Νέα ένταση Αθήνας–Τιράνων – Ο Ράμα αμφισβητεί τις αιτιάσεις για την ελληνική μειονότητα στο Ζβέρνετς

Ο Ράμα άσκησε κριτική στην αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης μετά τα επεισόδια και ιδιαίτερα στην ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο είχε εκφράσει ανησυχία μετά τον τραυματισμό Έλληνα ομογενούς.

Υποστήριξε επίσης ότι η περίφραξη της επίμαχης έκτασης πραγματοποιήθηκε νόμιμα, βάσει άδειας ανάπτυξης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται για άδεια κατασκευής. Όπως ανέφερε, η περίφραξη αποτελεί δικαίωμα κάθε ιδιοκτήτη ακινήτου.

Παράλληλα, σημείωσε ότι το αρχικό σχέδιο για την περιοχή έχει ήδη κατεδαφιστεί από τις αλβανικές αρχές, καθώς η κυβέρνηση επιθυμεί μια διαφορετική προσέγγιση για την ανάπτυξη της περιοχής. Αναφερόμενος στη νήσο Σαζάν, τόνισε ότι οι σχετικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς η αλβανική πλευρά επιδιώκει να διασφαλίσει το μερίδιο του αλβανικού κράτους στο έργο.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις διεκδικήσεις που έχουν διατυπωθεί για την περιοχή, επισημαίνοντας ότι ζητήματα ιδιοκτησίας αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και όχι της κυβέρνησης.

Παράλληλα, δήλωσε ότι άκουσε για πρώτη φορά αναφορές περί ύπαρξης ελληνικού ομογενειακού πληθυσμού στην επίμαχη περιοχή, εκφράζοντας την έκπληξή του για τη σχετική συζήτηση που αναπτύχθηκε μετά τα γεγονότα.

Ο Ράμα υποστήριξε επίσης ότι το περιστατικό στο Ζβέρνετς δεν συνιστά κρατική βία, αλλά ενέργεια ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας. Όπως είπε, το αλβανικό κράτος οφείλει να ξεκαθαρίσει ότι η επίκληση εθνοτικών ζητημάτων δεν συμβάλλει στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας, τις οποίες χαρακτήρισε ως τις χειρότερες των τελευταίων ετών.

Στο πλαίσιο των δηλώσεών του, ο Αλβανός πρωθυπουργός ανέφερε ότι του προκάλεσε έκπληξη η ανακοίνωση ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση δεν πρέπει να αποκτήσει εθνοτικό χαρακτήρα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε περιστατικά που, όπως είπε, έχουν σημειωθεί στο παρελθόν με Αλβανούς σε ελληνικές φυλακές ή στους δρόμους της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι το συμβάν στο Ζβέρνετς δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κρατική βία.

Έντονες αντιδράσεις

Ένας Έλληνας ομογενής τραυματίστηκε στα σοβαρά επεισόδια που σημειώθηκαν το Σάββατο, στο Zvërnec της Αλβανίας κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τη μη δημιουργία τουριστικού θερέτρου σε μία ευαίσθητη οικολογική-περιβαλλοντολογική ζώνη. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του διαμαρτυρήθηκε στα Τίρανα ζητώντας διαλεύκανση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών.

Το υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ταυτόχρονα την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια και υπενθύμισε με νόημα ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αποτελεί προϋπόθεση για την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας: «Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χθες, 30 Μαΐου 2026, στο Zvërnec της Αλβανίας, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας πολίτης που τραυματίστηκε. Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προέβη άμεσα σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή.

»Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προβαίνει παράλληλα στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Καταγράφουμε στο πλαίσιο αυτό την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών. Υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».

Το κόμμα ΕΛΑΣ του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ήταν το πρώτο που αντέδρασε και προχώρησε στην κάτωθι ανακοίνωση: «Παρακολουθούμε με έντονη ανησυχία το περιστατικό που συνέβη στην πόλη Ζβέρνετς της Αλβανίας κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός Έλληνα πολίτη.

Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει στα κατάλληλα διαβήματα διαμαρτυρίας και να επισημάνει ότι προϋπόθεση για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας είναι να σεβαστεί το κράτος δικαίου, καθώς και τα περιουσιακά δικαιώματα και δικαιώματα αυτοπροσδιορισμού της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας. Κριτήρια άλλωστε που αποτελούν επίσημη θέση της ΕΕ, αφού αποτυπώθηκαν για πρώτη φορά ρητά στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18/6/2019, με την επιμονή του τότε Έλληνα ΠΘ Αλέξη Τσίπρα».

