Ο “κουμπαράς” της ΕΑΣ πληρώνει τους κυβερνητικούς “μποναμάδες”!

Τα στοιχεία μελέτης (δημοσιεύθηκε σε μερίδα του ελληνικού Τύπου) του καθηγητή Αλέξη Π. Μητρόπουλου (δίδαξε για 40 χρόνια Εργατικό Δίκαιο, Ασφαλιστικό Δίκαιο και Εργασιακούς Θεσμούς στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο) και προέδρου της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), τα οποία επικαλείται (μονομερώς) με νέα παρέμβασή της η ΕΑΣ, διαλύουν το νέο κυβερνητικό “αφήγημα” ότι η καταβολή του έκτακτου επιδόματος των 400 ευρώ για τον Νοέμβριο του 2026  γίνεται τάχα από κοινωνική ευαισθησία με απόδοση “μερίσματος ανάπτυξης” στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Δηλαδή, κάνουν σκορποχώρι ένα ακόμα κυβερνητικό παραμύθι ότι με το παραπάνω επίδομα γίνεται τάχα αναδιανομή των “πλεονασμάτων” προς όφελος των χαμηλοσυνταξιούχων, των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) και των ανασφάλιστων υπερηλίκων του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), ο οποίος, όπως έχω καταγγείλει σε προηγούμενα άρθρα μου, διανέμει κάθε μήνα, κάθε χρόνο πάνω από τρία δις. ευρώ σε 1.500.000 περίπου “δικαιούχους”, χωρίς κι εκείνος λογοδοσία (όπως και ο ΕΦΚΑ, Ο ΕΟΠΥΥ, η ΔΥΠΑ κλπ), δηλαδή χωρίς να καταρτίζει ισολογισμούς! 

Τα στοιχεία της μελέτης  του κ. Μητρόπουλου καταδεικνύουν ότι η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) και η Εισφορά Συνταξιούχων Επικουρικής Ασφάλισης είναι ο “κρυφός αιμοδότης” των κυβερνητικών παροχών, καθώς πίσω από τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες για το έκτακτο επίδομα των 400 ευρώ τον Νοέμβριο του 2026 βρίσκουμε μια απλή ανακύκλωση κονδυλίων από τον “κουμπαρά” που γεμίζουν οι συνταξιούχοι από το 2010 με πάνω από 16 δις. ευρώ. Δηλαδή, ενώ είναι αποθεματικό αλληλεγγύης τάχα γενεών, στην πραγματικότητα  γίνεται  και “κουμπαράς”  για φιλολαϊκούς “μποναμάδες” της εκάστοτε κυβέρνησης προς “ευαλώτους”, “δικαιούχους” και κάλυψη ελλειμμάτων οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης της … σημερινής γενεάς, και μάλιστα με παντελή έλλειψη λογοδοσίας και ελέγχων, όπως θα διαβάσετε πιο κάτω. 

Γιατί δεν κατάργησαν την επαχθή ΕΑΣ

Για τους λόγους αυτούς, όπως επισημαίνεται στην παραπάνω μελέτη,  «την ΕΑΣ, τον ιδιότυπο αυτό φόρο της πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, διατήρησαν και εφήρμοσαν σχολαστικά μέχρι σήμερα όλες οι μνημονιακές κυβερνήσεις», αλλά επειδή η τελευταία φράση υπενθύμιζε οικεία κακά και της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υπό τον σημερινό πρόεδρο της ΕΑΣ, στη σχετική ανακοίνωσή της την έχει “ψαλιδίσει”.

