Υπό δικαστικό κλοιό δήμαρχοι της αντιπολίτευσης στην Τουρκία

Ένας ακόμη δήμαρχος της αντιπολίτευσης στην Τουρκία συνελήφθη αυτή την περασμένη εβδομάδα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στους 20. Αυτή η τακτική είναι πλέον γνώριμη στην γείτονα – η εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης, η στοχοποίηση αξιωματούχων της αντιπολίτευσης και η υπονόμευση των θεσμών, σύμφωνα με τον αρχηγό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) Οζγκιούρ Οζέλ.

Οι δήμοι στην Τουρκία παραμένουν ένα από τα τελευταία πεδία όπου οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης έχουν διοικητική ισχύ και επιρροή, υπό συνθήκες όπου η κεντρική εξουσία καθίσταται ολοένα και πιο “απροσπέλαστη”. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο το καθεστώς Ερντογάν θέλει να αποψιλώσει τα ερείσματα που διατηρεί η αντιπολίτευση, αφαιρώντας τους δήμους από τα χέρια του CHP, μέσω και της εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης. Βεβαίως, αγνοείται η βούληση εκατομμυρίων ψηφοφόρων, που τους ανέδειξαν στις τοπικές εκλογές του 2024, οι οποίες σήμαναν την πρώτη ήττα του Ερντογάν από την αντιπολίτευση.

Συνολικά είναι 55 οι δήμοι διοικούνται από κόμματα που δεν εξελέγησαν από τους ψηφοφόρους! Σύμφωνα με το συνδικάτο εργαζομένων στην τοπική αυτοδιοίκηση (TÜM-BEL SEN), σε αναλυτική του έκθεση για τις «αντεργατικές και αντιδημοκρατικές παρεμβάσεις», «έχει αγνοηθεί» η βούληση σχεδόν εννέα εκατομμυρίων ψηφοφόρων!

Η έκθεση αυτή ήρθε δύο χρόνια μετά τη νίκη του CHP στις εκλογές του 2024. Το κόμμα βρίσκεται τώρα αντιμέτωπο με νέο κύμα ερευνών για διαφθορά, ενώ ο Οζέλ πασχίζει να προστατεύσει τον δήμαρχο Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, το δυνατό “χαρτί” της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μετά την προφυλάκιση Ιμάμογλου. Ο Γιαβάς εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αντιπαρατεθεί “στα ίσια”, ακόμα και να νικήσει τον Ερντογάν, κατά πολλές εκτιμήσεις.

Τι συμβαίνει με τον Γιαβάς

Ο Γιαβάς, δημοφιλής εθνικιστής (οι καταβολές του είναι στο Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης του Μπαχτσελί, σημερινού συμμάχου του Ερντογάν) είναι ένας πιθανός προεδρικός υποψήφιος για το χρίσμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Όμως, μαίνονται οι πληροφορίες ότι αναμένεται να αντιμετωπίσει νέα έρευνα για διαφθορά, ακόμη και μέσα στην Μεγάλη Εβδομάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η τύχη του Γιαβάς είναι κεντρικό θέμα συζήτησης σε βουλευτές όλων των κομμάτων στο τουρκικό Κοινοβούλιο.

Ο δήμαρχος του Ουσάκ, Οζκάν Γιαλίμ (CHP), συνελήφθη και απομακρύνθηκε από το αξίωμά του την Τρίτη με κατηγορίες δωροδοκίας. Υλικό της αστυνομίας που διέρρευσε, έδειξε ότι συνελήφθη σε δωμάτιο ξενοδοχείου με νεαρή δημοτική υπάλληλο – γεγονός που οδήγησε στην αναστολή της κομματικής του ιδιότητας, με την ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης να απολογείται για την περίπτωση του.

Ο δήμαρχος Προύσας, Μουσταφά Μποζμπέι (CHP), τέθηκε υπό κράτηση μαζί με 55 συνεργάτες του την Τρίτη, στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά. Η Προύσα είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, με περίπου 2,5 εκατομμύρια κατοίκους. Σημειώθηκαν διαδηλώσεις κατά της σύλληψης του.

