Με το δάκτυλο στην σκανδάλη ΗΠΑ-Ιράν – Στην Σούδα αμερικανικό αεροπλανοφόρο

Στη Σούδα έφτασε το μεσημέρι της Καθαράς Δευτέρας το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο και ένα από τα πιο προηγμένα και ισχυρά πολεμικά πλοία της κατηγορίας του στον κόσμο, για να ανεφοδιαστεί προτού αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή, με φόντο την αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν.

Η Σούδα είναι μια από τις πιο σημαντικές βάσεις στη Μεσόγειο, λόγω της ικανότητας να παρέχει υποστήριξη ακόμα και σε ένα πολεμικό πλοίο, όπως το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford.

Η ναυπήγησή του έγινε το 2009 και η καθέλκυση του το 2013. Εντάχθηκε σε υπηρεσία στις 22 Ιουλίου του 2017 και έχει πλήρωμα 4.500 άτομα. Το μήκος του είναι 333 μέτρα, το πλάτος 78 μέτρα, έχει εκτόπισμα 100 χιλιάδων τόνων, ταχύτητα 30 κόμβων και μπορεί να λειτουργεί για 20 χρόνια χωρίς ανεφοδιασμό καυσίμου. Μπορεί να μεταφέρει πάνω από 75 αεροσκάφη διάφορων τύπων μεταξύ των οποίων:

• F-35C Lightning II
• F/A-18E/F Super Hornet
• EA-18G Growler (ηλεκτρονικός πόλεμος)
• E-2D Advanced Hawkeye (έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου)
• Ελικόπτερα MH-60R/S
• Μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Προειδοποιεί το Ιράν

Το Ιράν προειδοποίησε σήμερα ότι υπάρχει κίνδυνος «κλιμάκωσης» πέραν των συνόρων του, στην περίπτωση που δεχτεί επίθεση, αφού ο Τραμπ αναφέρθηκε σε μια τέτοια πιθανότητα, εάν αποτύχουν οι συνομιλίες με την Τεχεράνη. «Καλούμε όλες τις χώρες που είναι προσηλωμένες στην ειρήνη και τη δικαιοσύνη να λάβουν σημαντικά μέτρα για να εμποδίσουν κάθε νέα κλιμάκωση», είπε ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, από το βήμα της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό στη Γενεύη. «Οι συνέπειες μιας νέας επίθεσης δεν θα περιορίζονταν μόνο σε μία χώρα και η ευθύνη θα έπεφτε σε εκείνους που υποκινούν ή υποστηρίζουν τέτοιες ενέργειες», πρόσθεσε.

Σήμερα, ο Γαριμπαμπαντί επέμεινε ότι το Ιράν έχει «αδιαπραγμάτευτο» δικαίωμα να αποκτήσει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς και «το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί να ακυρωθεί, ή να του το αρνηθούν αυθαιρέτως».

Κρίσιμες συνομιλίες στην Γενεύη

Καθοριστική θεωρείται η συνάντηση που αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στη Γενεύη μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών διαπραγματευτών, με αντικείμενο μια αναλυτική ιρανική πρόταση για νέα συμφωνία στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι η κυβέρνηση του Τραμπ αναμένει να λάβει την ιρανική πρόταση έως την Τρίτη, ώστε να υπάρξει χρόνος για αξιολόγηση πριν από τη συνάντηση.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η τρέχουσα διπλωματική προσπάθεια ενδέχεται να αποτελεί την τελευταία ευκαιρία που δίνει ο Τραμπ στο Ιράν πριν εξετάσει το ενδεχόμενο ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης ΗΠΑ-Ισραήλ. Πηγές από την Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να στοχεύσει άμεσα ακόμη και τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Χαμενεΐ.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αράγκτσι, δήλωσε σε εκπομπή του CBS ότι αναμένει να συναντηθεί στη Γενεύη με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τον προγραμματισμό της συνάντησης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αναμένει την επίσημη ιρανική πρόταση.

Ο Αράγκτσι ανέφερε ότι εργάζεται ακόμη πάνω στο τελικό κείμενο και ότι η πολιτική ηγεσία στην Τεχεράνη δεν έχει δώσει ακόμη την τελική έγκριση. Εξέφρασε, ωστόσο, την πεποίθηση ότι στη Γενεύη θα συζητηθεί η πρόταση και θα ξεκινήσει διαπραγμάτευση πάνω σε συγκεκριμένο κείμενο με στόχο μια «γρήγορη συμφωνία».

