Ποιος επιδιώκει τη στρατικοποίηση της νεκρής ζώνης στην Κύπρο

Οι Βρετανοί, που είναι διαχρονικά οι συντάκτες του προσχεδίου των ψηφισμάτων, κινούνται σε μια λογική διατήρησης των ισορροπιών, για να αποφευχθούν αντιδράσεις. Οι Βρετανοί, έχουν ως γνωστό στο οπλοστάσιό τους πολλές ιδέες, με τη γνωστή τακτική της εποικοδομητικής ασάφειας. Όταν, για παράδειγμα, αναφέρονται στη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία κάνουν λόγο για “μια ευρεία βάση”, σημειώνοντας πως μπορούν να ικανοποιηθούν όλες οι ανησυχίες και ανάγκες των δυο πλευρών.

Ενδιαφέρον έχουν οι τοποθετήσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Η Μόσχα διατηρεί τις πάγιες θέσεις της στο Κυπριακό, που δεν φαίνεται να επηρεάζονται από τις εξελίξεις σε άλλα μέτωπα ( π.χ. Ουκρανικό). Όπως και άλλες χώρες στέκονται στην επιλογή Έρχιουρμαν στη θέση του ηγέτη του κατοχικού καθεστώτος, το οποίον θεωρούν “πρόθυμο”. Οι Ρώσοι αναγνωρίζουν τις δυσκολίες για πρόοδο σε θέματα όπως η διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων, αλλά και το γεγονός ότι υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης. Η Ρωσία στηρίζει λύση στη βάση των ψηφισμάτων και όχι εκτός πλαισίου λύσης ή επιβολή οποιασδήποτε συμφωνίας. Η Μόσχα αναφέρεται και στις βρετανικές βάσεις, τις οποίες θεωρεί αποικιοκρατικό κατάλοιπο, σημειώνοντας πως η παρουσία τους δυσκολεύει την επίτευξη συμφωνίας.

Χώρες όπως η Γαλλία και η Κίνα εκφράζουν με σταθερότητα την ανάγκη σεβασμού των ψηφισμάτων. Το Πεκίνο εγείρει και το θέμα της περίκλειστης περιοχής Αμμοχώστου. Το θέμα αυτό ήγειρε και η Ελλάδα, που είναι μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, αναδεικνύοντας την αδυναμία της Ειρηνευτικής Δύναμης να αποτρέψει τις ενέργειες της κατοχικής δύναμης. Άσκησε δε κριτική στην Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, κυρίως γιατί σε αυτήν εξισώνονται οι δυνάμεις κατοχής με την Εθνική Φρουρά, που είναι αμυνόμενη.

Η αντίληψη των Ηνωμένων Εθνών είναι πως υπάρχουν “ενθαρρυντικές ενδείξεις” στο Κυπριακό ως αποτέλεσμα και της συνάντησης Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν στην παρουσία της κ. Ολγκίν στις 11 Δεκεμβρίου. Ο Διεθνής Οργανισμός σημειώνει ότι για πρώτη φορά από το 2020 συζητήθηκαν και ζητήματα που αφορούν και την ουσία του Κυπριακού. Παραπέμπουν δε στην αναφορά ότι στόχος είναι η επίτευξη λύσης του Κυπριακού με πολιτική ισότητα, όπως αυτή περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η στρατικοποίηση 

Ωστόσο, παρακολουθώντας και τις συζητήσεις στο επίπεδο των διαπραγματευτών, σπεύδουν να σημειώσουν ότι βρισκόμαστε στην αρχή και πως υπάρχει ακόμη δρόμος να διανυθεί. Στην έδρα του ΟΗΕ, κυρίως όμως η αποστολή του Οργανισμού στη Λευκωσία, επενδύουν στη συζήτηση ΜΟΕ, κυρίως όσα διευκολύνουν την καθημερινότητα. Ωστόσο, αναγνωρίζουν πως αυτά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την πολιτική λύση.

Είναι σαφές, όπως σημείωνε πηγή των Ηνωμένων Εθνών ότι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, είναι πρόωρο να ανακοινωθεί ημερομηνία πραγματοποίησης της άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό. Ο Γενικός Γραμματέας, η θητεία του οποίου λήγει αυτόν το χρόνο, δεν θέλει μια νέα αποτυχία, έστω κι εάν δεν παρουσιασθεί έτσι. Συνεπώς ο Αντόνιο Γκουτέρες έχει δώσει οδηγίες όπως υπάρξει προετοιμασία ώστε να υπάρχουν πιθανότητες επιτυχίας.

Τι σημαίνει επιτυχία; Να προωθήσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, που παρακολουθούν εκ του μακρόθεν τα όσα διαδραματίζονται στο Κυπριακό και ενημερώνονται ενδεχομένως από τους Βρετανούς κι άλλους καλοθελητές κάνουν λόγο για στρατικοποίηση της νεκρής ζώνης. Εξισώνοντας εν πολλοίς τον κατοχικό στρατό με την Εθνική Φρουρά.
Σε ό,τι αφορά τη νεκρή ζώνη χρειάσθηκε να παρέμβει η Ελληνίδα Μόνιμη Αντιπρόσωπος για να εξηγήσει το ιστορικό και πώς διαμορφώθηκε η περιοχή.