Ο καύσωνας πολιορκεί την Ευρώπη – Δεκάδες θάνατοι – Ανάρπαστα τα κλιματιστικά

Σύμφωνα με υπολογισμούς του AFP, τουλάχιστον 101 εκατομμύρια Ευρωπαίοι αναμένεται να βρεθούν την Πέμπτη αντιμέτωποι με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 35 βαθμούς Κελσίου. Από αυτούς, περίπου 50 εκατομμύρια βρίσκονται στη Γαλλία και 18 εκατομμύρια στη Γερμανία. Το Βέλγιο προστίθεται στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών σε συναγερμό λόγω του καύσωνα – σοκ. Οι αρχές στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία έχουν επίσης εκδώσει προειδοποιήσεις για τους κινδύνους της ακραίας ζέστης για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Τουλάχιστον 212 θάνατοι μεταξύ Κυριακής και Τετάρτης αποδίδονται στον καύσωνα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Υγείας Carlos III στη Μαδρίτη. Βάσει των στοιχείων αυτών, τις τέσσερις αυτές ημέρες 98 θάνατοι είχαν αποδοθεί στην ίδια αιτία το 2025.

Στην Αυστρία εκδόθηκε συναγερμός στη μέγιστη βαθμίδα για καύσωνα το σαββατοκύριακο και τη Δευτέρα στη Βιέννη και στο ανατολικό τμήμα της χώρας, όπως και σε πόλεις στο νότιο τμήμα της, και ο πληθυσμός κλήθηκε να παραμένει σε εσωτερικούς χώρους τις πιο ζεστές ώρες στις περιοχές αυτές, στις οποίες η θερμοκρασία μπορεί να ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Σε πορτοκαλί συναγερμό, το δεύτερο επίπεδο προειδοποίησης, αναμένεται να τεθεί σχεδόν ολόκληρη η Δανία την Παρασκευή, καθώς οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν στους 35 βαθμούς Κελσίου κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου, κυρίως στο νότιο και το ανατολικό τμήμα της χώρας, σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση του μετεωρολογικού της ινστιτούτου DMI. Η Ελβετία κατέρριψε το ρεκόρ ζέστης για μήνα Ιούνιο που είχε καταγραφεί πριν από σχεδόν 80 χρόνια στη χώρα, με 38 βαθμούς Κελσίου να καταγράφονται σήμερα στη Βασιλεία, στο βόρειο τμήμα.

Τέσσερεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Γαλλία. Ένας ήταν «ένας ηλικιωμένος άνδρας που έκανε δουλειές σε εξωτερικό χώρο» και «δύο άνθρωποι στο σπίτι (τους) που παρουσίαζαν επίσης άλλες παθολογικές καταστάσεις», σύμφωνα με τις αρχές. Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό σκηνικό, ένα τρίχρονο παιδί εντοπίστηκε νεκρό μέσα σε αυτοκίνητο σε προάστιο του Παρισιού. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, το περιστατικό σημειώθηκε την Πέμπτη στην πόλη Σεν-Γκρατιέν. Οι γονείς του παιδιού το βρήκαν μέσα στο όχημα, σταθμευμένο έξω από το σπίτι τους. Πρόκειται για τον τρίτο θάνατο παιδιού που συνδέεται με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν τη χώρα μέσα στην εβδομάδα.

Δεκάδες εκατομμύρια Γάλλοι συνεχίζουν να δοκιμάζονται από εξαντλητικές θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 41°C στο Παρίσι, ενώ μεγάλες περιοχές της χώρας παραμένουν σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού. Ο εθνικός δείκτης θερμοκρασίας της Γαλλίας – που υπολογίζεται από τον μέσο όρο ημερήσιων και νυχτερινών θερμοκρασιών σε δεκάδες σημεία της χώρας – έφτασε τους 30°C την Τετάρτη (24.06.2026), καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή από τότε που ξεκίνησαν οι μετρήσεις το 1947. Οι Παριζιάνοι προτίμησαν να περάσουν τη νύχτα στα πάρκα, παρά στα σπίτια – θερμοκήπια. Στο μεταξύ ο Γάλλος υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ ανακοίνωσε ότι περίπου 3.500 σχολεία είναι κλειστά σήμερα καθώς αναμένεται η κορύφωση του καύσωνα στη Γαλλία, και ότι 10.000 έχουν προσαρμόσει τις ώρες λειτουργίας τους.

