Κυπριακό πολιτικό σύστημα: Η λογική της κατηφόρας είναι ο πάτος

Είναι, ίσως, πολύ αργά να σημάνουν συναγερμό, να κτυπούν καμπανάκι τα συστημικά κόμματα. Με δική τους ευθύνη απαξιώνονται. Κουβαλούν τον “λεκέ” από υποθέσεις διαφθοράς, διαπλοκής, υπόγειων διαδρομών του χρήματος. Αυτό, ακόμη και να έγινε πριν χρόνια ή σχετικά πρόσφατα, να μην υπήρχε ή και να υπήρχε συλλογική ευθύνη, η εντύπωση δεν αλλάζει. Ούτε προφανώς και η ουσία.

Θα είναι, λέγεται και φαίνεται από τις μέχρι στιγμής δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Φειδία Παναγιώτου στη Βουλή. Εκτός κι εάν το τελευταίο ατόπημα θα του προκαλέσει πολιτικό κόστος. Κι όταν εκπροσωπείται στη Βουλή, θα συμμετέχει και στο Εθνικό Συμβούλιο. Αυτό δεν επισημαίνεται για να προκαλέσει, αλλά ως ένα δεδομένο που θα προκύψει εάν και εφόσον επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις. Θα μπορούσε ο καθένας να κάνει συνειρμούς για το τι θα συμβαίνει στις συνεδριάσεις του Εθνικού Συμβουλίου το οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, ο Γιώργος Περδίκης προ ετών το χαρακτήρισε “γουμά”, κοτέτσι. Αναμένεται ότι θα είναι πρωτόγνωρο, ένα επαναλαμβανόμενο “σόου σε κοτέτσι” με τον γνωστό πρωταγωνιστή.

Κόμματα στο ναδίρ

Όλα αυτά που βιώνουμε, είναι αποτέλεσμα της απαξίωσης των παραδοσιακών κομμάτων. Η απαξίωση ξηλώνει εκλογικά το πουλόβερ των κομμάτων, τα οποία πληρώνουν την κατά καιρούς εμπλοκή τους σε υποθέσεις διαφθοράς και διαπλοκής. Αυτή, λοιπόν, η κατάσταση έχει “μετακινήσει” τους πολίτες στην αρνητική ψήφο. Παραδοσιακά τούτο συνδεόταν με την αποχή, πλην όμως σήμερα διαφοροποιείται και λειτουργεί και ως τιμωρητική ψήφος.

Βρίσκουν “διέξοδο” σε δήθεν εναλλακτικά κόμματα, που έχουν κάνει τη σημαία είτε στο σόου είτε τη λογική της ισοπέδωσης ή και τα δυο. Είναι σαφές πως η θυμική δημοκρατία γίνεται όλο και λιγότερο δημοκρατία. Η απόγνωση και η οργή αναζητούν διεξόδους. Και συνήθως πολίτες συσπειρώνονται γύρω από εκείνους που τους υπόσχονται αυτά που έχουν ανάγκη να ακούσουν.

Ο Νικηφόρος Διαμαντούρος, πρώην Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής, ακαδημαϊκός, ανέφερε (“Καθημερινή” Ελλάδος, συνέντευξη στην Τασούλα Επτακοίλη, 25.1.2026) πως «οποιοδήποτε πολιτικό κίνημα/κόμμα είναι εστιασμένο σε μία μόνο ιδέα δεν συμβάλλει ούτε στην ανάπτυξη των θεσμών ούτε στην ποιότητα της δημοκρατίας. Ο θυμός δεν παράγει θεσμούς. Η λογική του ψόγου, της αποκήρυξης και της καταγγελίας είναι εύκολη διέξοδος, αλλά λαϊκίστικη».

Οι πολίτες, ακόμη και εκείνοι που δεν το αντιλαμβάνονται και επενδύουν σε πολιτικούς κλόουν, σε “σωτήρες” και σε ακραία οργανωμένα σύνολα, θέλουν φορείς που να δίνουν λύσεις. Χρειάζονται ανθρώπους με σκέψη ανεξάρτητη και χωρίς αγκυλώσεις, έντιμους και ασυμβίβαστους. Χρειάζονται ανθρώπους που δεν θα είναι μίζεροι, που ενίοτε μουρμουρούν για όλους τους άλλους. Χρειάζονται ανθρώπους, κόμματα, που πρωτίστως να αποδεικνύουν συνεχώς με κάθε τους πράξη ότι σέβονται την νοημοσύνη μας.

Η απορρύθμιση ως κανονικότητα

Εάν ενοχλούσε τα κόμματα η απαξίωση των πολιτών, θα έκαναν διορθωτικές κινήσεις. Έκαναν; Όχι. Θα αφουγκράζονταν την κοινωνία και όχι μόνο το πελατολόγιο τους. Αλλά και οι πολίτες τι πράττουν για να υπάρξει αλλαγή; Λένε πολλοί πως δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς. Πώς αντιδρούν; Με χαβαλέ;

Βιώνουμε μια κατάσταση, που δεν περιορίζεται στα όρια της νήσου Κύπρου. Είναι ευρύτερο το πρόβλημα και αφορά τις περισσότερες χώρες. Οι κρίσεις, πολιτικές, οικονομικές, αξιακές διαμορφώνουν νέα δεδομένα. Μερικές φορές προς την λανθασμένη κατεύθυνση. Ζούμε την περίοδο του τραμπισμού, που δεν περιορίζεται εντός των ΗΠΑ, αλλά εξάγεται και στον υπόλοιπο κόσμο. Ο ίδιος, με την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του, έκανε λόγο «για την μεγαλύτερη απορρύθμιση της ιστορίας» και ήδη το βιώνουμε τούτο. Επιχειρείται ανατροπή της κάθε κανονικότητας, με νέα… κανονικότητα.