Σύμφωνα με την Washington Post, ο Χέγκσεθ δεν έχει απορρίψει επισήμως τα σχετικά αιτήματα, αλλά δεν έχει ολοκληρώσει τις απαραίτητες διαδικασίες για την έγκρισή τους. Πάντως, η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να εγκρίνει ορισμένες μορφές στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Την περασμένη εβδομάδα, Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ότι έχουν απομείνει «μόνο μερικοί» πύραυλοι αναχαίτισης στα ουκρανικά αποθέματα.

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις πυραύλων Patriot από το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται η άμυνά της απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. Στο στόχαστρο βρίσκονται ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποσταθμοί και άλλες υποδομές ζωτικής σημασίας. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι κινούνται με μεγάλη ταχύτητα και είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν χωρίς προηγμένα συστήματα αεράμυνας. Για τον λόγο αυτό, οι πύραυλοι Patriot αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της ουκρανικής άμυνας.

Την ίδια ώρα, ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν έχει ασκήσει πρόσθετη πίεση στα παγκόσμια αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων. Οι αμερικανικές παραδόσεις προς την Ουκρανία πραγματοποιούνται συχνά σε μικρές παρτίδες, ανάλογα με τον ρυθμό παραγωγής, ενώ το Κίεβο και οι εταίροι του αναζητούν διαθέσιμα αποθέματα και σε άλλες χώρες.

Μεγαλώνει το ρήγμα με Ζελένσι

Την ίδια ώρα, το ρήγμα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Ντόναλντ Τραμπ μετά την μερική άρση των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ μεγαλώνει. Υπενθυμίζεται ότι, σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει το βράδυ της Κυριακής στον Bloomberg, ο Ουκρανός πρόεδρος καταλόγισε στον Αμερικανό ομόλογό του ότι ασκεί ασφυκτικές πιέσεις στο Κίεβο προκειμένου να συνθηκολογήσει με τη Ρωσία.

Με τις σχέσεις ΗΠΑ και Ουκρανίας να βρίσκονται σε νέο χαμηλό, ο Ζελένσκι κατήγγειλε μια σειρά εχθρικών, όπως τις χαρακτήρισε, κινήσεων της Ουάσιγκτον απέναντι στο Κίεβο. Μεταξύ αυτών, ανέφερε τη σκόπιμη επιβράδυνση της σύνδεσης στο διαδίκτυο μέσω του Starlink, που αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τις ουκρανικές δυνάμεις στο μέτωπο με τη Ρωσία, καθώς και τις καθυστερήσεις στην παράδοση αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, οι οποίοι βρίσκονται ήδη σε έλλειψη.

Θα πρέπει, ανέφερε η κ. Ολγκίν, στο καθιερωμένο της άρθρο στον Πολίτη, ότι «η απόφαση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ανήκει στους ηγέτες». Ή δεν έχει καταλάβει τίποτε ή θέλει να επιμένει σε μια αδιέξοδη πεπατημένη. Δεν βλέπει την κατοχή; Μήπως διαβάζει λανθασμένα εγχειρίδια για το Κυπριακό; Είναι ξεκάθαρο ότι αφήνει εκτός κάδρου την κατοχική δύναμη. Και δεν φτάνει που αποφεύγει την ουσία, θεωρεί για παράδειγμα, ότι είναι ο εκάστοτε εγκάθετος της Άγκυρας, ο οποίος αποφασίζει στο Κυπριακό.

Η κ. Ολγκίν είναι απεσταλμένη μερικής απασχόλησης. Έρχεται κατά διαστήματα στο νησί και παραμένει συνήθως για μια εβδομάδα. Δεν είναι παρούσα σε συναντήσεις και σε δράσεις, αλλά αυτό δεν την αποτρέπει στο να προβαίνει σε διαπιστώσεις. Γι’ αυτό και κατέληξε αβίαστα στο συμπέρασμα, διά ρητορικού ερωτήματος: Αν οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν τα τελευταία δύο χρόνια να συμφωνήσουν σε ζητήματα όπως τα οδοφράγματα, την αποναρκοθέτηση ή την από κοινού αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλαστικά, “πώς μπορούν να συμφωνήσουν σε ένα πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο που θα μπορούσε να υπερβεί δεκαετίες διαίρεσης;”

Αυτό που ξεχνά μονίμως η κ. Ολγκίν

Είναι της λογικής και το λέει συχνά- πυκνά ότι πρέπει να κάνει κίνηση η Λευκωσία. “Τι του στοιχίζει του Χριστοδουλίδη να ανοίξει την Μια Μηλιά;” διερωτάται συχνά σε συνομιλητές της. Αλλά κανείς δεν την έχει ακούσει να αναφέρει ότι θα πρέπει η Τουρκία, ως κίνηση καλής θέλησης, να αποσύρει στρατεύματα ή να διευκολύνει τη διακίνηση πολιτών από την Τυλληρία στη Λευκωσία. Ποτέ δεν το είπε αυτό γιατί θεωρεί τέτοιες “απαιτήσεις” ακραίες.

Το ακούει, άλλωστε, τούτο και από κάποιους στην ελληνοκυπριακή πλευρά, που όταν προτάσσεται ένα αίτημα από τη Λευκωσία, από Ελληνοκύπριους, τούτο χαρακτηρίζεται “εθνικιστικό” και ακραίο. Η λογική της ταμπέλας. Καλλιεργείται μια εντύπωση ότι μόνο εάν δελεαστεί η κατοχική δύναμη, μπορεί να βρεθεί διέξοδος. Η πολιτική του κατευνασμού δοκιμάσθηκε και απέτυχε. Η Τουρκία αντί να συνεργασθεί αποθρασύνεται. Αλλά επιμένουν σε αυτή την προσέγγιση.

Η κ. Ολγκίν καταλήγει μονίμως στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα στο Κυπριακό είναι η “έλλειψη εμπιστοσύνης”. Και ενόψει τούτου, “μεθοδολογικά”, εστιάζεται η προσοχή στα ΜΟΕ και όχι στην ουσία. Από πού προκύπτει, όμως, η έλλειψη εμπιστοσύνης; Της το έχουν πει οι Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι είναι κάτοχοι διαβατηρίου και ταυτότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας; Αυτοί που επισκέπτονται δημόσια νοσηλευτήρια στις ελεύθερες περιοχές; Ή που εργάζονται στις ελεύθερες περιοχές; Όλοι αυτοί που έρχονται από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές, για επίσκεψη, ψώνια, διασκέδαση, αισθάνθηκαν να απειλούνται, να κινδυνεύουν; Όχι.

Έλλειψη εμπιστοσύνης υπάρχει, ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης κατοχής. Γιατί εκεί είναι η ουσία του προβλήματος, την οποίαν κρύβουν οι διάφοροι απεσταλμένοι. Και τούτο αφορά όλους τους Κυπρίους.

Οργανωτές του σχετικού συμποσίου ήταν το Πανεπιστήμιο της Primorska (Univerza na Primorskem – UP) και η Πρεσβεία της Ελλάδας στη Σλοβενία. Στη σχετική ανακοίνωση της Ελληνικής Πρεσβείας στη Σλοβενία διαβάσαμε:

• Η Ελλάδα στη Σλοβενία… Ο Ιωάννης Καποδίστριας (1776–1831) κατάγεται από επιφανή ελληνική οικογένεια στην Κέρκυρα και, όπως λέει και το επίθετό του και προκύπτει από ιστορικές πηγές, έλκει την οικογενειακή του καταγωγή από την πόλη Κόπερ/Capo d’Istria της Σλοβενίας.

Για τη σημασία της εκδήλωσης διαβάζουμε στο διαδίκτυο ότι: Η πόλη του Κόπερ (Capo d’Istria) αποτελεί την ιστορική πατρίδα της οικογένειας του Ιωάννη Καποδίστρια. Το συμπόσιο τίμησε την προσφορά του ως θεμελιωτή του σύγχρονου ελληνικού κράτους και κεντρικής μορφής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

• Το συμπόσιο έλαβε χώρα «στη Νέα πολυλειτουργική αίθουσα του Πανεπιστημίου της Primorska (οδός Pristaniška 10, Κόπερ)».
• Χαιρετισμοί / Ομιλητές:
• Καθηγήτρια Klavdija Kutnar (Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Primorska)
• Αθανάσιος Κωτσιώνης (Πρέσβης της Ελλάδας στη Σλοβενία)
• Aleš Bržan (Δήμαρχος του Κόπερ)
• Μήνυμα βίντεο από τη Ναταλία Καποδίστρια [1]

Είναι προφανές ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς ιστορικό. Αφορά την καταγωγή και την ταυτότητα του Ιωάννη Καποδίστρια. Όταν μάλιστα επί του θέματος έχει τοποθετηθεί με απόλυτη σαφήνεια ένα εξέχον μέλος της οικογένειας Καποδίστρια, ο Βιάρος Καποδίστριας,(1774-1842), δεν δικαιολογείται η αγνόηση αυτής της τοποθέτησης. Πριν παραθέσουμε τη μαρτυρία του Βιάρου Καποδίστρια, ας εξετάσουμε την ιστορική και γεωγραφική βάση του αφηγήματος περί καταγωγής των Καποδίστρια από τη Σλοβενία…

Η Βυζαντινή Ιουστινούπολη, το σημερινό Κόπερ, και η Σλοβενία

Το σημερινό Κόπερ, γνωστό ιστορικά και ως Capodistria, βρίσκεται στην Ιστρία, στις ακτές της Αδριατικής. Η ιστορία του ανάγεται στην αρχαιότητα και περιλαμβάνει διαδοχικές περιόδους ρωμαϊκής, βυζαντινής, βενετικής, αυστριακής και ιταλικής κυριαρχίας, προτού η πόλη καταλήξει στη σημερινή της θέση εντός της Σλοβενίας.

Η ονομασία Ιουστινούπολη, ή Ιουστινούπολις, συνδέεται με τη βυζαντινή ιστορία της πόλης, ενώ η ονομασία Capodistria επικράτησε σε μεταγενέστερες ιστορικές περιόδους. Σύμφωνα με τα ιστορικά και εκκλησιαστικά αρχεία της πόλης του Κόπερ (Koper), η βυζαντινή προέλευση και η μετονομασία της πόλης σε Ιουστινούπολη (Justinopolis) συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική θωράκιση της χερσονήσου της Ίστριας από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατά τον 6ο αιώνα.

Τα επίσημα έγγραφα, τα μεσαιωνικά καταστατικά της πόλης (Statuta Civitatis Justinopolis), καθώς και τα στοιχεία του Περιφερειακού Αρχείου του Κόπερ Περιφερειακού Αρχείου του Κόπερ και του Επισκοπικού Αρχείου (η λατινική ονομασία της επισκοπής παραμένει έως σήμερα Dioecesis Iustinopolitana) τεκμηριώνουν τα εξής ιστορικά δεδομένα. Το Κόπερ αποτελεί,  χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός τόπου του οποίου η ιστορική διαδρομή εκτείνεται πολύ πέρα από τα χρονικά όρια των σύγχρονων κρατών.

Η σημερινή πολιτική και κρατική γεωγραφία δεν μπορεί να προβάλεται μηχανικά στο παρελθόν και να καθορίζει εθνοτική ταυτότητα οικογενειών η και ευρύτερων κοινωνικών ομάδων. Η ύπαρξη της βυζαντινής Ιουστινούπολης προηγείται κατά πολλούς αιώνες της ίδρυσης της ανεξάρτητης Δημοκρατίας της Σλοβενίας το 1991.

Αυτό αποτελεί αναμφισβήτητο χρονολογικό δεδομένο. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν υπήρχαν σλαβικοί πληθυσμοί στην ευρύτερη περιοχή κατά τον Μεσαίωνα. Σημαίνει ότι η σημερινή κρατική ταυτότητα δεν μπορεί να ταυτιστεί αυτομάτως με την πολιτική, γλωσσική ή εθνοτική  ταυτότητα ανθρώπων παλαιότερων εποχών.

Ειδικότερα, η σχέση και της ίδιας της πόλης του Κόπερ με τη Σλοβενία είναι πολύ πιο πρόσφατη απ’ όσο υποδηλώνει η σημερινή “κρατικη γεωγραφία”. Το όνομα “Σλοβενία” δεν αντιστοιχούσε σε καμία πολιτική οντότητα πριν από τον 19ο αιώνα. Εμφανίζεται πρώτα ως λογοτεχνικό τοπωνύμιο στην εποχή της εθνικής αφύπνισης και γίνεται πολιτικό αίτημα το 1848, με το πρόγραμμα της “Ενωμένης Σλοβενίας” εντός της Αυστρίας. Νομική υπόσταση απέκτησε μόλις το 1945–46, ως ομόσπονδη δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, και ανεξάρτητο κράτος έγινε στις 25 Ιουνίου 1991.

