Ορμούζ-ακρίβεια-λιπάσματα καίνε την ΕΕ

Η Σύνοδος Κορυφής των υπουργών Οικονομικών της ομάδας G7 εξέφρασε επίσης την ομόφωνη επιθυμία των εμπλεκόμενων χωρών να διατηρήσουν ισχυρή πίεση στη Ρωσία, ώστε να την εμποδίσουν να επωφεληθεί από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις. «Η βούληση να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα είναι ομόφωνη», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Lescure.

Αυτή η διευκρίνιση κρίθηκε απαραίτητη και υπό το πρίσμα της περαιτέρω παράτασης της απαλλαγής από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, που επιτρέπει την αγορά ρωσικού πετρελαίου δια θαλάσσης. Αυτό το μέτρο, σύμφωνα με τον Bessent, τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, στοχεύει στην υποστήριξη των «ενεργειακά ευάλωτων» χωρών που επηρεάζονται από την ιρανική σύγκρουση, αλλά θεωρείται ευρέως ως δώρο στον Πούτιν.

Υπενθυμίζω ότι η ομάδα των G7 αποτελείται από τις εξής χώρες: ΗΠΑ, Γερμανία, Ιαπωνία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς και Ιταλία. Πρόκειται για τις χώρες που αποτελούν το λεγόμενο οικοδόμημα της Δύσης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Η ανακήρυξη, από την μεριά των πολιτικών αρχηγεσιών των χωρών της ΕΕ, της Ρωσίας του Πούτιν ως υπ’ αριθμό ένα εχθρό, φαίνεται ότι αποτελεί το βασικό ενοποιητικό στοιχείο μεταξύ των χωρών αυτών, με δεδομένη την εξασθένηση των δεσμών με τις ΗΠΑ σε πολλαπλά επίπεδα.

Ρήξη στις γερμανορωσικές σχέσεις

Τελευταίο επίσημο έγγραφο που χαρακτηρίζει επισήμως εχθρική χώρα της Γερμανίας, αλλά και της ΕΕ είναι το Gesamtkonzeption militδrische Verteidigung. Verantwortung fόr Europa. Militärstrategie und Plan für die Streitkräfte του υπουργείου Άμυνας της Γερμανίας (Απρίλης 2026). Οι γερμανικές πολικές αρχηγεσίες φαίνεται να λησμονούν ότι σχέσεις Βερολίνου-Κρεμλίνου αποτελούν ανέκαθεν  πρώτιστο μέλημα της γερμανικής διπλωματίας. Οι λόγοι είναι γεωπολιτικοί και γεωοικονομικοί.

Η Ανατολική Ευρώπη είναι ο χώρος, με την πορεία του οποίου η Γερμανία έχει συνδέσει εδώ και δέκα αιώνες την ιστορική της ύπαρξη. Στο χώρο αυτό δοκιμάστηκαν όλες οι γεωπολιτικές θεωρίες περί ζωτικού χώρου, που εκπονήθηκαν από τους Γερμανούς διαμορφωτές στρατηγικής.

Για την Γερμανία, εξ’ άλλου, οι γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές αναγκαιότητες, αλλά και η μελέτη της Ιστορίας, μαρτυρούν ότι τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα της υπαγορεύουν στην χώρα αυτή να διατηρεί σχέση καλής συνεργασίας με την Ρωσία. Με αυτήν την πυξίδα πορευθέντες, ο Φρειδερίκος ο Μέγας της Πρωσίας, ο πρώτος Καγκελάριος της ενοποιημένης Γερμανίας Όθων φον Βίσμαρκ, οι Καγκελάριοι Willy Brand και Helmut Schmidt, αλλά και ο πρώτος Καγκελάριος της επανενωθείσης Γερμανίας Χέλμουτ Κόλ, επέτυχαν εθνικούς άθλους. Οσάκις εγκαταλείφθηκε η πορεία αυτή, η Δύναμη στο μέσον της Ευρώπης γνώρισε μεν πρόσκαιρους ρωμαϊκούς θριάμβους, αλλά υπέστη τελικώς μεγάλα δεινά.

