Αρμενία: Έτοιμη να ανοίξει τα σύνορα με την Τουρκία

Μιλώντας στο CNN TÜRK στο πλαίσιο του Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας, ο Κοστανιάν ανέφερε ότι η προσοχή επικεντρώνεται αυτή τη στιγμή στη συνοριακή πύλη του Αλικάν, ενώ συνεχίζονται και οι τεχνικές εργασίες για την επαναλειτουργία των σιδηροδρομικών συνδέσεων μεταξύ των δύο γειτόνων.
«Είμαστε πολιτικά και τεχνικά έτοιμοι να ανοίξουμε τα σύνορα ανά πάσα στιγμή», δήλωσε. «Ωστόσο, θεωρώ ότι αυτό το ερώτημα θα πρέπει να απευθυνθεί στην τουρκική πλευρά».

Ο Κοστανιάν σημείωσε ότι Αρμενία και Τουρκία έχουν ήδη συμφωνήσει από το 2022 στο άνοιγμα των συνόρων για κατόχους διπλωματικών διαβατηρίων και πολίτες τρίτων χωρών, ενώ και οι δύο πλευρές έχουν επανειλημμένα επιβεβαιώσει αυτή την κατανόηση.
Όπως είπε, η Αρμενία αναμένει πλέον την εφαρμογή αυτών των συμφωνιών στην πράξη.

Η πρόοδος δεν έχει ακόμη αλλάξει την πραγματικότητα επί του πεδίου

Ο Κοστανιάν ανέφερε ότι η επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, στην Τουρκία στις 20 Ιουνίου έδωσε νέα ώθηση στις διμερείς σχέσεις. Τη χαρακτήρισε ιστορική, σημειώνοντας ότι ήταν η πρώτη επίσκεψη σε επίπεδο πρωθυπουργού από την Αρμενία στην Τουρκία με διμερές περιεχόμενο από την ανεξαρτησία της χώρας. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι παρά τη πολιτική πρόοδο, η κατάσταση επί του πεδίου παραμένει αμετάβλητη.

«Δυστυχώς, οι σχέσεις Αρμενίας–Τουρκίας επί του πεδίου παραμένουν στην ίδια κατάσταση όπως πριν από ένα, δύο ή τρία χρόνια», είπε. Πρόσθεσε ότι η ολοκλήρωση των υποδομών από την τουρκική πλευρά είναι σημαντική, αλλά πλέον η Αρμενία αναμένει την υλοποίηση στην πράξη.

Προτεραιότητα στην πύλη Αλικάν – Συνεχίζονται οι εργασίες για τον σιδηρόδρομο

Ερωτηθείς αν οι συνοριακές πύλες Αλικάν και Ακιάκα θα μπορούσαν να ανοίξουν ταυτόχρονα, ο Κοστανιάν απάντησε ότι οι τρέχουσες συζητήσεις επικεντρώνονται στο Αλικάν.

Πρόσθεσε ότι τεχνικοί εμπειρογνώμονες από τις δύο πλευρές συναντήθηκαν πέρυσι για να εξετάσουν την επαναλειτουργία των σιδηροδρομικών συνδέσεων και ότι οι ομάδες ειδικών συνεχίζουν τις εργασίες τους, με νέα συνάντηση να αναμένεται σύντομα.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το επιδεινούμενο περιβάλλον ασφάλειας στην περιοχή θα πρέπει να λειτουργήσει ως πρόσθετο κίνητρο για το άνοιγμα των συνόρων.

«Αυτό θα ενισχύσει τη σταθερότητα στην περιοχή», δήλωσε.
Σημείωσε επίσης ότι τα σύνορα, τα οποία παραμένουν κλειστά από το 1993, έχουν ανοίξει κατά καιρούς μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, όπως μετά τον σεισμό, όταν χρησιμοποιήθηκαν για αποστολές έρευνας και διάσωσης και για την αποστολή βοήθειας προς την Τουρκία και τη Συρία.

Τόνισε ότι τα σύνορα ανοίγουν πολύ συχνά μόνο σε περιόδους κρίσης και ότι θα έπρεπε να είναι πλήρως ανοιχτά και σε περιόδους ευημερίας.

Ο πόλεμος στο Ιράν και η κρίση του Ορμούζ αυξάνουν την πίεση

Ο Κοστανιάν συνέδεσε άμεσα τη σημασία του ανοίγματος των συνόρων με τις περιφερειακές επιπτώσεις του πολέμου που εμπλέκει το Ιράν. Όπως είπε, η Αρμενία δεν έχει μέχρι στιγμής αντιμετωπίσει σοβαρές άμεσες δυσκολίες λόγω του ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και του αμερικανικού αποκλεισμού, παρά τον μεγάλο όγκο εμπορίου της με το Ιράν.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι σε βάθος χρόνου οι συνέπειες θα επηρεάσουν ολόκληρη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων της Αρμενίας και της Τουρκίας.
«Για τον λόγο αυτό, στο συγκεκριμένο πλαίσιο, το άνοιγμα των συνόρων μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας είναι πολύ σημαντικό», δήλωσε. «Θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό όφελος και για τις δύο χώρες και έναν πολύ σημαντικό παράγοντα σταθερότητας όχι μόνο στον Νότιο Καύκασο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή».