Το Κόπερ, αντίθετα, υπήρξε επί αιώνες βενετική πόλη (1279–1797), μετά αυστριακή και από το 1920 ιταλική. Πέρασε στη γιουγκοσλαβική διοίκηση μόλις το 1954, με οριστική διευθέτηση με την Συνθήκη του Όζιμο (Treaty of Osimo), η οποία υπογράφηκε στις 10 Νοεμβρίου 1975 μεταξύ της Ιταλίας και της τότε Γιουγκοσλαβίας και έγινε τμήμα της ανεξάρτητης Σλοβενίας το 1991. Η πόλη, επομένως, ανήκει στη Σλοβενία μόλις από τον 20ό αιώνα. Όταν η Ιουστινούπολη/Capodistria συνδεόταν με την οικογένεια Καποδίστρια, ούτε το κράτος της Σλοβενίας ούτε κάποια διοικητική οντότητα με αυτό το όνομα υπήρχε.

Η μαρτυρία του Βιάρου Καποδίστρια

Ιδιαίτερη σημασία για το ζήτημα έχει η σαφέστατη τοποθέτηση του Βιάρου Καποδίστρια, αδελφού του Ιωάννη Καποδίστρια. Ο Βιάρος Καποδίστριας αναφέρει για την καταγωγή των Καποδίστρια: «Ο Κόμης Καποδίστριας και οι αδελφοί του κατάγονται εκ Κερκύρας, όπου η οικογένειά των ευρίσκεται εγκατεστημένη από του 14ου αιώνος. Δεν είναι Δαλματικής καταγωγής, καίτοι αν ήτο δεν θα ήτο μειωτικόν δι’ αυτήν, αλλά αφού δεν συμβαίνει, δεν πρέπει να λέγεται κάτι ανακριβές.

»Αφού ο κ. Τίρς φαίνεται να το αγνοεί, πρέπει να μάθη ότι η οικογένεια Καποδίστρια, τιμηθείσα δια του τίτλου του Κόμητος υπό του Δουκός της Σαβοϊας, έζησε εις την αρχαίαν πόλιν της Ιουστινουπόλεως, η οποία μετά την πτώσιν της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας έλαβε το όνομά της “Καποδίστρια”, και ότι έζησε λίαν εντίμως, αφού υπάρχουν δημόσια μνημεία τα οποία μαρτυρούν την ευγνωμοσύνην της πατρίδος των δια τας υπηρεσίας τας οποίας τα μέλη της της παρέσχον.

»Τα χρονικά της Κερκύρας κάμνουν συνήθως μνείαν τιμητικήν των Καποδίστρια, είτε δι’ υπηρεσίας σπουδαίας ας εξεπλήρωσαν, είτε δια τον ζήλον ον πάντοτε επέδειξαν δια τα συμφέροντα της κοινής πατρίδος. Κατά το 1678 ο Νικόλαος Καποδίστριας μετέβη εις Κωνσταντινούπολιν δια να εξαγοράση από τους Τούρκους μέγαν αριθμόν Ελλήνων αιχμαλώτων.

»Το 1690 οι Γεώργιος, Αλοΐσιος και Σταύρος Καποδίστριας, επικεφαλής στρατιωτών Χειμαρριωτών τους οποίους είχον στρατολογήσει ιδία δαπάνη, έκαμαν μίαν κάθοδον εις Αυλώνα και ηνάγκασαν τους Τούρκους, οι οποίοι εκινούντο εις επίθεσιν κατά του στρατηγού Κορνάρου, εις μίαν επαίσχυντον υποχώρησιν. Ο Φραγκίσκος και ο Βίκτωρ Καποδίστριας διεκρίθησαν δια της γενναιότητός των κατά των Τούρκων κατά την πολιορκίαν της Κερκύρας του 1716.

»Ο πατήρ των αδελφών Καποδίστρια ονομάζετο Αντώνιος Μαρίας και όχι Τόνυ και υπήρξεν είς των διακεκριμένων ανδρών της πατρίδος του. Ηγαπάτο πάντοτε πολύ παρά των συμπολιτών του, πάντοτε περιβαλλόμενος από την εμπιστοσύνην των και σχεδόν συνεχώς επικεφαλής των δημοσίων υποθέσεων, είτε ως δημόσιος λειτουργός, είτε ως σημαίνων πολίτης, διότι εσέβοντο την φρόνησίν του και τον ζήλον δια το κοινόν καλόν.

»Τον ανέφερον πάντοτε ως υπόδειγμα οσάκις εγίνετο λόγος περί αρχηγού οικογενείας, και οι Κερκυραίοι τον τιμώσιν ακόμη εν τω προσώπω των δύο υιών του. Ο γέρων Κόμης Καποδίστριας υπήρξεν πληρεξούσιος των σταλέντων τω 1799 εις Κωνσταντινούπολιν, καθ’ ήν εποχήν αι Ιόνιοι Νήσοι απεκατεστάθησαν εις ελεύθερον και ανεξάρτητον κράτος…» (Πηγή: “ΤΟ ΑΝΟΡΘΩΤΙΚΟΝ ΕΡΓΟΝ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ. ΟΙ ΥΠΟΝΟΜΕΥΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΚΟΦΑΝΤΑΙ”: Δύο πραγματείαι του Βιάρου Καποδίστρια, αδελφού του Κυβερνήτου. Υπό Θεοδώρου Σ. Μάκρη. ΚΕΡΚΥΡΑ 1973, σελ. 175)

Η δήλωση αυτή είναι σαφής: ο Βιάρος απορρίπτει ρητά τη δαλματική καταγωγή της οικογένειας και υποστηρίζει ότι αυτή ήταν εγκατεστημένη στην Κέρκυρα από τον 14ο αιώνα. Στη συνέχεια, ο ίδιος αναφέρεται στην αρχαία Ιουστινούπολη ως τόπο εγκατάστασης της οικογένειας και γράφει ότι η οικογένεια έζησε εκεί, συνδέοντας την ιστορική της πορεία με την πόλη και την ονομασία “Καποδίστρια”.

Η μαρτυρία αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα ως οικογενειακή μαρτυρία, καθώς προέρχεται από τον αδελφό του Κυβερνήτη και εκφράζει ρητά τη θέση του για την καταγωγή της οικογένειάς του. Η ιστορική αξία της βρίσκεται στο πραγματικό της περιεχόμενο και στη δυνατότητα διασταύρωσής της με αρχειακά και γενεαλογικά τεκμήρια.

Επιστημονικά απαράδεκτο άλμα

Το ουσιώδες πρόβλημα ανακύπτει όταν η ιστορική σύνδεση της οικογένειας με την Ιουστινούπολη χρησιμοποιείται ως αφετηρία για την απόδοση σλοβενικής καταγωγής στους Καποδίστρια, με μοναδικό επιχείρημα ότι η πόλη βρίσκεται σήμερα εντός των συνόρων της Σλοβενίας. Μια τέτοια συλλογιστική συνιστά επιστημονικά αδικαιολόγητο άλμα. Συγχέει τον ιστορικό τόπο με τη σημερινή κρατική του υπαγωγή και μετατρέπει ένα σύγχρονο γεωγραφικό δεδομένο σε υποτιθέμενο τεκμήριο οικογενειακής καταγωγής.

Η Ιουστινούπολη δεν δημιουργήθηκε ως σλοβενική πόλη με τη σύγχρονη εθνοκρατική έννοια. Η ιστορική της ταυτότητα διαμορφώθηκε μέσα από διαφορετικές πολιτικές και πολιτισμικές περιόδους, πολύ πριν από την ίδρυση του σημερινού σλοβενικού κράτους. Η μεταγενέστερη ένταξή της σε αυτό δεν μπορεί να μεταβάλει αναδρομικά την ταυτότητα των ανθρώπων που έζησαν εκεί σε προηγούμενους αιώνες.

Είναι, συνεπώς, αναγκαίο να διατυπωθεί μια βασική αρχή της ιστορικής μεθόδου: η σημερινή κρατική υπαγωγή ενός τόπου δεν μεταβάλλει την εθνική καταγωγή μιας οικογένειας που βρέθηκε σε αυτόν. Η αρχή αυτή ισχύει ανεξάρτητα από το ποιο σύγχρονο κράτος διεκδικεί ή αναδεικνύει τη σύνδεσή του με έναν ιστορικό τόπο. Η επιστημονική έρευνα οφείλει να εξετάζει τις πηγές, τις χρονολογίες, τις γλώσσες, τις ιστορικές συνθήκες και τις γενεαλογικές σχέσεις, αντί να συνάγει την καταγωγή αποκλειστικά από τα σημερινά κρατικά σύνορα.

Αυτοπροσδιορισμός και τα όρια της ιστορικής ερμηνείας

Η συζήτηση αφορά, επιπλέον, ένα ευρύτερο ζήτημα: Αφορά τη σχέση ανάμεσα στην οικογενειακή ιστορική μνήμη και συνείδηση και στις μεταγενέστερες κρατικές κατηγοριοποιήσεις. Δεν είναι επιστημονικά θεμιτό να αποδίδεται σε μια ιστορική οικογένεια εθνική ταυτότητα  και καταγωγή αποκλειστικά με βάση τη σημερινή κρατική ένταξη ενός τόπου. Η οικογενειακή παράδοση, οι μαρτυρίες των μελών της οικογένειας και τα ιστορικά έγγραφα πρέπει να εξετάζονται με σεβασμό, αλλά και με κριτική αυστηρότητα.

Ο αυτοπροσδιορισμός μιας οικογένειας και η “οικογενειακή μνήμη” αποτελούν σημαντικές πηγές για τη μελέτη της ταυτότητάς της. Δεν καταργούν την ανάγκη ιστορικής επαλήθευσης, όπως ούτε η σύγχρονη κρατική γεωγραφία μπορεί να υποκαταστήσει τη γενεαλογική έρευνα.

Στην περίπτωση των Καποδίστρια, η μαρτυρία του Βιάρου προσφέρει συγκεκριμένα στοιχεία για την οικογενειακή παράδοση και απορρίπτει ρητά τη δαλματική καταγωγή. Η σύνδεση με την Ιουστινούπολη αλλά και η ταυτότητα της Ιουστινούπολης αποτελούν μέρος αυτής της παράδοσης.

Συμπέρασμα

Το συμπόσιο στο Κόπερ για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια ουσιαστική ιστορική συζήτηση σχετικά με την ιστορική σχέση της οικογένειας με τη βυζαντινή Ιουστινούπολη, όπως αναφέρει και ο Βιάρος Καποδίστριας.

Όμως, η ιστορική σύνδεση των Καποδίστρια με την Ιουστινούπολη δεν συνιστά  σε καμία περίπτωση απόδειξη σλοβενικής καταγωγής. Η σημερινή ένταξη του Κόπερ στη Σλοβενία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αναδρομικό τεκμήριο για την εθνική ταυτότητα μιας οικογένειας που έζησε σε αυτόν τον τόπο σε εποχή με διαφορετική τοπική ταυτότητα, σε διαφορετικές ιστορικές και πολιτισμικές συνθήκες, κάτω από διαφορετικές κρατικές οντότητες.

Η μαρτυρία του Βιάρου Καποδίστρια έχει ως εκ τούτου, ιδιαίτερη σημασία: Δηλώνει ότι η οικογένεια ήταν εγκατεστημένη στην Κέρκυρα από τον 14ο αιώνα και απορρίπτει ρητά τη δαλματική καταγωγή. Η αναφορά του στην Ιουστινούπολη πρέπει να μελετηθεί μέσα στο ιστορικό της πλαίσιο, και το πολιτισμικό περιεχόμενο.

Το τελικό συμπέρασμα δεν πρέπει να υπερβαίνει όσα επιτρέπουν οι πηγές. Εκείνο που μπορεί να υποστηριχθεί με σαφήνεια είναι ότι η γεωγραφική θέση της Ιουστινούπολης στη σημερινή Σλοβενία δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επαρκές ιστορικό τεκμήριο για την απόδοση σλοβενικής καταγωγής στους Καποδίστρια.

Η ιστορική αλήθεια δεν υπηρετείται με την αναδρομική μεταφορά των σημερινών κρατικών συνόρων στο παρελθόν, αλλά με την προσεκτική εξέταση των πηγών, τη διάκριση ανάμεσα στα τεκμηριωμένα δεδομένα και στις ερμηνείες και τον σεβασμό στην πολυπλοκότητα της ιστορικής πραγματικότητας.

