Πρόκειται για επικίνδυνο, δημόσιο πολιτικό λόγο από το πολιτικό προσωπικό της κυβερνώσας παράταξης, που χαρακτηρίζεται από επιφανειακότητα και πολιτική υποκρισία.  Αυτές οι εξελίξεις σε συνδυασμό με την διόγκωση της βίας και της εγκληματικότητας, που οξύνονται τον τελευταίο καιρό αποτελούν αναμφισβήτητα ένα εκρηκτικό και απειλητικό συνδυασμό για την Ελλάδα.

Μετά την εξάρθρωση της 17Ν και του ΕΛΑ, που υπήρξαν οι κύριες εκφράσεις του φαινομένου της τρομοκρατίας καθόλη την Μεταπολίτευση, μια νέα φουρνιά παραμένει στο παρασκήνιο, έτοιμη να επαναλάβει τον προηγούμενο αιματηρό κύκλο. Όλα, δε, αυτά συμβαίνουν στο πλαίσιο μιας βαθιάς και γενικευμένης κοινωνικής και πολιτικής παρακμής της χώρας, που κινείται στον αυτόματο πιλότο της «μεταμνημονιακής ψευδοκανονικότητας» και της γιγάντωσης του νοσηρού και παρασιτικού πολιτικού – οικονομικού εποικοδομήματος. 

Γιατί, παρά την τραυματική χρεωκοπία της χώρας το 2010 και τον δεκαετή «μνημονιακό χειμώνα», επί της ουσίας τίποτα δεν άλλαξε ως προς το εύθραυστο της οικονομίας, με κίνδυνο στην πρώτη σοβαρή κρίση να πέσει η χώρα ξανά στα βράχια. Ενώ η κεντρική στόχευση της πολιτικής εξουσίας, του Κράτους και των ενδιάμεσων θεσμών θα έπρεπε να είναι η θεμελίωση με κάθε τρόπο μιας σοβαρής ενδογενούς ανάπτυξης και ενός ανταγωνιστικού παραγωγικού μοντέλου, αντιθέτως από το 2019 έως σήμερα ενισχύεται αδιάκοπα ο παρασιτικός χαρακτήρας της οικονομίας και η παρασιτική ολιγαρχία με τις μεγάλες ρίζες της διαπλοκής της με την εξουσία και το πελατειακό κράτος. 

Η κοινωνία σε αδιέξοδο

Αυτό έχει ως βαθύτερο αποτέλεσμα την απώλεια της ελπίδας σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, όπου έχουν διογκωθεί με δραματικό τρόπο οι ανισότητες, επιφέροντας αντιστροφή του μοντέλου των 2/3, που κυριαρχεί στις δυτικές καπιταλιστικές χώρες, όπου το 1/3 βρίσκεται στο περιθώριο και στα όρια της φτώχειας, «συντηρούμενο» από δομές κράτους πρόνοιας. Στην Ελλάδα αντιστρόφως σταδιακά μόνο το 1/3, γύρω από την παρασιτική οικονομική ολιγαρχία, τη θεραπαινίδα αυτής, που είναι το πολιτικό προσωπικό και οι κομματικοί χρυσοκάνθαρες γύρω από την εξουσία, καθώς και τα κοινωνικά στρώματα που ευνοούνται από τις πελατειακές δομές, ζει άνετα, σπουδάζει επαρκώς και έχει πρόσβαση στην υγεία-παιδεία κλπ, με επαρκείς και αξιοπρεπείς όρους.

Αντίθετα τα υπόλοιπα 2/3 με τη συνεχιζόμενη συντριβή των μεσαίων στρωμάτων συνωστίζονται στα όρια της φτώχειας και του περιθωρίου και ζουν με το άγχος της καθημερινής επιβίωσης αποτελώντας την ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας, αφού άμεσος αποδέκτης της κατάστασης αυτής είναι η νέα γενιά, στην οποία σε μεγάλο τμήμα της κυριαρχεί το πνεύμα αβεβαιότητας και ψυχικού αδιεξόδου. 

Συνέπεια αυτών είναι η επικράτηση ενός ιδιότυπου μηδενισμού και της βαθιάς απονομιμοποίησης της πολιτικής, της διανόησης, του κράτους δικαίου και η κυριαρχία του κυνισμού. Η ανυπαρξία, δε, συλλογικών οραμάτων οδηγεί αργά και σταθερά στη δημιουργία μιας «δυστοπικής» κοινωνίας με αποδόμηση της ζωής, αλλά και των ηθικών αξιών. Η έλλειψη προτύπων, αλλά και της απαραίτητης πολιτικής ηγεσίας στη χώρα, που είναι δραματικά κατώτερη των περιστάσεων τα τελευταία επτά χρόνια, όπου η μετριότητα έχει μετατραπεί σε ενδημικό φαινόμενο, συνιστούν πηγές ανατροφοδότησης του μηδενισμού για τη νέα γενιά, που πρωταγωνιστεί στα σοβαρά επεισόδια στα γήπεδα, αλλά και στα σχολεία. 

Τα «τυφλά» τρομοκρατικά χτυπήματα, ανεξαρτήτως ιδεολογικών επικλήσεων ή επικαλύψεων, που τα συνοδεύουν, είναι βέβαιον ότι επιβαρύνουν δραματικά το, ήδη, βαριά τραυματισμένο δημοκρατικό πολίτευμά μας. Ως εκ τούτου, το φαινόμενο αυτό θα πρέπει να αναλυθεί ενδελεχώς, να τονισθούν οι μύθοι και οι αλήθειες, που το συνοδεύουν ως «σκοτεινό είδωλο» και να αναδειχθούν οι διαχρονικές αλήθειες περί αυτού και του δίδυμου ειδώλου, που είναι η εργαλειοποίηση του τρομοκρατικού φαινομένου και η ανάπτυξη της τρομολαγνείας.

Η τρομοκρατία στην Ευρώπη

Το φαινόμενο της τρομοκρατίας στις Δυτικές Χώρες, παρά την λεκτική αριστερίστικη φρασεολογία, που συνήθως χρησιμοποιείται (πολλές φορές και ως «προκάλυμμα»), δεν έχει καμία σχέση ιδεολογική ή οργανική με το Αριστερό Κίνημα και τους αγώνες των λαϊκών στρωμάτων απέναντι στο καπιταλιστικό σύστημα. Ως προς το θέμα αυτό, απαντήσεις έδωσε με επαρκή τρόπο, ο μαρξιστής Ιταλός Καθηγητής Λουίτζι Φεραγιόλι στο βιβλίο του «Βία και Πολιτική», όπου εξηγεί, ότι το φαινόμενο της ατομικής τρομοκρατίας δεν έχει καμία ιδεολογική σχέση με την μαρξιστική θεωρία και το αριστερό κίνημα και τον αγώνα των λαϊκών στρωμάτων για θεμελίωση της σοσιαλιστικής κοινωνίας απέναντι στο Αστικό Κράτος και το καπιταλιστικό σύστημα, αφού εντάσσεται στο «λεύκωμα» της αστικής θεωρίας και πολιτικής.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι: «Ο πολιτικός γιακωβινισμός και η ηθικοϊστορική τελεολογία, που αποτελούν αντικειμενικά τον κοινωνιολογικό χαρακτήρα της τρομοκρατίας, αντιστοιχούν εξίσου σε ακλόνητα αρχέτυπα της αστικής πολιτικής σκέψης και ακριβέστερα του αυταρχικού ανελεύθερου ρεύματός της.

Το πρώτο απ’ αυτά είναι παράδοση του πολιτικού ρεαλισμού και του πραγματιστικού βολονταρισμού από τον Μακιαβέλλι μέχρι τον Carl Schmitt: Η ιδεολογία, δηλαδή, της αυτονομίας της πολιτικής σαν επιστήμη και σαν τεχνική εξουσία, ξεχωριστή από την ηθική και πιστή μόνο στη λογική της ιστορικό – πρακτικής επιτυχίας, καθώς και η ενσάρκωσή της σε ένα «πολιτικό υποκείμενο», κράτος, κόμμα, ηγεμόνα, η ελίτ στην εξουσία, ως «εκτελεστή», για λογαριασμό και αντιπροσώπευση της κοινωνίας. Το δεύτερο, είναι η αστική ηθική της θυσίας (στις δύο παραλλαγές της Χριστιανο-Ιδεαλιστικής Ηθικής και ωφεληματικής και υστερόβουλης), που όμως, και στις δύο περιπτώσεις, χαρακτηρίζεται από το γεγονός, ότι αναβάλλει την άμεση ηδονή, εν όψει της πραγματοποίησης των ιστορικών ή μετα-ιστορικών σκοπών και της ακόμα μεγαλύτερης ηδονής στο μέλλον». 

Τρομοκρατία και τρομολαγνεία

Η σύζευξη αυτών των δύο παραδόσεων γέννησε την μοντέρνα αστική πολιτική σαν τεχνική της μεσολάβησης και, συγχρόνως, της διαφοροποίησης των σκοπών από τα μέσα, ακριβώς γιατί είναι υποτελή από ιδεολογική άποψη στους σκοπούς, που δεν επιδέχονται ούτε αξιολόγηση, ούτε πραγματικό έλεγχο.

Η πολιτική βία, συνεπώς, ηθικού και ψυχρού ορθολογικού τύπου, όπως εμφανίζεται στις ακραίες μορφές της τρομοκρατίας των ενόπλων ομάδων, με κυρίαρχο ιδεολογικό στοιχείο τους την αντίληψη της βίας ως «μέσου – εργαλείου» για το σκοπό τους, τοποθετείται μέσα σε αυτό το αλλοτριωμένο σύμπαν της αστικής πολιτικής.

Ανεξαρτήτως, όμως, της ιδεολογικής προσέγγισης και ερμηνείας, η ιστορική εμπειρία δείχνει, ότι αυτά τα χτυπήματα, όχι μόνο δεν αποσταθεροποιούν το καπιταλιστικό σύστημα, αλλά, αντίθετα, λειτουργούν ως ισχυρός νομιμοποιητικός παράγοντας για την λήψη και ενίσχυση των πιο σκληρών κατασταλτικών μηχανισμών και λειτουργιών, μέσα από την προώθηση και νομιμοποίηση του αυταρχισμού και της κρατικής τρομοκρατίας, στο όνομα της κοινωνικής ασφάλειας.

Όπως αναλύθηκε εύστοχα από τον Καρλ Μαρξ και άλλους θεωρητικούς, αλλά και αποδείχθηκε διαχρονικά στην πράξη τα αποτελέσματα της ατομικής τρομοκρατίας είναι η μεγέθυνση της αυταρχικοποίησης των κατασταλτικών μηχανισμών του κράτους. Τόσο στην Γερμανία, όσο και στην Ιταλία, όπου στις δεκαετίες ’70 και ’80 γιγαντώθηκε το φαινόμενο αυτό με τις οργανώσεις Μπάαντερ – Μάινχοφ και Ερυθρές Ταξιαρχίες, για την αντιμετώπισή του ανασύρθηκαν οι πιο αντιδραστικοί νόμοι από το ναζιστικό και φασιστικό ποινικό «οπλοστάσιο» των Χωρών αυτών, προς όφελος του Αστικού Κράτους και των ιδεολογικών και κατασταλτικών μηχανισμών του.

Θα πρέπει, τέλος, να επισημανθεί, ότι η μορφή του «τρομοκρατικού φαινομένου» στην Ελλάδα έχει διαφοροποιηθεί πλήρως. Από τον πολιτικό συμβολισμό και την στοχοποίηση «εκπροσώπων» της εκμεταλλευτικής «ελίτ» στις δεκαετίες 1970-2000, έχει διολισθήσει στα μαζικά «τυφλά» χτυπήματα. Αυτό παραπέμπει περισσότερο σε στοιχεία της τρομοκρατικής δράσης των φασιστικών οργανώσεων στην Ιταλία την δεκαετία του ’90 (που εντάσσονται και αυτά στο φαινόμενο της ατομικής τρομοκρατίας) ενισχύοντας, έτσι, περισσότερο την αντίληψη, ότι μπορεί να αποτελούν χρήσιμο «εργαλείο» στα χέρια διαφόρων κέντρων – παρακέντρων, μυστικών υπηρεσιών και μη. 

Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, απαιτείται κριτικός λόγος και σκέψη απέναντι, τόσο, στο φαινόμενο της τρομοκρατίας, όσο και της τρομολαγνείας και η προσέγγισή τους με ιδεολογικούς και πολιτικούς όρους, για την απομυθοποίησή τους, καθώς και αποκάλυψη του ρόλου των φορέων αυτής, που είναι οι αυτοαποκαλούμενοι «σωτήρες» της Χώρας, μέσα από το σύνθημα της «τάξης και ασφάλειας».

Γιατί, είναι το ίδιο επικίνδυνη για τους δημοκρατικούς θεσμούς της και την προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών του Λαού, τόσο η τρομοκρατία, όπως αυτή εμφανίζεται σήμερα, όσο και η εκμετάλλευση και η εργαλειοποίηση αυτής, μέσω κλίματος τρομολαγνείας, για ανομολόγητους σκοπούς από διάφορα στεγανοποιημένα κέντρα του σκληρού πυρήνα του Κράτους και των ξένων κέντρων, δεδομένου ότι αποτελούν τις δύο όψεις του ιδίου κίβδηλου νομίσματος του φαινομένου της ατομικής τρομοκρατίας.

Στο μεταξύ οι αρχές της Αγίας Πετρούπολης, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Ρωσίας, και της περιφέρειας Λένινγκραντ δήλωσαν σήμερα Σάββατο ότι έγιναν στόχος μεγάλης ουκρανικής επίθεσης με drones στη διάρκεια της νύκτας, ενώ φέρεται να επλήγη και λιμάνι στη Βαλτική Θάλασσα από το οποίο γίνονται εξαγωγές πετρελαίου.

Ο κυβερνήτης της Αγίας Πετρούπολης Αλεξάντερ Μπεγκλόφ επεσήμανε ότι η πόλη των 6 εκατομμυρίων κατοίκων έγινε στόχος «μεγάλης κλίμακας» επίθεσης με drones. Δεν έδωσε διευκρινίσεις για τους στόχους της επίθεσης, αλλά το τοπικό μέσο ενημέρωσης Bumaga έκανε λόγο για πυρκαγιά στον τερματικό σταθμό πετρελαίου της πόλης.

Από την πλευρά του ο κυβερνήτης της περιφέρειας Λένινινγκραντ, ο Αλεξάντερ Ντροζντένκο, δήλωσε ότι drones έπληξαν το λιμάνι Βισότσκ, που απέχει περίπου 170 χιλιόμετρα από την Αγία Πετρούπολη και βρίσκεται στον κόλπο της Φινλανδίας. Από το λιμάνι αυτό γίνονται εξαγωγές πετρελαίου, σιτηρών, άνθρακα και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο Ντροζντένκο διευκρίνισε ότι 72 drones καταρρίφθηκαν πάνω από την περιφέρεια Λένινγκραντ.

