Αποκεντρώνεται στις μονάδες η αντιdrone άμυνα

Η βασική αρχή που υιοθετούν πλέον οι περισσότερες δυτικές ένοπλες δυνάμεις είναι η δημιουργία πολυεπίπεδης άμυνας, όπου κάθε επίπεδο διοίκησης διαθέτει διαφορετικά μέσα, ανάλογα με την εμβέλεια, τον χρόνο αντίδρασης και το κόστος εμπλοκής. Στόχος δεν είναι μόνο η κατάρριψη των drones, αλλά η διατήρηση της επιχειρησιακής ελευθερίας των φίλιων δυνάμεων και η προστασία κρίσιμων υποδομών και σχηματισμών στην αντιdrone άμυνα.

Στο επίπεδο της διμοιρίας δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένονται σύνθετα συστήματα αεράμυνας. Ωστόσο, η εμπειρία της Ουκρανίας δείχνει ότι ακόμη και απλά μέτρα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις απώλειες. Η συνεχής εναέρια παρατήρηση, η χρήση φορητών ανιχνευτών εκπομπών RF, η διασπορά προσωπικού και οχημάτων, η θερμική και οπτική απόκρυψη, καθώς και η αυστηρή πειθαρχία στις ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές, αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της τακτικής.

Παράλληλα, αρκετοί στρατοί δοκιμάζουν φορητούς παρεμβολείς μικρής εμβέλειας, καθώς και ειδικά φυσίγγια για λειόκαννα όπλα ως ύστατη λύση απέναντι σε FPV drones, που επιχειρούν σε εξαιρετικά μικρές αποστάσεις.

Λόχος, τάγμα και ταξιαρχία

Η ουσιαστική αντιμετώπιση αρχίζει στο επίπεδο του λόχου και κυρίως του τάγματος, όπου μπορούν να αναπτυχθούν εξειδικευμένες ομάδες ηλεκτρονικού πολέμου και αισθητήρων. Ένα σύγχρονο τάγμα θα μπορούσε να διαθέτει οργανική διμοιρία Counter-UAS με:

• τρισδιάστατο ραντάρ μικρής εμβέλειας,
• παθητικούς αισθητήρες ραδιοσυχνοτήτων,
• ηλεκτροοπτικά και υπέρυθρα συστήματα,
• φορητούς και οχηματοφόρους παρεμβολείς-αναχαιτιστικά drones,
• κινητά συστήματα πολύ μικρής εμβέλειας (VSHORAD).

Παραδείγματα τέτοιων συστημάτων αποτελούν το γερμανικό Skynex της Rheinmetall, που χρησιμοποιεί πυροβόλο των 35 χιλιοστών με πυρομαχικά AHEAD, το αμερικανικό M-LIDS του Στρατού των ΗΠΑ, το οποίο συνδυάζει ραντάρ, αισθητήρες και ηλεκτρονικό πόλεμο πάνω σε τεθωρακισμένα οχήματα, καθώς και το ισραηλινό Drone Dome της Rafael, το οποίο ενσωματώνει αισθητήρες, παρεμβολείς και, σε ορισμένες εκδόσεις, laser υψηλής ισχύος.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν πλέον και τα αναχαιτιστικά drones, όπως τα Anduril Anvil και MARSS Interceptor, που προσφέρουν χαμηλότερο κόστος ανά εμπλοκή, σε σχέση με τους πυραύλους αεράμυνας.

Η ταξιαρχία αποτελεί το πρώτο επίπεδο όπου απαιτείται πλήρης ολοκλήρωση αισθητήρων και όπλων. Οι μονάδες Counter-UAS της ταξιαρχίας προστατεύουν τα στρατηγεία, το πυροβολικό, τις αποθήκες πυρομαχικών, τις μονάδες μηχανικού και τις φάλαγγες ανεφοδιασμού. Εδώ ενσωματώνονται συστήματα μικρής εμβέλειας όπως τα NASAMS, IRIS-T SLM ή M-SHORAD, σε συνδυασμό με μέσα ηλεκτρονικού πολέμου και αναχαιτιστικά UAV. Παράλληλα, οι ταξιαρχίες αναπτύσσουν πλέον δίκτυα αισθητήρων που συγχωνεύουν δεδομένα από ραντάρ, ακουστικούς αισθητήρες, κάμερες και ανιχνευτές εκπομπών, δημιουργώντας μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα του εναέριου χώρου.

