Οι συμπληγάδες της εκατέρωθεν λαϊκιστικής προπαγάνδας…

Ο Τσίπρας ζητάει από την κυβέρνηση να δώσει 13η σύνταξη. Η κυβέρνηση απαντάει ότι ήδη δίνει τη… μισή 13η σύνταξη. Και δεν μπορεί να δώσει την υπόλοιπη τώρα, γιατί θα έχει τεράστιο δημοσιονομικό κόστος. Ο Τσίπρας απαντάει ότι επί των ημερών του δεν μειώθηκαν άλλο οι συντάξεις. Και η κυβέρνηση απαντάει ότι επί των ημερών της δόθηκαν για πρώτη φορά μετά το 2009 αληθινές αυξήσεις στις συντάξεις. Ποιος λέει αλήθεια;

Και οι δύο επικαλούνται πραγματικά στοιχεία. Και οι δύο λένε μισές αλήθειες. Και οι δύο διαστρεβλώνουν την αλήθεια. Και οι δύο εμπλέκονται σε διαξιφισμούς που αποκρύβουν και το τι έγινε ως τώρα και το τι συμβαίνει τώρα και το τι πρέπει να γίνει από δω και μπρός… Ας τα πάρουμε από την αρχή: Η κυβέρνηση όντως δίνει για πρώτη φορά ονομαστικές αυξήσεις στις συντάξεις μετά το 2023, όταν άρχισε να ανεβαίνει ο πληθωρισμός. Όμως οι αυξήσεις που δίνει υστερούν του πληθωρισμού. Για την ακρίβεια κάθε χρονιά δίνει αυξήσεις το μισό του πληθωρισμού συν το μισό της πραγματικής ανάπτυξης.

Τι σημαίνει αυτό; Αν ο πληθωρισμός τρέχει ταχύτερα από την πραγματική ανάπτυξη τότε οι πραγματικές συντάξεις χάνουν αγοραστική δύναμη συνεχώς και οι απώλειες μεγαλώνουν από χρονιά σε χρονιά. Κι αυτό ακριβώς έγινε μετά το 2023: οι συντάξεις, παρά τις “αυξήσεις” μειώθηκαν σε αγοραστική δύναμη! Θέλετε την απόδειξη; Η μέση ετήσια πραγματική σύνταξη σε τιμές 2009 ήταν 13.100 ευρώ. Σήμερα αν λάβουμε υπόψιν τον πληθωρισμό, η πραγματική ετήσια μέση σύνταξη είναι 10.730 ευρώ μετά τις αυξήσεις και παρά τις ονομαστικές αυξήσεις!

Το “επίδομα του Νοεμβρίου”

Με άλλα λόγια, αν ο μέσος συνταξιούχος έπαιρνε πραγματικό εισόδημα 100 το 2009 και το 2019 έπαιρνε 85, σήμερα –μετά τις αυξήσεις– παίρνει 82!  Όταν (μεταξύ 2010-12) γίνονταν περικοπές οι ονομαστικές και οι πραγματικές συντάξεις μειώνονταν. Όταν τα επόμενα χρόνια δεν υπήρχε πληθωρισμός, παρά το γεγονός ότι δεν δίνονταν ονομαστικές αυξήσεις, οι πραγματικές συντάξεις έμεναν στάσιμες. Κι όταν άρχισε να τρέχει ο πληθωρισμός και δίνονταν αυξήσεις μικρότερες του πληθωρισμού, οι πραγματικές αποδοχές των συνταξιούχων μειώθηκαν κι άλλο! Αυτή η αλήθεια, όμως, δεν ακούγεται!

Και δεν είναι η μόνη. Η κυβέρνηση και τα παπαγαλάκια της ισχυρίζονται ότι πέρα από τις συντάξεις, η κυβέρνηση δίνει το “επίδομα του Νοεμβρίου” ίσο με “μισή σύνταξη”. Άρα το μισό αίτημα του Τσίπρα έχει ήδη ικανοποιηθεί, λέει. Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση έδωσε επίδομα 300 ευρώ κι αυτό καλύπτει το ένα τρίτο περίπου (όχι το μισό) της 13ης σύνταξης. Και δεν αποκαθιστά τις νέες περαιτέρω μειώσεις στην αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων – χώρια που δεν αποκαθιστά τις απώλειες αγοραστικής δύναμης που έχουν ήδη υπάρξει…

