Το ερώτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μεταβάλλει ριζικά τον χαρακτήρα των επιχειρήσεων. Η διαρκής επιτήρηση του πεδίου μάχης από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η ευρεία χρήση πυρομαχικών περιπλάνησης, η ηλεκτρονική μάχη και τα πλήγματα μεγάλης ακρίβειας, καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την επιβίωση μεγάλων, συγκεντρωμένων σχηματισμών.

Ο Ελληνικός Στρατός και η Ατζέντα 2030

Για τον Ελληνικό Στρατό, η συζήτηση αυτή είναι ιδιαίτερα επίκαιρη, καθώς το πρόγραμμα “Ατζέντα 2030” φιλοδοξεί να οδηγήσει σε μια συνολική αναδιοργάνωση των χερσαίων δυνάμεων. Μέχρι σήμερα, οι ελληνικές ταξιαρχίες περιγράφονται κυρίως με βάση τον εξοπλισμό, ή τη γεωγραφική περιοχή στην οποία επιχειρούν. Γίνεται λόγος για τεθωρακισμένες, μηχανοκίνητες, αεροκίνητες ή ταξιαρχίες πεζοναυτών, χωρίς όμως να έχει αποτυπωθεί με σαφήνεια ποιος είναι ο διακριτός επιχειρησιακός τους ρόλος σε έναν σύγχρονο πόλεμο υψηλής έντασης.

Οι τεθωρακισμένες ταξιαρχίες, για παράδειγμα, δεν υπάρχουν απλώς για να διαθέτουν άρματα μάχης Leopard 2A6HEL ή Leopard 2A4. Ο πραγματικός τους ρόλος είναι να αποτελούν τη δύναμη διάρρηξης της εχθρικής άμυνας. Σε ένα ενδεχόμενο μέτωπο στον Έβρο, θα είναι οι σχηματισμοί που θα αναλάβουν να διασπάσουν οργανωμένες αμυντικές τοποθεσίες, να υπερνικήσουν ισχυρές τεθωρακισμένες δυνάμεις και να δημιουργήσουν το επιχειρησιακό ρήγμα από το οποίο θα περάσουν οι υπόλοιπες δυνάμεις. Στο μέλλον, ο ρόλος αυτός θα εξαρτάται όχι μόνο από τα άρματα μάχης, αλλά και από τη στενή συνεργασία με UAV αναγνώρισης, περιφερόμενα πυρομαχικά, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, ενεργητικά συστήματα αυτοπροστασίας και μη επανδρωμένα οχήματα μηχανικού.

Οι μηχανοκίνητες ταξιαρχίες, από την άλλη πλευρά, δεν θα πρέπει να θεωρούνται απλώς ελαφρύτερες εκδόσεις των τεθωρακισμένων. Η αποστολή τους είναι διαφορετική. Αποτελούν τη δύναμη εκμετάλλευσης της επιτυχίας. Αφού δημιουργηθεί το ρήγμα στην εχθρική διάταξη, οι μηχανοκίνητες δυνάμεις καλούνται να διευρύνουν τη διείσδυση, να καταλάβουν κρίσιμα εδάφη, να ασφαλίσουν τα πλευρά των προελαυνόντων σχηματισμών και να καταστρέψουν εχθρικές δυνάμεις που έχουν αποκοπεί. Η μελλοντική τους ισχύς δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από νέα τεθωρακισμένα οχήματα μάχης, αλλά και από οργανικά FPV drones, UAV επιτήρησης, συστήματα anti-drone, κινητές ομάδες ηλεκτρονικού πολέμου και δικτυοκεντρικά συστήματα διοίκησης.

Αεροκίνητες και αποβατικές ταξιαρχίες

Οι αεροκίνητες ταξιαρχίες, όπως η 71η Αερομεταφερόμενη, διαθέτουν ήδη έναν σαφώς διαφοροποιημένο ρόλο. Η αξία τους δεν περιορίζεται στην αεροκίνηση με ελικόπτερα. Αποτελούν τη δύναμη άμεσης αντίδρασης του Στρατού, ικανή να μεταφερθεί γρήγορα σε κρίσιμους τομείς, να ενισχύσει απειλούμενες περιοχές, ή να εκμεταλλευθεί μια αιφνίδια επιχειρησιακή ευκαιρία. Στο μέλλον, οι επιχειρήσεις τους θα βασίζονται ολοένα περισσότερο στη συνεργασία με UAV, αυτόνομα συστήματα ανεφοδιασμού και δίκτυα πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.

Αντίστοιχα, η 32η Ταξιαρχία Πεζοναυτών αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο περιβάλλον του Αιγαίου. Οι σύγχρονες αμφίβιες επιχειρήσεις δεν θυμίζουν πλέον τις μαζικές αποβάσεις του παρελθόντος. Αντίθετα, δίνεται έμφαση σε ταχείες μετακινήσεις μεταξύ νησιών, στην κατάληψη κρίσιμων σημείων, στη συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία, καθώς και στην αξιοποίηση drones και πυραυλικών συστημάτων για τη δημιουργία ζωνών άρνησης πρόσβασης.

Η 1η Ταξιαρχία Καταδρομών-Αλεξιπτωτιστών αποτελεί μια διαφορετική κατηγορία. Ο ρόλος της δεν είναι η συμβατική μάχη πρώτης γραμμής, αλλά οι επιχειρήσεις σε μεγάλο βάθος, η αναγνώριση ειδικού σκοπού, η στοχοποίηση κρίσιμων εγκαταστάσεων και η υποστήριξη επιχειρήσεων ακριβείας. Οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν στις ειδικές δυνάμεις να λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος, συνδέοντας αισθητήρες, UAV και πυρά μεγάλης ακρίβειας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος των Ανώτερων Διοικήσεων Ταγμάτων Εθνοφυλακής στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονται κυρίως ως σχηματισμοί εδαφικής άμυνας. Ωστόσο, οι εμπειρίες από τον πόλεμο στην Ουκρανία δείχνουν ότι μπορούν να εξελιχθούν σε δυνάμεις άρνησης περιοχής, εξοπλισμένες με περιφερόμενα πυρομαχικά, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, αντιπλοϊκούς πυραύλους και ισχυρές δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Ο ρόλος κάθε είδους ταξιαρχίας

Η σημαντικότερη ίσως διαπίστωση είναι ότι οι ελληνικές ταξιαρχίες δεν θα πρέπει πλέον να ορίζονται από τα μέσα που διαθέτουν, αλλά από το επιχειρησιακό αποτέλεσμα που καλούνται να επιτύχουν. Η σαφής αποστολή κάθε σχηματισμού μπορεί να αποτελέσει τον οδηγό, όχι μόνο για τη δομή δυνάμεων, αλλά και για την εκπαίδευση, την οργάνωση και τις προμήθειες.

Παράλληλα, δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, η οποία θα μπορεί να αναπτύσσει εξειδικευμένες λύσεις – από UAV και συστήματα anti-drone μέχρι αισθητήρες, ηλεκτρονικό πόλεμο και αυτόνομα οχήματα – προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε τύπου ταξιαρχίας.

Σε τελική ανάλυση, η εμπειρία της Ουκρανίας και η αμερικανική συζήτηση συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: Στο σύγχρονο πεδίο μάχης δεν αρκεί να υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ταξιαρχιών. Πρέπει να είναι απολύτως σαφές γιατί υπάρχει ο καθένας από αυτούς και ποιο μοναδικό επιχειρησιακό πρόβλημα είναι σχεδιασμένος να επιλύει. Αυτό ίσως αποτελεί και το σημαντικότερο δίδαγμα για τη μελλοντική εξέλιξη του Ελληνικού Στρατού.

