Το Politico για το “άρμεγμα κονδυλίων με αόρατες αγελάδες”

Το ρεπορτάζ για το σκάνδαλο με τα ανύπαρκτα ζώα αναφέρει τα εξής: «Οι κτηνοτρόφοι ζήτησαν επιδοτήσεις της ΕΕ για δεκάδες χιλιάδες περισσότερα ζώα εκτροφής το 2024 από ό,τι  δικαιολογούν τα επίσημα αρχεία της χώρας. Η ανάλυση των στοιχείων αποκαλύπτει αποκλίσεις μεταξύ της συρρίκνωσης του εθνικού ζωικού κεφαλαίου βοοειδών, όπως αναφέρθηκε από την ΕΛΣΤΑΤ, και των επιδοτήσεων που καταγράφηκαν από το ελληνικό υπουργείο Γεωργίας. Πρόσφατα σκάνδαλα στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις ώθησαν την κυβέρνηση της Αθήνας να υποσχεθεί αναδιαρθρώσεις και αύξηση των ελέγχων στη γεωργία.

«Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει νέα σελίδα», δήλωσε ο υπουργός Γεωργίας Μαργαρίτης Σχοινάς σε συνέντευξη Τύπου τον Ιούνιο. «Εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της προς την ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον γεωργικό τομέα – μια εποχή που διέπεται από κανόνες, διαφάνεια και αξιοπιστία».

Αναντιστοιχίες

«Ωστόσο, οι αποκλίσεις στα δεδομένα», γράφει το Politico, «υποδηλώνουν ότι υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει προτού η κυβέρνηση αποκτήσει αρκετές πληροφορίες για να αντιμετωπίσει το ζήτημα. Για το 2024, στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας δείχνουν ότι οι ελληνικές αρχές κατέβαλαν επιδοτήσεις της ΕΕ για περίπου 260.000 γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες. Επειδή μια γαλακτοπαραγωγική αγελάδα παράγει γενικά ένα μοσχάρι ετησίως, αυτές οι αγελάδες θα έπρεπε να έχουν προσθέσει περίπου τον ίδιο αριθμό μοσχαριών στο εθνικό ζωικό κεφάλαιο», γράφει το Politico και συνεχίζει:

«Τα στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας δείχνουν, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια του 2024 περίπου 70.000 βοοειδή σφαγιάστηκαν για κρέας, κάτι που επίσης πληροί τις προϋποθέσεις για επιδοτήσεις. Η Ελλάδα δεν δημοσιεύει ολοκληρωμένα στοιχεία για τα βοοειδή που θανατώνονται λόγω ηλικίας, μείωσης της παραγωγικότητας ή ασθένειας. Ωστόσο, τρεις Έλληνες κτηνοτρόφοι δήλωσαν στο Politico ότι τέτοιες μετακινήσεις ανέρχονται στο περίπου 20% του κοπαδιού κάθε χρόνο. Δεδομένου ότι υπήρχαν περίπου 600.000 κεφάλια βοοειδών στην Ελλάδα το 2024, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, αυτό θα σήμαινε μείωση περίπου κατά 120.000 του αριθμού των ζώων.

»Εντούτοις, σύμφωνα με τις επιδοτήσεις, το εθνικό ζωικό κεφάλαιο αυξήθηκε κατά περίπου 70.000 εκείνο το έτος. Και έχουμε το παράδοξο ότι τα στοιχεία που συγκέντρωσε η ΕΛΣΤΑΤ μέσω ετήσιων ερευνών να δείχνουν ότι το εθνικό ζωικό κεφάλαιο έχει συρρικνωθεί, από περίπου 640.000 το 2023 σε 600.000 το 2024 και σε 520.000 το 2025 -αυτά, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο.

«Η απόκλιση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη», δήλωσε ο κ. Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Καβάλας. Για παράδειγμα, ορισμένα από τα ζώα που σφαγιάστηκαν μπορεί να είχαν εισαχθεί και κατά συνέπεια δεν αφαιρέθηκαν από το ζωικό κεφάλαιο. Η Ελλάδα είναι κατ΄εξοχήν εισαγωγέας ζώντων βοοειδών και εξάγει μόνο μικρούς αριθμούς.

Και στα αιγοπρόβατα

«Δεν υπάρχει εποπτεία και δεν μπορούμε να έχουμε ακριβή αριθμό επειδή δεν υπάρχουν ακριβή δεδομένα», δήλωσε ο κ. Δημόπουλος στο Politico. Οι αρχές διενεργούν μόνο δειγματοληπτικούς ελέγχους ή ερευνούν μετά από καταγγελία. Παρόμοιες αποκλίσεις εμφανίζονται και στα αρχεία αιγοπροβάτων της Ελλάδας. Η ΕΛΣΤΑΤ ανέφερε πληθυσμό περίπου 8,8 εκατομμυρίων ζώων το 2025, τη στιγμή που είναι καταχωρημένα 15,7 εκατομμύρια στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Κτηνιατρικών Πληροφοριών της χώρας – μια κυβερνητική βάση δεδομένων.