Στη γραπτή του ανακοίνωση, ο δημοσιογράφος και στέλεχος της Πολιτικής Οικολογίας επέλεξε συγκρατημένο ύφος, αποφεύγοντας αιχμές: «Βρέθηκα απρόσμενα στην πρώτη γραμμή, σταθερός, παρά τα όσα έχουν συμβεί. Στην πρώτη γραμμή θα παραμείνω και στο εξής αλλά ως ενεργός πολίτης, απλός “στρατιώτης”…». Εξηγώντας γιατί προτίμησε την παραίτηση αντί της απλής ανεξαρτητοποίησης επιλογή που θα τον πρόσθετε στους ήδη 40 ανεξάρτητους βουλευτές της τρέχουσας Βουλής, σημείωσε ότι «η όποια εξουσία δεν είναι ιδιοκτησία αλλά παρακαταθήκη» και ότι επιστρέφει την έδρα ως «ελάχιστο υπόδειγμα» αλλαγής της πολιτικής κουλτούρας.

Κλείνοντας με αναφορά στην ΕΛΑΣ, ο κ. Καραμέρος τόνισε πως η στήριξή του προς την πρωτοβουλία Τσίπρα «παραμένει ενισχυμένη» ενώ δήλωσε σεβασμό στο Κοινοβούλιο ως «καρδιά του δημοκρατικού μας πολιτεύματος».

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στο εσωτερικό του σπιτιού εντοπίστηκαν πατημασιές πάνω σε αίματα, καθώς και ένα πανί με ίχνη αίματος σε μικρή απόσταση από τη σορό.

Στο σημείο έσπευσαν δυνάμεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κιάτου, περιπολικά της Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων (ΠΑΘΕ) Κορινθίας, οχήματα της Ολυμπίας Οδού, καθώς και ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Οι πυροσβέστες, με τη χρήση ειδικών διασωστικών εργαλείων, κατάφεραν να απεγκλωβίσουν τον 52χρονο, ο οποίος όμως δεν είχε τις αισθήσεις του.

Ο οδηγός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο Κορίνθου, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο άτυχος άνδρας ήταν κάτοικος Ξυλοκάστρου Κορινθίας. Οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το δυστύχημα διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές.

Τέσσερις μήνες μετά το φέρετρό του, πάνω στο οποίο έχει τοποθετηθεί το μαύρο τουρμπάνι του, εκτίθεται στο τέμενος Μεγάλη Μοσάλα, ένα τεράστιο θρησκευτικό συγκρότημα στην Τεχεράνη. Οι τοίχοι του τεμένους είναι καλυμμένοι με μεγάλα πορτρέτα του αγιατολάχ Χαμενεΐ, με μαύρα λάβαρα σε ένδειξη πένθους και κόκκινες σημαίες, σύμβολο μαρτυρίου και εκδίκησης.

Χιλιάδες πιστοί, στην πλειονότητά τους μαυροντυμένοι, είχαν συρρεύσει στο τέμενος προτού ανοίξουν σήμερα στις 06:00 (τοπική ώρα, 05:30 ώρα Ελλάδας) οι πόρτες του για το λαϊκό προσκύνημα. Πολλοί κρατούν κόκκινες σημαίες με την επιγραφή «μάρτυρας». Σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP, κάποιοι από το πλήθος φώναξαν «εκδίκηση», αλλά και «θάνατος στην Αμερική, θάνατος στο Ισραήλ», ένα σύνθημα που ακούγεται συχνά σε επίσημες συγκεντρώσεις.

Οι αρχές του Ιράν αναμένουν ότι 15 με 20 εκατομμύρια άνθρωποι θα πάρουν μέρος μόνο στην Τεχεράνη στις τελετές στη μνήμη του Χαμενεΐ. Η κηδεία του, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάρτιο αλλά αναβλήθηκε λόγω του πολέμου, αναμένεται ότι θα είναι μια από τις μεγαλύτερες στην ιστορία του Ιράν.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 1989 περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν παραστεί στην κηδεία του προκατόχου του, του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί. Τότε περισσότεροι από 10 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ποδοπάτημα.

Οι επικήδειες τελετές για τον Αλί Χαμενεΐ θα διαρκέσουν έξι ημέρες και επιδιώκουν να αποτελέσουν επίδειξη δύναμης μετά τον πόλεμο που ξεκίνησε έπειτα από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον του ιρανικού εδάφους, στη διάρκεια του οποίου σκοτώθηκαν πολλοί Ιρανοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, τόσο πολιτικοί όσο και στρατιωτικοί.

Προς το παρόν δεν έχει επιβεβαιωθεί η παρουσία του γιου του, του Μοζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος τον διαδέχθηκε στις αρχές Μαρτίου. Τραυματισμένος από τα πλήγματα από τα οποία σκοτώθηκε ο πατέρας του, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν εκδίδει μόνο ανακοινώσεις και δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση.

Τη σορό προσκύνησαν χθες Παρασκευή ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, πολλά μέλη της κυβέρνησης και ο Αχμάντ Βαχιντί, ο αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης.

Εξάλλου πολλοί Ιρανοί περίμεναν από χθες έξω από τη Μεγάλη Μοσάλα ελπίζοντας να είναι μεταξύ των πρώτων που θα προσκυνήσουν τη σορό του Αλί Χαμενεΐ. «Θέλουμε να πούμε ένα τελευταίο αντίο στον ηγέτη μας και γι’ αυτό η αναμονή δεν είναι ούτε επώδυνη ούτε δύσκολη για εμάς», δήλωσε στο AFP η Σομαγιέ Χαμεντί, μια 44χρονη δασκάλα ντυμένη με μαύρο τσαντόρ.

Κάποιοι από τους ανθρώπους κλαίνε, άλλοι περιμένουν υπομονετικά, ενώ ακούγονται ποιήματα και παίζονται θρησκευτικά άσματα. «Το να έρχεσαι εδώ είναι το τελευταίο και μοναδικό πράγμα που μπορείς να κάνεις» για τον Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος «θυσίασε τη ζωή του» για το Ιράν, είπε η Φατεμέχ Νοουντέχι, μια 25χρονη φοιτήτρια από το βόρειο Ιράν που ήρθε για να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες της στους προσκυνητές.

Σκηνές και βυτιοφόρα

Η σορός του Αλί Χαμενεΐ θα εκτίθεται μέρα και νύκτα ως τη Δευτέρα στη Μεγάλη Μοσάλα, ενώ θα ακολουθήσει πομπή στους δρόμους της Τεχεράνης. Την Τρίτη θα φτάσει στην ιερή πόλη Κομ. Στη συνέχεια το φέρετρο του Χαμενεΐ -θρησκευτικού ηγέτη των σιιτών– θα πάει την Τετάρτη στις ιερές πόλεις Νατζάφ και Κερμπάλα του Ιράκ, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι σιίτες.

Ο Χαμενεΐ θα ενταφιαστεί στις 9 Ιουλίου στην ιερή πόλη και γενέτειρά του Μασχάντ.

