Το Ισραήλ για το λογισμικό της “Ασπίδας του Αχιλλέα” – Τί συμβαίνει με τον πηγαίο κώδικα

Παράλληλα η ισραηλινή πλευρά, επιβεβαιώνει την ελληνική συμμετοχή στο πρόγραμμα “Ασπίδα του Αχιλλέα”, καθώς ελληνικές εταιρείες θα έχουν ενεργό ρόλο στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων. Άλλωστε όπως είχε σημειώσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, προϋπόθεση είναι η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25%, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγής στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα. Όμως, υπάρχουν επικρίσεις ότι αυτό το 25% δεν έχει θεσμοθετηθεί με κάποια νομική επικύρωση. Επιπλέον, υπάρχουν επικρίσεις και το ζήτημα του πηγαίου κώδικα.

Συγκεκριμένα, το ζήτημα του πηγαίου κώδικα έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση στην χώρα, καθώς επικρίθηκαν έντονα οι χειρισμοί της ελληνικής πλευράς (χαρακτηριστική η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ που παρατίθεται) ενώ σύμφωνα με πληθώρα δημοσιευμάτων, το Ισραήλ είχε ξεκαθαρίσει ότι η χώρα μας δεν θα είχε πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, κάτι που θα καθιστούσε την χώρα μας «όμηρο», όπως είχε πει ο ίδιος ο Νίκος Δένδιας. 

Είναι χαρακτηριστικό πως, σύμφωνα με ηλεκτρονικά δημοσιεύματα, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας παρενέβη στο διαδικτυακό κείμενο της συνέντευξης (ο Πατέλ ανέφερε αρχικά ότι ο πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβάνονταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας) όπου γίνεται λόγος για «μεταφορά τεχνογνωσίας, από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη συμπαραγωγή», όπως παρατίθεται στην εισαγωγή. Κατά τις επικρίσεις, ούτε η διευκρινιστική αυτή ανακοίνωση δίνει εγγύηση για την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, επομένως ισχύει η «ομηρεία» της ελληνικής πλευράς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της ηλεκτρονικής έκδοσης της “Καθημερινής”, ο διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, Μοσέ Πατέλ, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, επιβεβαιώνοντας ότι «προβλέπεται εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή περίπου 25%, ενώ ήδη ισραηλινές βιομηχανίες συνεργάζονται με υποψήφιες ελληνικές εταιρείες για την ανάπτυξη και συμπαραγωγή εξαρτημάτων».

Σημειώνεται ότι η συμφωνία, όπως ανακοινώθηκε κατά την υπογραφή της 31ης Αυγούστου 2026, προβλέπει ευρεία συμμετοχή του ελληνικού αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος με 19 ελληνικές εταιρείες να συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες με ποσοστό συμμετοχής που υπερβαίνει το 25% και συγκεκριμένα τα 750 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές.

Το Ισραήλ για την “Ασπίδα του Αχιλλέα” 

Ο Πατέλ, αναφέρθηκε και στα ισραηλινά συστήματα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία, τους μήνες των διαπραγματεύσεων και τον σχεδιασμό της νέας αντιπυραυλικής «ασπίδας» που θα στηθεί στην Ελλάδα. Η πρόσφατη συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ, όπως σημείωσε, περιλαμβάνει μια πολυεπίπεδη αντιαεροπορική άμυνα με αναχαιτιστικά χαμηλής, μεσαίας και μεγάλης εμβέλειας, με τη συμμετοχή των συστημάτων Spyder, Barak MX και David’s Sling. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για δυνατότητες πολλαπλών επιπέδων.

Όπως εξήγησε, «στο κατώτερο επίπεδο, έχουμε το οπλικό σύστημα Spyder, το οποίο προορίζεται να αναπτυχθεί στα νησιά που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από την ηπειρωτική χώρα. Στη συνέχεια, έχουμε τα συστήματα Barak MX, τα οποία καλύπτουν περισσότερα νησιά που βρίσκονται πιο κοντά στην ηπειρωτική χώρα. Και τρίτον, το David’s Sling, το οποίο έχει ευρύτερη εμβέλεια και καλύπτει την ηπειρωτική χώρα καθώς και κάποια ακόμη νησιά γύρω από αυτήν». Τα συστήματα αυτά θα προσφέρουν στην Ελλάδα, όπως τόνισε, πλήρη κάλυψη.

«Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ραντάρ που κατασκευάζονται και αναπτύσσονται από την εταιρεία ELTA στο Ισραήλ, τα οποία θα αποτελούν μέρος της ικανότητας ανίχνευσης στόχων της αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου που ουσιαστικά θα ελέγχει όλα τα συστήματα και όλα τα ραντάρ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο κατά πόσο αποτελεσματικό αποδείχθηκε το πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, σημείωσε ότι πολλά από τα διδάγματα που αντλήθηκαν έχουν ενσωματωθεί στα συστήματα, καθιστώντας σαφές ότι η ελληνική κυβέρνηση θα είναι σε θέση να παραλάβει συστήματα σε πολύ ώριμο στάδιο ενώ ως προς τις επιχειρησιακές ικανότητες υπογράμμισε ότι το ποσοστό επιτυχίας είναι υψηλό. Σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, όπως ανέφερε, η σχετική συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα σχεδόν τεσσάρων ετών προετοιμασίας και επαφών μεταξύ των δύο πλευρών.