«Αν το Ιράν καταθέσει σχέδιο πρότασης, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συναντηθούν στη Γενεύη για να ξεκινήσουν λεπτομερείς διαπραγματεύσεις και να εξετάσουν εάν μπορεί να επιτευχθεί πυρηνική συμφωνία», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι ενδέχεται να συζητηθεί και το ενδεχόμενο μιας ενδιάμεσης συμφωνίας, πριν από την οριστική κατάληξη σε πλήρη πυρηνική συμφωνία. Ο πρόεδρος του Ιράν, Masoud Pezeshkian, έγραψε στην πλατφόρμα Χ ότι οι πρόσφατες συνομιλίες «έδωσαν ενθαρρυντικά μηνύματα», προσθέτοντας όμως ότι η χώρα του είναι προετοιμασμένη «για κάθε πιθανό σενάριο».

Το αγκάθι του εμπλουτισμού ουρανίου

Κατά τον τελευταίο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη, την περασμένη Τρίτη, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ζήτησαν από τον Αραγκτσί να καταθέσει εντός ημερών λεπτομερή, γραπτή πρόταση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αμερικανική θέση παραμένει σαφής, «μηδενικός εμπλουτισμός» ουρανίου σε ιρανικό έδαφος. Ωστόσο, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να εξετάσουν πρόταση που θα προβλέπει περιορισμένο ή «συμβολικό» εμπλουτισμό, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλίζεται πλήρως πως δεν υπάρχει καμία διαδρομή προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε σε συνέντευξή του στο MS Now ότι θα ολοκληρώσει το προσχέδιο της πρότασης εντός του Σαββατοκύριακου και θα το παραδώσει στους Αμερικανούς απεσταλμένους μόλις εγκριθεί από την πολιτική ηγεσία της χώρας. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, πάντως, δεν λείπουν οι φωνές που ζητούν σκληρότερη στάση. Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Lindsey Graham δήλωσε ότι αρκετοί σύμβουλοι γύρω από τον Τραμπ τον παροτρύνουν να μην προχωρήσει σε στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, καλώντας τον πρόεδρο να αγνοήσει αυτές τις εισηγήσεις.

«Κατανοώ τις ανησυχίες για μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, δεδομένων των προηγούμενων εμπλοκών. Ωστόσο, όσοι συμβουλεύουν να αποφευχθεί η ανάμειξη φαίνεται να αγνοούν τις συνέπειες του να αφήνεται το κακό ανεξέλεγκτο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με συμβούλους του Αμερικανού προέδρου, ο Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει πορεία και να διατάξει στρατιωτική επιχείρηση οποιαδήποτε στιγμή, αν και επί του παρόντος αρκετά μέλη της ομάδας του εισηγούνται υπομονή.

Ιράν: «Τρομοκράτες τα κράτη της ΕΕ»

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε το Σάββατο ότι «κατατάσσουμε τις ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωσης ως τρομοκρατικές οργανώσεις και τα κράτη αυτά ως τρομοκράτες». Η απόφαση της ΕΕ να κατατάξει τους Φρουρούς της Επανάστασης στις τρομοκρατικές οργανώσεις, προκάλεσε οργή στην Τεχεράνη.

«Το μέτρο αποτελεί αμοιβαία δράση σε απάντηση στην παράνομη και αδικαιολόγητη απόφαση των κρατών μελών της ΕΕ να χαρακτηρίσουν την Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά ως τρομοκρατική οντότητα», δήλωσε η ιρανική κυβέρνηση, πριν προσθέσει ότι η απόφαση της ΕΕ «αντιφάσκει με τις θεμελιώδεις αρχές του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου».

Το δε Ιράν σύναψε μια μυστική συμφωνία ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ με τη Ρωσία για την απόκτηση χιλιάδων φορητών, προηγμένων πυραύλων, εκτοξευόμενων από τον ώμο, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Financial Times. Η συμφωνία, που υπογράφηκε στη Μόσχα τον Δεκέμβριο, δεσμεύει τη Ρωσία να παραδώσει 500 φορητές μονάδες εκτόξευσης “Verba” και 2.500 πυραύλους “9M336” μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, αναφέρει το δημοσίευμα. Η εφημερίδα επικαλείται διαρροή ρωσικών εγγράφων που περιήλθαν στην κατοχή της και πολλά άτομα που έχουν γνώση αυτής της συμφωνίας. Το πρακτορείο Reuters διευκρίνισε ότι δεν μπόρεσε να επαληθεύσει άμεσα αυτές τις πληροφορίες.