Για την εξυπηρέτηση Ιρανών που έχουν συρρεύσει στην Τεχεράνη από όλη τη χώρα, περισσότερες από 400 σκηνές της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου έχουν στηθεί σε ένα μεγάλο πάρκο στην πρωτεύουσα, σύμφωνα με το AFP. Βυτιοφόρα με νερό έχουν τοποθετηθεί εκ των προτέρων, έτοιμα να παράσχουν βοήθεια στα πλήθη καθώς οι θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τους 35 ° Κελσίου.

Δίπλα στο φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ εκτίθενται αυτά των συγγενών του που σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση: μία από τις κόρες του, ένας γαμπρός του, μια νύφη και μια εγγονή του, ηλικίας 14 ετών σύμφωνα με τις αρχές.

Η μάχη για την πόλη, που πριν από τον πόλεμο αριθμούσε περίπου 78.000 κατοίκους, ξεκίνησε στα τέλη του 2025, όταν ρωσικές δυνάμεις άρχισαν να διεισδύουν στον αστικό ιστό. Για μήνες, η Μόσχα είχε επικεντρώσει εκεί τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις, σε ένα μέτωπο που εκτείνεται σε περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα.

Η Κοστιαντινίφκα βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο, πάνω στον δρόμο που οδηγεί στις μεγάλες πόλεις Κραματόρσκ και Σλοβιάνσκ. Η κατάληψή τους θεωρείται βασικός στόχος του Κρεμλίνου στην περιοχή του Ντονμπάς.

Σύμφωνα με τον Πεσκόφ, ο Πούτιν επισκέφθηκε κέντρο διοίκησης του ρωσικού στρατού, όπου ενημερώθηκε από το Γενικό Επιτελείο και εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους Ρώσους στρατιώτες για τις επιχειρήσεις τους.

Βομβαρδισμοί στο Σούμι

Τουλάχιστον τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και πολλοί τραυματίστηκαν έπειτα από μαζικό ρωσικό βομβαρδισμό στο κέντρο της πόλης Σούμι, στη βόρεια Ουκρανία, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της περιοχής, Όλεχ Χριχόροφ.

Μεταξύ των τραυματιών βρίσκονται και παιδιά, όπως ανέφερε ο ίδιος σε ανάρτησή του στο Telegram. «Στο επίκεντρο του πλήγματος ήταν μια πολυώροφη πολυκατοικία, ένα κατάστημα και ένας δρόμος», έγραψε ο Χριχόροφ και πρόσθεσε ότι: «Υπήρχε πολύς κόσμος. Παιδιά».

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απέδειξε ότι το Πεντάγωνο έχει απωλέσει την ικανότητα ταχείας βιομηχανικής κινητοποίησης (surge capacity). Το γεγονός αυτό καθιστά σαφές ότι σε ένα ενδεχόμενο θέατρο επιχειρήσεων στον Δυτικό Ειρηνικό, οι Ηνωμένες Πολιτείες απλώς δεν μπορούν να νικήσουν. Η ψευδαίσθηση ότι η τεχνολογική υπεροχή μπορεί να υποκαταστήσει τη βιομηχανική μάζα κατέρρευσε. Πάνω σε αυτήν ακριβώς τη νέα πραγματικότητα εδράζεται το ολιστικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα που έχει οικοδομήσει το Πεκίνο.

Η Κίνα έχει επιτύχει και συνεχίζει να διευρύνει ένα σύνθετο, ολιστικό και πολυεπίπεδο πλεονέκτημα στρατιωτικής ισχύος έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών. Το πρώτο επίπεδο αυτού του μεγέθους ξεκινά από τις δυνατότητες αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/AD) της Κίνας, οι οποίες αναπτύσσονται ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Στο πλαίσιο αυτό, βαλλιστικοί πύραυλοι κατά πλοίων (ASBM), όπως ο DF-21D και ο νεότερος, ισχυρότερος DF-26, καθώς και υπερηχητικά οχήματα ολίσθησης (HGV), ικανά να προσβάλουν θαλάσσιους στόχους σε αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων, έθεσαν νέα επιχειρησιακά δεδομένα.

Η εξέλιξη της αεροναυτικής απειλής 

Εν συνεχεία, η ενσωμάτωση παρόμοιων όπλων σε υφιστάμενα παλαιά αεροσκάφη και πλοία επιφανείας, σε συνδυασμό με υπερ – υπερηχητικά (hypersonic) αεροχήματα αναγνώρισης και έναν διευρυμένο στόλο μαχητικών τέταρτης και πέμπτης γενιάς (με την έκτη γενιά να προμηνύεται σύντομα), άλλαξαν έτι περαιτέρω τις ισορροπίες. Πλέον, οι κινεζικές αεροναυτικές δυνάμεις είναι σε θέση να απειλούν την κυριαρχία του Ναυτικού των ΗΠΑ ακόμη και σε ανοικτές ωκεάνιες εκτάσεις, σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από τις κινεζικές ακτές.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η Κίνα διαθέτει τις υποδομές να αναπληρώνει τις απώλειες της σε πολεμικά πλοία πολύ ταχύτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχοντας εκατοντάδες φορές μεγαλύτερες ναυπηγοκατασκευαστικές δυνατότητες από τις ΗΠΑ, το Πεκίνο μπορεί να διευρύνει το υφιστάμενο χάσμα ακόμη και σε καιρό ειρήνης.

Το μέγεθος αυτού του βιομηχανικού χάσματος επιβεβαιώνεται από έγγραφα των Υπηρεσιών Πληροφοριών του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ (ONI) που είδαν το φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τα οποία η συνολική ναυπηγική ικανότητα της Κίνας είναι 232 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη αμερικανική. Μάλιστα, νεότερες αμερικανικές εκτιμήσεις αναθεωρούν αυτή την ασυμμετρία, ανεβάζοντας τη χωρητικότητα παραγωγής του Πεκίνου έως και 632 φορές πάνω από εκείνη των ΗΠΑ, δεδομένου ότι η αμερικανική εμπορική ναυπηγική έχει συρρικνωθεί στο 0,1% της παγκόσμιας αγοράς.

Τη δραματική αυτή εικόνα συμπληρώνει ανάλυση του ινστιτούτου CSIS (Center for Strategic and International Studies). Το CSIS επισημαίνει ότι, μέσω του δόγματος της Στρατιωτικής-Πολιτικής Συγχώνευσης, ένας και μόνο κινεζικός κρατικός ναυπηγικός όμιλος (η CSSC) κατάφερε να ναυπηγήσει σε εμπορικά πλοία μεγαλύτερη χωρητικότητα τόνων μέσα σε ένα μόνο έτος, από όση έχει κατασκευάσει ολόκληρη η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα.

Υπερηχητικά όπλα, προηγμένα εκρηκτικά και drones

Η παραγωγική υπεροχή ισχύει και για άλλα κρίσιμα οπλικά συστήματα, όπως τα HGV, όπου το κόστος κατασκευής και η συνακόλουθη δυνατότητα μαζικής παραγωγής είναι για την Κίνα δεκάδες φορές μικρότερα συγκριτικά με τα αμερικανικά δεδομένα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκριση του κινεζικού πυραύλου YGJ-1000 με τον αμερικανικό Dark Eagle.

