Η Καρυστιανού αντιμέτωπη με την πολιτική ανθρωποφαγία

Πρόκειται ουσιαστικά για φαινόμενο το οποίο το έχουμε βιώσει πολλές φορές στην ελληνική πολιτική ζωή και εσχάτως το ζούμε με την κ. Καρυστιανού η οποία προανήγγειλε την ίδρυση κόμματος. Η δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά την προαναγγελία της Μαρίας Καρυστιανού ότι προσανατολίζεται στη δημιουργία πολιτικού κόμματος, ανέδειξε με έντονο τρόπο ένα γνώριμο φαινόμενο της ελληνικής πολιτικής ζωής. Την “πολιτική ανθρωποφαγία”.

Από τη στιγμή που ένα πρόσωπο όπως η κ. Καρυστιανού περνά από τον χώρο της κοινωνικής δράσης ή της ηθικής εκπροσώπησης στον στίβο της πολιτικής, γίνεται αυτομάτως στόχος επιθέσεων, αμφισβητήσεων και υπονοούμενων.

Από σύμβολο, πολιτικός παίκτης

Η κ. Καρυστιανού, που έχει ταυτιστεί στη συνείδηση της κοινής γνώμης με τον αγώνα για δικαιοσύνη μετά την τραγωδία των Τεμπών, αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως σύμβολο συλλογικού πένθους και διεκδίκησης, αλλά ως «πολιτικός παίκτης». Αυτό από μόνο του αρκεί για να ενεργοποιήσει αντανακλαστικά του συστήματος, όπως ερωτήματα για τις προθέσεις της, καχυποψία για τα κίνητρα, ακόμη και προσπάθειες αποδόμησης του ηθικού της πλεονεκτήματος.

Η κριτική σε ένα πολιτικό εγχείρημα είναι θεμιτή και αναγκαία στη δημοκρατία, όταν όμως μετατρέπεται σε προσωπική στοχοποίηση, σε ειρωνεία ή ακόμη και σε ηθική απαξίωση, τότε παύει να είναι πολιτικός διάλογος και γίνεται ανθρωποφαγία. Ιδίως όταν αφορά ανθρώπους που προέρχονται από την κοινωνία των πολιτών και όχι από τον επαγγελματικό πολιτικό χώρο, το φαινόμενο αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά: στέλνει το μήνυμα ότι όποιος τολμήσει να αμφισβητήσει το κατεστημένο θα το «πληρώσει» με δημόσια διαπόμπευση.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν η Καρυστιανού θα πετύχει ή θα αποτύχει πολιτικά. Είναι αν το πολιτικό σύστημα και τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να ανεχθούν νέες φωνές χωρίς να τις κατασπαράσσουν. Γιατί η ποιότητα της δημοκρατίας κρίνεται όχι μόνο στις κάλπες, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε όσους επιλέγουν να μπουν στο δημόσιο πεδίο.

Η υπερβολική στοχοποίηση θα καταστήσει την κ. Καρυστιανού συμβολικό φορέα αντίστασης, γύρω από τον οποίο θα συσπειρωθούν πολιτικές, κοινωνικές ακόμη και θεσμικές δυνάμεις που διαφορετικά δεν θα συνεργάζονταν. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι επιθέσεις που προορίζονται να τη μειώσουν, τελικά θα ενισχύουν τόσο τη θέση της, όσο και την προβολή της.

Η ανθρωποφαγία θα γυρίσει μπούμερανγκ

Η «πολιτική ανθρωποφαγία» εναντίον της κ. Καρυστιανού θα επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιδιώκουν οι «πολιτικοί ανθρωποφάγοι». Αντί να αποδυναμώσουν τη θέση της, θα κατορθώσουν να ενεργοποιήσουν κοινωνικά και πολιτικά αντανακλαστικά αλληλεγγύης υπέρ της και να δημιουργήσουν συσπείρωση γύρω της ενισχύοντας την εικόνα της ως προσώπου που αντιστέκεται στην αδικία, στην αντιθεσμική λειτουργία της δημοκρατίας στη χειραγώγηση της δικαιοσύνης.

Βέβαια το κρίσιμο στοιχείο είναι η μετατροπή της κ. Καρυστιανού σε πολιτικό κεφάλαιο. Αυτό θα κριθεί από την ικανότητά της να υπερβεί την πολιτική ρητορική και την πολιτική τελετουργία η οποία απογυμνώνει τον πολίτη και δημιουργεί ζώνες πολιτικής εξαίρεσης. Αρθρώνοντας παράλληλα ένα συνεκτικό, πολιτικό αφήγημα, το οποίο θα ενσωματώνει την υποστήριξη που έχει δημιουργηθεί μέσω της στοχοποίησης της, σε ένα ευρύτερο σχέδιο πολιτικής παρουσίας.

Η κ. Καρυστιανού διαθέτει στοιχεία που διευκολύνουν τη συγκρότηση ενός πολιτικού κεφαλαίου. Και αυτό γιατί η δημόσια παρουσία της χαρακτηρίζεται από αυθεντικότητα και αποφασιστικότητα, στοιχεία που σε περιόδους κοινωνικής δυσαρέσκειας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, γιατί οι πολίτες συχνά αναζητούν πολιτικούς οι οποίοι εκφράζουν με ειλικρίνεια τις απόψεις τους και δεν επιδιώκουν συμβιβασμούς.

Μπορεί η κ. Καρυστιανού να κάνει το επόμενο βήμα;

Επίσης φαίνεται να διαθέτει ένα εκτεταμένο κοινωνικό δίκτυο αποδοχής το οποίο κρίνεται απαραίτητο για την ανάπτυξη ενός πολιτικού κεφαλαίου. Η ικανότητά της να επικοινωνεί αποτελεσματικά και να διατυπώνει απόψεις αναφορικά με τη λειτουργία των θεσμών ενισχύει περαιτέρω την επιρροή της.

Επιπλέον η πολιτική συγκυρία μπορεί να της προσφέρει ευκαιρίες για διεκδίκηση εισόδου στο ελληνικό κοινοβούλιο με υψηλά ποσοστά. Η ενεργή συμμετοχή της σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα και η αξιοποίηση των δεξιοτήτων και της φήμης της, την καθιστούν ικανή να καταστεί πολιτικό κεφάλαιο, έχοντας τη δυνατότητα να επηρεάζει αποφάσεις και να κερδίζει την υποστήριξη ευρύτερων κοινωνικών ομάδων.