Ανώτερα κλιμάκια

Η συζήτηση για τον ρόλο των ταξιαρχιών οδηγεί αναπόφευκτα στο ερώτημα αν εξακολουθούν να χρειάζονται οι Μεραρχίες και τα Σώματα Στρατού. Η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και οι πρόσφατες αλλαγές που πραγματοποιούν στρατοί, όπως ο αμερικανικός, ο βρετανικός και ο γαλλικός, δείχνουν ότι όχι μόνο εξακολουθούν να είναι απαραίτητα, αλλά ο ρόλος τους γίνεται ακόμη σημαντικότερος. Ωστόσο, δεν είναι πλέον αυτός που είχαν στον Ψυχρό Πόλεμο.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Μεραρχίες και τα Σώματα Στρατού ήταν κυρίως σχηματισμοί διοίκησης μεγάλων μαζών στρατευμάτων. Η αποστολή τους ήταν να συντονίζουν πολλές ταξιαρχίες ή συντάγματα που επιχειρούσαν σε σχετικά περιορισμένο χώρο και να διαχειρίζονται τα πυρά πυροβολικού, τη μηχανική υποστήριξη και την επιμελητεία. Σήμερα, όμως, το πεδίο μάχης εκτείνεται σε βάθος εκατοντάδων χιλιομέτρων και βρίσκεται υπό συνεχή επιτήρηση από δορυφόρους, UAV, αισθητήρες και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Η διοίκηση δεν αφορά πλέον απλώς τη μετακίνηση μονάδων, αλλά τη διαχείριση ενός τεράστιου δικτύου αισθητήρων, πληροφοριών και μέσων προσβολής.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ταξιαρχία παραμένει ο βασικός τακτικός σχηματισμός που δίνει τη μάχη. Είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μπορεί να διεξάγει συνδυασμένες επιχειρήσεις, αλλά αρκετά μικρή ώστε να κινείται γρήγορα και να προσαρμόζεται στις συνθήκες. Από μόνη της όμως δεν μπορεί να διεξαγάγει εκστρατεία. Δεν διαθέτει επαρκή μέσα πληροφοριών, αεράμυνας, πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, ηλεκτρονικού πολέμου, ή διοικητικής μέριμνας για να επιχειρεί επί εβδομάδες σε ένα μέτωπο δεκάδων χιλιομέτρων. Αυτά είναι μέσα που συγκεντρώνονται σε ανώτερα επίπεδα διοίκησης.

Ο ρόλος Μεραρχίας και Σώματος Στρατού

Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται ο σύγχρονος ρόλος της Μεραρχίας. Η Μεραρχία δεν είναι απλώς ένα ενδιάμεσο διοικητικό επίπεδο ανάμεσα στην Ταξιαρχία και το Σώμα Στρατού. Είναι ο σχηματισμός που ενοποιεί τις επιχειρήσεις πολλών ταξιαρχιών και τις μετατρέπει σε μία ενιαία επιχείρηση. Συντονίζει τη χρήση του πυροβολικού μεγάλου βεληνεκούς, των UAV αναγνώρισης, των περιφερόμενων πυρομαχικών, των επιθετικών ελικοπτέρων, της αντιαεροπορικής άμυνας, των μηχανικών και των μέσων ηλεκτρονικού πολέμου. Παράλληλα, κατανέμει τα αποθέματα, οργανώνει τις εφεδρείες και αποφασίζει ποια ταξιαρχία θα αναλάβει τη διάρρηξη της εχθρικής άμυνας, ποια θα εκμεταλλευθεί το ρήγμα και ποια θα ασφαλίσει τα πλευρά.

Το Σώμα Στρατού λειτουργεί σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο. Ο ρόλος του δεν είναι να διοικεί απλώς περισσότερες Μεραρχίες, αλλά να συντονίζει μια ολόκληρη εκστρατεία. Διαχειρίζεται τον επιχειρησιακό χώρο σε βάθος εκατοντάδων χιλιομέτρων, συντονίζει τις επιχειρήσεις με την Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό, κατανέμει στρατηγικά αποθέματα και αποφασίζει πού θα συγκεντρωθεί η κύρια προσπάθεια. Διαθέτει επίσης μέσα που καμία Μεραρχία δεν μπορεί να διατηρεί οργανικά, όπως πυραυλικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, συστήματα πληροφοριών και επιτήρησης, στρατηγικό ηλεκτρονικό πόλεμο, αντιαεροπορική άμυνα περιοχής και μεγάλες δυνάμεις μηχανικού και επιμελητείας.

Η ουκρανική εμπειρία δείχνει ότι οι στρατοί που δεν διαθέτουν ισχυρά επίπεδα επιχειρησιακής διοίκησης δυσκολεύονται να συντονίσουν μεγάλες επιθετικές ή αμυντικές επιχειρήσεις. Τα πρώτα χρόνια του πολέμου, τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία βασίστηκαν σε σχετικά αυτόνομες ταξιαρχίες, γεγονός που δημιούργησε προβλήματα στον συντονισμό των επιχειρήσεων, στη διαχείριση των εφεδρειών και στη συγκέντρωση πυρών. Δεν είναι τυχαίο ότι αμφότερες προχώρησαν στη συνέχεια στην επαναφορά ή ενίσχυση των επιπέδων Μεραρχίας και Σώματος Στρατού, ενώ η Ρωσία ανασυγκροτεί πλέον δεκάδες νέες μεραρχίες και σώματα.

Η ιδιαιτερότητα της Ελλάδος

Για την Ελλάδα, η ανάγκη αυτή είναι ακόμη πιο έντονη λόγω της ιδιαιτερότητας του θεάτρου επιχειρήσεων. Ο Ελληνικός Στρατός καλείται να επιχειρεί ταυτόχρονα σε δύο εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα: Στον χερσαίο χώρο του Έβρου και στον νησιωτικό χώρο του Αιγαίου. Η διαχείριση αυτών των δύο θεάτρων απαιτεί διοίκηση σε επιχειρησιακό επίπεδο, ικανή να συντονίζει όχι μόνο ταξιαρχίες, αλλά και δυνάμεις της Πολεμικής Αεροπορίας, του Πολεμικού Ναυτικού, της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου, της αντιαεροπορικής άμυνας και των στρατηγικών πυραυλικών μέσων.

Στο μέλλον, μάλιστα, ο ρόλος των Μεραρχιών και των Σωμάτων Στρατού ενδέχεται να μεταβληθεί ακόμη περισσότερο. Αντί να αποτελούν απλώς μεγάλα επιτελεία διοίκησης, θα εξελιχθούν σε κόμβους ολοκλήρωσης του πολέμου πολλαπλών πεδίων (multi-domain operations). Θα συγκεντρώνουν δεδομένα από δορυφόρους, UAV, αισθητήρες και μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου, θα τα επεξεργάζονται μέσω συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και θα κατευθύνουν σε πραγματικό χρόνο πυρά πυροβολικού, πυραύλους, drones και επανδρωμένα μέσα, εκεί όπου απαιτείται. Με άλλα λόγια, η ταξιαρχία θα παραμένει η δύναμη που μάχεται, αλλά η Μεραρχία και το Σώμα Στρατού θα είναι οι σχηματισμοί που θα ενοποιούν όλες τις διαθέσιμες δυνατότητες σε μια ενιαία επιχειρησιακή προσπάθεια.

Έτσι, η συζήτηση δεν αφορά το αν χρειάζονται Μεραρχίες και Σώματα Στρατού, αλλά ποιος πρέπει να είναι ο νέος τους ρόλος. Στον πόλεμο του 21ου αιώνα, η αξία τους δεν θα μετριέται από τον αριθμό των μονάδων που διοικούν, αλλά από την ικανότητά τους να συγχρονίζουν ταξιαρχίες, πυρά, πληροφορίες, drones, ηλεκτρονικό πόλεμο και επιμελητεία, σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο και εξαιρετικά διαφανές πεδίο μάχης. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα τόσο από την Ουκρανία, όσο και από τις σύγχρονες δυτικές αντιλήψεις περί πολέμου μεγάλης κλίμακας.

Βασικά Οικονομικά Στοιχεία

Σημείωση: Σε συνέχεια πώλησης της TELEKOM ROMANIA MOBILE COMMUNICATIONS (TKRM), όλα τα στοιχεία  για το 2025, (εκτός από τον ισολογισμό της 30 Ιουνίου 2025) είναι προσαρμοσμένα, ώστε να αντικατοπτρίζουν μόνο τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες. Οι λειτουργικές δραστηριότητες της έχουν αντιμετωπιστεί ως διακοπείσες δραστηριότητες  για το 2025 (μέχρι και την ημερομηνία πώλησης). 

