Διεθνείς ειρωνείες για το μπάχαλο με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Η είδηση της ακύρωσης των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων τριών βρετανικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ξεπέρασε τα στενά σύνορα της εγχώριας επικαιρότητας. Αρχικά, από την 14 Αυγούστου, δηλαδή από την επόμενη μέρα των έξι σχετικών αποφάσεων του ΣτΕ (1967-1972/2026), το θέμα πήρε διεθνείς διαστάσεις και έγινε ευρέως γνωστό σε ακαδημαϊκούς κύκλους στη Βρετανία και τον αγγλοσαξονικό κόσμο, μέσα από σχετικό δημοσίευμα των Times Higher Education (THE).

Στο άρθρο, με τίτλο “Greek court revokes licences for three foreign campuses”, οι Times Higher Education αποκαλύπτουν στο βρετανικό και το διεθνές κοινό ότι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της Ελλάδας προχώρησε στην ανάκληση των αδειών λειτουργίας παραρτημάτων Βρετανικών πανεπιστημίων, όπως των University of York και Keele University.

Το δημοσίευμα εστιάζει στις νομικές και θεσμικές επιπλοκές της απόφασης του ΣτΕ, υπογραμμίζοντας τις επιπτώσεις που αυτή συνεπάγεται για τη στρατηγική επέκτασης των βρετανικών ΑΕΙ στο εξωτερικό και ειδικά για το εγχείρημα της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Επισημαίνει ότι ο “Νόμος Πιερρακάκη” (ν. 5094/2024) πέρασε στη Βουλή των Ελλήνων με οριακή πλειοψηφία, ως μια αμφιλεγόμενη πολιτική πρωτοβουλία (“contentious move”).

Η δημοσιοποίηση του θέματος από τους Times Higher Education έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αυτό το ιστορικό ειδησεογραφικό-αναλυτικό μέσο – που από το 1971 ήταν γνωστό ως ένθετο των Times του Λονδίνου, μέχρι την αυτονόμησή του το 2005 – είναι το πλέον έγκυρο διεθνές μέσο ενημέρωσης με μαζική αναγνωσιμότητα για την ανώτατη εκπαίδευση. Η απήχησή του στη Βρετανία, τις ΗΠΑ και διεθνώς είναι καταλυτική, καθώς θεωρείται παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τον ακαδημαϊκό κλάδο, ιδιαίτερα λόγω των παγκόσμιων πανεπιστημιακών κατατάξεων THE World University Rankings, τις οποίες εκδίδει κάθε χρόνο.

Συνεπώς, η κάλυψη της είδησης από τους Times Higher Education μεταφέρει το ελληνικό ζήτημα απευθείας στους αγγλοσαξονικούς και τους διεθνείς εκπαιδευτικούς κύκλους.

Από το ΣτΕ στις ακαδημαϊκές στήλες του Λονδίνου

Στη συνέχεια, από την 20 Αυγούστου, η είδηση της ακύρωσης των αδειών από το Συμβούλιο της Επικρατείας έλαβε ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις με το εξειδικευμένο δημοσίευμα του University World News (UWN). Ενώ οι Times Higher Education κάλυψαν την είδηση σε πρώτο χρόνο εστιάζοντας στο γεγονός της δικαστικής απόφασης, το University World News επιλέγει να “χτίσει” πάνω σε αυτό, μετατρέποντάς το από μια τοπική νομική εμπλοκή σε ένα μείζον “φιάσκο” στρατηγικής σημασίας για τη διεθνή πολιτική της βρετανικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ειδικότερα, το δημοσίευμα του University World News κλιμακώνει την είδηση, αναλύοντας τις συστημικές επιπτώσεις που έχει αυτή η εξέλιξη στα σχέδια εξωστρέφειας των αγγλοσαξονικών ιδρυμάτων σε διεθνές επίπεδο. Υπογραμμίζει με ιδιαίτερη έμφαση ότι τα πληγέντα πανεπιστήμια δεν είναι τυχαία ή «δευτέρας διαλογής», αλλά έγκριτα παραδοσιακά ακαδημαϊκά ιδρύματα: Το ένα από αυτά, το University of York, ανήκει στο ελίτ Russell Group – το βρετανικό αντίστοιχο του αμερικανικού Ivy League – ενώ τα άλλα δύο, το Keele University και το The Open university, αποτελούν ιστορικά και πρωτοποριακά βρετανικά πανεπιστήμια.

Το γεγονός ότι σημαίνοντα βρετανικά ιδρύματα βρέθηκαν εκτεθειμένα σε ένα περιβάλλον νομικής αβεβαιότητας και ακυρώσεων αδειών στην Ελλάδα, εκπέμπει ένα ηχηρό σήμα κινδύνου, σύμφωνα με το άρθρο στο University World News. Το άρθρο αναδεικνύει το τεράστιο ρίσκο φήμης (reputational risk) που αναλαμβάνουν τα βρετανικά πανεπιστήμια όταν επεκτείνονται στο εξωτερικό βασιζόμενα σε αμφιλεγόμενες τοπικές νομοθετικές πρωτοβουλίες ξένων χωρών, ή σε εφήμερες πολιτικές συγκυρίες.

Η βαρύτητα του συγκεκριμένου δημοσιεύματος πηγάζει από την ιδιαίτερη ταυτότητα και τη στοχευμένη απήχηση του University World News, που διαβάζεται από τις πρυτανικές αρχές, τις κοσμητείες, τους διευθυντές διεθνών σχέσεων, αλλά και από τους σχεδιαστές πολιτικής (policymakers) και τις ρυθμιστικές αρχές, όπως το Office for Students (OfS), στη Βρετανία. Σε αντίθεση με ειδησεογραφικά μέσα που απευθύνονται και στο ευρύ φοιτητικό κοινό, το University World News επικεντρώνεται στην ανάλυση εκπαιδευτικής πολιτικής, διεθνούς διακυβέρνησης και θεσμικών ρίσκων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ως εκ τούτου, το δημοσίευμα του University World News για το «ελληνικό φιάσκο» φτάνει απευθείας στα γραφεία λήψεως αποφάσεων της Βρετανίας, αναδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη να τεθούν υπό αυστηρότερο θεσμικό βρετανικό έλεγχο τα σχέδια των χρηματοφόρων δραστηριοτήτων των βρετανικών πανεπιστημίων στο εξωτερικό. Διότι αλλιώς – όπως λέμε στη δική μας δημώδη γλώσσα – “όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες”.