Η Αθήνα εξετάζει ρήτρα αποκλεισμού της Τουρκίας από μελλοντικές αγορές οπλικών συστημάτων

Η Αθήνα στρέφει ιδιαίτερα το βλέμμα της στη Γερμανία εν μέσω διαπραγματεύσεων για την αγορά νέων υποβρυχίων. Το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζει το ενδεχόμενο να συμπεριλάβει ρήτρα σε μελλοντικά αμυντικά συμβόλαια, η οποία θα αποτρέπει την Τουρκία από το να προμηθεύεται τα ίδια οπλικά συστήματα, σύμφωνα με το In.gr.

Η προτεινόμενη ρήτρα θα προβλέπει ότι τα συστήματα που θα αγοράζει εφεξής η Ελλάδα δεν θα μπορούν να πωλούνται και στην Τουρκία, και θα αφορά κυρίως μεγάλης κλίμακας εξοπλιστικά προγράμματα. Ελλάδα και Τουρκία βρίσκονται επί μακρόν σε αντιπαράθεση για θαλάσσιες ζώνες, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει έναν διαρκή εξοπλιστικό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, αυτή η κούρσα εξοπλισμών έχει επιβαρύνει σημαντικά τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Ωστόσο, οι χώρες-προμηθευτές συχνά πωλούν τα ίδια οπλικά συστήματα και στις δύο πλευρές, με αποτέλεσμα καμία χώρα να μην αποκτά τελικά αποφασιστικό στρατηγικό πλεονέκτημα στο αμφισβητούμενο Αιγαίο. Η Ελλάδα έχει προειδοποιήσει ευρωπαίους εταίρους, όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, να αποφύγουν την πώληση όπλων στην Άγκυρα, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία έχει απειλήσει με πόλεμο εάν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Η απειλή αυτή παραμένει, παρά την πρόσφατη αναθέρμανση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών.

Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), η Ισπανία, η Ιταλία και η Γερμανία ήταν οι κορυφαίοι εξαγωγείς όπλων προς την Τουρκία την περίοδο 2020-2024. Η Ελλάδα έχει επίσης ασκήσει βέτο στην πλήρη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, πράγμα που σημαίνει ότι τα δάνεια της ΕΕ μπορούν να χρηματοδοτούν μόνο προϊόντα των οποίων το 35% ή λιγότερο των εξαρτημάτων προέρχεται από την Τουρκία.

Προειδοποίηση προς τη Γερμανία

Δεν είναι η πρώτη φορά που προτείνεται μια τέτοια ρήτρα. Ωστόσο, φαίνεται να επανέρχεται στο προσκήνιο καθώς το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό εξετάζει την προμήθεια νέων υποβρυχίων.

Στην Αθήνα, πηγές κοντά στις συζητήσεις επισημαίνουν την προηγούμενη απόφαση της Γερμανίας να παραδώσει στην Ελλάδα προηγμένα υποβρύχια τύπου 214 και —χρόνια αργότερα, παρά τις ελληνικές πιέσεις— να προμηθεύσει και την Άγκυρα.
Η Γερμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών —μαζί με τη Γαλλία, τη Σουηδία, την Ιταλία και τη Νότια Κορέα— που διεκδικούν το νέο συμβόλαιο υποβρυχίων της Ελλάδας. Παράλληλα, η Ελλάδα αναμένεται να υπογράψει σύντομα ξεχωριστή συμφωνία ναυπήγησης πλοίων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα, όπως δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Euractiv, η Αθήνα σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη ρήτρα για την Τουρκία ως διαπραγματευτικό μοχλό στη διαδικασία επιλογής για τα υποβρύχια.

Ωστόσο, πηγές της αμυντικής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι η Ελλάδα ενδέχεται να διαθέτει περιορισμένα περιθώρια πίεσης στο συγκεκριμένο ζήτημα, δεδομένης της ανεπτυγμένης εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας και του ολοένα και πιο ανταγωνιστικού παγκόσμιου εξοπλιστικού περιβάλλοντος. Μια τέτοια ρήτρα θα μπορούσε να είναι εφικτή μόνο με χώρες με τις οποίες υπάρχουν αμοιβαίες αμυντικές συμφωνίες, όπως η Γαλλία, προσθέτουν οι ίδιες πηγές.