Αθήνα στον ΟΗΕ: Αναφαίρετο το δικαίωμα στα 12 μίλια – Όχι στο casus belli

Στην επιστολή, με ημερομηνία 31 Μαρτίου 2026, η Αθήνα δηλώνει ότι «έχει επανειλημμένως απορρίψει τους αβάσιμους και παράνομους ισχυρισμούς της Τουρκίας σχετικά με τα εξωτερικά όρια των θαλάσσιων ζωνών της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και οποιεσδήποτε σχετικές συντεταγμένες και χάρτες, οι οποίοι στερούνται νομικών συνεπειών» και παραπέμπει στο σύνολο των επιστολών που έχουν κατατεθεί το προηγούμενο διάστημα.

Η Αθήνα δηλώνει ότι οι ισχυρισμοί της Τουρκίας «αγνοούν πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και τα δικαιώματα των νησιών της σε θαλάσσιες ζώνες τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο» και επισημαίνει την πρόβλεψη του Δικαίου της Θάλασσας για τα νησιά, που ανεξαρτήτως μεγέθους απολαμβάνουν δικαίωμα χωρικής θάλασσας έως 12 ναυτικά μίλια και, με εξαίρεση τους «βράχους, που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση ή ίδια οικονομική ζωή», δικαιώματα αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδας κατά τον ίδιο τρόπο με κάθε άλλη χερσαία επικράτεια.

«Οι ισχυρισμοί της Τουρκίας ότι τα ελληνικά νησιά δεν δημιουργούν θαλάσσιες ζώνες πέραν της υφιστάμενης χωρικής θάλασσας των 6 ναυτικών μιλίων συνιστούν κατάφωρη παραβίαση της ανωτέρω αρχής και προσβάλλουν το αδιαίρετο της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της Ελλάδας» αναφέρει η επιστολή.

Η επιστολή της Ελλάδας

Η Αθήνα απορρίπτει το casus belli, δηλώνοντας ότι «διατηρεί και επιφυλάσσεται του δικαιώματός της, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, να επεκτείνει τη χωρική θάλασσα όλων των νησιών της στα 12 ναυτικά μίλια» και παραθέτει τη νομολογία για την κεντρική σημασία της μέσης γραμμής στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Επισημαίνεται επίσης ότι η αρχή της ευθυδικίας, την οποία προβάλλει η Άγκυρα, έχει προ πολλού αποδυναμωθεί από τη νομολογία και ότι η Άγκυρα «επιμένει επίσης σε μια επιλεκτική, παραπλανητική και εσφαλμένη ανάγνωση της σύγχρονης διεθνούς νομολογίας σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, επιχειρώντας να προωθήσει μια προβληματική μεθοδολογία που θα αναδιαμόρφωνε τη γεωγραφία τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο».

Απορρίπτεται ως παράνομη και άκυρη η «συμφωνία» μεταξύ της Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στη βόρεια Κύπρο για «οριοθέτηση», καθώς και οι ισχυρισμοί της Τουρκίας σχετικά με τη συμφωνία οριοθέτησης που έχει συναφθεί μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου.

Υπενθυμίζεται η θέση της Ελλάδας για τους λόγους που το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο είναι άκυρο και απορρίπτονται οι ισχυρισμοί ότι έχει συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Αντιθέτως, επισημαίνεται ότι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019 «αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών και, ως εκ τούτου, επιχειρεί εκ νέου να αναδιαμορφώσει τη γεωγραφία προς όφελος της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Μνημόνιο του 2019 δεν έχει νομικές συνέπειες και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα, ούτε για τα υποτιθέμενα μέρη του, ούτε για την Ελλάδα ούτε για οποιοδήποτε άλλο κράτος».

Σε ό,τι αφορά τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, η Ελλάδα απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Τουρκίας και δηλώνει ότι «τα εξωτερικά όρια των εν λόγω θαλάσσιων χωρικών ενοτήτων έχουν χαραχθεί σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία και σε πλήρη συμμόρφωση με τη Σύμβαση, καθώς και με τις ισχύουσες συμφωνίες οριοθέτησης μεταξύ της Ελλάδας και των γειτονικών της κρατών» και με βάση τη μέση γραμμή, ενώ επισημαίνεται ότι καμία από τις ελληνικές θαλάσσιες χωρικές ενότητες δεν παραβιάζει περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας, καθώς οι ενότητες αυτές έχουν χαραχθεί σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και συνάδουν με την πρακτική των κρατών σε μη οριοθετημένες θαλάσσιες περιοχές.

Σχετικά με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που παρουσίασε η Τουρκία πριν ένα χρόνο, η Αθήνα δηλώνει με την επιστολή της στον ΟΗΕ ότι ο χάρτης και τα κείμενα που έχουν αναρτηθεί από την Άγκυρα «αγνοούν προκλητικά την κυριαρχία της Ελλάδας επί πολυάριθμων μικρών νησιών, νησίδων και βραχονησίδων στο Αιγαίο», παρά το γεγονός ότι η κυριαρχία αυτή έχει σαφώς και οριστικά καθοριστεί από σχετικές διεθνείς συνθήκες.

Ειδικότερα: τα υποτιθέμενα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως απεικονίζονται στον χάρτη, αγνοούν πλήρως τα θαλάσσια δικαιώματα πολλών ελληνικών νησιών· οι αποφάσεις που χορηγούν περιοχές αδειοδότησης στην Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO), καθώς και η απόφαση ανακήρυξης «ειδικής περιοχής περιβαλλοντικής προστασίας» (όλες οι περιοχές αυτές απεικονίζονται στον τουρκικό χάρτη θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού), είναι άκυρες στο μέτρο που παραβιάζουν περιοχές ελληνικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Επίσης, και οι δύο μονομερώς ανακηρυχθείσες «θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές» σε περιοχές της ανοικτής θάλασσας χαρακτηρίζονται άκυρες, δεδομένου ότι κανένα κράτος δεν επιτρέπεται να θεσπίζει θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας.

Με την επιστολή της, η Ελλάδα επιφυλάσσεται παντός δικαιώματός της και δηλώνει πάντως τη σταθερή δέσμευσή της για την επίλυση της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης με την Τουρκία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο με ειρηνικά μέσα, καλή τη πίστει και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Η Επιστολή προς τον ΓΓ του ΟΗΕ κατατέθηκε στις 31 Μαρτίου από την Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ Α.Μπαλτά.