Η σημασία του τουρκικού “Yıldırımhan” ενόψει της συνόδου του ΝΑΤΟ

Η μακέτα του διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου (ICBM) “Yıldırımhan”, με εκτιμώμενη εμβέλεια 6.000 χλμ και ικανότητα μεταφοράς κεφαλής τριών τόνων, παρουσιάστηκε με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης και αποτυπώνει τις περιοχές που θα μπορούσε να πλήξει αν εκτοξευθεί από διάφορα σημεία της Τουρκίας.

Η μεγαλύτερη έκπληξη της έκθεσης SAHA, που ξεκίνησε στην Κωνσταντινούπολη στις 5 Μαΐου, ήταν η ανακοίνωση ότι η Τουρκία έχει φτάσει στο στάδιο παραγωγής διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου. Το μοντέλο του “Yıldırımhan”, που μπορεί να εκτοξεύσει κεφαλή τριών τόνων σε απόσταση 6.000 χιλιομέτρων, παρουσιάστηκε σε τελετή παρουσία του υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ. Ο πύραυλος σχεδιάστηκε από το Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) του Υπουργείου Άμυνας. Το κέντρο είχε γίνει γνωστό στο κοινό στην έκθεση IDEF 2025, όπου είχαν παρουσιαστεί και οι θερμοβαρικές βόμβες “Gazap” και “Hayalet”.

Η ομάδα εργάζεται αθόρυβα και συστηματικά για 10 χρόνια στο πρόγραμμα του ICBM (Intercontinental Ballistic Missile), δηλαδή του διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου. Οι αρχές αναφέρουν ότι σύντομα θα ανακοινωθούν τα πρώτα αποτελέσματα δοκιμών. Μέχρι σήμερα, οκτώ χώρες είναι γνωστό ότι διαθέτουν ICBM: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ινδία, Ισραήλ και Βόρεια Κορέα. Η Τουρκία θα γίνει η 9η.

Η πολιτική σημασία του “Yıldırımhan”

Η κατοχή διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου σημαίνει ότι μια χώρα διαθέτει στρατιωτική και πολιτική ισχύ που υπερβαίνει τη γειτονική της περιοχή. Πύραυλοι με εμβέλεια άνω των 5.500 χλμ θεωρούνται ICBM. Από τις χώρες που διαθέτουν τέτοια όπλα, οι πέντε είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με δικαίωμα βέτο.

Η κατοχή ICBM συνεπάγεται δυνατότητα στρατηγικής επιρροής σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα, το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά όπλα, αλλά όχι ICBM, ενώ η Ινδία, το Ιράν και άλλες χώρες διαθέτουν μόνο πυραύλους μέσου βεληνεκούς. Με εμβέλεια 6.000 χλμ, η Τουρκία θα μπορούσε θεωρητικά να καλύψει σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη, μεγάλο μέρος της Ασίας και της Αφρικής.

Το βασικό μήνυμα της ανακοίνωσης δεν αφορά απαραίτητα τη χρήση του πυραύλου, αλλά την τεχνολογική ικανότητα της Τουρκίας να τον παράγει εγχώρια. Η Τουρκία δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, ωστόσο θερμοβαρικές βόμβες όπως η “Gazap” μπορούν να εξουδετερώνουν περιορισμένες περιοχές στόχου, χωρίς μαζική καταστροφή. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται επίσης με πιθανές συνεργασίες με το Πακιστάν. Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της συνόδου του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο στην Άγκυρα και της συζήτησης για τον ρόλο της Τουρκίας στην ΕΕ.

Το πρόγραμμα φέρεται να ξεκίνησε το 2016, χρονιά του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, που θεωρείται σημείο καμπής στις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης. Έκτοτε, η Τουρκία έχει υιοθετήσει στρατηγική αυτονομίας, αναπροσαρμόζοντας τα εξοπλιστικά της προγράμματα και τις διεθνείς συνεργασίες της, με έμφαση στην ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανίας.