Τι κέρδισαν οι πετρελαιάδες από τον πόλεμο εναντίον του Ιράν

Ο πόλεμος έχει ασκήσει ισχυρές πιέσεις στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού πετρελαίου και έχει αποφέρει τεράστια κέρδη στις μεγάλες εταιρείες ορυκτών καυσίμων. Οι δύο μεγαλύτερες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, η ExxonMobil και η Chevron, ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι κατέγραψαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους 26,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οκτώ από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου κατέγραψαν κέρδη άνω των 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων – ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 700.000 δολάρια κέρδους κάθε λεπτό κατά το εαρινό τρίμηνο. Η φράση «πετρελαϊκή εταιρεία» μπορεί να φέρνει μόνο στο μυαλό, εικόνες από πετρελαϊκές πλατφόρμες και διυλιστήρια. Πίσω, όμως, από αυτές τις εταιρικές οντότητες βρίσκονται και στελέχη, μέλη διοικητικών συμβουλίων και κορυφαίοι επενδυτές, οι οποίοι αποτελούν τους βασικούς δικαιούχους των πολεμικών κερδών των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών.

Τα πολεμικά κέρδη των μεγάλων πετρελαϊκών 

Η ExxonMobil και η Chevron είναι οι δύο μεγαλύτερες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, με συνολική χρηματιστηριακή αξία περίπου 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Τον Ιούλιο, οι δύο πετρελαϊκοί κολοσσοί ανακοίνωσαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους 26,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, δηλαδή για την περίοδο από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο, καθώς επωφελήθηκαν από την απότομη άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου και της βενζίνης ως αποτέλεσμα του πολέμου του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του Ιράν.

Οι συγκρίσεις με το προηγούμενο έτος προσφέρουν σαφές μέτρο για το μέγεθος αυτών των αποδόσεων. Το 2025, η ExxonMobil είχε ανακοινώσει συνολικά κέρδη ύψους 7,08 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το δεύτερο τρίμηνο.  Ένα χρόνο αργότερα, το ποσό αυτό εκτοξεύθηκε στα 14,53 δισεκατομμύρια δολάρια – αύξηση άνω του 105%. Πρόκειται για τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη της εταιρείας από το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε προκαλέσει απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Το 2025, η Chevron είχε ανακοινώσει κέρδη ύψους 2,49 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το δεύτερο τρίμηνο. Το 2026, το ποσό αυτό αυξήθηκε σχεδόν κατά 4 φορές, κατά 384,7%, φτάνοντας τα 12,07 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη που έχει καταγράψει ποτέ η Chevron. 

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν εντυπωσιακή μεταφορά πλούτου: τεράστια κέρδη κατευθύνονται σε μια σχετικά μικρή ομάδα ανθρώπων, την ώρα που σε παγκόσμιο επίπεδο δισεκατομμύρια άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με αυξανόμενες τιμές ενέργειας και τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου.  Όπως το θέτει ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Oil Change International: «Λαμβάνει χώρα μια μαζική μεταφορά πλούτου, ενώ δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως παλεύουν με τις υψηλές τιμές ενέργειας, μια μικρή ελίτ βάζει στην τσέπη τα κέρδη».

Ο πόλεμος έναντι του Ιράν

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού πετρελαίου και φυσικού αερίου, μέσω επιθέσεων σε υποδομές ορυκτών καυσίμων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, αλλά και εξαιτίας του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, ενός στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Μεταξύ εκείνων που επωφελούνται από τα κέρδη της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων από τον πόλεμο, βρίσκονται και τα κορυφαία στελέχη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών, όπως η ExxonMobil και η Chevron, όχι μόνο λαμβάνουν αστρονομικές αμοιβές, αλλά απολαμβάνουν και συστήματα μπόνους που προβλέπουν ακόμη υψηλότερες ανταμοιβές όταν αυξάνονται τα εταιρικά κέρδη και ενισχύεται η απόδοση για τους μετόχους. Επιπλέον, σημαντικό μέρος των αποδοχών των διευθυνόντων συμβούλων και άλλων κορυφαίων στελεχών προέρχεται από μετοχές της εταιρείας, η αξία των οποίων έχει αυξηθεί σημαντικά.

Άλλοι σημαντικοί δικαιούχοι των κερδών των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών είναι οι βασικοί θεσμικοί επενδυτές τους, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες της Wall Street. Οι εταιρείες αυτές, μεγάλες τράπεζες και διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων, επενδύουν συλλογικά δισεκατομμύρια δολάρια στην ExxonMobil και τη Chevron και επωφελούνται από την άνοδο των τιμών των μετοχών και τις πληρωμές μερισμάτων.

Για παράδειγμα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ExxonMobil επέστρεψε στους μετόχους της συνολικά 9,4 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω μερισμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, η εταιρεία ουσιαστικά δημιούργησε έναν “διάδρομο μεταφοράς”, διοχετεύοντας τεράστια ποσά από τα κέρδη της προς τους μετόχους και, κατ’ επέκταση, προς τη Wall Street.

Φόρος επί των υπερκερδών από το πετρέλαιο

Για τους υπερπλούσιους επενδυτές και τα ανώτατα στελέχη που βρίσκονται στο τιμόνι των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, ο αμερικανικός πόλεμος εναντίον του Ιράν σημαίνει τεράστια κέρδη. Όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο αυξάνεται η κερδοφορία για τις πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες επωφελούνται από τη σπανιότητα και τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Πέρα από την προσπάθεια τερματισμού του παράνομου και αντιδημοφιλούς πολέμου της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον του Ιράν, πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν την επιβολή ειδικού φόρου στα τεράστια πολεμικά υπερκέρδη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών. Μέλη του Κογκρέσου  επανέφεραν τον Νόμο περί Φόρου επί των Απροσδόκητων Κερδών των Μεγάλων Πετρελαϊκών Εταιρειών.

Η εφαρμογή του θα μπορούσε να αποφέρει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, φορολογώντας τα τεράστια κέρδη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών και επιστρέφοντας μέρος των εσόδων στα αμερικανικά νοικοκυριά, με τη μορφή εκατοντάδων δολαρίων ανά νοικοκυριό.

Πρόκειται για ένα μέτρο που θα μπορούσε να περιορίσει την αναίσχυντη κερδοσκοπία των μεγάλων εταιρειών, η οποία συντελείται από ένα πόλεμο που πλήττει την παγκόσμια οικονομία, επιφέρει οικονομική δυστυχία στις ΗΠΑ, καταστρέφει ζωές και εκτρέπει πόρους από την κάλυψη ανθρώπινων αναγκών, που καταλήγουν τελικά στις τσέπες των ανώτατων στελεχών.