Ιμπεριαλιστικός πόλεμος με τα λάβαρα της ηθικής!
03/03/2026
Ίσχυε ανέκαθεν στο παρελθόν και το διαπιστώνουμε ξανά τις τελευταίες ημέρες στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν. Όταν ο δυτικός ιμπεριαλισμός επιτίθεται στρατιωτικά, αυτό, όπως ισχυρίζονται όλοι οι ταγοί του, πραγματοποιείται μόνο για το γενικό καλό της ανθρωπότητας, για την ελευθερία και τη δημοκρατία, για την ειρήνη και κυρίως για τα ανθρώπινα δικαιώματα των καταπιεσμένων.
Στην ιστορία καταγράφονται όμως επ΄ αυτού συχνά άλλες πραγματικότητες. Στη δυτική πολιτική, τουλάχιστον την μεταπολεμική (αλλά και γενικώς) ο πραγματικός πολεμικός στόχος είναι κατά κανόνα τα συμφέροντα των κρατών και μάλιστα στη βάση της στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος τους. Γιουγκοσλαβία, Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη, Συρία, είναι μόνο κάποια παραδείγματα στην ευρύτερη περιοχή μας. Τα υπόλοιπα που ακούγονται, όπως για την υπερίσχυση του ηθικού ζητήματος επί του νομικού σε τέτοιους πολέμους, αποτελεί πρωτίστως προπαγανδιστικό τέχνασμα και ακατάσχετος περί δικαίου μοραλισμός, που συχνά συνοδεύεται με ψεύτικες ιστορίες και παραπληροφόρηση – και μάλιστα στη “λογική” των δύο μέτρων και δύο σταθμών.
Όμως, εν προκειμένω, το ερώτημα παραμένει. Αποτελεί η καταφανής έλλειψη δικαίου σε μια συγκεκριμένη, αυταρχική αλλά κυρίαρχη χώρα, από τις πολλές δεκάδες που υπάρχουν στην υφήλιο, φιλικές και μη στη Δύση, αιτία για την κήρυξη πολέμου εναντίον της από τους αυτοαναγορευόμενους “Δίκαιους” (και ισχυρούς) αυτού του κόσμου; Η αλήθεια είναι ότι το ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν είναι αυταρχικό, εξτρεμιστικό και σκληρό.
Και είναι αναμενόμενο ότι το αίσθημα δικαίου πολλών τίμιων ανθρώπων να συνηγορεί υπέρ εκείνων που ξεκίνησαν αυτόν τον επιθετικό πόλεμο. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος αυτός είναι και νόμιμος. Κάθε άλλο. Ιδιαίτερα που εδώ και αρκετές δεκαετίες το διεθνές δίκαιο καταπατείται επανειλημμένως από τις ισχυρές δυνάμεις, οι οποίες το επικαλούνται αυθαίρετα και ανάλογα με τα συμφέροντά τους.
Μπορεί όμως στο όνομα οποιασδήποτε επιθετικού πολέμου, έστω με κριτήρια “ηθικής ανωτερότητας”, να ξεχνούμε την ντε φάκτο ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα που εμπεριέχουν τέτοιοι πόλεμοι; Όταν μάλιστα είναι αυταπόδεικτο ότι στη σημερινή μεγάλη εικόνα των πολέμων κυριαρχούν ανταγωνιστικά ζητήματα γεωπολιτικής και γεωοικονομίας και όχι κάποιος μοραλισμός, που τα τελευταία χρόνια έχασε, έτσι κι αλλιώς, την πραγματική του έννοια και κατάντησε μέσο προπαγάνδας υπέρ του δικαίου της ισχύος;
Ηθικισμός της ωμής ισχύος
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, όπως ο ειδικός στο συνταγματικό δίκαιο Κρίστοφ Σάφερλινγκ, είναι σαφές ότι «οι αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν είναι παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου» (Tagesschau, 1-3-2026). Άλλωστε, το όποιο, καλό ή κακό σύστημα δικαίου του Ιράν δεν έχει καμία σχέση με το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με το οποίο η πολιτική ακεραιότητα ενός κυρίαρχου κράτους πρέπει να γίνεται σεβαστή χωρίς εξαίρεση, όπως και το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης.