Μήνυμα του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου, κ. Κώστα Νεμπή       

«Οι επιδόσεις του δεύτερου τριμήνου επιβεβαιώνουν την επιτυχημένη υλοποίηση της στρατηγικής μας και μας φέρνουν πιο κοντά στην επίτευξη των στόχων που έχουμε θέσει για το 2026. H κερδοφορία EBITDA κατέγραψε εκ νέου ανάπτυξη, χάρη στη συνεχιζόμενη δυναμική μας στην κινητή, το FTTH, το FWA, την τηλεόραση, τις ισχυρές μας επιδόσεις στα System Solutions, καθώς και τον συνεχή μετασχηματισμό του λειτουργικού μας μοντέλου. Οι προσθήκες πελατών FTTH, που κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, και η αυξανόμενη διείσδυση του δικτύου οπτικών ινών, επιβεβαιώνουν τα οφέλη από την επέκταση των υποδομών μας και την υψηλή ζήτηση για υπηρεσίες συνδεσιμότητας υψηλής ποιότητας. Παράλληλα, συνεχίζουμε να αποτελούμε σημείο αναφοράς στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η πρόσφατη ανάδειξη του δικτύου μας ως “Greece’s Fastest Mobile Network” από την Ookla για δέκατη συνεχή χρονιά αποτελεί ιστορικό επίτευγμα, καθώς είμαστε το πρώτο δίκτυο κινητής στον κόσμο που αναδεικνύεται το ταχύτερο στη χώρα του επί μία δεκαετία. Η διάκριση αυτή επιβεβαιώνει τη διαχρονική υπεροχή του δικτύου μας και τη σταθερή προσήλωση στην παροχή κορυφαίας εμπειρίας στους πελάτες μας.

Σε αυτά τα επιτεύγματα, προστίθενται νέα, χάρη στο ισχυρό χρηματοοικονομικό μας προφίλ και την ηγετική μας θέση στην αγορά. Ειδικότερα, η πρόσφατη αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του ΟΤΕ σε «A-» από την S&P, μας καθιστά τη μοναδική εταιρεία στην Ελλάδα με αξιολόγηση στην κατηγορία Α, και αποτελεί αναγνώριση της διαχρονικής ανθεκτικότητας του επιχειρηματικού μας μοντέλου και των μακροπρόθεσμων προοπτικών μας για ανάπτυξη.

Κοιτώντας μπροστά, στόχος μας είναι να εξελιχθούμε σε μια digital first και σταδιακά σε AI native εταιρεία, με παραδειγματική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τόσο στο λειτουργικό μας μοντέλο, όσο και στις δικτυακές μας υποδομές. Με την ισχύ και την τεχνογνωσία του Ομίλου Telekom ως ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα, παραμένουμε προσηλωμένοι στην ανάπτυξη, στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας και στη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για τους μετόχους, τους πελάτες μας και την κοινωνία».

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Παρά τον έντονο ανταγωνισμό στην Ελλάδα, ο ΟΤΕ διαθέτει όλα τα εχέγγυα για να συνεχίσει τον μετασχηματισμό του και να πετύχει τους στόχους του. Η ηγετική του θέση στο δίκτυο οπτικών ινών, στην κινητή, στην τηλεόραση και στο ICT, σε συνδυασμό με το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο non-core υπηρεσιών του, στηρίζουν τις προοπτικές του. Τα έσοδα από υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν την αναπτυξιακή δυναμική τους. Στη σταθερή οι επιδόσεις υποστηρίζονται από την αυξανόμενη υιοθέτηση υπηρεσιών FTTH, τη δυναμική της υπηρεσίας Fixed Wireless Access (FWA), τη σταθερή ανάπτυξη της τηλεόρασης και την περαιτέρω επέκταση του δικτύου οπτικών ινών του ΟΤΕ, με στόχο την κάλυψη περίπου 2,4 εκατ. νοικοκυριών κι επιχειρήσεων μέχρι το τέλος του 2026. Στην κινητή, η ανάπτυξη αναμένεται να συνεχιστεί, με μοχλούς την περαιτέρω επέκταση της κάλυψης του δικτύου 5G Stand Alone και συνολικά την τεχνολογική υπεροχή του δικτύου, που ενισχύουν τη μετάβαση των πελατών σε υπηρεσίες υψηλότερης αξίας και την αυξανόμενη χρήση δεδομένων. Στο ICT, τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης θα αρχίσουν σταδιακά να μειώνονται στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, με τα έργα για τον ιδιωτικό τομέα να καταλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο. Στις υπηρεσίες χονδρικής, ο ΟΤΕ αναμένει υποχώρηση στη, σχεδόν μηδενικού περιθωρίου κέρδους, διεθνή χονδρική, καθώς ορισμένες δραστηριότητες καταργούνται σταδιακά, ενώ οι εγχώριες τάσεις εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες. Ο ΟΤΕ θα συνεχίσει την ορθολογική διαχείριση του κόστους και τις πρωτοβουλίες για ενίσχυση της αποδοτικότητας, αξιοποιώντας όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη στην πληροφορική, τη διαχείριση δικτύου και την εξυπηρέτηση πελατών.

OTE_Q2_2026_GR_RESULTS

Το έργο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Δήμο, στο πλαίσιο των δράσεων Εταιρικής Υπευθυνότητας της HELLENiQ ENERGY που υλοποιεί διαχρονικά για τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών, τη δημιουργία  ανθεκτικών πόλεων και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Το «Πάρκο των Αισθήσεων» προσκαλεί κατοίκους και επισκέπτες να ανακαλύψουν τη φύση μέσα από χρώματα, αρώματα και υφές. Δέντρα, αρωματικά φυτά και βότανα συνθέτουν ένα ζωντανό οικοσύστημα που ενισχύει τη βιοποικιλότητα της περιοχής και δημιουργεί μια ξεχωριστή εμπειρία για ανθρώπους κάθε ηλικίας.

Πέρα από την αισθητική ανανέωση της περιοχής, η φύτευση αναμένεται να προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην απορρόφηση περίπου 225 κιλών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του πάρκου, ενώ σε βάθος δεκαετίας η συνολική δέσμευση υπολογίζεται ότι θα προσεγγίσει τους 7,9 τόνους CO₂.

Παράλληλα, η ενισχυμένη βλάστηση αναμένεται να βελτιώσει το μικροκλίμα της περιοχής, περιορίζοντας τη θερμοκρασία κατά τους θερινούς μήνες έως και 3-6°C. Επιπλέον, θα λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο για τους ατμοσφαιρικούς ρύπους, συμβάλλοντας στη διατήρηση καλύτερης ποιότητας αέρα.

Καθοριστική υπήρξε η συμμετοχή των εργαζομένων της εταιρείας στη διαμόρφωση του πάρκου. Περισσότεροι από 100 εθελοντές – εργαζόμενοι και  οι οικογένειές τους  συμμετείχαν στις εργασίες φύτευσης αρωματικών φυτών και βοτάνων, καθώς και σε παρεμβάσεις καλλωπισμού, βαψίματος και αισθητικής ανανέωσης.

Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Αμπελοκήπων-Μενεμένης και Πρόεδρο της ΚΕΔΕ, κ. Λάζαρο Κυρίζογλου, «το νέο πάρκο αποτελεί ένα σημαντικό έργο που αναβαθμίζει ουσιαστικά την καθημερινότητα των κατοίκων. Η ανακατασκευή του προσδίδει νέα πνοή σε έναν σημαντικό κοινόχρηστο χώρο, ενισχύοντας το πράσινο και την ποιότητα ζωής». Όπως επεσήμανε, «η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί ακόμη έναν κρίκο στη μακρόχρονη και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ του Δήμου και της HELLENiQ ENERGY».

Η Διευθύντρια Εταιρικής Υπευθυνότητας της HELLENiQ ENERGY, κα Γεωργία Λασανιάνου, δήλωσε σχετικά: «Η δημιουργία του «Πάρκου των Αισθήσεων» αποτελεί μια ουσιαστική παρέμβαση με πολλαπλά και μετρήσιμα οφέλη για την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον. Με τη συμμετοχή των ανθρώπων μας δημιουργούμε έναν χώρο με περιβαλλοντική αξία που ενισχύει την επαφή με τη φύση και αναδεικνύει στην πράξη τη σημασία της συλλογικής δράσης για ένα πιο βιώσιμο μέλλον».

