Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι θα πρέπει να αποφεύγονται ενέργειες που, κατ’ αυτό, ενδέχεται να διαβρώσουν (!) περαιτέρω την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών στην Κύπρο. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά “εντείνει την πίεση που ασκεί”, όπως αναφέρει, στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και ότι οι εξοπλιστικές της δραστηριότητες υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα!

Η κατοχική δύναμη, φωνάζει και διαμαρτύρεται. Η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει εντυπώσεις εξίσωσης του κατοχικού στρατού με την Εθνική Φρουρά. Εξίσωση μεταξύ του κατακτητή και της Εθνικής Φρουράς, η οποία εξοπλίζεται για αποτρεπτικούς σκοπούς. 

Τουρκία: Φωνάζει ο κλέφτης…

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και του παραρτήματός του στις κατεχόμενες περιοχές, υιοθετεί ακραίες και σκληρές διατυπώσεις. Αυτό οφείλεται και σε μια σειρά επιπρόσθετους  λόγους, που έχουν να κάνουν με ενέργειες  της Λευκωσίας σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο. Το σημειώνει και το υπογραμμίζει η Άγκυρα στην ανακοίνωσή της,  ότι η Κυπριακή Δημοκρατία «εντείνει την πίεση που ασκεί».

Η Άγκυρα ενοχλείται από τις δράσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως η πρόσφατη άτυπη τριμερή σύνοδο κορυφής με Ελλάδα και Αίγυπτο, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Αιγύπτιου Προέδρου Αλ Σίσι, αλλά και η παρουσία, ως τιμώμενου προσώπου, του Προέδρου Χριστοδουλίδη, στη  διεθνή αεροπορική έκθεση του Ελ Αλαμέιν, που πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026. Ενοχλημένοι οι Τούρκοι, η Άγκυρα και εγκάθετός της στα κατεχόμενα, επειδή το κυπριακό ΥΠΕΞ με παρεμβάσεις του απέτρεψε εκδηλώσεις στα κατεχόμενα, που στόχευαν στην αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας.

Η παράταση της αμερικανικής απόφασης για άρση του εμπάργκο είναι αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών που αναπτύχθηκαν από τη Λευκωσία. Και δεν είναι μόνο αυτή η απόφαση, αλλά και το πλάνο που υπάρχει για συνεργασία, όπως είναι, σύμφωνα με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, «προγράμματα που αφορούν τον εκσυγχρονισμό των υποδομών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ειδικότερα στην Αεροπορική Βάση ‘’Ανδρέας Παπανδρέου’’».

Το εμπάργκο κατά της Κύπρου αφορούσε μια στρέβλωση, που συντηρείτο επειδή το απαιτούσε η Άγκυρα. Οι ΗΠΑ τιμωρούσαν με την επιβολή εμπάργκο το θύμα της εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής. Και την ίδια ώρα, βέβαια, πουλάει όπλα στον κατακτητή. Η Τουρκία παραβιάζει αμερικανικούς νόμους, η Κύπρος όχι. 

Ιστορικό του εμπάργκο

Όπως είναι γνωστό, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλλαν εμπάργκο όπλων στην Τουρκία τον Φεβρουάριο του 1975 λόγω της εισβολής στην Κύπρο, το οποίο ήρθη το 1978. Η τουρκική εισβολή έγινε, ως γνωστό, κατά κύριο λόγο με αμερικανικά όπλα. Η Τουρκία μετά την εισβολή και για μια μικρή περίοδο, λόγω του αμερικανικού εμπάργκο, δεν μπορούσε να αγοράσει εξοπλισμό από τις ΗΠΑ. Αγόραζε, όμως, από άλλα κράτη, τα οποία ήταν σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών. Και οι αγορές αυτές γινόντουσαν με τις ευλογίες της Ουάσινγκτον. 

Όταν το 1987 οι ΗΠΑ επέβαλλαν το εμπάργκο στη μεταφορά όπλων και αμυντικού εξοπλισμού στην Κύπρο, το έπραξαν, όπως ισχυρίσθηκαν, για να ενθαρρύνουν την “επανένωση” του νησιού. Τιμώρησαν το υπό κατοχή κράτος και άφησαν στο απυρόβλητο την κατοχική δύναμη. Την ώρα κατά την οποία, ως γνωστόν, η χρήση αμερικανικού στρατιωτικού υλικού από τον κατοχικό στρατό παραβιάζει και σήμερα την αμερικανική νομοθεσία. 

Το τραγούδι έχει στίχους του ποιητή Ümit Yaşar Oğuzcan και μουσική του Rüştü Şardağ. Είναι γραμμένο σε ερωτικό, σχεδόν μελοδραματικό ύφος. Ο αφηγητής απευθύνεται στην αγαπημένη του και της λέει, ουσιαστικά, να μην τον καλεί τόσο βαθιά μέσα στην καρδιά της, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να εμφανιστεί ξαφνικά κοντά της. Η χαρακτηριστική φράση είναι:

“Bu kadar yürekten çağırma beni
Bir gece ansızın gelebilirim”

Δηλαδή: “Μη με καλείς τόσο βαθιά μέσα στην καρδιά σου,
μια νύχτα μπορεί ξαφνικά να έρθω”.

Η εισβολή στην Κύπρο

Στο αρχικό του περιεχόμενο δεν υπάρχει τίποτε πολεμικό. Υπάρχει πόθος, αναμονή, ερωτική επιστροφή, ακόμη και διάθεση υποταγής στον έρωτα. Ο αφηγητής λέει ότι, αν τον περιμένει η αγαπημένη του, μπορεί να φτάσει στην πόρτα της από τη χαρά του, να ξαναζήσει τη ζωή του από την αρχή, να γίνει ακόμη και σκλάβος της. Κάπου εδώ, όμως, αρχίζει η “δεύτερη ζωή” του τραγουδιού.

Η φράση απέκτησε πολιτικό και ιστορικό φορτίο κατά την περίοδο της κυπριακής εισβολής του 1974. Στην τουρκική και ιδιαίτερα στην τουρκοκυπριακή αφήγηση έχει συνδεθεί με τα ραδιοφωνικά μηνύματα εκείνης της εποχής. Η ελληνική πλευρά φέρεται να μετέδιδε το γνωστό τραγούδι “Bekledim de gelmedin”, δηλαδή “Περίμενα αλλά δεν ήρθες”, ενώ από την τουρκοκυπριακή πλευρά ακούστηκε ως απάντηση το εν λόγω “Bir gece ansızın gelebilirim”.

Η αντιπαράθεση αυτή έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία. Το “Περίμενα αλλά δεν ήρθες” μετατρέπεται σε “Μη με καλείς τόσο βαθιά, γιατί μπορεί μια νύχτα να έρθω ξαφνικά”. Και πράγματι, ακολούθησε η τουρκική στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο. Έτσι, ένας στίχος που αρχικά μιλούσε για ερωτική επιστροφή, απέκτησε ένα δεύτερο ιστορικό νόημα: Την αιφνιδιαστική άφιξη μιας στρατιωτικής δύναμης.

Από εκεί και πέρα, η φράση δεν ακούγεται πλέον στην Τουρκία μόνο ως ερωτικό τραγούδι. Ενσωματώνεται στη συλλογική μνήμη του 1974. Το τραγούδι αποκτά πολιτική “μνήμη”. Και αυτό είναι κρίσιμο για να κατανοήσουμε τη σημερινή χρήση του.

Όταν το λέει ο Ερντογάν

Όταν ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποιεί τη φράση “Bir gece ansızın gelebiliriz” απέναντι στην Ελλάδα, δεν χρειάζεται να εξηγήσει τι εννοεί στο τουρκικό ακροατήριο. Η φράση έχει ήδη αποκτήσει το δικό της ιστορικό λεξικό. Χαρακτηριστικό ήταν το 2022 όταν ο Ερντογάν, απευθυνόμενος στην Ελλάδα, είπε ότι η Τουρκία θα πράξει “όταν έρθει η ώρα” και πρόσθεσε: “Bir gece ansızın gelebiliriz” – “μπορεί μια νύχτα να έρθουμε ξαφνικά”. Η αναφορά δεν ήταν απομονωμένη. Προηγήθηκε η φράση “İzmir’i unutma” –”μην ξεχνάς τη Σμύρνη”, καθώς και αναφορές στα ελληνικά νησιά. Κάτι που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, φθινόπωρο πλέον του 2026.

Κι εδώ βρίσκεται το πραγματικό βάρος της δήλωσης. Ο Ερντογάν δεν λέει απλώς: “Θα αντιδράσουμε”. Χρησιμοποιεί έναν πολιτισμικά φορτισμένο κώδικα που παραπέμπει στην Κύπρο του 1974 και τον τοποθετεί δίπλα στη μνήμη της Σμύρνης του 1922. Με άλλα λόγια, μέσα σε ελάχιστες λέξεις ενεργοποιεί δύο διαφορετικά ιστορικά κεφάλαια της τουρκικής εθνικής μνήμης.

Σμύρνη 1922 – Κύπρος 1974 – Αιγαίο 2026

Αυτός ο συνειρμικός άξονας είναι πολύ πιο σημαντικός από τον ίδιο τον στίχο. Πρόκειται για “στρατηγική αμφισημία”. Δεν λέει ευθέως “η Τουρκία θα επιτεθεί στην Ελλάδα”. Επομένως, διατηρεί περιθώριο αναδίπλωσης και μπορεί να υποστηρίξει ότι μιλούσε γενικά ή ότι αναφερόταν στην αποφασιστικότητα της Τουρκίας. Όμως ο αποδέκτης καταλαβαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: H Τουρκία θέλει να διατηρεί το ενδεχόμενο αιφνιδιαστικής στρατιωτικής ενέργειας. Αυτό ακριβώς κάνει τη φράση αποτελεσματική. Δεν είναι μια τυπική διπλωματική διατύπωση. Είναι υπαινιγμός.

