Οι αφανείς “ήρωες” της Συνόδου του ΝΑΤΟ και η αλλαγή στην εικόνα του Ερντογάν

Όπως αναφέρει ο Soylu, το μεγαλύτερο βάρος της διοργάνωσης ανέλαβαν το Γραφείο του Ιδιαίτερου του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας, οι οποίοι επέλεξαν να στηριχθούν σχεδόν αποκλειστικά στο μόνιμο προσωπικό του κράτους και όχι σε εξωτερικές εταιρείες διοργάνωσης.

Η προετοιμασία ξεκίνησε πολλούς μήνες πριν από τη Σύνοδο και περιλάμβανε εκτεταμένες παρεμβάσεις στο Προεδρικό Συγκρότημα. Δημιουργήθηκαν νέες ηλεκτρολογικές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, εγκαταστάθηκαν συστήματα κλιματισμού κάτω από τις αίθουσες συνεδριάσεων και επανασχεδιάστηκαν γραφεία και τοίχοι ώστε να μπορούν να μεταβάλλονται ανάλογα με τις ανάγκες των διαφορετικών συναντήσεων. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας λειτουργικός χώρος ικανός να φιλοξενήσει ταυτόχρονα δεκάδες αντιπροσωπείες, διμερείς επαφές και εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου.

 

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και το Κέντρο Τύπου, το οποίο στεγάστηκε στην Προεδρική Βιβλιοθήκη. Σύμφωνα με τον Soylu, οι δημοσιογράφοι είχαν στη διάθεσή τους άνετους χώρους εργασίας, αξιόπιστη σύνδεση υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο και συνεχή παροχή φαγητού και ποτών καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Παράλληλα, οι μετακινήσεις από και προς τους χώρους της Συνόδου πραγματοποιήθηκαν χωρίς καθυστερήσεις, με λεωφορεία που λειτουργούσαν με ακρίβεια και προσωπικό που βρισκόταν διαρκώς στη διάθεση των επισκεπτών και μιλούσε άριστα αγγλικά.

Ο αρθρογράφος σημειώνει ακόμη ότι οι Τούρκοι αξιωματούχοι απέδωσαν την επιτυχία στο υψηλό επίπεδο κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού που χρησιμοποιήθηκε. Όπως του ανέφεραν, οι περισσότεροι από όσους συμμετείχαν στην οργάνωση διέθεταν τουλάχιστον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών και είχαν αναλάβει εξειδικευμένους ρόλους. Το αποτέλεσμα ήταν μια διοργάνωση χωρίς προβλήματα ασφαλείας ή οργανωτικές αστοχίες, γεγονός που, κατά τον ίδιο, διέψευσε ακόμη και τους πιο δύσπιστους παρατηρητές.

Ο Soylu αναγνωρίζει πάντως ότι υπήρξαν δύο σημεία που επισκίασαν τη συνολική εικόνα: Ο αποκλεισμός ορισμένων Τούρκων δημοσιογράφων από τη διαδικασία διαπίστευσης και η προσωρινή κράτηση νεαρών ρεπόρτερ. Θεωρεί, ωστόσο, ότι αυτά αποτέλεσαν εξαιρέσεις σε μια κατά τα άλλα υποδειγματική διοργάνωση, η οποία ανέδειξε τις οργανωτικές δυνατότητες του τουρκικού κρατικού μηχανισμού.

Η αλλαγή του Ερντογάν μετά το 2023

Ο Soylu θεωρεί ότι η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη που ανέδειξε η Σύνοδος δεν ήταν οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ, αλλά η αισθητή μεταβολή της διεθνούς εικόνας του Ερντογάν. Υπενθυμίζει ότι την περίοδο από το 2019 έως το 2023 ο Τούρκος πρόεδρος βρισκόταν σε δύσκολη θέση απέναντι στη Δύση. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες απέφευγαν να εμφανίζονται μαζί του, ή να επιδιώκουν στενή συνεργασία, καθώς οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ βρίσκονταν στο χαμηλότερο σημείο τους.

Σήμερα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει αισθητά. Ο Ερντογάν αντιμετωπίζεται πλέον ως απαραίτητος συνομιλητής τόσο από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όσο και από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αναζητούν τη συνεργασία της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, τη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και άλλες περιφερειακές κρίσεις.

Κατά την εκτίμηση του Soylu, η μεταστροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Τη συνδέει με την πολιτική που ακολούθησε η Άγκυρα τα τελευταία χρόνια, επιδιώκοντας να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σχεδόν με όλες τις πλευρές, ακόμη και με κράτη ή ηγέτες που βρίσκονται σε αντιπαράθεση μεταξύ τους. Παράλληλα, η Τουρκία επιχείρησε να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο σε μια σειρά από περιφερειακές κρίσεις, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως δύναμη που μπορεί να συνομιλεί με όλους και να επηρεάζει τις εξελίξεις.

Ο αρθρογράφος υπογραμμίζει επίσης ότι η συνεχής ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη σημασία της χώρας μέσα στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον μόνο σημαντική λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και ως χώρα που συμβάλλει ουσιαστικά στις αμυντικές δυνατότητες της Συμμαχίας, συμμετέχοντας σε κοινά προγράμματα και επενδύσεις.

Ωστόσο, ο Soylu επισημαίνει μια εμφανή αντίφαση: Την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν απολαμβάνει αυξημένη διεθνή αποδοχή και αντιμετωπίζεται ως αναγκαίος εταίρος από τη Δύση, στο εσωτερικό της Τουρκίας συνεχίζεται η πίεση προς την αντιπολίτευση και οι περιορισμοί στις πολιτικές ελευθερίες. Η εξέλιξη αυτή δείχνει, κατά την άποψή του, ότι οι γεωπολιτικές ανάγκες των δυτικών χωρών υπερισχύουν σήμερα των ανησυχιών τους για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Τουρκία.

Καταλήγοντας, ο Soylu εκτιμά ότι ο Ερντογάν βρίσκεται σήμερα σε μία από τις ισχυρότερες διεθνείς θέσεις της τελευταίας δεκαετίας, αποκομίζοντας τα οφέλη μιας εξωτερικής πολιτικής που συνδυάζει πραγματισμό, ενεργό διπλωματία και στρατηγική αυτονομία. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η διατήρηση αυτής της δυναμικής θα εξαρτηθεί από κρίσιμες αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει η Άγκυρα τα επόμενα χρόνια στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κύπρο και το Ισραήλ.