Ένα σχετικά άγνωστο πεδίο στο οποίο η Κίνα απειλεί να επιτύχει τεχνολογικό χάσμα με τις ΗΠΑ είναι αυτό των προηγμένων εκρηκτικών. Η αιχμή του δόρατος σε αυτό το πεδίο εντοπίζεται στη μονοπωλιακή ικανότητα της Κίνας να παράγει μαζικά το CL-20 (China Lake Compound #20), το οποίο αποτελεί το ισχυρότερο μη πυρηνικό εκρηκτικό στον κόσμο σήμερα, με ενεργειακή πυκνότητα περίπου τριπλάσια του συμβατικού TNT.

Το παράδοξο είναι ότι η εν λόγω χημική ένωση ανακαλύφθηκε αρχικά από τις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1980 (στα εργαστήρια του Πολεμικού Ναυτικού στην Καλιφόρνια), όμως το Πεντάγωνο την παραμέλησε λόγω της λήξης του Ψυχρού Πολέμου, του υψηλού κόστους σύνθεσης και της επικίνδυνης ευαισθησίας του υλικού σε κραδασμούς. Αντιθέτως, η Κίνα επένδυσε μεθοδικά στην έρευνα των “ενεργειακών υλικών” (energetics), πέτυχε τη σταθεροποίησή του μέσω προηγμένων μεθόδων κρυστάλλωσης και νανοτεχνολογίας, και πλέον αποτελεί τη μόνη δύναμη στον πλανήτη με ικανότητα βιομηχανικής μαζικής παραγωγής του.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό τεχνολογικό χάσμα (molecule gap) εις βάρος των ΗΠΑ, καθώς το CL-20 επιτρέπει στα κινεζικά βλήματα να επιτυγχάνουν έως και 20% μεγαλύτερη εμβέλεια, μετατρέποντας παράλληλα τις πολεμικές κεφαλές των υπερηχητικών πυραύλων (HGV) σε εξαιρετικά πιο φονικές και συμπαγείς. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων επιτρέπει την ανάπτυξη πυραύλων διαφόρων τύπων (όπως αέρος-αέρος πολύ μεγάλου βεληνεκούς), δίνοντας στα κινεζικά αεροσκάφη τη δυνατότητα να πλήττουν τις αμερικανικές πλατφόρμες από πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

Η παραγωγική αυτή ασυμμετρία αγγίζει δυσθεώρητα επίπεδα στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων (UAV). Η Κίνα ελέγχει σήμερα το 80% έως 90% της παγκόσμιας αγοράς εμπορικών drones, με τον κολοσσό DJI να μονοπωλεί το 70%. Σύμφωνα με αναλύσεις αμερικανικών αμυντικών ινστιτούτων, όπως το Small Wars Journal, οι κινεζικές πολιτικές βιομηχανίες διαθέτουν την υποδομή να μετατραπούν εντός δώδεκα μηνών σε πολεμικές γραμμές παραγωγής, με ικανότητα εκροής έως και 1 δισεκατομμυρίου οπλισμένων drones ετησίως.

Το γεγονός ότι μια τέτοια τρομακτική κινητοποίηση θα απαιτούσε λιγότερο από το 1% της συνολικής βιομηχανικής ικανότητας συναρμολόγησης της χώρας, καταδεικνύει ότι το Πεκίνο μπορεί να δημιουργήσει ένα ανυπέρβλητο “αριθμητικό κύμα” (mass) στον αέρα, ικανό να επιτύχει πλήρη κορεσμό οποιουδήποτε σύγχρονου συστήματος αεράμυνας της Δύσης.

Κυβερνοπόλεμος και στρατηγική ανθεκτικότητα

Παράλληλα, η Κίνα διαθέτει διευρυμένες ικανότητες κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικού πολέμου, πιθανώς ανώτερες από εκείνες των ΗΠΑ. Τις ικανότητες αυτές τις εφαρμόζει στο πλαίσιο καινοτόμων επιχειρησιακών αντιλήψεων. Η εν λόγω μεθοδολογία εδράζεται στην περιβόητη θεωρία των “1000 κόκκων άμμου” (Thousand Grains of Sand). Σύμφωνα με αυτήν, η συλλογή πληροφοριών δεν βασίζεται αποκλειστικά σε λίγους, εξειδικευμένους πράκτορες, αλλά στη διάχυτη και μαζική κινητοποίηση χιλιάδων ερασιτεχνών (ακαδημαϊκών, φοιτητών, επιχειρηματιών και πολιτών) οι οποίοι συλλέγουν φαινομενικά ασήμαντα, αποσπασματικά και μη διαβαθμισμένα δεδομένα.

Όταν αυτά τα εκατομμύρια μικρά στοιχεία ενωθούν και αναλυθούν κεντρικά από το Πεκίνο, συνθέτουν ένα πλήρες επιχειρησιακό μωσαϊκό (mosaic approach) υψηλής ακρίβειας. Η προσέγγιση αυτή καθιστά τον κινεζικό ηλεκτρονικό και κυβερνοπόλεμο εξαιρετικά ασύμμετρο, καθώς ο αντίπαλος είναι αδύνατον να αμυνθεί απέναντι σε μια τόσο μαζική, αποκεντρωμένη και χαμηλού προφίλ απειλή.

Επιπλέον, η Κίνα έχει ενσωματώσει επιχειρησιακά τις υβριδικές ικανότητες, βελτιώνοντας δραματικά τη διεξαγωγή δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, έχει εντάξει τον τεράστιο στόλο των αλιευτικών της σκαφών στο δίκτυο C4ISR των αεροναυτικών και πυραυλικών της δυνάμεων.

Το δίκτυο C4ISR (Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance) αποτελεί τον νευρικό ιστό αυτού του μοντέλου. Η Κίνα έχει επαναπροσδιορίσει τη δυτική αυτή έννοια μέσω του δόγματος της «Στρατιωτικής-Πολιτικής Συγχώνευσης». Εντάσσοντας εκατοντάδες χιλιάδες σκάφη της «Ναυτικής Πολιτοφυλακής» (Maritime Militia), δηλαδή βαριά εξοπλισμένα αλιευτικά με πληρώματα που έχουν λάβει στρατιωτική εκπαίδευση, στο ψηφιακό της δίκτυο, δημιουργεί ένα συμπληρωματικό πλέγμα αισθητήρων.

Τα σκάφη αυτά, φέροντας συστήματα δορυφορικής επικοινωνίας και προηγμένους αισθητήρες, τροφοδοτούν ακατάπαυστα το κινεζικό C4ISR με δεδομένα στοχοποίησης αμερικανικών μονάδων επιφανείας σε πραγματικό χρόνο. Η πρωτοτυπία αυτή μετατρέπει ένα εμπορικό και πολιτικό εργαλείο σε οργανικό μέρος της αλυσίδας προσβολής (kill chain) των κινεζικών πυραυλικών δυνάμεων, περιπλέκοντας νομικά και επιχειρησιακά τη δυτική απάντηση, καθώς η προσβολή τους ισοδυναμεί με επίθεση σε πολιτικούς στόχους. Συνολικά, η αρχιτεκτονική ISR της Κίνας είναι πιο «πλουραλιστική» και, ως εκ τούτου, πιο ανθεκτική (resilient) από την αντίστοιχη αμερικανική.

Σε επίπεδο στρατηγικής ανθεκτικότητας, η Κίνα πλεονεκτεί λόγω μιας βαθιά ριζωμένης κουλτούρας αυτάρκειας. Έχει αποθηκεύσει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και τροφίμων, ενώ έχει καλλιεργήσει στον πληθυσμό της μια κουλτούρα ρεαλισμού και αποδοχής μιας ενδεχόμενης πολεμικής αναμέτρησης. Το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) έχει επιτύχει να μετατρέψει τα εθνικιστικά συναισθήματα σε έναν ισχυρό μηχανισμό εσωτερικής συσπείρωσης.