Η δημιουργία του «Πάρκου των Αισθήσεων» αποτελεί ακόμη μία έμπρακτη απόδειξη της διαρκούς δέσμευσης της HELLENiQ ENERGY να επενδύει σε πρωτοβουλίες με ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα, δημιουργώντας διαχρονική αξία για τις τοπικές κοινωνίες και ένα πιο βιώσιμο μέλλον για όλους. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ο Όμιλος θα υλοποιήσει το φθινόπωρο αντίστοιχη δράση δημιουργίας νέου χώρου πρασίνου και στην Αττική, διευρύνοντας το θετικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό του αποτύπωμα.

^{Σχετικά με τη HELLENiQ ENERGY
Η HELLENiQ ENERGY είναι ένας από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ενεργειακούς ομίλους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ιδρύθηκε το 1998, ως ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με ιστορία που ξεκινά από το πρώτο διυλιστήριο στην Ελλάδα, το 1958. Σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρεία στη χώρα και μία από τις μεγαλύτερες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, με βάση τα ετήσια έσοδα. Υλοποιώντας με συνέπεια μια φιλόδοξη στρατηγική μετασχηματισμού, έχει αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στον ενεργειακό τομέα, με παρουσία σε 8 χώρες και συνεχώς διευρυνόμενη διεθνή δραστηριότητα.
Η HELLENiQ ENERGY δραστηριοποιείται στην παραγωγή, προμήθεια και εμπορία όλων των μορφών ενέργειας, εστιάζοντας πλέον ολοένα και περισσότερο σε νέες, πιο καθαρές μορφές, καθώς και σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τη διύλιση, τον εφοδιασμό και εμπορία υγρών καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων, την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και την εμπορία καυσίμων, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ραγδαία στις ΑΠΕ.
Στρατηγικός πυλώνας της HELLENiQ ENERGY είναι η ανάπτυξη ενός πλήρους καθετοποιημένου «πράσινου» utility. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η Enerwave, το νέο όνομα της Elpedison, εταιρεία παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Αυτή η νέα επιχειρηματική μονάδα παράγει και προμηθεύει απευθείας την ελληνική αγορά με ηλεκτρική ενέργεια -κυρίως από ανανεώσιμες πηγές -υλοποιώντας τη δέσμευση του Ομίλου για μια δίκαιη, προσιτή και ασφαλή ενεργειακή μετάβαση.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της HELLENiQ ENERGY βρίσκεται η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της, με στόχο να αποτελεί εργοδότη επιλογής στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Παράλληλα, η Εταιρική Υπευθυνότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της λειτουργίας της, μέσα από τον οποίο σχεδιάζει και υλοποιεί πολυδιάστατα προγράμματα για τη στήριξη της νέας γενιάς και της κοινωνίας ευρύτερα, επηρεάζοντας θετικά περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο σε διεθνές επίπεδο.
Η HELLENiQ ENERGY έχει την έδρα της στην Αθήνα, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών (σύμβολο: ELPE) και διαθέτει δευτερεύουσα εισαγωγή στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE: HPLD) μέσω Παγκόσμιων Αποθετηρίων Τίτλων (GDRs).
www.helleniqenergy.com}

Μέσα από βιωματική εκπαίδευση και εφαρμογή σε πραγματικά εκπαιδευτικά σενάρια, οι συμμετέχοντες/ουσες απέκτησαν πρακτικά εργαλεία για να αξιοποιούν την GenAI με δημιουργικότητα, υπευθυνότητα και παιδαγωγική στόχευση. Παράλληλα, ανέπτυξαν την ικανότητα να αξιολογούν κριτικά τα αποτελέσματα που παράγουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, να αναγνωρίζουν τους περιορισμούς τους και να τα ενσωματώνουν με τρόπο που ενισχύει, και δεν υποκαθιστά, τον ρόλο του εκπαιδευτικού.

Η επίδραση του προγράμματος αποτυπώνεται και στα αποτελέσματα που προκύπτουν από την αξιολόγηση των συμμετεχόντων/ουσών: το 97,4% των εκπαιδευτικών δηλώνει ότι πλέον αισθάνεται έτοιμο να αξιοποιήσει δημιουργικά και υπεύθυνα την GenAI στη διδασκαλία, ενώ το 97,2% θεωρεί ότι το πρόγραμμα συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό του ρόλου του εκπαιδευτικού. Χαρακτηριστικά, ένας συμμετέχων δάσκαλος στην Κρήτη ανέφερε: «Ο ρόλος του εκπαιδευτικού όχι μόνο δεν υποβαθμίζεται, αλλά γίνεται πιο κρίσιμος: είμαι εγώ που ορίζω το παιδαγωγικό πλαίσιο, ελέγχω την εγκυρότητα των πληροφοριών και διασφαλίζω τη συμβατότητα με τις αξίες και τις ανάγκες των μαθητών μου».

Η αξία της επιμόρφωσης αποτυπώθηκε και μέσα στις σχολικές αίθουσες. Οι εκπαιδευτικοί σχεδίασαν και υλοποίησαν εκπαιδευτικές δραστηριότητες με την υποστήριξη εργαλείων GenAI, στις οποίες συμμετείχαν 28.791 μαθητές και μαθήτριες. Οι δραστηριότητες ενίσχυσαν τη συμμετοχή των παιδιών, υποστήριξαν την επίτευξη των μαθησιακών στόχων και συνέβαλαν στη δημιουργία ενός πιο δημιουργικού, διαδραστικού και συμπεριληπτικού μαθησιακού περιβάλλοντος. Παράλληλα, το 93,2% των εκπαιδευτικών δηλώνει πλέον περισσότερο προετοιμασμένο να καθοδηγήσει τους μαθητές και τις μαθήτριές του στην υπεύθυνη χρήση εργαλείων GenAI.

Όπως σημείωσε εκπαιδευτικός Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑΛ): «Οι εκπαιδευτικοί ακούμε συνέχεια για την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά κανείς δεν μας είχε δείξει στην πράξη πώς να τη χρησιμοποιούμε. Το πρόγραμμα μας βοήθησε να ξεπεράσουμε τον φόβο για την τεχνολογία και να κάνουμε το μάθημα πιο σύγχρονο».

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η συνεργασία της Πειραιώς, του The Tipping Point και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) επενδύει στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών ως βασικών φορέων αλλαγής. Εξοπλίζοντάς τους με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες, το πρόγραμμα συμβάλλει, ώστε οι δυνατότητες της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (GenAI) να αξιοποιούνται με υπευθυνότητα, παιδαγωγική αξία και ουσιαστικό όφελος για τους μαθητές και τις μαθήτριες σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Η Γενική Εισαγγελία της Άγκυρας συνέταξε φάκελο με αίτημα την άρση της βουλευτικής ασυλίας τους, και τον διαβίβασε στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με την Εισαγγελία, ο Οζέλ φέρεται να έλαβε οικονομικά ή άλλα ανταλλάγματα από τον Μουχιτίν Μποτζέκ και τον γιο του, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εκ νέου υποψηφιότητα του Μποτζέκ για τον Μητροπολιτικό Δήμο Αττάλειας στις τοπικές εκλογές του 2024.
Επίσης, φέρεται να έλαβε οικονομικά οφέλη από τον δήμαρχο του Ουσάκ, Οζκάν Γιαλίμ, για χρήση στο συνέδριο του CHP τον Νοέμβριο του 2023.

Για τον Βελί Αγμπαμπά, η Εισαγγελία υποστηρίζει ότι, κατόπιν εντολής του Οζέλ, φέρεται να μεσολάβησε για την εξασφάλιση αυτών των ωφελημάτων. Παράλληλα, περιλαμβάνονται και άλλοι ισχυρισμοί που αφορούν δημοτικές αναθέσεις και οικονομικά οφέλη τα οποία, σύμφωνα με την Εισαγγελία, προορίζονταν για χρήση στις τοπικές εκλογές του 2024.
Η κατηγορία που αποδίδεται και στους δύο είναι η «κατ’ εξακολούθηση αποδοχή δωροδοκίας».