Και ο υπαινιγμός είναι ισχυρότερος όταν έχει πίσω του ένα ιστορικό προηγούμενο. Το 1974 δεν είναι για την τουρκική κοινωνία μια αφηρημένη ιστορική αναφορά. Είναι η ανάμνηση μιας στρατιωτικής επιχείρησης που πραγματοποιήθηκε αιφνιδιαστικά και κατέληξε στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.

Το ίδιο μοτίβο στίχων και αφηγημάτων

Επομένως, όταν ο Ερντογάν λέει “μια νύχτα μπορεί να έρθουμε”, το τουρκικό κοινό το εκλαμβάνει ως υπενθύμιση του 1974. Η φράση εντάσσεται πλέον και στο ευρύτερο ιδεολογικό πλαίσιο της “Mavi Vatan” – “Γαλάζιας Πατρίδας”. Η τουρκική στρατηγική αντίληψη για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αντιμετωπίζει τη θαλάσσια περιοχή ως χώρο ζωτικών τουρκικών συμφερόντων και αμφισβητεί σειρά ελληνικών θέσεων σχετικά με τα νησιά, τις θαλάσσιες ζώνες και την κατανομή δικαιοδοσίας.

Γι’ αυτό η φράση δεν πρέπει να απομονώνεται από το υπόλοιπο τουρκικό πολιτικό λεξιλόγιο. “Γαλάζια Πατρίδα”, αποστρατιωτικοποίηση νησιών, αμφισβήτηση κυριαρχίας ή κυριαρχικών δικαιωμάτων, αναφορές στη Σμύρνη και, τέλος, “Bir gece ansızın gelebiliriz”, όλα αποτελούν διαφορετικά στοιχεία μιας ευρύτερης στρατηγικής αφήγησης.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τη φράση έχει λάβει απόφαση για στρατιωτική επίθεση. Μια τέτοια ερμηνεία θα ήταν αυθαίρετη. Η φράση λειτουργεί κυρίως ως εργαλείο αποτροπής, πίεσης και ψυχολογικού πολέμου, αφήνοντας σκόπιμα ανοιχτό το ζήτημα των πραγματικών προθέσεων. Και ακριβώς αυτή η αβεβαιότητα αποτελεί μέρος της αποτελεσματικότητάς της.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελληνική πλευρά απάντησε στη συγκεκριμένη ρητορική μ’ ένα λογοπαίγνιο: “Όσοι λένε ότι μπορούν να έρθουν ένα βράδυ, τους περιμένουμε στο φως της ημέρας”. Η απάντηση αυτή ανέτρεψε συμβολικά το μήνυμα. Η τουρκική φράση στηρίζεται στη νύχτα, στον αιφνιδιασμό και στην αβεβαιότητα. Η ελληνική απάντηση αντιπαραθέτει το φως της ημέρας, την ορατότητα και την ετοιμότητα. Ο Ερντογάν λέει: “Μπορεί να έρθουμε όταν δεν το περιμένετε”. Η Αθήνα απαντά: “Δεν θα υπάρξει αιφνιδιασμός”. Πρόκειται επομένως για σύγκρουση όχι μόνο πολιτικών θέσεων αλλά και συμβολικών αφηγημάτων.

Ο ερωτικός στίχος έγινε σύνθημα απειλής

Η ιστορία του “Bir gece ansızın gelebilirim” είναι τελικά ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η πολιτική μνήμη. Ένας ποιητής έγραψε το 1968 έναν ερωτικό στίχο. Ένας συνθέτης τον έκανε τραγούδι λίγα χρόνια μετά. Η Κύπρος του 1974 του έδωσε ένα δεύτερο, ιστορικό νόημα. Και δεκαετίες αργότερα ένας Τούρκος πρόεδρος τον μετέτρεψε σε άμεσο πολιτικό μήνυμα προς την Ελλάδα.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η φράση δεν πρέπει να μεταφράζεται απλώς ως “μπορεί να έρθουμε ξαφνικά”. Στο σημερινό τουρκικό πολιτικό λεξιλόγιο σημαίνει πολύ περισσότερα. Σημαίνει: “Μην θεωρείτε ότι η Τουρκία θα  σας προειδοποιήσει για την επόμενη κίνησή της. Μην ξεχνάτε το 1974. Μην ξεχνάτε τη Σμύρνη. Και μην θεωρείτε δεδομένο ότι η σημερινή κατάσταση θα παραμείνει αμετάβλητη”.

Από ένα τραγούδι αγάπης δημιουργήθηκε, έτσι, ένας κώδικας στρατηγικής απειλής. Και ίσως αυτή να είναι η πιο παράδοξη μεταμόρφωση του συγκεκριμένου στίχου: εκεί όπου ο ποιητής έλεγε “μη με καλείς γιατί μπορεί να έρθω”, η πολιτική εξουσία σήμερα λέει, στην πράξη, “μη μας προκαλείς γιατί μπορεί να έρθουμε”. Από το “σ’ αγαπώ” στο “σε απειλώ” η απόσταση είναι τεράστια. Στην περίπτωση όμως του “Bir Gece Ansızın Gelebilirim”, η ίδια ακριβώς φράση κατάφερε να τη διανύσει και να την καλύψει.

Ο Αλέξης Τσίπρας, αφού κυβέρνησε την περίοδο 2015-2019, υπογράφοντας και εφαρμόζοντας με υποδειγματική υπακοή τις σκληρότερες μνημονιακές δεσμεύσεις, υπερφορολογώντας τη μεσαία τάξη για να καλύψει τα επιβαλλόμενα δημοσιονομικά πλεονάσματα, επανέρχεται στις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης με τις ίδιες ακριβώς ανεφάρμοστες υποσχέσεις που κατέρρευσαν το 2015. Από την άλλη πλευρά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει σε μια δογματική προσήλωση στα οικονομικά της προσφοράς, παρουσιάζοντας ως ανάπτυξη την εκποίηση των εθνικών υποδομών και τη φούσκα των ακινήτων.

(T>G, Taxes> Government Spending, Φόροι>κρατικές δαπάνες, και Μ>Χ, Imports>Exports, Εισαγωγές> Εξαγωγές)

Ποιοι βγαίνουν κερδισμένοι από τις εξαγγελίες

Στο μοντέλο Μητσοτάκη, η επιβολή δημοσιονομικών πλεονασμάτων αφαιρεί καθαρή ρευστότητα από την εγχώρια οικονομία. Για να υπάρξει ανάπτυξη, το σύστημα βασίζεται στις ιδιωτικές επενδύσεις. Όμως, σε μια οικονομία χωρίς ισχυρή μεταποιητική βάση, κάθε επένδυση σημαίνει εισαγωγή εξοπλισμού και τεχνολογίας, επιδεινώνοντας το εμπορικό έλλειμμα. Παράλληλα, η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων σε Real Estate και έτοιμες υποδομές (FDI) επιδεινώνει την Καθαρή Διεθνή Επενδυτική Θέση (NIIP) της χώρας, μετατρέποντας τις μελλοντικές υπεραξίες σε μόνιμη εκροή μερισμάτων προς το εξωτερικό.

Στο μοντέλο Τσίπρα, η προσπάθεια εφαρμογής Κεϋνσιανής πολιτικής ζήτησης πάσχει από μια θεμελιώδη θεωρητική ασυναρτησία: Δεν υπάρχει εθνικός Κέϋνς εντός της Ευρωζώνης. Το ελληνικό κράτος δεν εκδίδει νόμισμα, αλλά είναι απλός χρήστης του Ευρώ. Οποιαδήποτε αύξηση δαπανών είτε πρέπει να φορολογηθεί (ακυρώνοντας τον κεϋνσιανό πολλαπλασιαστή) είτε να χρηματοδοτηθεί με δανεισμό που απαγορεύουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες. Επιπλέον, λόγω της ελλειμματικής εγχώριας παραγωγής, η αυξημένη αγοραστική δύναμη διοχετεύεται άμεσα σε εισαγόμενα προϊόντα, διογκώνοντας το εξωτερικό έλλειμμα και το χρέος. Η Κορωνίδα: Ποιούς τελικά εξυπηρετούν αυτές οι Πολιτικές;

Όταν η οικονομική πολιτική ασκείται χωρίς παραγωγική βάση και χωρίς νομισματική κυριαρχία, οι υποσχέσεις για “γενική ευημερία” καταρρέουν. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: αφού δεν ωφελούνται η εγχώρια παραγωγική βάση και τα λαϊκά στρώματα, ποιοι είναι οι τελικοί ωφελημένοι;

Κερδισμένο βγαίνει το ξένο κεφάλαιο και οι αλλοδαποί πιστωτές, καθώς και το εγχώριο και διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα

Το Ξένο Κεφάλαιο και οι Αλλοδαποί Πιστωτές: 

• Στο μοντέλο προσφοράς, αγοράζουν σε τιμές ευκαιρίας τις εθνικές υποδομές, τα ακίνητα και τα φιλέτα της οικονομίας, διασφαλίζοντας διηνεκή ροή μερισμάτων και προσόδων προς το εξωτερικό.
• Στο μοντέλο ζήτησης, οι εισαγωγές που πυροδοτούνται από την αυξημένη κατανάλωση τροφοδοτούν τη βιομηχανική παραγωγική βάση των πλεονασματικών χωρών του πυρήνα της Ευρωζώνης (π.χ. Γερμανία), διευρύνοντας το δικό τους εμπορικό πλεόνασμα. 
• Ο Εισαγωγικός και Μεσιτικός Μεταπρατισμός: Ωφελούνται οι εγχώριοι μεταπράτες που κερδίζουν από τη διακίνηση  εισαγόμενων αγαθών.
• Ωφελούνται οι διαμεσολαβητές του Real Estate και των κατασκευών που ζουν από τη φούσκα των ακινήτων, ενώ η πλειοψηφία των πολιτών αντιμετωπίζει στεγαστική κρίση και μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος

Το Εγχώριο και Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Σύστημα:

• Αποκομίζει κέρδη είτε από τον αναγκαστικό ιδιωτικό δανεισμό (λόγω των δημόσιων πλεονασμάτων) είτε από την εξυπηρέτηση του συσσωρευμένου δημόσιου και ιδιωτικού εξωτερικού χρέους. 

