Το μήνυμα της Άγκυρας στον Τραμπ για το Ισραήλ

Πίσω από τη σκληρή ρητορική της Άγκυρας, σύμφωνα με τουρκική πολιτική ανάλυση, διακρίνεται παράλληλα ένα μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: Η Τουρκία στρέφει πλέον την αντιπαράθεσή της προσωπικά κατά του Νετανιάχου και της πολιτικής του, αφήνοντας να διαφανεί ότι δεν ταυτίζει κατ’ ανάγκην τη σύγκρουση με το ίδιο το Ισραήλ. Ο Χακάν Φιντάν εξαπέλυσε νέα σφοδρή επίθεση κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, μετά την κλιμάκωση της αντιτουρκικής ρητορικής από την ισραηλινή πλευρά.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις δηλώσεις του Νετανιάχου και την παρουσίαση της Τουρκίας ως νέου ανταγωνιστή του Ισραήλ, ο Φιντάν δεν περιορίστηκε σε μια καταδίκη της ισραηλινής πολιτικής. Στοχοποίησε προσωπικά τον Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «κοινό εχθρό της ανθρωπότητας, της διεθνούς κοινότητας και της ασφάλειας». «Ο ίδιος ο Νετανιάχου, ο δολοφόνος, ο γενοκτόνος, δεν είναι πλέον πρόσωπο που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη», δήλωσε.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η νοοτροπία του Νετανιάχου και όσοι δρουν μαζί του συνιστούν απειλή όχι μόνο για την Τουρκία, αλλά και για την παγκόσμια ασφάλεια. «Θα ήταν μεγάλο λάθος να θεωρηθεί ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα που αφορά μόνο την Τουρκία», τόνισε.

Η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο των διμερών τουρκικών-ισραηλινών διαφορών στο επίπεδο της διεθνούς ασφάλειας. Ο Φιντάν κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει δράση και να εμποδίσει τον Νετανιάχου να προκαλέσει περαιτέρω ζημιά «στην περιοχή, στο Ισραήλ, στον εβραϊκό λαό και σε ολόκληρο τον κόσμο».

«Αυτός ο δολοφόνος, ο οποίος απολαμβάνει να χύνει παλαιστινιακό και μουσουλμανικό αίμα, πρέπει πλέον να σταματήσει», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι αντιτίθεται στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και επιδιώκει τη συνέχιση μιας «γενοκτονικής και κατοχικής προσέγγισης», η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, θέτει σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια.
«Αυτό αποτελεί απειλή όχι μόνο για εμάς, αλλά για ολόκληρη την περιοχή και τη διεθνή κοινότητα. Το διεθνές σύστημα πρέπει να αντιμετωπίσει την απειλή Νετανιάχου», υπογράμμισε.

Στο στόχαστρο ο Νετανιάχου

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιλογή του Φιντάν να επικεντρώσει την επίθεσή του στον ίδιο τον Νετανιάχου. Η Άγκυρα δεν χαρακτηρίζει αυτή τη φορά το ίδιο το Ισραήλ ως τον αποκλειστικό ή συνολικό αντίπαλο. Αντίθετα, διαχωρίζει τον Νετανιάχου, την κυβέρνησή του και την πολιτική που ακολουθεί, από το ισραηλινό κράτος και τον ισραηλινό λαό. Ο ίδιος ο Φιντάν, μάλιστα, υποστήριξε ότι η πολιτική του Νετανιάχου προκαλεί ζημιά όχι μόνο στους Παλαιστινίους αλλά και «στο Ισραήλ και στον εβραϊκό λαό».

Η διατύπωση αυτή αποκτά πολιτική σημασία, καθώς αφήνει περιθώριο για διαφορετική αντιμετώπιση των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ σε περίπτωση αλλαγής της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας, ή κατεύθυνσης. Δεν πρόκειται για δήλωση του Φιντάν ότι η αποχώρηση του Νετανιάχου θα οδηγήσει αυτομάτως σε εξομάλυνση των σχέσεων. Είναι, όμως, μια ανάγνωση που προκύπτει από την ξεκάθαρη διάκριση που κάνει η Άγκυρα ανάμεσα στον Νετανιάχου και στο ίδιο το Ισραήλ.

Το μήνυμα προς τις ΗΠΑ

Ο Φιντάν αναφέρθηκε στη «διεθνή κοινότητα» και στο «διεθνές σύστημα», όμως η πραγματικότητα είναι ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατότητα να επηρεάσει την ισραηλινή κυβέρνηση και τον Νετανιάχου. Η δήλωση επομένως μπορεί να διαβαστεί, σύμφωνα με τουρκική ανάλυση, και ως μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ.

Η Άγκυρα ουσιαστικά ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους προκειμένου να περιοριστεί η πολιτική του Νετανιάχου, την οποία θεωρεί πλέον απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια. Το μήνυμα δεν είναι ότι η Τουρκία επιδιώκει σύγκρουση με το Ισραήλ ως κράτος. Αντίθετα, η επιλογή του Φιντάν να στοχοποιήσει προσωπικά τον Νετανιάχου, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής σχέσης με μια ισραηλινή ηγεσία που θα ακολουθούσε διαφορετική πολιτική.

Σε αυτή την ανάγνωση, η Άγκυρα στέλνει στην Ουάσιγκτον ένα διπλό μήνυμα: Ο Νετανιάχου αποτελεί το πρόβλημα σήμερα και η πολιτική του πρέπει να σταματήσει. Η Τουρκία, όμως, δεν κλείνει την πόρτα σε μια μελλοντική εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την πρόσφατη προειδοποίηση του προέδρου Ερντογάν προς τον Τραμπ να «σταματήσει το Ισραήλ», αλλά και τη δήλωσή του ότι η Τουρκία «δεν θέλει πόλεμο, αλλά δεν θα τον αποφύγει».

Έτσι, η νέα παρέμβαση του Φιντάν δεν αποτελεί μόνο μια ακόμη σκληρή καταδίκη του Νετανιάχου: Αποτελεί ταυτόχρονα προσπάθεια της Άγκυρας να καταστήσει σαφές προς την Ουάσιγκτον ότι θεωρεί την πολιτική του Ισραηλινού πρωθυπουργού την κύρια πηγή της σημερινής επικίνδυνης αντιπαράθεσης και ότι η εξέλιξη των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν αυτή η πολιτική συνεχιστεί ή αλλάξει.