Ωστόσο, δεν έχει αρθεί ακόμη η βουλευτική τους ασυλία και δεν υπάρχει δικαστική απόφαση. Προς το παρόν, έχει συνταχθεί και διαβιβαστεί ο φάκελος με αίτημα την άρση της ασυλίας τους, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η σχετική δικαστική διαδικασία. Οι αναφορές αυτές αποτελούν ισχυρισμούς της Εισαγγελίας και δεν έχουν ακόμη κριθεί από δικαστήριο.

Χωρίς αμφιβολία, όλα τα θύματα, όλες οι ανθρώπινες ζωές έχουν την ίδια αξία, και η αρχή αυτή διέπει το ποινικό δίκαιο. Επίσης, όλοι χωρίς διακρίσεις καλούνται να είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Τα παραπάνω ουδόλως εμπόδισαν τον Έλληνα νομοθέτη να εισάγει στον ποινικό κώδικα το έγκλημα της παιδοκτονίας (άρθρο 303 ΠΚ). Δεν έχει φυσικά η ζωή του νεογνού διαφορετική αξία από κάθε άλλη ανθρώπινη ζωή, αλλά η ποινική νομοθεσία ακολούθησε την εγκληματολογική προσέγγιση σχετικά με το ειδικό ψυχολογικό και διανοητικό πλαίσιο μετά τον τοκετό, με σοβαρές βιολογικές και ορμονικές μεταβολές για τη μητέρα, που δικαιολογούν ξεχωριστή ποινική αντιμετώπιση, πιο επιεική.

Ποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί σοβαρά ότι η ειδική μορφή αυτή ανθρωποκτονίας υποβιβάζει τη ζωή του μωρού, αφού η ποινή για τη θανάτωσή του είναι πιο επιεικής από αυτή του 299 ΠΚ, ή ότι υπάρχει άνιση μεταχείριση, επειδή η προνομιακή μεταχείριση του άρθρου 303 ΠΚ αφορά μόνο τη μητέρα και όχι τον πατέρα ή οποιονδήποτε τρίτο; Αν ο νομοθέτης μπορεί να διαφοροποιήσει ασύμμετρα την ποινική μεταχείριση λόγω ενός βιολογικά/ψυχολογικά ειδικού πλαισίου χωρίς να παραβιάζει το άρθρο 4 Σ, τότε κατά μείζονα λόγο μπορεί να δημιουργήσει μια ταξινομική κατηγορία που δεν θίγει καν την ποινή. Η αρχή της ισότητας δεν επιβάλλει όμοια μεταχείριση διαφορετικών καταστάσεων, και η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών εννόμων τάξεων, με αντίστοιχες συνταγματικές διατάξεις περί ισότητας που καθιέρωσαν ήδη νομοθετικά τη γυναικοκτονία αποτελεί παράδειγμα.

Γυναικοκτονίες: Η εκφραστική λειτουργία στο Ποινικό Δίκαιο

Στην περίπτωση της γυναικοκτονίας, εγκληματολογικά γίνεται αποδεκτό ότι πρόκειται για ιδιαίτερη κατηγορία, λόγω του έμφυλου πλαισίου βίας, που χαρακτηρίζεται από πατριαρχική εξουσιαστική λογική. Πρόκειται για ένα εγκληματικό φαινόμενο, ένα συνεχές μοτίβο έμφυλης βίας, που φανερώνει κοινωνική παθογένεια και όχι για μια μεμονωμένη εγκληματική πράξη. Οι πατριαρχικές αντιλήψεις περί της θέσης της γυναίκας στην οικογένεια και στην κοινωνία, περί της εξουσίας του άνδρα πάνω στη γυναίκα, παίζουν κομβικό ρόλο.

Επηρεάζουν ακόμη και τις ίδιες τις γυναίκες ως αυτουργούς, διότι γυναικοκτονίες τελούνται και από γυναίκες, εναντίον π.χ. άλλων γυναικών συγγενών για “ανήθικη” συμπεριφορά που λερώνει την τιμή της οικογένειας. Η εγκληματολογική αυτή προσέγγιση αντανακλάται και στο Στατιστικό Πλαίσιο Μέτρησης του UNODC/UN Women, το οποίο προβλέπει ειδική κατηγοριοποίηση των γυναικοκτονιών με βάση- μεταξύ άλλων- τη σχέση δράστη και θύματος, διακρίνοντας περιπτώσεις τέλεσης από οικείο σύντροφο, από άλλα μέλη της οικογένειας, και από τρίτους.

Το ζήτημα του ποινικού οφέλους από μια ιδιαίτερη μορφή αδικήματος, όταν προβλέπεται ήδη η ανώτατη δυνατή ποινική τιμωρία από έτερο ποινικό άρθρο, αφορά στην πραγματικότητα ένα μόνο από τα επίπεδα λειτουργίας του ποινικού δικαίου. Ποινική τυποποίηση δεν σημαίνει μόνο επιβολή ποινής. Το ποινικό δίκαιο έχει και την αποκαλούμενη εκφραστική λειτουργία, κατά την οποία εκπέμπει μηνύματα προς την κοινωνία σχετικά με τις θεμελιώδεις αξίες που προστατεύει και τις μορφές βίας που ρητά καταδικάζει. H εκφραστική λειτουργία αυτή είναι επίσης δομικά παραγωγική.

Η τωρινή έλλειψη σταθερής νομικής κατηγορίας συντελεί σε μή ενιαία και συστηματική καταγραφή των γυναικοκτονιών. Η υιοθέτηση ενός ειδικού αδικήματος, θα διευκόλυνε την Ελλάδα να τηρήσει διεθνείς δεσμεύσεις της, όπως την υποχρέωση συλλογής αναλυτικών στατιστικών στοιχείων για τις σχετικές μορφές βίας, απορρέουσα από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης (άρθρο 11). Επίσης θα βοηθούσε την πολιτεία στην πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, που μπορεί να συνιστά μορφή διάκρισης βάσει του άρθρου 14 ΕΣΔΑ κατά τη νομολογία του ΕΔΔΑ.

Στην ιστορία του ποινικού δικαίου, η λογική των νομικών προβλέψεων δεν υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από τον σκοπό επιβολής αυστηρότερης ποινής, αλλά συχνά έπαιξε ρόλο η ανάγκη να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα ορισμένων εγκληματικών συμπεριφορών, να διευκολυνθεί η καταγραφή και μελέτη τους, να ενισχυθεί η πρόληψη και κυρίως να εκφραστεί η κοινωνική απαξία τους. Εφόσον το θέμα αφορά την ανθρωποκτονία, το παράδειγμα της τιμωρίας της στα πλαίσια της τρομοκρατίας, όπως τυποποιήθηκε λόγω ευρωπαϊκής δέσμευσης στο άρθρο 187Α ΠΚ παρ. 1α αρχικά με τον ν. 3251/2004 (άρθρο 40), είναι ενδεικτικό.

Η τυποποίηση δεν προέκυψε διότι δεν υπήρχε τρόπος να τιμωρηθούν ποινικά οι τρομοκράτες για τις δολοφονίες τους, διότι οι ποινές ήταν ανεπαρκείς, ή διότι τα θύματα αξιολογήθηκαν διαφορετικά. Στην Ελλάδα και πριν τη θέσπιση της διάταξης, ίσχυε η ισόβια κάθειρξη του άρθρου 299 ΠΚ. Η ιδιαίτερη ποινική πρόβλεψη αφορά στο ότι η τρομοκρατία συνιστά ένα ιδιαίτερο έγκλημα με ειδικό σκοπό, διαφορετικά χαρακτηριστικά και αυξημένη κοινωνική απαξία, η οποία δεν μπορούσε να αποτυπωθεί επαρκώς μέσω των κοινών εγκλημάτων. Επιπλέον, υπήρχε ανάγκη πιο αυστηρών μέτρων σε άλλα επίπεδα ποινικής μεταχείρισης των τρομοκρατικών δολοφονιών, όπως μεγαλύτερη παραγραφή.