Η κυβέρνηση ισχυρίζεται επίσης ότι η 13η σύνταξη θα επιβαρύνει τον Προϋπολογισμό με 2,7 δισ. Δεν είναι ακριβές αυτό. Η λογιστική αύξηση του κονδυλίου για τις συντάξεις είναι κάπως μικρότερη: 2,5 δισ. Αλλά επειδή ήδη δίνει ως έκτακτο επίδομα το ένα τρίτο, η αρχική επιβάρυνση του προϋπολογισμού μειώνεται κατά το ποσό αυτό (που ήδη δίνεται). Δηλαδή είναι μειωμένη κατά το ένα τρίτο. Δηλαδή λογιστικά γύρω στο 1,7 δισ. Ήδη ένα δισ. λιγότερο από ό,τι το κοστολογεί.

Αλλά επειδή υπάρχει και “ανάκτηση” (δηλαδή το επιπρόσθετο εισόδημα των συνταξιούχων ξοδεύεται) έχει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στο ΑΕΠ, διευρύνει την φορολογική βάση και φέρνει πρόσθετα φορολογικά έσοδα (από ΦΠΑ κλπ.). Το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος μετά την “ανάκτηση” (με βάση τις συμβατικές παραδοχές) είναι γύρω στα 1,35 δισ. Δηλαδή το μισό απ’ όσο το υπολογίζει η κυβέρνηση.

Οι ισχυρισμοί Τσίπρα

Πάμε τώρα στους ισχυρισμούς του Τσίπρα. Λέει ότι επί εποχής του οι συντάξεις δεν μειώθηκαν παρά ελάχιστα. Ξεχνάει μια μικρή “λεπτομέρεια”. Το νόμο Κατρούγκαλου, ο οποίος περιέκοψε πολύ τις νέες συντάξεις μετά το 2016, αλλά δεσμεύτηκε να κόψει και τις παλαιότερες συντάξεις – περικοπές που η Τρόικα τις υπολόγιζε σε συνολικό δημοσιονομικό “όφελος” 1 δισ. τότε! Αλλά το 2019 συμφωνήθηκε με τους δανειστές, αυτές οι περικοπές των παλαιών συντάξεων να γίνουν μελλοντικά! Δηλαδή, σε κάθε μελλοντική αύξηση των συντάξεων, οι παλαιοί συνταξιούχοι να μη λαμβάνουν παραπάνω χρήματα, αλλά να “απορροφώνται” οι αυξήσεις που θα παίρνουν μελλοντικά κατά το μέγεθος των περικοπών που δεν τους έγιναν ως το 2019, λόγω του Νόμου Κατρούγκαλου. Αυτοί είναι η περιβόητη “προσωπική διαφορά”, που κυνηγάει ακόμα όσους πήραν σύνταξη πριν το 2016.

Κι έτσι οι παλαιοί συνταξιούχοι παίρνουν λογιστικές αυξήσεις μετά το 2022, αλλά δεν παίρνουν παραπάνω χρήματα! Κατακρατούν τις αυξήσεις, επειδή “χρωστάνε” για τις περικοπές που δεν τους έγιναν μεταξύ 2016 και 2017. Αυτό μέχρι να απορροφηθεί πλήρως η “προσωπική διαφορά” (τα “χρωστούμενα”). Θα χρειαστεί γι’ αυτό δύο-τρία χρόνια ακόμα. Μέχρι τότε, οι παλαιοί συνταξιούχοι θα μένουν χωρίς αυξήσεις αποδοχών. Κι αυτό ήταν συνέπεια του Νόμου Κατρούγκαλου που ψηφίστηκε επί κυβέρνησης Τσίπρα και της προσωπικής διαφοράς που συμφωνήθηκε επί Τσίπρα, αλλά χτυπάει τους συνταξιούχους μετά τον Τσίπρα!

