Πως ο Τσίπρας καίει μόνος του το rebranding

Ωστόσο, τα όσα χθες ανακοίνωσε από το Θησείο ο Αλέξης Τσίπρας, δείχνουν κάτι πλήρως διαφορετικό. Αντί για μία πολιτική επανεκκίνηση με ιδεολογική διεύρυνση, διαφαίνεται μία επιστροφή σε γνώριμα μοτίβα. Ένας νέος ΣΥΡΙΖΑ, με διαφορετικό όνομα, νέο λογότυπο και ανανεωμένο επικοινωνιακό περιτύλιγμα, αλλά με παρόμοια πολιτική ψυχοσύνθεση.

Για χρόνια, πολιτικοί αναλυτές, αλλά και στελέχη του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, θεωρούσαν ότι ο Τσίπρας είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως χωρίς σοβαρή διείσδυση στο κέντρο, δεν μπορεί να υπάρξει προοπτική να κερδίσει τον Μητσοτάκη. Η ίδια η πολιτική κυριαρχία της ΝΔ βασίστηκε ακριβώς σε αυτό: Στην κατάκτηση του μεσαίου χώρου και στη δημιουργία μιας εικόνας πολιτικής κανονικότητας.

Αντί λοιπόν να επιχειρήσει ένα άνοιγμα προς τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, ο Τσίπρας φαίνεται να επιλέγει ξανά τη γλώσσα της ιδεολογικής πόλωσης. Όχι ένα “στρογγυλεμένο” κόμμα, αλλά ένα κόμμα με γωνίες. Με σαφή αριστερή ταυτότητα, έντονη αντιδεξιά ρητορική και διάθεση σύγκρουσης. Αυτό όμως δημιουργεί ένα θεμελιώδες πολιτικό πρόβλημα: Χαρίζει εκ νέου το κέντρο στον Μητσοτάκη, όπως ακριβώς έκανε και το 2019, αλλά και το 2023. Επί της ουσίας υιοθετεί την συνταγή αποτυχίας των προηγούμενων ετών.

Τι θα γίνει με το ΠΑΣΟΚ

Το μεγαλύτερο ίσως στοίχημα για τον Τσίπρα ήταν και είναι να αποσπάσει ψηφοφόρους. Εκεί βρίσκεται η κρίσιμη δεξαμενή. Αυτοί οι ψηφοφόροι πιθανότατα θα σκέφτονταν μια «μετακόμιση» προς ένα νέο κόμμα Τσίπρα, εάν αυτό εξέπεμπε καθαρά σοσιαλδημοκρατικά χαρακτηριστικά και μία κουλτούρα πολιτικής σύνθεσης. Εάν δηλαδή έδινε την αίσθηση ότι εκφράζει αυθεντικά τον χώρο του κέντρου και της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς.

Τώρα όμως τα δεδομένα αλλάζουν. Όταν το νέο αφήγημα μοιάζει περισσότερο με επιστροφή στον παλιό ΣΥΡΙΖΑ, παρά με υπέρβασή του, υπάρχει η άποψη ότι ο μέσος ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ δύσκολα θα εγκαταλείψει τελικώς την Χαριλάου Τρικούπη. Και αυτό γιατί δεν αναζητά μία πιο «καθαρή» Αριστερά, αλλά μία πιο αξιόπιστη και θεσμική προοδευτική πρόταση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η επιλογή Τσίπρα να στοχεύσει πολιτικά το ΠΑΣΟΚ, ήδη από την πρώτη φάση του νέου εγχειρήματος. Αντί να αφήσει ανοιχτές γέφυρες για πιθανές μελλοντικές συνεργασίες, επιλέγει μία στρατηγική ευθείας αντιπαράθεσης. Πρόκειται για μία τακτική που μπορεί να συσπειρώνει το πιο σκληρό αριστερό ακροατήριο, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύει σοβαρά κάθε προοπτική μετεκλογικής συνεργασίας.

Πάντως, οι πρώτες δημοσκοπήσεις δείχνουν μία πίεση προς το ΠΑΣΟΚ, αλλά είναι ακόμα νωρίς για σαφή συμπεράσματα. Θυμίζουμε ότι το ΠΑΣΟΚ, ακόμα και στα πιο δύσκολα χρόνια του μνημονίου (όπου εξαϋλώθηκε) διατηρούσε ερείσματα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στα Επιμελητήρια, σε συνδικαλιστικές ενώσεις, στον αντίποδα του ΣΥΡΙΖΑ.

Μία πολιτική “εμμονή” με την Αριστερά;

Ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό συμπέρασμα αφορά την ίδια την προσωπική διαδρομή του Τσίπρα. Για ένα διάστημα φάνηκε πως είχε αποφασίσει να μετακινηθεί σε έναν πιο πραγματιστικό, ευρωπαϊκό και κεντροαριστερό λόγο. Όμως πλέον δίνει την εντύπωση ενός πολιτικού που επιστρέφει διαρκώς στην ανάγκη να αποδείξει ότι παραμένει αυθεντικά αριστερός.

