Ναι μεν αλλά για την αποστολή φρεγατών στην Κύπρο
03/03/2026
Η γεωγραφική κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν έχει συμπεριλάβει και την Ανατολική Μεσόγειο. Άρα, έχει χτυπήσει την πόρτα του Ελληνισμού. Η Κυπριακή Δημοκρατία έρχεται πρώτη και λόγω μεγαλύτερης εγγύτητας με τους εμπολέμους και – κυρίως – λόγω της “φιλοξενίας” στο νησί των βρετανικών βάσεων.
Παρότι υπάρχει αμερικανική πρόσβαση στις ελεύθερες περιοχές, το μη επανδρωμένο Shahed της Χεζμπολάχ τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο στόχευσε. Οι βάσεις αυτές αποτελούν κυρίαρχο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου. Άρα, η αναφορά του υπουργού Εθνικής Άμυνας για «απρόκλητες επιθέσεις στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας», στην καλύτερη των περιπτώσεων δεν είναι ακριβής. Η θητεία του Δένδια ως υπουργού Εξωτερικών καθιστά το σφάλμα (;) αυτό ακόμα πιο ακατανόητο.
Ευτυχώς, η εικόνα που έρχεται από το νησί είναι καθησυχαστική. Έχουν απόλυτα ξεκάθαρο στο μυαλό τους ότι στόχος δεν ήταν η Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά το κυρίαρχο βρετανικό έδαφος. Την άφιξη των ελληνικών δυνάμεων την αντιλαμβάνονται στο πλαίσιο της βασικής απειλής ασφαλείας, που παγίως αντιμετωπίζει…
Το πιο ενδιαφέρον όμως προκύπτει ως από όσα συνεπάγεται αυτή η αρχική παρατήρηση… Η Βρετανία είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ. Η Κύπρος δεν είναι. Εφόσον η αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι είναι κυρίαρχο βρετανικό έδαφος, απορεί κανείς για ποιον λόγο το Λονδίνο δε ζητά την ενεργοποίηση του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας. Η δε αναφορά Δένδια, δυσχεραίνει ενδεχόμενη διπλωματική πρωτοβουλία της Αθήνας και της Λευκωσίας για να συστήσει την ανάγκη να ληφθούν άμεσα μέτρα ασφαλείας, με την εμπλοκή της Ατλαντικής Συμμαχίας. Διότι το να θέσουν θέμα βάσεων ως απειλή ασφαλείας, μοιάζει δύσκολο…
Αντί αυτού και παρά την ορθή, ορθότατη διάσταση της “μητέρας Ελλάδας” να κινητοποιείται για να ενισχύσει το αίσθημα ασφαλείας των Ελλήνων Κυπρίων, ο χειρισμός ανέδυε έντονα επικοινωνιακή διαχείριση. Ναι, τα δυο ζεύγη F-16V (σύστημα αυτοπροστασίας;) και οι δυο φρεγάτες – η τύπου FDI-HN “ΚΙΜΩΝ” (F 601) με… τις δικές της σοβαρές ελλείψεις, πέραν του ότι δεν έχει κηρυχθεί ακόμα επιχειρησιακή και η τύπου MEKO 200HN “ΨΑΡΑ” (F 454) – προφανώς είναι μια κίνηση πολύ υψηλής συμβολικής σημασίας και είναι λογικό να γίνει δεκτή με αισθήματα ανακούφισης, έως ενθουσιασμού, από τον Ελληνισμό της Κύπρου.
Υπήρξε συντονισμός με τις ΗΠΑ για την Κύπρο;
Υπάρχει όμως και η στρατιωτική ουσία. Ένα πρώτο ερώτημα –έστω ρητορικό– που θα πρέπει να απαντηθεί, είναι εάν η ελλαδική κυβέρνηση έχει έρθει σε επικοινωνία με την αμερικανική πλευρά, να ενημερώσει για την απόφασή της και να ζητήσει συνδρομή, έτσι ώστε να υπάρξει επιχειρησιακός συντονισμός των ελλαδικών κύριων μονάδων επιφανείας, με αμερικανικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή και προσεχώς γαλλικές. Πιθανότατα, αυτό έχει γίνει από την πλευρά της στρατιωτικής ηγεσίας.
Υπενθυμίζεται, ότι εκεί βρίσκεται και το μεγαλύτερο και πλέον σύγχρονο αεροπλανοφόρο του κόσμου, το USS Gerald R. Ford (CVN 78), το οποίο φιλοξενήθηκε πριν λίγες μέρες στη Σούδα, προτού αναχωρήσει για τα ανοιχτά του Ισραήλ. Επίσης, τις επόμενες ημέρες θα φθάσει και το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle (R91), συνοδευόμενο μάλιστα από την πρώτη φρεγάτα FDI, την Amiral Ronarc’h (D660).
