Η Apple αλλάζει αφεντικό – Βρήκε νέο Τζομπς;

Ο προκάτοχός του Τέρνους, Κουκ, ηγήθηκε της Apple από το 2011 και οδήγησε την εταιρεία σε ιστορικά υψηλή χρηματιστηριακή αξία, αφήνοντας τη σφραγίδα του, στην εποχή που ακολούθησε την εκδημία του Στιβ Τζομπς. Σύμφωνα με το CNN, «o Κουκ αφήνει ισχυρή παρακαταθήκη στο Κουπερτίνο και θα υπάρξει σημαντική πίεση στον Τέρνους να επιτύχει άμεσα αποτελέσματα, ιδιαίτερα στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης».

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι μένει να φανεί ποια στρατηγική θα επιλέξει ο Τέρνους και αν η Apple θα καταφέρει να δημιουργήσει την επόμενη μεγάλη καινοτομία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, εν μέσω παγκόσμιου ανταγωνισμού. Πάντως, τα οικονομικά αποτελέσματα της Apple ξεπέρασαν οριακά τις προσδοκίες της Wall Street: Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι οι πωλήσεις και τα κέρδη της για το δεύτερο οικονομικό τρίμηνο που έληξε στις 29 Μαρτίου ήταν 95,36 δισεκατομμύρια δολάρια και 1,65 δολάρια ανά μετοχή, αντίστοιχα, διαψεύδοντας εκτιμήσεις για 94,68 δισ. δολάρια και 1,63 δολάρια ανά μετοχή, σύμφωνα με τα στοιχεία της LSEG.

Το success story της Apple προέκυψε από το γεγονός ότι η διοίκηση του κολοσσού –επί Στηβ Τζομπς και αργότερα – έχτισε ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο. Δεν επαναπαύθηκε ποτέ στην επιτυχία της. Στο κέντρο των προσπαθειών της ήταν πάντα ο συνδυασμός της τεχνολογικής καινοτομίας και της υψηλής αισθητικής.

Η Apple απέδειξε πώς με τα δύο αυτά όπλα είναι εφικτό μία εταιρεία αυτού του είδους να κατακτάει τις αγορές και να πετυχαίνει εντυπωσιακή ανάπτυξη. Το Μacintosh έφερε την επανάσταση στην αγορά των ηλεκτρονικών υπολογιστών, το iΡhone ταρακούνησε την κινητή τηλεφωνία και το iΡod τη μουσική.

Ο εκ των ιδρυτών και ουσιαστικά “πατέρας” της εταιρείας Τζομπς, κατάφερε μέσα σε ελάχιστα χρόνια να εκτοξεύσει τη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας από τα 5 δισ. στα 330 δισ. δολάρια. Μετά απ’ αυτό, πώς τα περιοδικά Fortune και Time να μην τον τοποθετήσουν στην κορυφή της λίστας με τους πιο επιτυχημένους μάνατζερ του αιώνα;

Αρχή με 1.300 δολάρια

Η πορεία της Apple, όμως, δεν ήταν πάντα σπαρμένη από ροδοπέταλα. Τουναντίον είναι ένα επιχειρηματικό θρίλερ: Το 1976 ιδρύεται από τους Στηβ Τζόμπς, Στηβ Βόζνιακ και Ρόναλντ Γέιν. Ο Τζόμπς πουλάει το Volkswagen φορτηγάκι του, ο Βόζνιακ το Hewlett-Packard επιστημονικό κομπιούτερ του και ο Γέιν ζητάει χρήματα από τους γονείς του. Οι τρεις νεαροί συγκεντρώνουν 1.300 δολάρια. Ο θρύλος θέλει η Apple να πήρε αυτό το όνομα, λόγω ενός καλοκαιριού που ο Τζόμπς πέρασε, μαζεύοντας ως εργάτης μήλα στο Όρεγκον. Το Apple I κυκλοφορεί με τιμή 666,66 δολάρια.

Το 1977, ο Μάϊκ Μαρκούλα επενδύει 92.000 δολάρια στην εταιρεία με πρόθεση η επένδυσή του να φτάσει μέχρι τα 250.000 δολάρια. Λίγους μήνες αργότερα ο Apple II βγαίνει στην αγορά με τιμή 1.295 δολάρια. Ο Ρόναλντ Γέιν αποχωρεί από την εταιρεία και πουλάει το μερίδιο του για 800 δολάρια στους Τζόμπς και Βόζνιακ. Πόσες φορές άραγε θα έχει χτυπήσει το κεφάλι του στον τοίχο για εκείνη την ενέργειά του;

Το 1980, μόλις τέσσερα χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Apple μπαίνει στο χρηματιστήριο με 4,6 εκατομμύρια μετοχές, που κοστίζουν 22 δολάρια η κάθε μία. Η μετοχή της Apple ανεβαίνει 32%, κάνοντας 40 υπαλλήλους εκατομμυριούχους. Ο Τζόμπς, που είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος, βγάζει 217 εκατομμύρια. Σε ηλικία 24 ετών γίνεται ο νεότερος και πλουσιότερος αυτοδημιούργητος άνθρωπος των ΗΠΑ.