Και όντως, η συγκρότηση της ενιαίας αγοράς, η μετεξέλιξη της ΕΟΚ σε Ευρωπαϊκή Ένωση και η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος, του ευρώ, δημιούργησε την ισχυρότερη αγορά του κόσμου και ανέδειξε την ΕΕ στη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ μέχρι το 2008-2011. Το 2008, το ΑΕΠ της ΕΕ είχε φτάσει τα 19,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλ. το 131% της οικονομίας των ΗΠΑ. Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 που πυροδοτήθηκε στις ΗΠΑ, τσάκισε την Ευρώπη και έτσι από το 2011 η Αμερική άρχισε να αναπτύσσεται με σαφώς ταχύτερους ρυθμούς. 

Η τότε ανάλυσή μου αφορούσε τις διαπιστώσεις ενός άρθρου της Herald Tribune με τίτλο “Στην Ασία και όχι στην Ευρώπη ανήκει το μέλλον” και μιας συνέντευξης του Χένρι Κίσινγκερ με τίτλο “Μεγάλες αλλαγές επέρχονται στις διεθνείς σχέσεις”. Αμφότερα -με μια σειρά δημογραφικών, οικονομικών, στρατηγικών και πολιτιστικών επιχειρημάτων που απευθύνονταν στο αμερικάνικο κοινό- προσπαθούσαν να υποδείξουν ότι το μέλλον των ΗΠΑ δεν είναι στην Ευρώπη, αλλά στην Ασία. Άλλωστε βρισκόμασταν 16 χρόνια μετά την προσέγγιση ΗΠΑ-Κίνας που είχε αρχίσει να ανοίγει την τεράστια παραγωγική της δυνατότητα και την αγορά της.  Από τα πολλά επιχειρήματα παραθέτουμε εδώ τα εξής:

1. Οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ για την άμυνα της Ευρώπης ήταν τριπλάσιες από αυτές για την Ασία.
2. Η Ευρώπη μετά την απώλεια των αποικιών της έπαψε να αποτελεί το οικονομικό κέντρο, το οποίο άρχισε να μεταφέρεται στη λεκάνη του Ειρηνικού.
3. Στατιστικές προβλέψεις έκαναν λόγο πως σε 80 χρόνια, ήτοι περί το 2060, οι μη ευρωπαϊκής καταγωγής πολίτες των ΗΠΑ θα είναι πλειοψηφία.
4. Η αφροαμερικάνικη μουσική και η κουλτούρα της “καλιφορνιοποίησης” του ελεύθερου κόσμου κυριαρχούν και
5. Χαρακτηρίζονται “υστερικές” οι ευρωκεντρικές απόψεις των αμερικάνικων κύκλων της πολιτικής, της διανόησης και των μέσων ενημέρωσης. 

Αναλύοντας τα δύο εν λόγω ξένα άρθρα κατέληγα επισημαίνοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να συνειδητοποιήσει τις προοπτικές της, να ξεπεράσει τα πλέγματα του παρελθόντος, να επανεκτιμήσει τις σχέσεις ακόμη και μέσα από την προοπτική του αποευρωπαϊσμού των ΗΠΑ, στηριζόμενη στην αστείρευτη ιστορική εμπειρία της και στη δυναμική των λαών της που ευελπιστούν να παίξουν τον ρόλο τους στην ιστορία του 21ου αιώνα».  

Από τον Βανς στον Ρούμπιο

Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στις 14 Φεβρουαρίου 2025, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς πραγματοποίησε μια ιδιαίτερα επιθετική ομιλία με κύριο μήνυμα πως η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν προέρχεται από τη Ρωσία ή την Κίνα, αλλά από το ίδιο της το εσωτερικό. Κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι υποχωρούν από τις θεμελιώδεις αξίες τους, καταπατούν την ελευθερία του λόγου και φιμώσουν τις αντίθετες φωνές και τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Είπε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδεικνύουν αλαζονεία και «φοβούνται τους ίδιους τους ψηφοφόρους τους» και τους επέκρινε για την υιοθέτηση της woke κουλτούρας. 

Μεγάλη έμφαση έδωσε στη διαχείριση του μεταναστευτικού στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για «ανεξέλεγκτη μετανάστευση». Και κατέληξε επαναλαμβάνοντας τη σκληρή γραμμή της κυβέρνησης Τραμπ, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να αναλάβει την ευθύνη της δικής της ασφάλειας. Και ενώ όλα αυτά προκάλεσαν σύγκρυο στους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Ντι. Τζέι. Βανς συνάντησε ιδιωτικά την ηγέτιδα του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος AfD, Αλίς Βάιντελ…

Για τις ΗΠΑ η ανεξέλεγκτη μετανάστευση στην Ευρώπη μουσουλμανικών πληθυσμών από την Ασία και την Αφρική  αποτελεί κρίσιμο ζήτημα ασφαλείας, διότι μπορεί να οδηγήσει στην κοινωνική αποσταθεροποίηση και την πολιτισμική νόθευση, και κυρίως τις πολιτικές ηγεσίες στην διολίσθηση σε μια παθητική και επικίνδυνη ανεκτικότητα. Άλλωστε η Ευρώπη δεν είναι μόνο το κάστρο στον Ατλαντικό, αλλά και η προβολή της αμερικάνικης ισχύος στην Ευρασία. 

Ο υπουργός Εξωτερικών και Σύμβουλος Ασφαλείας Μάρκο Ρούμπιο, με φόντο την Ακρόπολη χρωματισμένη από το αττικό δειλινό, εξέφρασε πρόσφατα τη λύπη του για την παρακμή της Ευρώπης, την αποτυχία αντιμετώπισης της μαζικής μετανάστευσης και την ιεράρχηση της «παγκόσμιας κοινότητας» έναντι του εθνικού συμφέροντος.

Όρισε τον δυτικό πολιτισμό σαν μια κληρονομιά από την Αρχαία Ελλάδα που φθάνει στη  σύγχρονη Αμερική και ο οποίος συνίσταται στην ατομικότητα, την ακούραστη φιλοδοξία, την τολμηρή εξερεύνηση, την εφευρετικότητα, το καθήκον και τον ηρωισμό!..  και προειδοποίησε όμως ότι  κινδυνεύει με «ατροφία, υποτέλεια και παρακμή»  γιατί είναι αμήχανος με το παρελθόν του και γιατί ντρέπεται γι΄ αυτόν. Κατέληξε πως οι Αμερικάνοι επέλεξαν την αδιαπραγμάτευτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος και είπε επιτακτικά ότι «πρέπει να ανασυγκροτήσουμε τους θεσμούς και τις συμμαχίες μας».

H ομιλία Ρούμπιο

Η αλήθεια είναι ότι  ξένοι και Έλληνες πολιτικοί ασελγούν επί του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στο επίπεδο της παραποίησής του στην λεγόμενη δυτική εκδοχή, καθώς ελάχιστοι Έλληνες διανοούμενοι δεν μπόρεσαν να αποδομήσουν αυτό το αφήγημα. Μάλλον εξαίρεση αποτελούν η Αλεξάνδρα Δεληγιώργη και ορισμένοι ακόμη. Αλλά η φωνή τους δεν έφτασε έξω…

Ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος σε άρθρο του για την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα εξήγησε πως «οι προηγούμενοι που είχαν μιλήσει για την Ακρόπολη αναζητούσαν το κάλλος, τον λόγο, την τελειότητα και τη δημιουργική δύναμη του πολιτισμού ο Ρούμπιο ανακαλύπτει τον θυμό, με την αρχαία σημασία της λέξης ως το πάθος, η υπερηφάνεια, η φιλοδοξία, η αγωνιστικότητα, η επιθυμία για διάκριση και υπεροχή. Η αφήγηση της δυτικής υπεροχής χρειάζεται πλέον μια αφήγηση δυτικής θυματοποίησης. Είναι μια ρητορική επανακατάκτησης της Αμερικάνικης ηγεμονίας».

Ο Λιάκος επισημαίνει κλείνοντας ότι ο Ρούμπιο συρρικνώνει την οικουμενικότητα της παρέμβασης της Ευρώπης στην ιστορία της ανθρωπότητας και εμφανίζει πλέον τη Δύση όχι ως «φορέα ενός μέλλοντος που θα γίνει κοινό σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, αλλά ως ένα συγκεκριμένο πολιτισμό, με τη δική του γενεαλογία, τις δικές του αξίες, τα δικά του συμφέροντα και τους δικούς του ανταγωνιστές».

Το decoupling της Ευρώπης 

Η κατακλείδα του δικού μου άρθρου του ’88 ήταν για τις δυνατότητες της Ευρώπης. Μέχρι πρότινος δεν τα πήγε και άσχημα. Από 12 μέλη έφτασε τα 27 και έχει ακόμη προοπτικές διεύρυνσης. Από ΕΟΚ έγινε Ευρωπαϊκή Ένωση με δικό της νόμισμα παρά της αλλεπάλληλες τρικλοποδιές των Αμερικάνων και αποτελεί το δεύτερο αποθεματικό νόμισμα στον κόσμο με σταθερό το 20%. Τώρα, αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα (άμυνα, ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, μεταναστευτικό κ.ά.) που αναμφίβολα δημιουργούν μια επείγουσα κρισιακή κατάσταση. Όμως, ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι κρίσεις είναι αυτές που δίνουν ώθηση στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. 

H EE έχει εισέλθει – παρά τα επιφαινόμενα και τις τακτικές υποχωρήσεις έναντι του αμερικάνικου dictat – σε μια φάση αποσύνδεσης (decoupling) έναντι των άλλων τριών μεγάλων (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία). Πρόκειται για μια διαδικασία αργή, αλλά δομική σε όλες της τις διαστάσεις (γεωπολιτική, άμυνα, ενέργεια, αγορές). Προφανώς με άλλες ηγεσίες στις Βρυξέλλες και στις κύριες χρηματοδότριες χώρες τα πράγματα θα πήγαιναν πιο γρήγορα και με καλύτερο τρόπο. Αλλά αυτούς έχουμε…

Η ψυχική ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού έχει διαφανεί από την αρχή αυτού του αιώνα και το ρήγμα συνεχώς διογκώνεται. Η μεν λευκή Αμερική που έζησε τους δύο προηγούμενους αιώνες με ένα πολιτισμικό πλέγμα έναντι της Ευρώπη, φέρει στο DNA της το ταξικό τραύμα έναντι των Ευρωπαίων αριστοκρατών των λούμπεν ευρωπαϊκών πληθυσμών που δραπέτευσαν στη γη της ελευθερίας. Η γηραιά Ευρώπη φέρει επίσης το τραύμα της ανεξαρτησίας των αποίκων της και κυρίως τη ζήλια για τα επιτεύγματά τους. Η οριστική ρήξη μοιάζει αναπόφευκτη… ίσως και να πλησιάζει χρονικά.  

Εκείνη η διώροφη έπαυλη είχε αγοραστεί από κοινού από το άλλοτε ζευγάρι έναντι 9,7 εκατ. δολαρίων το 2021 και όταν χώρισαν τρία χρόνια αργότερα, ο Τραμπ τζούνιορ εξαγόρασε το μερίδιό της προς 7,6 εκατ. Η έπαυλη στην Αθήνα που είχε παραχωρηθεί από το δημόσιο των ΗΠΑ στην Γκίλφοϊλ λόγω της ιδιότητάς της ως πρεσβευτού, βρίσκεται στα όρια Κολωνακίου και Αμπελοκήπων (στην οδό Παναγή Κυριακού, πίσω από το γήπεδο του Παναθηναϊκού και κοντά στην αμερικανική πρεσβεία).

Είναι ένα από τα πιο ακριβά ακίνητα της Αθήνας και είναι άγνωστες (σε εμάς) οι λεπτομέρειες για την απόκτησή του από τις ΗΠΑ. Ακόμα και το έτος ανέγερσης θεωρείται… κρατικό μυστικό, παρότι νομικά πρόκειται για ελληνικό έδαφος  που απλώς, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις (1961), όπως όλες οι πρεσβείες και οι επίσημες διπλωματικές κατοικίες απολαμβάνουν ένα ειδικό νομικό καθεστώς ετεροδικίας (extraterritoriality). Δεν είναι αμερικανικό έδαφος, όπως η πρεσβεία ή το προξενείο.

Μπελάδες και για Γκρένελ

Στο μικροσκόπιο του Λευκού Οίκου βρίσκεται ο Ρικ Γκρένελ, στενός συνεργάτης του Τραμπ, μετά από καταγγελίες ότι φέρεται να υποσχέθηκε σε Τούρκο επιχειρηματία πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο και σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους της κυβέρνησης, στο πλαίσιο συμφωνίας που συνδεόταν με δωρεά εκατομμυρίων δολαρίων στο Kennedy Center.