Ο συντονισμός (πρωτίστως η ανταλλαγή τακτικών πληροφοριών) με την πανίσχυρη ομάδα μάχης του Ford που βρίσκεται στην περιοχή, αφενός παρέχει στις ελληνικές (ελλαδικές και κυπριακές) πληρέστερη επίγνωση της τακτικής κατάστασης (situational awareness) και αυξημένο χρόνο έγκαιρης προειδοποίησης για επερχόμενες απειλές και αφετέρου μέσω των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της φρεγάτας “ΚΙΜΩΝ” (F 601) αναδεικνύει τον σημαίνοντα ρόλο του Πολεμικού Ναυτικού και κατ’ επέκταση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επικοινωνία και ανακρίβειες
Δεν είναι της ώρας να αναφερθούμε λεπτομερώς στα όποια υφιστάμενα προβλήματα, την πληρότητα σε προβλεπόμενα ή τις αξιολογήσεις προβεβλημένων συστημάτων που φέρουν, οι οποίες αγνοούνται επιδεικτικά, καθώς επικοινωνιακή προτεραιότητα είναι η… αποθέωσή τους. Ακόμα κι αν λέγονται χονδροειδείς ανακρίβειες, οι οποίες μπορούν με μεγάλη ευκολία να καταρριφθούν, όπως για το περίφημο “ελληνικό anti-drone σύστημα Κένταυρος”. Το θετικό είναι ότι οι πιο υπεύθυνες πηγές, πλέον διαβεβαιώνουν ότι μετά από την παρέλευση μιας διετίας επιχειρησιακής χρήσης, κάποια σοβαρότατα προβλήματα έχουν πλέον αντιμετωπιστεί.
Δεν χρειάζεται να είσαι… Νομπελίστας για να αντιληφθείς ότι δεν δοκιμάζεις συστήματα σε συνθήκες επιχειρήσεων. Διότι εάν κάτι “στραβώσει”, τα αποτελέσματα θα είναι τραγικά. Μπαίνει κανείς στον πειρασμό να αναλογιστεί, εάν η λογική αντιμετώπισης αυτής της υπόθεσης από την πολιτική ηγεσία, έχει ομοιότητες με αυτήν που οδήγησε στο φιάσκο – τραγωδία της Λιβύης. Όταν βέβαια δεν ελέγχεται κανένας απολύτως, δεν πρέπει να εκπλήσσει η επανάληψη του φαινομένου.
Όταν έρθει η ώρα για να ανοίξει “ο φάκελος”, τότε θα κριθεί εάν το ρίσκο που αναλήφθηκε για να εξυπηρετηθεί κυρίως μια εσωτερική πολιτική ανάγκη, σε βάρος του επιχειρησιακού ορθολογισμού, ήταν ή όχι υπολογισμένο. Διότι τα αποτελέσματα της χρήσης και τα προβλήματα που διαπιστώθηκαν γράφτηκαν και… δεν ξεγράφουν. Μπορεί οι ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας να είναι βαρύτατες, αυτό όμως, επ’ ουδενί δεν απαλλάσσει τις αντίστοιχες στρατιωτικές ηγεσίες.
Η ψυχολογική ενίσχυση του κυπριακού Ελληνισμού
Οι Ελληνοκύπριοι έχουν δικαίως ανησυχήσει, όντας μια φιλειρηνική κοινωνία προσανατολισμένη στην επιχειρηματικότητα, που έτεινε πλέον να λησμονήσει – δεδομένης και της διαδοχής των γενεών – όσα έγιναν το 1974 με την τουρκική εισβολή και την κατοχή του 38% της νήσου από τον ταραξία της περιοχής, την Τουρκία, ζούνε στιγμές που δεν πίστευαν ότι θα βιώσουν ξανά.
Εξάλλου, είναι γνωστό ότι ζούμε σε μια περίοδο όπου οι βεβαιότητες έχουν συνολικά ενταφιαστεί και μέχρι να εξευρεθεί μια νέα πλανητική ισορροπία, οι αναταράξεις θα είναι βίαιες. Η δε απουσία “οργανωμένου αντίβαρου”, όπως στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου, σε συνδυασμό με την τάση ανάληψης ολοένα και πιο μεγάλων στρατιωτικών ρίσκων, με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα, εγείρει δικαιολογημένα φόβους αφύπνισης ακόμα και των πυρηνικών οπλοστασίων. Διότι δεν βρίσκονται, πλέον, αποκλειστικά στα χέρια των μεταπολεμικών “μεγάλων δυνάμεων”.
Ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά. Η Ελλάδα καλά θα έκανε να αντιληφθεί ότι οι απειλές αρχίζουν να λαμβάνουν δραματικό χαρακτήρα. Κι εάν σου χτυπήσουν την πόρτα, τότε θα είναι πολύ αργά για δάκρυα. Ο ιστορικός του μέλλοντος καλό θα ήταν να μην οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι, οι στερούμενες ουσίας και βρίθουσες υπερβολών επικοινωνιακές στρατηγικές και προτεραιότητες αποτέλεσαν το εύρημα στην έρευνα που σφράγισε τη μοίρα της χώρας.
Σε συνεργασία με το defencepoint