Στην περίπτωση της γυναικοκτονίας επίσης δεν υπάρχει ανάγκη για αυστηροποίηση της επαπειλούμενης ποινής, αλλά για έκφραση αυξημένης κοινωνικής απαξίας και ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης. Ετι, ένα διακριτό έγκλημα θα δημιουργούσε τη νομική βάση για συμπληρωματικά μέτρα ποινικής πολιτικής, εκπαίδευση των διωκτικών και δικαστικών αρχών και ενα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο αντιμετώπισης του εγκληματικού φαινομένου.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν αφορά τη “νομική συμβατότητα” του όρου, αλλά το θεσμικό έλλειμμα στην κατανόηση- και συχνά στη μέτρηση- της εγκληματολογικής και κοινωνιολογικής διάστασης του φαινομένου. Η ποινική αναγνώριση της γυναικοκτονίας, με υποχρεωτική στατιστική καταγραφή και κωδικοποίηση φύλου θύματος και θύτη, τύπου σχέσης και ιστορικού βίας, δεν θα ήταν ούτε ρητορική, ούτε αντισυνταγματική. Θα ήταν συνεπής με τις ελληνικές ποινικές παραδόσεις και εγκληματολογικά τεκμηριωμένη. Αντίθετα η έλλειψη νομικής και εγκληματολογικής ορατότητας, ειδικά  σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης συχνότητας γυναικοκτονιών χωρίς αξιόπιστη καταγραφή τους, συνιστά μορφή θεσμικής αδράνειας.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι κλάδοι της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης – τομείς έντασης εργασίας που ήδη πιέζονται από το υψηλό κόστος παραγωγής και την πραγματική ανατίμηση της τουρκικής λίρας. Το 2025 η Τουρκία εξήγαγε στις ΗΠΑ υφάσματα και ενδύματα αξίας περίπου 1,4 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, η Άγκυρα είχε μία ήττα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, σχετικά με τους περιορισμούς που είχε επιβάλει στα κινεζικά ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα.

Η Τουρκία είχε επιβάλει πρόσθετους δασμούς 40% στα κινεζικά οχήματα και είχε θέσει στους εισαγωγείς εκτεταμένες απαιτήσεις σχετικά με τις υπηρεσίες συντήρησης και τις αναγκαίες υποδομές. Ο ΠΟΕ έκρινε ότι τα μέτρα αυτά δεν ήταν συμβατά με τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την τουρκική οικονομία

Σύμφωνα με το μέχρι σήμερα σχέδιο του νέου καθεστώτος “Made in Europe”, ως τοπικά παραγόμενα θα θεωρούνται μόνο τα αυτοκίνητα που συναρμολογούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των οποίων τουλάχιστον το 70% των εξαρτημάτων προέρχεται από χώρες της Ένωσης. Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν η Τουρκία, παρά την τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, θα εξαιρεθεί από τους περιορισμούς.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το 71% των τουρκικών εξαγωγών αυτοκινήτων κατευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκπρόσωποι της βιομηχανίας προειδοποιούν ήδη ότι οι κατασκευαστές μπορεί να μεταφέρουν επενδύσεις και αλυσίδες εφοδιασμού στην εσωτερική αγορά της ΕΕ.

Η Τουρκία βρίσκεται έτσι σε μια παράδοξη κατάσταση: Προσπαθεί να προστατεύσει τη δική της αγορά από τον κινεζικό ανταγωνισμό, αλλά ταυτόχρονα πλήττεται όλο και περισσότερο από τον προστατευτισμό των σημαντικότερων αγορών στις οποίες εξάγει. Γι’ αυτό το βασικό οικονομικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο: Πόσο γρήγορα θα μειωθεί ο πληθωρισμός; Αλλά όλο και περισσότερο: Με τι θα κερδίζει χρήματα η Τουρκία σε πέντε ή δέκα χρόνια;

Ένας νέος ψηφιακός δρόμος για τον χρυσό

Σχεδόν απαρατήρητα, η Άγκυρα έθεσε επίσης τα θεμέλια για μια νέα αγορά. Στο μέλλον, φυσικός χρυσός και ασήμι που φυλάσσονται στο τουρκικό Νομισματοκοπείο, ή στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης (Borsa Istanbul) θα μπορούν να μετατρέπονται σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και να διαπραγματεύονται μέσω τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (Distributed Ledger Technology – DLT). Οι ψηφιακές μονάδες δεν χαρακτηρίζονται ως κρυπτονομίσματα, αλλά ως κρατικά ρυθμιζόμενα δικαιώματα ιδιοκτησίας που αντιστοιχούν σε πραγματικά αποθηκευμένα πολύτιμα μέταλλα.

Με αυτόν τον τρόπο, ο χρυσός αποκτά ψηφιακή υποδομή, χωρίς να χάνει τον φυσικό του χαρακτήρα. Το νέο σύστημα θα μπορούσε να μειώσει το κόστος συναλλαγών και αποθήκευσης, να ενισχύσει παράλληλα τον κρατικό έλεγχο στην αγορά πολύτιμων μετάλλων και να ανοίξει μακροπρόθεσμα τον δρόμο για την ψηφιοποίηση και άλλων περιουσιακών στοιχείων. Η Άγκυρα δεν επενδύει τόσο σε μια “επανάσταση” τύπου Bitcoin, όσο σε έναν ελεγχόμενο εκσυγχρονισμό των κεφαλαιαγορών της.

Η στρατηγική αυτονομία έχει κόστος

Και στον τομέα της άμυνας, φαινομενικά σταθερές προτεραιότητες αρχίζουν να επανεξετάζονται. Μια πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο αμερικανικό πρόγραμμα των F-35 θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική και στρατιωτική επιτυχία για την Άγκυρα. Ταυτόχρονα, όμως, η Τουρκία έχει παραγγείλει Eurofighter, εξετάζει την προμήθεια επιπλέον F-16 και αναπτύσσει το δικό της μαχητικό αεροσκάφος, το KAAN. Η ταυτόχρονη χρηματοδότηση όλων αυτών των προγραμμάτων θα είναι δύσκολη.

Γι’ αυτό Τούρκοι ειδικοί στον τομέα της άμυνας συζητούν ήδη αν μια επιστροφή στα αμερικανικά μαχητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των KAAN που σχεδιάζεται να παραχθούν. Για τα πρώτα αεροσκάφη σειριακής παραγωγής, η Τουρκία εξακολουθεί να εξαρτάται από τους αμερικανικούς κινητήρες F-110. Ένας εγχώριος κινητήρας προβλέπεται να χρησιμοποιηθεί μόνο σε μεταγενέστερες εκδόσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το KAAN εγκαταλείπεται. Δείχνει, όμως, ότι ακόμη και η πολυδιαφημισμένη στρατηγική αυτονομία δεν αποτελεί απόλυτη κατάσταση. Εξαρτάται από τους διαθέσιμους προϋπολογισμούς, τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, τις συμμαχίες, την πρόσβαση σε ξένη τεχνολογία. Αυτό που χθες παρουσιαζόταν ως αμετακίνητο εθνικό σχέδιο, σήμερα επανυπολογίζεται όταν αλλάζουν οι εξωτερικές συνθήκες.

Η χώρα βρίσκεται ανάμεσα σε αντιφατικές πιέσεις: Θέλει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, αλλά εξαρτάται από ξένη τεχνολογία. Θέλει να προστατεύσει τη βιομηχανία της, αλλά εξαρτάται από ανοιχτές αγορές. Θέλει να ενισχύσει τον κρατικό έλεγχο, αλλά χρειάζεται οικονομική δυναμική και νέες επενδύσεις.

Αυτό είναι ίσως το βασικό μοτίβο της σημερινής Τουρκίας: Η εξουσία δεν λειτουργεί πλέον μόνο μέσα από σταθερές ιδεολογικές γραμμές, αλλά μέσω μιας διαρκούς διαχείρισης ισορροπιών. Οι κανόνες αλλάζουν όταν αλλάζουν οι ανάγκες. Οι σύμμαχοι επαναξιολογούνται όταν μεταβάλλονται τα συμφέροντα. Οι παλιές απαγορεύσεις μπορούν να μετατραπούν σε νέες επιλογές. Όμως η ανάγκη για έλεγχο παραμένει η σταθερότερη αρχή…

Η ταινία έφερε ένα τσουνάμι συζητήσεων και επανεξέτασης του πρωτότυπου έπους του Ομήρου. Ξανάφερε στο προσκήνιο την έρευνα του ιστορικού πλαισίου και έχει ξεσηκώσει συζητήσεις για τη μοναδική προσέγγιση του Κρίστοφερ Νόλαν σε αυτήν την προσαρμογή, την οποία γύρισε εξ ολοκλήρου με κάμερες IMAX σε έξι χώρες, χωρίς να χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη, και με ένα καστ γεμάτο ηθοποιούς-σταρ που απάντησαν στο κάλεσμά του πριν καν διαβάσουν το ίδιο το σενάριο (γιατί ποιος δεν θα εμπιστευόταν τον Νόλαν να κάνει μια υπερπαραγωγή;).