Το 1982, η εταιρεία πραγματοποιεί πωλήσεις 583 εκατομμυρίων, σχεδόν διπλάσιες από το 1981, με τα καθαρά κέρδη να ανέρχονται στα 61 εκατομμύρια. Την επόμενη χρονιά, ο τζίρος προσεγγίζει το ένα δισεκατομμύριο. Την ίδια χρονιά ο “πατέρας” του Macintosh Τζέφ Ράσκιν παραιτείται. Τον Μάιο του 1983 η Apple μπαίνει για πρώτη φορά στον κατάλογο του περιοδικού Fortune. Λίγα χρόνια μετά την ίδρυση της βρίσκεται στη θέση 411 των 500 πιο δυνατών εταιρειών και γίνεται η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη εταιρεία στον κόσμο.

Η γέννηση του Macintosh

Το 1984 το Macintosh κυκλοφορεί στην αγορά και η Apple πληρώνει 1,5 εκατομμύριο για τη θρυλική διαφήμιση “1984” (σκηνοθετημένη από το Ridley Scott), κατά τη διάρκεια του Superbowl, του μεγαλύτερου αθλητικού γεγονότος της Αμερικής. Οι πωλήσεις εκείνο το έτος φτάνουν τα 1,5 δισ. και τα κέρδη της εταιρείας στα 64 εκατομμύρια.

Στη διετία 1985-1986, ο Τζομπς εκδιώκεται από την εταιρεία, μετά από μια σκληρή μάχη που έδωσε με τον Τζον Σκάλι, τον οποίο ο ίδιος είχε φέρει στην εταιρεία. Ο Σκάλι αναλαμβάνει τα ηνία της Apple και ο Τζομπς πουλάει τις 6,5 εκατομμύρια μετοχές του για να δημιουργήσει την NeXT, μια άλλη εταιρεία υπολογιστών. Αγοράζει παράλληλα την κινηματογραφική εταιρεία Pixar για 10 εκατομμύρια δολάρια, την οποία μετατρέπει σ’ ένα από τα πιο διάσημα στούντιο κινουμένων σχεδίων στον κόσμο.

Η δεκαετία του 1990 είναι ιδιαίτερα δύσκολη για την Apple. Η εταιρεία καταφέρνει να διατηρήσει ψηλά τις πωλήσεις της μέχρι το 1996. Από τότε, όμως, ο τζίρος της αρχίζει να πέφτει κατακόρυφα και η Apple γίνεται ζημιογόνος. Το 1996 οι πωλήσεις πέφτουν από 11 δισ. δολάρια σε λιγότερο από 10 δισεκατομμύρια με τις ζημιές να αγγίζουν το ένα δισ. Την επόμενη χρονιά η πτώση συνεχίζεται. Ο τζίρος πέφτει στα επτά δισ. με τις ζημιές στα επίπεδα του 1996.

Η εταιρεία είναι στο νεκροκρέβατο, όταν τον Δεκέμβρη του 1997 η Apple αγοράζει την NeXT για 430 εκατομμύρια. Ο Τζόμπς επανέρχεται στην εταιρεία και ανακοινώνει ότι η Microsoft θα κάνει μία επένδυση 150 εκατομμυρίων σε μετοχές. Το 1998 κυκλοφορεί το iMac/233, σχεδιαστής του οποίου είναι ο Τζόναθαν Άιβ, που αργότερα θα σχεδιάσει το iPod και το iPhone. Το iMac πουλάει 800.000 κομμάτια μέσα σε πέντε μήνες. Η εταιρεία επιτέλους επιστρέφει στην κερδοφορία. Την επόμενη χρονιά, η Apple επενδύει 100 εκατομμύρια δολάρια στη Samsung.

Το έτος-καμπή

Το 2001 είναι έτος-καμπή. Κυκλοφορεί το iPod και ανοίγει και το πρώτο Apple Store στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Ο τζίρος της εταιρείας κινείται στα επίπεδα των πέντε δισ. και οι ζημιές στα 25 εκατ. Η μετοχή της εταιρείας είναι στα 10 δολάρια. Δέκα χρόνια αργότερα, η τιμή της μετοχής έχει αυξηθεί κατά 4.000%. Ξεπέρασε σε αύξηση κάθε εταιρεία υψηλής τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης και της Netflix, η μετοχή της οποίας σημείωσε αύξηση την ίδια περίοδο περίπου κατά 3.000%. Ράλι έκαναν και οι μετοχές της Amazon.com και της Google, αλλά τα αντίστοιχα ποσοστά αύξησης ήταν αντιστοίχως 1.100% και 474%.