Η Μόνη Πραγματική Διέξοδος για την Οικονομία

Η εικόνα αυτή, εκ πρώτης όψεως, αποπνέει μια βαθιά απελπισία για τον ελληνικό λαό. Όταν η επιλογή περιορίζεται ανάμεσα σε δύο αδιέξοδες εκδοχές του ίδιου δομικού εγκλωβισμού, το αίσθημα της ματαιότητας φαίνεται κυρίαρχο. Ωστόσο, η αυστηρή αυτή “διάγνωση” δεν αποσκοπεί στη μοιρολατρία, αλλά στην απομυθοποίηση. Η πραγματική απελπισία δεν γεννιέται από την αλήθεια, αλλά από τις διαψευσμένες ψευδαισθήσεις — από την αυταπάτη ότι μια απλή αλλαγή διαχειριστή στη ΔΕΘ μπορεί να φέρει ευημερία εντός ενός πλαισίου που έχει σχεδιαστεί για να την απαγορεύει.

Η συνειδητοποίηση της λογιστικής και θεσμικής πραγματικότητας είναι το πρώτο και αναγκαίο βήμα για κάθε ουσιαστική αλλαγή:

• Η αποδοχή των ορίων: Όσο η πολιτική αντιπαράθεση περιορίζεται στο αν θα διανεμηθούν επιδόματα ή θα μειωθούν φόροι, η οικονομία θα κινείται στον ίδιο φαύλο κύκλο.
• Η ανάγκη παραγωγικής θεμελίωσης: Χωρίς εγχώρια παραγωγική ανασυγκρότηση (ενέργεια, πρωτογενής τομέας, καθετοποιημένη μεταποίηση), καμία πολιτική ζήτησης ή προσφοράς δεν μπορεί να διασωθεί από τη διαρροή προς το εξωτερικό
• Η επαναξιολόγηση των εργαλείων: Η άσκηση κυρίαρχης οικονομικής πολιτικής προϋποθέτει την ανάκτηση όλων των απαραίτητων εργαλείων άσκησης νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Οικονομική αγραμματοσύνη

Μετά από 16 χρόνια συλλογικής ταλαιπωρίας και οικονομικής αποδιοργάνωσης, η επιμονή του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αλέξη Τσίπρα σε συνταγές που αγνοούν τη λογιστική ταυτότητα των τομεακών υπολοίπων συνιστά πολιτική και οικονομική αγραμματοσύνη.

Η κατάρρευση των αυταπατών δεν πρέπει να οδηγήσει στην παραίτηση, αλλά στην ωρίμανση. Όσο ο λαός αντιλαμβάνεται τους πραγματικούς μηχανισμούς της οικονομικής του αποστέρησης, τόσο η διεκδίκηση μιας πραγματικά αυτόνομης και παραγωγικής εθνικής στρατηγικής μετατρέπεται από θεωρητική υπόθεση σε επιτακτική ανάγκη επιβίωσης.

Όταν δημοσιεύτηκαν, τον Ιούνιο, πληροφορίες στον Τύπο για την επιβολή περιορισμών στη χρήση συγκεκριμένων τύπων όπλων, κυρίως πυραύλων και πιο συγκεκριμένα πυραύλων αναχαίτισης για τα αντιαεροπορικά συστήματα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, η κυβέρνηση τις είχε διαψεύσει. Ο πρόεδρος Τραμπ είχε διαβεβαιώσει πως η χώρα διαθέτει «τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών».

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμενε ότι οι διαθέτουν «πρακτικά απεριόριστο απόθεμα πυρομαχικών», όπως δεν έπαψε να επαναλαμβάνει κατά τη διάρκεια του πολέμου, για παράδειγμα τον Μάρτιο. Ωστόσο, τουλάχιστον σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, η έλλειψη πυρομαχικών είναι τόσο σοβαρή που ο πρόεδρος Τραμπ αποφάσισε να μην επαναληφθούν επιθέσεις ευρείας κλίμακας εναντίον του Ιράν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Παρά τη μαζική χρήση των πυραύλων αναχαίτισης, «ιρανικά πλήγματα προκάλεσαν ζημιές ή κατέστρεψαν εκατοντάδες κτίρια και εγκαταστάσεις σε στρατιωτικές βάσεις στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν, στη Σαουδική Αραβία, στο Ιράκ, στο Ομάν και στην Ιορδανία», αναφέρει η έκθεση του επιθεωρητή (σελ. 18).

Το έγγραφο, που καλύπτει την περίοδο από τον Απρίλιο ως τον Ιούνιο του 2026, αναφέρεται επίσης στις ζημιές στον στόχο των αεροσκαφών: καταστράφηκαν τέσσερα F-15, υπέστησαν ζημιές ένα F-35, επτά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135, ενώ καταστράφηκαν επίσης «ως και 30» μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα MQ-9 Reaper, μεταξύ άλλων.

Το έγγραφο υπολογίζει ότι «πάνω από 50.000» Αμερικανοί στρατιωτικοί ενεπλάκησαν στον πόλεμο στον Κόλπο, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν. Τα αντίποινα του Ιράν ή συμμάχων του κατέστρεψαν επίσης διπλωματικά κτίρια σε τέσσερις χώρες (Ιράκ, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), πάντα σύμφωνα με το έγγραφο

Άλμα στο πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν την εβδομάδα με άνοδο σήμερα, με το βαρέλι να αλλάζει χέρια έναντι 100 και πλέον δολαρίων, με φόντο τις εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, μετά το κλείσιμο πετρελαιαγωγού-κλειδιού στη Σαουδική Αραβία και τις επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ.

Λίγο μετά τις 02:30 (ώρα Κύπρου), αφού άρχισαν οι συναλλαγές στις αγορές στην Ασία, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας προς παράδοση τον Νοέμβριο, κατέγραφε άνοδο 2,80% στα 107,54 δολάρια. Είχε περάσει την περασμένη εβδομάδα το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο — ανέβηκε 9% κατά τη διάρκειά της. Η αντίστοιχη αμερικανική ποικιλία West Texas Intermediate (WTI) προς παράδοση τον Οκτώβριο σημείωνε παράλληλα άνοδο 2,29%, στα 102,34 δολάρια.

Το Ομάν ανακοίνωσε χθες την αναβολή συνόδου σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών στο σουλτανάτο στην οποία επρόκειτο να συμμετάσχουν το Ιράν και κράτη του Κόλπου για το μέλλον του Στενού του Ορμούζ, θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας που έχει κλείσει η Τεχεράνη και αποτελεί πλέον μεγάλο διακύβευμα της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.

Νωρίτερα χθες, εμπορικό πλοίο έγινε στόχος πλήγματος με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του μέλος του πληρώματός του, ανακοίνωσαν οι ιρανικές αρχές. Την Παρασκευή, οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσαν πως κλείνουν προσωρινά τον αγωγό Ανατολής-Δύσης, μέσω του οποίου παράκαμπταν το Στενό του Ορμούζ, έπειτα από πλήγματα μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εφόρμησης προερχόμενων από το Ιράκ.

Στην πραγματικότητα, αυτά είναι έργα συντήρησης και υποστήριξης του τουριστικού προϊόντος και όχι εθνικής επιβίωσης. Η Αθήνα πουλάει «φύκια για μεταξωτές κορδέλες» (εργολαβίες) την ώρα που το πεδίο ζητάει εθνικές τομές. Φτιάχνουμε το λιμάνι και την αφαλάτωση για να αντέχει το νησί τους θερινούς μήνες, όταν «βουλιάζει» από επισκέπτες (και από την απέναντι τουρκική ακτή).

Όμως μόλις σβήσουν οι κάμερες και έρθει ο χειμώνας, οι 600 ψυχές μένουν πάλι μόνες. Μια επέκταση προβλήτας δεν φέρνει μόνιμο πληθυσμό· ούτε κρατάει τον νέο άνθρωπο στο νησί τον Ιανουάριο, αν δεν υπάρχει σταθερή, παραγωγική και θεσμική βάση, διότι το ζητούμενο είναι η πραγματική αναστροφή της ερήμωσης των ακριτικών νησιών.

Ιδού λοιπόν το πρόβλημα στην πραγματική του διάσταση: το «αθηνοκεντρικό κράτος» αντιμετωπίζει τα ακριτικά νησιά με όρους τουριστικής σεζόν και επικοινωνιακού κόστους, αντί να εφαρμόσει μια μακροπρόθεσμη, συγκροτημένη εθνική και κοινωνική στρατηγική επανακατοίκησης. Η δε γνωστή πολιτική των επιδομάτων τύπου pass (διότι δεν πρόκειται για ενίσχυση) που εξάγγειλε η κυβέρνηση, για να ριζώσει μια νέα οικογένεια στον ακριτικό βράχο, δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική. Απλά αγοράζει χρόνο, όχι μέλλον.