Ας επιστρέψουμε στην αρχή, η ιστορία θα πρέπει να είναι οικεία σε όλους: μετά από δέκα χρόνια μαχών στον Τρωικό Πόλεμο, ο Οδυσσέας επιχειρεί να επιστρέψει στη γυναίκα και τον γιο του, οι οποίοι έχουν μείνει μόνοι, πολιορκημένοι από κακόβουλους μνηστήρες. Στο ταξίδι της επιστροφής τους, αυτός και οι άντρες του υφίστανται την οργή του Κύκλωπα, του τερατώδους γιου του Ποσειδώνα, θεού της θάλασσας, και κατά συνέπεια επιφέρουν την οργή των θεών πάνω τους.

“Τι έκανα!”

Τα επόμενα δέκα χρόνια, ο Οδυσσέας περιπλανιέται στις θάλασσες αναζητώντας δρόμο για την επιστροφή, αντιμετωπίζοντας τέρατα, σειρήνες και ημίθεους, χαμένος στη σκοτεινή θάλασσα. Αν και αφηγείται την ιστορία μη γραμμικά, ο Νόλαν την αποδίδει με εξαιρετική ζωντάνια, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά ότι είναι ένας αριστοτεχνικός σκηνοθέτης σε σκηνές δράσης.

Ωστόσο, αντί για θριάμβους σε καιρό πολέμου, εστιάζει στην εσωτερική ταλαιπωρία, τη θλίψη και την αγωνία του Οδυσσέα για ολόκληρη την αλυσίδα γεγονότων που έθεσε σε κίνηση και δεν μπορεί πλέον να αναιρέσει. Οι σκηνές καταστροφής και σφαγής κατά τη λεηλασία της Τροίας είναι από τις πιο οδυνηρές απεικονίσεις συλλογικής βίας που έχουν κινηματογραφηθεί ποτέ. Όχι επειδή είναι ιδιαίτερα σαφείς, αλλά επειδή η φρίκη στα μάτια του Ματ Ντέιμον-Οδυσσέα, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το τρομερό κόστος όλων όσων έχει εξαπολύσει.

Ο Οδυσσέας ξέρει ότι αυτό που έχει κάνει ο στρατός του δεν μπορεί ποτέ να αναιρεθεί. Αργότερα μαθαίνουμε ότι τον στοιχειώνουν αδιάκοπα αυτά που είδε και αυτά στα οποία συμμετείχε κατά την πυρπόληση της πόλης. Άλλωστε, ο Οδυσσέας ήταν αυτός που συνέλαβε την ιδέα και κατασκεύασε τον Δούρειο Ίππο, το απόλυτο σύμβολο της απάτης, ένα δώρο σχεδιασμένο να καταστρέψει, που παραβιάζει κάθε αρχή του νόμου του Δία («Τους αφήσαμε ένα δώρο, μια προσφορά ειρήνης, την οποία έβαλαν στο σπίτι τους», λέει στην Πηνελόπη. «Παραβιάσαμε ό,τι πιο ιερό για τους ανθρώπους»).

Η ενοχή και ο τρόμος τον ακολουθούν σε όλη την ταινία, σχεδόν κυριεύοντάς τον σωματικά στο μακρύ ταξίδι του για την επιστροφή. Τον καταδιώκουν οράματα νεκρών που περπατούν δίπλα στους ζωντανούς.

Από τη μυθολογία στην ιστορία

Αν και η Οδύσσεια θεωρείται έργο μυθολογίας, αυτό το μέρος της ιστορίας έχει ιστορική βάση. Μετά την πτώση της ιστορικής πόλης της Τροίας γύρω στο 1200 π.Χ., σχεδόν κάθε πολιτισμός στην ανατολική Μεσόγειο κατέρρευσε. Οι μυστηριώδεις “Λαοί της Θάλασσας” εξαπέλυσαν καταστροφικές εκστρατείες, ακολουθούμενες από αιματοχυσία και καταστροφή που σάρωσαν την Ελλάδα, την Ανατολία και τη Συρία, φτάνοντας μέχρι την Αίγυπτο, ενώ η κλιματική αλλαγή, οι μεταναστεύσεις και οι εσωτερικές εξεγέρσεις αποσταθεροποίησαν ολόκληρη την περιοχή και έφεραν την κατάρρευση της Εποχής του Χαλκού.

Ο Όμηρος κατάλαβε ότι η δόξα και η θλίψη είναι αχώριστες. Γι’ αυτό η μεγαλύτερη νίκη, αλλά και η μεγαλύτερη τραγωδία, δεν έγκειται στο γεγονός ότι ο Οδυσσέας πήγε στον πόλεμο, αλλά στο ότι επέζησε. Ο Νόλαν το καταλαβαίνει αυτό εξίσου καλά, γι’ αυτό και η “Οδύσσεια” εξακολουθεί να μοιάζει οδυνηρά σύγχρονη.

Όλοι γνωρίζουμε ότι τα δύο μεγάλα έπη του Ομήρου, η Οδύσσεια και η Ιλιάδα, εμπνέουν την ανθρωπότητα για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Έχουν ερμηνευτεί, μεταφραστεί και ξαναειπωθεί αμέτρητες φορές, αλλά καμία διασκευή δεν έχει παρουσιάσει ποτέ μια τόσο άμεση και εύστοχη αφήγηση της ματαιότητας του πολέμου.

«Μια νέα αυγή θα ανατείλει πάνω από έναν σκοτεινό κόσμο. Και όλα τα λάθη μας θα ξεχαστούν για άλλη μια φορά». Στο τέλος, ο Οδυσσέας μας μιλάει, καλώντας μας να λογοδοτήσουμε για την επανάληψη της ιστορίας. Η ίδια η ταινία είναι σαν Δούρειος Ίππος που, με την πρώτη ματιά, κουβαλάει μια ψυχαγωγική ιστορία από το παρελθόν, ενώ στην πραγματικότητα αποκαλύπτει άβολες αλήθειες για το παρόν. Αλλά ακριβώς εκεί έγκειται η μεγαλύτερη δύναμή της.

Σε συνεργασία με το womanidol

Και συνέχισε να κάνει το παπί κι όταν το Maj;imoy μάς διαβεβαιώνει το αθεόφοβο ότι δεν είχε καμιά σχέση με το Predator!

Ρε στρατηγέ, καταλαβαίνω ότι χρωστάς στον Κυριάκο που σ’ έκανε αρχηγό ΓΕΕΘΑ και μάλιστα σε κράτησε αρχηγό περισσότερο από όσο προβλέπεται…

Επειδή, όμως, έχεις ορκιστεί στην πατρίδα και στο δημοκρατικό πολίτευμα, οφείλεις να απαντήσεις σ΄ ένα απλό ερώτημα:

Ποιος σε παρακολουθούσε; Το συστηματάκι του Μαξίμου με τον αλήστου μνήμης σεκιουριτά που είχε βάλει διοικητή της ΕΥΠ, ή ιδιώτες, δηλαδή ο Ντίλιαν και τα φιλαράκια του;

Αν πιστεύεις τα όσα λέει το Μαξίμου ότι δεν έχει καμιά σχέση κι ότι δράστες ήταν ιδιώτες, πρόκειται για τη μεγαλύτερη υπόθεση κατασκοπείας όλων των εποχών!

Θα έπρεπε και εσύ κι όλοι οι άλλοι να έχετε σηκώσει στο πόδι τον κόσμο και ο Ντίλιαν, μαζί με τα φιλαράκια του, που είναι και δικά σας φιλαράκια να είναι στην πιο βαθιά φυλακή!

Ειδικά εσύ στρατηγέ, που έπρεπε να έχεις ιδιαίτερη ευαισθησία για την εθνική ασφάλεια, θα έπρεπε να πρωτοστατείς…

Ειδικά μετά την καταδικαστική απόφαση του πρωτοδικείου, όπως έκανε ο Σαμαράς! Εσύ, όμως, το παπί! Όπως ακριβώς οι μεγαλοϋπουργοί και οι περισσότεροι μεγαλοεπιχειρηματίες… Χωρίς τσίπα, σφυρίζετε όλοι αδιάφορα!