Δηλαδή, διατηρείται και χρησιμοποιείται και για αλλότριους σκοπούς μία εισφορά, η οποία, όπως τονίζει ο κ. Μητρόπουλος, «είναι προφανώς αντίθετη με τα άρθρα 2.1, 4.1, 4.5, 25.1 και 25.4 του Ελληνικού Συντάγματος και με τις αρχές τού σεβασμού τής ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ισότητας στην κατανομή των οικονομικών βαρών, καθώς και της αναλογικότητας».  Δηλαδή, όχι μόνο  διατηρείται αλλά και θωρακίζεται με νόμους περιπαθώς από τις  προηγούμενες και τη σημερινή κυβέρνηση μολονότι, όπως επισημαίνει πάλι  ο κ. Μητρόπουλος η εισφορά αυτή «στέρησε από τους συνταξιούχους μέχρι σήμερα πάνω από 16 δις ευρώ που με τις κρατικές ενισχύσεις έχει εκτοξευθεί στα 24 δις ευρώ) κι έπρεπε  να καταργηθεί άμεσα και αναδρομικά».

Έγινε το αντίθετο! Η εισφορά αυτή θεσπίστηκε το 2010-2011 τάχα προσωρινά, η κυβέρνηση Σαμαρά το 2014 την διατήρησε σε ισχύ με νέο Νόμο, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με πρωθυπουργό τον κ. Τσίπρα την ενσωμάτωσε πλήρως στο νεώτερο (μεταρρυθμισμένο τάχα) ασφαλιστικό σύστημα το 2016 με τον Νόμο Κατρούγκαλου, όπως  και η κυβέρνηση Μητσοτάκη στη συνέχεια με… νέο Νόμο το 2020, ενώ με τον Νόμο 5162/2024, αντί  κατάργησης,  την “καλλώπισε” με τη… θωράκισή της και την τιμαριθμοποίησή της!

Δεν καταργήθηκε η ΕΑΣ, αλλά θωρακίστηκε κιόλας με νέους νόμους, διότι απετέλεσε ένα μόνιμο επί πάνω από 15 χρόνια “κουμπαρά” για να όλες τις κυβερνήσεις που με ξένα κι άσχετα κόλλυβα εμφανίζονταν και εμφανίζονται ευαίσθητες  για τη σημερινή γενεά κι  όχι για την προστασία τάχα  των συντάξεων των μελλοντικών γενεών συνταξιούχων από τον κίνδυνο που συνεπάγεται η, λόγω της προϊούσας γήρανσης του πληθυσμού, ανατροπή της αναλογίας του αριθμού των συνταξιούχων προς τον αριθμό των ενεργών ασφαλισμένων.

Η αρχαία ελληνική τραγική ειρωνεία αποτυπώνεται έντονα στην παρέμβαση της ΕΛΑΣ, η οποία ορθώς προσθέτει (προφανώς λόγω της προηγούμενης κυβερνητικής εμπειρίας!) στη σχετική ανακοίνωση ότι «τα ποσά που παρακρατούνται υπέρ ΕΑΣ συχνά εκτρέπονται από τον αρχικό τους σκοπό -δηλαδή την ενίσχυση του ΑΚΑΓΕ για τις μελλοντικές γενιές- και χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τρεχουσών δημοσιονομικών αναγκών ή την παροχή ευκαιριακών επιδομάτων», διότι τα ίδια συνέβαιναν, τουλάχιστον με τη μορφή λογοδοσίας και διάθεση ποσών για αλλότριους σκοπούς και επί κυβερνήσεως Τσίπρα. 

Όλα αυτά, όπως προκύπτει και ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου  το 2024 για (πάντως η επινόηση τίτλων δημόσιων οργανισμών  είναι απίστευτης ευρηματικότητας!) Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), προοιονίζονται “αύριον ουκ άμεινον” και για τον νέο “Κουμπαρά της Νέας Γενιάς” που ανακοίνωσε η κυβέρνηση με τη δημιουργία  ενός κεφαλαιοποιητικού αποταμιευτικού λογαριασμού για κάθε παιδί που γεννήθηκε τα δύο τελευταία έτη και για όσα θα γεννηθούν από εδώ και στο εξής με ισόποση προικοδότηση από το κράτος και τους γονείς (έως 1.200 ευρώ τον χρόνο), οι οποίοι όχι μόνο έχουν αρνητική αποταμίευση, αλλά δεν βγάζουν όλο τον μήνα με τους μισθούς που παίρνουν! Η ΕΑΣ κρίθηκε αντισυνταγματική το 2017 και το 2021, αλλά οι αντίστοιχες κυβερνήσεις  δεν έσπευσαν να την καταργήσουν