Ο Τουρχάν Μιλντόν, Τούρκος επιχειρηματίας με δραστηριότητες στη Βενεζουέλα, καταγγέλλει ότι χρήματα που προορίζονταν εν μέρει για το Kennedy Center δεν έφτασαν ποτέ στον προορισμό τους. Στο επίκεντρο πολιτικής και οικονομικής έρευνας στην Ουάσιγκτον βρίσκεται ο Τούρκος επιχειρηματίας Τουρχάν Μιλντόν, ο οποίος φέρεται να συνδέεται με συναλλαγή ύψους 17,6 εκατομμυρίων δολαρίων προς αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Axios, μέρος του ποσού, περίπου 5,6 εκατομμύρια δολάρια, φέρεται να προοριζόταν για δωρεά στο Kennedy Center, χωρίς ωστόσο να καταλήξει στο ίδρυμα.

Ο Μιλντόν υποστηρίζει ότι η μεταφορά των χρημάτων έγινε κατόπιν υπόδειξης του Ρικ Γκρένελ, στενού συνεργάτη του Ντόναλντ Τραμπ και πρώην επικεφαλής του Kennedy Center. Ο Γκρένελ φέρεται επίσης να είχε υποσχεθεί στον επιχειρηματία πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο και σε ανώτατους κυβερνητικούς αξιωματούχους, με αντάλλαγμα τη χρηματική συνεισφορά. Οι ισχυρισμοί βασίζονται, μεταξύ άλλων, σε γραπτό μήνυμα της 3ης Μαΐου 2025, το οποίο εξετάζει ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου. Ο Γκρένελ αρνείται ότι έστειλε το μήνυμα και χαρακτηρίζει τις κατηγορίες ψευδείς.

Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Μιλντόν στη Βενεζουέλα, όπου ο Γκρένελ είχε διατελέσει ειδικός απεσταλμένος της κυβέρνησης Τραμπ. Παράλληλα, ο Τούρκος επιχειρηματίας είναι παντρεμένος με την Αλίνα Χάμπα, πρώην ομοσπονδιακή εισαγγελέα του Νιου Τζέρσεϊ και σύμβουλο του Αμερικανού προέδρου.

Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις αμερικανικές αρχές να εξετάζουν την προέλευση των 17,6 εκατομμυρίων δολαρίων, τη διαδρομή τους και τη σχέση της συναλλαγής με την υποτιθέμενη δωρεά. Σύμφωνα με το Axios, το έμβασμα φέρεται να προήλθε από το υπουργείο Οικονομικών της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και όχι από προσωπικό λογαριασμό του Μιλντόν.
Μέχρι στιγμής, δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως οι οικονομικές λεπτομέρειες της υπόθεσης, ενώ οι καταγγελίες σε βάρος του Γκρένελ δεν έχουν αποδειχθεί. Ο Λευκός Οίκος συνεχίζει τη διερεύνηση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ζητά απαντήσεις για τη διαχείριση των χρημάτων και τις σχέσεις των εμπλεκομένων.

Θυμίζουμε ότι ο Γκρένελ είχε βρεθεί στην Αθήνα, η επίσκεψη του οποίου έγινε γνωστή όταν βρέθηκε με την Κίμπερλι στον προημιτελικό της Eurovision, όπου η ίδια μάλιστα στον είχε συστήσει στους δημοσιογράφους. Η επίσκεψη Γκρένελ είχε συνδεθεί με τα ελληνοτουρκικά αν και το Μαξίμου υποστήριξε ότι ήταν αυστηρά «ιδιωτική».

“Μαρία Αντουανέτα” με τους εργαζόμενους

Για να επιστρέψουμε στην Κίμπερλι, ανώτερες πηγές της πρεσβείας ανέφεραν στην εφημερίδα ότι η Γκίλφοϊλ ήταν «φρικτή και κακιά» (“horrible and mean”) και μιλούσε υποτιμητικά σχεδόν σε όλους. Αρνούνταν πεισματικά να ακούσει ακόμη και τους πιο έμπειρους διπλωμάτες καριέρας και απειλούσε διάφορους με απόλυση. Υπάλληλοι κατήγγειλαν ότι η μόνιμη επωδός της όταν ήθελε να γίνει το δικό της ήταν η απειλή: «Κάν’ το ή απολύεσαι» . Θυμίζουμε ότι το “απολύεσαι” υπήρξε το σήμα κατατεθέν του πολιτικού της προϊσταμένου.

ΜΜΕ κάνουν εκτενή αναφορά στο περιστατικό στη Μύκονο με τα παγάκια, που είναι ενδεικτικό του χαρακτήρα της, σύμφωνα πάντα με αυτά. Η Γκίλφοϊλ, ενώ διασκέδαζε στη Μύκονο, τηλεφώνησε στις 4 τα ξημερώματα στον ηλικιωμένο οδηγό της απαιτώντας να της φέρει παγάκια. Επειδή ο άνθρωπος κοιμόταν και δεν απάντησε αμέσως, την άλλη μέρα τον απομάκρυνε και ζήτησε άλλον οδηγό. Το ίδιο έκανε πάντως και με άλλους δύο οδηγούς της πρεσβείας, λέγοντας ότι δεν της άρεσε ο τρόπος που οδηγούσαν.

Οι καταγγελίες για “τυραννική συμπεριφορά” αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς λόγους που το Στέιτ Ντιπάρτμεντ (μέσω του Γενικού Επιθεωρητή) ξεκίνησε διακριτικά αλλά πάντως επίσημη έρευνα εις βάρος της εδώ και καιρό, προτού ακουστούν τα περί πτώσης κυβερνήσεων σε Ρουμανία και Ελλάδα. Σε εκείνη την φάση οι Αμερικανοί είχαν ενοχληθεί περισσότερο με τους φουσκωμένους λογαριασμούς που παρουσίαζε από την Αθήνα ή παραθεριστικά κέντρα της Ελλάδας, καθώς και με το γεγονός ότι έπινε συχνά και πολύ, σύμφωνα με αναφορές.

Γήπεδο μπάσκετ και προσωπικός φωτογράφος

Η Γκίλφοϊλ ενέκρινε μόλις ένα μήνα μετά τον διορισμό της την κατασκευή ενός γηπέδου… μπάσκετ μέσα στους κήπους της πρεσβευτικής κατοικίας, δίπλα στην πισίνα. Η απόφαση αυτή ελήφθη λίγες μόλις εβδομάδες αφότου η ίδια άρχισε να συναναστρέφεται με ιδιοκτήτες ομάδων και θεώρησε ότι το γήπεδο θα την “αναβάθμιζε” στις αθλητικές δημόσιες σχέσεις. Το συμβόλαιο προέβλεπε ολοκλήρωση σε 45 ημέρες (έναντι 50.000 ευρώ) και περιλάμβανε προαιρετικές ακριβές προσθήκες, όπως ειδικούς προστατευτικούς ανεμοθώρακες, περιφράξεις και επαγγελματικό φωτισμό LED.

Η Daily Mail έφερε στο φως και προσχέδιο συμβολαίου ύψους 25.000 ευρώ ετησίως για την πρόσληψη ενός προσωπικού φωτογράφου και βιντεογράφου. Η δουλειά του θα ήταν να την ακολουθεί στη λαμπερή κοινωνική ζωή της Αθήνας (πάρτι, δεξιώσεις, VIP θέσεις σε αγώνες).

Οι όροι του συμβολαίου απαιτούσαν από τον φωτογράφο να είναι διαθέσιμος τα Σαββατοκύριακα και κατά τις νυχτερινές ώρες, παραδίδοντας τις επεξεργασμένες φωτογραφίες της εντός 24 ωρών για τις ανάγκες της δημόσιας εικόνας της. Ο φωτογράφος θα έπρεπε να είναι διαθέσιμος μόλις 20 ώρες τον μήνα, αλλά αυτές μπορεί να περιλάμβαναν και Σαββατοκύριακα και νυχτερινές ώρες. Αυτό ήταν προσχέδιο πάντως και δεν πρόλαβε να προσλάβει τον προσωπικό φωτογράφο που θα πλήρωνε η πρεσβεία.

Δανεικά κι αγύριστα από Γκιλφόϊλ

Η έρευνα του Στέiτ Ντιπάρτμεντ εξετάζει καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες η Γκίλφοϊλ προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τη θέση της για να καλύψει προσωπικά της χρέη. Φέρεται να ζήτησε 250.000 ευρώ από Έλληνες επιχειρηματίες προκειμένου να αποπληρώσει το δάνειο για το υπερπολυτελές προσωπικό της αυτοκίνητο, ένα Mercedes G-Wagon.

Αν και η πρεσβεία τής παρείχε επίσημα θωρακισμένα οχήματα και οδηγούς για τις υπηρεσιακές της μετακινήσεις στην Αθήνα, η ίδια επέλεξε να αγοράσει από τις ΗΠΑ με δάνειο αυτό το πανάκριβο, ιδιωτικό SUV, για το οποίο είχε υπόλοιπο δανείου ύψους 250.000 ευρώ. Έφερε το SUV στην Ελλάδα και παραμένει σταθμευμένο στο γκαράζ της πρεσβευτικής κατοικίας. Φέρεται να ζήτησε από Έλληνα επιχειρηματία να της “βοηθήσει να ξεχρεώσει ένα υπόλοιπο” από το δάνειο, αλλά ουσιαστικά ήταν σχεδόν όλο το κόστος του οχήματος στις ΗΠΑ και εκείνος αρνήθηκε.

Μόνη στην Αθήνα η Γκιλφόϊλ

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Daily Mail η Γκίλφοϊλ είναι σε έξαλλη, ή πανικόβλητη κατάσταση. Έχει διορία μέχρι τέλος του μήνα για να αποχωρήσει από την πρεσβευτική κατοικία. Κάποιες πληροφορίες, θέλουν να μείνει προς το παρόν εκτός ΗΠΑ μέχρι να καταλαγιάσουν τα σκάνδαλα που βγήκαν στη φόρα, ενώ σύμφωνα με άλλες θέλει να επιστρέψει άμεσα “για να καθαρίσει το όνομά της”, καθώς διατείνεται ότι την “χτυπούν” άδικα εταιρείες και πολιτικοί με αντίθετα… επιχειρηματικά συμφέροντα. Πάντως ο Τραμπ δεν απαντά στις τηλεφωνικές κλήσεις της και έχει αδειάσει “δεν μου άρεσαν καθόλου αυτά που διάβασα και δεν είναι συγγενής μου, απλώς έβγαινε με τον γιο μου».

Τα βρετανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι «οι άνθρωποι στην πρεσβεία δεν τη φοβούνται πλέον. Κανείς δεν την ακούει ούτε εκτελεί τις εντολές της. Έχει μείνει σχεδόν ολομόναχη σε εκείνο το σπίτι, φωνάζει στο πρώην προσωπικό της, αποκαλώντας τους «σπιούνους», σε μία εκτός ορίων κατάσταση. «Θλιβερή εικόνα», αναφέρει η Daily Mail και προσθέτει:

«Όσοι παλαιότερα έδειχναν να τη θαυμάζουν, εξαφανίστηκαν. Παρίσταναν τους γοητευμένους και έκαναν ότι δεν έβλεπαν τα πασιφανή προβλήματα, αλλά τώρα διέγραψαν και κατέβασαν από τα κοινωνικά δίκτυα όσες φωτογραφίες ειχαν βγάλει μαζί της. Δεν θέλουν καμία σχέση μαζί της».

Οι προσπάθειες να βρει υποστήριξη

Η  Daily Mail γράφει επίσης ότι η Γκίλφοϊλ έκανε απελπισμένη μια σειρά τηλεφωνημάτων σε ισχυρά πρόσωπα του αμερικανικού πολιτικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος, προτού την “αδειάσει” επισήμως ο Τραμπ – μετά το δημοσίευμα για τα εκατό χιλιάρικα που ζήτησε δανεικά και αγύριστα από χορηγό του “κινήματος Maga”.

Ζήτησε την υποστήριξη του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, του Τομ Μπάρακ (άτομο του στενού περιβάλλοντος του Αμερικανού προέδρου) αλλά και του υπουργού Άμυνας ή Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, καθώς και του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Ρούπερτ Μέρντοχ. Ζήτησε και από τους τρεις να παρέμβουν υπέρ της στον Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, δύο πηγές που επικαλείται η Daily Mail αναφέρουν ότι οι προσπάθειές της έπεσαν στο κενό.

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ (Στέιτ Ντιπάρτμεντ) είχε ήδη πάντως ξεκινήσει έρευνα σχετικά με καταγγελίες για τις εργασιακές σχέσεις στην πρεσβεία, καθώς και για πιθανές παραβιάσεις κανόνων δεοντολογίας. Η έρευνα αφορούσε (και μάλλον συνεχίζει να αφορά), δαπάνες για “αναβαθμίσεις” στην πρεσβευτική κατοικία, ταξίδια με ιδιωτικά αεροσκάφη και καταγγελίες για παράτυπες οικονομικές συναλλαγές.

