέδρων” που φέρεται στις δημοσκοπήσεις να βγάζει 6 έδρες, αλλά και ως ψήφο ανοχής να “πλευρίσει” το αραβικό κόμμα Ra’am του Μανσούρ Αμπάς, που φέρεται να βγάζει επίσης 6 έδρες.