Σκέψεις για τον τουρισμό με αφορμή την Μαριάννα Κορομηλά

Επειδή είναι άλλο πράγμα ο τουρισμός –ειδικά ο τρέχων και η διογκωμένη βιομηχανία του– και άλλο το ταξίδι με την γοητεία, αλλά και το προσωπικό ρίσκο, συμβολικό ή και πραγματικό. Άλλο περιπέτεια και σεβασμός κι άλλο εισβολή και χαζοχαρούμενη ισοπέδωση. Άλλο περνάμε καλά, μεταφέροντας την ισοπεδωμένη αίσθηση που έχουμε για τη ζωή, ακόμη και στα πιο άγρια και παρθένα μέρη του κόσμου, αλλοτριώνοντάς τα μέσα από τον χυλό της κοινοτοπίας και… γαία πυρί μιχθήτω, κι άλλο ταξιδεύουμε για την συγκίνηση του ταξιδιού. Για την μύηση στο άγνωστο…

Σήμερα, φευ, όλα είναι γνωστά και déjà vu και ο τουρίστας απλώς μεταφέρει την ανία ή τη νεύρωσή του από το ένα σημείο στο άλλο. Κι επειδή ο μαζικός, ανεξέλεγκτος τουρισμός τείνει να γίνει ο αναμφισβήτητος καρκίνος του πλανήτη, και τα λέει αυτά η πιο σπουδαία ξεναγός-διαφημίστρια της χώρας μας. “Η Μαρία των Μογγόλων”. Και είναι τιμή μου που είμαστε φίλοι και συνεργάτες. Διερωτώμαι: Θα πάρει θέση κάποιο κόμμα για αυτό το τεράστιο πρόβλημα του βελούδινου αφελληνισμού, που ήδη έχει προκαλέσει τεράστια ζημιά στον κοινωνικό ιστό; Δεν υπαινίσσομαι, βέβαια, την “κατάργηση” του τουρισμού, αλλά για τον εξανθρωπισμό του και συγχρόνως την διάσωση του τόσο εύθραυστου και ντελικάτου ελληνικού τοπίου.

Επειδή αυτό που ήταν ευλογία για την αθώα Ελλάδα του 1960, έχει γίνει κατάρα σήμερα, ερωτώ, αν υπάρχει κάποια πρόβλεψη, κάποιο πολιτικό σχέδιο για την διατήρηση-διάσωση εκείνης της παράδοσης, γραφικότητας και του απαράμιλλου κάλλους του τόπου, που τον διέσωσαν οι παππούδες μας και πλέον κατάντησε σκηνογραφία και βιτρίνα. Εκμετάλλευση και αλλοτρίωση. Με αδηφάγους ατζέντηδες, ταχύπλοα που μεταφέρουν “εορταστικά” μιλιούνια παντού, τα οποία έρχονται και απέρχονται χωρίς να έχουν πάρει μυρωδιά της ιερότητας των τόπων. Κυρίως γιατί αυτήν την ιερότητα, το genius loci, την ξέχασαν πρώτα οι εντόπιοι.

Αφήστε που ραγδαία τα τουριστικά φιλέτα, τα μεγάλα ξενοδοχεία και η πληγή των Airbnb –τόσο έχει αλλοιώσει την κοινωνική ισορροπία στα αστικά κέντρα και τους δημοφιλείς προορισμούς– περνάνε αθόρυβα πλην ουσιαστικά σε ξένα χέρια. Με τους χιλιάδες των εργαζομένων να βρίσκονται, χρονιά τη χρονιά, σε όλο και πιο δυσάρεστη, πιο περιθωριοποιημένη θέση.

Όχι; Οι πολυεθνικές και τα funds ασκούν πλέον την τουριστική πολιτική κι όχι βέβαια η υπουργός Εργασίας ή η άλλη καημένη, η υπουργός Τουρισμού, της οποίας δεν έφτανε το ένα επώνυμο, θέλει να προσθέσει τώρα κι εκείνο του αποδημήσαντος, τρομερού θείου της, μπας και επιβιώσει πολιτικά την επαύριο των επικείμενων εκλογών. Ονειρεύομαι, τέλος, ένα κόμμα που θα αξιοποιήσει σε κάποια θέση ευθύνης την κ. Μαριάννα Κορομηλά. Τις γνώσεις, την ευαισθησία, αλλά και την ακαταδάμαστη ενεργητικότητά της. Είμαι αφόρητα ονειροπόλος;

Τουρισμός και κρατική ευθύνη

ΥΓ. Είπαμε αλλά ας το επαναλάβουμε για καλύτερη εμπέδωση: Το πολιτικό μας σύστημα, τις τελευταίες δεκαετίες, έστησε συνειδητά, όσο και κοντόφθαλμα, ατομικούς παραδείσους σε μία συλλογική κόλαση. Με ευθύνη όλων. Χωρίς κεντρική ιδέα, πλην αυτής των επενδύσεων με κάθε όρο και της “αξιοποίησης” με κάθε τρόπο. Χωρίς να σκέφτεται καθόλου το μέλλον και τις επόμενες γενιές και χωρίς συνείδηση ιστορίας. Η ουσιαστική αγραμματοσύνη, αλλά και η έλλειψη πολιτιστικής ευαισθησίας και καλλιέργειας των πολιτικών μας είναι ό,τι χειρότερο για την προοπτική της χώρας.

Εκτός κι αν νομίζετε πως το πρόσφατο μεγα-σκάνδαλο τον πολεοδομιών δεν είναι κάτι που χρονίζει εδώ και μισόν αιώνα σχεδόν, από το μεγάλο μπαμ του τσιμέντου, των εξοχικών εκτός σχεδίου πόλεως, της άλωσης των νησιών, των αιγιαλών, των βουνοκορφών κ.λπ. Μισός αιώνας μίζας με το κράτος να κάνει τα στραβά μάτια, φορολογώντας και αθωώνοντας και με τους πολίτες να… επωφελούνται.

Θυμάμαι τον πρώτο και, ουσιαστικά, τελευταίο Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, τον Λέανδρο Ρακιτζή, να αποκαλύπτει τα απίστευτα σκάνδαλα στις αμαρτωλές πολεοδομίες Σύρου, Μυκόνου, Πάρου, Τήνου, με ένα ολόκληρο κύκλωμα υπαλλήλων, εργολάβων, αρχιτεκτόνων και δημοτικών αρχόντων να ψωμίζεται σχετικά. Και με τους νεόπλουτους επήλυδες να μην διστάζουν να λαδώσουν προς πάσαν κατεύθυνση ώστε να γίνει η δουλειά τους.

Έτσι ξεκοιλιάστηκαν πανάρχαιες ξερολιθιές και ισοπεδώθηκαν ανεμοδαρμένες πλαγιές για να γίνουν… πισίνες για αχόρταγους πισινούς. Ειδικά εκεί που δεν υπάρχει νερό! Με την ευλογία όμως πάντα των αρχών. Αλλά και της Εκκλησίας! Βλέπετε, η διαφθορά ξεκινάει από την κεντρική διοίκηση, απλώνεται στην τοπική με τον πολίτη να γίνεται ο συνένοχος σύνδεσμος ανάμεσα στη μια και την άλλη. Και το κράτος πάνω από όλα να έχει συνέχεια!