Ένα από αυτά είναι το με σημαία Λιβερίας “Dubai Tower”, που αναμένεται να αναχωρήσει από το Qingdao, στην επαρχία Shandong της Ανατολικής Κίνας και να φτάσει στο λιμάνι Felixstowe του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από ένα πολικό ταξίδι 30 ημερών. Η κινεζική εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Sea Legend Shipping σχεδιάζει να ξεκινήσει την πρώτη τακτική υπηρεσία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προς την Ευρώπη μέσω του NSR, δήλωσε ο Alexei Likhachev, επικεφαλής της Rosatom.

«Σε αντίθεση με τις προηγούμενες αποστολές εμπορευματοκιβωτίων μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, οι οποίες ήταν σε μεγάλο βαθμό πειραματικές ή μεμονωμένες, το πρόγραμμα του 2026 προβλέπει μια πλήρως ανεπτυγμένη τακτική υπηρεσία με πλοία που θα πλέουν κάθε εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο Likhachev.

Η ίδια κινεζική εταιρεία, που εδρεύει στη Σιγκαπούρη, είχε πραγματοποιήσει πέρυσι τον Σεπτέμβριο, ένα “δοκιμαστικό” ταξίδι στη γραμμή με το πλοίο μεταφοράς κοντέινερ “Istanbul Bridge”, χωρητικότητας 4.890 teu (σ.σ. μονάδα μέτρησης κοντέινερ). Οι “δοκιμές” είχαν θετικά αποτελέσματα και, όπως μεταδίδουν κινεζικά μέσα ενημέρωσης, παρότι η συγκεκριμένη “γραμμή” έχει εποχικότητα λόγω των πάγων και μπορεί να λειτουργεί μόνο από τα τέλη Ιουλίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τα μέσα Οκτωβρίου, η ανταπόκριση της αγοράς δίνει ώθηση στην πραγματοποίηση νέων επενδύσεων.

Μάλιστα, όπως δήλωσε η  Ένωση Πλοιοκτητών Κίνας (CSA) στο αγγλόφωνο κινεζικό ειδησεογραφικό site Global Times, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες προχωράνε σε επενδύσεις για πλοία με ειδική κατασκευή για τους πάγους και ήδη έχουν γνωστοποιηθεί τα πρώτα σχέδια, με προοπτική να δημιουργηθεί ένας στόλος από πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου χύδην και πλοία πολλαπλών χρήσεων.

Αυτά τα πλοία θα αναχωρούν κλιμακωτά κατά τη διάρκεια της ναυτιλιακής περιόδου, συνδέοντας απευθείας τα μεγάλα λιμάνια της Κίνας με βασικά ευρωπαϊκά λιμάνια-κόμβους, ώστε να διαμορφωθεί ένας αποτελεσματικός και χωρίς εμπόδια πολικός θαλάσσιος διάδρομος, σύμφωνα με την CSA.

Τα πλεονεκτήματα της νέας Αρκτικής διαδρομής 

Οι Κινέζοι πλοιοκτήτες θεωρούν ότι η Αρκτική διαδρομή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις παραδοσιακές διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.  Οι αποστάσεις πλεύσης από τα κινεζικά λιμάνια προς τα βασικά λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας στην Ευρώπη μειώνονται σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Το πιο σημαντικό, δε, είναι ότι η διαδρομή παρακάμπτει πλήρως τα ύδατα υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της Ερυθράς Θάλασσας και του Πορθμού της Μάλακκα, συμβάλλοντας στην έγκαιρη παράδοση των παραγγελιών εξαγωγής, σύμφωνα πάντα με την CSA.

Η κινεζικών συμφερόντων New New Shipping Line Co, ένας από τους φορείς εκμετάλλευσης της διαδρομής, ανέφερε στη Global Times, για παράδειγμα ότι ένα ταξίδι από τη Σαγκάη στην Αγία Πετρούπολη διαρκεί 38 έως 45 ημέρες μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ η Αρκτική διαδρομή μειώνει το ταξίδι σε 23 έως 25 ημέρες. 

Ο μικρότερος χρόνος διέλευσης βοηθά στη μείωση του λειτουργικού κόστους και, σε σύγκριση με τις συμβατικές διαδρομές, το πέρασμα στην Αρκτική επηρεάζεται λιγότερο από ορισμένους γεωπολιτικούς παράγοντες, ανέφερε η εταιρεία. Ένα άλλο βασικό πλεονέκτημα της Αρκτικής διαδρομής φαίνεται να είναι η ψυχρή “αλυσίδα”, που δημιουργείται από το περιβάλλον και είναι ιδανική για φορτία υψηλής αξίας, ευαίσθητα στη θερμοκρασία, όπως μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, φωτοβολταϊκά εξαρτήματα και ηλεκτρομηχανικά προϊόντα ακριβείας, σύμφωνα με την CSA.

Το στρατηγικό ενδιαφέρον Πεκίνου-Μόσχας

Εκτός από το εμπορικό ενδιαφέρον η δημιουργία της “γραμμής” της Αρκτικής αποτελεί στρατηγικό στόχο της Κίνας αλλά και της Ρωσίας. Το Πεκίνο έχει θέσει από το 2018 ως στόχο την κατασκευή του “Πολικού Δρόμου του Μεταξιού” μέσω της ανάπτυξης αρκτικών ναυτιλιακών οδών, σύμφωνα με μια λευκή βίβλο που δημοσίευσε η κινεζική κυβέρνηση, όπως ανέφερε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Xinhua.

Τα τελευταία χρόνια, οι θαλάσσιες οδοί της Αρκτικής έχουν τεθεί ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο της διεθνούς κοινότητας και έχουν τη δυνατότητα να γίνουν σημαντικές οδοί στο διεθνές εμπόριο, δήλωσε ο Λιν Τζιαν, εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνέντευξη Τύπου τον Σεπτέμβριο του 2025.

Η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τη Ρωσία και άλλα κράτη της Αρκτικής, καθώς και με ενδιαφερόμενες χώρες, για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στην κατασκευή και λειτουργία βασικών υποδομών στις θαλάσσιες οδούς της Αρκτικής και να προωθήσει από κοινού την ανάπτυξη και την εξερεύνηση των οδών και να προστατεύσει το περιβάλλον εκεί, δήλωσε ο Λιν. Επίσης, η Μόσχα προσδοκά εδώ και καιρό να μετατρέψει το NSR σε μια νέα Διώρυγα του Σουέζ, από πλευράς ναυτιλιακής κίνησης.

Έτσι, μετά τις τελευταίες άδειες που εγκρίθηκαν, ο  Likhachev της Rosatom δήλωσε ότι η διαδρομή γίνεται μια αρτηρία μεταφορών παγκόσμιας σημασίας καθώς η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο επιδεινώνεται και η υλικοτεχνική και πολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται.

«Δεν συζητήσαμε καμία στρατιωτική συνεργασία σήμερα, και το τι θα συμβεί όταν τελειώσει η ένοπλη σύγκρουση είναι ένα άλλο θέμα», δήλωσε ο Βούτσιτς στην κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν οι δύο πρόεδροι μετά τη συνάντησή τους. Αφού είπε πολλά υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει η στάση της χώρας του όσον αφορά στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, με τις οποίες συνεχίζει να διαφωνεί.

Στις 15 Ιουλίου, ο Σέρβος πρόεδρος είχε παρευρεθεί στη Σύνοδο Κορυφής Νοτιοανατολικής Ευρώπης-Ουκρανίας για πέμπτη φορά, αυτή τη φορά στο Κίεβο, όπου συναντήθηκε με τον Ζελένσκι, αλλά τότε αρνήθηκε να υπογράψει την τελική διακήρυξη.

Ακροβασίες Βούτσιτς με τη Δύση

Ο επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου Νέου Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας, Μίλος Γιοβάνοβιτς, σαφώς επικριτής του Βούτσιτς και αντιευρωπαϊστής, εκτιμά ότι «η επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία έχει ως στόχο να οδηγήσει το Βελιγράδι στη δυτική πορεία και να μειώσει την επιρροή της Ρωσίας στα Βαλκάνια». Το κόμμα του στις τελευταίες εκλογές έλαβε 6%. Ο Γιοβάνοβιτς ζήτησε αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής και των σχέσεων της Σερβίας με την ΕΕ, επιρρίπτοντας την ευθύνη στην ηγεσία της χώρας (με επικεφαλής τον Πρόεδρο Βούτσιτς) για «τη σταδιακή και πλήρη υποταγή στη Δύση».

«Η ανακοινωθείσα επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο στο οποίο η Δύση προσπαθεί να δείξει ότι και τα δύο κράτη βρίσκονται αμετάκλητα σε δυτική πορεία και ότι είναι απαραίτητο να εξαλειφθεί περαιτέρω η ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια», έγραψε ο πολιτικός στο Facebook. Σημείωσε ότι το κόμμα του υποστηρίζει τις καλές σχέσεις μεταξύ Σερβίας και Ουκρανίας, αλλά διατύπωσε την επιφύλαξη ότι εν μέσω ένοπλων συγκρούσεων και γεωπολιτικών αλλαγών, είναι αφελές να περιμένουμε ότι το θέμα της επίσκεψης θα είναι οι οικονομικές σχέσεις.

«Εκτός αν μιλάμε για την εξαγωγή σερβικών όπλων και πυρομαχικών στην Ουκρανία, η οποία αναφέρθηκε άμεσα και δημόσια από τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, τον Κρίστοφερ Χιλ», δήλωσε η Γιοβάνοβιτς. Η Ρωσία έχει διαμαρτυρηθεί κατά καιρούς στη Σερβια ότι παρέχει πυρομαχικά στην Ουκρανία και ο Βούτσιτς ισχυρίσθηκε ότι αυτό ίσως γίνεται μέσω τρίτων από ιδιώτες και η κυβέρνησή του δεν φέρει ευθύνη.

Τι είπαν στη συνέντευξη Τύπου

Μετά τη συνάντηση των δύο προέδρων, ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τη Σερβία για τη στήριξή της και ανακοίνωσε ότι το Βελιγράδι θα παράσχει ένα νέο πακέτο ανθρωπιστικής βοήθειας, εστιάζοντας κυρίως στον ιατρικό και τον ενεργειακό τομέα. Είπε ότι συζητήθηκε η ενίσχυση των διμερών σχέσεων στην ενέργεια, τις υποδομές, την επισιτιστική ασφάλεια και την μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ουκρανίας και Σερβίας, εκφράζοντας την επιθυμία οι προετοιμασίες να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Αναφερόμενος στις διπλωματικές προσπάθειες για να δοθεί τέλος στον πόλεμο, ο Ζελένσκι είπε ότι «το Κίεβο επιδιώκει μια αξιοπρεπή ειρήνη με εγγυημένη την ασφάλεια της χώρας».