Ανώτερα επίπεδα διοίκησης και AI

Στα ανώτερα επίπεδα διοίκησης η αποστολή αλλάζει. Η μεραρχία και το σώμα στρατού δεν επικεντρώνονται στην κατάρριψη μεμονωμένων UAV, αλλά στην εξουδετέρωση ολόκληρου του εχθρικού δικτύου. Αυτό περιλαμβάνει τον εντοπισμό σταθμών ελέγχου, κέντρων διοίκησης, εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθηκών, καθώς και την πραγματοποίηση επιθέσεων με πυραύλους, πυροβολικό μεγάλου βεληνεκούς, ή κυβερνοεπιχειρήσεις.

Σημαντικό ρόλο αποκτούν επίσης οι μεγάλες μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου, οι οποίες μπορούν να παρεμβάλουν, ή ακόμη και να διακόπτουν μαζικά τις επικοινωνίες των UAV σε μεγάλες περιοχές επιχειρήσεων. Σε ό,τι αφορά την επόμενη γενιά πολέμου, η βιομηχανία επενδύει πλέον σημαντικά σε όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, καθώς το κόστος αναχαίτισης με πυραύλους είναι δυσανάλογο, όταν ο στόχος είναι ένα drone αξίας λίγων χιλιάδων ευρώ.

Το αμερικανικό DE M-SHORAD, το βρετανικό DragonFire, το ισραηλινό Iron Beam και αντίστοιχα γερμανικά προγράμματα βασίζονται σε laser υψηλής ισχύος που μπορούν να καταστρέψουν drones με σχεδόν μηδενικό κόστος ανά βολή, υπό κατάλληλες καιρικές συνθήκες. Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για την αυτόματη αναγνώριση στόχων, την ιεράρχηση απειλών και την επιλογή του καταλληλότερου μέσου αναχαίτισης, μειώνοντας τον χρόνο αντίδρασης σε λίγα δευτερόλεπτα.

Οι βιομηχανικές προκλήσεις

Η εξάπλωση των drones δημιουργεί μία νέα αγορά δισεκατομμυρίων ευρώ. Εταιρείες όπως οι Rheinmetall, RTX, Lockheed Martin, Rafael, Leonardo, Saab, MBDA, Thales, Anduril και Helsing επενδύουν πλέον σε ολοκληρωμένες λύσεις Counter-UAS, ενώ σχεδόν κάθε νέο πρόγραμμα αεράμυνας ενσωματώνει δυνατότητες αντιμετώπισης μικρών UAV.

Παράλληλα, πολλές χώρες επιδιώκουν την ανάπτυξη εγχώριας βιομηχανικής βάσης, καθώς η εμπειρία της Ουκρανίας απέδειξε ότι οι ανάγκες σε drones και συστήματα αντιμέτρων είναι τόσο μεγάλες, ώστε η εξάρτηση από εισαγωγές, μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο επιχειρησιακό μειονέκτημα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: Η άμυνα απέναντι στα drones δεν αποτελεί πλέον μία εξειδικευμένη αποστολή της αντιαεροπορικής άμυνας, αλλά μία οριζόντια επιχειρησιακή ικανότητα που πρέπει να διαπερνά ολόκληρη τη δομή των ενόπλων δυνάμεων. Ο στρατός του μέλλοντος δεν θα διαθέτει απλώς μονάδες Counter-UAS· θα είναι σχεδιασμένος εξαρχής ώστε κάθε κλιμάκιο να μπορεί να επιβιώνει, να μάχεται και να ελίσσεται σε ένα πεδίο μάχης, όπου τα drones θα αποτελούν τη συνηθέστερη εναέρια απειλή.