ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ασπ. Παπαδοπεράκη: Η γλύπτρια που φιλοτέχνησε το άγαλμα της Κάλλας

Ασπ. Παπαδοπεράκη: Η γλύπτρια που φιλοτέχνησε το άγαλμα της Κάλλας

Στις 4 Μαρτίου 2026 έφυγε από τη ζωή η άξια Κρητικιά γλύπτρια και ζωγράφος, Ασπασία Εμμ. Παπαδοπεράκη. Είχε γεννηθεί το 1942 στα Σπήλια Ηρακλείου. Αδελφή του ζωγράφου Θωμά Παπαδοπεράκη (1943-2002), που την επηρέασε πολύ, δεν ήταν μόνον εικαστική δημιουργός κλεισμένη στο εργαστήριό της· υπήρξε άνθρωπος με δυναμική δράση και με πνευματικές ανησυχίες.

Σπούδασε από το 1966 έως το 1972, χάρη σε υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών κοντά στους γλύπτες Θανάση Απάρτη (1899-1972), Γιάννη Παππά (1913-2005) και Δημήτρη Καλαμάρα (1924-1997), ενώ δεν την άφησε αδιάφορη και η σκηνογραφία, που την έμαθε στην ίδια Σχολή από τον Βασίλη Βασιλειάδη (1927-1991). Οι σπουδές της την όπλισαν με την αναγκαία υποδομή και στερέωσαν όσα αισθανόταν. Η Παπαδοπεράκη διεύρυνε τους ορίζοντές της στη γλυπτική, χάρη σε υποτροφία του Ελληνικού Οργανισμού Μικρών-Μεσαίων Επιχειρήσεων και Χειροτεχνίας, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Παρισιού με τον César Baldaccini (1921-1998) στη γλυπτική και με τον Marcel Gilli (1914-1993) στην ενδυματολογία. 

Η Παπαδοπεράκη εργαζόταν εξαντλητικά στις ιδέες της και επιδίωκε με μετρήσεις και με αναλογίες να ολοκληρώνει τις προσπάθειές της. Βασική προϋπόθεση της γλυπτικής έκρινε την αναγκαιότητα του ελεύθερου σχεδίου. Θεωρούσε ότι η άσκηση είναι εν δυνάμει η προετοιμασία της συνύπαρξης και της ταύτισης με τους συνανθρώπους. Ο δημιουργός αποταμιεύει γνώση, αίσθηση, συναίσθηση, τεχνικές, όπως έκανε εκείνη, εκκινώντας από την αρχαϊκή γλυπτική.

Αφετηρία της ήταν η ιερή ένωση της ιδέας ή του οράματος ή του επιθυμητού θέματος-αντικειμένου, στη νοητική κατάστασή της. Θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι από όλους τους δασκάλους της άντλησε στοιχεία για την παγίωση του προσωπικού ύφους της, που το ανέπτυξε μέσα στις δεκαετίες αόκνως. Πιο μεγάλη προκύπτει η επίδραση της τεκτονικού χαρακτήρα γλυπτικής του Καλαμάρα. 

Για την Παπαδοπεράκη τα γλυπτά ζουν στο εμπλουτισμένο πλέον τοπίο, που η αντίληψη του καλλιτέχνη για τον κόσμο του προδίδει κατά ένα μέρος μια πνευματική υπόσταση και το τοποθετεί σε μια ιστορική στιγμή. Κύριο ρόλο στην καλλιτεχνική δημιουργία της διαδραματίζει εξάλλου η ένταση του μεσογειακού φωτός, όπως την είχε βιώσει και στο αγαπημένο νησί της, την Κρήτη.

Έχει γράψει για τον Θεοτοκόπουλο (2002, 2004), τον Καβάφη (2003, 2009, 2013), τη Γλυπτική (2011), τον Λουκρήτιο στον Ερωτόκριτο του Κορνάρου (2015), τον Θεοτοκόπουλο, τον Κορνάρο και τον Χορτάτση (2017), τον Χαλεπά (2019). Δοτική από ιδιοσυγκρασία και από ανατροφή, αφιερώνει το βιβλίο της για τη γλυπτική στο συλλεκτικό ζεύγος Χατζησάββα, στον Θόδωρο (1934-2007) και στην †Χριστίνα, με το οποίο είχε συνδεθεί ιδιαιτέρως.  

Το άγαλμα της Κάλλας

Έργα της βρίσκονται ανά την Ελλάδα και στην Εθνική Γλυπτοθήκη. Το πιο γνωστό αθηναϊκό έργο της είναι το χάλκινο άγαλμα της Μαρίας Κάλλας (1923-1977), το οποίο χυτεύθηκε από τον χαλκοχύτη Δημήτρη Γαβαλά (1940-1998) και αποκαλύφθηκε το 1983 στην Πλατεία Μαδρίτης, με πρωτοβουλία του Αthenaeum και με δωρήτριες τις Καίτη Κυριακοπούλου-Ηλιοπούλου (1923-2020) και Κυριακή Αριστοβoούλου Πετζετάκι.

Στο μνημείο αναγνωρίζεται ο τρόπος που εργάζεται η Παπαδοπεράκη στις ανθρώπινες μορφές, δομώντας επίπεδα, σαν να πρόκειται για έμψυχα κτήρια, ζωντανούς οργανισμούς, που ζουν στο εμπλουτισμένο πλέον τοπίο.

Ασπασίας Παπαδοπεράκη, Μαρία Κάλλας, χαλκός, ιδιωτική συλλογή.

Αναπόσπαστο στοιχείο των μνημείων της είναι οι βάσεις τους, τις οποίες δούλευε μόνη της. Φιλοτέχνησε και χάλκινη προτομή της Κάλλας, η οποία βρίσκεται στην Εθνική Λυρική Σκηνή, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην Όπερα του Covent Garden, σε ιδιωτικές συλλογές. Δεν παρέλειψε να επιδοθεί στη σκηνογραφία και στη δημιουργία μεταλλίων.

Ασπασίας Παπαδοπεράκη, Μαρία Κάλλας, 1983, χαλκός, Πλατεία Μαδρίτης.

Χάραξε τέλος την προσωπογραφία του Κ. Π. Καβάφη (1863-1933).

Ασπασίας Παπαδοπεράκη, Κ. Π. Καβάφης, χαλκογραφία, ιδιωτική συλλογή.

Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.

Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Kαταθέστε το σχολιό σας. Eνημερώνουμε ότι τα υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται.

0 ΣΧΟΛΙΑ
Παλιότερα
Νεότερα Με τις περισσότερες ψήφους
Σχόλια εντός κειμένου
Δες όλα τα σχόλια
0
Kαταθέστε το σχολιό σαςx