Από την πλευρά του, ο Βούτσιτς επανέλαβε τη σταθερή θέση της Σερβίας για τον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας λέγοντας ότι «δεν υπάρχει κανένα “αλλά”σε αυτό», αν και η Σερβία συνεχίζει να αποφεύγει την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ευχαρίστησε θερμά το Κίεβο για το γεγονός ότι «η Ουκρανία στηρίζει σταθερά την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας», αναφερόμενος εμμέσως στο θέμα της μη αναγνώρισης του Κοσσόβου.

Βούτσιτς:”Δεν βλέπω να τελειώνει ο πόλεμος”

Μιλώντας ως “πολιτικός βετεράνος”, όπως αυτοχαρακτηρίστηκε, είπε ότι «παρά την παγκόσμια επιθυμία για ειρήνη, ο ίδιος δεν βλέπει κάποιον ρεαλιστικό τρόπο για γρήγορο τέλος του πολέμου». Εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κατάσταση των υποδομών, λέγοντας: «Φοβάμαι πολύ ότι μας περιμένει ένας πολύ δύσκολος χειμώνας – κυρίως για τους Ουκρανούς, αλλά σε έναν βαθμό και για όλο τον κόσμο».

Διαβεβαίωσε τον Ζελένσκι ότι η Σερβία στηρίζει απόλυτα τις προσπάθειες της Ουκρανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ευχήθηκε η Ουκρανία να ανοίξει και να κλείσει τα ενταξιακά κεφάλαια όσο το δυνατόν γρηγορότερα, σχολιάζοντας παράλληλα ότι η ίδια η Σερβία θεωρεί πως η δική της ένταξη στην ΕΕ δεν θα είναι εφικτή στο άμεσο μέλλον, για διάφορους πολιτικούς λόγους.

Ο Βούτσιτς διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες και τα δημοσιεύματα που ήθελαν τη Σερβία και την Ουκρανία να προχωρούν σε κοινή παραγωγή στρατιωτικών drones. Ανέφερε ότι η Σερβία σχεδιάζει τέτοια συνεργασία, αλλά με το Ισραήλ. Τόνισε με έμφαση ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών δεν θίχτηκε κανένα θέμα στρατιωτικής συνεργασίας και ότι η βοήθεια της Σερβίας προς το Κίεβο περιορίζεται αυστηρά σε γεννήτριες, ιατρικό υλικό και οικονομική/ανθρωπιστική υποστήριξη.

Παρά τη θερμή υποδοχή και τις συμφωνίες (όπως το σύμφωνο συνεργασίας για την ασφάλεια των τροφίμων που υπογράφηκε παρουσία τους), ο Βούτσιτς ξεκαθάρισε σταθερά στο περιθώριο της συνάντησης ότι η Σερβία δεν πρόκειται να αλλάξει τη στάση της όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους με τη Μόσχα.

Τα πυρομαχικά και ο διπλωμάτης των ΗΠΑ

Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung τον Αύγουστο του 2026, ο ίδιος ο Κρίστοφερ Χιλ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, υποστήριξε ότι ο ίδιος έπαιξε ρόλο για την παράδοση πυρομαχικών στην Ουκρανία. Αν αυτό δεν είναι προβοκάτσια για να “χαλάσει” τις σχέσεις Σερβίας-Ρωσίας, σημαίνει ότι ίσως η Σερβία πιέσθηκε να δώσει πυρομαχικά, επειδή οι Δυτικοί και οι ΗΠΑ αδυνατούν να καλύψουν τις ουκρανικές ανάγκες.

Στην αρχή της θητείας του Χιλ στο Βελιγράδι (το 2022), ο Ουκρανός πρέσβης στη Σερβία τον πλησίασε με μια λίστα στρατιωτικού υλικού που χρειαζόταν επειγόντως το Κίεβο στο μέτωπο. Ομάδα της αμερικανικής πρεσβείας εξέτασε αν η σερβική αμυντική βιομηχανία μπορούσε να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Διαπιστώνοντας ότι αυτό ήταν εφικτό, οι ΗΠΑ άρχισαν να υποστηρίζουν και να χρηματοδοτούν την αγορά μεγάλων ποσοτήτων σερβικών πυρομαχικών για την Ουκρανία.

Χρησιμοποιήθηκε ένα δίκτυο τρίτων χωρών για να διατηρηθούν τα διπλωματικά προσχήματα, και τα όπλα δεν στέλνονταν απευθείας από τη Σερβία στην Ουκρανία. Αγοράζονταν επίσημα από μεσάζοντες σε χώρες, όπως η Πολωνία και η Τσεχία και από εκεί μεταφέρονταν στην Ουκρανία.

Ο Σέρβος πρόεδρος επέμεινε προς τη Μόσχα που τον κατσάδιαζε επ’ αυτού, ότι δεν μπορούσε να ελέγξει πού θα μεταπωλούσαν τις χειροβομβίδες των Σέρβων οι Πολωνοί ή οι Τσέχοι, γιατί “πόλεμοι γίνονται παντού και οι επιχειρηματίες πρέπει κάπου να πουλούν τα προϊόντα τους».

Γιατί “έκαψε” τώρα τον Βούτσιτς ο διπλωμάτης;

Γεννάται το ερώτημα για ποιο λόγο ένας έμπειρος διπλωμάτης επέλεξε αυτή την χρονική περίοδο για να “κάψει” τον Βοὐτσιτς. Μία ερμηνεία των σερβικών μέσων είναι ότι το έκανε για να διαταράξει καίρια τις σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία, λίγο πριν τις σερβικές εκλογές – αυτές θα γίνουν μάλλον μετά το Σεπτέμβρη και μέχρι το Νοέμβρη.

Πρόσφατα, επίσης, ανακοινώθηκε ότι οι Αμερικανοί θα κατασκευάσουν το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Đerdap 3 και ότι προσφέρουν επίσης στη Σερβία LNG ως υποκατάστατο του ρωσικού. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι οι παραδόσεις φυσικού αερίου είναι ο μόνος σημαντικός μοχλός πίεσης που διαθέτει η Μόσχα σε ό,τι αφορά στη Σερβία.

Η Frankfurter Algemaine γράφει ότι σχεδιάζεται ένα κοινό εργοστάσιο drones σε κεντρική περιοχή της Σερβίας, με κεφάλαια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το γερμανικό έντυπο γράφει ότι στη συμφωνία αυτή εμπλέκεται ένας σύμβουλος του Ζελένσκι, ο Ολεξάντρ Καμίσιν. «Φέρεται ο Καμίσιν να έχει επισκεφθεί τη Σερβία αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια και με την ομάδα του έχει κάνει αυτοψία σε τοποθεσίες όπου θα μπορούσαν να παραχθούν από κοινού μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, η παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού ήταν επίσης θέμα συζήτησης», προσθέτει η εφημερίδα.

Ο Βούτσιτς υποστήριξε ότι η συμπαραγωγή drones αφορά το Ισραήλ. Όμως μπορεί να ψεύδεται, σύμφωνα με σερβικά αντιπολιτευόμενα μέσα, και ουσιαστικά να προσεγγίζει την Ουκρανία “στα μουλωχτά” για να “πουλήσει εξυπηρέτηση στη Δύση”, ώστε αυτή να πάψει να τον πολεμάει και να νικήσει στις επόμενες εκλογές.

Η Τουρκία υπήρξε το πρώτο μουσουλμανικό κράτος που αναγνώρισε το Ισραήλ, το 1949. Ωστόσο, η ουσιαστική ανάπτυξη των διμερών σχέσεων σημειώθηκε κυρίως τη δεκαετία του 1990, όταν η ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο μείωσε το πολιτικό κόστος συνεργασίας με το εβραϊκό κράτος. Στρατιωτικές συμφωνίες, οικονομικές ανταλλαγές και κοινά συμφέροντα οδήγησαν σε στενή συνεργασία.

Η άνοδος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) το 2002 δεν διέκοψε αρχικά αυτή τη σχέση, καθώς η τουρκική εξωτερική πολιτική επιδίωκε τον ρόλο του διαμεσολαβητή στις περιφερειακές συγκρούσεις και παράλληλα επιθυμούσε να καθησυχάσει τους δυτικούς συμμάχους της.

Η επιδείνωση των σχέσεων επί Ερντογάν

Η επιδείνωση των σχέσεων άρχισε μετά τη Δεύτερη Ιντιφάντα και κορυφώθηκε το 2009-2010, με τη δημόσια αντιπαράθεση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Σιμόν Πέρες στο Νταβός και, κυρίως, με το επεισόδιο του πλοίου “Mavi Marmara”, κατά το οποίο ισραηλινές δυνάμεις σκότωσαν εννέα Τούρκους ακτιβιστές.

Έκτοτε, οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από ένταση και συχνές λεκτικές συγκρούσεις, ενώ οι ηγεσίες και των δύο χωρών χρησιμοποιούν συχνά τον αντίπαλο για εσωτερική πολιτική κατανάλωση. Παρά τη ρητορική, οι δύο χώρες απέφυγαν έως σήμερα την άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Η Τουρκία διατηρεί ακόμη διπλωματική παρουσία στο Ισραήλ, ενώ το Ισραήλ δεν παραγνωρίζει την γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας, η οποία είναι και μέλος του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, οι εξελίξεις στη Συρία έχουν δημιουργήσει ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού. Μετά την αποδυνάμωση του καθεστώτος Άσαντ, η Τουρκία επιδιώκει τη διατήρηση μιας ενιαίας και σταθερής Συρίας υπό φιλική κυβέρνηση, ενώ το Ισραήλ φαίνεται να προτιμά μια πιο κατακερματισμένη κατάσταση, ώστε να αποτρέψει την συγκέντρωση ισχυρών δυνάμεων στα βόρεια σύνορά του. Παράλληλα, η υποστήριξη του Ισραήλ προς ορισμένες κουρδικές και τοπικές ομάδες στη Συρία, όπως οι Δρούζοι, προκαλεί ανησυχία στην Άγκυρα.

Πέρα από τη Συρία, οι δύο χώρες ανταγωνίζονται και σε άλλες περιοχές. Στην Ανατολική Μεσόγειο, η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ενισχύει τους τουρκικούς φόβους περί γεωπολιτικής περικύκλωσης. Αντίστοιχα, η ισραηλινή δραστηριότητα στην Αφρική, όπως η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, θεωρείται από την Τουρκία ως πρόκληση απέναντι στις δικές της επενδύσεις και στρατιωτικές παρουσίες στη Σομαλία. Ανταγωνισμός παρατηρείται επίσης στον Λίβανο, στην Υεμένη και στο Σουδάν, όπου οι δύο χώρες στηρίζουν διαφορετικές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις.