Κανονικά θα έπρεπε να έχεις εξεγερθεί όσο ήσουνα ακόμα αρχηγός, αλλά έστω και μετά! Τα γαλάζια στελέχη τα καταλαβαίνω! Έχουνε συμφέροντα να προστατέψουν…

Είναι έτοιμοι να πούνε πως οι ίδιοι είχαν δώσει… άδεια στο Predator να τους παρακολουθεί για να φτιάξουν το… αρχείο τους! Ξέρετε τι σοφίες λένε στα τηλέφωνα καθημερινά! Σιγά που θα τις άφηναν να πάνε χαμένες!

Αλλά εσύ ρε Φλώρε υποτίθεται πως ως στρατιωτικός και μάλιστα κομάντο, θα ήσουνα πιο ευθύς! Αλλά τι λέω και εγώ η Κόμπρα η αφελής!

Κάπως έτσι έγινες αρχηγός και κάπως έτσι δεν μάθαμε τι έγινε με εκείνο το… παλιόσπιτο! Με τέτοια τζάμπα τιμή που το αγόρασες χαραμίζεσαι!

Τέτοιο ταλέντο, αντί να στριμώχνεσαι για θέση στο γαλάζιο Επικρατείας έπρεπε να ασχοληθείς με το real estate!

Εκείνη τη στιγμή πολλοί θεώρησαν ότι είχε τεθεί μια σαφής κόκκινη γραμμή. Δεν επρόκειτο απλώς για μια πειθαρχική κύρωση, αλλά για μια πολιτική δήλωση αρχής. Η συνέχεια, όμως, εξελίχθηκε διαφορετικά. Λίγους μήνες αργότερα, ο Δημήτρης Κυριαζίδης επέστρεψε κανονικά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ. Η πολιτική του αποκατάσταση πραγματοποιήθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια ουσιαστική δημόσια μεταστροφή της στάσης του απέναντι στο περιστατικό που είχε οδηγήσει στη διαγραφή του.

Ο “οίστρος” από Μητσοτάκη και ο Κυριαζίδης

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η υπόθεση είχε λήξει. Όμως δεν είχε. Τον Ιούλιο του 2026, κατά τη διάρκεια νέας έντονης κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός απευθύνθηκε στη Ζωή Κωνσταντοπούλου λέγοντας ότι βρίσκεται «σε κάποιον οίστρο» και κάλεσε τους βουλευτές να την αντιμετωπίζουν «με την κατανόηση που της αρμόζει». Όταν εκείνη ζήτησε διευκρινίσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ισχυρίστηκε ότι παρεξηγήθηκε. Αντιθέτως, απάντησε ότι «όλοι κατάλαβαν τι εννοώ».

Είναι προφανές ότι οι δύο εκφράσεις δεν είναι ίδιες. Είναι όμως εξίσου προφανές ότι και στις δύο περιπτώσεις η πολιτική αντιπαράθεση μετατοπίζεται από τις θέσεις της αντιπάλου σε υπαινιγμούς που συνδέονται με τη γυναικεία της υπόσταση. Γι’ αυτό και η δεύτερη υπόθεση επανέφερε στη δημόσια συζήτηση την πρώτη. Και τότε συνέβη κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Ο Δημήτρης Κυριαζίδης επανήλθε δημόσια στο περιστατικό του 2025, υποστηρίζοντας ότι το “κάνε κανένα παιδί” δεν ήταν προσβολή αλλά… ευχή. Με άλλα λόγια, ο βουλευτής που είχε διαγραφεί για τη συγκεκριμένη φράση δήλωνε πλέον δημόσια ότι εξακολουθεί να θεωρεί ορθή τη στάση του.

Εδώ ακριβώς αρχίζει το πραγματικό πολιτικό ζήτημα. Βεβαίως υπήρξαν αντιδράσεις. Υπουργοί, στελέχη της κυβέρνησης και άλλα δημόσια πρόσωπα αποδοκίμασαν εκ νέου τις δηλώσεις του Κυριαζίδη. Εκείνο που δεν υπήρξε ήταν κάποια δημόσια αντίδραση από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Και αυτή η σιωπή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Όχι επειδή αποδεικνύει κάποια μυστική συνεννόηση. Όχι επειδή μπορεί να τεκμηριώσει κανείς ότι ο Κυριαζίδης λειτούργησε σε “διατεταγμένη υπηρεσία”. Τέτοιοι ισχυρισμοί θα ήταν αυθαίρετοι και δεν στηρίζονται σε δημόσια στοιχεία.

Υπάρχουν κόκκινες γραμμές ή όχι;

Η σιωπή, όμως, δημιουργεί εύλογα πολιτικά ερωτήματα. Αν η αρχική διαγραφή εξέφραζε μια σταθερή αρχή, γιατί δεν υπήρξε ούτε μία δημόσια αποδοκιμασία όταν ο ίδιος βουλευτής επανήλθε, όχι με συγγνώμη, αλλά με υπεράσπιση της επίμαχης φράσης; Τι ακριβώς ισχύει σήμερα; Η κόκκινη γραμμή εξακολουθεί να υπάρχει ή εγκαταλείφθηκε στην πράξη; Κάθε πολιτικός οργανισμός εκπαιδεύει τα στελέχη του όχι μόνο με τους κανονισμούς του αλλά και με τα παραδείγματα που δίνει.

Όταν μια συμπεριφορά οδηγεί αρχικά σε διαγραφή, στη συνέχεια ο βουλευτής αποκαθίσταται πλήρως, επανέρχεται δημόσια υποστηρίζοντας ότι δεν έκανε τίποτε μεμπτό και, παρά ταύτα, δεν ακολουθεί καμία δημόσια παρέμβαση από τον ίδιο τον αρχηγό του κόμματος, είναι αναπόφευκτο να δημιουργούνται εντυπώσεις. Δεν είναι υπερβολή να αναρωτηθεί κανείς ποιο μήνυμα λαμβάνει σήμερα ένας βουλευτής της ΝΔ. Ότι τέτοιου είδους προσωπικές και σεξιστικές αιχμές αποτελούν αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή; Ή ότι, αφού περάσει η επικοινωνιακή θύελλα, μπορούν τελικώς να συγχωρηθούν χωρίς ιδιαίτερο πολιτικό κόστος;

Η αυστηρότητα μη ενεργή πολιτική γραμμή πλέον

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρωθυπουργός επιθυμεί “σεξιστικό πόλεμο”. Μια τέτοια πρόθεση δεν μπορεί να αποδοθεί χωρίς αποδείξεις. Σημαίνει όμως ότι η διαδοχή των γεγονότων μπορεί εύλογα να εκπέμπει ένα διαφορετικό πολιτικό μήνυμα από εκείνο που εξέπεμπε η αρχική διαγραφή. Οι ηγεσίες δεν κρίνονται μόνο από τις δηλώσεις τους. Κρίνονται από τη συνέπειά τους. Η δεύτερη πράξη είναι εκείνη που ερμηνεύει την πρώτη.

Και σήμερα, δεκαέξι μήνες μετά τη διαγραφή του Δημήτρη Κυριαζίδη, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί είναι διαφορετική από εκείνη του Μαρτίου του 2025. Τότε το μήνυμα ήταν ότι ο σεξιστικός λόγος δεν γίνεται ανεκτός. Σήμερα, μετά την επαναφορά του βουλευτή, μετά τις νέες δηλώσεις του, μετά την υπόθεση του “οίστρου” και, κυρίως, μετά τη σιωπή του ίδιου του πρωθυπουργού, πολλοί πολίτες μπορούν εύλογα να συμπεράνουν ότι η αρχική αυστηρότητα δεν αποτελεί πλέον ενεργή πολιτική γραμμή. Είτε αυτή ήταν η πρόθεση είτε όχι, αυτό είναι το πολιτικό αποτέλεσμα που παράγεται. Και στη δημοκρατία, τα πολιτικά αποτελέσματα είναι πολλές φορές ισχυρότερα από τις πολιτικές προθέσεις.