«Δύο στελέχη του υπουργείου Γεωργίας, που μίλησαν στο Politico υπό τον όρο να μην αναφερθεί το όνομά τους καθώς δεν ήταν εξουσιοδοτημένα να κάνουν δηλώσεις, είπαν ότι το υπουργείο δεν είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση αρχείων ζωικού κεφαλαίου και βασίζεται σε δεδομένα που παρέχονται από τους δήμους. Η χώρα δεν διαθέτει ένα ασφαλές και αξιόπιστο μητρώο στο οποίο να βασίζεται η καταβολή των επιδοτήσεων για τα ζώα, λένε οι ειδικοί και εξηγούν:

«Εάν δεν διεξάγουμε πανεθνική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου για να δούμε τι έχουμε στην πραγματικότητα, δεν θα έχουμε σαφή εικόνα», δήλωσε ο κ. Δημόπουλος. Καταγγελίες σχετικά με την απόκλιση μεταξύ των καταγεγραμμένων επιδοτήσεων και του επίσημου μεγέθους του εθνικού ζωικού κεφαλαίου βοοειδών έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία από το αριστερό κόμμα ΕΛ.Α.Σ. του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, το οποίο διεξήγαγε τη δική του μελέτη για τον αριθμό των ζώων», γράφει το Politico.

Το κόμμα ΕΛ.Α.Σ.

«Έχουν σταλεί καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», δήλωσε στο Politico ο κ.Θωμάς Μόσχος, επικεφαλής της γεωργικής πολιτικής του κόμματος. Πρόσθεσε ότι ο Αγροτικός Σύλλογος Καστοριάς, μια οργάνωση μικρής κλίμακας αγροτών όπου είναι πρόεδρος, μαζί με άλλες ενώσεις, έχουν ήδη υποβάλει φακέλους στην αρχή. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αρνήθηκε να επιβεβαιώσει στο Politico ότι εξετάζει το θέμα, αλλά ήδη διεξάγει έρευνα για δεκάδες υποθέσεις που αφορούν άτομα που φέρονται να έλαβαν γεωργικά κονδύλια της ΕΕ για βοσκοτόπια που δεν κατείχαν ή δεν μίσθωναν ή για γεωργικές εργασίες που δεν εκτέλεσαν.

»Τον Ιούλιο, η υπηρεσία ανακοίνωσε ότι απήγγειλε κατηγορίες σε 22 κατηγορούμενους, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, στο πλαίσιο της έρευνάς της για γεωργική απάτη. Οι δίκες των βουλευτών ξεκινούν στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Όλοι αρνούνται οποιαδήποτε παράβαση. Κτηνίατροι και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ — του οργανισμού που ήταν προηγουμένως υπεύθυνος για τη διανομή γεωργικών κονδυλίων της ΕΕ και έκλεισε λόγω του σκανδάλου των γεωργικών επιδοτήσεων — φέρονται να έπαιξαν ρόλο στη διόγκωση των αρχείων ζώων, σύμφωνα με έγγραφο που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στο ελληνικό κοινοβούλιο ζητώντας του να άρει την ασυλία αρκετών βουλευτών.

»Μια από τις υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που αφορά έναν βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας εξετάζει πληρωμές επιδοτήσεων σε έναν εκτροφέα για περισσότερες αγελάδες από όσες στην πραγματικότητα κατείχε. Σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης που είδε το Politico, ο βουλευτής κάλεσε ένα στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ για να πιέσει για την πληρωμή και είπε ότι ένας κτηνίατρος είχε ήδη τροποποιήσει τον αριθμό των ζώων του εκτροφέα στην επίσημη κτηνιατρική βάση δεδομένων, αυξάνοντας την επιδότηση για την οποία ήταν επιλέξιμος ο κτηνοτρόφος. Η υπόθεση θα εκδικαστεί στις 2 Οκτωβρίου.

»Το σκάνδαλο ώθησε την κυβέρνηση να εισαγάγει νέους ελέγχους, όπως ηλεκτρονικό σύστημα αναγνώρισης για αιγοπρόβατα με κάψουλες στομάχου, που είναι γνωστές ως βώλοι. Το σύστημα πρόκειται να εφαρμοστεί πιλοτικά φέτος σε αγροκτήματα με περισσότερα από 900 ζώα, καλύπτοντας περίπου 700.000 αιγοπρόβατα, και θα επεκταθεί τα επόμενα χρόνια. Τον Μάρτιο, η Ελλάδα υπέβαλε στις αρχές της ΕΕ ένα σχέδιο δράσης  για την αποτροπή της αδικαιολόγητης κατανομής γεωργικών κονδυλίων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με την Ελλάδα για να βοηθήσει στην «περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης» των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων. «Σημειώνεται καλή πρόοδος», δήλωσε σε γραπτή δήλωση ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν. «Αλλά υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει», καταλήγει το Politico.