Δύσκολη εξίσωση ο σχηματισμός κυβέρνησης λόγω Καρυστιανού

Εάν, μάλιστα, προσθέσει κάποιος στην εξίσωση αφενός τα υπό ίδρυση κόμματα του Σαμαρά και του Τσίπρα, αφετέρου τη δημοσκοπική κατρακύλα της ΝΔ, είναι σαφές ότι η ρευστότητα μεγαλώνει πολύ. Είναι εξόφθαλμο πως ένα πολύ μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος δεν είναι απλώς δυσαρεστημένο από το υφιστάμενο κομματικό σύστημα, είναι οργισμένο, με αποτέλεσμα να αναζητάει αλλού διεξόδους. Είναι ενδεικτικό πως σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε στο παρελθόν ένα πρωτοφανές ποσοστό των ψηφοφόρων δηλώνει πως χρειάζονται νέα κόμματα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αυτή η κατηγορία ψηφοφόρων δεν μπορεί να εκφραστεί από τα υπάρχοντα.

Η ΝΔ του Μητσοτάκη κάνει ό,τι μπορεί για να συγκρατήσει την εκλογική πτώση της πριν πάει στις κάλπες, αλλά όλα δείχνουν πως η καθοδική τροχιά της είναι μη αντιστρέψιμη. Όλα δείχνουν πως ο Μητσοτάκης έχει εξαντλήσει τα πολιτικά του καύσιμα, παρότι εκ των πραγμάτων λειτουργεί υπέρ του το γεγονός ότι δεν υπάρχει προφανής εναλλακτική λύση. Οι αιτίες της πολιτικής-εκλογικής απαξίωσης είναι πολλές και αθροίζονται. Τα κραυγαλέα σκάνδαλα και η ακρίβεια είναι οι δύο κύριες αιτίες, αλλά σ’ αυτές προστίθενται και αρκετές ακόμα.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, είναι πολύ αμφίβολο εάν η ΝΔ θα αγγίξει στις εκλογές το 25%, το οποίο είναι όριο για να πάρει μπόνους έδρες. Σήμερα, κινείται λίγο πάνω από το 20%, αλλά το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά είναι δεδομένο πως θα σπρώξει το ποσοστό της αρκετά χαμηλότερα, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί πόσο. Κι αυτό, επειδή ο πρώην πρωθυπουργός έχει απήχηση στη λαϊκή Δεξιά, η οποία αποτελεί σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων που σήμερα δηλώνουν πως θα ψηφίσουν ΝΔ.

Εξέλειπε η αυτοδυναμία

Έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, λοιπόν, η γαλάζια αυτοδυναμία είναι όνειρο απατηλό. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό. Η ΝΔ δεν φαίνεται ικανή να σχηματίσει κυβέρνηση, ακόμα και στην απίθανη περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ θα συμφωνούσε να συμπράξει μαζί της ως μικρός εταίρος, όπως είχε συμβεί το 2015 με τον ΣΥΡΙΖΑ και τους ΑΝΕΛ. Κι αυτό, επειδή δεν αρκούν οι έδρες. Ούτε μπορεί ο Μητσοτάκης να ελπίζει πως θα βρει κι άλλον μικρό εταίρο για να φτάσει τον μαγικό αριθμό των 151 εδρών.

Ο Βελόπουλος πολύ δύσκολα θα συμφωνούσε να συμπράξει με τη ΝΔ, αλλά κι αν συμφωνούσε δεν θα συμφωνούσε το ΠΑΣΟΚ, ακόμα κι αν αθροιστικά οι έδρες των τριών έφταναν τις 151, πράγμα καθόλου σίγουρο. Θα μπορούσε να συμπράξει το κόμμα Σαμαρά; Ενδεχομένως, αλλά ο απαράβατος όρος του θα ήταν να μην είναι πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης. Εάν, όμως, ο Μητσοτάκης εκδιωχθεί από το Μαξίμου αναμένεται να ανοίξουν στόματα για τα διάφορά σκάνδαλα (υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ κ.α.), γεγονός που υπό προϋποθέσεις πιθανόν να οδηγήσει ακόμα και σε ποινική δίωξή του. Μην ξεχνάμε την ασφυκτική πίεση που θα ασκεί στη Βουλή το κόμμα της Καρυστιανού.

