Τα γιατί και το μετά του πολέμου στο Ιράν
09/03/2026
Ο πόλεμος μεταξύ Ιράν-Ισραήλ, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, παρότι επιδέχεται πληθώρα επί μέρους ερμηνειών, ωστόσο, κυρίαρχη είναι μία. Και είναι αυτή που προωθεί τον κεντρικό στόχο των ΗΠΑ, την πολύπλευρη, δηλαδή, προσπάθεια περιορισμού της ταχύρρυθμης ανάπτυξης και παγκόσμιας επιρροής της Κίνας. Δεν πρόκειται πια για πόλεμο, όπως στο παρελθόν, με το δικαιολογητικό επιβολής της φιλελεύθερης δημοκρατίας, σε λαούς-παρίες ή, ακόμη, και για συρράξεις με δικαιολογητικό την εξαφάνιση της τρομοκρατίας.
Οι αιτίες αυτές περιέπεσαν σε αχρησία και έχουν αντικατασταθεί από την επιγραφική επιδίωξη της “Αμερικής πάλι μεγάλης”. Ο κεντρικός αυτός αμερικανικός στόχος προωθείται με κάθε μέσον ικανό να περιορίσει την παγκόσμια εμβέλεια της Κίνας. Ο Xi Jinping, όμως, και παρά ταύτα, αντιμετωπίζεται από τον Τραμπ, ως σημαντικός αρχηγός, που χρήζει τιμών και φιλικής συμπεριφοράς.
Ως δεύτερη αιτία, για τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, και κυρίως πιο εύκολα ανακοινώσιμη και γενικότερης αποδοχής, είναι η απειλούμενη κατασκευή πυρηνικών, που ενισχύεται και από την αύξηση, τελευταίως, της κατασκευής ενισχυμένου ουρανίου. Να υπενθυμίσω ότι στην ίδια αυτή υπόνοια περί πυρηνικών, που δήθεν διέθετε το Ιράκ, αλλά που ουδέποτε επαληθεύτηκε, βασίστηκε το 2003 και ο πόλεμος εναντίον του. Ο βασικός στόχος, λοιπόν, του πολέμου εναντίον του Ιράν, είναι η εκτόξευση ισχυρότατου και πολύπλευρου πλήγματος εναντίον της Κίνας.
Πρώτον, περιορίζεται η σημαντική της επιρροή στη Μέση Ανατολή, η οποία μετατοπίζεται προς τις ΗΠΑ. Δεύτερον, η Κίνα στερείται του 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν προς αυτήν, που κερδίζονται από τις ΗΠΑ. Και τρίτον, η Κίνα, και μάλιστα σε περίοδο γενικότερων οικονομικών δυσχερειών της, αποκόπτεται από τις σημαντικές επενδύσεις της στο Ιράν, ύψους 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στους τομείς ενέργειας και υποδομών. Ταυτόχρονα, με την ενεργό συμμετοχή του σε αυτό τον πόλεμο, για δικούς του λόγους, ο Τραμπ ικανοποιεί και το κατεξοχήν φιλικό κράτος των ΗΠΑ, το Ισραήλ, που εύχεται την εξαφάνιση του Ιράν, από προσώπου Γης.
Στον πόλεμο αυτόν τίθεται, επίσης, το ερώτημα του αν, εκτός των άλλων, επιδιώκεται και μεταβολή του πολιτικού καθεστώτος στο Ιράν. Η απάντηση είναι, σαφέστατα, καταφατική. Και ο Τραμπ, αλλά και ο Νετανιάχου θέλουν να απαλλαγούν, πάση θυσία, από τη διακυβέρνηση του Ιράν, από τους μουλάδες. Για τον πολύ απλό λόγο, ο οποίος άλλωστε και εξηγεί το γιατί επιδιώχθηκε η σφαγή του Χαμενεΐ και δικών του στα λημέρια τους, το γιατί κινδυνεύουν το ίδιο και οι διάδοχοί του, αλλά και το γιατί η μεταπολεμική ηγεσία του Ιράν προβλέπεται να είναι σαφώς διαφορετικού προσανατολισμού. Δηλαδή, δυτικών προδιαγραφών…
Η θέση των BRICS στον πόλεμο Ιράν-Ισραήλ
Ως μέλος των BRICS, το Ιράν ανέμενε, λογικά, μια θερμή και αποφασιστική συμπαράσταση, κυρίως βέβαια, από τις δύο επικεφαλής δυνάμεις, τη Ρωσία και την Κίνα. Φαινομενικά, δεν την είχε, καθώς οι δύο αυτές δυνάμεις, παρότι εκφράστηκαν έντονα εναντίον των ΗΠΑ, αρκέστηκαν ωστόσο στο να καταδικάσουν απλώς την επίθεση εναντίον του Ιράν. Είναι, όμως, πολύ πιθανόν, με βάση σχετικές πληροφορίες, ότι Κίνα και Ρωσία προσφέρουν ανεκτίμητες υπηρεσίες στο Ιράν.