Τουρκία: Η αμυντική βιομηχανία οξύνει το κλίμα

Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη αυτής της αντιπαράθεσης διαδραματίζει η ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα έχει επενδύσει σημαντικά στην εγχώρια παραγωγή οπλικών συστημάτων, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πολεμικά πλοία, πυραύλους και νέα μαχητικά αεροσκάφη. Η επιτυχία των τουρκικών drones σε διάφορες συγκρούσεις αύξησε το διεθνές κύρος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, ενώ τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν συχνά αυτές τις εξελίξεις ως απόδειξη της στρατιωτικής ισχύος της χώρας.

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάλυση δείχνει ότι αρκετά από αυτά τα συστήματα βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Το μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς Kaan, το μη επανδρωμένο Kizilelma και οι βαλλιστικοί πύραυλοι Tayfun και Cenk δεν έχουν ακόμη ενταχθεί πλήρως στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, το πρόγραμμα του άρματος μάχης Altay αντιμετώπισε μεγάλες καθυστερήσεις. Η Τουρκία εξακολουθεί επίσης να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ, γεγονός που αποκαλύπτει αδυναμίες απέναντι σε έναν τεχνολογικά προηγμένο αντίπαλο, όπως το Ισραήλ.

Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για την τουρκική στρατηγική σκέψη. Οι επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη ανέδειξαν τη σημασία της αεράμυνας και της πυραυλικής ισχύος. Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία επιταχύνει προγράμματα όπως το σύστημα αεράμυνας “Steel Dome” και τη μαζική παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων. Παράλληλα, η παρουσίαση του διηπειρωτικού πυραύλου Yildirimhan προκάλεσε συζητήσεις σχετικά με τις πραγματικές στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας και το κατά πόσο επιδιώκει να αποκτήσει δυνατότητες αποτροπής, πολύ πέρα από το περιφερειακό επίπεδο.

Η ενίσχυση των τουρκικών εξοπλισμών δημιουργεί όμως ένα δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα επιθυμεί να αποτρέψει κάθε πιθανή απειλή και να ενισχύσει το κύρος της ως ανεξάρτητης δύναμης. Από την άλλη, η εντατική στρατιωτική αναβάθμιση μπορεί να αυξήσει τις ανησυχίες του Ισραήλ και να οδηγήσει σε έναν ανταγωνισμό εξοπλισμών. Το Τελ Αβίβ, έχοντας αποκτήσει σημαντική εμπειρία από τις συγκρούσεις με το Ιράν και άλλους αντιπάλους, είναι πιθανό να ενισχύσει και αυτό τις δικές του στρατιωτικές δυνατότητες.

Το σύμφωνο με Ριάντ-Ισλαμαμπάντ

Να σημειωθεί ότι ένα βασικό τουρκικό κίνητρο για την ένταξη στο αμυντικό σύμφωνο με το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ είναι οι σχέσεις έντασης με το Ισραήλ, χωρίς βεβαίως να υποτιμάται η σύμπλευση με το σουνιτικό βασίλειο – οι σχέσεις της Τουρκίας με το Πακιστάν ουδέποτε έχουν διαταραχθεί, ακόμα και όταν η Τουρκία είχε προβλήματα με την Αίγυπτο ή τα Εμιράτα.

Ερώτημα βεβαίως είναι το πως θα λειτουργήσει το Σύμφωνο στην πράξη: Υπάρχει περίπτωση η Τουρκία να εκστρατεύσει κατά των Χούθι, που έχει τελευταία κλιμακώσει έναντι της Σαουδικής Αραβίας, όταν κρατά ισορροπημένες σχέσεις με το Ιράν; Αντίστοιχα, εάν οι Ισραηλινοί εξαπολύσουν πλήγμα κατά των τουρκικών δυνάμεων στη Συρία, ποιο περιθώριο επιτυχούς παρέμβασης θα έχουν Ριαντ και Ισλαμαμπάντ επί του πεδίου;

Δεν μοιάζουν τυχαίοι οι χαμηλοί τόνοι στις δηλώσεις του Ερντογάν… Πάντως, αναμφισβήτητα, το σύμφωνο αποτελεί για την Σαουδική Αραβία μία εγγύηση ασφαλείας, εν μέσω των ουκ ολίγων εντάσεων με τις ΗΠΑ του Τραμπ, αλλά και την δυσπιστία έναντι του Ισραήλ.

Παρά την ρητορική, κανείς δεν θέλει σύγκρουση

Παρά τις εντάσεις, δεν υπάρχουν σήμερα σαφείς ενδείξεις ότι, είτε η Τουρκία, είτε το Ισραήλ, επιθυμούν άμεση σύγκρουση. Και οι δύο χώρες γνωρίζουν ότι ένας πόλεμος θα είχε υψηλό πολιτικό, οικονομικό και στρατηγικό κόστος. Ωστόσο, η αμοιβαία καχυποψία, οι ανταγωνιστικές αφηγήσεις και η παρουσία τους σε κοινά πεδία δράσης, αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών, του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών χωρών είναι κρίσιμος για την διατήρηση διαύλων επικοινωνίας και την μείωση των εντάσεων.

Συμπερασματικά, οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ εισέρχονται σε μια περίοδο αυξημένου στρατηγικού ανταγωνισμού. Η Συρία, η Ανατολική Μεσόγειος, η αμυντική τεχνολογία και οι μεταβαλλόμενες περιφερειακές ισορροπίες αποτελούν βασικούς παράγοντες αυτής της εξέλιξης. Αν και ο πόλεμος δεν φαίνεται άμεσος, η δυναμική του ανταγωνισμού καθιστά αναγκαία τη διπλωματική διαχείριση και την αποφυγή κινήσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ανεξέλεγκτη κρίση.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια δεκαετία έντονων εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου, με επίκεντρο τη Λιβύη, τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την Ανατολική Μεσόγειο. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά, με κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, αμυντικές συμφωνίες και επισκέψεις υψηλού επιπέδου.

Και η Αίγυπτος;

Συγκεκριμένα: Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε το Σάββατο ότι η Αίγυπτος θα μπορούσε να ενταχθεί στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα οραματίζεται την επέκταση του νέου περιφερειακού συμφώνου ασφαλείας πέρα από τα τρία ιδρυτικά μέλη του.

Αναφερόμενος στη συμφωνία, ο Φιντάν δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν οραματίζεται την πρωτοβουλία να διευρύνεται με την πάροδο του χρόνου, αντί να παραμείνει περιορισμένη στην Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. «Το όραμα του προέδρου μας είναι αυτή η πρωτοβουλία να μην παραμείνει περιορισμένη σε τρεις χώρες, αλλά να αναπτυχθεί και, εφόσον χρειαστεί, να θέσει όλες τις χώρες υπό αυτή την ομπρέλα», δήλωσε. Ο Φιντάν πρόσθεσε ότι αρκετές ακόμη χώρες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στο πλαίσιο.

Σύμφωνο βασισμένο στο ΝΑΤΟ

Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας υπεγράφη στις 7 Αυγούστου από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Πρόκειται για σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας, βάσει του οποίου μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Προβλέπει επίσης στενότερη στρατιωτική συνεργασία, κοινό σχεδιασμό και συντονισμό στον τομέα της άμυνας, ενώ παραμένει ανοιχτό για την ένταξη νέων μελών, με τη συγκατάθεση των ιδρυτικών χωρών.

Ο Φιντάν χαρακτήρισε τη συμφωνία αποτέλεσμα σχεδόν τριών ετών συνεχών διαβουλεύσεων με τις χώρες-εταίρους, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή χρειαζόταν έναν μηχανισμό συλλογικής άμυνας που θα συμβάλει στη βελτίωση της σταθερότητας και της ευημερίας. Σημείωσε ότι το σύμφωνο θα λειτουργεί με τρόπο τεχνικά παρόμοιο με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, με επιτροπή υπουργών, πολιτικές και στρατιωτικές επιτροπές, καθώς και μόνιμη γραμματεία αρμόδια για την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων.

Η γραμματεία θα έχει την έδρα της στη Σαουδική Αραβία, ενώ προβλέπονται επίσης κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και προγράμματα εκπαίδευσης.

Προτεραιότητες Ορμούζ και Γάζα 

Απορρίπτοντας τις εκτιμήσεις ότι η συμμαχία στρέφεται κατά του Ιράν, ο Φιντάν υπογράμμισε ότι η συμφωνία έχει αμυντικό χαρακτήρα.
«Όταν ενωνόμαστε με αυτές τις χώρες, φυσικά μετατρέπεται σε έναν αμυντικό οργανισμό. Εκτός εάν δεχθεί επίθεση από το εσωτερικό ή από το εξωτερικό της περιοχής, αυτή η συμμαχία δεν θα αναλάβει δράση», δήλωσε. «Θέλω να υπογραμμίσω ότι το Ιράν δεν αποτελεί στόχο αυτής της συμμαχίας. Καμία χώρα που δεν μας επιτίθεται δεν αποτελεί στόχο μας».

Ο Φιντάν δήλωσε επίσης ότι Ιρανοί αξιωματούχοι είναι ενήμεροι για την πρωτοβουλία μέσω προηγούμενων διαβουλεύσεων και υποστήριξε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να συνεχίσει να λειτουργεί ως μεσολαβητής, εφόσον αυτό ζητηθεί από τα εμπλεκόμενα μέρη. Αναφερόμενος στα ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα, ο Φιντάν δήλωσε ότι η επίτευξη ακόμη και μιας προσωρινής συμφωνίας για το άνοιγμα εκ νέου του Ορμούζ παραμένει η πιο επείγουσα προτεραιότητα, σημειώνοντας ότι χώρες από τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, την Ασία και τις Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για την επανέναρξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Για τη Γάζα, επαίνεσε τη Χαμάς επειδή, όπως είπε, θέτει σε προτεραιότητα τον παλαιστινιακό λαό και κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διστάζει να προχωρήσει στη δεύτερη φάση ενός ειρηνευτικού σχεδίου. Υποστήριξε επίσης ότι πρέπει να συνεχιστεί η διεθνής πολιτική απομόνωση του Ισραήλ.