Το Καστελλόριζο χρειάζεται εθνική στρατηγική

Η διαφορά ανάμεσα στην πραγματική εθνική ενίσχυση και στο επικοινωνιακό επίδομα κρίνεται από το αν αλλάζουν οι δομές του πεδίου, που παραμένουν οι ίδιες. Απαιτείται μόνιμος κρατικός προϋπολογισμός, οργανικές θέσεις, και μόνιμη μεταφορά εθνικού βάρους στην πρώτη γραμμή, με ουσιαστικά κίνητρα προσέλκυσης μόνιμων κατοίκων. Μόνο έτσι το νησί θα μετατραπεί από ένα εποχικό τουριστικό «αξιοθέατο» σε ένα ζωντανό κύτταρο του Ελληνισμού.

Αυτό προϋποθέτει στρατηγικό βάθος και πολιτική βούληση, στοιχεία που το «αθηνοκεντρικό κράτος» στερείται, καθώς λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το «πολιτικό κόστος» και τους δημοσκοπικούς δείκτες. Όσο η Αθήνα αρνείται να δει την κοινωνική απομόνωση, τα έργα αυτά θα είναι το «άλλοθι» μιας συνεχιζόμενης ερήμωσης.

Αν το κράτος ήθελε πραγματικά να απαντήσει στον Ομέρ Τσελίκ και στις τουρκικές απειλές ότι «αυτή θα είναι η τελευταία φορά που ο Μητσοτάκης πάει στο νησί», δεν θα έστελνε εργολάβους. Γιατί με κορδέλες εγκαινίων προεκλογικά και επιδοματικές πολιτικές, δεν κτίζεις κοινωνική ούτε εθνική στρατηγική, και τούτο είναι βέβαιο.

Ο Ιωάννης Ε. Τράτσης είναι Πλοίαρχος Α΄ Τάξεως Εμπορικού Ναυτικού.

Αν ο Τραμπ έχει το ακαταλόγιστο, δεν ισχύει το ίδιο για γνωστό αναλυτή στην ελληνική τηλεόραση, κάθε άλλο παρά αφελή, που λίγες μέρες μετά την έναρξη του πολέμου στον Περσικό, δήλωνε πως «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως είναι ένα καθεστώς το οποίο εξάγει τρομοκρατία». Antifactual αφήγημα του Τμήματος Προπαγάνδας μυστικών υπηρεσιών!

Πιο σημαντική είναι η εκτίμηση του εν λόγω αναλυτή και πλείστων άλλων, πως «αν ρωτάτε την προσωπική μου γνώμη, η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν σταθεροποιητική για την περιοχή». Ώστε ΗΠΑ και Ισραήλ αποφάσισαν να τινάξουν στον αέρα κάθε σταθερά της περιοχής, για να την… σταθεροποιήσουν. Δεν είναι ένα πρωτάκουστο αφήγημα. Η επέκταση του ΝΑΤΟ σε ανατολική Ευρώπη και Ουκρανία θα εδραίωνε επίσης την «σταθερότητα και ασφάλεια», όπως υποστήριζαν τότε πλήθος αναμεταδότες, ορισμένοι από τους οποίους σήμερα, εναρμονιζόμενοι με Τραμπ, εμφανίζονται δυσαρεστημένοι από την κρίση στην Ουκρανία.

Τα δημοσιεύματα Haaretz και Times of Israel ότι ο Νετανιάχου είχε προειδοποιηθεί προσωπικά από τον μπιν Ζαγέντ (που δεν διέψευσε) δεν αρκούν ακόμη να κλείσουν τον άλλο κύκλο που άνοιξε η 7η Οκτωβρίου. Ωστόσο, ελάχιστοι επιμένουν στο αφήγημα ότι όσα εξελίσσονται σήμερα στη Μέση Ανατολή, είναι το αποτέλεσμα επιθέσεων μερικών μαχητών της Χαμάς, πριν τρία χρόνια.

Έπειτα, ακόμη και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που ήταν υποτίθεται ο βασικός λόγος του πολέμου, έχει προς το παρόν αποσυρθεί από το τραπέζι τα διαπραγμάτευσης. Έμεινε μόνος ο Τραμπ να αφηγείται πώς η επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου απέτρεψε τάχα την τελευταία στιγμή μια πυρηνική επίθεση στην Ευρώπη, ή τον πυρηνικό αφανισμό του Ισραήλ και άλλα χαριτωμένα, που ακόμη και γνωστοί αναμεταδότες κωλύονται να αναμεταδώσουν.

Βανς, Ρούμπιο και Τραμπ

Ο Αντιπρόεδρος Βανς διεκδικεί τη συνέχεια του America First εν’ όψει των εκλογών του 2028, και κάλεσε τους οπαδούς Τραμπ «να μην πετάξουν το μωρό μαζί με τα βρώμικα νερά». Όταν συντασσόταν μαζί του το 2023 το κύριο επιχείρημά του ήταν ότι ο Τραμπ «δεν είχε ξεκινήσει κανέναν πόλεμο, παρά την τεράστια πίεση από το κόμμα του, ακόμη και μέλη της κυβέρνησης». Έρευνα της Navigator Research έδειξε ότι 20% των ψηφοφόρων Τραμπ έχουν μετανιώσει την ψήφο τους.

Για τους μισούς ο λόγος είναι ο πόλεμος στο Ιράν. Η παραίτηση του υπουργού Στρατού Ντρίσκολ, ανθρώπου του Βανς, προστέθηκε στις παραιτήσεις Τούλσι Γκάμπαρντ, Τζο Κέντ και άλλων που βρίσκονταν κοντύτερα στο Βανς. Σε αντίθεση με Βανς που εκτέθηκε στις διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς, ο Ρούμπιο, ανταγωνιστής του για το 2028, πέρασε στο παρασκήνιο, μετά τη φετινή επίθεση στο Ιράν.

Όμως, ήταν ο Ρούμπιο που υποστήριξε κυνικά το Ισραήλ στη γενοκτονία της Γάζας, ο ιθύνων νους της ισραηλινής κατοχής στο Λίβανο, των προσπαθειών να παραμείνουν οι χώρες του Κόλπου συντονισμένες κατά του Ιράν και κάθε πρωτοβουλίας που υπονομεύει μια επίλυση στον Περσικό. Η δική του εκδοχή του America First εκφράζεται με την επιθετική εφαρμογή του δόγματος Ντονρόε στη Λατινική Αμερική ενάντια στην Κίνα, και γενικότερα στην υποστήριξη κάθε ενδιάμεσου τυχοδιωκτισμού, από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Μέση Ανατολή, με απώτερο στόχο την Κίνα.

Στην πρόσφατη επίσκεψη στο Πεκίνο, ο Ρούμπιο ήταν ο μόνος υπουργός του Τραμπ που δεν χαιρέτησε “εγκάρδια” ο Σι. Το γεγονός ότι ευθυγραμμίζεται με Ισραήλ σε αντίθεση με Βανς και στηρίζεται από το εβραϊκό λόμπι, όπως επίσης ότι είναι ο “νεοσυντηρητικό”» της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στη Μόσχα για το Ουκρανικό, δεν συνάδουν ιδιαίτερα με τη λογική του America First.

Ωστόσο, αρχικά αντίθετοι στην περιπέτεια του Περσικού ήταν σχεδόν όλοι, πλην Τραμπ: Βανς, Ρούμπιο, ο στρατός, το λεγόμενο βαθύ κράτος. Κάτι που δεν είχε συμβεί στις πολιτικές για την Ουκρανία. Η νέα εξωφρενικότερη περιπέτεια στο Ιράν θέτει ερωτήματα για την ισχύ και επιρροή του εκ φύσεως τυχοδιωκτικού διεθνικού χρηματιστικού κεφαλαίου και των επιθυμιών του στην αμερικανική διοίκηση, περισσότερο απ’ όσο η αμφίβολη στρατηγική στην Ουκρανία.

Τα πράγματα δεν έχουν φτάσει στην αποσύνδεση που έχει εν μέρει λάβει χώρα στην Ευρώπη, ανάμεσα σε βασικές πολιτικές ηγεσίες και πρώην κραταιά οικονομικά συμφέροντα σε εθνικό επίπεδο, υπέρ διεθνικών συμφερόντων, υπερευρωπαϊκών (κατά το “υπερεθνικών”). Όμως, το προφανές έλλειμμα στρατηγικής στον Περσικό από την αρχή της πολεμικής επιχείρησης προκαλεί ερωτηματικά που μόνο σε επίπεδο σχολιασμού και όχι επί της ουσίας απαντώνται από τον αλλοπροσαλλισμό Τραμπ, ή τη δύναμη του εβραϊκού λόμπι

Ούτε οι διαχωρισμοί οπαδών και πολέμιων της παγκοσμιοποίησης, Τραμπ και βαθέος κράτους κ.ο.κ. αρκούν να απαντήσουν έναν γρίφο, όπου ο Τραμπ δείχνει να εκπροσωπεί τα πιο έξαλλα χρηματιστικά, γκλομπαλιστικά συμφέροντα, παρά το America First με το οποίο εξελέγη. Το νήμα θα μπορούσε να πιαστεί σε άλλη ευκαιρία, πχ “από την 11η Σεπτεμβρίου στο AfD”.

Νέο φιάσκο για ΗΠΑ

Ο δεύτερος πολεμικός γύρος ξεκίνησε 8 Ιουλίου. Αποσκοπούσε για τις ΗΠΑ στην «κινητική αναδιαπραγμάτευση» της εκεχειρίας του Ιουνίου, κυρίως των όρων διέλευσης από τη νότια διαδρομή έξω από τις ακτές του Ομάν. Ο δεύτερος γύρος έληξε στις 23 Ιουλίου, με τις ΗΠΑ να έχουν βελτιώσει τη διέλευση πετρελαίου, αλλά να έχουν βρεθεί στρατηγικά σε χειρότερη θέση συγκριτικά με πριν.