Αυτός είναι κύριος λόγος που ο σημερινός πρωθυπουργός θα εξαντλήσει όλα τα περιθώρια για να είναι ασφαλής την επόμενη ημέρα. Δεν είναι, ωστόσο, διόλου σίγουρο πως μπορούν να του δώσουν τέτοιες εγγυήσεις ακόμα κι όσοι ενδεχομένως συμπράξουν με τη ΝΔ για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και στην μάλλον απίθανη περίπτωση, που ο Μητσοτάκης βρει διαθέσιμους κυβερνητικούς εταίρους, θα επιμείνει να είναι αυτός πρωθυπουργός. Η δεδομένη άρνηση των άλλων πρακτικά θα τορπιλίσει τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Και επειδή η άρνηση του Μητσοτάκη πιθανότατα να προκαλέσει εσωκομματικές αντιδράσεις, δεν αποκλείεται αυτός να επιλέξει μία εσωκομματική ρήξη, με σκοπό να παραμείνει αρχηγός μίας μικρότερης, αλλά ελεγχόμενης από τον ίδιον ΝΔ. Όσοι θεωρούν πως ο Κυριάκος θα σεβαστεί τους άγραφους κανόνες που ισχύουν κατά παράδοση, ίσως αποδειχθεί πως κάνουν λάθος. Μία σαφής ένδειξη ότι μπορεί να τους παραβιάζει είναι η εκλογή-διορισμός του Τασούλα στην Προεδρία της Δημοκρατίας.

Ρευστό πολιτικό τοπίο λόγω Καρυστιανού

Εάν οι εξελίξεις πάρουν μία τέτοια τροπή, το κομματικό σύστημα θα ρευστοποιηθεί πολύ περισσότερο. Η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση (ΠΑΣΟΚ) δεν έχει τη δυναμική να δώσει λύση στο πρόβλημα της διακυβέρνησης. Ούτε από κοινού με το υπό ίδρυση κόμμα Τσίπρα. Εάν δεν μεσολαβήσουν ριζικές ανατροπές, το κόμμα Καρυστιανού θα αναδειχθεί στον κύριο φορέα έκφρασης της αντισυστημικής ψήφου και με αριστερό και με δεξιό πρόσημο.

Επειδή, όμως, θα φέρει στις κάλπες ψηφοφόρους που τα τελευταία χρόνια απέχουν, ο αριθμός όσων ψηφίσουν αναμένεται να ανέβει σημαντικά σε σύγκριση με το 2023, γεγονός που θα μειώσει τα ποσοστά των υφιστάμενων κομμάτων. Εκτός αυτού για πολιτικούς λόγους αναμένεται να συρρικνώσει την εκλογική επιρροή του κόμματος Τσίπρα, όπως επίσης της “Πλεύσης Ελευθερίας” και της “Ελληνικής Λύσης”. Το ΠΑΣΟΚ και το κόμμα Σαμαρά θα επηρεαστούν αρνητικά, αλλά πολύ λιγότερο, ενώ η ΝΔ θα έχει μάλλον οριακές απώλειες.

Το σημαντικότερο είναι ότι όπως φαίνεται να διαμορφώνονται τα πράγματα στο πολιτικό σύστημα, ο σχηματισμός κυβέρνησης θα καταστεί δυσεπίλυτο πρόβλημα, τουλάχιστον στις πρώτες εκλογές. Κι αυτό, επειδή υπάρχουν κόμματα, τα οποία αποκλείουν εξ υπαρχής τη συμμετοχή τους σε κυβερνητικό σχήμα, ή θέτουν όρους που καθιστούν τη συμμετοχή τους αδύνατη. Τέτοια κόμματα είναι το ΚΚΕ, η “Πλεύση Ελευθερίας”, το “ΜΕΡΑ25” (εάν μπει στη Βουλή) και εν μέρει η “Ελληνική Λύση”. Σ’ αυτή τη λίστα, όμως, είναι και το κόμμα Καρυστιανού – σύμφωνα με τις δηλώσεις της. Κι αυτό έχει κρίσιμη σημασία, λόγω του πολύ υψηλού ποσοστού που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις.

Τα κόμματα που δυνητικά μπορούν να συμμετάσχουν στον σχηματισμό κυβέρνησης, λοιπόν, είναι η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, το κόμμα Σαμαρά και το κόμμα Τσίπρα. Αθροιστικά θα μπορούσαν να έχουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά οι ιδεολογικοπολιτικές διαφορές τους το καθιστούν πολύ δύσκολο. Θα αλλάξει, άραγε, η Καρυστιανού θέση σ’ αυτό το ζήτημα και τι όρους θα θέσει; Πολλά είναι τα σενάρια, αλλά μόνο ο χρόνος θα δείξει.