Πώς αντιμετωπίζει η Τουρκία την ενεργειακή κρίση

Ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ προειδοποίησε ότι ο κόσμος βιώνει μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις στην ιστορία, αλλά τόνισε ότι η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει άμεσο πρόβλημα εφοδιασμού. «Από την άποψη της ασφάλειας εφοδιασμού δεν έχουμε προβλήματα. Παραμένουμε σε συνεχή επιφυλακή», προσθέτοντας ότι η κρίση μπορεί να έχει ευρύτερες και απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.

Η τρέχουσα κατάσταση έχει προκαλέσει ένα άνευ προηγουμένου σοκ προσφοράς, σύμφωνα με τον υπουργό, ο οποίος ανέφερε διαταραχές που επηρεάζουν περίπου 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου. «Πρόκειται για μια κρίση μεγαλύτερη από προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις. Αντιμετωπίζουμε εξαιρετικά απρόβλεπτες συνθήκες», είπε. Η Τουρκία είναι μεγάλος εισαγωγέας ενέργειας, γειτονική με το Ιράν και από τις πιο εκτεθειμένες αναδυόμενες οικονομίες στις αυξήσεις των τιμών. Ωστόσο, οι αρχές αναφέρουν ότι η εξάρτηση 10% από πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής είναι «διαχειρίσιμη».

Μεγάλη ύφεση

Ο Μπαϊρακτάρ τόνισε ότι η αστάθεια στο Ορμούζ αποτελεί βασικό παράγοντα αβεβαιότητας. «Το κλείσιμο μιας τόσο κρίσιμης διαδρομής έχει θέσει όλες τις χώρες σε επιφυλακή», είπε, περιγράφοντας την κατάσταση ως «μεγάλη ύφεση» στον ενεργειακό τομέα. Παράλληλα, δήλωσε ότι η κρίση μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για την Τουρκία να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο. Μεταξύ των έργων που ανέφερε είναι ένας αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν προς την Τουρκία και την Ευρώπη, καθώς και η επέκταση του πετρελαιαγωγού Ιράκ-Τουρκίας προς τη Βασόρα.

Επίσης, ανέφερε πιθανό αγωγό φυσικού αερίου από το Κατάρ προς την Τουρκία, καθώς και διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας με Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Τουρκία και Βουλγαρία για μεταφορά πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη. Σχεδιάζεται επίσης γραμμή μεταφοράς από τη Σαουδική Αραβία προς την Τουρκία.

Ενεργειακές υποδομές και πολιτικές

Η Τουρκία δεν έχει υποστεί ελλείψεις, αλλά παραμένει εκτεθειμένη στις τιμές. Κάθε αύξηση ενός δολαρίου στο πετρέλαιο προσθέτει περίπου 400 εκατ. δολάρια στον ενεργειακό λογαριασμό της χώρας, ο οποίος ήταν 62 δισ. δολάρια πέρυσι. Για την αντιμετώπιση των αυξήσεων, εφαρμόζονται φορολογικές προσαρμογές και επιδοτήσεις, όπως σύστημα προσαρμογής του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Η κυβέρνηση έχει επίσης μειώσει φόρους στο ντίζελ και έχει στηρίξει την οικονομία με σημαντικές επιδοτήσεις ενέργειας.

Η χώρα έχει αυξήσει τις υποδομές φυσικού αερίου, με αύξηση της δυναμικότητας επαναεριοποίησης από 30 σε 161 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως, με στόχο τα 200 εκατ. Επεκτείνεται επίσης η αποθήκευση φυσικού αερίου, με το Σιλιβρί να φτάνει τα 6 δισ. κυβικά μέτρα έως το 2028 και τη Λίμνη Τουζ να αυξάνει την χωρητικότητά της πέντε φορές έως το 2032.

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 23 χρόνια και αναμένεται να τριπλασιαστεί ξανά τις επόμενες δεκαετίες.
Η εγχώρια παραγωγή αυξάνεται, με φυσικό αέριο από τη Μαύρη Θάλασσα και πετρέλαιο από το Σιρνάκ. Η Τουρκία διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους υπεράκτιας έρευνας παγκοσμίως. Ο υπουργός τόνισε ότι η χώρα προετοιμάζει νέα μακροπρόθεσμη ενεργειακή στρατηγική, με έμφαση στην ηλεκτροκίνηση και την ψηφιοποίηση.