Οι στρατιωτικοί στόχοι πλέον στο Ιράν μικρή σημασία είχαν, η μηχανή των ΗΠΑ αντιμετωπίζει κρίσιμες ελλείψεις, και οι απαντήσεις της ιρανικής πλευράς έχουν περάσει από ισοδύναμα πλήγματα σε πολλαπλάσια για κάθε αμερικανικό χτύπημα. Ωστόσο, καθοριστική σημασία για τη λήξη των νέων εχθροπραξιών και την όλη παρτίδα σκάκι ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν είχε η ανακοίνωση των Χούθι στις 20 Ιουλίου, ότι μπλοκάρουν τα πλοία της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Στις 12 Αυγούστου ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Ράιτ ανακοίνωσε με αρκετή δόση υπερβολής ότι ο μέσος όρος των διελεύσεων πετρελαίου από το Ορμούζ έφτασε τα 9 mb/d. Εν μέρει η διέλευση αφορούσε και ιρανικό πετρέλαιο, και είχε τη μερική συναίνεση της Τεχεράνης. Το γιατί επέλεξε αυτή την τακτική η Τεχεράνη αντί να κλείσει τη στρόφιγγα, όπως είχε τη στρατιωτική ικανότητα να κάνει, δεν είναι σαφές, αν και οι εξελίξεις στην Υεμένη δείχνουν προς την πιθανότητα να υπήρξε από τότε εναλλακτικός σχεδιασμός με τη συμμετοχή των Χούθι.

Η διαφορά ανάμεσα σε 1-2 mb/d και 7-9 mb/d είναι από την άποψη των τιμών πετρελαίου τεράστια. Γιατί στην πρώτη περίπτωση το χρονικό περιθώριο αντοχών της παγκόσμιας οικονομίας μετριέται σε 1-2 μήνες και στη δεύτερη πλησιάζει το έτος. Έτσι, το χτύπημα στον αγωγό προς το Γιανμπού και η απειλή να κλείσει πλήρως το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μετά την επέλαση των Χούθι στη δυτική Υεμένη, ακυρώνει δυνητικά τα κέρδη από την όποια βελτίωση στο Ορμούζ.

Άλλωστε η επιτυχής διέλευση τάνκερ με απενεργοποιημένα τα συστήματα αναγνώρισης δεν ωφελούσε να συνοδευτεί με τυμπανοκρουσίες από τον Ράιτ, ούτε ο δήθεν ολοκληρωτικός «οικονομικός πόλεμος» κατά του Ιράν από τον Μπέσεντ. Επιλογές που δείχνουν μάλλον απελπισία, παρά αυτοπεποίθηση, πριν ακόμη μπουν στο παιχνίδι οι Χούθι.

Η χαραμάδα βελτίωσης για τις ΗΠΑ οδήγησε στην εθελοντική αυταπάτη ότι πλέον ο χρόνος πιέζει περισσότερο το Ιράν και ότι ο Λευκός Οίκος μπορούσε “να τη βγάλει καθαρή” μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές, χωρίς άλλη κλιμάκωση. Το νέο μεγάλο φιάσκο στη σύγκρουση Χούθι-Σαουδικής Αραβίας διέλυσε τις αυταπάτες. Η επάνοδος του πετρελαίου σε τιμές Μαΐου, ενώ δεν υφίσταται αυτή τη στιγμή γενικευμένος πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν όπως τότε, δείχνει ακριβώς το πρόβλημα για τις ΗΠΑ.

Οι «αντάρτες», «τρομοκράτες» Χούθι

Τον Ιούλιο σημειώναμε ότι «οι Ιρανοί συνεχίζουν να ελέγχουν την κλιμάκωση» και ότι η κλιμάκωση στην Υεμένη «μόνο θετική δεν είναι για την Ουάσιγκτον». Ουάσιγκτον και Ριάντ πήγαιναν γυρεύοντας, άλλο ένα σύμπτωμα απελπισίας. Γιατί ενώ οι Χούθι, σε αντίθεση με την περίοδο αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό, είχαν επιδείξει αυτοσυγκράτηση στη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, ήταν η Σαουδική Αραβία που επέλεξε με την άδεια των ΗΠΑ να σπάσει την υποτυπώδη εκεχειρία από το 2022 και να βομβαρδίσει το αεροδρόμιο της Σαναά, επειδή προσγειώθηκε εκεί πολιτικό, ιρανικό αεροσκάφος που επέστρεφε αντιπροσωπεία των Χούθι από την κηδεία Χαμενεΐ. Έχει δευτερεύουσα σημασία αν το Ριάντ έπεσε σε παγίδα-πρόκληση Τεχεράνης και Σαναά.

Το Ριάντ επέλεγε την πιο ακατάλληλη στιγμή να υπερασπίσει το μονομερή αποκλεισμό που έχει επιβάλει στους Χούθι και μεταξύ άλλων τροφοδοτεί την εκεί ανθρωπιστική κρίση, με την συνενοχή της Διεθνούς Κοινότητας. Έχοντας ήδη βοηθήσει σημαντικά τις ΗΠΑ να υπονομεύσουν το Μνημόνιο Κατανόησης του Ιουνίου στο Λίβανο, με τις εκεί πολιτικές δυνάμεις που παίρνουν οδηγίες από το Ριάντ να αποδέχονται επισήμως την ισραηλινή κατοχή στο Νότο, το Βασίλειο νόμισε πως έφτασε η ώρα και είχε τις δυνάμεις να διευρύνει τα αντίμετρα στην αύξηση της ιρανικής ισχύος στην περιοχή. Μετά τα χτυπήματα στην Υεμένη, χτύπησε από κοινού με τις ΗΠΑ και φιλοϊρανικές δυνάμεις στο Ιράκ.

Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ μετά την “τακτοποίηση” του Λιβάνου δια του Ρούμπιο, την επιβολή πρωθυπουργού της αρεσκείας τους στο Ιράκ αντί του “φιλοϊρανού” Μαλίκι, με τον εκβιασμό των εσόδων από το ιρακινό πετρέλαιο που περνούν ακόμη από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα στη Νέα Υόρκη, και τις αυταπάτες από την πρόσφατη χαλάρωση των Στενών του Ορμούζ, υποτίμησαν τον κίνδυνο των Χούθι. Τώρα, αν η Δύση δεν κάνει κάτι με τους Χούθι, κλιμακώνοντας μια ήδη τεταμένη κατάσταση, έχει κάθε λόγο να κάνει κάτι το ίδιο το Ιράν, ή διαμέσου των Χούθι, πριν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στον επόμενο ενάμισι μήνα, πιέζοντας για αποδοχή ήττας.

Για τους Χούθι ο συσχετισμός σήμερα είναι πολύ πιο ευνοϊκός από το 2022 και έχουν την ευκαιρία να στοχεύσουν την άρση του αποκλεισμού τους από το Ριάντ και τη Διεθνή Κοινότητα. Η στρατηγική τους, αν και συντονίζεται με την Τεχεράνη η οποία άλλωστε τους έχει καταστήσει σημαντική “ασύμμετρη” δύναμη, καθορίζεται από στις ανάγκες μιας ανεξάρτητης Υεμένης, παρά από την εξυπηρέτηση του Ιράν.

Είναι θετικό το γεγονός ότι έχουν περιοριστεί από τους αναμεταδότες οι αναφορές σε «τρομοκράτες» Χούθι, αυθαίρετος χαρακτηρισμός του Ριάντ, του Αμπού Ντάμπι και της Δύσης. Θα ήταν καλύτερα αν εκλείψουν και οι αναφορές σε «αντάρτες» Χούθι που ελέγχουν πληθυσμιακά περιοχές με το 70-80% μιας χώρας, που ο πληθυσμός της υπερβαίνει τον αραβικό πληθυσμό όλων μαζί των μοναρχιών του Κόλπου, ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη “κυβέρνηση” επιβιώνει ελέω της μισθοδοσίας και στρατιωτικής στήριξης της Σαουδικής Αραβίας και πρακτικά εδρεύει στο Ριάντ και όχι στην Υεμένη.

Το φιάσκο των μισθοφόρων της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη αναδεικνύει έμμεσα την τεχνητή ύπαρξη των πρώην αποικιακών μοναρχιών του Κόλπου. Πρόβλημα που μελλοντικά μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο για τα τεχνητά αυτά βασίλεια, τη Δύση και το Ισραήλ, από την αποτυχία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας που ανέδειξε ο πόλεμος στον Περσικό.

Ουκρανικά μέσα αναφέρουν την είδηση κάπως διαφορετικά, ότι ο Τραμπ ζήτησε και από τις δύο χώρες να σταματήσουν να πλήττουν ενεργειακές υποδομές, ο δε Ζελένσκι δηλώνει ότι «δεν έχει υπ’ όψιν του καμία τέτοια συμφωνία μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ουκρανίας». Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση.

Τεκμαίρεται ότι αφού έκανε τις σχετικές δηλώσεις ο Τραμπ, ο Ζελένσκι ζήτησε να κάνει το ίδιο και η Ρωσία, οπότε κάποιες ώρες αργότερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε στην πλατφόρμα Truth τα εξής: «H Ουκρανία συμφώνησε να μην πλήττει ρωσικούς χτυπάει ενεργειακούς στόχους. Η Ρωσία συμφώνησε να κάνει το ίδιο! Η άνοδος της τιμής του ντίζελ σε όλο ον κόσμο οφείλεται κυρίως στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, όχι στο Ιράν».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκοφ αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την ανάρτηση του Τραμπ και τα περισσότερα ρωσικά μέσα παρουσιάζουν το θέμα ως ευχολόγιο του Τραμπ, ή ως δηλώσεις προς εσωτερική κατανάλωση. Ο Πεσκόφ συγκεκριμένα είπε «κάθε προσπάθεια να σταματήσει τις επιθέσεις του το Κίεβο εναντίον ειρηνικών οικονομικών υποδομών, είναι ευπρόσδεκτη», αλλά όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει συμφωνία και αν η Ρωσία θα κάνει το ίδιο, δεν απάντησε.