Τα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα για Γκίλφοϊλ 

Υπενθυμίζεται ότι η Wall Street Journal είχε δημοσιεύσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Γκίλφοϊλ φέρεται να ζήτησε από χορηγό του Maga και του Τραμπ να τη βοηθήσει να καλύψει οφειλή ύψους 100.000 δολαρίων από πιστωτική κάρτα της American Express, τάζοντάς του σε αντάλλαγμα να τον φέρει σε επαφή με επικεφαλής υπουργείων ή φορολογικών διοικήσεων για προσωπικές του εκκρεμότητες. Σε ένα email της προς αυτόν έγραφε: «Πάψε να αναφέρεσαι σε οικονομικές συναλλαγές μας, θα μου στοιχίσεις το πόστο μου» (σ.σ. την ιδιότητα του πρέσβεως).

Ο χορηγός αυτός ανέφερε ότι διαθέτει «ηχητικό που μπορεί να ρίξει την κυβέρνηση Τραμπ», προχωρώντας σε καταγγελίες για σκάνδαλα που φτάνουν ως και την… εμπλοκή της Κίνας και των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν(!) χωρίς όμως να προσκομίζει αποδείξεις για τους ισχυρισμούς του.

Όσον αφορά την επικοινωνία της Γκίλφοϊλ με τον Ρούπερτ Μέρντοχ, του ζήτησε να θάψει το ρεπορτάζ για τα δανεικά που ζήτησε από χορηγό του Τραμπ και για χρεώσεις της πρεσβείας για προσωπικά ακριβά γλέντια. Ο Μέρντοχ φέρεται να της είπε, «ΟΚ αρκεί να παρουσιάσεις απόδειξη ότι κατέβαλες εσύ τα εκατό χιλιάρικα στην American Express και ότι πλήρωσες τις σαμπάνιες».

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Daily Mail, ο λογαριασμός με τις σαμπάνιες είχε χρεωθεί τελικά στην αμερικανική πρεσβεία και ήταν ύψους 1.768 δολαρίων στη Βουλιαγμένη. Όταν της ζητήθηκε απόδειξη ότι πλήρωσε τον λογαριασμό από την τσέπη της, δεν την προσκόμισε, καθώς ο λογαριασμός είχε σταλεί απευθείας στην πρεσβεία. Στο περιβάλλον του Τραμπ υπάρχει έντονη ανησυχία πάντως, σύμφωνα με την Mail, επειδή η Γκίλφοϊλ κρατάει ατζέντα με ευαίσθητα μυστικά της οικογένειας Τραμπ, γεγονός που κάνει πολλούς να αναλογίζονται τι θα γίνει από μια ενδεχόμενη δημόσια εκδίκηση.

Επενέβησαν κάτοικοι του κοντινού χωριού και μολδαβικές στρατιωτικές δυνάμεις που διέσωσαν τον φερόμενο ως λιποτάκτη και συνέλαβαν τους δύο ένστολους Ουκρανούς, στους οποίους άσκησαν δίωξη και τους παρέδωσαν εν συνεχεία στις ουκρανικές αρχές.

Το περιστατικό αυτό σημειώθηκε δίπλα στο χωριό Χολόσνιτα (Holoșnița), προκαλώντας σοβαρό συνοριακό και διπλωματικό επεισόδιο, γιατί σύμφωνα με βίντεο και μαρτυρίες, οι Ουκρανοί στρατιώτες μπήκαν παράνομα στα μολδαβικά χωρικά ύδατα και χτυπούσαν τον άνδρα για να τον σταματήσουν. Ο άνδρας αντιστάθηκε, μπόρεσε και έφτασε στη μολδαβική όχθη, όπου συνελήφθη από τη Συνοριακή Αστυνομία της Μολδαβίας, η οποία ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να τον εκδώσει στην Ουκρανία.

Η βάρκα των Ουκρανών στρατιωτών εν τω μεταξύ ακινητοποιήθηκε λόγω βλάβης στον κινητήρα και παρασύρθηκε στα ρηχά, οπότε αποβιβάστηκαν στη μολδαβική ακτή. Εκεί, οργισμένοι Μολδαβοί κάτοικοι της περιοχής τους εγκλώβισαν. Η μολδαβική αστυνομία ή στρατιώτες συνέλαβαν και αφόπλισαν τους δύο Ουκρανούς ένστολους για παράνομη είσοδο στη χώρα και η εισαγγελία ξεκίνησε ποινική έρευνα.

Μετά από διμερείς διαβουλεύσεις και τη διενέργεια επίσημης έρευνας, οι Μολδαβοί παρέδωσαν τελικά τους δύο ένοπλους συνοριοφύλακες πίσω στις ουκρανικές αρχές βάσει της συμφωνίας επανεισδοχής, ενώ η Ουκρανία δήλωσε ότι οι δύο άνδρες θα ελεγχθούν για την βίαιη συμπεριφορά τους. Ο συλληφθείς Ουκρανός που υπέστη διάσειση και νοσηλεύεται, δήλωσε ότι θα ζητήσει άσυλο. Αύριο, με εξιτήριο των γιατρών, θα μεταφερθεί σε κέντρο υποδοχής μεταναστών. Δεν είναι σαφές τι άσυλο θα ζητήσει, ως μετανάστης, αρνητής συνείδησης ή άλλη αιτιολογία.

Όμως εξελίσσεται στον μεγαλύτερο οφειλέτη, με ένα δημόσιο χρέος της τάξης των €3,6 τρισεκατομμυρίων, που αποτελεί το μεγαλύτερο σε σχέση με κάθε άλλη χώρα της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας και τα Ιταλίας. Η Ελλάδα που απειλεί με τα προβλήματα του δημοσίου χρέους της το 2010 την συνοχή της ομάδας των χωρών-μελών, οφείλει τότε στις αγορές περίπου €330 δισεκατομμύρια, όταν η Γαλλία το 2026 οφείλει τα υπερδεκαπλάσια.

Από την άλλη πλευρά το ταμείο διασώσεων, ο γνωστός Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, διαθέτει για μέγιστο δανεισμό €500 δισεκατομμύρια και επιπλέον αν και έχει σχηματισθεί κατά την διάρκεια της τελευταίας κρίσης δεν σχεδιάζεται για χώρες της τάξης του οικονομικού μεγέθους της Γαλλίας.

Στις 2 Οκτωβρίου η απόκλιση του επιτοκίου του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου με το αντίστοιχο γερμανικού δεκαετούς, εκτινάσσεται στις 150 μονάδες βάσης και πρόκειται για την μεγαλύτερη από την εποχή της κρίσης της Ευρωζώνης του 2011, όταν τότε Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία αντιμετωπίζουν την άβυσσο της κατάρρευσης. 

Γαλλία, όπως Ελλάδα;

Επιστρέφοντας στον Οκτώβριο του 2026, η απόκλιση του επιτοκίου του γαλλικού δεκαετούς από το αντίστοιχο του ιταλικού φθάνει τις 30 μονάδες βάσης και η ανάλογη με το επιτόκιο του ελληνικού δεκαετούς φθάνει τις 50 μονάδες βάσης. Η τελευταία απόκλιση ανακλά το γεγονός ότι η αγορά ομολόγων κρίνει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης περισσότερο επικίνδυνη από την αντίστοιχη ελληνική. 

Επιπλέον στην πρόσφατη δημοπρασία γαλλικών εταιρικών επενδυτικών ομολόγων συνολικής αξίας €215 δισεκατομμυρίων οριστικοποιούνται επιτόκια χαμηλότερα από τα ανάλογα τίτλων του γαλλικού δημοσίου με παρόμοιους χρόνους ωρίμανσης, με τους επενδυτές να αποκαλύπτουν πως προτιμούν να δανείζουν τις γαλλικές εταιρείες σε σχέση με το γαλλικό κράτος.

Στα μέσα του τρέχοντος μηνός η απόκλιση του γαλλικού επιτοκίου σε σχέση με την αντίστοιχη του γερμανικού αποκλιμακώνεται στις 135 μονάδες βάσης, αλλά η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν συνεπάγεται επίλυση του προβλήματος χρέους, από την στιγμή που η Γαλλία αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα και δεν διαθέτει κάποιους πραγματικά υπαρκτούς μηχανισμούς για να τα υπερκεράσει. 

Στην λήξη του πρώτου εξαμήνου το γαλλικό δημόσιο χρέος ανέρχεται σε €3,6 τρισεκατομμύρια, μέγεθος που διαμορφώνει την σχέση χρέους προς ΑΕΠ στο 119%, την υψηλότερη από το 1946, όταν η χώρα ανοικοδομείται μετά τον ΙΙ Παγκόσμιο Πόλεμο και σύμφωνα με τα προσχέδια του προϋπολογισμού, πρόκειται να διευρυνθεί στο 121,7% το 2027.

Διογκώνονται χρέος και έλλειμμα

Η Γαλλία κινείται το 2026 με ένα έλλειμμα προϋπολογισμού της τάξης του 5,4% στο ΑΕΠ, που αποτελεί και ένα από τα μεγαλύτερα στην ΕΕ, με την τελευταία φορά που η χώρα εξισορροπεί το έλλειμμά της να αποδεικνύεται το 1973, επί προεδρίας του Richard Nixon στις ΗΠΑ. 

Οι δανειακές ανάγκες του 2027 ανέρχονται στο πρωτοφανές ποσόν των €340 δισεκατομμυρίων, αυξημένες κατά €28 δισεκατομμύρια έναντι του 2026, ώστε να χρηματοδοτηθεί το γαλλικό έλλειμμα και να ανακυκλωθεί το μέρος του χρέους σε ωρίμανση. Τα τοκοχρεωλύσια αποτελούν πλέον την μεγαλύτερη δαπάνη του προϋπολογισμού, που υπερβαίνει και τις συνολικές δαπάνες για την παιδεία. 

Πάντως οι περισσότεροι αναλυτές παραβλέπουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο που αφορά τον μέσο χρόνο ωρίμανσης του γαλλικού δημόσιου χρέους και φθάνει χονδρικά τα 8 έτη και 6 μήνες. Κατά συνέπεια τα γαλλικά ομόλογα που εκδίδονται μετά το 2010 και στην διετία της υγειονομικής κρίσης του 2020-2021 με σχεδόν μηδενικά επιτόκια, ανακυκλώνονται με συνεχώς μεγαλύτερα, οπότε το βάρος του κόστους των τόκων ήδη πλήττει την γαλλική οικονομία.

Πέντε κρίσιμα ζητήματα

Κατά πρώτον η Γαλλία αποποιείται το εκδοτικό της δικαίωμα υπέρ του ευρωπαϊκού κοινού νομίσματος και συνεπακόλουθα η Κεντρική Τράπεζα Γαλλίας δεν καθορίζει την νομισματική πολιτική του κράτους που μεταφέρεται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Οι ΗΠΑ ή η Ιαπωνία όταν αντιμετωπίζουν μεγάλες ρευστοποιήσεις των ομολόγων τους, οι κεντρικές τους τράπεζες έχουν την δυνατότητα να προβούν σε αγορές τίτλων του δημοσίου για να συγκρατήσουν την άνοδο των επιτοκίων τους. 

Η Γαλλία πάντως αποποιείται την συγκεκριμένη δυνατότητα όταν υιοθετεί το ευρωπαϊκό κοινό νόμισμα, από την στιγμή που Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δημιουργεί τον Μηχανισμό Προστασίας Μετάβασης (Transmission Protection Instrument-TPI) που της επιτρέπει να αγοράζει ομόλογα των χωρών-μελών της Ευρωζώνης, όταν οι αποκλίσεις των επιτοκίων τους διευρύνονται δραστικά και δεν δικαιολογούνται από τα θεμελιώδη μεγέθη τους. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που αφορά το γεγονός ότι μία χώρα-μέλος δικαιούται την συγκεκριμμένη προστασία, εφόσον ευθυγραμμίζεται με τους χρηματοοικονομικούς κανόνες της Ευρωζώνης.

Η Γαλλία ελέγχεται από τον Ιούλιο του 2024 για το υπερβολικό της έλλειμμα, όταν υπερβαίνει το όριο του 3%, οπότε καταστρατηγεί ένα βασικό κριτήριο της  Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για την διάσωσή της. Πάντως ο μηχανισμός προστασίας δεν ενεργοποιείται ποτέ και κανένας Ευρωπαίος πολιτικός δεν εισηγείται την αξιοποίησή του προς όφελος της Γαλλίας, ενώ και η επικεφαλής της ΕΚΤ δηλώνει πως η Γαλλία οφείλει να επιλύσει μόνη της τα προβλήματά της. 