Μόλις είδατε τι θα πει λαϊκιστική προπαγάνδα από δύο πλευρές. Και η κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο Τσίπρας προσπαθούν να κερδίσουν την εύνοια των συνταξιούχων, λέγοντας μισές αλήθειες και ολόκληρα ψέματα, την ώρα που συνταξιούχοι βρίσκονται (παρά τις “αυξήσεις” και τα επιδόματα) σε χειρότερη θέση απ’ όλη την τελευταία 15ετία. Μέσα σε αυτά τα διασταυρούμενα πυρά λαϊκιστικής προπαγάνδας, δεν λέγεται ότι από το 2009 ως το 2025, επί 15 χρόνια, μετά από τόσες ταλαιπωρίες, μεταρρυθμίσεις, αντιμεταρρυθμίσεις, μνημόνια που εφαρμόστηκαν, μνημόνια που δεν εφαρμόστηκαν και εισροές κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης (τα τελευταία τρία χρόνια), η διάρθρωση της ελληνικής οικονομίας δεν άλλαξε.

Τα συνολικά εισοδήματα από μισθούς ήταν το 2009 35,6% του ΑΕΠ και το 2025 είναι 36,2% του ΑΕΠ. Τα συνολικά εισοδήματα των συνταξιούχων: το 2009 13,2% του ΑΕΠ και το 2025 13,3% του ΑΕΠ. Το σύνολο της αγοραστικής δύναμης εργαζομένων και συνταξιούχων το 2009 ήταν 48,8% του ΑΕΠ και το 2025 49,5% του ΑΕΠ. Και το πιο εκπληκτικό. Το ονομαστικό ΑΕΠ το 2009 ήταν 237,5 δισ. και το ονομαστικό ΑΕΠ το 2024 είναι 248,5 δισ. Αλλά στο μεταξύ οι τιμές αυξήθηκαν κατά 19% περίπου (σωρευτικός αποπληθωριστής του ΑΕΠ). Άρα σε τιμές 2009 το πραγματικό ΑΕΠ βρίσκεται στα 209 δισ. δηλαδή 13% πιο κάτω από όσο βρισκόμασταν το 2009.

Περί συνταξιοδοτικού

Στο μεταξύ η επιβάρυνση της οικονομίας από το Κράτος (φόροι και εισφορές) έχει αυξηθεί από το 35% περίπου το 2009 σε 41% σήμερα. Κι όλα αυτά εξηγούν πώς και γιατί η Ελλάδα εκεί που βρισκόταν το 2009 σε πραγματικό διαθέσιμο κατά κεφαλήν εισόδημα λίγο κάτω από τη μέση στην συνολική κατάταξη των ΕΕ, σήμερα μοιράζεται την τελευταία θέση με τη Βουλγαρία! Γιατί το πραγματικό εισόδημα μειώθηκε, η φορολογική επιβάρυνση αυξήθηκε και η διάρθρωση της οικονομίας δεν άλλαξε.

Τι δεν λέγεται τώρα από κανένα:

• Ότι το συνταξιοδοτικό δεν θα λυθεί ποτέ, αν δεν επιταχυνθεί η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ – μάλιστα σε βάθος χρόνου, όχι μόνο όταν εισρέουν έκτακτα κονδύλια απ’ έξω (Ταμείο Ανάκαμψης). Είναι η οικονομική διάσταση.
• Ότι το συνταξιοδοτικό δεν θα λυθεί ποτέ, αν δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας και η  ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Είναι η παραγωγική διάσταση.
• Ότι το συνταξιοδοτικό δεν θα λυθεί ποτέ, αν δεν βελτιωθεί η σχέση εργαζομένων/συνταξιούχων. Είναι η δημογραφική διάσταση.

Με άλλα λόγια, για να μη δουλευόμαστε: Το πραγματικό πρόβλημα των συντάξεων δεν είναι λογιστικό, είναι αναπτυξιακό, παραγωγικό και δημογραφικό. Και εκείνο που επίσης δεν λέγεται είναι ότι και η παραγωγικότητα της εργασίας μένει στάσιμη ή υποχωρεί και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας επίσης υποχωρεί και το δημογραφικο επιδεινώνεται συνεχώς. Κι όλα αυτά δεν λύνονται με το να δοθεί η 13η σύνταξη, που μπορεί πράγματι να αποτελέσει μιαν ανακούφιση, αλλά αφήνει το διαρθρωτικό πρόβλημα άλυτο.

Γι’ αυτό, όμως, δεν μοιάζει να νοιάζεται κανείς… Είδατε λοιπόν, πώς η αδίστακτη προπαγάνδα και ο ασυγκράτητος λαϊκισμός δεν διαστρεβλώνουν μόνο την πραγματικότητα. Αποκρύβουν την αλήθεια και ματαιώνουν κάθε ουσιαστικό δημόσιο διάλογο…