Συγκεκριμένα, οι δύο αυτές φίλα προσκείμενες προς το Ιράν δυνάμεις, φαίνεται ότι παρέχουν απευθείας λεπτομερή ενημέρωση στην ιρανική κυβέρνηση, για όλες τις εξελίξεις, που οι ίδιες εξασφαλίζουν μέσω κορυφαίων δορυφόρων. Χάρη στις πολύτιμες αυτές πληροφορίες, το Ιράν κατάφερε, μέχρι τώρα, να έχει αρκετές επιτυχίες, στον πόλεμο. Τα λοιπά μέλη BRICS έσπευσαν και αυτά να υπογραμμίσουν απλώς τη θέση τους εναντίον της Δύσης.
Το επίσημο και ανώδυνο μήνυμα της Κίνας υπέκρυπτε και την παραδοχή ότι δεν ήρθε ακόμη η στιγμή μιας πιο αποφασιστικής εναντίωσης της στις ΗΠΑ, που συνεπώς παραμένουν προς το παρόν στην κορυφή της υφηλίου. Και η Ρωσία, στα ίδια κύματα, με την έμμεση δήλωση ότι δεν διαθέτει πολλές δυνατότητες, καθώς ο πόλεμος με την Ουκρανία συνεχίζεται. Οπωσδήποτε, η Ρωσία ευνοείται από τις εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν, εξαιτίας της αναμενόμενης σημαντικής ανόδου της τιμής της ενέργειας.
Πέρα, όμως, από τις παραπάνω, συνεχείς, όσο και ανεξέλεγκτες εξελίξεις αυτού του πολέμου, κινδυνεύει να αποβεί δραματική για τη συνοχή και το μέλλον των BRICS, η επίθεση του Ιράν εναντίον των αμερικανικών βάσεων στη Σαουδική Αραβία, που είναι μέλος των BRICS. Θα είναι, όντως, περίλαμπρη νίκη των ΗΠΑ η τυχόν διάλυση των BRICS, που μεταξύ άλλων επεξεργάζονται και τη δημιουργία παράλληλου νομίσματος στο δολάριο.
Το Ιράν μετά τη λήξη του πολέμου
Ο πόλεμος Ιράν-Ισραήλ απέβλεπε σε γεωστρατηγική μεταβολή της περιοχής, καθώς και στην οικονομική της εκμετάλλευση. Για την επίτευξη αυτού του στόχου ήταν απαραίτητη και η καθεστωτική μεταβολή. Οι πιθανές μελλοντικές πολιτικές ηγεσίες για το Ιράν εξετάζονται εξονυχιστικά, και όπως είναι κατανοητό, με πολλές δυσκολίες. Είναι σαφές ότι για τη διατήρηση, στο μέλλον, της κυριαρχίας της Αμερικής, οικονομικής και συνέχισης της σημαντικής επιρροής της στην περιοχή, είναι απαραίτητη διαφορετική ηγεσία, από αυτήν που καταρρίφθηκε πριν λίγο στο Ιράν. Συνεπώς, οι μουλάδες βρίσκονται υπό διωγμό. Έτσι, περιορίζεται και η έντονη επιρροή της Τουρκίας στο Ιράν.
Παρότι, όμως, ΗΠΑ και Ιράν αποκλείουν την συνέχιση μουλάδων στην εξουσία, ο γιός Χαμενεΐ ετοιμάζεται να αναλάβει την εξουσία. Και η συνέχιση του θεοκρατικού καθεστώτος, μετά τη δολοφονία του ηγέτη τους, είναι η μόνη που θα αποκαθιστούσε κάπως την πληγωμένη υπερηφάνεια του Ιρανικού λαού. Υπάρχει, επίσης, στον ορίζοντα σχήμα εξουσίας με την συμμετοχή Κούρδων, που θα ήταν ό,τι χειρότερο για την Τουρκία. Και τέλος, δηλώνει έτοιμος να αναλάβει την ηγεσία του Ιράν και ο γιός του τελευταίου αυτοκράτορα του Ιράν.
Άγνωστο είναι, προς το παρόν, το κατά πόσο θα επηρεάσουν οι σχετικές προτιμήσεις του Ισραήλ, στην εγκαθίδρυση της μελλοντικής ηγεσίας στο Ιράν, αλλά και κατά πόσον θα υπάρξει κάποια μορφή συνεννόησης μεταξύ των τριών ενδιαφερομένων μερών ή αντιθέτως επιβολή απόφασης από τον Τραμπ.
Και να παρατηρηθεί ότι η διεθνής κοινότητα δεν φαίνεται να απασχολείται ιδιαίτερα με την σκαιά καταπάτηση του Διεθνούς Δικαίου, με τον πόλεμο αυτόν, αλλά και με τις προηγούμενες αξιώσεις του Τραμπ περί κατάληψης/προσάρτησης εδαφών, που ανήκουν σε κυρίαρχα κράτη. Αντιθέτως, φαίνεται να έχει επικρατήσει με εκπληκτική ταχύτητα και ευκολία, στη διεθνή κοινότητα, το δόγμα της ισχύος, που αντικαθιστά το Διεθνές Δίκαιο. Και τούτο, προφανώς, επειδή και στο παρελθόν, αρκετοί πόλεμοι έλαβαν χώρα καταπατώντας ουσιαστικά το Διεθνές Δίκαιο και προβάλλοντας ως γενική δικαιολογία, αντί της ισχύος, την ανάγκη επιβολής της φιλελεύθερης δημοκρατίας.