Ο Φιντάν κάλεσε παράλληλα σε ανανεωμένες προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να κλιμακωθεί περαιτέρω εάν συνεχιστεί. Σημαντικό σημείο του δημοσιεύματος: ο Φιντάν δεν είπε απλώς ότι η Αίγυπτος «ενδιαφέρεται». Η δήλωσή του παρουσιάζει το σύμφωνο ως δυνητικά ανοιχτή περιφερειακή αμυντική ομπρέλα, με τον Ερντογάν να επιδιώκει την προσθήκη και άλλων χωρών.

Τα συντρίμμια που αναλύθηκαν στη Βουλγαρία δείχνουν ότι πρόκειται για τύπο μη επανδρωμένου αεροσκάφους «που χρησιμοποιείται ευρέως από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις», όπως αναφέρει το βουλγαρικό υπουργείο Άμυνας. Η υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας Βελισλάβα Πέτροβα κάλεσε την πρέσβη της Ουκρανίας Ολέσια Ιλαστσούκ για εξηγήσεις τη Δευτέρα.

Το Κίεβο δήλωσε από την πλευρά του ότι δεν στόχευσε σκόπιμα τη Βουλγαρία και υπόσχεται να διενεργήσει έρευνα. «Μπορούμε να δηλώσουμε με βεβαιότητα ότι ο ουκρανικός στρατός δεν κατηύθυνε σκόπιμα κανένα αεροσκάφος προς τη Βουλγαρία», υποστήριξε ο εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών Γκεόργκι Τίχι, χωρίς να επιβεβαιώσει επίσημα εάν το μη επανδρωμένο αεροσκάφος είναι πράγματι ουκρανικό.

Οι εισβολές μη επανδρωμένων αεροσκαφών είναι συχνές στη Ρουμανία, όπου η συντριβή ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους με εκρηκτικά στα τέλη Μαΐου σε πολυκατοικία προκάλεσε τον τραυματισμό δύο ατόμων. Ωστόσο η Βουλγαρία, μέλος του ΝΑΤΟ, «ουδέποτε είχε περιστατικό αυτού του είδους με ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με εκρηκτικά”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο πρώην υπουργός Άμυνας Τόντορ Ταγκάρεφ.

Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος «εξερράγη σε πολύ κοντινή απόσταση από συνοριακό φυλάκιο του με τη Ρουμανία», κοντά στη Μαύρη Θάλασσα στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, και σε απόσταση 1.000 μέτρων από έναν σταθμό συμπίεσης του διαβαλκανικού αγωγού φυσικού αερίου, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ. «Η συντριβή σε χωράφι με ηλίανθους δεν προκάλεσε θύματα», δήλωσε μετά την έκτακτη συνεδρίαση του συμβουλίου ασφαλείας του.

Ο Ράντεφ δεν διατύπωσε καμμία υπόθεση για την πορεία του μη επανδρωμένου αεροσκάφους, το οποίο δεν εντόπισε προηγουμένως, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, καμία από τις δύο γειτονικές χώρες στον εναέριο χώρο της. Το υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας επιβεβαίωσε ότι η παρακολούθησή του με ραντάρ «δεν εντόπισε κανένα αεροσκάφος που να διασχίζει τον εναέριο χώρο της Ρουμανίας με κατεύθυνση τη Βουλγαρία».

Σημαντική ποσότητα εκρηκτικών στο drone

Σύμφωνα με την δήλωση του Ράντεφ νωρίτερα, «το μη επανδρωμένο αεροσκάφος έγινε αντιληπτό  από την αστυνομία των συνόρων στη Ρουμανία, μετά μια ισχυρή έκρηξη με μαύρο καπνό και παρατηρήθηκε από μια περίπολο της βουλγαρικής αστυνομίας των συνόρων, στοιχείο που αποδεικνύει ότι ο δρόνος μετέφερε σημαντική ποσότητα εκρηκτικών».

Η ανάλυση των συντριμμιών έδειξε ότι πρόκειται “πολύ πιθανόν για ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος αντιπερισπασμού τύπου Maya”, αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου άμυνας της χώρας. Αυτός ο τύπος δρόνου, ο οποίος δεν έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει εκρηκτικά, “χρησιμοποιείται ευρέως από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις”, ανέφερε το υπουργείο Άμυνας, κάτι που όμως έρχεται σε αντίφαση με τις μαρτυρίες για ισχυρή έκρηξη και μαύρους καπνούς. Πιθανόν να μην ήταν σχεδιασμένο για να μεταφέρει εκρηκτικά, αλλά τελικά να τα μετέφερε.

Η Βουλγαρία, μέλος του ΝΑΤΟ, πήρε αποστάσεις πρόσφατα από την Ουκρανία, με τη νέα κυβέρνησἠ της υπό τον Ράντεφ, ο οποίος καλεί να δοθεί προτεραιότητα στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου αντί να συνεχίζεται η στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο.

https://www.youtube.com/watch?v=_JBo5PKdfjE

«Μέχρι η Αμερική να διορθώσει τη συμπεριφορά της, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν. Διόρθωση συμπεριφοράς σημαίνει: 1- Ποτέ μην απειλείτε το Ιράν με οποιαδήποτε γλώσσα ή μην προσβάλλετε τις ιερότητες αυτού του έθνους. 2- Να τερματιστεί για πάντα ο πόλεμος και η επιθετικότητα εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στον Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Υεμένη και το Ιράκ. 3- Άρση του ναυτικού αποκλεισμού και απόσυρση των ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεών του από το Ιράν.

4- Πληρωμή των ζημιών των δύο επιθετικών πολέμων και επιβολής στο Ιράν χωρίς καμία μείωση ή μείωση. 5 – Άρση των σκληρών και παράνομων κυρώσεων κατά του ιρανικού λαού. 6- Απελευθέρωση άνευ όρων των παγωμένων και κλεμμένων περιουσιακών στοιχείων του ιρανικού λαού.

Αυτά είναι τα αιτήματα του ιρανικού λαού, που τα φωνάζει αδιάκοπα στις πλατείες και τους δρόμους εδώ και 160 ημέρες. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας δεν θα κάνει ποτέ πίσω, είτε σε πόλεμο είτε σε διαπραγματεύσεις», σημείωσε καταλήγοντας ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ».

Οι δηλώσεις Ζολγκάντρ ήρθαν, ενώ το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, τα οποία βρίσκονται μεταξύ των δύο χωρών. Η Τεχεράνη είχε ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ ως αντίποινα για τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν εναντίον της οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο. Μέχρι τώρα, υπήρχαν προσδοκίες ότι μια συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν θα μπορούσε σύντομα να επιτρέψει την επανέναρξη της εμπορικής ναυσιπλοΐας και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η λίστα του Ιράν

Η λίστα απαιτήσεων που παρουσίασε ο Ζολγκάντρ αλλάζει, ωστόσο, τα δεδομένα. Οι νέοι όροι ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάσει ορισμένες από τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, εφόσον επιθυμεί να περιορίσει το ενεργειακό κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές αποτελούν πολιτικό κίνδυνο για τους Ρεπουμπλικάνους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Ακόμη και πριν από τις δηλώσεις Ζολγκάντρ, Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν αφήσει να εννοηθεί ότι η επαναλειτουργία των Στενών δεν ήταν τόσο κοντά όσο φαινόταν. Ο Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε ότι το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου «δεν εξαρτάται από τις διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν».

Σε δηλώσεις του στο Tasnim, μέσο ενημέρωσης που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφερε ότι όλα θα εξαρτηθούν από το εάν «οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν πλήρως τους όρους του Ιράν». Δεν εξειδίκευσε τότε ποιοι ήταν αυτοί οι όροι, πέραν της απαίτησης η Ουάσινγκτον να μην παρεμβαίνει στις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με το Ομάν ή άλλες χώρες.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε από την πλευρά του ότι η Τεχεράνη και το Μουσκάτ βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία. Έσπευσε, όμως, να ξεκαθαρίσει ότι αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως και άμεσο άνοιγμα των Στενών. Όπως ανέφερε, η επαναλειτουργία τους εξαρτάται και από άλλους όρους, μεταξύ των οποίων βρίσκεται η αποζημίωση του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβιάσεις του Μνημονίου της Ισλαμαμπάντ, όπως λέει η Τεχεράνη. Πρόκειται για τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που υπέγραψαν το Ιράν και οι ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο, έπειτα από διαμεσολάβηση του Πακιστάν.

Διέξοδο αναζητά ο Αμερικανός ΑΓΕΕΘΑ

Σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει μεταφέρει τις τελευταίες εβδομάδες σε κορυφαίους αξιωματούχους της κυβέρνησης την ανάγκη να αναζητηθεί ένας τρόπος «εξόδου» από τη σύγκρουση.

Τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις ανέφεραν στο CNN ότι ο Κέιν εκτιμά πως μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές και απρόβλεπτες συνέπειες, ενώ η αμερικανική αεροπορική ισχύς από μόνη της δύσκολα θα μπορούσε να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος. «Ο Κέιν ψάχνει για μια ράμπα εξόδου», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.

Οι επιφυλάξεις του στρατηγού δεν περιορίζονται σε εσωτερικές στρατιωτικές συζητήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Κέιν έχει συζητήσει τις διαθέσιμες επιλογές και τους κινδύνους μιας περαιτέρω κλιμάκωσης με κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.

Ο στρατηγός φέρεται μάλιστα να έχει συνεργαστεί στενά με ορισμένους από τους συμβούλους του Τραμπ, προκειμένου να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών και κοινή γραμμή ενόψει των συναντήσεων με τον πρόεδρο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιορισμοί των διαθέσιμων στρατιωτικών επιλογών, αλλά και ο κίνδυνος οι νέες επιθέσεις να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη και δυσκολότερα ελεγχόμενη σύγκρουση. Η ανησυχία αφορά ακόμη και σενάρια που δεν προβλέπουν την ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν.

Καμπανάκι για τα αποθέματα πυρομαχικών 

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απορρίψει το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η συνέχιση των αεροπορικών επιθέσεων θα μπορούσε να υποχρεώσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί τους όρους της Ουάσινγκτον. Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, ωστόσο, φαίνεται να ενισχύεται η εκτίμηση ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί μόνο μέσω αεροπορικών βομβαρδισμών.

Ο ίδιος ο Κέιν είχε προειδοποιήσει δημόσια σε ακρόαση στο Κογκρέσο ότι «η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», θέση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αεροπορικές επιχειρήσεις. Οι προβληματισμοί φαίνεται να εντάθηκαν στα τέλη Ιουλίου, όταν εξετάστηκε σχέδιο για νέες, πιο επιθετικές επιθέσεις κατά του Ιράν. Ορισμένοι από τους στενότερους συμβούλους του Τραμπ εξέφρασαν ανησυχίες για τις πιθανές συνέπειες.