Η χρήση βίας ενάντια σ΄ ένα κράτος μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο μετά από εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή για λόγους αυτοάμυνας. Ακόμη όμως και οι λεγόμενες “ανθρωπιστικές επεμβάσεις” που στοχεύουν στην αποτροπή μαζικών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που ενδεχομένως θα μπορούσε κάποιος να επικαλεστεί για το Ιράν, απαγορεύονται, σύμφωνα με το εθιμικό δίκαιο.
Για αυτό και ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος για όσους “ανθρωπιστές” προτάσσουν απερίσκεπτα μόνο τον μοραλισμό στους επιθετικούς πολέμους, προσπερνώντας αβασάνιστα Θουκυδίδη, Κλάουσεβιτς κ.α., τελικά να δικαιολογούν το δίκαιο του ισχυρότερου – με ότι επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό σ΄ έναν ραγδαίως μεταβαλλόμενο, πολυπολικό κόσμο όπου κυριαρχεί η γεωπολιτική.
Γιατί, αν το άδικο, που κατισχύει και υπάρχει παντού στον κόσμο, ήταν το μέτρο και η αιτία ενός πολέμου, τότε όλος ο πλανήτης θα μετατρέπονταν γρήγορα σ΄ ένα παγκόσμιο πολεμικό θέατρο με ολέθριες συνέπιες για όλο το ανθρώπινο γένος. Ποια από τα επόμενα μεγαλύτερα “αυταρχικά” κράτη θα ακολουθούσαν τότε; Κίνα, Ρωσία, Βιετνάμ, Αίγυπτος, Βόρεια Κορέα, Σαουδική Αραβία, Λευκορωσία… ; Και τι πρέπει να γίνει με το διεθνές δίκαιο στην περίπτωση του επιτιθέμενου Ισραήλ που κατηγορείται ήδη στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης για γενοκτονία με τα όσα αποτρόπαια κάνει σε βάρος των Παλαιστινίων, δεκαετίες τώρα;
Και γιατί κανείς δεν αναφέρεται στην αυταρχική Τουρκία που κατέχει ένα μεγάλο τμήμα της Κύπρου που – εκών άκων – μετατράπηκε από χθες σε πεδίο βολής στο πλαίσιο ευρύτερων συγκρούσεων; Μήπως ήρθε η ώρα όμως οι αγγλικές βάσεις να τεθούν επιτέλους στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας;
Το αργότερο από την παράνομη νατοϊκή επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας το 1999 οι επιθετικοί πόλεμοι χωρίς νομικό έρεισμα, στο πλαίσιο της πολιτικής των κανονιοφόρων, με τα υπερυψωμένα λάβαρα της ηθικής και του “δικαίου της ισχύος”, μοιάζουν σαν να είναι συνήθης πρακτική. Άραγε, οι θιασώτες του μοραλισμού στους επιθετικούς και ιμπεριαλιστικούς πολέμους να θυμούνται τα δήθεν “όπλα μαζικής καταστροφής” του Ιράκ ή για ποιο λόγο έπρεπε να πεθάνει ο περιβόητος Καντάφι στη Λιβύη; Μάλλον όχι, αν δούμε πως αντιλαμβάνονται τον νέο πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ-Ισραήλ και στηρίζουν οι περισσότερες δυτικές χώρες. Μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, το “αβύθιστο αεροπλανοφόρο” της οποίας αλλά και προσφιλής τουριστικός προορισμός, η Κρήτη, βρίσκεται και αυτή πλέον στο ιρανικό στόχαστρο.