Οι επιθέσεις και το τρένο με τον Τζόνσον

Τους τελευταίους μήνες κύμα ουκρανικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) μεγάλης εμβέλειας εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου έχει μειώσει την παραγωγή καυσίμων της χώρας, προκαλώντας ελλείψεις βενζίνης σε όλη τη ρωσική επικράτεια.

Η Ουκρανία, η οποία δέχεται συχνές ρωσικές επιθέσεις στις δικές της ενεργειακές υποδομές, υποστηρίζει ότι τα διυλιστήρια αποτελούν νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, «επειδή η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία χρηματοδοτεί την εισβολή στην Ουκρανία». Στο πλαίσιο αυτό και οι Ρώσοι άρχισαν πλέον να απαντούν με σειρά εκτεταμένων επιθέσεων πλέον, με τον Πούτιν να λέει ότι «το καθεστώς του Κιέβου άνοιξε το κουτί της Πανδώρας».

Στο πλαίσιο του ισχυρότατου πλέον βομβαρδισμού ουκρανικών ενεργειακών υποδομών, αλλά και σιδηροδρόμων για να διακοπούν οι μεταφορές δυτικών και ουκρανικών εφοδίων στο μέτωπο, επλήγη και σιδηροδρομική γραμμή, ενώ ήταν κοντά τρένο στο οποίο επέβαινε ο Μπόρις Τζόνσον – ταξίδευε από το Κίεβο στην Πολωνία.

Η Ρωσία παραδέχεται ότι έπληξε τρένο και σιδηροδρομικές γραμμές, αλλά διευκρινίζει ότι στόχος ήταν συρμός και γραμμές που χρησιμοποιούνταν για μεταφορά πολεμοφοδίων. Και η Ουκρανία δηλώνει οτι καταστράφηκε άλλο τρένο και γραμμές, όμως το αναφέρει ως επιβατηγό. Δεν τραυματίσθηκε κανείς, σύμφωνα με τα ουκρανικά μέσα.

Ντίζελ και εκλογές

Οι τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τους Αμερικανούς πολίτες ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο. Η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ σημείωσε ιστορικό ρεκόρ την Παρασκευή, φτάνοντας τον εθνικό μέσο όρο των 6,06 δολαρίων ανά γαλόνι (1,60 δολάρια ανά λίτρο), σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (AAA), η οποία παρακολουθεί τις καθημερινές τιμές. Πριν από έναν χρόνο, η τιμή του ντίζελ ήταν 3,71 δολάρια ανά γαλόνι (0,98 δολάρια ανά λίτρο), σύμφωνα με την AAA.

Το συγκεκριμένο καύσιμο επηρεάζει σημαντικά το κόστος μεταφορών και χρησιμοποιείται από πλοία, τρένα και φορτηγά για τη διακίνηση διεθνών εμπορευμάτων, τα οποία άρχισαν κι αυτά να ακριβαίνουν, καθώς το κόστος αυτό μετακυλίεται στους καταναλωτές. Η τιμή της απλής αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται στις ΗΠΑ στα 4,31 δολάρια ανά γαλόνι, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 45% κατά την ίδια περίοδο.

Καθώς η αμερικανική οικονομία αναδεικνύεται σε κεντρικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ όσον αφορά τη διαχείριση της οικονομίας έχει υποχωρήσει μόλις στο 17%, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση των Financial Times. Το κίνητρό του κατά συνέπεια είναι να κατεβούν οι τιμές χωρίς να αποσυρθεί από τη Μέση Ανατολή, ή πάντως να πείσει τους ψηφοφόρους ότι για το πρόβλημα ευθύνεται η ρωσο-ουκρανική σύγκρουση.

Οι τιμές του πετρελαίου παγκοσμίως έχουν αυξηθεί αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κήρυξαν τον πόλεμο στο Ιράν τον Φεβρουάριο, διαταράσσοντας τη ροή πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ και προκαλώντας παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Σε περιόδους ειρήνης, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από τα εν λόγω Στενά.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου ξεπέρασαν το όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι την περασμένη εβδομάδα, για πρώτη φορά από τον Ιούλιο. Το αργό πετρέλαιο τύπου Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, σημείωσε άνοδο φτάνοντας κάποια στιγμή τα 109 δολάρια. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, ο πόλεμος στην Ουκρανία —παράλληλα με τη σύγκρουση με το Ιράν— επηρεάζει επίσης τις τιμές του ντίζελ.

«Οι διαταραχές στο ρωσικό σύστημα διύλισης και η σχεδόν πλήρης διακοπή των εξαγωγών προϊόντων, κατόπιν των εντεινόμενων ουκρανικών επιθέσεων, έχουν επιτείνει αυτές τις απώλειες», επισήμανε ο οργανισμός. Οι ρωσικές εξαγωγές μαζούτ (fuel oil) μειώθηκαν στις 591.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, από τον μέσο όρο των 860.000 βαρελιών το 2025.

Πλήγμα λίγες ώρες πριν

Λίγες ώρες πριν από τις δηλώσεις του Τραμπ, ο ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε το διυλιστήριο TANECO στη ρωσική δημοκρατία του Ταταρστάν. Η αστυνομία ανέφερε ότι σκοτώθηκαν δύο πολίτες. Η Ρωσία απάντησε στοχεύοντας πρατήρια καυσίμων, κυρίως κοντά στην πρώτη γραμμή του μετώπου – με τις επιθέσεις να εντείνονται από τον Απρίλιο και τουλάχιστον 246 πρατήρια να έχουν πληγεί μέχρι στιγμής. Όμως και στα ρωσικά πρατήρια καταγράφονται ουρές.

«Προς το παρόν, ο αντίκτυπος αφορά κυρίως τους πολίτες όσον αφορά στη Ρωσία, μια κίνηση της Ουκρανίας που αποσκοπεί στην αύξηση της εσωτερικής πίεσης προς τον Ρώσο πρόεδρο», εκτιμούν δυτικοί οικονομικοί αναλυτές. Η Ρωσία όμως προμηθεύει την παγκόσμια αγορά με περίπου 150.000 βαρέλια ντίζελ ημερησίως – ποσότητα μειωμένη κατά 81%, σε σχέση με τον μέσο όρο της πενταετίας – λόγω των περιορισμών που επέβαλε στις εξαγωγές και των ζημιών που υπέστησαν τα διυλιστήρια από τις ουκρανικές επιθέσεις.

Οι συνδυασμένες εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία και την περιοχή του Κόλπου τον Αύγουστο ήταν κατά 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως χαμηλότερες σε σχέση με του Φεβρουαρίου – οπότε και αντιπροσώπευαν σχεδόν το 45% του παγκόσμιου εμπορίου – σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Οι τιμές του πετρελαίου πάντως ήταν κατά 40% χαμηλότερες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με το Ιράν, γεγονός που υποδεικνύει τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ως την κύρια αιτία της ανόδου των τιμών του ντίζελ – μια εξέλιξη που απειλεί να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση. Από την άλλη, όμως, κατά την ίδια περίοδο αυξήθηκαν και οι επιθέσεις των Ουκρανών σε ενεργειακές υποδομές (διυλιστήρια και αγωγούς) και σε πλοία με ρωσικά καύσιμα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι οι ζημίες στα ρωσικά διυλιστήρια και οι μειωμένες εξαγωγές επιτείνουν τις απώλειες που έχουν ήδη προκληθεί από τον πόλεμο στον Κόλπο. Επίσης εκτιμάται ότι η παύση των ουκρανικών επιθέσεων θα οδηγούσε σε μείωση της τιμής, αλλά δεν θα απέτρεπε την ακρίβεια που προκαλεί η κρίση στον Περσικό.

Αντίστοιχα, η υποχώρηση των δυνάμεων που στηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως πλήρης στρατιωτική κατάρρευση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι Χούθι μπορούν να μετατρέψουν την ταχεία διείσδυση σε σταθερό έλεγχο, ή εάν έχουν προωθηθεί τόσο γρήγορα, ώστε να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις μιας μεγάλης αντεπίθεσης.

Η έκταση της επιτυχίας των Χούθι

Η πρόσφατη επιχείρηση ήταν σημαντική, ακριβώς επειδή δεν περιορίστηκε σε μία τοπική κατάληψη. Οι Χούθι κινήθηκαν κατά μήκος ενός από τους σημαντικότερους στρατηγικούς άξονες της Υεμένης. Μετά την κατάληψη της Χάις και άλλων θέσεων, οι δυνάμεις τους προχώρησαν προς την Αλ-Χοκάχα και στη συνέχεια στη Μόκα, ένα λιμάνι με ιδιαίτερη ιστορική και στρατηγική σημασία. Ακολούθησε κίνηση προς το Ντουμπάμπ, στην άμεση περιοχή του Bab-el-Mandeb. Παράλληλα, οι Χούθι απέκτησαν τον έλεγχο στρατηγικών νησιών της Ερυθράς Θάλασσας.

