Το σύστημα της βρετανικής αριστοκρατίας με ονόματα

Οι τίτλοι απονέμονται από τον μονάρχη και διακρίνονται σε κληρονομικούς και σε ισόβιους. Οι ισόβιοι (είναι προσωποπαγείς και δεν κληρονομούνται) χρησιμοποιούνται συχνά για τον διορισμό μελών στη Βουλή των Λόρδων, ως ένδειξη ιδιαίτερης τιμής. Η δομή της βρετανικής αριστοκρατίας βασίζεται σε αυστηρή διαβάθμιση τίτλων, με σαφή σειρά προτεραιότητας. Από τον ανώτερο προς τον κατώτερο τίτλο, η ιεραρχία έχει ως εξής:

1. Δούκας (Duke): Ο υψηλότερος τίτλος ευγενείας κάτω από τη βασιλική οικογένεια. Οι δούκες συνδέονται ιστορικώς με τεράστιες γαιοκτησίες και σημαντική πολιτική επιρροή.
2. Μαρκήσιος (Marquess): Αρχικώς διοικητής παραμεθόριων περιοχών (marches). Τίτλος σπανιότερος αλλά υψηλού κύρους.
3. Κόμης (Earl): Αγγλοσαξονικής προέλευσης τίτλος, αντίστοιχος του ευρωπαϊκού Count.
4. Υποκόμης (Viscount): Κατώτερος του κόμη, συχνά τίτλος που απονεμόταν σε πολιτικούς ή ανώτερους αξιωματούχους.
5. Βαρώνος (Baron): Ο χαμηλότερος τίτλος της αριστοκρατίας, αλλά ιστορικώς θεμελιώδης για τη συγκρότηση της Βουλής των Λόρδων.

Σύγχρονοι ιππότες

Πέρα από τους ανωτέρω τίτλους ευγενείας, υπάρχουν οι βαρωνέτοι (baronets) και οι ιππότες (knights), οι οποίοι φέρουν τίτλους τιμής, αλλά δεν ανήκουν τυπικώς στην αριστοκρατική ελίτ. Στη Βρετανία, κάποιος γίνεται ιππότης (Knight), και αποκαλείται “Sir” (αν είναι γυναίκα Dame), μέσω επίσημης τιμητικής απονομής από τον μονάρχη, στο πλαίσιο του βρετανικού συστήματος τιμών. Η ιπποσύνη δεν είναι κληρονομικός τίτλος. Απονέμεται προσωπικώς για προσφορά και διακρίσεις. Ειδικές επιτροπές εξετάζουν τις υποψηφιότητες για ιπποσύνη ανά τομέα (π.χ., επιστήμη, τέχνες, φιλανθρωπία, δημόσια διοίκηση), και οι προτάσεις υποψηφίων για ιπποσύνη περνούν από τον πρωθυπουργό και το Υπουργικό Συμβούλιο.

Τα ισχυρότερα μέλη της βρετανικής αριστοκρατίας σήμερα καθορίζονται από έναν συνδυασμό τεράστιου γαιοκτητικού πλούτου, ιστορικής προτεραιότητας και –για ορισμένους– ενεργού συμμετοχής στη Βουλή των Λόρδων. Παρότι οι κληρονομικοί τίτλοι ευγενείας δεν συνεπάγονται πλέον αυτόματη πολιτική εξουσία, οι ανώτατοι ευγενείς, ιδίως οι δούκες, διατηρούν σημαντική επιρροή μέσω εκτεταμένων χαρτοφυλακίων ακινήτων, της διαχείρισης ιστορικών κτημάτων, και ιδιαίτερων θεσμικών ρόλων και επιρροών.

Η ιεραρχία της βρετανικής αριστοκρατίας

Ορισμένα από τα ισχυρότερα και επιδραστικότερα μέλη της βρετανικής αριστοκρατίας είναι ανώτατοι κληρονομικοί τιτλούχοι και μεγάλοι γαιοκτήμονες.