Ανακοίνωση Δημήτρη Μάντζου, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής: «Τα πρόσφατα βίαια περιστατικά στην Αλβανία, που οδήγησαν στον τραυματισμό Έλληνα ομογενή, προκαλούν έντονη ανησυχία. Αυξάνουν δε την ανάγκη της χώρας μας ενός για διαρκή και επισταμένη παρακολούθηση των εξελίξεων στην περιοχή και αφ’ ετέρου για την άμεση γνωστοποίηση των σχετικών ζητημάτων στα αρμόδια όργανα της ΕΕ.

Πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να γίνεται σαφές προς την Αλβανική Κυβέρνηση ότι η ενταξιακή πορεία της χώρας προς την ΕΕ προϋποθέτει την πλήρη ικανοποίηση των Κριτηρίων της Κοπεγχάγης και των υποχρεώσεων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, ιδίως των περιουσιακών δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας».

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: «Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τα γεγονότα στην πόλη Ζβέρνετς στην Αλβανία προβαίνοντας στις δέουσες ενέργειες. Ο απόλυτος σεβασμός από την αλβανική κυβέρνηση των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, καθώς και του κράτους δικαίου, αποτελούν, εξάλλου, προϋποθέσεις για την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτών των ενεργειών πρέπει να ζητηθούν εξηγήσεις από την πρεσβεία της Αλβανίας στην Ελλάδα».

Η ελληνική παράμετρος της υπόθεσης δίνει στα επεισόδια στην Αλβανία μια διάσταση που ξεπερνά κατά πολύ την τοπική περιβαλλοντική αντιπαράθεση. Στην ευρύτερη περιοχή του Ζβέρνετς, σε μικρή απόσταση από τη λιμνοθάλασσα Νάρτα και το Δέλτα του ποταμού Βιόσα, ζουν επί γενεές οικογένειες της ελληνικής μειονότητας.

Οι ομογενείς υποστηρίζουν ότι τα φαραωνικά σχέδια ανάπτυξης απειλούν ευθέως τα περιουσιακά τους δικαιώματα, ενώ αλλοιώνουν ανεπιστρεπτί τον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα μιας από τις τελευταίες σχεδόν ανέγγιχτες παράκτιες ζώνες της Μεσογείου. Το αριστερό κίνημα Lëvizja Bashkë, που στήριξε τη διαμαρτυρία, κατήγγειλε ότι οι διαδηλωτές δέχθηκαν εκφοβισμό από «μαυροντυμένους πολίτες με καλυμμένα πρόσωπα», ενώ ένας από τους διοργανωτές της κινητοποίησης κρατήθηκε παρά τη θέλησή του.

Δημόσια τοποθέτηση έκανε, την Κυριακή (31/5), και ο Αλβανός πρωθυπουργός. Ο Έντι Ράμα ευχαρίστησε την Κρατική Αστυνομία για την «ταχεία και ακριβή» αντίδρασή της και προανήγγειλε ότι θα μιλήσει ο ίδιος τη Δευτέρα (1/6) για το επίμαχο έργο, το οποίο χαρακτήρισε «εξαιρετικό» για τη χώρα του.

«Αύριο είναι η σειρά μου να μιλήσω για ένα εξαιρετικό έργο για την Αλβανία, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια και το οποίο δεν έχει καμία σχέση με κάποια μεγάλα ψέματα που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Συνεχάρη τη διοίκηση της Αστυνομίας τόσο για την αντιμετώπιση «εκείνου του τσούρμου των άμυαλων μυώνων με ιδιότητα ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας», όσο και για την παρέμβαση «απέναντι στην τοπική ηγεσία της αστυνομίας της Αυλώνας», σημειώνοντας ότι «η νέα προσέγγιση μηδενικής ανοχής σε κάθε “μπλε στολή” που παραβιάζει τη δημόσια εμπιστοσύνη, είναι η σωστή».

Στον απόηχο της δήλωσής του, η Κρατική Αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη του υπαλλήλου που χτύπησε διαδηλωτή και την ποινική δίωξη δύο ακόμη φρουρών που τον βοήθησαν να σύρει τον πολίτη μακριά από τον χώρο. Παράλληλα, ο διευθυντής της Αστυνομίας Αυλώνας τέθηκε σε αργία, ενώ άρχισε πειθαρχική έρευνα σε ολόκληρη την ιεραρχία του τοπικού αστυνομικού τμήματος.