ΟΠΕΚΕΠΕ: Κάνει το μαύρο άσπρο η κυβερνητική προπαγάνδα!

Αν ο Νικολό Μακιαβέλι παρακολουθούσε το σύγχρονο πολιτικό θέατρο, ίσως να αναθεωρούσε και να έλεγε: δεν χρειάζεται πια να επιστρέφεις στις αρχές αρκεί να τις αντικαθιστάς με καλύτερο αφήγημα. «Εάν επιθυμούμε τη μακροβιότητα μιας δημοκρατίας, πρέπει να την επαναφέρουμε συχνά στις αρχές της» τόνιζε κάποτε ο Μακιαβέλι.

Αντί γι’ αυτό, εμείς επαναφέρουμε τα λόγια, όχι το νόημά τους. Γιατί στη σημερινή Ελλάδα, η δημοκρατία δεν απειλείται από κάποια θεαματική εκτροπή, αλλά αποδομείται αργά, μεθοδικά και το χειρότερο με χαμόγελο. Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ήρθε η δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με βαριές κατηγορίες όπως: σύσταση συμμορίας, νόθευση εγγράφων,  οικονομική απάτη σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε μια κανονική χώρα, αυτά θα προκαλούσαν πολιτικό και θεσμικό σεισμό, εδώ, είναι απλώς άλλη μία είδηση που πρέπει να “διαχειριστεί”.

Πώς; Με τον γνωστό τρόπο, όλα στο ίδιο μπλέντερ. Η εγκληματική πράξη εξισώνεται με τη “χρόνια παθογένεια”, η απάτη με το ρουσφέτι, η παρανομία με τη δυσλειτουργία. Και κάπως έτσι, η βαρύτητα εξαφανίζεται και όλα γίνονται επίπεδα. Όλα σχετικοποιούνται, όλα συγχωρούνται πριν καν κριθούν.

Και τότε εμφανίζεται το νέο αφήγημα, όχι ως δήλωση, αλλά ως προϊόν επιμελούς κατασκευής από το επικοινωνιακό επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη: «Ό,τι δεν έγινε στις δύο τετραετίες θα γίνει στην τρίτη τετραετία». Ένα σλόγκαν κομμένο και ραμμένο για να αντιστρέψει τη λογική, να μετατρέψει την αποτυχία σε υπόσχεση, να χτίσει ένα παραμύθι αρκετά πειστικό ώστε να απομακρύνει το βλέμμα από την πραγματικότητα που πληγώνει την κυβέρνηση της ΝΔ.

Δεν πρόκειται για αφέλεια, πρόκειται για τεχνική. Και εδώ ακριβώς συναντάται με τη διαχρονική παρατήρηση του ο Τζορτζ Όργουελ: «Η πολιτική γλώσσα… έχει σχεδιαστεί για να κάνει τα ψέματα να ακούγονται αληθινά και τον φόνο αξιοσέβαστο, έτσι ώστε να δίνει μια εμφάνιση σταθερότητας στον καθαρό άνεμο». Αν κάτι περιγράφει με χειρουργική ακρίβεια τη σημερινή συνθήκη, είναι αυτή ακριβώς η φράση. Γιατί τι άλλο είναι η εξίσωση των κακουργηματικών πράξεων με τις “παθογένειες”; Τι άλλο είναι η μετατροπή μιας δικογραφίας με βαριές κατηγορίες σε “επικοινωνιακή διαχείριση”; Τι άλλο είναι ένα σλόγκαν που αναγνωρίζει την αποτυχία, αλλά την παρουσιάζει ως υπόσχεση για το μέλλον; Είναι ακριβώς αυτό που περιγράφει ο Όργουελ: η γλώσσα ως εργαλείο συγκάλυψης και όχι αποκάλυψης.

Η δημοκρατία απειλείται από τη… γλώσσα!

Η πολιτική γλώσσα δεν χρησιμοποιείται πλέον για να εξηγήσει την πραγματικότητα, χρησιμοποιείται για να την αντικαταστήσει. Να ντύσει το κενό με λέξεις να δώσει “εμφάνιση σταθερότητας στον καθαρό άνεμο”, να πείσει ότι υπάρχει σχέδιο εκεί όπου υπάρχει αδυναμία, ότι υπάρχει έλεγχος εκεί όπου υπάρχει εκτροπή. Κι έτσι, το αφήγημα της “τρίτης τετραετίας” δεν είναι απλώς μια φράση, είναι σύμπτωμα. Είναι η απόδειξη ότι η πολιτική έχει περάσει από τη διαχείριση της πραγματικότητας στη διαχείριση των εντυπώσεων. Ότι το ζητούμενο δεν είναι να απαντηθούν τα ερωτήματα, αλλά να τεθούν άλλα, πιο βολικά.

Η δημοκρατία, όμως, δεν μπορεί να επιβιώσει μέσα σε αυτή τη γλωσσική παραμόρφωση. Δεν αντέχει όταν οι λέξεις χάνουν το νόημά τους, όταν το “έγκλημα” γίνεται “αστοχία”, το “σκάνδαλο” “ζήτημα” και η “ευθύνη” “αφήγημα”.  Αν υπάρχει  άραγε, ακόμη κάποιο περιθώριο επιστροφής, είναι εκεί που το είχε θέσει ο Μακιαβέλι, δηλαδή να αναζητήσουμε στις αρχές της Δημοκρατίας. Και αν υπάρχει τρόπος να καταλάβουμε πόσο έχουμε απομακρυνθεί, από την πολιτική αυτός ο τρόπος που έρχεται μέσα από  τον Όργουελ, όταν εκείνος μας μίλησε για  τη γλώσσα.

Γιατί στο τέλος, όλα κρίνονται εκεί, στο αν θα συνεχίσουμε να αποδεχόμαστε μια γλώσσα που κάνει το ψέμα να μοιάζει με αλήθεια  ή αν θα απαιτήσουμε να ξαναβρούμε το αυτονόητο, πριν η αντιστροφή γίνει οριστική και η πραγματικότητα απλώς μια ενοχλητική λεπτομέρεια.