“Ο Κονφορμίστας”: Το αριστούργημα του Μοράβια δια χειρός Μπερτολούτσι
04/08/2026
Οι μεγάλοι συγγραφείς παίρνουν καθημερινούς ανθρώπους και τους καθιστούν εξαιρετικούς, διαφορετικούς, υπέροχους, αξιοπρόσεκτους, αξιοσημείωτους. Σε αυτό το αριστοτεχνικό λογοτέχνημα παρατηρείται μια ιδιοφυής αντιστροφή: Ο δεκατριάχρονος παραβατικός (και δολοφόνος) προσπαθεί στην ενηλικίωσή του να δείχνει συμβατικός συνηθισμένος άνθρωπος.
Ως εκ τούτου γίνεται φασίστας, γιατί αυτό ήτανε το κυρίαρχο ρεύμα στην νεολαία τής εποχής… Αυτό και μόνο το αφηγηματικό τέχνασμα στο κλασικό “Ο Κονφορμίστας”, προσθέτει πολλαπλά επίπεδα τόσο στο ανάγνωσμα, όσο και στην ταινία, που είναι βεβαίως απλούστερη τού βιβλίου (αναγκαστικά και φυσικά).
Εξάλλου ο Μπερτολούτσι το ίδιο έκανε και με το αριστούργημα τού Paul Bowles “The Sheltering Sky” (Penguin Books) που το διασκεύασε απλοποιώντας το και αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα των βασικών δραματικών προσώπων, προκειμένου να το ευτελίσει στο τουριστικής στόχευσης “Τσάι στη Σαχάρα”.
Το ίδιο κάνει κι εδώ, είκοσι χρόνια πριν! Παίρνει το αφήγημα τού Μοράβια, το αφυδατώνει, το συμπυκνώνει και το ευτελίζει μετατρέποντάς το σε soft porno! Πέρα από τις αγιοποιήσεις που προσφέρει εν ζωή η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, η χωροχρονική απόσταση επιτρέπει στον κριτικό πανοραμική θέαση!
Όσο περνούν οι δεκαετίες αλλάζει η Αισθητική και η κοινωνικοπολιτική ιδεοληψία, η πολιτική ορθότητα διαφοροποιείται άρδην και τα γούστα τού κοινού ποικίλουν τόσο, που μερικούς αιώνες μετά διδασκόμαστε αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες που δεν βραβεύτηκαν στον καιρό τους.
Ατμοσφαιρική ταινία, υποβλητική, με εικαστικής αξίωσης πλάνα… Έμμεση κριτική στον Δυτικό Πολιτισμό. Ανώδυνη όμως. Το σίγουρο είναι ότι βάλλει κατά τού φασισμού και τον γελοιοποιεί. Κι αυτό κρατάμε στα θετικά μιας ταινίας που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τού κοινού κάποιας ηλικίας… Τα θερινά τα σινεμά με τους αείλανθους και τα γατάκια είναι ο κατάλληλος χωροχρόνος, εάν θέλουμε να νοσταλγήσουμε για δύο ώρες τη νιότη μας. «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», αθάνατε Προυστ…
Ο Κονφορμίστας-Il Conformista
1970
Έγχρ.
Διάρκεια: 106′
Κ-12
Δραματική
Ιταλο-γαλλο-γερμανική
Το 1938, ο Μαρτσέλο, ένας τυπικός μεσοαστός που δουλεύει για το φασιστικό καθεστώς, αναλαμβάνει να βρει και να δολοφονήσει στο Παρίσι τον πρώην καθηγητή και μέντορά του.
Σκηνοθεσία:
Μπερνάρντο Μπερτολούτσι
Με τους:
Ζαν Λουί Τρεντινιάν
Στεφανία Σαντρέλι
Γκαστόνε Μοσίν