Σε απόλυτο αδιέξοδο 

Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα εστιάζεται στο γεγονός ότι η Γαλλία δεν διαθέτει κάποια οδό διαφυγής από το αδιέξοδό της, καθώς ο πρωθυπουργός Sébastien Lecornu ηγείται κυβέρνησης της μειοψηφίας. Την 1η Οκτωβρίου παρουσιάζει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, με περικοπές δαπανών και μέτρα ελέγχου εσόδων της τάξης των €43 δισεκατομμυρίων, με στόχο την αποκλιμάκωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ. Ο πρωθυπουργός προειδοποιείται τον Σεπτέμβριο από τις Βρυξέλλες πως χωρίς εξοικονομήσεις στον προϋπολογισμό, το έλλειμμα θα διαμορφωθεί το 2027 στο 6,5% του ΑΕΠ.

Από την άλλη πλευρά η υπερψήφισή του του συνιστά ένα ακόμα ακανθώδες ζήτημα, με τους δημοσίους υπαλλήλους να απεργούν με την προοπτική αναστολής τιμαριθμικών αναπροσαρμογών, αυξήσεων και επιδοτήσεων στις συντάξεις.  Κατά την διάρκεια του προηγουμένου έτους η κυβέρνηση συμφωνεί για την αναστολή των συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων του προέδρου Macron, ώστε τουλάχιστον να επιβιώσει η πρόταση, αν και η κίνηση προκαλεί τον οίκο αξιολόγησης S&P να υποβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας στο A+, που ακολουθεί την υποβάθμιση του οίκου FITCH, με διαφορά ενός μηνός.

Επιπλέον υπάρχουν και πολιτικές επιπλοκές, από την στιγμή που η χώρα οδηγείται σε προεδρικές εκλογές το 2027, με τα δημοσκοπικά ευρήματα να στοιχειοθετούν πως η παράταξη RASSEMBLEMENT NATIONAL-RN της Marine Le Pen έχει την απαιτούμενη δυναμική για να εκλέξει πρόεδρο. Συνεπακόλουθα ελάχιστοι πολιτικοί θα συμπεριλάβουν στο πρόγραμμά τους το ζήτημα των συντάξεων και της δημόσιας υγείας, σε μία χώρα όπου οι δημόσιες δαπάνες υπερβαίνουν το 50% του ΑΕΠ. 

Αδυναμίες της γαλλικής οικονομίας 

Το τρίτο ζήτημα επικεντρώνεται στην αδυναμία επιβολής νέων φόρων, από την στιγμή που η Γαλλία διατηρεί τα μεγαλύτερα φορολογικά βάρη για τον πληθυσμό της σε σχέση με τις αναπτυγμένες χώρες και ο τρέχων προϋπολογισμός βασίζεται σε έκτακτες φορολογήσεις σε πολύ υψηλά εισοδήματα, στα υπερκέρδη εταιρειών και σε επιχειρήσεις διαχείρισης οικογενειακού πλούτου. Εάν οι φορολογικές πιέσεις ενταθούν θα προκαλέσουν αναπόφευκτα φυγή κεφαλαίων και νέων ανθρώπων με μεγάλα προσόντα και δυνατότητες.

Το τέταρτο ζήτημα εστιάζεται στην αδυναμία διαφυγής μέσω της ανάπτυξης, από την στιγμή που η Κεντρική Τράπεζα Γαλλίας αναμένει ανάπτυξη της οικονομίας μόλις κατά 0,5% στο τρέχον έτος. Με αναιμική ανάπτυξη και έλλειμμα μεγαλύτερο του 5% του ΑΕΠ, το χρέος εξακολουθεί να διογκώνεται ταχύτερα σε σχέση με την οικονομία που έχει την αδήριτη ανάγκη να το υποστηρίξει.

Το πέμπτο ζήτημα επικεντρώνεται στην αδυναμία ελέγχου του δημοσίου χρέους, που σχεδόν κατά 57% παραμένει στα χαρτοφυλάκια αλλοδαπών επενδυτών, που δεν οφείλουν κάποια πολιτική σύμπλευση με τα γαλλικά συμφέροντα. Εάν αποφασίσουν ότι ο κίνδυνος εξελίσσεται απειλητικά για την ασφάλεια των χαρτοφυλακίων τους, θα ρευστοποιήσουν τίτλους με συνέπεια να πιέσουν ανοδικά τα επιτόκια, οπότε τα απλά μαθηματικά επιδεινώνουν την κατάσταση και πυροδοτούν περισσότερες πωλήσεις.  

Σε αδρές γραμμές η Γαλλία εγκλωβίζεται χωρίς οδούς διαφυγής, από την στιγμή που δεν διαθέτει εκδοτικό δικαίωμα, δεν έχει περιθώρια επιβολής νέων φόρων και δεν έχει την απαιτούμενη δυναμική για ισχυρή ανάπτυξη, οπότε αναγκαστικά η αγορά ομολόγων πρόκειται να αποφασίσει για την τύχη της.

Μία φούσκα χρέους… 

Αναμφίβολα η γαλλική οικονομία δεν πρόκειται να καταρρεύσει τον επόμενο ή τον μεθεπόμενο μήνα, αλλά πρόκειται για την πρώτη μεγάλη αναπτυγμένη οικονομία για την οποία η αγορά ομολόγων προφανώς αρχίζει να τιμολογεί το γεγονός ότι το χρέος της δεν δύναται να αποπληρωθεί, με βάση τις τρέχουσες συνθήκες. Οπωσδήποτε δεν πρόκειται για την τελευταία, από την στιγμή που δεν έχει να παρουσιάσει το μεγαλύτερο έλλειμμα στην Ευρωζώνη, με το Βέλγιο να εμφανίζει το 2025 έλλειμμα της τάξης του 5,2% του ΑΕΠ, έναντι 5,1% της Γαλλίας στο ίδιο έτος.

Στις αναπτυγμένες οικονομίες της Δύσης, οι κυβερνήσεις κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαπενταετίας δημιουργούν μεγάλα ελλείμματα, με βάση την υπόθεση ότι τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια θα παραμείνουν για πάντα, αλλά οι συγκεκριμένες εποχές παρέρχονται ανεπιστρεπτί. 

Δημιουργείται μία φούσκα χρέους στην αγορά ομολόγων της Δύσης που εκρήγνυται για χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία, προκαλώντας όμως το εύλογο ερώτημα για το που καταλήγουν τα κεφάλαια των ρευστοποιήσεων. Η ιστορία παρέχει την απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα, από την στιγμή που κατά την κρίση της Ευρωζώνης του 2011 προκαλείται φυγή κεφαλαίων από το χρέος των χωρών της και κατευθύνεται στην αγορά αμερικανικών ομολόγων.

Η φυγή προσλαμβάνει τέτοιες διαστάσεις που παρά την υποβάθμιση του αξιόχρεου της αμερικανικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης S&P, το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου υποχωρεί κάτω από το 2%. Ήδη αναδύονται κάποιες ενδείξεις από την συμπεριφορά του επιτοκίου του αμερικανικού δεκαετούς, που από το 5,5% στις αρχές Οκτωβρίου αποκλιμακώνεται στο 5,10% στα μέσα του μηνός, προφανώς χάρη στις αγορές κυρίως από τις ρευστοποιήσεις γαλλικών ομολόγων.

Η διαφορά με τις ΗΠΑ 

Αναμφίβολα και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα λόγω του τεραστίου χρέους τους, αλλά διαθέτουν το ισχυρότερο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, την μεγαλύτερη σε βάθος αγορά ομολόγων στον πλανήτη και μία κεντρική τράπεζα που διαθέτει το πλεονέκτημα να εξαγοράζει τους τίτλους της χώρας της.  Η Γαλλία δεν κατέχει κανένα από τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα, οπότε όταν το επόμενο σκέλος της κρίσης χρέους πλήξει την Ευρώπη, τα κεφάλαια που θα αποσυρθούν με τις ρευστοποιήσεις θα κατευθυνθούν κατά κύριο λόγο προς την αμερικανική αγορά.

Για τους επενδυτές πρόκειται για ένα ζωτικό σήμα, από την στιγμή που όταν μία χώρα παύει να ελέγχει την αγορά των ομολόγων της η τελική λύση παραμένει η ίδια, με την κεντρική τράπεζα να παρεμβαίνει με μαζικές αγορές, είτε με κανόνες, είτε χωρίς κανόνες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πάντως έχει την εμπειρία του 2012, όταν ο τότε επικεφαλής της Mario Draghi υπόσχεται να πράξει “οτιδήποτε απαιτηθεί” για την διάσωση του ευρωπαϊκού κοινού νομίσματος.

Οπωσδήποτε η απόφαση για την κυκλοφορία νέου χρήματος για την αποτροπή της διάλυσης μίας συναλλαγματικής ένωσης προκαλεί πληθωριστικές πιέσεις και τα στοιχεία που επωφελούνται συμπεριλαμβάνουν την ενέργεια, τα βιομηχανικά και τα πολύτιμα μέταλλα, τα στρατηγικά ορυκτά και τις εταιρείες παραγωγής τους. 

Όλα ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η πτώση του Τείχους του Βερολίνου έφερε τη Γαλλία αντιμέτωπη με έναν ιστορικό εφιάλτη: Την επανένωση της Γερμανίας σε έναν βιομηχανικό και πληθυσμιακό γίγαντα στην καρδιά της Ευρώπης. Διακατεχόμενος από την παραδοσιακή γαλλική υπεροψία, ο πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν υπέθεσε ότι μπορούσε να αιχμαλωτίσει τρόπον τινά, τη γερμανική ισχύ.

Η στρατηγική του Μιτεράν ήταν απλή, αλλά μοιραία: «Θα συναινέσω στην επανένωση, αρκεί να θυσιάσετε το Γερμανικό Μάρκο και να υιοθετήσουμε ένα κοινό νόμισμα». Ο Μιτεράν πόνταρε σε μια τραγική ψευδαίσθηση: Πίστευε ότι η Γαλλία θα ήταν ο πολιτικός ηγέτης της Ευρώπης, ενώ η Γερμανία απλώς ο “οικονομικός χρηματοδότης”.

Ο Μιτεράν πίστευε ότι οι πολιτικοί ελιγμοί του Παρισιού θα υπέτασσαν τους σκληρούς οικονομικούς νόμους της παραγωγικότητας. Το μοιραίο λάθος έγινε όταν ο Γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Κολ (η μεγάλη γάτα, δεν παιζόταν με τίποτα) δέχθηκε το Ευρώ, αλλά επέβαλε τους γερμανικούς όρους. Απαίτησε μια απόλυτα ανεξάρτητη ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) αυστηρά όρια ελλειμμάτων και την απαγόρευση απευθείας χρηματοδότησης των κρατών.

Οι Γερμανοί νίκησαν, ο Μιτεράν την πάτησε…

Με άλλα λόγια, ό,τι δεν κατάφεραν οι Γερμανοί με πολέμους και εγκλήματα για 100 χρόνια, το κατάφερε ο Κολ σε μια νύχτα. Κατέκτησε την Ευρώπη, χωρίς να δούμε ούτε ένα στρατιώτη της Βέρμαχτ στο δρόμο. Και όχι μόνο αυτό! Την έλευση του ευρώ (και από πίσω της Βέρμαχτ) την χαιρετίσαμε με ενθουσιασμό.

Το Ευρώ γεννήθηκε ως ένα τεχνητό “Super Μάρκο”. Όμως η Γαλλία έμεινε χωρίς τη δυνατότητα νομισματικής υποτίμησης, την οποία η ίδια χρησιμοποιούσε ιστορικά, όπως και άλλες χώρες, για να καλύπτουν την υστέρηση της παραγωγικότητάς τους. Οπότε το Παρίσι εγκλωβίστηκε σε ένα νόμισμα πολύ ισχυρό για τη δική του οικονομία, το οποίο σταδιακά διέλυσε τη γαλλική βιομηχανική βάση και όχι μόνον.

Επί δύο δεκαετίες, η Γαλλία έπεφτε στην ίδια ακριβώς παγίδα με τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας: Τη νάρκη των χαμηλών επιτοκίων. Οι αγορές δάνειζαν το γαλλικό κράτος με επιτόκια σχεδόν μηδενικά, αντιμετωπίζοντάς το ως “πυρήνα” της Ευρωζώνης. Με την αναβολή των μεταρρυθμίσεων, αντί το φθηνό χρήμα να επενδυθεί στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, χρησιμοποιήθηκε για να συντηρείται ένας υπερδιογκωμένος κρατικός μηχανισμός και να καλύπτονται τα μόνιμα ελλείμματα.