Περισσότερο από το μισό της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κόκκινη προειδοποίηση για καύσωνα, ενώ δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά στη δυτική Γαλλία αντιμετωπίζουν προβλήματα ηλεκτροδότησης. Οι θερμοκρασίες κινήθηκαν μεταξύ 39°C και 43°C σε πολλές περιοχές της δυτικής Γαλλίας. Στην περιοχή Πουατού-Σαράντ-Βαλ ντε Λουάρ ο υδράργυρος άγγιξε τους 43°C, λίγο χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 44,3°C που καταγράφηκε την Τρίτη στην Πισό.

Η κατάσταση έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή ζήτηση για φορητά κλιματιστικά. Έξω από καταστήματα της Lidl σχηματίστηκαν ουρές από τα ξημερώματα, με πολλούς καταναλωτές να περιμένουν περισσότερο από μία ώρα για να αποκτήσουν τις συσκευές των 149 λιρών. Σύμφωνα με εργαζόμενους, τα αποθέματα εξαντλήθηκαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ενώ στην ιστοσελίδα της αλυσίδας τα προϊόντα εμφανίζονται πλέον εξαντλημένα σε όλη τη χώρα. Ανάλογη είναι η εικόνα και σε άλλες αλυσίδες. Η Toolstation ανακοίνωσε ότι οι πωλήσεις κλιματιστικών αυξήθηκαν κατά 220% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ οι πωλήσεις ανεμιστήρων κατέγραψαν άνοδο 333%.

Αφόρητες συνθήκες

Ο ιστορικός καύσωνας έχει μετατρέψει σε «θερμικές παγίδες» τα χαρακτηριστικά σοφιτοδιαμερίσματα κάτω από τις εμβληματικές γκρίζες στέγες του Παρισιού. Η 23χρονη Αμελί Κένι, που κατοικεί σε μικρό διαμέρισμα στον τελευταίο όροφο με θέα στη Βασιλική της Σακρέ-Κερ, περιέγραψε στο France24 τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν.

«Ήταν η χειρότερη εβδομάδα που έχουμε ζήσει σε αυτό το διαμέρισμα. Ο ήλιος το χτυπάει ασταμάτητα όλο το απόγευμα και είναι αδύνατο να βρεις λίγη δροσιά», ανέφερε. Τα μικρά διαμερίσματα κάτω από τις στέγες των παρισινών κτιρίων, τα οποία συχνά επιλέγουν νέοι και άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα λόγω χαμηλότερου ενοικίου, συγκαταλέγονται πλέον στους πιο δύσκολους χώρους διαβίωσης κατά τη διάρκεια των ακραίων θερμοκρασιών.

Ρεκόρ θερμοκρασιών

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Τετάρτη καταγράφηκε ως η θερμότερη ημέρα Ιουνίου που έχει σημειωθεί ποτέ, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 36,1°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 1976. Οι μετεωρολόγοι δεν αποκλείουν νέο ιστορικό υψηλό, καθώς οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και τους 38°C.

Αντίστοιχα, η Ισπανία βιώνει ένα παρατεταμένο κύμα ακραίας ζέστης. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία έφτασε τους 28,08°C τη Δευτέρα και τους 28,17°C την Τρίτη, τις υψηλότερες τιμές που έχουν καταγραφεί ποτέ για τον μήνα Ιούνιο. Κόκκινες προειδοποιήσεις παραμένουν σε ισχύ σε περιοχές της βόρειας Ισπανίας, ενώ στη Χώρα των Βάσκων οι θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν τους 42°C.

Τουλάχιστον 212 θάνατοι που καταγράφηκαν μεταξύ Κυριακής και Τετάρτης μπορούν να αποδοθούν στον καύσωνα που πλήττει την Ισπανία αυτές τις μέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Υγείας Carlos III στη Μαδρίτη. Οι υπολογισμοί αυτοί στηρίζονται σε ένα σύστημα που έχει ονομαστεί «ΜοΜο» (Παρακολούθηση Θνησιμότητας). Αυτό συλλέγει σε καθημερινή βάση τον αριθμό των θανάτων στην Ισπανία και υπολογίζει τη διαφορά της θνησιμότητας σε σύγκριση με αυτήν που αναμένεται βάσει των καταγεγραμμένων ιστορικών στοιχείων.

Νεκρά πουλερικά 

Η ακραία ζέστη στη Γαλλία σκότωσε εκατοντάδες χιλιάδες πουλερικά, δυσκολεύοντας το έργο των υπηρεσιών περισυλλογής των νεκρών ζώων, τόσο που οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να τα ενταφιάσουν εντός των πτηνοτροφικών μονάδων, σε δύο από τις μεγαλύτερες πτηνοτροφικές περιοχές της χώρας.