Στο πεδίο της υψηλής στρατηγικής, το Πεκίνο ελέγχει την παραγωγή πολλών κρίσιμων στρατηγικών μετάλλων καθώς και το σύνολο των σπάνιων γαιών. Το γεγονός αυτό του επιτρέπει να μπλοκάρει ή να επιβραδύνει δραστικά την αλυσίδα εφοδιασμού και παραγωγής κρίσιμων οπλικών συστημάτων της Δύσης σε περίπτωση παρατεταμένης σύρραξης.

Πυρηνική αποτροπή και διεθνείς συμμαχίες

Ο μόνος τομέας στον οποίο η Κίνα υστερεί ποσοτικά είναι αυτός των πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, ακόμη και το σημερινό, συγκριτικά περιορισμένο πυρηνικό της οπλοστάσιο είναι σε θέση να επιφέρει μη αποδεκτά πλήγματα στον αμερικανικό πληθυσμό. Η μελλοντική ποσοτική διεύρυνση των πυρηνικών κεφαλών, σε συνδυασμό με HGV υψηλής διεισδυτικότητας σε αντιβαλλιστικά πλέγματα και την κατασκευή προηγμένων πυρηνοκίνητων υποβρυχίων μεταφοράς υποβρύχια εκτοξευόμενων βαλλιστικών πυραύλων (SSBN) με πυραύλους JL-3, καθιστούν την κινεζική πυρηνική αποτροπή εξαιρετικά αξιόπιστη.

Στον αντίποδα, το αμυντικό σκέλος ενός πυρηνικού πολέμου ενισχύεται από τις απέραντες υπόγειες εγκαταστάσεις της Κίνας, τα σχέδια προστασίας του πληθυσμού και την ανεπτυγμένη κουλτούρα πολιτικής άμυνας. Η αποδοχή ενός τέτοιου ακραίου ενδεχομένου από τον κινεζικό λαό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη δυτική νοοτροπία, η οποία αντιμετωπίζει αυτές τις καταστάσεις ως «αδιανόητες». Χαρακτηριστικά, η εμμονή στην αυτάρκεια και τα γιγαντιαία αποθέματα τροφίμων διασφαλίζουν ότι ακόμη και σε σενάριο «πυρηνικού φθινοπώρου» (π.χ. από μια σύγκρουση Ρωσίας-ΝΑΤΟ), ο πληθυσμός της Κίνας θα αποφύγει τον λιμό.

Τέλος, το Πεκίνο έχει διαμορφώσει ένα πρωτοφανώς συμπαγές πλέγμα συμμαχιών με χώρες όπως η Ρωσία, εξασφαλίζοντας τεράστιο στρατηγικό βάθος. Παράλληλα, στο σύγχρονο πολυπολικό σύστημα, ακόμη και περιφερειακοί ανταγωνιστές της Κίνας, όπως η Ινδία ή το Βιετνάμ, είναι εξαιρετικά απίθανο να ευθυγραμμιστούν πλήρως ή να συμμαχήσουν στρατιωτικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συμπερασματικά, η Κίνα αποτελεί σήμερα την πιο ολοκληρωμένα προετοιμασμένη χώρα για τη διαχείριση και διεξαγωγή πολέμου σε όλα τα επίπεδα. Η πραγματικότητα αυτή της προσδίδει αυξημένη διαπραγματευτική ισχύ και σε καιρό ειρήνης, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια άσκησης πολιτικών εξαναγκασμού εναντίον της από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα ενισχύει τις δικές της δυνατότητες γεωπολιτικής επιβολής

Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι η Ελλάδα δεν αναπτύσσεται επειδή δεν διαθέτει αρκετούς φυσικούς πόρους, επενδύσεις ή βιομηχανία. Η πραγματικότητα, όμως, αποδεικνύεται ότι είναι διαφορετική. Οι χώρες δεν αναπτύσσονται μόνο επειδή διαθέτουν κεφάλαια. Προοδεύουν όταν διαθέτουν θεσμούς που επιτρέπουν στα κεφάλαια, στις ιδέες και στους ανθρώπους να δημιουργήσουν πλούτο. Η διαφθορά, είναι η μεγαλύτερη οικονομική ζημία που μπορεί να μπορεί να προκαλέσει ένα πολιτικό σύστημα σε μια χώρα.

Αποκαλυπτικές είναι οι δημόσιες παρεμβάσεις της Ευρωπαίας Γενικής Εισαγγελέως, οι οποίες σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ χαρακτήρισε τον οργανισμό ως «ακρωνύμιο της διαφθοράς, του νεποτισμού και της πελατειακής λογικής», περιγράφοντας ένα οργανωμένο σύστημα καταστρατήγησης των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων, μέσω του οποίου επί σειρά ετών υπεξαιρούνταν κονδύλια που προορίζονταν για τους πραγματικούς αγρότες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κάνει λόγο για οργανωμένο μηχανισμό απάτης.

Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών, η Ευρωπαία Εισαγγελέας συνέδεσε την υπόθεση με τα ευρύτερα φαινόμενα διαφθοράς και θεσμικής ανεπάρκειας, τονίζοντας με τη χαρακτηριστική φράση ότι «η διαφθορά σκοτώνει». Η επισήμανση αυτή υπενθυμίζει ότι η διαφθορά δεν αποτελεί απλώς οικονομικό έγκλημα. Μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες για την ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή, όταν υπονομεύει κρίσιμες δημόσιες υποδομές και μηχανισμούς ελέγχου.

Παράλληλα, η ίδια δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά της για τη νοοτροπία του «έτσι γίνονται τα πράγματα», ενώ επανειλημμένα επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προσέκρουσε σε συνταγματικές διατάξεις που δεν της επιτρέπουν να διερευνήσει πλήρως πιθανές ευθύνες πολιτικών προσώπων. Κατά την άποψή της, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην αποτελεσματική διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης

Η τελευταία Έκθεση του ΟΟΣΑ για την Εμπιστοσύνη στους Δημόσιους και Δημοκρατικούς Θεσμούς αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Είναι η πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση και μετά που οι σχετικές εκθέσεις του ΟΟΣΑ καταγράφουν τόσο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημοκρατικούς θεσμούς στην Ελλάδα. Η Ελλάδα βρίσκεται αισθητά κάτω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ σχεδόν σε όλους τους βασικούς δείκτες εμπιστοσύνης, γεγονός που αποκαλύπτει ότι η δυσπιστία των πολιτών αγγίζει πλέον το σύνολο της θεσμικής λειτουργίας της χώρας.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η εμπιστοσύνη προς το Κοινοβούλιο υποχωρεί στο 25%, από 32% στην προηγούμενη μέτρηση. Η εμπιστοσύνη προς τα πολιτικά κόμματα καταρρέει μόλις στο 15%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Αντίστοιχα, η εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη μειώνεται στο 39%, από 47%, ενώ η Αστυνομία συγκεντρώνει μόλις 44%. Ακόμη πιο δραματική είναι η εικόνα για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη μόλις του 19% των πολιτών, ποσοστό που αποτυπώνει μια πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας.

Η διαφθορά έχει ανυπολόγιστο κόστος

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί από τον διεθνή οργανισμό Transparency International Greece και έχουν αναπαραχθεί από διεθνείς αναλύσεις, το συνολικό οικονομικό κόστος της διαφθοράς στην Ελλάδα προσεγγίζει τα 14 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Σύμφωνα δε με ανεξάρτητους εκτιμητές, σήμερα υπερβαίνει το 10% του ΑΕΠ. Το κόστος της διαφθοράς αποτελεί τον ακριβότερο και πιο άδικο φόρο που πληρώνουν οι Έλληνες πολίτες.

Η πρώτη και σημαντικότερη πηγή αυτού του κόστους είναι οι δημόσιες συμβάσεις και τα δημόσια έργα. Το κράτος αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή αγαθών και υπηρεσιών σε μια οικονομία. Όταν οι διαγωνισμοί είναι πραγματικά ανταγωνιστικοί, το Δημόσιο αποκτά καλύτερη ποιότητα με χαμηλότερο κόστος. Όταν όμως οι διαδικασίες αλλοιώνονται από φωτογραφικούς όρους, περιορισμένο ανταγωνισμό ή αδιαφανείς πρακτικές, το αποτέλεσμα είναι διαφορετικό.

Το Δημόσιο πληρώνει ακριβότερα, οι πολίτες λαμβάνουν χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσίες και το κόστος συντήρησης των έργων αυξάνεται τα επόμενα χρόνια. Έτσι, η αρχική υπερκοστολόγηση μετατρέπεται σε μια μόνιμη επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά. Τα τελευταία 6 χρόνια έχουν δοθεί 12 δις σε απευθείας αναθέσεις και 8 δις σε διαγωνισμούς με μόνο έναν συμμετέχοντα. Εκτιμάται ότι μόνο από αυτή την κατηγορία οι απώλειες ανέρχονται σε 5 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.

Η δεύτερη μεγάλη πηγή ζημίας είναι η λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Η γραφειοκρατία δεν αποτελεί απλώς μια καθημερινή ταλαιπωρία για τους πολίτες. Είναι ένας μηχανισμός που μειώνει την παραγωγικότητα ολόκληρης της οικονομίας. Κάθε μήνας καθυστέρησης σε μια άδεια, κάθε πολύπλοκη διαδικασία, κάθε αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων αυξάνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Χιλιάδες εργατοώρες αφιερώνονται όχι στην παραγωγή νέου πλούτου αλλά στην αντιμετώπιση διοικητικών εμποδίων. Όσο πιο αργές και αδιαφανείς είναι οι διαδικασίες, τόσο περισσότερος χώρος δημιουργείται για πελατειακές σχέσεις και αθέμιτες παρεμβάσεις. Η οικονομία γίνεται λιγότερο παραγωγική και λιγότερο ανταγωνιστική. Το ρουσφέτι δεν είναι μία ανώδυνη πολιτική συνήθεια, μας κοστίζει χρυσάφι.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η Δικαιοσύνη. Μια σύγχρονη οικονομία δεν λειτουργεί μόνο με κεφάλαια και επενδύσεις. Λειτουργεί με βάση την εμπιστοσύνη ότι οι κανόνες εφαρμόζονται γρήγορα και ισότιμα. Όταν μια εμπορική διαφορά χρειάζεται πέντε ή επτά χρόνια για να επιλυθεί, η καθυστέρηση μετατρέπεται σε οικονομικό κόστος. Οι επιχειρήσεις αναβάλλουν επενδυτικές αποφάσεις, οι τράπεζες ενσωματώνουν μεγαλύτερο κίνδυνο στο κόστος χρηματοδότησης και οι επενδυτές ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα. Η αργή απονομή της δικαιοσύνης δεν πλήττει μόνο την έννομη τάξη. Μειώνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη από τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών και των επενδυτών έχει ανυπολόγιστο κόστος για όλους μας.

Οι επενδύσεις αποτελούν ίσως το μεγαλύτερο θύμα της διαφθοράς. Οι διεθνείς επενδυτές δεν εξετάζουν μόνο τους φορολογικούς συντελεστές ή το εργατικό κόστος. Αξιολογούν τη θεσμική αξιοπιστία μιας χώρας. Εξετάζουν αν οι κανόνες εφαρμόζονται ισότιμα, αν οι αδειοδοτήσεις ολοκληρώνονται έγκαιρα και αν οι αποφάσεις λαμβάνονται με διαφάνεια. Όταν επικρατεί η εντύπωση ότι οι προσωπικές γνωριμίες υπερισχύουν των θεσμών, αυξάνεται το επενδυτικό ρίσκο. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο λιγότερα επενδυτικά κεφάλαια. Είναι εργοστάσια που δεν κατασκευάζονται, ερευνητικά κέντρα που δεν δημιουργούνται, νέες επιχειρήσεις που δεν ιδρύονται και χιλιάδες θέσεις εργασίας που δεν εμφανίζονται ποτέ.

Η διαφθορά επηρεάζει ακόμη και τη φορολογική συμμόρφωση. Η προθυμία των πολιτών να πληρώνουν τους φόρους τους εξαρτάται και από το κατά πόσο θεωρούν ότι το κράτος λειτουργεί με ίσους κανόνες για όλους. Όταν κυριαρχεί η πεποίθηση ότι κάποιοι απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση ή ότι η διαφθορά παραμένει ατιμώρητη, υπονομεύεται η εμπιστοσύνη προς το φορολογικό σύστημα. Η φοροδιαφυγή δεν είναι μόνο αποτέλεσμα υψηλών φορολογικών συντελεστών. Είναι συχνά και αποτέλεσμα θεσμικής δυσπιστίας. Όσο μειώνεται η εμπιστοσύνη, τόσο δυσκολότερα το κράτος συγκεντρώνει τους πόρους που χρειάζεται για να χρηματοδοτήσει ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες.

Υπάρχει όμως και μια μορφή διαφθοράς που σπάνια αποτυπώνεται στους οικονομικούς δείκτες. Είναι η διαφθορά της αναξιοκρατίας. Όταν οι καλύτερες ιδέες δεν επιβραβεύονται, όταν οι ικανότεροι άνθρωποι δεν προχωρούν και όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται με κριτήριο τις διασυνδέσεις αντί της αξίας, η χώρα χάνει το σημαντικότερο κεφάλαιό της: το ανθρώπινο δυναμικό της. Νέοι επιστήμονες εγκαταλείπουν την Ελλάδα, καινοτόμες επιχειρήσεις επιλέγουν άλλες χώρες και η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλότερη από τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας. Η μεγαλύτερη ζημία της διαφθοράς είναι ο πλούτος που δεν δημιουργείται ποτέ. Το κόστος του Grexit δεν συμπεριλαμβάνεται στα 14 δισεκατομμύρια που χάνονται κάθε χρόνο.

Η διαφθορά λειτουργεί σαν μια αλυσίδα. Κάθε κρίκος δημιουργεί τον επόμενο. Όλα αυτά τα χρήματα από τους φόρους που πληρώνει ο ελληνικός λαός σπαταλούνται κάθε μέρα. Το άθροισμά τους είναι το αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών μορφών οικονομικής ζημίας που λειτουργούν ταυτόχρονα: υπερκοστολογημένων δημοσίων συμβάσεων, χαμένων επενδύσεων, μειωμένης παραγωγικότητας, ακριβότερης χρηματοδότησης, χαμηλότερης φορολογικής συμμόρφωσης και αναποτελεσματικής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού. Με απλά λόγια, η διαφθορά είναι ένας αόρατος φόρος που πληρώνει καθημερινά κάθε πολίτης, είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι.