Έλληνες αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας και του τμήματος σχεδιασμού, όπως είπε, επισκέφθηκαν πολλές φορές το Ισραήλ, ενώ αντίστοιχα ισραηλινές αντιπροσωπείες επισκέφθηκαν την Αθήνα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον σχεδιασμό της τοποθέτησης των ραντάρ, με βάση το ανάγλυφο κάθε περιοχής, ώστε να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή κάλυψη και προστασία. Τέλος, επιβεβαίωσε ότι στο πλαίσιο της σύμβασης προβλέπεται και εκπαίδευση Ελλήνων στρατιωτικών στο Ισραήλ, καθώς και δυνατότητα πραγματοποίησης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, εφόσον απαιτηθεί.

Η ΕΛΑΣ

Η ανακοίνωση του κόμματος που επικρίνει τους κυβερνητικούς και εστιάζει στον πηγαίο κώδικα: “Η σημερινή, μετ’ εμποδίων δημοσιευμένη, συνέντευξη στην “Καθημερινή” του επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ, Μοσέ Πατέλ, στην οποία αναφέρει ρητά και κατηγορηματικά ότι η Ελλάδα δεν έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα που σχετίζεται με τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου (command and control) του συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα» επειδή δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας, δημιουργεί πολύ σοβαρά ερωτηματικά για το σύστημα, τη διαχείρισή του και την εν προκειμένω προάσπιση των εθνικών συμφερόντων», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη.

«Παράλληλα το γεγονός ότι η εν λόγω συνέντευξη δημοσιεύθηκε αρχικά στο διαδίκτυο από την Καθημερινή χωρίς το επίμαχο απόσπασμα το οποίο προστέθηκε στη συνέχεια, δημιουργεί επιπλέον ερωτήματα και προβληματισμό», σημειώνει η ΕΛΑΣ. Και προσθέτει: «Επιπλέον, η διευκρίνιση της εφημερίδας για «μεταφορά τεχνογνωσίας» από το Ισραήλ στην Ελλάδας και η «από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις» που «θα επεκταθεί και στις ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων», προκαλεί ακόμη περισσότερη ανησυχία και ερωτήματα, καθώς επιβεβαιώνει, ότι εν τέλει δεν θα ελέγχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας κατ’ αποκλειστικότητα το σύστημα αλλά στην καλύτερη περίπτωση θα το ελέγχουν από κοινού με ισραηλινές εταιρείες.

Υπενθυμίζουμε ότι στις 23 Ιουλίου 2026 ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα αποκτήσουν σύστημα «στο οποίο δεν θα έχουμε τον πηγαίο κώδικα. Ιδίως για “command and control” πλην πολύ εξειδικευμένων περιπτώσεων, εξηγώντας – ορθώς – ότι χωρίς τον κώδικα η Ελλάδα δεν θα μπορούσε «να παρέμβει στην αρχιτεκτονική και στην εξέλιξη του συστήματος» και θα κινδύνευε να είναι “όμηρος” οποιασδήποτε και της φιλικότερης και συμμαχικότερης των ξένων χωρών”.

Παράλληλα στις 30 Αυγούστου, μία ημέρα πριν την υπογραφή της συμφωνίας, ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι η Ασπίδα του Αχιλλέα διαθέτει ένα ενοποιημένο σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command & Control), και τόνισε ότι αποδίδουμε «ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων αυτών».

«Σήμερα οι κυβερνητικές δηλώσεις διαψεύδονται από τον αρμόδιο Ισραηλινό αξιωματούχο και η κυβέρνηση βρίσκεται έκθετη απέναντι στον ελληνικό λαό, για την αγορά ενός ευαίσθητου αμυντικού συστήματος το οποίο προκύπτει ότι δεν θα βρίσκεται υπό τον ουσιαστικό έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων. Με λίγα λόγια, μαθαίνουμε μέσω του Ισραήλ ότι αγοράσαμε ένα σύστημα με αρκετά δισεκατομμύρια αλλά με όρους ενοικίου καθώς δεν το ελέγχουμε», αναφέρει η ανακοίνωση.

«Η συγκεκριμένη αποκάλυψη αποτελεί μείζον θέμα, τόσο όσον αφορά την διαφάνεια, όσο και την εθνική ασφάλεια και την κυριαρχία μας. Είναι λοιπόν άμεση ανάγκη η διευκρίνιση από την κυβέρνηση για το εάν και κατά πόσο η Ελλάδα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα και στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Εάν η κυβέρνηση δεν διαψεύσει τον Ισραηλινό αξιωματούχο, τότε με την αγορά της Ασπίδας του Αχιλλέα υπό αυτούς τους όρους, θα έχει καταστήσει την χώρα “όμηρο” – όπως λέει και ο Υπουργός Άμυνας – στα χέρια τρίτης χώρας και σε αυτήν την περίπτωση, της κυβέρνησης Νετανιάχου”, καταλήγει η ΕΛΑΣ.