Η Γαλλία έχανε σε ανταγωνιστικότητα. Ενώ η Γερμανία εφάρμοζε σκληρές πολιτικές συμπίεσης του κόστους (μεταρρυθμίσεις Hartz IV), η Γαλλία συσσώρευε χρέος, χάνοντας μερίδια αγοράς παγκοσμίως. Ο Μιτεράν, λοιπόν, την πάτησε…

Οι κερδισμένοι

Ποιοι κέρδισαν από το Ευρώ όμως; Πώς συγκροτήθηκε η νέα ελίτ; Πίσω από αυτή τη διαδρομή δεν υπάρχει ένας αόριστος μηχανισμός, αλλά μια πολύ συγκεκριμένη συμμαχία συμφερόντων που πλούτισε από την αρχιτεκτονική του νομίσματος. Οι αγορές ομολόγων και ο χρηματοπιστωτικός τομέας δάνειζαν εγγυημένα το γαλλικό κράτος εισπράττοντας ασφαλείς τόκους, χωρίς συναλλαγματικό κίνδυνο.

Είναι και οι πολυεθνικές του δείκτη CAC 40: Εκμεταλλεύτηκαν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, τις φοροαπαλλαγές και την ανάθεση σε “εξωτερικούς συνεργάτες” (outsourcing), βγάζοντας τα κέρδη τους από τις παγκόσμιες αγορές και καθιστώντας τη γαλλική κοινωνία δευτερεύουσα για τα έσοδά τους.

Έχουμε και την τεχνοκρατική “κάστα” των Παρισίων: Μια ελίτ αποφοίτων των κρατικών σχολών που εναλλάσσεται μεταξύ υπουργείων, Βρυξελλών και διοικητικών συμβουλίων, διακατεχόμενη από την τεχνοκρατική πεποίθηση ότι «μόνο αυτή γνωρίζει το καλό της χώρας».

Η Ελίτ των Βερσαλλιών εναντίον της γαλλικής κοινωνίας

Σήμερα, το μοντέλο έφτασε στα όριά του. Με το δημόσιο χρέος να αγγίζει το 119%-120% του ΑΕΠ, το έλλειμμα να ξεπερνά το 5% και τα spreads των γαλλικών ομολόγων να εκτινάσσονται, η γαλλική ελίτ (υπό τον Εμανουέλ Μακρόν) βρέθηκε απέναντι σε ένα αμείλικτο δίλημμα: Ή θα υπάκουγε στις αγορές και την ΕΚΤ (Γερμανία) επιβάλλοντας σκληρή λιτότητα, ή θα χρεοκοπούσε πολιτικά και οικονομικά.

Επειδή η ελίτ αρνείται να αγγίξει τα κέρδη του μεγάλου κεφαλαίου, μετακυλίει όλο το βάρος της προσαρμογής στους πολίτες (αύξηση ηλικίας συνταξιοδότησης, περικοπές στην Υγεία και την Παιδεία, αύξηση έμμεσων φόρων). Όταν το Κοινοβούλιο αντιδρά, η ελίτ επιστρατεύει αυταρχικούς συνταγματικούς ελιγμούς (όπως το Άρθρο 49.3) για να νομοθετεί παρακάμπτοντας τη λαϊκή βούληση.

Τολμούν να αγνοούν τον λαό, διότι νιώθουν προστατευμένοι από τους θεσμούς της ΕΕ, θεωρώντας ότι οι ευρωπαϊκές συνθήκες και η πειθαρχία των αγορών υπερέχουν των εθνικών εκλογών. Και όχι μόνον τον αγνοούν τον λαό αλλά και τον εκφοβίζουν. Μετά από εμάς, το χάος! Ο φασισμός είναι στη γωνία, έρχεται….

Εκφοβίζουν με “μονόδρομο”

Και ενώ όλα αυτά διαλύουν την κοινωνική συνοχή, έρχεται το σύστημα από τα ψηλά γραφεία και επιχειρεί να μας εκφοβίσει: “Δεν υπάρχει άλλη λύση, γιατί η μόνη εναλλακτική είναι ο φασισμός, ή μήπως θέλετε τον Στάλιν;”. Πώς τολμούν να εκτοξεύουν τέτοια ψεύδη; Αντί να απολογηθούν για τις αποτυχημένες πολιτικές τους, βαφτίζουν “επικίνδυνη” κάθε ριζική οικονομική αμφισβήτηση και μεταθέτουν την ενοχή στον πολίτη που ζητάει αξιοπρέπεια.

Η ιστορική αλήθεια, όμως, είναι η ακριβώς αντίθετη:Ο φασισμός δεν φυτρώνει επειδή οι άνθρωποι τρελαίνονται, αλλά γεννιέται και γιγαντώνεται ακριβώς επειδή το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα αφήνει τους πολίτες εξαθλιωμένους, χωρίς ελπίδα και χωρίς μέλλον. Το να χρησιμοποιείς τον φόβο του τέρατος ως ασπίδα για να προστατεύσεις τα κέρδη των λίγων και τη δημοσιονομική ασφυξία, είναι το ύψιστο δείγμα πολιτικού κυνισμού.

Οι της ελίτ προστατεύουν τα κεκτημένα τους

Η τραγωδία της σύγχρονης Γαλλίας είναι παιδί της πολιτικής αυταπάτης του Μιτυεράν. Εκείνος ήθελε να “δέσει” τη Γερμανία στο άρμα της Γαλλίας μέσω του ευρώ, και τελικά έδεσε τη Γαλλία σε ένα αμείλικτο γερμανικό οικονομικό μοντέλο που η γαλλική κοινωνία αδυνατεί και αρνείται να υπηρετήσει.

Η αιτία για τον ξεσηκωμό στη Γαλλία, είναι ότι ακυρώθηκε η Δημοκρατία: Όταν η ελίτ νομοθετεί με διατάγματα (Άρθρο 49.3), αγνοώντας το Κοινοβούλιο και το 80% των πολιτών για να ικανοποιήσει τις αγορές ομολόγων και την ΕΚΤ, η κάλπη χάνει το νόημά της. Όταν η θεσμική οδός κλείνει, τότε ο δρόμος γίνεται ο μόνος χώρος πολιτικής έκφρασης. Διότι η “κλοπή” έφτασε στα όριά της: Μετά από δεκαετίες συμπίεσης των πραγματικών μισθών, διάλυσης του κοινωνικού κράτους και μεταφοράς του πλούτου στις πολυεθνικές του CAC 40, η γαλλική μεσαία και εργατική τάξη δεν έχει πλέον άλλα περιθώρια υποχωρήσεων.

Διότι η ελίτ δεν μπορεί να κάνει πίσω: Εγκλωβισμένοι σε ένα νόμισμα, χωρίς δυνατότητα νομισματικής υποτίμησης και πιεσμένοι από ένα χρέος 120% του ΑΕΠ, ο Μακρόν και η τεχνοκρατική κάστα των Παρισίων έχουν επιλέξει να διεξάγουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο απέναντι στην ίδια τους την κοινωνία. Όταν οι “Βερσαλλίες” αρνούνται να ακούσουν και η πολιτική μετατρέπεται σε βίαιη επιβολή των αγορών, το αποτέλεσμα δεν είναι η συμμόρφωση – είναι η κοινωνική επανάσταση.

Και μία μετα-Κεϊνσιανή ανάλυση…

Οι Δύο Πίνακες/Διαγράμματα της «Μεγάλης Κλοπής». Για να γίνει πλήρως κατανοητή η σημερινή οργανική κρίση της Δύσης, η μετα-Κεϊνσιανή οικονομική ανάλυση εστιάζει στην κρίσιμη μεταβλητή: Την άνιση κατανομή του εισοδήματος και τη συστηματική μεταφορά πλούτου από την εργασία στο κεφάλαιο. Δύο διαγράμματα αποτυπώνουν αδιάψευστα αυτή τη διαδικασία. Η “Μεγάλη Αποσύνδεση” στις ΗΠΑ (1980–Σήμερα) και την Γαλλία, όπου φαίνεται η αποσύνδεση παραγωγικότητας και μισθών, αποτυπώνεται στο περίφημο διάγραμμα του Economic Policy Institute (EPI) που δείχνει τη δραματική εξέλιξη από το 1980 έως σήμερα:

• 1948-1979: Η παραγωγικότητα της εργασίας και οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονταν παράλληλα. Όσο αυξανόταν η παραγωγικότητα, τόσο αυξάνονταν οι αμοιβές της μεσαίας τάξης. 1980-Σήμερα: Η παραγωγικότητα εκτινάχθηκε κατά σχεδόν 90%, ενώ ο πραγματικός μισθός του τυπικού εργαζομένου αυξήθηκε μόλις κατά 33%.
• Πού έγκειται η “κλοπή”: Στην χαώδη απόσταση ανάμεσα στις δύο γραμμές, όπου τα πάντα μετατράπηκαν απευθείας σε εταιρικά κέρδη, αμοιβές στελεχών και προσόδους του κεφαλαίου.

Φράγκο-ευρώ: Από τον Μιτεράν μέχρι σήμερα… 

Στον δεύτερο πίνακα εξετάζεται η γαλλική μετάβαση: Φράγκο (1980-2000) vs. Ευρώ (2000-Σήμερα). Το διάγραμμα της κατανομής του εθνικού εισοδήματος στη Γαλλία (Wage Share vs. Capital Share) αποκαλύπτει τη δομική τομή των δύο περιόδων:

• Περίοδος Φράγκου (1980-2000): Η Γαλλία διατηρούσε τη δυνατότητα νομισματικής προσαρμογής, προστατεύοντας το μερίδιο των μισθών και τη μεσαία τάξη από εξωτερικά σοκ.
• Περίοδος Ευρώ (2000-Σήμερα): Με την απώλεια του εθνικού νομίσματος, η προσαρμογή μεταφέρθηκε αποκλειστικά στους μισθούς και τις κοινωνικές δαπάνες (σαν τρόπον τινά, εσωτερική υποτίμηση). Το διάγραμμα δείχνει τη στασιμότητα των πραγματικών αμοιβών και την ταυτόχρονη εκτίναξη των κερδών του δείκτη CAC 40.

Συμπερασματικά Η ανισότητα αυτή κατέστρεψε την οργανική ενεργό ζήτηση, η οποία αντικαταστάθηκε προσωρινά από τη διόγκωση του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους. Όταν το χρέος έφτασε στα όριά του, η πολιτική και κοινωνική έκρηξη στη Δύση κατέστη πλέον νομοτελειακή. Ήδη έχει αρχίσει, πλην Ελλάδος. Η υπακοή στην ΕΚΤ και στις Βρυξέλλες για ολόκληρο το πολιτικό φάσμα έγινε ιερό θέσφατο: Έλληνες “Ευρώ” μέχρι να δύσει ο ήλιος στην Ανατολή. Πιο απλά δεν γίνεται!

Αν και τα αιτήματα τους αφορούσαν αρχικά ζητήματα κόστους φοίτησης, συνθηκών στις φοιτητικές εστίες, βελτίωσης του επιπέδου σπουδών και προοπτικών απασχόλησης στη χώρα, ήταν ακριβώς η ασύμμετρη βία που ασκήθηκε και οδήγησε στην κλιμάκωση. Καθώς η διακυβέρνηση (καλύτερα καθεστώς) είναι απολύτως συγκεντρωμένη στα χέρια του Ράμα, δεν είναι παράδοξο που βασική αξίωση πλέον των διαδηλωτών είναι η παραίτηση του.

Μάλιστα η αντιπολίτευση συμμερίζεται τα πολιτικά τους αιτήματα – θυμίζουμε πως δεν έχει αναγνωρίσει το αποτέλεσμα των εκλογών του περσινού Μάη – ζητώντας παραίτηση της κυβέρνησης Ράμα, σχηματισμό υπηρεσιακής, διαρκείας ενός έτους, διάλυση της Βουλής και την διενέργεια πρόωρων εκλογών.

Ο πρωθυπουργός με το πείσμα που τον διακατέχει και έχοντας εμπειρία στην διαχείριση ανάλογων καταστάσεων εδώ και 14 χρόνια θητείας, ουσιαστικά ρίχνει βενζίνη στη φωτιά με τις δηλώσεις και τους χειρισμούς του. Μιλάει προσβλητικά για τους εξεγερμένους φοιτητές και μαθητές λυκείων, τους κατηγορεί ότι ελέγχονται από ρωσικά και ιρανικά δίκτια επιρροής, ότι χειραγωγούνται από την αντιπολίτευση, συστήνοντας τους να… δουν και ψυχολόγο!