Ερωτηθείς για την προειδοποίηση του Ιράν ότι ενδέχεται να διακόψει το θαλάσσιο εμπόριο στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα, ο Κοστανιάν είπε ότι τέτοιες εξελίξεις θα προκαλέσουν αναταράξεις όχι μόνο στην περιοχή αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι διαπραγματεύσεις θα έχουν θετική κατάληξη.

Η διπλωματία ως η μόνη οδός

Αναφερόμενος στη γενικότερη περιφερειακή κρίση, ο Κοστανιάν υπογράμμισε ότι η σταθερότητα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τα εθνικά συμφέροντα της Αρμενίας. Χαρακτήρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατηγικό εταίρο και το Ιράν έναν ακόμη σημαντικό συνεργάτη. Τόνισε ότι η Αρμενία ελπίζει πως όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα καταλήξουν σε συμφωνία, επιμένοντας ότι η διπλωματία είναι ο μόνος δρόμος. «Πιστεύουμε ότι ο μόνος τρόπος για να ξεπεραστούν οι διαφορές είναι μέσω διπλωματικής λύσης», δήλωσε.

Οικονομικές και διαμετακομιστικές ευκαιρίες

Ο Κοστανιάν ανέφερε ότι το άνοιγμα των συνόρων θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες στο εμπόριο, τον τουρισμό και τη συνδεσιμότητα. Επισήμανε ότι νέα οικονομικά και διαμετακομιστικά δίκτυα μεταξύ Ευρώπης, Κεντρικής Ασίας και Κίνας θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της περιοχής. Αναφέρθηκε επίσης στο έργο που αποκάλεσε TRIPP («Trump Route for International Peace and Prosperity»), τονίζοντας ότι πρέπει να διατηρηθεί η συμφωνημένη ορολογία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στην Ουάσιγκτον στις 8 Αυγούστου είναι σημαντικές και υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, ενώ όλα τα μέρη θα πρέπει να παραμείνουν δεσμευμένα στη συγκεκριμένη διακήρυξη.

Καμία νομική εμπλοκή στη συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν

Αναφερόμενος στις σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν, ο Κοστανιάν δήλωσε ότι δεν βλέπει κανένα νομικό εμπόδιο για την υπογραφή της συμφωνίας ειρήνης που έχει ήδη συμφωνηθεί. Τόνισε ότι τα συνταγματικά ζητήματα αποτελούν εσωτερική υπόθεση της Αρμενίας. «Από το 2018 συνεχίζονται οι συζητήσεις για νέο Σύνταγμα και η κυβέρνηση σχεδιάζει να δημοσιεύσει σύντομα το σχέδιο», είπε.

Σημείωσε επίσης ότι οι κοινοβουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουνίου θα είναι οι πρώτες που θα διεξαχθούν σε περίοδο ειρήνης με το Αζερμπαϊτζάν.
Συμφωνία για άνοιγμα μεταφορικών διαδρομών Για το ζήτημα του λεγόμενου διαδρόμου Ζανγκεζούρ, τον οποίο χαρακτήρισε ως «Trump Route for International Peace and Prosperity», δήλωσε ότι δεν πρόκειται για απαίτηση, καθώς υπάρχει ήδη συμφωνία από τις 8 Αυγούστου.

Τόνισε ότι τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν αποδίδουν μεγάλη σημασία στο άνοιγμα των συγκοινωνιακών γραμμών, ενώ η διαδικασία προσελκύει το ενδιαφέρον της Τουρκίας και διεθνών παραγόντων. Πρόσθεσε ότι η Αρμενία συνεργάζεται με τις ΗΠΑ για την υλοποίηση του έργου, με μελέτες σκοπιμότητας να βρίσκονται σε εξέλιξη και παρουσιάσεις προς διεθνείς επενδυτές να αναμένονται σύντομα.

Έτοιμη για διπλωματικές σχέσεις και ανταλλαγή πρεσβευτών

Ερωτηθείς πότε θα εγκαθιδρυθούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Τουρκία και πότε θα διοριστούν πρέσβεις, ο Κοστανιάν δήλωσε ότι η Αρμενία είναι έτοιμη.

«Αν εξαρτιόταν μόνο από την Αρμενία, η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να είχε ολοκληρωθεί ακόμη και χθες», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι η χώρα είναι αποφασισμένη να προχωρήσει σε πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία, τονίζοντας ότι η διαδικασία αυτή πρέπει να προχωρήσει ως μια αμφίδρομη διαδικασία.