Υπέρ της συγκεκριμένης επιχείρησης φέρεται να τάχθηκαν κυρίως στελέχη της CENTCOM, ενώ το Ισραήλ φέρεται να υποστήριζε γενικότερα την περαιτέρω στρατιωτική πίεση. Ο Τραμπ, ωστόσο, αποφάσισε τελικά να μην προχωρήσει άμεσα, αφού συνομίλησε με συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Οι τελευταίοι εξέφρασαν φόβους ότι μια νέα επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα, με στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή.

Ένας ακόμη παράγοντας που περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων της Ουάσινγκτον είναι η κατάσταση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, ο στρατηγός Κέιν έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για τη μείωση των διαθέσιμων αμερικανικών όπλων, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν απαιτεί σημαντική κατανάλωση πυρομαχικών και συστημάτων αεράμυνας.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ορισμένα από τα ίδια όπλα και συστήματα χρησιμοποιούνται παράλληλα για την υποστήριξη του Ισραήλ και της Ουκρανίας. Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές εκτιμούν ότι τα αποθέματα ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών έχουν μειωθεί σε επίπεδα που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επιλογές των ΗΠΑ σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης. Παράλληλα, χώρες του Κόλπου έχουν μεταφέρει στην αμερικανική κυβέρνηση τις ανησυχίες τους για την περιορισμένη διαθεσιμότητα προηγμένων συστημάτων αεράμυνας, τα οποία θα μπορούσαν να χρειαστούν σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας ιρανικών αντιποίνων.

Ο φόβος για τα αντίποινα στον Κόλπο

Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και μια τέτοια κίνηση δεν θεωρείται πιθανό να οδηγήσει την Τεχεράνη σε συνθηκολόγηση. Αντίθετα, υπάρχει ο φόβος ότι θα μπορούσε να προκαλέσει μια αλυσίδα αντιποίνων εναντίον ενεργειακών υποδομών σε χώρες του Κόλπου, αυξάνοντας δραματικά το κόστος για τους Αμερικανούς συμμάχους και διευρύνοντας τη σύγκρουση.

Ανάλογοι προβληματισμοί υπάρχουν και για πιθανά πλήγματα σε γέφυρες ή άλλες κρίσιμες υποδομές του Ιράν, καθώς εκτιμάται ότι τέτοιες επιθέσεις μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές καταστροφές χωρίς να εξασφαλίσουν το επιθυμητό στρατηγικό αποτέλεσμα.

Η λεπτή γραμμή Κέιν και Τραμπ

Ο στρατηγός Κέιν καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί μια δύσκολη σχέση με τον πρόεδρο. Πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις αναφέρουν ότι προσπαθεί να παρουσιάζει στον Τραμπ τόσο τις δυνατότητες των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων όσο και τους κινδύνους κάθε στρατιωτικής επιλογής, χωρίς να δίνει την εντύπωση ότι αμφισβητεί την τελική εξουσία του προέδρου ως αρχιστράτηγου.

Σε πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, ο Κέιν φέρεται να ανέδειξε τους κινδύνους μιας περαιτέρω κλιμάκωσης, μεταξύ άλλων και την κατάσταση των αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών. Ταυτόχρονα, όμως, κατέστησε σαφές ότι, εάν ο Τραμπ αποφάσιζε να προχωρήσει στις επιχειρήσεις που εξετάζονταν, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις εξακολουθούν να διαθέτουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές στο Ιράν.

Αναζητείται μια «συμβολική νίκη»

Καθώς η σύγκρουση πλησιάζει στο ορόσημο των έξι μηνών, η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο στρατηγικό δίλημμα. Μια μεγάλης κλίμακας χερσαία επιχείρηση θα μπορούσε, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, να προσφέρει τη δυνατότητα μιας αποφασιστικής στρατιωτικής ήττας του Ιράν. Θα είχε όμως τεράστιο πολιτικό και στρατιωτικό κόστος και θα μπορούσε να οδηγήσει σε χιλιάδες αμερικανικές απώλειες. Για τον λόγο αυτό, δεν φαίνεται να υπάρχει αυτή τη στιγμή πολιτική βούληση στην Ουάσινγκτον για μια τέτοια επιλογή.

Το Πεντάγωνο εξετάζει διαφορετικά σενάρια, όμως το βασικό ερώτημα πλέον δεν φαίνεται να είναι μόνο πώς θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να συνεχίσουν τον πόλεμο, αλλά και πώς θα μπορούσαν να τον τερματίσουν χωρίς ο Τραμπ να εμφανιστεί ότι υποχωρεί. Έτσι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά προς την αναζήτηση μιας συμφωνίας ή μιας εξόδου που θα μπορούσε να προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο τουλάχιστον μια «συμβολική» νίκη την οποία θα παρουσιάσει στο αμερικανικό κοινό, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτό τον δρόμο για μια διπλωματική λύση.

Το γεγονός ότι ο κορυφαίος Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος φέρεται να αναζητά πλέον «έξοδο» αποτυπώνει το μέγεθος του διλήμματος: Η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να διαθέτει συντριπτική στρατιωτική ισχύ, αλλά οι επιλογές για να μετατραπεί αυτή η ισχύς σε μια καθαρή και πολιτικά αξιοποιήσιμη νίκη εμφανίζονται ολοένα πιο περιορισμένες.

Ταυτόχρονα εξελίσσεται το πριόνισμα και ξεδόντιασμα των “νέων κομμάτων” από το διατεταγμένο σύστημα και την αποδόμηση τους από την κυβέρνηση. Συνάμα παρουσιάζονται οι πραγματικές αντοχές και το βάθος των κομμάτων αυτών. Το σημαντικότερο ήταν – και παραμένει – το γεγονός ότι τα κόμματα εκτός Βουλής στερούνται της δημοσιότητας που η όποια κοινοβουλευτική λειτουργία προσφέρει με τη μορφή τρέχουσας και διαρκούς αντιπολίτευσης, ή και πολιτικών πρωτοβουλιών για την ανάδειξη προτάσεων-λύσεων σε συνδυασμό με κοινωνικές κινητοποιήσεις και δράσεις.

Παρά την απαξίωση των κοινοβουλευτικών λειτουργιών με κύρια – σχεδόν αποκλειστική ευθύνη – της κυβέρνησης και της ΝΔ, το κοινοβούλιο παρέχει μέσω των μίντια ευκαιρίες, που τα εκτός Βουλής κόμματα δεν έχουν και δεν μπορούν κατά συνέπεια με αμεσότητα να αξιοποιήσουν και να μετεξελίξουν.

Το νέο σχήμα της Καρυστιανού

Από τα νέα κόμματα, η “Ελπίδα” της Καρυστιανού, λόγω κυρίως των μεγάλων οργανωτικών κενών, των στελεχιακών αντινομιών και των χρηματοοικονομικών και μιντιακών ανεπαρκειών, έχει ήδη υποστεί σημαντική “φθορά χρόνου”, η οποία μετά και τις τελευταίες αποχωρήσεις αποκτά χαρακτηριστικά αποδόμησης.

Είναι αναγκαίο, εδώ να τονιστεί η εκτίμηση που ήδη είχαμε κάνει την περίοδο εκείνη, λίγο πριν την ανακοίνωση του “κόμματος Καρυστιανού”. Τονίζαμε ότι: «Στο πολιτικό αυτό σχήμα/Κίνημα τα πλέον σημαντικά και ουσιώδη – ακόμα και από την πολιτική του πρόταση – σχετίζονται με τη διατήρηση και την ανάπτυξη του χαρακτήρα του ως Κινήματος και όχι ως κόμματος με την παραδοσιακή έννοια. Δηλαδή, με τον ανοιχτό, πραγματικά συμμετοχικό, ουσιαστικά δημοκρατικό και ευρύ (διευρυνόμενο) κοινωνικά και γεωγραφικά χαρακτήρα του, σε αντιδιαστολή προς μια άκαμπτη ιεραρχική δομή με παραδοσιακά στοιχεία γραφειοκρατίας και ηγετικού συγκεντρωτισμού».

Βλέποντας τις εξελίξεις θα νόμιζε κανείς ότι επιλέχθηκε με φανατισμό ακριβώς το αντίθετο, το απευκταίο! Και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε, λόγω των κλειστών – και κλειστοφοβικών αντιλήψεων; – της κορυφής, αν έχει ξεπεραστεί το οριακό σημείο, ώστε να αναταχθεί θετικά η (εκ)πτωτική πορεία.

Γενικότερα – και αναφερόμαστε, εκτός από την περίπτωση Καρυστιανού και του στενού της πυρήνα – οι αντιλήψεις και η “πολιτική παιδεία” περί την έννοια “Κίνημα” και τις πολιτικές για “συγκρότηση, ανάπτυξη και οργάνωση Κινήματος” είναι σήμερα ( εποχή των απολιτίκ ) στο περιεχόμενό τους ως επί το πλείστον άγνωστες, ενώ σπανίως αποτελούν προτάγματα σκέψης και προτεραιότητες πολιτικής.

Τσίπρας και ΕΛΑΣ: Θέλει να είναι ο δεύτερος

Οι αντοχές της ΕΛΑΣ του Τσίπρα σχετίζονται με την πολιτική πείρα του ίδιου και των επιτελών του, με διασφαλισμένες χρηματοοικονομικές υποστηρίξεις που φαίνεται ότι διαθέτει, καθώς και τα οργανωτικά δάνεια που απορρόφησε/(ανα)κατέλαβε από τον πρώην ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος στην πραγματικότητα πλέον δεν υφίσταται ως δύναμη αξιώσεων… Ωστόσο, η ΕΛΑΣ και ο Αλέξης Τσίπρας θα βιώνουν, για αυτούς, ένα εξωκοινοβουλευτικό άγονο περιβάλλον, τη στιγμή που επιθυμούν να αποτελέσουν τον κύριο αντιπολιτευτικό-κοινοβουλευτικό πόλο! Μια αντίφαση φθοράς…

Παράλληλα, οι εντάξεις παραιτούμενων βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ – όσο και το αλισβερίσι των όποιων μεταγραφών στην Κεντροαριστερά –
δεν αποτελούν την καλύτερη δημόσια εικόνα, αφού είναι συνώνυμες της απαξίωσης κάθε θεσμικού ρόλου και της ακύρωσης κάθε αρχής δημοκρατικής εκπροσώπησης, χωρίς μάλιστα ίχνος αυτοκριτικής από κανέναν.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έχουμε και σε σχετικό προηγούμενο άρθρο μας επισημάνει, ο Τσίπρας εφαρμόζει ένα σχέδιο δύο φάσεων, με τελικό στόχο να καταστεί μετά τις επόμενες εκλογές (με το εκλογικό αποτέλεσμα όσων γύρων και αν απαιτηθούν) η κυρίαρχη δύναμη στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Ο πραγματικός στόχος του είναι να βρεθεί η δεύτερη δύναμη – πίσω από τη ΝΔ και σε επαρκή/ασφαλή απόσταση από το ΠΑΣΟΚ, τέτοια που θα τον καθιστά αδιαμφισβήτητα κυρίαρχο παίκτη στο χώρο της Κεντροαριστεράς.