Αυτό δημιουργεί μία νέα γεωγραφία του πολέμου. Μέχρι πρόσφατα, οι Χούθι διέθεταν ισχυρό έλεγχο στο βόρειο και δυτικό τμήμα της χώρας, αλλά η ακτή της Ερυθράς Θάλασσας παρέμενε ένα από τα σημαντικότερα σημεία αντιπαράθεσης. Η επέκταση προς το Στενό του Bab-el-Mandeb τους δίνει τη δυνατότητα να ασκούν πολύ μεγαλύτερη πίεση, σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Η σημασία αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη λόγω της παράλληλης κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Εάν το Ιράν μπορεί να απειλεί την κυκλοφορία στο Ορμούζ και οι Χούθι να δημιουργούν αντίστοιχη πίεση στο Bab-el-Mandeb, τότε η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της αποκτούν τη δυνατότητα να επηρεάζουν ταυτόχρονα τις δύο βασικές θαλάσσιες πύλες μεταξύ Ινδικού Ωκεανού, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Γιατί κατέρρευσαν ταχύτατα οι κυβερνητικές δυνάμεις;

Η εικόνα που προκύπτει δεν είναι αυτή μιας απλής αριθμητικής υπεροχής των Χούθι. Το βασικό πρόβλημα της αντίπαλης πλευράς είναι η πολυδιάσπαση. Οι δυνάμεις που αντιμάχονται τους Χούθι δεν αποτελούν έναν ενιαίο στρατό με κοινή διοίκηση, κοινή στρατηγική και ενιαία πολιτική επιδίωξη. Στην ίδια πλευρά συνυπάρχουν κρατικές μονάδες, τοπικές πολιτοφυλακές, η National Resistance υπό τον Ταρίκ Σάλεχ, δυνάμεις που συνδέονται με την Ταΐζ, τοπικά φυλετικά δίκτυα και διάφορες ένοπλες οργανώσεις, που στο παρελθόν είχαν διαφορετικούς εξωτερικούς προστάτες.

Αυτό έχει τεράστια επιχειρησιακή σημασία. Ένας στρατός μπορεί να διαθέτει πολλά όπλα και μεγάλο ανθρώπινο δυναμικό και παρ’ όλα αυτά να είναι ευάλωτος, εάν δεν διαθέτει ενιαίο σύστημα διοίκησης, επικοινωνιών, πληροφοριών και εφοδιασμού. Οι πρόσφατες εξελίξεις φαίνεται να επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτή την αδυναμία.

Οι Χούθι δεν χρειάστηκε απαραίτητα να καταστρέψουν όλες τις μονάδες που βρίσκονταν μπροστά τους. Σε αρκετές περιπτώσεις αρκούσε η διάρρηξη του συστήματος άμυνας, ώστε οι αντίπαλες μονάδες να αποσυρθούν. Η κατάληψη της Μόκα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, συνδέθηκε με ταχεία υποχώρηση των κυβερνητικών και τοπικών δυνάμεων. Ορισμένοι διοικητές παρουσίασαν την υποχώρηση ως τακτική αναδίπλωση, όμως το αποτέλεσμα στο έδαφος ήταν η απώλεια σημαντικού στρατηγικού χώρου.

Τι εξοπλισμός μπορεί να πέρασε στους Χούθι;

Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή. Υπάρχουν αναφορές για κατάληψη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, οχημάτων, πυρομαχικών και άλλου εξοπλισμού, όμως δεν υπάρχει ακόμη επαρκής ανεξάρτητη τεκμηρίωση, ώστε να δοθεί αξιόπιστος κατάλογος ή αριθμός των λαφύρων. Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι το ζήτημα είναι δευτερεύον. Σε έναν πόλεμο, όπως αυτός της Υεμένης, το σημαντικότερο λάφυρο δεν είναι κατ’ ανάγκην ένα συγκεκριμένο τεθωρακισμένο όχημα. Πολύ συχνά μεγαλύτερη σημασία έχουν οι αποθήκες πυρομαχικών, τα καύσιμα, τα ανταλλακτικά, οι εγκαταστάσεις διοίκησης, τα συστήματα επικοινωνιών και οι ίδιες οι υποδομές.

Εάν ένας στρατός υποχωρεί βιαστικά, είναι πιθανό να εγκαταλείψει υλικό που υπό κανονικές συνθήκες θα είχε απομακρύνει, ή καταστρέψει. Για τους Χούθι αυτό δημιουργεί δύο πλεονεκτήματα. Πρώτον, μειώνει την ανάγκη μεταφοράς υλικού από τις βόρειες περιοχές που ελέγχουν. Δεύτερον, επιτρέπει την άμεση αξιοποίηση τοπικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η κατάληψη υποδομών μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά. Η κατοχή ενός λιμανιού, ή ενός οδικού κόμβου δεν προσθέτει απλώς μία ακόμη περιοχή στον χάρτη. Παρέχει δυνατότητα ανεφοδιασμού, μετακίνησης δυνάμεων, ανάπτυξης πυραύλων και UAV για τον έλεγχο των κινήσεων του αντιπάλου.

Παράλληλα, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η πρόσφατη επιχείρηση των Χούθι υποστηρίχθηκε από ιρανική τεχνογνωσία, οπλισμό και πολεμικές συμβουλές. Το Reuters ανέφερε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι και στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης παρείχαν υποστήριξη στην επιχείρηση, αν και η Τεχεράνη αρνείται ότι κατευθύνει άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Χούθι.

Άρα, το πραγματικό πλεονέκτημα των Χούθι δεν είναι απλώς ό,τι κατέλαβαν από τον αντίπαλο. Είναι ο συνδυασμός τοπικού στρατιωτικού υλικού, ιρανικής τεχνογνωσίας, UAV, πυραυλικών δυνατοτήτων και ενός πολύ πιο συγκεντρωμένου συστήματος διοίκησης.

Το κρίσιμο στοιχείο: Οι φυλές

Η Υεμένη δεν μπορεί να αναλυθεί αποκλειστικά ως αντιπαράθεση δύο στρατών. Οι φυλετικές σχέσεις αποτελούν βασικό μηχανισμό πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας. Οι Χούθι έχουν δημιουργήσει επί χρόνια ένα σύνθετο σύστημα συνεργασίας με φυλές, το οποίο συνδυάζει ιδεολογία, οικονομικά κίνητρα, πολιτικές συμφωνίες, γάμους και συγγένειες, αλλά και καταναγκασμό. Η πρόσφατη μελέτη του Combating Terrorism Center στο West Point επισημαίνει ακριβώς ότι οι φυλετικές συμμαχίες των Χούθι δεν είναι αδιατάρακτες και ότι η εξάρτησή τους από τις φυλές μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα πηγή ισχύος και δυνητική αδυναμία.

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, καθώς οι Χούθι είναι πολύ ισχυρότεροι όταν μπορούν να στηρίζονται σε τοπικά δίκτυα που αποδέχονται, ή ανέχονται την παρουσία τους. Είναι πολύ πιο ευάλωτοι όταν υποχρεώνονται να καταλάβουν και να κρατήσουν μία περιοχή, στην οποία ο τοπικός πληθυσμός και οι φυλετικές δομές είναι εχθρικές.

Επομένως, η πραγματική δοκιμασία της πρόσφατης νίκης των Χούθι δεν ήταν η κατάληψη της Μόκα. Θα είναι η διατήρησή της. Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Μία επιθετική δύναμη μπορεί να διασπάσει γρήγορα μία αμυντική γραμμή. Για να διατηρήσει όμως μία περιοχή χρειάζεται φρουρές, ανεφοδιασμό, πληροφορίες, διοίκηση και συνεργασία με τοπικούς παράγοντες.

Η αντεπίθεση έχει ήδη αρχίσει

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αντίδραση δεν περιορίζεται στη Μόκα. Οι δυνάμεις της κυβέρνησης και της National Resistance έχουν αρχίσει να πιέζουν τους Χούθι σε άλλα μέτωπα, ιδιαίτερα στην Αλ-Τζάουφ, την Αλ-Μπάιντα, την Ταΐζ και την περιοχή της Χοντέιντα. Υπάρχουν επίσης αναφορές για επιχειρήσεις στη Μαρίμπ και σε άλλους άξονες. Η στρατηγική λογική είναι να υποχρεωθούν οι Χούθι να διασκορπίσουν τις δυνάμεις τους.

Εάν οι Χούθι συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων μονάδων τους στην Ερυθρά Θάλασσα, μπορούν να διατηρήσουν την πίεση προς το Στενό του Bab-el-Mandeb. Όμως τότε αφήνουν περισσότερο ευάλωτα τα ανατολικά και κεντρικά μέτωπα. Εάν αντίθετα μεταφέρουν δυνάμεις στην Αλ-Τζάουφ, τη Μαρίμπ ή την Ταΐζ, περιορίζουν την ικανότητά τους να εδραιώσουν τις πρόσφατες κατακτήσεις στα παράλια.

Η Αλ-Τζάουφ έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή βρίσκεται κοντά στα σύνορα με τη Σαουδική Αραβία και συνδέεται γεωγραφικά με τον πυρήνα της επικράτειας που ελέγχουν οι Χούθι στον βορρά. Η Μαρίμπ είναι ακόμη πιο σημαντική λόγω της ενεργειακής και οικονομικής της αξίας. Η Ταΐζ, τέλος, αποτελεί κρίσιμο κόμβο ανάμεσα στην κεντρική Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα.

Επομένως, μία αποτελεσματική αντεπίθεση δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκη να ξεκινήσει με την άμεση ανακατάληψη της Μόκα. Θα μπορούσε να έχει ως στόχο να απομονώσει τις δυνάμεις των Χούθι που βρίσκονται εκεί.

