Αχ αυτοί οι Ρομά!

Η επίθεση των Ρομά κράτησε 45 λεπτά παρουσία συγκεντρωμένου πλήθους, οι δε δύο λιμενικοί που κλήθηκαν συνέστησαν απλώς να “μη μαλώνουν” και αποχώρησαν, γιατί η κ. Λατινοπούλου δεν υπόβαλε σε αυτούς έστω και προφορική έγκληση, που είναι απαραίτητη  για τη σύλληψη και δίωξη του δράστη για τα αδικήματα της εξύβρισης και απειλής.

Από το παραπάνω επεισόδιο προκύπτουν δύο προς εξέταση ζητήματα: α) Πως μπορεί να προστατευθεί η ελευθερία του λόγου, που προβλέπεται από το άρθρο 14 παρ.1 του Συντάγματος «Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του κράτους» από τη προσπάθεια επιβολής  προληπτικής λογοκρισίας από το  πλήθος, τον όχλο ή από κοινωνικές τάξεις για εκφράσεις, ιδέες ή προτάσεις, που νομίζουν ότι τους προσβάλλουν ή βλάπτουν τα ατομικά, συλλογικά ή συνδικαλιστικά συμφέροντα τους.

Η προστασία της ελευθερίας του λόγου είναι υποχρέωση όλων μας με κλασσικό παράδειγμα το  “δε θέλω ου” του Γεωργίου Ράλλη σε προεκλογική συγκέντρωση στη Πλατεία Συντάγματος, για την αποδοκιμασία αντιπάλων του ΠΑΣΟΚ.

β) Εάν η μόνο προφορικά ή γραπτά χρήση της λέξης “γύφτος” αποτελεί ποινικό αδίκημα και ποιο. Δεν υπάρχει συγκεκριμένος νόμος που ονοματίζει τη χρήση της λέξης γύφτος ως εξύβριση. Το εάν με τη χρήση μιας λέξης που απευθύνεται σε συγκεκριμένο άτομο διαπράττεται το αδίκημα της εξύβρισης( Αρθ 361 ΠΚ) κρίνεται από το δικαστήριο κατά περίπτωση σε συνδυασμό με τα συμφραζόμενα  κυρίως με τη παράθεση του πρόσημου “ρε” ή τη πρόθεση του ομιλητή.

Το ζήτημα της ενσωμάτωσης των Ρομά

Εάν με την ίδια φράση συντελείται το αδίκημα της παραβίασης του αντιρατσιστικού νόμου (ν.4285/2014) κρίνεται πάλι από το δικαστήριο, αν αποδεικνύεται δημόσια υποκίνηση (τετελεσμένη ή σε απόπειρα) βίας, μίσους ή διακρίσεων με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, τη καταγωγή, το σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, όταν οι πράξεις απειλούν τη δημόσια τάξη ή τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Πιστεύω ότι, οι εισαγγελικές αρχές και τα δικαστήρια πρέπει να είναι ιδιαίτερα φειδωλά και να  ασκούν με διακριτικότητα τη ποινικοποίηση φράσεων βαθιά ριζωμένων στη γλωσσική μας παράδοση, που αποδίδουν την έννοια καταστάσεων, γιατί σε αντίθετη περίπτωση η καθημερινότητά μας θα αστυνομεύεται από μειοψηφικές ομάδες ή άτομα, που κατέχονται από προσωπικά κόμπλεξ ή ατομικές ή πολιτικές επιδιώξεις.

Φυσικά τα προβλήματα των Ρομά είναι πολλά και ποικίλα. Η χρήση της λέξης “γύφτος” είναι ψευδεπίγραφο πρόβλημα, εκτός του ότι η χρήση της λέξης μειώνεται συνεχώς στο προφορικό λόγο, ενώ στο γραφτό και δημόσιο λόγο έχει εξαφανιστεί. Η ανομία των Ρομά έχει εδραιωθεί ως διαχρονικό και συνεχώς επιδεινούμενο πρόβλημα και αφορά το 84ο/ο της ελαφράς εγκληματικότητας.

Η επίλυση των προβλημάτων της κοινότητας των Ρομά, της εγκληματικότητας, της μη κοινωνικής αποδοχής και καθυποψίας, της έλλειψης μόρφωσης και εργασίας, συνθηκών κατοικίας και υγείας κλπ εξαρτάται από πολλές παραμέτρους κοινωνικές, οικονομικές, μορφωτικές, απασχόλησης με κυριότερη την άρνηση τους να ενσωματωθούν στη κοινωνία και εξακολουθούν να επιζούν ως χωριστή κάστα.

Διαχρονικά όλα τα πολιτικά κόμματα αποβλέποντας στις ψήφους των Ρομά (700.000 κατά Παϊτέρη) δεν λαμβάνουν αποτελεσματικά με πολιτικό κόστος μέτρα για την ενσωμάτωση τους στη κοινωνία, την υποχρεωτική μόρφωσή τους ( 28ο/ο είναι αναλφάβητοι), την ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων και την πάταξη της ανομίας των νέων. Βρισκόμαστε προ αδιεξόδου και μόνον εφόσον οι ίδιοι οι Ρομά σχηματίσουν αυτοδύναμα τη κρίσιμη μάζα μπορεί να εξέλθουν του φαύλου κύκλου.