Ο Τσίπρας, με την πρώτη φάση του σχεδίου του, έκλεισε το κεφάλαιο ΣΥΡΙΖΑ. Το έκλεισε με ό,τι αυτό σήμαινε και όπως το εννοούσε, με όσα βάρη αυτό του επιφόρτιζε και με τους νέους βαθμούς ελευθερίας που δημιουργούσε, προβάλλοντας μια ρητή πρόθεση και δημόσια κατάθεση: Ότι το νέο δικό του κεφάλαιο είναι ποιοτικά διαφορετικό και πως ό,τι δεν κατορθώθηκε πριν από 7 χρόνια μπορεί να γίνει απελευθερωμένα, προσγειωμένα και πιο ώριμα στην νέα περίοδο. Ανεξάρτητα από το ποιους και πόσους έπεισε – και πείθει – αυτή ήταν η πρώτη φάση του σχεδίου Τσίπρα.

Η κυριαρχία στην κεντροαριστερά

Η δεύτερη, που βρίσκεται σε εξέλιξη, με κεντρικά στοιχεία τα προγραμματικά διακυβεύματα της πρότασής του (π.χ. “η νέα αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους-αυτοδιοίκησης-δημοσίου” κ.λπ.) έχει ως κεντρικό της στόχο, όχι την διεκδίκηση της κυβέρνησης – ούτε και με συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ ή/και άλλα σχήματα της Αριστεράς – αλλά την δεύτερη θέση πίσω από τη ΝΔ.

Με ξεκάθαρο αρχηγικό μοτίβο και πολλάκις έντονα αρχηγίστικες συμπεριφορές η επιδίωξη είναι η δεύτερη θέση, και σε απόσταση από τον τρίτο (=το ΠΑΣΟΚ) για την επίλυση υπέρ του (και υπέρ της ΕΛΑΣ) της κυριαρχίας στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Η επιτυχία του, ασφαλώς, δεν προεξοφλείται, αλλά αυτή είναι η στόχευση.

Μετά, εκεί στο 2030 – για να θυμηθούμε και μια έκφραση παλιού μας συντρόφου «όταν ο Τσίπρας θα είναι 56 χρονών» –
θα διεκδικήσει κυβέρνηση!… Παίζουν κι άλλοι, πιθανόν ικανότεροι… Όλα όμως αυτά δεν πραγματοποιούνται σε περιβάλλον αποστειρωμένου ή κατά παραγγελία εργαστηρίου. Υπάρχουν κι άλλοι παίκτες και μάλιστα …ζόρικοι, αν όχι πολύ ικανοί ή/και ικανότεροι.

Η τακτική Μητσοτάκη να ποντάρει στη φθορά του χρόνου και η άσκηση εξουσίας βρίσκεται σε εφαρμογή, φέρνοντας τα όποια αποτελέσματα (ήδη παραπάνω αναφέρθηκαν) από την …απογοήτευση και την αφαίρεση της μαγείας των νέων σχημάτων. Η κυβερνητική υπεροχή από θέση εξουσίας κυρίως, με μια πολιτική παροχών – το μέτωπο της ακρίβειας (και εμμέσως των εισοδημάτων) είναι το μείζον για την κυβέρνηση, και όχι μόνο για την κυβέρνηση! – παρέχει περιθώρια οριακής ενίσχυσης της ΝΔ και στασιμότητας ή υποχώρησης των αντιπάλων “νέων” και παλαιών.

Σαμαράς: Εκνευρισμός του Μαξίμου

Στην τακτική αυτή του Μητσοτάκη (ξεμπρόστιασμα, φθορά χρόνου, χρήση της εξουσίας και των χρηματοδοτικών ευρωπαϊκών και κρατικών πόρων κατά το “δοκούν Μητσοτάκη”) ο μόνος από τους φερόμενους για νέο κόμμα που δεν ενέδωσε ήταν ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ το ΠΑΣΟΚ ακολούθησε μια σταθερή γραμμή αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση και προγραμματικής προβολής.

Ο Σαμαράς, πάντως, στο χώρο της Κεντροδεξιάς – και σε ορισμένα μέτωπα όχι αποκλειστικά σ’ αυτόν – διατηρεί έλεγχο των κινήσεων του, προχωρώντας με νηφαλιότητα και σχέδιο που δεν μπορεί να το πλήξει η όποια τακτική Μητσοτάκη, παρά την φθηνής ποιότητας «στράτευση υβριστικών σε βάρος του τρολ». Γεγονός που ανεβάζει τον εκνευρισμό στον Μητσοτάκη και στο Μαξίμου, ενώ αυξάνει τα περιθώρια κινήσεων του Σαμαρά.

Μητσοτάκης και νέα κόμματα

Βλέποντας, πάντως, ο Μητσοτάκης ότι αυτή η τακτική αποδίδει, έστω οριακά, αν μάλιστα υπολογίσει κανείς την συνεχιζόμενη απόρριψη του ίδιου και της κυβέρνησής του από την κοινωνία (σε ποσοστά περί το 65-70%), θα την συνεχίσει, και θα την βελτιώσει μέσω ενδιάμεσων σταθμών όπου κατάλληλα θα προπαγανδίσει και θα αξιοποιήσει: ΔΕΘ, Ευρωπαϊκή Προεδρία στο 2ο εξάμηνο 2027, νέος προϋπολογισμός 2027, γιορτές, διλήμματα ακυβερνησίας κλπ.

Επίσης, οι συζητήσεις του συρμού περί κυβερνητικής αστάθειας και αδιεξόδου λόγω των νέων σκανδάλων, δεν είναι κάτι που ανησυχεί τον Μητσοτάκη, μπροστά σ’ αυτή την πρωτοφανή -ανεξήγητη εν πολλοίς- χώνευση των σκανδάλων από την κοινή γνώμη, που εμφανίζει έναν ανησυχητικό ωχαδερφισμό και μια εξοικείωση επικίνδυνη…

Αυτά σημαίνουν ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την Άνοιξη, το πιθανότερο τέλος Μαρτίου 2027. ώστε, μεταξύ των άλλων, ο Κ. Μητσοτάκης να εμφανιστεί και ως θεσμικός πρωθυπουργός, πραγματοποιώντας τις εκλογές «όπως ορίζει ο συνταγματικός χρόνος». Τι να πρωτοσχολιάσουμε, άραγε, για την Μητσοτακική θεσμικότητα! Και για το ότι ως ο «Ευρωπαίος ηγέτης το 2ο εξάμηνο του 2027 θα διαμορφώσει/επικυρώσει το επόμενο 7ετές φιλόδοξο πρόγραμμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση»!

Σ΄ αυτά τα πλαίσια, έχουν μεγάλη σημασία οι εξελίξεις συνολικότερα και βεβαίως οι πιθανές κυβερνητικές λύσεις (συνεργασίες-συμπράξεις κλπ) μετά τις εκλογές, ακόμα και δύο γύρων, με τα ζητήματα και τα διλήμματά τους και τις θέσεις των κομμάτων μέχρι τότε, και τότε, κυρίως της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, της ΕΛΑΣ καθώς και των ακροδεξιών σχημάτων!…

Αυτά στο επόμενο άρθρο μας…

Να σημειωθεί ότι η Αθήνα φέρεται να εξετάζει σύμφωνα με δημοσιεύματα και την αποστολή ελικοπτέρων Apache στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για ενίσχυση της άμυνας της χώρας έναντι επιθέσεων από μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η Ελλάδα έχει υπογράψει με τα Εμιράτα ρήτρα αμυντικής συνδρομής, κάτι που δεν έχει κάνει με την Σαουδική Αραβία.

Οι εξελίξεις με την συμφωνία, έχουν προκαλέσει και πολιτικές αντιδράσεις. Ο τομεάρχης Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, επισημαίνει: “Στον απόηχο των «πανηγυρισμών» της κυβέρνησης για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και τις αποτρεπτικές ενέργειες της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, μας επαναφέρει στην τάξη η υπογραφή αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν με πρόβλεψη, μάλιστα, ρήτρας συλλογικής άμυνας σε περίπτωση που ένα από τα τρία κράτη απειληθεί.

Μια συμφωνία με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία για την Τουρκία που οδηγεί σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και συνεργασία σε θέματα αμυντικής βιομηχανίας, σε συνέχεια της αμυντικής συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ της Τουρκίας και της Αιγύπτου και ένα, μόλις, μήνα μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, με τις γνωστές εξαγγελίες του προέδρου Τραμπ σχετικά με την αμυντική-εξοπλιστική συνεργασία ΗΠΑ-Τουρκίας, αλλά και τις αλλεπάλληλες συμφωνίες μεταξύ Τουρκίας και ευρωπαϊκών χωρών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Οι ραγδαίες αυτές εξελίξεις και οι συνεχόμενες πρωτοβουλίες της Τουρκίας στο αμυντικό-διπλωματικό πεδίο που οδηγούν σε απτές διακρατικές συμφωνίες, δεν μπορεί παρά προβληματίσουν την κυβέρνηση για την δική της αδράνεια και αδυναμία, όχι μόνο να δομήσει ανάλογες συμφωνίες, αλλά και να παρεμποδίσει την συνεργασία της Τουρκίας με κράτη-μέλη της ΕΕ. Γιατί στην αμυντική και εξωτερική πολιτική, λίγη σημασία έχει η επικοινωνία. Ας το συνειδητοποιήσουν, επιτέλους”. Να σημειωθεί πως η Χαριλάου Τρικούπη δεν ζητά την επιστροφή των Patriot.

KKE

Σε σχόλιό του, το Γραφείο Τύπου του ΚΚΕ υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί παράλληλα πλήγμα στη λογική των «ισχυρών συμμαχιών», την οποία, όπως σημειώνει, προβάλλει η ελληνική κυβέρνηση ως παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας για τη χώρα.

Το ΚΚΕ στέκεται ιδιαίτερα στις σχέσεις της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία και στην παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη χώρα. Κατηγορεί, μάλιστα, κυβερνητικά στελέχη ότι «περηφανεύονται για την εμπλοκή της στον πόλεμο», την ώρα που οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δημιουργούν νέα δεδομένα και εντείνουν τους ανταγωνισμούς.