Ελεγκτικό Συνέδριο

Στο ερώτημα , λοιπόν, γιατί όλες οι κυβερνήσεις εκμεταλλευόμενες ένα ζοφερό εθνικό θέμα, το δημογραφικό, ιδρύουν “Κουμπαράδες” αναλώμασι του εισοδήματος και της περιουσίας εργαζομένων και συνταξιούχων και δεν τους καταργούν, όπως την ΕΑΣ, μολονότι το 2017 και το 2021 η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με τις αποφάσεις 244/2017 και 504/2021, είχε κρίνει αρχικά την παρακράτηση της ΕΑΣ ως αντισυνταγματική, θεωρώντας ότι παραβιάζει την αρχή της ισότητας στα δημόσια βάρη και την προστασία της περιουσίας, δίνει εκκωφαντική απάντηση έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου το 2024 για το ΑΚΑΓΕ.

Στη συνέχεια,  βεβαίως, με μεταγενέστερη υπ’ αριθμόν 1477/21 απόφασή του, το ίδιο δικαστήριο έκρινε τη διατήρησή της συνταγματικά ανεκτή από την 1η Ιανουαρίου 2019 και μετά, επικαλούμενο … λόγους δημοσίου συμφέροντος και βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος! 

Αλλά αν είχαν σπεύσει εγκαίρως να καταργήσουν την ΕΑΣ οι κυβερνήσεις Τσίπρα (το 2017) και Μητσοτάκη (το 2021) όταν με τις παραπάνω αποφάσεις η ΕΑΣ κρίθηκε ως συνταγματική, μετά το 2019 και σήμερα δεν θα υπήρχε ΕΑΣ, ούτε θα συνεχίζονταν οι απίστευτες περιπέτειές της στο ΑΚΑΓΕ που με απογοητευτικά ευρήματα παρουσιάζει έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου του 2024 υπό τον  τίτλο «Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (Α.Κ.Α.ΓΕ.): Πραγματοποιείται η είσπραξη των εσόδων του και η διάθεση των πόρων του όπως ο νόμος και ο σκοπός του Κεφαλαίου επιβάλλουν;» 

Τα κυριότερα πορίσματα του διενεργηθέντος ελέγχου 

Το νομοθετικό πλαίσιο για τους  πόρους του Α.Κ.Α.ΓΕ. πάσχει από έλλειψη συνοχής και σαφήνειας, που το καθιστά επισφαλές και δυσλειτουργικό, εξαιτίας της πληθώρας των τροποποιήσεων που έχουν υποστεί οι σχετικές διατάξεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, των κακοτεχνιών στη διατύπωσή τους.  

Από την έναρξη λειτουργίας του ΑΚΑΓΕ (2011) ουδέποτε έχουν εγκριθεί από τους εποπτεύοντες υπουργούς, ούτε, φυσικά, έχουν υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, οι ετήσιοι απολογισμοί και ισολογισμοί του ΑΚΑΓΕ. Ως αιτία της παρατεινόμενης κι αυτής εκκρεμότητας προβάλλεται η μη κατάρτιση και έγκριση των απολογισμών και ισολογισμών από τον ΕΦΚΑ!