Μπορεί το Ριάντ να ανατρέψει την κατάσταση;

Στρατιωτικά, η απάντηση είναι ναι, αλλά στρατηγικά είναι πολύ πιο περίπλοκο. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστια υπεροχή σε αεροπορικές δυνατότητες, συλλογή πληροφοριών, χρήματα, logistics και δυνατότητα υποστήριξης των κυβερνητικών δυνάμεων. Θα μπορούσε να αυξήσει δραστικά τις αεροπορικές επιδρομές και να επιτρέψει στις χερσαίες δυνάμεις να ανασυνταχθούν.

Το πρόβλημα είναι ότι το Ριάντ δεν θέλει να επιστρέψει στον προηγούμενο πόλεμο της δεκαετίας του 2010. Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι η Σαουδική Αραβία είναι επιφυλακτική απέναντι σε μία πλήρη στρατιωτική επανεμπλοκή, ακριβώς επειδή φοβάται ότι μία μεγάλη επίθεση εναντίον των Χούθι, θα οδηγήσει σε αντίποινα εναντίον σαουδαραβικών υποδομών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο στρατηγικό πλεονέκτημα των Χούθι. Δεν χρειάζεται να νικήσουν στρατιωτικά τη Σαουδική Αραβία για να επιτύχουν τους στόχους τους. Αρκεί να αυξήσουν το κόστος της σαουδαραβικής επέμβασης, σε επίπεδο που το Ριάντ θα προτιμήσει την πολιτική διαπραγμάτευση.

Το αποφασιστικό ερώτημα

Η επόμενη φάση του πολέμου θα κριθεί επομένως σε τρία επίπεδα. Πρώτον, εάν οι Χούθι μπορούν να εφοδιάσουν και να κρατήσουν τις νέες παράκτιες θέσεις τους. Δεύτερον, εάν η αντίπαλη πλευρά μπορεί να ξεπεράσει τον κατακερματισμό της και να δημιουργήσει μία στοιχειωδώς ενιαία επιχειρησιακή διοίκηση. Τρίτον, εάν οι φυλετικές και τοπικές δυνάμεις θα παραμείνουν ουδέτερες, θα συνεργαστούν με τους Χούθι, ή θα στραφούν εναντίον τους. Το τρίτο μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερο από το πρώτο.

Η πρόσφατη προέλαση των Χούθι δημιουργεί μία παράδοξη κατάσταση. Από τη μία πλευρά, οι Χούθι βρίσκονται στην ισχυρότερη θέση που είχαν εδώ και χρόνια στην Ερυθρά Θάλασσα. Από την άλλη, όσο περισσότερο επεκτείνονται, τόσο περισσότερες περιοχές πρέπει να ελέγχουν και τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη τους για τοπική συνεργασία. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή κατάσταση δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως “τελική νίκη των Χούθι”. Είναι περισσότερο μία επιχειρησιακή ρήξη που μπορεί να εξελιχθεί, είτε σε στρατηγική νίκη, είτε σε επικίνδυνη υπερ-επέκταση.

Συμπέρασμα

Η Υεμένη βρίσκεται πλέον σε ένα σημείο καμπής. Οι Χούθι πέτυχαν μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, αυτό που οι αντίπαλοί τους δεν κατάφεραν να αποτρέψουν: Διείσδυσαν βαθιά στον παράκτιο χώρο της Ερυθράς Θάλασσας, κατέλαβαν τη Μόκα και κρίσιμες θέσεις γύρω από το Στενό του Bab-el-Mandeb και απέκτησαν τον έλεγχο των θαλάσσιων προσβάσεων.

Όμως η επιτυχία αυτή έχει ένα ενδεχόμενο τίμημα. Η ταχεία προέλαση δημιουργεί μακρύτερες γραμμές ανεφοδιασμού και απαιτεί περισσότερες δυνάμεις κατοχής. Εάν οι κυβερνητικές και τοπικές δυνάμεις καταφέρουν να ανοίξουν ταυτόχρονα μέτωπα στην Αλ-Τζάουφ, τη Μαρίμπ, την Αλ-Μπάιντα και την Ταΐζ, οι Χούθι θα υποχρεωθούν να διασπείρουν τις δυνάμεις τους.

Η πραγματική μάχη, επομένως, δεν θα είναι μόνο για τη Μόκα ή το Bab-el-Mandeb. Θα είναι για το ποιος μπορεί να διατηρήσει ένα λειτουργικό σύστημα πολέμου, μετά την αρχική ανατροπή. Οι Χούθι διαθέτουν σήμερα το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας. Οι αντίπαλοί τους διαθέτουν όμως ακόμη σημαντικούς πόρους, τοπικά δίκτυα, αεροπορική υποστήριξη και, κυρίως, τη δυνατότητα να εκμεταλλευθούν τις εσωτερικές αντιφάσεις στο εσωτερικό του “καθεστώτος” των Χούθι.

Αν η Σαουδική Αραβία αποφασίσει να παράσχει περιορισμένη, αλλά αποτελεσματική αεροπορική και πληροφοριακή υποστήριξη – και οι κυβερνητικές και οι συμμαχικές τους φυλές δημιουργήσουν ταυτόχρονα πολλαπλά μέτωπα – υπάρχει πραγματική πιθανότητα να ανακοπεί η προέλαση των Χούθι. Αντίθετα, εάν οι Χούθι καταφέρουν να εδραιωθούν στην Μόκα, το Ντουμπάμπ, τα νησιά και τον άξονα προς το Bab-el-Mandeb, τότε η πρόσφατη επιτυχία τους θα μετατραπεί, από ένα καίριο επιχειρησιακό πλήγμα, σε μία μακροπρόθεσμη στρατηγική αλλαγή ισορροπίας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αυτή είναι η αρχή μιας νέας φάσης, στην οποία το βασικό ερώτημα δεν θα είναι απλώς εάν οι Χούθι μπορούν να καταλάβουν έδαφος, αλλά εάν μπορούν να το κρατήσουν, ενώ οι αντίπαλοί τους θα προσπαθούν να μετατρέψουν την ταχεία προέλαση τους σε παγίδα υπερ-επέκτασης, με ερώτημα βεβαίως αν τελικά το καταφέρουν…

Εικόνες από την καθημερινή ζωή που κυλάει γύρω μας και λόγω των υποχρεώσεων πολλές φορές δεν προλαβαίνουμε να την αφουγκραστούμε. Αυτό ακριβώς προσπάθησα να κάνω όταν προλάβαινα και μου το επέτρεπε ο χρόνος από τις υποχρεώσεις που όλοι μας έχουμε. Σίγουρα, πιστεύετε ή όχι, έχετε αναρωτηθεί εάν στις μέρες μας γίνονται θαύματα. Έχω την πεποίθηση ότι πάντοτε θα γίνονται εφόσον αυτό επιθυμούμε.

Χαμένους ανθρώπους συναντούμε συχνά στη ζωή μας είτε ως ανώνυμους είτε ως συνομιλητές μας. Ακόμη και αυτοί με την δική μας βοήθεια σίγουρα μπορούν να βρουν τον δρόμο τους. Υπάρχουν κι αυτοί που με ένα τραγούδι στο στόμα ή και δύο, ανταπεξέρχονται στα προβλήματα της ζωής ή άλλοι που «κολυμπούν» στον δικό τους κόσμο μην δίνοντας σημασία σε ότι τους λένε οι άλλοι. Για όλους υπάρχει θεραπεία.

Υπάρχουν και άνθρωποι που θεωρούμε ότι είναι χαμένοι στον κόσμο τους φορώντας μαύρα και γυρίζοντας από γειτονιά σε γειτονιά. Όταν όμως ανακαλύψουμε τον δικό τους κόσμο θα διαπιστώσουμε ότι είναι πολύ καλύτερος από αυτόν που ζούμε εμείς.
Φυσικά ο Αριστομένης Κλεόπας θεωρούσε ότι με την αντιγραφή μπορούσε να γίνει ένας καλός δημοσιογράφος. Αλλά ένιωσε στο «πετσί» του την αντιγραφή όταν έφυγε από αυτή τη ζωή.

Με την ματαιοδοξία, ένα μεγάλο κεφάλαιο της ανθρώπινης ύπαρξης, ήρθε αντιμέτωπος και ο Αντώνιος, ο οποίος δεν είχε καταλάβει την δική του ματαιοδοξία. Κάθε ιστορία εδώ είναι ένα μικρό σύμπαν που γέρνει λίγο – σαν κουτσό τραπέζι. Όμως στο τέλος στέκει. Και πάνω του ακουμπάμε όλοι, οι ονειροπόλοι, οι σοφοί, οι ερωτευμένοι, οι γρουσούζηδες, οι «καμένοι» και οι ήρωες, γιατί καμιά φορά είναι το ίδιο πρόσωπο.

Προς Αθήνα: Αποκλεισμός της δεξιάς λωρίδας και της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) από το 173,33^ο χλμ. έως και το 177,752^ο χλμ.

Προς Λαμία: Αποκλεισμός της δεξιάς λωρίδας και της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης από το 171,95^ο χλμ. έως και το 176,91^ο χλμ.

Σημειώνεται ότι, οι εργασίες θα πραγματοποιούνται Δευτέρα με Παρασκευή από τις 07:00 έως και τις 20:00 και Σάββατο από τις 07:00 έως και τις 17:00.

Σε περίπτωση ταχύτερης ολοκλήρωσης των εργασιών, η κυκλοφορία θα αποκατασταθεί νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο.

Η Νέα Οδός έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια και εξυπηρέτηση των οδηγών, ενώ σχετικές προσωρινές σημάνσεις θα τοποθετηθούν με στόχο την πλήρη ενημέρωση όλων των οδηγών.

Η Νέα Οδός ευχαριστεί για την κατανόηση και εφιστά την προσοχή των οδηγών καθώς οι τελευταίοι οφείλουν να συμμορφώνονται πλήρως με τη σχετική σήμανση.