Τα πυρά του Περισσού δεν περιορίζονται, πάντως, στην κυβέρνηση. Το ΚΚΕ καταλογίζει «μεγάλες ευθύνες» και στα υπόλοιπα κόμματα, κατονομάζοντας το ΠΑΣΟΚ και τον «όλο ΣΥΡΙΖΑ», επειδή, όπως επισημαίνει, ψήφισαν τη συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και σήμερα αναζητούν νέα «οφέλη», «ομπρέλες» προστασίας και νέες πολεμικές συμφωνίες. Σύμφωνα με το ΚΚΕ, από τέτοιου είδους συμφωνίες και συμμαχίες δεν ωφελούνται οι λαοί, αλλά «μόνο τα μονοπώλια», ενώ παράλληλα αυξάνονται οι κίνδυνοι από τη βαθύτερη εμπλοκή της Ελλάδας στους στρατιωτικούς και γεωπολιτικούς σχεδιασμούς στην περιοχή.

Το κόμμα επαναλαμβάνει τη θέση του για πλήρη απεμπλοκή της χώρας από τα πολεμικά μέτωπα, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκεται απέναντι στη στρατηγική που παρουσιάζει τη συμμετοχή σε διεθνείς στρατιωτικές συμμαχίες ως εγγύηση για την ασφάλεια της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, το ΚΚΕ ζητά την άμεση επιστροφή της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot από τη Σαουδική Αραβία, την επιστροφή της ελληνικής φρεγάτας από την Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και την αποχώρηση όλων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που βρίσκονται εκτός συνόρων.

Ελληνική Λύση

«Όταν μία χώρα υπογράφει στρατιωτική συμφωνία με τον εχθρό σου, η μόνη σου κίνηση για να σώσεις την αξιοπρέπειά σου είναι να αποσύρεις άμεσα τους Patriot από το έδαφος της. Εάν δεν το πράξεις άμεσα, είτε είσαι βλαξ, είτε προδότης», ανέφερε σε σκληρό ύφος ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος.

ΕΛΑΣ-Κόμμα Τσίπρα

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) έκανε λόγο για «σοβαρό πλήγμα» στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Σε ανακοίνωσή του, ο τομέας Εξωτερικής Πολιτικής του κόμματος που ίδρυσε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζει ότι η συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, δημιουργεί νέα δεδομένα στην περιοχή και αφήνει εκτεθειμένες τις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης.

«Η κοινή αμυντική συμφωνία που υπογράφηκε σήμερα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, και μάλιστα με ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, συνιστά ένα νέο, σοβαρό πλήγμα για την ελληνική εξωτερική πολιτική», αναφέρει η ανακοίνωση. Η ΕΛΑΣ στρέφει τα πυρά της στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι οι πανηγυρισμοί για την ανάπτυξη ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία ακολουθούνται πλέον από ένα «μεγαλοπρεπές άδειασμα» από τη σαουδαραβική ηγεσία, η οποία προχωρά σε στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία.

Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ αναφέρει ότι το αποτέλεσμα για την Ελλάδα είναι μια «επικίνδυνη εμπλοκή» στην κρίση που εξελίσσεται στην περιοχή, χωρίς –όπως υποστηρίζει– την κάλυψη διεθνών οργανισμών. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στις προειδοποιήσεις του Αλέξη Τσίπρα από το 2021, αλλά και σε πρόσφατες παρεμβάσεις της ΕΛΑΣ, σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργήσει η συγκεκριμένη στρατηγική επιλογή.

Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει απομακρυνθεί από μια ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. «Οι εποχές που η Ελλάδα ήταν αυτή που καθιέρωνε πολυμερή σχήματα συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή έχουν περάσει», αναφέρει χαρακτηριστικά, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι έχει εγκαταλείψει, όπως υποστηρίζει, την πολιτική της περιόδου 2015-2019. Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, η χώρα κινείται πλέον «στη λογική του πρόθυμου και δεδομένου συμμάχου», με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο ρόλος της στις περιφερειακές εξελίξεις.

Το Προσήλι είναι ένας από τους πιο ήσυχους και αυθεντικούς προορισμούς της δυτικής Αττικής. Χτισμένο στις πλαγιές του Κιθαιρώνα, προσφέρει μοναδική θέα προς τον Κορινθιακό Κόλπο, ενώ η φύση συνδυάζει πυκνά πευκοδάση, βραχώδη τοπία και κρυστάλλινα νερά. Η περιοχή αποτελεί αγαπημένο προορισμό για όσους αναζητούν γαλήνη, πεζοπορία και ανεπιτήδευτες παραλίες μακριά από την πολυκοσμία.

Στο βίντεο αποτυπώνεται η ομορφιά που χαρακτήριζε το Προσήλι πριν από τη φωτιά: Το καταπράσινο τοπίο, οι ήρεμοι δρόμοι, η θέα προς τη θάλασσα και η μοναδική ατμόσφαιρα που έκανε την περιοχή να ξεχωρίζει. Είναι εικόνες που σήμερα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη αξία, θυμίζοντάς μας πόσο εύθραυστο είναι το φυσικό περιβάλλον.

Παρά τη μεγάλη οικολογική καταστροφή, η ελπίδα παραμένει ζωντανή. Η φύση έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να αναγεννηθεί, αρκεί να της δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και η σωστή προστασία. Ευχή όλων είναι το Προσήλι και το Πόρτο Γερμενό να ξαναβρούν σταδιακά την ομορφιά που τα έκανε έναν από τους πιο ξεχωριστούς προορισμούς της Ελλάδας.

Το βίντεο έχει δημοσιευθεί στο κανάλι του Θεόφιλου Μπάμπουλη Point Of View GR στο Youtube. Σκοπός του καναλιού είναι να αναδείξει το φυσικό κάλλος και τα αξιοθέατα του τόπου μας και του κόσμου.

Ως χρονικό σημείο έναρξης της αλλαγής των συσχετισμών που οδήγησε στη συμφωνία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, καθορίστηκε η 7η Οκτωβρίου 2023, όταν η εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ οδήγησε σε αλυσιδωτές αντιδράσεις και πολεμικές συρράξεις που αλλάζουν σταδιακά την εικόνα της Μέσης Ανατολής. Και του κόσμου ολόκληρου, αφού έχει τη δυναμική να επηρεάσει καθοριστικά σχεδιασμούς και επιθυμίες για τη νέα πλανητική ισορροπία…

Ας πάμε όμως κι ένα βήμα πιο κάτω τη συλλογιστική. Ο εντοπισμός της 7ης Οκτωβρίου και των πολέμων που ακολούθησαν ως συνέπεια, βάζει αυτομάτως στο κάδρο δύο χώρες. Η πρώτη είναι το Ισραήλ και η δεύτερη οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αμφότερες εντάσσονται στη γεωστρατηγική εξίσωση της περιοχής. Το Ισραήλ έτσι κι αλλιώς αποτελούσε πάντοτε κεντρικό δρώντα ως χώρα της περιοχής, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ο εξισορροπητικός παράγων.

Ο παράγοντας Ιράν 

Οι ΗΠΑ, πάντα εξυπηρετώντας τα δικά της συμφέροντα εθνικής ασφαλείας έπαιζε τον ρόλο του εγγυητή της ασφάλειας των συμμαχικών χωρών. Είχε αναγνωριστεί από τις μοναρχίες του Κόλπου ως η χώρα που εξασφάλιζε την ειρήνη με το ειδικό στρατιωτικό της βάρος. Η ισλαμική επανάσταση των Σιιιτών στο Ιράν το 1979, ήταν άλλη μια χρονική συγκυρία-ορόσημο για την πορεία της πολύπαθης γεωγραφικής περιφέρειας του πλανήτη.

Η τότε ήττα της Ουάσινγκτον με την απώλεια του Ιράν, καθόρισε τις εξελίξεις για πολλές δεκαετίες. Η συνεπακόλουθη αναζωπύρωση της σύγκρουσης Σιιτών-Σουνιτών, έδωσε τον τόνο στα ζητήματα ασφαλείας της περιοχής. Σήμερα, η Ουάσινγκτον συγκρούστηκε ξανά με το Ιράν, τασσόμενη στο πλευρό του Ισραήλ, με πρόσχημα και πραγματική αιτία, ταυτόχρονα, τις πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης.

Η ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, αλλάζει εκ νέου τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή… Επί της ουσίας συνιστά εκ νέου ήττα των ΗΠΑ στο ίδιο μέτωπο. Υπενθυμίζεται, ότι σειρά χωρών έχει δεσμευθεί πως δεν θα έχει άλλη επιλογή από την πυρηνικοποίηση, σε περίπτωση που το Ιράν αποκτούσε πυρηνικά όπλα, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας, Το δε Πακιστάν που συμμετέχει στο αμυντικό σύμφωνο, ευθύνεται για το πιο οργανωμένο δίκτυο διασποράς πυρηνικής τεχνολογίας στην Ιστορία. Ας μην το ξεχνάμε για το Πακιστάν…

Αναζήτηση εναλλακτικής

Ο σημερινός πόλεμος έχει επιπτώσεις σε δυο επίπεδα: Η διατήρηση του θεοκρατικού καθεστώτος στην εξουσία, επιτείνει το πρόβλημα ασφαλείας των σουνιτικών καθεστώτων. Η ανατροπή του ήταν ο ανομολόγητος στόχος σε Ουάσινγκτον και Ιερουσαλήμ. Συνδυαζόμενο με τη γενικότερη συμπεριφορά της κυβέρνησης Τραμπ και το ιδιότυπο “bullying” έναντι φίλων και συμμάχων, έπληξε καθοριστικά την αξιοπιστία την αμερικανικής εγγύησης ασφαλείας.

Χώρες της περιοχής, αντί να επιλέξουν μονοδιάστατα τη διαρκή χρηματοδότηση των επιθυμιών του Αμερικανού προέδρου, φαίνεται να επιλέγουν και την οδό των μεταξύ τους συσπειρώσεων, με στόχο να δημιουργήσουν κάποια εναλλακτική λύση τη λύση στο πρόβλημα ασφαλείας τους. Το Ιράν, πάντα υπό την προϋπόθεση ότι το καθεστώς θα συνεχίσει να ελέγχει την Ισλαμική Δημοκρατία, δικαίως τρομάζει το σύνολο της Μέσης Ανατολής.