• Hugh Grosvenor, 7ος Δούκας του Westminster: Κατατάσσεται σταθερά ως ο πλουσιότερος αριστοκράτης στη Βρετανία. Κληρονόμησε το Grosvenor Estate το 2016. Το κτήμα περιλαμβάνει 300 εκτάρια προνομιακής γης στις περιοχές Mayfair και Belgravia του Λονδίνου, αξίας άνω των £9 δισ., καθώς και διεθνείς επενδύσεις.
• Edward Fitzalan-Howard, 18ος Δούκας του Norfolk: Ως πρεσβύτερος δούκας (premier duke) και πρεσβύτερος κόμης (premier earl) της Αγγλίας, κατέχει το κληρονομικό αξίωμα του Κόμη Στρατάρχη (Earl Marshal). Είναι υπεύθυνος για τη διοργάνωση μεγάλων κρατικών τελετών, συμπεριλαμβανομένων στέψεων και κρατικών κηδειών.
• Peregrine Cavendish, 12ος Δούκας του Devonshire: Ελέγχει το μεγάλο κτήμα Devonshire, συμπεριλαμβανομένου του Chatsworth House. Η οικογένεια έχει βαθιές ρίζες στην πολιτική και κοινωνική ζωή, με τεράστιες γαιοκτησίες.
• Ralph Percy, 12ος Δούκας του Northumberland: Ένας από τους πλουσιότερους γαιοκτήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο, με εκτεταμένες ιδιοκτησίες στη Βόρεια Αγγλία, ιδιαιτέρως γύρω από το Κάστρο Alnwick.
• Charles Gordon-Lennox, 11ος Δούκας του Richmond: Κατέχει πολλαπλούς δουκικούς τίτλους (Richmond, Lennox, Gordon) και είναι επιδραστικός σε κύκλους γαιοκτησίας, αθλητισμού (Goodwood Estate) και επιχειρήσεων.
• Charles Wellesley, 9ος Δούκας του Wellington: Ηγείται οικογένειας με σημαντικό γαιοκτητικό πλούτο και ιστορική στρατιωτική κληρονομιά. Διετέλεσε και συντηρητικός ευρωβουλευτής (1979-1989) και κατέχει θέση στη Βουλή των Λόρδων από το 2015.
• Christopher John Hilton Paulet, 19ος Μαρκήσιος του Winchester: Ως ο κάτοχος του παλαιότερου εν ενεργεία τίτλου μαρκησίου (marquessate) στην Αγγλία (αυτός ο τίτλος μαρκησίου δημιουργήθηκε το 1551), είναι ο πρεσβύτερος μαρκήσιος της Αγγλίας.
• Charles Gerald John Cadogan, 8ος Κόμης Cadogan: Επικεφαλής της οικογένειας Cadogan, ενός από τους μεγαλύτερους και πλουσιότερους γαιοκτήμονες του Λονδίνου, με πολυτελή ακίνητα στο Chelsea, κατείχε στρατιωτικά αξιώματα και ήταν φημισμένος δισεκατομμυριούχος. Μετά από τον πρόσφατο θάνατό του (2023), οι αριστοκρατικοί τίτλοι του και με τα οικονομικά τους προνόμια κληρονομήθηκαν από τον υιό του, Edward.
• Βαρώνη Howard de Walden (Hazel Czernin): Κατέχοντας μια κληρονομική βαρωνία (barony of Howard de Walden) που δημιουργήθηκε και απονεμήθηκε σε αυτή την οικογένεια από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Α’ το 1597, έλεγχε ένα τεράστιο ιστορικό κτήμα στην περιοχή Marylebone του Λονδίνου. Μετά τον θάνατό της (2024), η βαρωνία και η περιουσία κληρονομήθηκαν από τον υιό της, τον Hon Peter John Joseph Czernin.
• Υποκόμης Portman (Christopher Portman): Επιβλέπει το Portman Estate στο Λονδίνο, ένα από τα πλουσιότερα χαρτοφυλάκια ακινήτων της πρωτεύουσας.

Κρατικά αξιώματα

Οι ακόλουθοι τίτλοι ευγενείας συνοδεύονται από αυξημένη κρατική εξουσία και ιδιαίτερα θεσμικά προνόμια:

• Ο Δούκας της Κορνουάλης: Σήμερα, τον τίτλο κατέχει ο Πρίγκιπας Ουίλιαμ, διάδοχος του Θρόνου. Αν και πρωτίστως μέλος της βασιλικής οικογένειας, ο τίτλος του Δούκα της Κορνουάλης του αποφέρει μεγάλο εισόδημα από το κτήμα του Duchy of Cornwall.
• Ο Κόμης Στρατάρχης Δούκας του Norfolk: Όπως προαναφέρθηκε, αυτός ο τίτλος ευγενείας διαδραματίζει, ex officio, έναν καίριο ρόλο στο βρετανικό συνταγματικό και τελετουργικό σύστημα, είναι ο “Μέγας Τελετάρχης” του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αρχηγοί Φατριών στη Σκωτία: Στη Σκωτία, ο όρος clan (φατρία) σημαίνει μια παραδοσιακή συγγενική και κοινωνική ομάδα ανθρώπων που θεωρούν ότι κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο και συνδέονται με μια συγκεκριμένη περιοχή. Στη Σκωτία, οι αρχηγοί και υπαρχηγοί φατριών διατηρούν διακριτή βαθμίδα ευγενείας, και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κατέχουν σημαντικές γαιοκτησίες, ασκώντας σημαντική πολιτιστική επιρροή.