Κυπριακό: Ο τουρκικός εκβιασμός προς τη Λευκωσία
29/04/2026
Η κατοχική δύναμη καταλαμβάνει έδαφος στη νεκρή ζώνη και τα Ηνωμένα Έθνη, όπως και άλλοι, θεωρούν πως παράλληλα και ανεξαρτήτως τούτου, μπορούν να συζητούνται Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Σημειώνεται ότι τα ΜΟΕ βρίσκονται στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών επειδή η Τουρκία αρνείται να συζητήσει την ουσία του Κυπριακού. Δεν συζητά, όπως διαμηνύει η Άγκυρα, οτιδήποτε αφορά την ουσία εάν δεν γίνουν αποδεκτοί οι όροι της. Όπως συνεχώς υποδεικνύει η κατοχική πλευρά, δεν είναι διατεθειμένη να μπει σε μια διαδικασία διαπραγματεύσεων, εάν η Λευκωσία δεν αποδεχθεί εκ προοιμίου τους όρους και τις προϋποθέσεις της. Όροι, οι οποίοι εάν γίνουν αποδεκτοί, τότε θα αναγνωρισθούν τα αποτελέσματα της εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής. Και δεν θα υπάρχει και λόγος διαπραγμάτευσης.
Πώς μπορεί, όμως, να συζητούνται διάφορες ιδέες για ΜΟΕ με στόχο να… οικοδομηθεί εμπιστοσύνη και να προετοιμασθεί το έδαφος για να συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών νέα άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη για το Κυπριακό, όταν ο κατοχικός στρατός προελαύνει; Όταν αμφισβητείται το καθεστώς της νεκρής ζώνης; Κι όταν ο στρατός εισβάλει και καταλαμβάνει έδαφος;
Είναι σαφές πως η Τουρκία προσπαθεί με κάθε τρόπο να εξουδετερώσει την όποια προοπτική διαπραγμάτευσης, αλλά και να καθορίσει την ατζέντα μελλοντικών συζητήσεων. Είναι πρόδηλο ότι συζητά μόνο με τους δικούς της όρους, οι οποίοι εάν γίνουν αποδεκτοί θα συνιστούν αυτοχειρία.
Η Τουρκία προχωρά σε τετελεσμένα
Οι εξελίξεις είναι κρίσιμες καθώς βρισκόμαστε ενώπιον μιας νέας μεθοδευμένης προσπάθειας επιβολής τετελεσμένων. Και δεν είναι δυνατόν, με αυτά τα δεδομένα, να ζητείται από τη Λευκωσία να υιοθετήσει την τακτική του στρουθοκαμηλισμού. Να κρύβουν, δηλαδή, οι εμπλεκόμενοι το κεφάλι στην άμμο και να σφυρίζουν όλοι οι υπόλοιποι αδιάφορα. Δεν μπορεί να συζητούνται θέματα χαμηλής πολιτικής και να επιμένει η κατοχική πλευρά στην αμφισβήτηση του καθεστώτος της νεκρής ζώνης και να προχωρεί παράλληλα, ένα ακόμη βήμα, με την κατάληψη μέρους της.
Με βάση τα όσα διαμορφώνονται, μετά και τις ενέργειες του στρατού κατοχής, οι επιλογές που έχει ενώπιον της η κυπριακή πλευρά δεν είναι πολλές. Το θέμα είναι ξεκάθαρο: Για να υπάρξουν συζητήσεις, μέσα από τα Ηνωμένα Έθνη, θα πρέπει να προηγηθεί το προφανές. Δηλαδή, να αποκατασταθεί στην Πύλα, και σε άλλες περιοχές της νεκρής ζώνης, το προηγούμενο καθεστώς (status quo ante). Γιατί, σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα έχουν καμία αξία οι όποιες συζητήσεις.
Γιατί διαφορετικά είναι ως να καλούν την κυπριακή πλευρά να αποδεχθεί τα νέα τετελεσμένα, τα οποία επιβάλλει ο κατοχικός στρατός προελαύνοντας. Δηλαδή, θα καταλαμβάνει έδαφος η κατοχική πλευρά και να συζητείται, για παράδειγμα, το θέμα των φωτοβολταϊκών ή ακόμη και το ζήτημα της διάνοιξης κι άλλων διόδων ένθεν κακείθεν της κατοχικής γραμμής; Υπάρχει λογική;
Να συζητήσουμε, αλλά…
Η επιβολή νέων τετελεσμένων από πλευράς της Τουρκίας είναι μια τακτική που υιοθετείται έκπαλαι. Όποτε, στο παρελθόν, ξεκινούσαν συζητήσεις ανεξαρτήτως των τουρκικών ενεργειών, τότε τα τετελεσμένα εδραιώνονταν. Κι αυτό έγινε μερικές φορές στο παρελθόν. Αυτή την τακτική ακολουθεί η κατοχική πλευρά και θα επιμένει σε αυτή καθώς θεωρεί πως κερδίζει.
Προφανώς και υπάρχουν από πλευράς της Λευκωσίας πολλά εργαλεία, τα οποία εάν αξιοποιήσει στο έπακρο, τότε θα αναγκάσει την κατοχική πλευρά να εγκαταλείψει αυτή την τακτική. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει κόστος στην Τουρκία, με στόχο την αλλαγή τακτικής. Δεν υπάρχει προφανώς άλλη επιλογή πλην της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων. Αυτή είναι η μόνη οδός. Όχι, όμως, διαπραγματεύσεις για χάριν των διαπραγματεύσεων ή συζητήσεις, που θα γίνονται ενώ παράλληλα θα επιβάλλονται νέα τετελεσμένα επί του εδάφους.