Η Ηθική Επανάσταση

Η διαφθορά δεν αποτελεί απλώς παραβίαση του νόμου. Είναι έγκλημα εις βάρος του ελληνικού λαού. Ένας αρρωστημένος μηχανισμός που παραμορφώνει τη λειτουργία της οικονομίας. Η Νέα Μεταπολίτευση είναι η μεγάλη ιστορική αλλαγή που έχει ανάγκη η Ελλάδα για να αφήσει πίσω της οριστικά το μοντέλο που οδήγησε στη θεσμική παρακμή και την οικονομική χρεοκοπία.

Κάθε μεγάλη αλλαγή στην ιστορία ξεκινά από τον επαναπροσδιορισμό των μέχρι τότε κυρίαρχων αξιών. Η Ελλάδα χρειάζεται μια πραγματική Ηθική Επανάσταση. Η Ηθική Επανάσταση δεν είναι απλώς μια μάχη εναντίον της διαφθοράς. Είναι η απόφαση μιας χώρας να αντικαταστήσει την οικονομία των προνομίων με την οικονομία της αξιοκρατίας, την πολιτική της συναλλαγής με την πολιτική της εμπιστοσύνης και την ανάπτυξη των λίγων με την ευημερία των πολλών. Γιατί η πρόοδος αναπτύσσεται εκεί όπου οι θεσμοί επιτρέπουν στους ανθρώπους να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες και ένα καλύτερο μέλλον για όλους.

Κάθε ευρώ που εξοικονομείται από τη διαφθορά μπορεί να αξιοποιηθεί σε καλύτερα σχολεία, ισχυρότερο σύστημα υγείας, χαμηλότερους φόρους, περισσότερες επενδύσεις και υψηλότερους μισθούς.

Η Ηθική Επανάσταση είναι μια νέα αναπτυξιακή στρατηγική για την Ελλάδα. Η επιλογή της διαφάνειας απέναντι στην αδιαφάνεια, της αξιοκρατίας απέναντι στις πελατειακές σχέσεις, του πραγματικού ανταγωνισμού απέναντι στα προνόμια και της εμπιστοσύνης απέναντι στον κυνισμό. Είναι η σημαντικότερη αναπτυξιακή μεταρρύθμιση που μπορεί να υλοποιηθεί, εάν αποφασίσουμε να προχωρήσουμε μπροστά όλοι μαζί. Το συντριπτικό 64% των πολιτών που απαντά ότι το κυρίαρχο δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι η επιλογή ανάμεσα στη διαφάνεια και τη διαφθορά έχει κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα.

Οπότε, είπε, έχω τρόπο να επωφεληθώ μαζί και οι φίλοι μου. Και με αυτή την όντως άψογη λογική φρόντισε να καταστραφούν τα μηχανήματα που βγάζουν τον λιγνίτη. Χίλια χρόνια να ζήσει και να μας κυβερνήσει το παιδί. Αν ήμασταν με την μεριά Μητσοτάκη, θα ζούσαμε κι εμείς καλύτερα. Ίσως. Πάντως, επικουρικά, εμφανίστηκαν άρθρα για το πόσο άχρηστος, επιζήμιος, καταστροφικός είναι ο λιγνίτης.

Τέλος της Ιστορίας γιατί από εδώ και πέρα έχουμε να ασχοληθούμε με σοβαρά ζητήματα, πχ με τις εκλογές, τον αγώνα των κομμάτων και κυρίως τις δημοσκοπήσεις έχοντας στο μυαλό ότι όταν ρώτησαν άριστο δημοσκόπο πως βγαίνουν τα αποτελέσματα απάντησε γελώντας, αυτός ο μέγας χιουμορίστας, ζωντανά στην τηλεόραση: ό,τι θέλει ο πελάτης.

Για να ξέρουμε τι μας λένε οι δημοσκοπήσεις. Αυτός έκανε πλάκα φυσικά. Την πλάκα που κάνουν αυτοί που ξέρουν, όταν μιλάνε μπροστά σ’ αυτούς που δεν ξέρουν, και ιδίως μπροστά σ’ αυτούς που δεν τα παίρνουν τα γράμματα, ούτε τα βουλωμένα γράμματα, ούτε τα ανοιχτά, τα ανορθόγραφα και κάθε είδους γράμματα κι ας περιφέρουν και επιδεικνύουν περισπούδαστες διατριβές στα μεγάλα Παν/μια της Δύσης.

Η Καρυστιανού που δε πείθει και ο Μητσοτάκης που τελειώνει

Τώρα, αφού ως φαίνεται ξεμπέρδεψαν εύκολα με τα σαπάκια, εύηχα κομματίδια πλην κενά περιεχομένου, πέρασαν στην κυρία Καρυστιανού που συγκινεί πολλούς αλλά πείθει όλο και λιγότερους. Η κυρία Καρυστιανού δεν είχε ρούχο με ετικέτα “εκλογές” και πάει να αγοράσει από τα ετοιματζίδικα αντί να ράψει ένα φόρεμα δικό της, στα μέτρα της. Είναι μια κυρία συντηρητική; Καλώς. Αν είναι ειλικρινής και ξέρει τι να φορέσει για να μας πάει σε ένα τέρμα. Αλλιώς γιατί να έχει μέλλον;

Αν δεν μπορεί να μάθει γρήγορα αυτό που της λένε ότι είναι το “σωστό προφίλ” ας κάτσει στ’ αυγά της ώσπου να μάθει αυτό που χρειάζεται να μάθει. Δηλαδή ποιοι είμαστε και τι μας χρειάζεται. Ώστε να μην την κοροϊδεύουν και να μη μας κοροϊδεύει όπως τόσοι άλλοι. Γιατί αν είναι να ξαμολάει μπαρούφες, όπως αυτές με τις αμβλώσεις,καλύτερα να μη μιλάει.

Το χειρότερο από την κ. Καρυστιανού που στο κάτω-κάτω είναι μάνα που έχασε το παιδί της, το χειρότερο, το κατακάθι, είναι αυτοί που πουλάνε μαγκιές με ξένα κόλλυβα, για την ακρίβεια: με ξένα λεφτά (χορηγίες συμφερόντων) και θέλουν να μας (ξανά)κυβερνήσουν, να μας κάτσουν στον σβέρκο, επιστρέφοντας τα χρήματα που ξοδεύτηκαν για χάρη τους.

Αυτοί, λοιπόν, κάνουν, λέει, προεκλογικό αγώνα. Το κακό είναι ότι από την προηγούμενη φορά (την πρώτη φορά Αριστερά) έχει περάσει πολύ λίγος καιρός και θυμόμαστε τι έλεγε τότε ο αρχηγός και τι έκανε. Και είναι σαν να ξανακούμε τα ίδια, την ίδια έπαρση, τις ίδιες υποσχέσεις, τσάμπα λόγια.

Κατά τα άλλα, η εικόνα είναι απλή. Ο Μητσοτάκης είναι κακός, όπως πάντα. Αλλά ο Τσίπρας ήταν καλός μετά χάλασε και τώρα ξανάγινε καλός επειδή κάποιοι του έδωσαν λεφτά και τα λεφτά τους κάνουν όλους καλούς. Αυτή είναι η λογική. Που καταλήγει, μετεκλογικά, ότι πρέπει να σταματήσουμε αυτές τις ανοησίες και να συγκυβερνήσουν για να μας σώσουν. Τώρα σωθήκαμε.