“Η ασθένεια των απαλών πραγμάτων”: Η ποιητική συλλογή του Αλέξη Σταμάτη

“Η ασθένεια των απαλών πραγμάτων” χωρίζεται σε τρεις ενότητες με διαφορετικό τρόπο γραφής η κάθε μία. Μπορώ να πω πως ο τίτλος της πρώτης ενότητας “Το πένθος των Κβάντων” μου φάνηκε ξένος ως προς το περιεχόμενο της ενότητας, αν και πιστεύω πως θέλει να τονίσει με αυτόν την γνώμη του πως, τα πάντα μπορούν να οριστούν με ακρίβεια, όπου οι ελλείψεις αποτελούν μεταβολή στο τοπίο.

Η αρχική ενότητα λοιπόν, λειτουργεί σαν εισαγωγή σε έναν κόσμο λεπτών αποχρώσεων. Η “ασθένεια” εμφανίζεται ως μια υπόγεια φθορά της ευαισθησίας. Η γραφή είναι χαμηλόφωνη, σχεδόν ψιθυριστή. Οι εικόνες βασίζονται σε μικρές, καθημερινές λεπτομέρειες που αποκτούν ποιοτικό βάρος. Υπάρχει έντονη αίσθηση εσωτερικότητας, αλλά δίχως εξομολογητική υπερβολή.

Η δεύτερη ενότητα φέρει τον τίτλο “Το χαμένο ημερολόγιο του Αρθούρου Ρεμπό”. Βαθιά επηρεασμένος από ποιήματα του Ρεμπό, επιχειρεί να κάνει ένα φανταστικό ημερολόγιο που θα μπορούσε να γράψει ο ίδιος. Πραγματικά δεν γνωρίζω πόσο έχει χρησιμοποιήσει επί της ουσίας λέξεις και ιδέες του Ρεμπό, αλλά ο τόνος της γραφής του αλλάζει αισθητά. Οι εικόνες γίνονται πιο αιχμηρές και η γλώσσα πιο αποσπασματική, διαταράσσοντας ουσιαστικά την ισορροπία της πρώτης ενότητας.

Η “Ασθένεια” που αξίζει τον κόπο

Η “ασθένεια” αποκτά πιο σαφή μορφή. Συνδέεται με την φθορά των σχέσεων, την μοναξιά, την αδυναμία επικοινωνίας. Ο ποιητής χρησιμοποιεί συχνά αντιθέσεις και σιωπές, για να δημιουργήσεις ένταση. Πρόκειται για δυναμική ενότητα, όπου η φωνή αποκτά νεύρο και δραματικότητα. Ωστόσο, η αποσπασματικότητα μπορεί να δυσκολέψει την πρόσληψη του επιχειρούμενου, όμως λειτουργεί απόλυτα θεματικά.

Η τρίτη ενότητα “Εγκυκλοπαίδεια των όσων δεν θα συμβούν” θυμίζει πιο πολύ με λεξικό της ανθρώπινης ύπαρξης και όχι ξεκάθαρη ποίηση. Χωρίζεται σε λήμματα όχι επιστημονικά αλλά συναισθηματικά. Μοιάζει με αποσυμπίεση δίχως λύση. Η γλώσσα γίνεται πιο λιτή, σχεδόν γυμνή. Οι εικόνες περιορίζονται και το βάρος πέφτει στο ανείπωτο. Εδώ η “ασθένεια” φαίνεται να έχει ενσωματωθεί και δεν είναι πια κάτι που πολεμάται, αλλά συνυπάρχει με το υποκείμενο. Θεωρώ πως η ενότητα αυτή είναι πιο ώριμη και πιο απαιτητική, αφήνοντας τον αναγνώστη σε μια κατάσταση στοχασμού.

Ο Αλέξης Σταμάτης σε αυτό το έργο του, επενδύει στην λεπτότητα, στην σιωπή και στις υπόγειες μετατοπίσεις του συναισθήματος. Δεν είναι ένα εύκολο ανάγνωσμα, απαιτεί αργή ανάγνωση και διάθεση εσωτερική συμμετοχής, όπου ο αναγνώστης εισπράττει πολλαπλά οφέλη.