Επειδή το δίκτυο ηλεκτροδότησης υπερφορτώνεται και πολλοί αγρότες αναγκάζονται να δουλεύουν νύχτα στα χωράφια τους. Ο Κλεμάν Μπλανσάρ, ένας 32χρονος πτηνοτρόφος από την Περιφέρεια του Λίγηρα, τη δεύτερη μεγαλύτερη πτηνοτροφική περιοχή της Γαλλίας, είπε ότι έχασε 700 κοτόπουλα μέσα σε λίγες ημέρες. Συνήθως οι απώλειες δεν ξεπερνούν το ένα με δύο ημερησίως.

«Τα ζώα μας βιώνουν το ίδιο πράγμα με εμάς: υποφέρουν φρικτά από τη ζέστη, για αυτό κατά καιρούς καταγράφονται ανώμαλα υψηλά ποσοστά θνησιμότητας», είπε ο Μπλανσάρ από το αγρόκτημά του στο Σεντ-Αντρέ-Γκουλ-ντ’Ουά. Ο Γιαν Νεντελέκ, ο επικεφαλής της πτηνοτροφικής βιομηχανίας ANVOL, υπολογίζει ότι πολλές εκατοντάδες χιλιάδες πουλερικά έχουν πεθάνει, σε φάρμες, τόσο αυτά που εκτρέφονται στο ύπαιθρο όσο και σε κλειστούς χώρους. Όμως δεν ήταν σε θέση να δώσει έναν ακριβή αριθμό.

Τα Αγροτικά Επιμελητήρια της Βρετάνης και της Περιοχής του Λίγηρα έκαναν λόγο για «μαζικούς» θανάτους πουλερικών. Στις δύο αυτές περιοχές εκτρέφεται σχεδόν το 60% των πουλερικών της Γαλλίας. Η χώρα είναι εξάλλου ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός πουλερικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω από την Πολωνία και την Ισπανία.

Τα νεκρά ζώα συνήθως περισυλλέγονται και αποστέλλονται για επεξεργασία αλλά ο όγκος είναι υπερβολικά μεγάλος ώστε να ανταπεξέλθει επιτυχώς το σύστημα, ανέφεραν τα επιμελητήρια. Ο Μπλανσάρ είπε ότι ακόμη περιμένει τα ειδικά συνεργεία να μαζέψουν τις κότες του. Οι αγρότες έλαβαν την οδηγία να ρίξουν πριονίδι ή ροκανίδια πάνω από τα νεκρά ζώα. Οι ταφές εντός των αγροκτημάτων ενδέχεται να επιτραπούν, αφού προηγηθούν τεχνικοί και περιβαλλοντικοί έλεγχοι.

Η ζέστη πλήττει επίσης και τους εκτροφείς βοοειδών. Οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την πρόσληψη τροφής, αυξάνουν τη ζήτηση για νερό και μειώνουν την παραγωγή γάλακτος. Ο Φρεντερίκ Βενσάν, ο οποίος εκτρέφει περίπου 70 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής κοντά στην Ανζέ στη δυτική Γαλλία, είπε ότι το κοπάδι του συγκεντρώνεται κάτω από τα ανοίγματα του εξαερισμού του στάβλου εδώ και ημέρες, ενώ οι ανεμιστήρες λειτουργούν στη μέγιστη ταχύτητα. Η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί κατά 15% με 20%. «Στέκονται εκεί με το στόμα ορθάνοιχτο, προσπαθώντας απλώς να ανασάνουν. Είναι πολύ δύσκολο, σωματικά, τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για τα ζώα», είπε.

Σε επιφυλακή η υπόλοιπη Ευρώπη

Στην Ιταλία έχουν εκδοθεί 17 προειδοποιήσεις «κόκκινου συναγερμού», κυρίως στις βόρειες και κεντρικές περιοχές της χώρας. Η χώρα μετρά 6 νεκρούς. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι οι θερμοκρασίες θα συνεχίσουν να αυξάνονται προς το τέλος της εβδομάδας στη Γερμανία, την Ολλανδία και το Βέλγιο, ενώ το κύμα ζέστης αναμένεται να επεκταθεί και στην ανατολική Ευρώπη.

Ήδη έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη στην Πολωνία, την Κροατία και την Ουγγαρία, με τις αρχές να καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να λαμβάνουν αυξημένα μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες.