Οι εφιάλτες Μητσοτάκη στον δρόμο για τις κάλπες 

Είναι προφανές ότι έχουμε εισέλθει σε προεκλογική περίοδο άγνωστης διάρκειας, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει αποφασίσει ακόμη τον ακριβή χρόνο των εκλογών. Μπορεί να φθάσει μέχρι τον επόμενο Απρίλιο, ή και να τις κάνει πρόωρα τον Οκτώβριο. Ο αιφνιδιασμός πάντως έχει εκλείψει, όλοι ετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο. Κανείς δεν πιστεύει τον πρωθυπουργό όταν επικαλείται την “θεσμικότητα”. Την πολιτική ασάφεια την έχει δημιουργήσει ο ίδιος, όχι μόνο με τις διαρροές του κυβερνητικού επιτελείου, αλλά και με αμφίσημες δηλώσεις του, πχ, ότι “δεν θα γίνουν εκλογές μέχρι την ΔΕΘ”.

Καθώς η ΝΔ έχει εισέλθει σε καθοδικό σπιράλ, η συνολική επαναφορά σε ανοδική πορεία αποκλείεται. Ο πρωθυπουργός, ενώ παλαιότερα μιλούσε για διπλή αναμέτρηση, τώρα διακηρύσσει ότι η κάλπη θα είναι μία, της πρώτης Κυριακής. Ο λόγος είναι ότι η βεβαιότητα της δεύτερης εκλογής, από την οποία θα προκύψει κυβέρνηση συνεργασίας, αυξάνει ακόμη περισσότερο τις διαρροές από τη ΝΔ και την ψήφο διαμαρτυρίας προς την κυβέρνηση.

Η αυτοδυναμία έχει εγκαταλειφθεί οριστικά και το 30% το συντηρούν μόνο τα ντοπαρισμένα νούμερα των δημοσκοπικών. Η ΝΔ δίνει μάχη για να περάσει το 25%. Με την απελευθέρωση της ψήφου διαμαρτυρίας, όμως, διαφαίνεται το ενδεχόμενο να κατρακυλήσει στο όριο του 20%. Ενδεχόμενο που ενισχύεται από το κόμμα Σαμαρά. 

Χωρίς θετικό αφήγημα ο Μητσοτάκης

Είναι εμφανές ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει θετικό αφήγημα και στρατηγική στον δρόμο προς τις κάλπες. Το εύρος του πιθανού αποτελέσματος από 20% μέχρι 26%, ανάλογα με την αποχή, δημιουργεί αναποφασιστικότητα. Να πάει σε εκλογές όσο ακόμη έχει απόσταση ασφαλείας από το δεύτερο κόμμα και θα μπορεί να έχει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας; Ή να τις κάνει στο τέλος, διακινδυνεύοντας η υποχώρηση να γίνει κατάρρευση; Ο Μητσοτάκης έστειλε πάντως μήνυμα ότι “πρωθυπουργό εκλέγει ο λαός” για να κόψει τα σενάρια για κυβέρνηση συνεργασίας με άλλον πρωθυπουργό, αλλά και στο εσωτερικό του κόμματός του για αποχώρησή του, εάν πάρει κάτω από 25%. 

Η κυβέρνηση δεν έχει να περιμένει και πολλά. Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι σε δύσκολη κατάσταση με πληθωρισμό 3%, και ανάπτυξη κάτω από 1%. Αγγίζει σχεδόν τον στασιμοπληθωρισμό. Η Ελλάδα, έχει ήδη τον πιο υψηλό πληθωρισμό (5,2%), θεωρείται από τις πιο ακριβές χώρες στην Ευρώπη και η ανάπτυξη ήδη αναθεωρείται προς τα κάτω.

Ο Μητσοτάκης δίχως να δώσει εξήγηση γιατί στην Ελλάδα ο πληθωρισμός είναι μεγαλύτερος (επικαλέστηκε τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όλη η Ευρώπη από τις ίδιες πηγές προμηθεύεται ενέργεια) ωστόσο έδειξε ότι επιμένει στην ίδια πολιτική της υψηλής έμμεσης φορολογίας, των μεγάλων πλεονασμάτων και της επιδοματικής πολιτικής για ενίσχυση εκλογικών κοινών στα όποια στοχεύει. 

Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών επίσης δεν διαφαίνεται βελτίωση. Ο πρωθυπουργός την εβδομάδα που πέρασε έδωσε δύο συνεντεύξεις και μίλησε δια μακρών για την εξωτερική του πολιτική, προκειμένου να αποκρούσει τις αιτιάσεις του Αντώνη Σαμαρά και του Κώστα Καραμανλή. Ωστόσο ήταν εμφανής η αμηχανία του. Η πολιτική των ήρεμων νερών δεν απέτρεψε την Τουρκία από το να αναβαθμίσει ποσοτικά και ποιοτικά τον αναθεωρητισμό της, που τυποποιείται με την νομοθέτηση της Γαλάζιας Πατρίδας.

Άρα μάλλον απέτυχε. Όλη του η επιχειρηματολογία καταρρίπτεται από την ερώτηση που δεν του έγινε στην πρόσφατη συνέντευξή του στον Ant1: “Τι έγινε στην Κάσο και γιατί δεν προχωρά το καλώδιο ενεργειακής σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου;”. Εάν η Ελλάδα ακυρώνει ένα τέτοιο έργο, ή χρειάζεται την έγκριση της Τουρκίας για να το προχωρήσει, τότε η Άγκυρα έχει επιβληθεί στο πεδίο. Το “ξέρετε κανέναν που να θέλει ταραγμένα νερά;” μοιάζει παραδοχή της υποχωρητικότητας, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα.

Η ΝΔ δεν διαθέτει συνολικό αφήγημα για την διεκδίκηση τρίτης τετραετίας. Η δυστοπική στασιμότητα βαπτίζεται σταθερότητα και η επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης δικαιολογείται μέσω της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής σταθερότητας. Μόνο που αυτά εξάντλησαν την δυναμική τους, η πλειονότητα πλέον επιθυμεί πολιτική αλλαγή. 

Απειλές 

Εν τω μεταξύ ήδη γεννήθηκαν δύο νέα κόμματα, υπό τον Αλέξη Τσίπρα και την Μαρία Καρυστιανού και ετοιμάζεται ένα τρίτο υπό τον Αντώνη Σαμάρα. Και τα τρία είναι απειλές για τη ΝΔ. Ο Τσίπρας εμφανίζεται με την εμπειρία και την αυτοπεποίθηση του πρώην πρωθυπουργού που έχει ωριμάσει και ξέρει τι θέλει και πώς να το κάνει πράξη. Ήδη έχει κερδίσει την πρώτη θέση στην ευρύτερη Κεντροαριστερά, εκτοπίζοντας το ΠΑΣΟΚ που είναι σε νευρική κρίση και προβάλλει ως η εναλλακτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Το ποιο είναι το ταβάνι του Τσίπρα είναι ακόμη ανοικτό ερώτημα. Ο Τσίπρας πήρε στις πρώτες εκλογές του Ιουνίου του 2023 20%. Υπάρχει κόσμος της ευρύτερης Κεντροαριστεράς που θα τον επιλέξει στην κάλπη, έστω και “βρίζοντας”,  για να φύγει ο Μητσοτάκης. Ενδιαφέρον έχει ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αντλεί ένα, μικρό ποσοστό βέβαια, από τη ΝΔ. Αλλά η δυναμική που φέρνει είναι βαθύτερη, διαμορφώνει τον έναν πόλο του υπό διαμόρφωση πολιτικού συστήματος. 

Η Μαρία Καρυστιανού, εξακολουθεί να είναι η “παράφρων μεταβλητή”, που μπορεί να προσελκύσει νέους ψηφοφόρους στην κάλπη, ενώ αποσπά ποσοστό και από τη ΝΔ, μεγαλύτερο από το αντίστοιχο του Τσίπρα. Όμως, από μόνο της η αύξηση της συμμετοχής, μειώνει το ποσοστό της ΝΔ. 

Ο Αντώνης Σαμαράς αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή για τον Κυριάκο. Αντλεί απευθείας από την δεξιά δεξαμενή, αλλά κυρίως αποδομεί συνολικά την πολιτική του και την ηγεσία του. Η κυβέρνηση στέκεται αμήχανη απέναντι και στους δύο πρώτους και αντιμετωπίζει με πανικό τον Σαμαρά. Στον μεν Τσίπρα απαντά με παραπομπή στο πρώτο εξάμηνο του 2015. Την δε Καρυστιανού επιχειρεί να την συσχετίσει με τις πλατείες των Αγανακτισμένων.

Τον σαμαρά επιχειρεί να τον αντιμετωπίσει με ακόμη μεγαλύτερη βουτιά που φθάνει μέχρι το 1993, συνδυασμένη με την επίκληση του κομματικού πατριωτισμού των δεξιών και υπόνοιες για τα προσωπικά κίνητρα της πράξης του. “Θα πληγώσει για δεύτερη φορά την παράταξη που τον τίμησε;” ρωτάνε εν χορώ τα κομματικά στελέχη στα τηλεοπτικά παράθυρα. Παράλληλα αυξάνουν την πίεση στον Κώστα Καραμανλή, προσπαθώντας να τον διαχωρίσουν από τον έτερο πρώην πρωθυπουργό. Ξανά…