Αλβανία: Οργιάζει το καθεστώς Ράμα

Δευτέρα πρωί ο Ράμα είχε συνάντηση με τις αστυνομικές δυνάμεις που μετέχουν στην καταστολή των διαδηλώσεων. Τους συνεχάρη και ανακοίνωσε έκτακτο επίδομα 2.5 χιλιάδων ευρώ για τους άνδρες της πρώτης γραμμής των συγκρούσεων. Κυριακή βράδυ είχαν σημειωθεί άγρια επεισόδια με την απόπειρα εισβολής διαδηλωτών στα γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος και την ρίψη μεγάλων ποσοτήτων δακρυγόνων και βομβών κρότου-λάμψης.

Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν πολλά περιστατικά αστυνομικής βίας. Θύματα και πολλοί δημοσιογράφοι-ρεπόρτερ, ενώ σημειώθηκαν πολλά κρούσματα ξυλοδαρμών.  Οι δε διαδόσεις για στρατολόγηση παρακρατικών και συμμετοχή τους στις γραμμές των αστυνομικών δυνάμεων παίρνουν και δίνουν στο διαδίκτυο, αλλά και στα μέσα ενημέρωσης που πρόκεινται στην αντιπολίτευση.

Πλέον, παράγοντες του δημοσίου βίου, καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και καθηγητές πανεπιστημίου, τάσσονται ανεπιφύλακτα στο πλευρό των εξεγερμένων φοιτητών, καλώντας τον πρωθυπουργό σε προσεκτικούς χειρισμούς, προκειμένου να αποφευχθεί η διάχυση της κρίσης.

Ωστόσο, ο Ράμα δεν είναι αδιάλλακτος μόνο λόγω εξουσιομανίας. Δικαίως ανησυχεί για το μέλλον του – όχι το πολιτικό. Δέσμιος τεράστιων σκανδάλων και ατασθαλιών στη χρήση του δημοσίου χρήματος, διασυνδέσεων με άκρως επικίνδυνες ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος και εμπλεκόμενος σε απροκάλυπτες εξυπηρετήσεις οικονομικών συμφερόντων (που κινούνται στα όρια της νομιμότητας) έχει λόγους να διαπραγματευτεί την αποφυγή διώξεων εις βάρος του. Εξάλλου η Αλβανία έχει προηγούμενο ανάλογο: Συμπληρώνονται ήδη 30 χρόνια από την άναρχη σύγκρουση που βίωσε η χώρα το 1997…

Αντιδράσεις Αμερικανών Γερουσιαστών

Ασυνήθιστα άμεσες ήταν οι αντιδράσεις Αμερικανών γερουσιαστών για την κατάσταση, ενώ δεν λείπουν ακόμα και φόβοι για εκτροχιασμό σε εμφύλια σύγκρουση. Ο Ρεπουμπλικάνος Joe Wilson, πρόεδρος της Επιτροπής του Ελσίνκι στο Κογκρέσο, κάλεσε την κυβέρνηση να σεβαστεί το δικαίωμα στις διαδηλώσεις. Επεσήμανε δε με νόημα ότι «… ότι ο αλβανικός λαός αξίζει περισσότερη ελευθερία, κράτος δικαίου και θεσμούς, που φέρουν ευθύνη για τις ενέργειες τους…».

Ο Robert Adeloht μέλος του Κογκρέσου (Ρεπουμπλικάνος) εξέφρασε την έντονη ανησυχία του από την κλιμάκωση της έντασης στα Τίρανα, καλώντας όλες τις πλευρές σε αυτοσυγκράτηση – ειδικότερα την κυβέρνηση σε αποχή από πράξεις βίας. Ο Keith Self, επίσης Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής, σε ανάρτηση του επισημαίνει ότι «οι διαμαρτυρίες στην Αλβανία αποτελούν κορύφωση της δυσπιστίας των πολιτών έναντι των διεφθαρμένων πολιτικών και της παντελούς αγνόησης τους από τους φορείς εξουσίας. Η πολιτική τάξη οφείλει να ακούσει προσεκτικά τα αιτήματα αλλαγής, ώστε να επέλθει οικονομική ανάπτυξη…».

Η συμπεριφορά έναντι του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού

Κατά κανόνα τα απολυταρχικά καθεστώτα έχουν “πρόβλημα” με τη μειονότητες. Πάντως, η αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν την γηγενή Εθνική Ελληνική Μειονότητα από το καθεστώς Ράμα έχει επιπλέον εκφάνσεις, που αφορούν τον στενό εναγκαλισμό του με ακραίους εθνικιστές. Τα δε γεγονότα δείχνουν ότι δεν τους θέλει απλά ως μία εκλογική μάζα, αλλά πως συμμερίζεται τις απόψεις τους.

Οι συνεχείς εντάσεις στον χώρο των ελληνο-αλβανικών σχέσεων δεν πήγαζαν μόνο από την μεταχείριση της Μειονότητας – μία παράμετρος που πάντως αγνοήθηκε συστηματικά από την Αθήνα που συνήθως εθελοτυφλεί, επιδιώκοντας την ανάπτυξη των διακρατικών σχέσεων – παρόλο που αυτές διαρρηγνύονται διαρκώς από τον Ράμα, συχνά για την εξυπηρέτηση επιδιώξεων της Άγκυρας.

Οι προθέσεις του φάνηκαν από πολύ νωρίς, το 2013, χωρίς καλά-καλά να ξεκινήσει να κυβερνά. Ενώ επιχείρησε με τους εντολοδόχους του καλπονοθεία εις βάρος του προέδρου της Ενώσεως για Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βαγγέλη Ντούλε – ώστε να καθαρίσει ανώδυνα μαζί του και με την αυτόνομη πολιτική έκφραση της Μειονότητας – αμέσως με τον σχηματισμό κυβέρνησης, δεν συμπεριέλαβε κανέναν  ελληνικής καταγωγής στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Δεν πρόκειται για έναν απλό συμβολισμό. Από το πέρας των ταραχών του 1997, υπήρξε πάντοτε μειονοτικό μέλος στο Υπουργικό Συμβούλιο, σε καίρια μάλιστα πόστα. Ανερυθρίαστα προχώρησε σε μέγιστη πολιτική προσβολή, τοποθετώντας δεύτερο αντιπρόεδρο της Βουλής τον πρόεδρο της ανθελληνικής οργάνωσης των Τσάμηδων, οδηγώντας τον Ντούλε (πρώτος αντιπρόεδρος) σε παραίτηση. Ακολούθησε η πλήρη ρήξη του ΚΕΑΔ και της ΟΜΟΝΟΙΑΣ με το καθεστώς, λόγω της διοικητικής αναδιοργάνωσης των δήμων της χώρας το 2015, με εμφανείς βλέψεις για την Χιμάρα και άλλα ιστορικά κέντρα του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού.

Τα όσα ακολούθησαν με τις υφαρπαγές των περιουσιών στην παράκτια περιοχή, από το Μουρσί έως την Νάρτα της Αυλώνας, είναι πλέον γνωστά. Όπως και η άγρια δολοφονία του νεαρού Βορειοηπειρώτη Κωνσταντίνου Κατσίφα (με καταγωγή από τους Βουλιαράτες) και η σύληση στη συνέχεια, με τη μη παράδοση εγκαίρως της σορού του προς ενταφιασμό.

Ακολούθησε η γνωστή σε όλους φυλάκιση με χαλκευμένες κατηγορίες του δημάρχου Χιμάρας Φρέντη Μπελέρη, αποκαλυπτική επί της ουσίας των πραγματικών διαθέσεων του καθεστώτος. Δεν μοιάζει τυχαίο που σε ό,τι αφορά την απόδοση των περιουσιών μονών και ενοριών της Ορθοδόξου Εκκλησίας, δεν έχει σημειωθεί καμιά πρόοδος, συνεχίζοντας την παράδοση της διακυβέρνησης του Δημοκρατικού Κόμματος…

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της έκδοσης της πρώτης άδειας εγκατάστασης μονάδας παραγωγής βιομεθανίου στη χώρα, σύμφωνα με τον ν. 5215/2025 και τον Κανονισμό Εγκατάστασης και Λειτουργίας Μονάδων Παραγωγής Βιομεθανίου, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο για την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου.

Το έργο αφορά την αναβάθμιση βιοαερίου σε βιομεθάνιο υψηλής καθαρότητας και τη μετέπειτα συμπίεση και αποθήκευσή του, ώστε να αξιοποιείται ως καύσιμο κίνησης (bio-CNG). Πρόκειται για ένα πιλοτικό έργο με ιδιαίτερη σημασία για την εγχώρια ενεργειακή αγορά, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αξιοποίηση μιας ανανεώσιμης πηγής ενέργειας και την ενσωμάτωσή της σε υφιστάμενες ενεργειακές υποδομές.

Το παραγόμενο συμπιεσμένο βιομεθάνιο θα μπορεί να διατίθεται μέσω των πρατηρίων FISIKON της ΔΕΠΑ Εμπορίας, ενισχύοντας τις δυνατότητες χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων στον τομέα των μεταφορών, καθώς συνιστά ανανεώσιμο καύσιμο με μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα. Παράλληλα, η τεχνολογία αυτή προσφέρει τη δυνατότητα μεταφοράς συμπιεσμένου βιομεθανίου για χρήση του σε απομακρυσμένους από το δίκτυο φυσικού αερίου καταναλωτές ή και την έγχυσή του σε απομακρυσμένα δίκτυα φυσικού αερίου, διευρύνοντας τις προοπτικές αξιοποίησής του.

Η ΔΕΠΑ Εμπορίας εντάσσει την ανάπτυξη του βιομεθανίου στον ευρύτερο σχεδιασμό της για τη διεύρυνση του ενεργειακού της χαρτοφυλακίου και την ενίσχυση της παρουσίας της στον τομέα των ανανεώσιμων αερίων. Η υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης νέων ενεργειακών λύσεων και της ανάπτυξης μιας εγχώριας αγοράς βιομεθανίου.

Η Δρ. Κυριακή Καρακίτσου, Διευθύντρια Δραστηριοτήτων Θυγατρικών Εταιρειών της ΔΕΠΑ Εμπορίας, δήλωσε: «Η ανάπτυξη του βιομεθανίου αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την αξιοποίηση εγχώριων ενεργειακών πόρων και τη σταδιακή διεύρυνση των διαθέσιμων ανανεώσιμων καυσίμων στη χώρα μας. Μέσα από το πιλοτικό έργο της εταιρείας μας σε συνεργασία με τη ΦΑΡΜΑ ΧΗΤΑΣ, επενδύουμε στην απόκτηση τεχνογνωσίας και στην αξιολόγηση λύσεων που μπορούν να συμβάλουν στην ενεργειακή μετάβαση, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτηση από εισαγόμενες ενεργειακές πηγές. Η τεχνική και αδειοδοτική εμπειρία που έχει ήδη  αποκτηθεί μέχρι σήμερα κατά την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, σε συνδυασμό με την πρόσθετη τεχνογνωσία που θα προκύψει από τη δοκιμαστική και μετέπειτα λειτουργία της μονάδας, αποτελεί σημαντική βάση για την αξιολόγηση νέων επενδυτικών ευκαιριών και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων ευρύτερης αξιοποίησης του βιομεθανίου στην Ελλάδα. Η χορήγηση της Άδειας Εγκατάστασης αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου μας. Προχωράμε άμεσα στο επόμενο στάδιο, ώστε μετά και την επιτυχή ολοκλήρωση της δοκιμαστικής λειτουργίας, να υποβάλουμε αίτηση για τη χορήγηση Άδειας Λειτουργίας, με στόχο την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης, σύμφωνα με το νόμο, αδειοδοτικής διαδικασίας και τη θέση της μονάδας σε πλήρη λειτουργία αρχές του επόμενου έτους».

Όπως δήλωσε ο κ. Πέτρος Πάνου, Διευθυντής Δραστηριοτήτων Αεριοκίνησης & Απομακρυσμένων Πελατών CNG & ssLNG της ΔΕΠΑ Εμπορίας, η επικείμενη έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας της μονάδας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την αξιοποίηση του βιομεθανίου στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας στην πράξη τις δυνατότητες παραγωγής και διάθεσής του μέσω υφιστάμενων υποδομών. Η συμπίεσή του σε bio-CNG επιτρέπει τη μεταφορά του μέσω του δικτύου πρατηρίων FISIKON, που διαθέτει η ΔΕΠΑ Εμπορίας και το οποίο αριθμεί 34 σημεία ανεφοδιασμού σε όλη τη χώρα και επεκτείνεται διαρκώς. Η έκδοση της πρώτης Άδειας Εγκατάστασης μονάδας παραγωγής βιομεθανίου στη χώρα μας αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου και την ανάπτυξη της αγοράς βιομεθανίου.