Κακός ο απολογισμός για την ΕΕ… 

Αυτή είναι η εβδομάδα που η Ευρώπη κάνει απολογισμό. Και που θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά. Οι πόλεμοι και οι υπερβολές του Ντόναλντ Τραμπ αλλάζουν τις προοπτικές για την οικονομία και την ευημερία των Ευρωπαίων. Την επόμενη Πέμπτη, όταν η Κομισιόν παρουσιάσει τις νέες οικονομικές προβλέψεις της, θα είναι σαφές ότι το ήδη υποτονικό ΑΕΠ της ΕΕ και το ακόμη πιο συμπιεσμένο της Ιταλίας, είναι καταδικασμένο να επιδεινωθούν.

Οι εκτιμήσεις που θα παρουσιάσει ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Βάλντις Ντομπρόβσκις στις 21 Μαΐου θα δείξουν, στην πραγματικότητα, μια μέση μείωση της ανάπτυξης κατά τουλάχιστον μισή μονάδα. Αυτό σημαίνει ότι το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της ΕΕ και της Ευρωζώνης θα μειωθεί κάτω από το 1% το 2026. Αυτό συνδυάζεται με μια απότομη αύξηση της πρόβλεψης για τον πληθωρισμό.

Η χαμηλή ανάπτυξη και οι υψηλές τιμές θα μπορούσαν να είναι ένα μείγμα που οδηγεί μόνιμα στον εφιάλτη των εφιαλτών: Τον στασιμοπληθωρισμό. Προς το παρόν, δεν μπορούμε ακόμη να μιλήσουμε για ύφεση, αλλά σίγουρα για πολύ αργή ανάπτυξη. Οι προοπτικές, ωστόσο, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από το τι θα συμβεί στον Περσικό Κόλπο. Εάν το Στενό του Ορμούζ παραμείνει αποκλεισμένο, όχι μόνο η αγορά ενέργειας, αλλά και οι γεωργικές και βιομηχανικές αγορές θα είναι καταδικασμένες να υποστούν πρωτοφανή πλήγματα.

Δασμοί, πληθωρισμός και Ορμούζ

Μια κατάσταση που θα μπορούσε να επιδεινωθεί, εάν οι σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ επιδεινωθούν. Η απειλή του Λευκού Οίκου για αύξηση των δασμών αποτελεί ένα ακόμη σύννεφο στους μακροοικονομικούς υπολογισμούς. Την επόμενη Τρίτη στο Στρασβούργο, κατά τη διάρκεια της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο λεγόμενος Τριμερής Διάλογος (ένα σώμα που αποτελείται από εκπροσώπους της Κομισιόν, του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) θα συναντηθεί για να δώσει το πράσινο φως στη συμφωνία με τις ΗΠΑ για τους τελωνειακούς δασμούς.

Η Ένωση πρέπει να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέχρι το καλοκαίρι για να αποτρέψει την περαιτέρω αβεβαιότητα του διατλαντικού εμπορίου, μια κατάσταση που θα έπληττε περαιτέρω την ήδη επισφαλή ευρωπαϊκή οικονομία. Επίσης, την Τρίτη, στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή θα προσπαθήσει να βρει λύση στην κρίση εφοδιασμού με λιπάσματα. Θα παρουσιάσει επίσης ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση μιας πιθανής δυσκολίας στον γεωργικό τομέα, που προκαλείται από τον αποκλεισμό του Ορμούζ.

Τέλος, την Παρασκευή και το Σάββατο, η Ευρωομάδα και το ECOFIN (οι 27 υπουργοί Οικονομίας) θα συναντηθούν στην Κύπρο για να συζητήσουν πώς να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση. Το αίτημα της Ιταλίας για αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας είναι απίθανο να εγκριθεί. Το παιχνίδι εξαρτάται από την πιθανότητα ανακατεύθυνσης των πόρων που είχαν προηγουμένως διατεθεί για την άμυνα σε αυτό το μέτωπο και από την ιδέα της “αφαίρεσης” τυχόν ενεργειακών δαπανών από το έλλειμμα. Αυτές είναι δύο λύσεις για τις οποίες η ΕΕ είναι βαθιά διχασμένη. Η άμεση εύρεση λύσης θα είναι πολύ περίπλοκη.