Nέα εστία έντασης ΕΕ-Τουρκίας λόγω Κύπρου

Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, πέντε Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η τουρκική προεδρία της COP31 δεν προσκάλεσε την Κύπρο σε ανεπίσημες προπαρασκευαστικές συναντήσεις, ενώ φέρεται να αγνόησε ή να απέρριψε αιτήματα διμερών επαφών που υπέβαλε η Λευκωσία εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπώντας θεσμικά και τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Ο αποκλεισμός της έχει μετατραπεί σε σοβαρό διπλωματικό πονοκέφαλο για τις Βρυξέλλες ενόψει της COP31, που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στην Αττάλεια.

Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι τον Μάρτιο, σε ενημέρωση της COP31 στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη, η τουρκική Προεδρία δεν κάλεσε την Κύπρο και αντέδρασε όταν Κύπριοι αξιωματούχοι εμφανίστηκαν μαζί με την αποστολή της ΕΕ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το περιστατικό αυτό δεν ήταν μεμονωμένο.

Κυπριακή πηγή χαρακτήρισε τη στάση της Τουρκίας «απαράδεκτη» και αντίθετη με τις υποχρεώσεις μιας χώρας που φιλοξενεί διαδικασία του ΟΗΕ, τονίζοντας ότι όλες οι χώρες-μέλη του Οργανισμού πρέπει να συμμετέχουν ισότιμα στις προπαρασκευαστικές διαδικασίες.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες συμμερίστηκαν την ενόχληση της Λευκωσίας, σημειώνοντας ότι η στάση της Άγκυρας δεν συνάδει με τον ρόλο του θεματοφύλακα της διαδικασίας του ΟΗΕ. Μετά το περιστατικό του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε επισήμως τη δυσαρέσκειά της προς την Άγκυρα.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα έθεσε το θέμα σε επαφές με Τούρκους αξιωματούχους τον περασμένο μήνα. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η ΕΕ ξεκαθάρισε προς την Τουρκία πως «ο αποκλεισμός κράτους-μέλους του ΟΗΕ από την προπαρασκευαστική διαδικασία της COP31 δεν είναι αποδεκτός». Παράλληλα, σημείωσε ότι η Άγκυρα διαβεβαίωσε τις Βρυξέλλες πως η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από μελλοντικές συναντήσεις προετοιμασίας.

Η Τουρκία διοργανώνει τη φετινή COP31 σε συνεργασία με την Αυστραλία, η οποία θα έχει τον βασικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, ενώ η Άγκυρα θα λειτουργήσει ως επίσημη οικοδέσποινα και προεδρία της συνόδου. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Καμπέρα συμμετείχε στον αποκλεισμό της Κύπρου.

Ο Αυστραλός υπουργός Κλίματος δήλωσε πρόσφατα στην Κοπεγχάγη ότι η Αυστραλία και η Τουρκία «μοιράζονται τη δέσμευση για μια διαφανή, συμπεριληπτική και συνεργατική COP31».

Παρά την ένταση, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Κύπρος θα αντιμετωπίσει προβλήματα συμμετοχής στις επίσημες συνεδριάσεις του ΟΗΕ ή στην ίδια τη σύνοδο κορυφής στην Αττάλεια τον Νοέμβριο.