Η Άγκυρα επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς τέσσερις εργαζόμενοι του δήμου Ετιμεσγκούτ συνελήφθησαν τη Δευτέρα για «υπεξαίρεση» σε δήμο που διοικείται από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα. Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές για «κακοδιαχείριση του δημοσίου χρήματος» από τον Γιαβάς σε διοργάνωση συναυλιών, εντείνοντας τις ανησυχίες για επικείμενη δίωξη κατά του δήμου Άγκυρας. Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ ανοίγει νέα έρευνα κατά του Ιμάμογλου, με τον δήμαρχο της περιοχής Κετσίορεν της Άγκυρας – εκλεγμένος με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα – να αναμένεται να ενταχθεί στο κυβερνών AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης).

Η απάντηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης

Σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, ο Οζέλ αναγνώρισε ότι η πίεση προς το κόμμα του αυξάνεται και ότι οι δυτικές κυβερνήσεις «ανέχονται» τη στρατηγική του Ερντογάν να «εξαλείφει τους αντιπάλους του», προκρίνοντας να διατηρούν τις σχέσεις τους με την Άγκυρα, εν μέσω περιφερειακής αστάθειας. Υπάρχουν δημοσιεύματα ότι το CHP ενδέχεται να επιχειρήσει να προκαλέσει εκλογές, μέσω συντονισμένων παραιτήσεων βουλευτών του.

Θεωρητικά, το τουρκικό Κοινοβούλιο πρέπει να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, αν το 5% των εδρών (30 βουλευτές) μείνουν κενές. Στην πράξη, όμως, οι παραιτήσεις πρέπει να εγκριθούν από το Κοινοβούλιο, όπου την πλειοψηφία διαθέτει το κυβερνητικό μπλοκ AKP-MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης).

Μιλώντας την Τετάρτη, ο πρόεδρος Ερντογάν χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Οζέλ «ανεύθυνες» και το κόμμα «ηθικά χρεοκοπημένο», συνδέοντάς το με το ιστορικό πραξικοπημάτων στην χώρα. «Ο σχεδιασμός πραξικοπημάτων είναι ο χαρακτήρας, το πνεύμα και η ταυτότητα του CHP. Η στήριξη πραξικοπημάτων και πραξικοπηματιών είναι το εθνικό σπορ του Ρεπουμπλικανικό Λαϊκού Κόμματος», δήλωσε.

Σε κλοιό ερευνών το CHP

Γιατί το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα αντιμετωπίζει νέο κύμα ερευνών; Αναλυτές ανέφεραν δύο πιθανές εξηγήσεις: Το CHP, μέσω των τακτικών συγκεντρώσεων και πολιτικών του δραστηριοτήτων, συνιστά μία «αποτελεσματική πρόκληση» για την εξουσία του AKP.
Ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης, Ακίν Γκιουρλέκ, επεκτείνει δε το έργο του ως πρώην εισαγγελέας Κωνσταντινούπολης – όπου είχε κινηθεί κατά του Ιμάμογλου – στοχεύοντας πλέον την αντιπολίτευση, σε πανεθνικό επίπεδο.

Στο εξής, το CHP θα χρειαστεί να γίνει «πολύ πιο δημιουργικό», καθώς «κάθε λαϊκή αντίδραση» ποινικοποιείται, τονίζουν αναλυτές: «Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται πραγματικά ότι δεν έχουν διέξοδο. Πιστεύουν ότι δεν τους έχει απομείνει τίποτα για να αντιδράσουν αποτελεσματικά σε όσα συμβαίνουν», αναφέρουν.

Για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, επεσήμαναν: «Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα για το CHP». Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι η κοινή γνώμη είναι δύσκολο να μετρηθεί, καθώς κάθε σχετικά έρευνα κρίνεται επισφαλής, λόγω της μεγάλης πόλωσης. Και αυτό, πριν από την αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν.

«Όσο πιο πολωμένο γίνεται το πολιτικό κλίμα, τόσο περισσότερο οι ψηφοφόροι του AKP θα ανέχονται τις οικονομικές δυσκολίες και ό,τι άλλο συμβαίνει», σημείωσε. «Αν συνυπολογίσουμε και τον πόλεμο με το Ιράν – όπου είναι εύλογο να αναμένουμε μία κοινωνική συσπείρωση γύρω από την κυβέρνηση – δεν πιστεύω ότι θα δούμε σύντομα σημαντικό προβάδισμα του CHP στις δημοσκοπήσεις», καταλήγουν.