Σε βαθμό που γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: Προσπαθεί να πείσει την κοινωνία ή τον ίδιο του τον εαυτό; Η διαρκής ανάγκη ιδεολογικής επιβεβαίωσης δείχνει να λειτουργεί σχεδόν ως πολιτικό απωθημένο. Σαν να μην μπορεί ποτέ να αποδεσμευτεί πλήρως από την ανάγκη αναγνώρισης από τον σκληρό πυρήνα της Αριστεράς, ακόμη κι αν αυτό περιορίζει τη δυνατότητά του να χτίσει ένα πραγματικά πλειοψηφικό ρεύμα.

Τι δείχνει νέα δημοσκόπηση

Δεύτερη δύναμη – στην έρευνα της Real Polls για το Protagon που προαναφέραμε –  στην πρόθεση ψήφου εμφανίζεται το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα με 14,1%, ενώ ακολουθεί η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού με 11,4%. Τα δύο νέα κόμματα συγκεντρώνουν αθροιστικά 25,5%, επιβεβαιώνοντας ότι η αντιπολίτευση εισέρχεται σε νέα φάση κατακερματισμού, αλλά και αναζήτησης νέων πόλων.

Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει απώλειες, υποχωρώντας από το 10,4% στο 8,6% στην πρόθεση ψήφου. Η φθορά είναι ακόμη εντονότερη στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, όπου χάνει το διψήφιο ποσοστό και πέφτει στο 9,4%. Το κόμμα Τσίπρα φαίνεται να απορροφά αναποφάσιστους ψηφοφόρους του κεντροαριστερού χώρου, πλήττοντας ευθέως το αφήγημα του ΠΑΣΟΚ ως βασικής εναλλακτικής απέναντι στη ΝΔ.

Ακόμη πιο πιεστική είναι η εικόνα για τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος υποχωρεί στο 1,2%, αλλά και για το ΜέΡΑ25 που πέφτει στο 1,5%. Η Real Polls καταγράφει έτσι μια σχεδόν πλήρη μεταφορά της ηγεμονίας στον χώρο της αριστερής αντιπολίτευσης προς τον Τσίπρα. Δεν είναι διόλου τυχαίες οι επιθέσεις του ΠΑΣΟΚ, με το “καλημέρα” του νέου κόμματος, με την Χαριλάου Τρικούπη να μιλά ακόμα για αγκαλιά της ΕΛΑΣ «με τα συμφέροντα και την διαπλοκή».

Καρφί από Μητσοτάκη

Τις εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης – και ειδικά τα νέα κόμματα του Τσίπρα και της Καρυστιανού που παρουσιάστηκαν τις προηγούμενες ημέρες– σχολίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το συνέδριο του ygeiamou.gr με θέμα «Η Υγεία σε έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο: Ανθεκτικότητα, Πρόσβαση, Εμπιστοσύνη». Για το όνομα ΕΛΑΣ του κόμματος Τσίπρα είπε αρχικά χιουμοριστικά: «Τι να πω για το όνομα. Φαντάζομαι το ΕΑΜ το άφησε για τον κ. Πολάκη».

«Υπάρχει ένας κοινός τόπος σε όλη την αντιπολίτευση και σε όλα τα κόμματα που δημιουργούνται. Να φύγει ο Μητσοτάκης από πρωθυπουργός. Αυτό δεν συνιστά εναλλακτική πολιτική πρόταση. Αυτό είναι και το δομικό πρόβλημα της αντιπολίτευσης», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Ερωτηθείς για το κόμμα του Τσίπρα σημείωσε: «Σέβομαι όλους τους αντιπάλους μου. Ο κ. Τσίπρας υπήρξε πρωθυπουργός, κρίθηκε ως πρωθυπουργός. Υπήρξε αρχηγός της αντιπολίτευσης, κρίθηκε και γι’ αυτό στις εκλογές του 2023. Θα κριθεί και τώρα ως αρχηγός ενός κόμματος που δεν έχει δώσει κανένα αποτύπωμα, αν θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ με νέο ΑΦΜ». Κατά τον κ. Μητσοτάκη, η χθεσινή εκδήλωση στο Θησείο έμοιαζε περισσότερο με «θεαματική βουτιά στο παρελθόν, παρά μια συζήτηση για το μέλλον».

Για το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι σέβεται την κ. Καρυστιανού ως πρόσωπο, αλλά πως «τώρα που μπήκε στην πολιτική αρένα θα κριθεί για τις θέσεις της».