Ο πόλεμος προφανώς το έχει εξαντλήσει. Όμως, η ανθεκτικότητα του καθεστώτος στις απόπειρες ανατροπής και η αποδεδειγμένη ικανότητα να πλήξει σκληρά οποιαδήποτε χώρα της περιοχής με το βαλλιστικό του οπλοστάσιο, σε συνδυασμό με τον έμμεσο έλεγχο των Στενών Μπάμπ ελ-Μαντέμπ μέσω των Χούθι στην Υεμένη, βάζει εξ ορισμού πολύ ψηλά τον πήχη.

Οι τρεις χώρες του αμυντικού συμφώνου, αφενός επιθυμούν να διασφαλιστούν εάν οι ΗΠΑ επιδείξουν απροθυμία στην παροχή ομπρέλας ασφαλείας. Αφετέρου, βάσιμα προσδοκούν ότι η συλλογική επιδίωξη του στόχου της ασφάλειας θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα απέναντι στην Ουάσινγκτον.

Η ισχύς… και ευελιξία εν τη ενώσει;

Και κάτι ακόμα: Σε μια εποχή που ο πλανήτης διολισθαίνει… πρόθυμα προς μια αναβίωση ενός Ψυχρού Πολέμου και των “μπλοκ”, με την αυτόνομη διατήρηση διαύλων συνεννόησης, κατά βούληση και χωρίς εξαιρέσεις με όλες τις δυνάμεις της υφηλίου να τελεί υπό δίωξη, μήπως το αμυντικό σύμφωνο διευκολύνει, μέσω της συλλογικότητας τις επαφές και τις διαβουλεύσεις, παρακάμπτοντας τις “απαγορεύσεις”;

Η περίπτωση του Πακιστάν χρήζει περαιτέρω εμβάθυνση. Η χώρα δεν βρίσκεται γεωγραφικά στη Μέση Ανατολή. Όπως άλλωστε και η Τουρκία. Αμφότερες συνορεύουν με αυτήν. Παράλληλα, έχει ενισχύσει τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ του Τραμπ, σε μια εξέλιξη που έχει εξοργίσει τη γειτονική Ινδία. Το Πακιστάν, την ίδια στιγμή διατηρεί καλές-λειτουργικές σχέσεις με το Ιράν. Αυτό αποδεικνύεται και στην ενεργό διαμεσολάβηση με σκοπό την υπέρβαση του αδιεξόδου του πολέμου με τις ΗΠΑ.

Κατά συνέπεια, η συμμετοχή των Πακιστανών στο αμυντικό σύμφωνο παίζει ένα πολύ ενδιαφέροντα ρόλο. Μπορεί διακηρυγμένος στόχος του συμφώνου να είναι η αποτροπή και η συλλογική άμυνα. Το Ισλαμαμπάντ, όμως, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι θα συνεχίσει τις μεσολαβητικές απόπειρες για την εξεύρεση διεξόδου στις σχέσεις Σουνιτών-Σιιτών στη Μέση Ανατολή. Παρότι χιλιάδες Πακιστανοί στρατιώτες βρέθηκαν στη Σαουδική Αραβία στο πλαίσιο υλοποίησης της προηγούμενης διμερούς συμφωνίας.

Η τουρκική ψύχωση με το Ισραήλ

Ως βασικότερο κίνητρο της Τουρκίας για την ένταξη στο αμυντικό σύμφωνο θα πρέπει να θεωρηθούν οι προβληματικές σχέσεις με το Ισραήλ και η προοπτική το εν λόγω ψυχροπολεμικό μέτωπο να μετατραπεί σε θερμό… Προφανώς, τα δισ. δολ. των Σαουδαράβων θέλγουν τόσο το Ισλαμαμπάντ, όσο και την Άγκυρα και αποτελούν ισχυρό μέρος του κινήτρου.

Όμως, η ανάλυση δεν θα ήταν πλήρης εάν δεν συνυπολογιστεί η δυνητική επίπτωση που θα έχει το αμυντικό σύμφωνο στις περίφημες Συμφωνίες του Αβραάμ, τον ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή τα τελευταία χρόνια, με βασικό στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας του εβραϊκού κράτους.

Το αυθόρμητο συμπέρασμα είναι, ότι η Τουρκία τοποθετείται κατά τρόπον που θα της επιτρέψει να παίξει ρόλο σε κάθε προσπάθεια αναβίωσης. Η κατάσταση στη Συρία περιπλέκεται κάθε μέρα που περνά και η πιθανότητα να βρεθούν αντιμέτωπες τουρκικές και ισραηλινές δυνάμεις μόνο αμελητέες δεν είναι.

Όλα κρίνονται στην πράξη

Δεδομένης της συμπερίληψης στο αμυντικό σύμφωνο ότι «η επίθεση εναντίον ενός θα θεωρείται ως επίθεση εναντίον όλων», πώς θα λειτουργήσει άραγε αυτό στο επίπεδο της αποτροπής, μια έννοια που επίσης υπάρχει ονομαστικά στο κείμενο της κοινής ανακοίνωσης; Το βέβαιο είναι ότι το εβραϊκό κράτος θα επιχειρήσει να καταστήσει τη διακήρυξη αναξιόπιστη στην πράξη.

Εάν οι Ισραηλινοί εξαπολύσουν πλήγμα κατά των τουρκικών δυνάμεων στη Συρία, ποιο περιθώριο επιτυχούς παρέμβασης θα έχουν Ριαντ και Ισλαμαμπάντ επί του πεδίου; Είναι δυνατόν να μην ετέθη το θέμα αυτό κατά τους μήνες που προηγήθηκαν, όταν οι συμμετέχοντες είχαν θέσει υπό διαπραγμάτευση τους όρους του αμυντικού συμφώνου;

Πέραν αυτών, σε περίπτωση που το αμυντικό σύμφωνο αποτελέσει πόλο έλξης και άλλων μουσουλμανικών, μεσανατολικών και μη χωρών, τότε το σκηνικό θα έχει μεταβληθεί δραστικά. Η προοπτική, δηλαδή, να μετεξελιχθεί το σύμφωνο σε “ισλαμικό ΝΑΤΟ”. Μπορεί να δίνει, εκ πρώτης όψεως, τέτοιον χαρακτήρα το αμυντικό σύμφωνο. Θα κριθεί όμως στην πράξη.

Πάντως, ο Ερντογάν στις δηλώσεις του κράτησε χαμηλούς τόνους προφανώς για να μην προκαλέσει αντιδράσεις από την πλευρά της Συμμαχίας που ήταν ήδη μέλος η Τουρκία (ΝΑΤΟ), αλλά και διότι ρεαλιστικά, θα δούμε πως θα εξελιχθεί. Ας σημειωθεί ωστόσο, η… αντιγραφή της ελληνικής ρητορικής αναφορικά με τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, καθώς φρόντισε να δηλώσει πως «δε στρέφεται εναντίον οποιουδήποτε»!

Μια “πολιτισμική” παράμετρος: Τουρκία και Πακιστάν

Εν κατακλείδι, υπάρχει κι ένα ακόμα ζήτημα που δεν έχει συνυπολογιστεί, παρότι είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Αφορά τη διαφορά των πολιτικών συστημάτων ανάμεσα στον δυτικό κόσμο με αυτά των χωρών του αμυντικού συμφώνου. Είναι δηλαδή ένας άτυπος… “πολιτισμικός παράγων” που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός.

Για την “εκλεγμένη δικτατορία” Ερντογάν στην Τουρκία, όλα είναι λίγο-πολύ γνωστά. Δημοκρατία κι εκλογές έχει και το Πακιστάν. Όλοι γνωρίζουν όμως την ισχύ και το ειδικό βάρος των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων και των μυστικών τους υπηρεσιών. Όσον αφορά τη Σαουδική Αραβία, αποτελεί και αυτή ένα πολύ συγκεντρωτικό καθεστώς που χαρακτηρίζεται από την απόλυτη ισχύ του μονάρχη.

Στις ΗΠΑ, για να δώσουμε ένα παράδειγμα, ό,τι και να πει δημόσια ο πρόεδρος Τραμπ, δεν συνεπάγεται αυτόματη υλοποίηση. Σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει στη Σαουδική Αραβία, όπου τον πρώτο και τελευταίο λόγο τον έχει ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Εκεί δεν υπάρχει Κογκρέσο που μπορεί να αντιπαρατεθεί επιτυχώς με τη βασιλική επιθυμία. Δεν υπάρχουν “checks and balances”.

Είναι εξαιρετικά αμφίβολη και η διάθεση οποιουδήποτε είτε από το στράτευμα είτε από τις μυστικές υπηρεσίες και τα διάφορα υπουργεία, να διαφωνήσουν με τη γενική κατεύθυνση του ηγέτη και να επιχειρηματολογήσουν ελεύθερα. Παρόλο που οι θέσεις αυτές καταλαμβάνονται συνήθως από μέλη της βασιλικής οικογένειας των Σαούντ. Όχι από κάποιους πολιτικούς ή τεχνοκράτες.

Κατά συνέπεια, πώς μπορεί κανείς να είναι βέβαιος ότι δεν θα συμβεί οτιδήποτε που κάποια ηγεσία θα το πάρει προσωπικά, θα προσβληθεί, με αποτέλεσμα να πληγεί σοβαρά, στην πράξη, το αμυντικό σύμφωνο που υπογράφτηκε με τόσες προσδοκίες; Κι επειδή η “κωλοτούμπα” Ερντογάν και η προσαρμοστικότητά του απέναντι στον Σαουδάραβα είναι καλά τεκμηριωμένη, το πρόβλημα δεν θα προκύψει από εκεί.

Το παιχνίδι των ισορροπιών

Τι θα συμβεί άραγε εάν συμβεί το ακριβώς αντίθετο; Εάν για παράδειγμα ο περίφημος MbS θέσει π.χ. θέμα ένταξης της Τουρκίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ; Κι ένα δεύτερο παράδειγμα: Τι θα συμβεί εάν σε περίπτωση ελληνοτουρκικής κρίσης ο Σαουδάραβας, μετά από παράσταση της – εμφανώς ενοχλημένης σήμερα από την εξέλιξη, ελληνικής διπλωματίας – ζητήσει από τον Ερντογάν να αναδιπλωθεί;

Η αναφορά αυτή, αρκεί για να υποδείξει έμμεσα το είδος της εξωτερικής πολιτικής που οφείλει να αναπτύξει η Ελλάδα σε ένα τόσο ρευστό και μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Οι ελληνικοί Patriot στο βασίλειο, υπερβαίνουν συντριπτικά τις ρητορικές εκφράσεις υποστήριξης και περνούν στο διά ταύτα. Δεν είναι δυνατόν να γίνει ανεκτή μια προσβλητική υποτίμηση της συνεισφοράς…

Σε συνεργασία με το defencepoint