Το 2006 ο τζίρος φτάνει τα 19 δισ. και τα κέρδη τα δύο δισ. δολάρια. Το PowerMac, το iBook και το PowerBook συνταξιοδοτούνται και αντικαθίστανται από το MacPro, το MacBook και το Macbook Pro. Μεταξύ 2003 και 2006, η τιμή της μετοχής της Apple αυξάνεται από 6 σε 80 δολάρια.

Στην τετραετία 2006-2010 ο τζίρος της Apple εκτοξεύθηκε από τα 19 στα 65 δισ. δολάρια και αντιστοίχως τα κέρδη από τα δύο στα 14 δισ. Ακόμα και αν η Apple σπάει ρεκόρ, πολλοί αναλυτές της Wall Street πιστεύουν ότι η κορυφή απέχει ακόμα πολύ…

Πριν τον θάνατο του Τζομπς…

Το πρώτο τρίμηνο του 2011 έκλεισε με υψηλά κέρδη. Ο συνολικός τζίρος του τριμήνου έφτασε τα 24,67 δισ. δολάρια και τα καθαρά κέρδη ανήλθαν στα 5,99 δισεκατομμύρια,  ενώ το ίδιο τρίμηνο του 2010 ο συνολικός τζίρος ήταν 13,5 δισ. δολάρια και τα κέρδη 3,07 δισ. Το μικτό περιθώριο κέρδους για την Apple διαμορφώθηκε στο 41,4% έναντι του 41,7% το αντίστοιχο τρίμηνο πέρυσι, ενώ οι πωλήσεις εκτός ΗΠΑ άγγιξαν το 59% του συνολικού τζίρου.

Οι πωλήσεις των προϊόντων της Apple παρέμειναν εντυπωσιακές και στο δεύτερο τρίμηνο του 2011. Συνολικά, πουλήθηκαν 3,76 εκατομμύρια υπολογιστές Mac, αύξηση 28% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2010. Αύξηση 113% υπήρξε στις πωλήσεις των iPhone (18.650.000 συσκευές). Ακόμα, η Apple πούλησε 9.020.000 iPod (μείωση 17%) και 4.690.000 εκατομμύρια iPad. Τότε, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, ο πρόωρα χαμένος Τζομπς (Οκτώβριος του 2011) είχε προσωπική περιουσία έξι δισ. δολάρια, η οποία τον τοποθετούσε μέσα στους 100 πιο πλούσιους ανθρώπους του κόσμου.

Η θητεία Κουκ 

Με δεδομένη την επιδραστική προσωπικότητα του Τζομπς, ήταν αναμενόμενο ο διάδοχος να ήταν “σκιά” του. Ο Κουκ, που κράτησε 15 χρόνια το τιμόνι της Apple, κατάφερε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του ρόλου του. Κουκ και Τζομπς μοιράζοντας κοινά οράματα για την εταιρεία. Όπως ο Τζομπς, έτσι κι ο Κουκ είναι φανατικός οπαδός της μυστικότητας όσων project δουλεύει η εταιρεία και κατάφερε να συνεχίσει στον δρόμο της κερδοφορίας, πουλώντας ακριβά και υψηλής ποιότητας προϊόντα.

Επιπλέον, βάδισε στα χνάρια του μέντορα του σε ζητήματα, όπως στην ενασχόληση της εταιρείας με την καταπολέμηση του διαβήτη. Δεν έχουν λείψει όμως και οι σκιές, όπως τo πρόστιμο μαμούθ με το οποίο η Apple απειλείται στην Ινδία, καθώς αρνήθηκε να συνεργαστεί με την Ρυθμιστική Αρχή της, ενώ και η ΕΕ την έχει “τιμωρήσει” με πρόστιμα. Επιπλέον, ο Κουκ, αν και διατήρησε την κερδοφορία του ομίλου, επικρίθηκε ότι δεν ήταν αρκετά καινοτόμος, το πεδίο που ο Τζομπς πρωτοπορούσε.

Στην ανακοίνωση της εταιρείας τη Δευτέρα (20/4), ο Κουκ, που θα παραμείνει πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, δήλωσε ότι αγαπά την Apple «με όλη του την ύπαρξη» και χαρακτήρισε την ηγεσία της ως «τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής του». Στο αποχαιρετιστήριο μήνυμα προς τους φίλους της εταιρείας, εξέφρασε βαθιά ευγνωμοσύνη και ευχαρίστησε τους καταναλωτές.

Ο Κεν Σεγκάλ, δημιουργικός διευθυντής του Στιβ Τζομπς περισσότερα από δέκα χρόνια, δήλωσε στο BBC: «Δεν νομίζω ότι ο Τιμ κατάφερε ποτέ να αποτινάξει πλήρως την εικόνα του ανθρώπου της επιχειρησιακής οργάνωσης». Θα δείξει το αν το καταφέρει ο διάδοχος του…