Έρευνα δείχνει άνοδο του αθεϊσμού στην Τουρκία

Τρεις μεγάλες έρευνες που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα αποκαλύπτουν δραματικές αλλαγές τόσο στο θρησκευτικό τοπίο της Τουρκίας όσο και στις πολιτικές προτιμήσεις, αναδεικνύοντας μια χώρα σε μετάβαση.

Έκθεση KONDA: Οι Τούρκοι απομακρύνονται από τη θρησκεία

Μια εκτεταμένη έρευνα του 2025 από την εταιρεία KONDA Research, η οποία συγκρίνει τα σημερινά ευρήματα με δεδομένα του 2008, καταγράφει σαφή μείωση στον αριθμό όσων αυτοπροσδιορίζονται ως θρησκευόμενοι στην Τουρκία, παράλληλα με αισθητή άνοδο της αθεΐας και της κοσμικότητας. Η έρευνα, που διεξήχθη σε δείγμα 6.137 ατόμων, υπογραμμίζει μια μετατόπιση ταυτότητας και πεποιθήσεων μεταξύ των γενεών:

• Το ποσοστό όσων δηλώνουν «θρησκευόμενοι» μειώθηκε από 55% το 2008 σε 46% το 2025.
• Όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως «άθεοι ή μη πιστεύοντες» αυξήθηκαν από 2% σε 8% την ίδια περίοδο.
• Εκείνοι που δηλώνουν «πιστεύοντες αλλά όχι θρησκευόμενοι» αυξήθηκαν ελαφρώς, από 31% σε 34%.

Οι αναλυτές της KONDA αποδίδουν αυτή την τάση στην ενίσχυση του ατομικισμού, στις μεταβαλλόμενες αξίες της νεολαίας και σε μια πολιτισμική στροφή προς την αμφισβήτηση της θεσμικής θρησκείας. Η μειωμένη προβολή της θρησκευτικής ταυτότητας στον δημόσιο χώρο και ο επαναπροσδιορισμός της πίστης εκτός των παραδοσιακών πλαισίων συνέβαλαν επίσης σε αυτή την εξέλιξη.

Η πιο εντυπωσιακή μεταβολή αφορά την άνοδο των άθεων. Η ομάδα αυτή, που το 2008 αποτελούσε μόλις το 2% του πληθυσμού, σήμερα φτάνει το 8% — μια τετραπλάσια αύξηση, ιδιαίτερα αισθητή στα αστικά κέντρα και στις νεότερες ηλικιακές ομάδες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το ποσοστό όσων δηλώνουν «sofu» —εκπροσωπώντας τον πιο πιστό πυρήνα— παρέμεινε αμετάβλητο επί 17 χρόνια, σταθερό στο 12%, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη ενός συνεκτικού πυρήνα θρησκευτικών συντηρητικών εν μέσω ευρύτερων κοινωνικών αλλαγών.

 

---

 

* Η έρευνα διεξήχθη τέλη του 2024. Τα αποτελέσματά της δημοσιοποιήθηκαν το 2025