Νέα ενεργειακή συμφωνία Τουρκίας-Ιράκ – Στο προσκήνιο αγωγός Κιρκούκ-Τσεϊχάν 

Η συμφωνία υπεγράφη από τη διαχειρίστρια εταιρεία αγωγών της Τουρκίας BOTAS και τις κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες του Ιράκ SOMO και NOC. Δημιουργεί ένα προσωρινό πλαίσιο για τη λειτουργία του αγωγού, ενώ οι δύο κυβερνήσεις εργάζονται για μια ευρύτερη, μακροπρόθεσμη συμφωνία.

Ο Μπαϊρακτάρ χαρακτήρισε τη συμφωνία ένα ενδιάμεσο βήμα, σχεδιασμένο ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση του Αγωγού Αργού Πετρελαίου Ιράκ-Τουρκίας, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για μια πιο ολοκληρωμένη συνεργασία. «Πραγματοποιήσαμε μια παραγωγική συνάντηση στο υπουργείο μας με τον Ιρακινό υπουργό Πετρελαίου και την αντιπροσωπεία του», ανέφερε ο Μπαϊρακτάρ.

Ο Τούρκος υπουργός περιέγραψε τον αγωγό ως έναν στρατηγικό ενεργειακό διάδρομο που συνδέει τις δύο χώρες εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, μεταφέροντας το ιρακινό αργό πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές μέσω του τουρκικού μεσογειακού λιμανιού του Τσεϊχάν. «Ο αγωγός μεταφέρει με ασφάλεια και χωρίς διακοπές το ιρακινό πετρέλαιο στις παγκόσμιες αγορές μέσω του Τσεϊχάν και, όπως έχουν δείξει οι πρόσφατες εξελίξεις στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, έχει γίνει πιο στρατηγικός από ποτέ για την ασφάλεια του περιφερειακού και παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού», δήλωσε.

«Στόχος μας είναι να αξιοποιήσουμε πλήρως αυτή τη σημαντική υποδομή και να δημιουργήσουμε μια ολοκληρωμένη, μακροπρόθεσμη συνεργασία που θα εγκαινιάσει μια νέα εποχή στην ενεργειακή συνεργασία Τουρκίας-Ιράκ, μεταφέροντας όχι μόνο τους ενεργειακούς πόρους του Ιράκ αλλά και της ευρύτερης περιοχής στις παγκόσμιες αγορές μέσω του Τσεϊχάν».

Τι σχεδιάζει η Τουρκία με τον Κιρκούκ-Τσεϊχάν

Η προσωρινή συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων για το μέλλον του αγωγού Κιρκούκ-Τσεϊχάν, καθώς η προηγούμενη συμφωνία Τουρκίας-Ιράκ για τον αγωγό έληξε στις 27 Ιουλίου. Αντί να παρατείνει απλώς το προηγούμενο πλαίσιο, η Άγκυρα επιδίωξε μια νέα συμφωνία που θα αντανακλά τις σημερινές εμπορικές και νομικές συνθήκες, ενώ παράλληλα θα θέτει τις βάσεις για τη μεγιστοποίηση της δυναμικότητας του αγωγού και, τελικά, τη σύνδεσή του με τα κοιτάσματα πετρελαίου του νότιου Ιράκ στη Βασόρα.

Ο αγωγός Κιρκούκ-Τσεϊχάν, μήκους περίπου 970 χιλιομέτρων από το βόρειο Ιράκ έως τον τερματικό σταθμό εξαγωγών στο Τσεϊχάν της Τουρκίας, αποτελείται από δύο παράλληλους αγωγούς με συνολική δυναμικότητα περίπου 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως.

Οι ροές πετρελαίου είχαν διακοπεί για περίπου δυόμισι χρόνια, μετά την απόφαση διεθνούς διαιτητικού δικαστηρίου που υποχρέωσε την Τουρκία να καταβάλει στο Ιράκ 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια για μη εγκεκριμένες εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη βόρεια περιοχή του Ιράκ μεταξύ 2014 και 2018. Οι εξαγωγές επανεκκίνησαν μόνο, αφού η Βαγδάτη και το Ερμπίλ κατέληξαν σε νέα συμφωνία τον Σεπτέμβριο του 2025.