Ποια τρόφιμα είναι κατάλληλα για την νόσο του Crohn

Οι εξάρσεις της νόσου Crohn χαρακτηρίζονται από έντονα συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος, διάρροια, αιμορραγία, απώλεια βάρους και γενική κόπωση. Σε τέτοιες περιόδους, η διατροφή παίζει κρίσιμο ρόλο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη διευκόλυνση της ανάρρωσης. Αν και δεν υπάρχει τεκμηριωμένα κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο που να προκαλεί υποτροπές σε όλους τους ασθενείς, η εξατομικευμένη παρακολούθηση της διατροφικής ανοχής είναι κρίσιμη, ώστε να εντοπιστούν πιθανοί εκλυτικοί διατροφικοί παράγοντες.

Σε φάσεις έξαρσης της Crohn

Σε περιόδους έξαρσης, το εσωτερικό του λεπτού εντέρου μπορεί να στενέψει. Αυτό μπορεί να κάνει πιο δύσκολη τη διέλευση τροφών. Οι τροφές με υψηλά υπολείμματα μπορούν επομένως να προκαλέσουν κράμπες ή κοιλιακό πόνο κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης.Κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης, τεχνητές διατροφές όπως η εντερική, ιδιαίτερα η αποκλειστική εντερική διατροφή (Exclusive Enteral Nutrition – EEN), έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην πρόκληση ύφεσης, ειδικά σε παιδιατρικούς ασθενείς. Ενώ σε ενήλικες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματική θεραπεία.

Σε περιόδους έξαρσης, είναι πιθανό να παρουσιαστούν και διατροφικές ελλείψεις λόγω της μειωμένης απορρόφησης θρεπτικών συστατικών. Γι’ αυτό, η σωστή διαχείριση της διατροφής είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη μείωση των συμπτωμάτων αλλά και για τη διατήρηση της γενικής υγείας. Επομένως, ένα κατάλληλα σχεδιασμένο διαιτολόγιο, σε συνδυασμό με εξατομικευμένα συμπληρώματα, μπορεί να συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών του οργανισμού και στη σταθεροποίηση της νόσου.

Η διατροφή που συστήνεται εφόσον η ειδική σίτιση είναι εφικτή, είναι μια δίαιτα χαμηλού υπολείμματος και χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες για μείωση των συμπτωμάτων της διάρροιας και του κοιλιακού πόνου κατά τη διάρκεια της έξαρσης. Ωστόσο, αυτή η δίαιτα πρέπει να εφαρμόζεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και υπό την επίβλεψη ειδικού.

Ποια τρόφιμα είναι κατάλληλα και ποια πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης;

Κατά τη διάρκεια της έξαρσης το ζητούμενο είναι να μειωθεί ο ερεθισμός του εντέρου και να διασφαλιστεί η επαρκής θρεπτική πρόσληψη με όσο το δυνατόν λιγότερη επιβάρυνση για το πεπτικό σύστημα. Ορισμένα τρόφιμα μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ή να προκαλέσουν περαιτέρω φλεγμονή και πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της έξαρσης.Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται ποια είναι τα επιτρεπόμενα και ποια τα αποκλειόμενα τρόφιμα σε περιόδους έξαρσης:

Πρακτικές συμβουλές

Η σωστή διαχείριση της διατροφής κατά τη διάρκεια της έξαρσης της Νόσου του Crohn δεν αφορά μόνον στο τι τρώμε, αλλά και στο πώς το τρώμε. Ακολουθούν κάποιες πρακτικές συμβουλές:

• Μικρά και συχνά γεύματα: Αντί για τρία μεγάλα γεύματα, προτιμήστε πέντε έως έξι μικρότερα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση του εντέρου
• Επαρκής ενυδάτωση. Πίνετε άφθονα υγρά, ιδίως αν υπάρχει έντονη διάρροια. Το νερό, οι αραιωμένοι φυσικοί χυμοί και οι ζωμοί είναι καλές επιλογές
• Καταγραφή τροφίμων: Κρατήστε ένα ημερολόγιο διατροφής για να εντοπίσετε πιθανά τρόφιμα που επιδεινώνουν τα συμπτώματά σας.
• Αποφύγετε τις πειραματισμούς: Μην δοκιμάζετε νέα τρόφιμα ή δίαιτες σε περίοδο έξαρσης χωρίς την καθοδήγηση ειδικού.
• Συνεργασία με ειδικό: Ένας διατροφολόγος και ο θεράπων γαστρεντερολόγος σας μπορούν να σχεδιάσουν και να σας κατευθύνουν σε ένα κατάλληλο πλάνο διατροφής προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας.

Προετοιμασία τροφών

Οι πιο ασφαλείς μέθοδοι μαγειρέματος είναι το ψήσιμο, στον ατμό, βράσιμο ή και ψήσιμο στον φούρνο χωρίς πρόσθετα λιπαρά. Η έξαρση της Νόσου του Crohn είναι σίγουρα μια πρόκληση, όμως με σωστή διατροφή, υπομονή και επαγγελματική υποστήριξη, μπορεί κανείς να ανακουφισθεί από τα συμπτώματα και να βοηθήσει περισσότερο τον οργανισμο του να αναρρώσει. Κάθε ασθενής είναι μοναδικός, και η προσεκτική παρακολούθηση του τρόπου που το σώμα ανταποκρίνεται σε διαφορετικά τρόφιμα είναι το κλειδί για την καλύτερη διαχείριση της νόσου.

Η Ιουλία-Μαρία Πρίγκου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος – Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής

Σε συνεργασία με το medNutrition