Η πρώτη και τελευταία φορά που συγκροτήθηκε τριμελής, από επιθεωρητές του υπουργείου Εργασίας, επιτροπή για τον έλεγχο της διαχείρισης του ΑΚΑΓΕ ήταν το 2017. Η επιχειρηματολογία ήταν ότι η οργάνωση και λειτουργία Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου του υπουργείου Εργασίας θα μπορούσε εφεξής να αναλάβει και τον διαχειριστικό έλεγχο του ΑΚΑΓΕ, αλλά ακόμα  στα ελεγκτικά προγράμματά της δεν το  έχει συμπεριλάβει!

Σύμφωνα με το αρχείο excel, που τηρείται … εξωλογιστικά  στο υπουργείο Εργασίας, δεν έχουν αποδοθεί στο ΑΚΑΓΕ  από μετέπειτα συγχωνευθέντες στον ΕΦΚΑ ασφαλιστικούς οργανισμούς ποσά συνολικού ύψους 1.040.913.105,87 ευρώ από ΕΑΣ συνταξιούχων και ΕΑΣ επικουρικής ασφάλισης για την περίοδο 2010-2016, χωρίς οι υπηρετούντες στην αρμόδια για τη διαχείριση του ΑΚΑΓΕ υπηρεσία  να παράσχουν  οποιαδήποτε διευκρίνιση!

Όσον αφορά ειδικότερα τις πληρωμές από τους, προσωρινά συσταθέντες εντός του Α.Κ.Α.ΓΕ., Λογαριασμούς της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων και της Ειδικής Εισφοράς Συνταξιούχων Επικουρικής Ασφάλισης, δεν έχουν, σε πολλές περιπτώσεις, τηρηθεί όλες οι νόμιμες διατυπώσεις. Εντούτοις, όσον αφορά ακριβώς τις διατυπώσεις αυτές, δεν είναι πάντοτε ευεξήγητος και ο λόγος που επέβαλε την καθιέρωσή τους από τον νομοθέτη. 

Νομοθετούνται “κουμπαράδες” με έσοδα που δεν… εισπράττονται!

Με σκοπό πάλι  «τη δημιουργία  αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των κλάδων σύνταξης των φορέων κοινωνικής ασφάλισης  και κυρίως για τη διασφάλιση  των συντάξεων των νέων γενεών» ιδρύθηκε το 2013 νέος “κουμπαράς” με την ονομασία  (απίστευτης ευρηματικότητας πάλι τίτλος!) «Εθνικός Λογαριασμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΛΚΑΓ) με πόρο ποσοστό από τα έσοδα του  Δημοσίου (μερίσματα, δικαιώματα, φορολογία) από τις εταιρείες που αναλαμβάνουν την έρευνα και εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και από διάθεση αδειών για έρευνες», αλλά (για ευνοήτους λόγους) μολονότι το 2018 είχε καταρτισθεί το σχέδιο σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης, αυτή ουδέποτε εκδόθηκε με αποτέλεσμα ο ΕΛΚΑΓ να παραμένει ανενεργός!

Δαπάνες εις βάρος ποσών από την ΕΑΣ για… αλλότριους σκοπούς!

Εις βάρος  των ποσών από την ΕΑΣ πραγματοποιήθηκαν δαπάνες ποσού 1,7 δις. ευρώ  για την κάλυψη ελλειμμάτων κοινωνικοασφαλιστικών φορέων και τη χρηματοδότηση του Προγράμματος “Βοήθεια στο Σπίτι” ποσού 278,8 εκατ. ευρώ έως το 2021 (υπάρχει άλλη έκθεση ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου το 2022 με απίστευτα πάλι ευρήματα για το “Πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι” με κυριότερο εκείνο που αφορά συστήματα ελέγχου, τα οποία είτε δεν υπάρχουν καθόλου είτε, όπου διαπιστώθηκαν, παρουσιάζουν εγγενείς αδυναμίες! ). Δηλαδή, διατέθηκαν πάνω από δύο δις. ευρώ  από το 2013 έως το 2021 για αλλότριους σκοπούς με το γενεαλογικό ενδιαφέρον να πηγαίνει περίπατο!